ริสาละฮ์ “สู่แสงสว่าง”

เดือนเราะญับ อัล-ฟัรด์ ฮ.ศ. 1355 – ตุลาคม ค.ศ. 1936

บทนำ

الدين النصيحة

لله وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ

หนึ่งในหลักการของการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของอิควานุลมุสลิมีน คือ การมอบคำตักเตือนด้วยความจริงใจ (นะศีหะฮ์) และการอธิบายแนวทางการเผยแผ่แก่คนทั้งปวง และผู้ที่สมควรได้รับคำตักเตือนมากที่สุดในหมู่คนเหล่านั้นก็คือบรรดาผู้ปกครอง ทั้งนี้เพื่อปฏิบัติตามคำกล่าวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «ศาสนาคือการตักเตือนด้วยความจริงใจ» พวกเรากล่าวว่า "เพื่อผู้ใดเล่า โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์?" ท่านตอบว่า «เพื่ออัลลอฮ์ เพื่อคัมภีร์ของพระองค์ เพื่อเราะซูลของพระองค์ เพื่อบรรดาผู้นำของมุสลิม และเพื่อมุสลิมทั่วไป»⁽¹⁾ ด้วยเหตุนี้ อิหม่ามอัล-บันนาจึงได้ส่งสาส์นฉบับนี้ไปยังบรรดาผู้ปกครองและกษัตริย์ทั้งหลาย เพื่ออธิบายให้พวกเขาเห็นถึงสภาพของประชาชาติ และความจำเป็นที่จะต้องฟื้นฟูประชาชาติให้รุ่งเรืองขึ้นบนพื้นฐานของอัลกุรอานและซุนนะฮ์

สาส์นฉบับนี้จัดพิมพ์โดยคณะกรรมการเผยแพร่สาส์นของอิควานุลมุสลิมีน ณ ศูนย์กลางใหญ่ ในเดือนเราะญับ ฮ.ศ. 1355 ตรงกับเดือนตุลาคม ค.ศ. 1936 และนิตยสารอัน-นะซีรได้นำมาตีพิมพ์อีกครั้งในฉบับที่ (36) ของปีที่สอง ซึ่งออกเมื่อวันที่ 17 เดือนเราะมะฎอน ฮ.ศ. 1358 ตรงกับวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1939 และในการตรวจสอบความถูกต้องของสาส์นฉบับนี้ เราได้อาศัยแหล่งอ้างอิงทั้งสองนี้เป็นหลัก

\ \ \*

⁽¹⁾ บันทึกโดยมุสลิม ในหมวด "อัล-อีมาน" บท: "คำอธิบายว่าศาสนาคือการตักเตือนด้วยความจริงใจ" หะดีษที่ (82)

สู่แสงสว่าง⁽¹⁾

การสรรเสริญทั้งมวลเป็นกรรมสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงประทานพรและความสันติแด่นายของเรา มุหัมมัด ﷺ ตลอดจนวงศ์วานและเหล่าสหายของท่าน

رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا ﴿١٠﴾

«โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดประทานความเมตตาจากพระองค์แก่เรา และโปรดจัดเตรียมแนวทางที่ถูกต้องในกิจการของเราแก่เราด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:10)

ไคโร เมืองหลวงแห่งดินแดนอียิปต์ ในเดือนเราะญับอัล-ฟัรด์ ฮ.ศ. 1355⁽²⁾

⁽¹⁾ นิตยสารอัน-นะษีร ฉบับที่ (36) ปีที่สอง 17 เราะมะฎอน ฮ.ศ. 1358 ตรงกับ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1939 หน้า (3-18)

⁽²⁾ การจัดพิมพ์ชุดสาสน์ (อัร-เราะซาอิล) ทุกฉบับต่างระบุว่า สาสน์ฉบับนี้ลงวันที่ปี ฮ.ศ. 1366 โดยอาศัยหนังสือเล่มเล็กที่จัดพิมพ์ขึ้นเพื่อเผยแพร่สาสน์ของขบวนการอิควานมุสลิมีน ในปี ฮ.ศ. 1366 ซึ่งตรงกับ ค.ศ. 1947 คณะกรรมการเผยแพร่สาสน์ของอิควานมุสลิมีน ณ ศูนย์กลางใหญ่ ได้จัดพิมพ์หนังสือเล่มเล็กชื่อว่า «สามสาสน์: 1. การเรียกร้องของเรา 2. เราเรียกร้องผู้คนไปสู่สิ่งใด 3. สู่แสงสว่าง» ซึ่งอยู่ในชุดหนังสือชื่อ «จากสาสน์ของอิควานมุสลิมีน»

คณะกรรมการเผยแพร่ได้เขียนคำนำสาสน์ฉบับนี้ไว้ว่า «ในเดือนเราะญับ ปี ฮ.ศ. 1355 ท่านอาจารย์ผู้นำทั่วไป (อัล-มุรชิด อัล-อาม) ของอิควานมุสลิมีน ได้ส่งสาสน์ฉบับนี้ถึงองค์สมเด็จพระราชาธิบดี (กษัตริย์ฟารูกที่หนึ่ง) แห่งอียิปต์ ถึงฯพณฯ ผู้ทรงเกียรติ (มุศเฏาะฟา อัน-นะห์ฮาส ปาชา) นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น และถึงบรรดาองค์พระราชาธิบดี เจ้าผู้ครอง และผู้ปกครองแห่งดินแดนต่าง ๆ ในโลกอิสลาม อีกทั้งยังได้ส่งถึงบุคคลสำคัญผู้มีชื่อเสียงจำนวนมากในดินแดนเหล่านั้น ทั้งผู้ที่มีสถานะทางศาสนาและทางโลก บัดนี้ เราได้จัดพิมพ์และเผยแพร่สาสน์นี้อีกครั้งเป็นครั้งที่ห้า เพราะแนวคิดจำนวนมากที่สาสน์นี้บรรจุไว้ และข้อชี้แนะต่าง ๆ ที่สาสน์นี้ครอบคลุม ยังคงเป็นความใฝ่ฝันอันล้ำค่าของชาวอาหรับและมุสลิมทุกคน เราวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้สิ่งเหล่านั้นเป็นจริง»

แม้กระนั้น คณะกรรมการกลับเปลี่ยนวันที่ที่อยู่ภายในตัวสาสน์ โดยระบุว่า «ไคโร เมืองหลวงแห่งดินแดนอียิปต์ ในเดือนเราะญับอัล-ฟัรด์ ฮ.ศ. 1366»

ต่อมาความผิดพลาดยิ่งเพิ่มขึ้นในการจัดพิมพ์ครั้งถัดมาภายใต้ชื่อเดียวกัน คือ «สามสาสน์» ซึ่งจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ดารุลกิตาบอัล-อะเราะบีย์ ประเทศอียิปต์ ในช่วงต้นทศวรรษ 1950 ฉบับนี้คัดลอกคำนำเดิมมาโดยตัดทอนบางส่วน และเปลี่ยนวันที่ของสาสน์ โดยกล่าวว่า «ในเดือนเราะญับ ปี ฮ.ศ. 1366 ท่านอิมามผู้พลีชีพ หะซัน อัล-บันนา ผู้นำทั่วไปของอิควานมุสลิมีน ได้ส่งสาสน์ฉบับนี้ถึงองค์สมเด็จพระราชาธิบดีกษัตริย์ฟารูกที่หนึ่ง แห่งอียิปต์และซูดาน ถึงฯพณฯ ผู้ทรงเกียรติ มุศเฏาะฟา อัน-นะห์ฮาส ปาชา นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น และถึงบรรดาองค์พระราชาธิบดี เจ้าผู้ครอง และผู้ปกครองแห่งดินแดนต่าง ๆ ในโลกอิสลาม อีกทั้งยังได้ส่งถึงบุคคลสำคัญผู้มีชื่อเสียงจำนวนมากในดินแดนเหล่านั้น ทั้งผู้ที่มีสถานะทางศาสนาและทางโลก บัดนี้ เราได้จัดพิมพ์และเผยแพร่สาสน์นี้อีกครั้ง เพราะแนวคิดจำนวนมากที่สาสน์นี้บรรจุไว้ และข้อชี้แนะต่าง ๆ ที่สาสน์นี้ครอบคลุม ยังคงเป็นความใฝ่ฝันอันล้ำค่าของชาวอาหรับและมุสลิมทุกคน เราวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้สิ่งเหล่านั้นเป็นจริง»

ดังนั้น ในฉบับนี้จึงมีการเปลี่ยนแปลงคำนำที่คัดลอกมาจากฉบับก่อนหน้า และยังคงความผิดพลาดในตัวสาสน์ไว้เช่นเดิม คือ «ไคโร เมืองหลวงแห่งดินแดนอียิปต์ ในเดือนเราะญับอัล-ฟัรด์ ฮ.ศ. 1366»

เรียน ฯพณฯ ท่านผู้ทรงเกียรติ…

อัสสะลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์

วะบะอ์ดุ…

สิ่งที่ผลักดันให้เรายื่นสาส์นฉบับนี้ต่อท่านผู้มีตำแหน่งอันสูงส่ง คือความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะชี้นำประชาชาติที่อัลลอฮ์ทรงมอบให้ท่านปกครอง และทรงมอบหมายกิจการของประชาชาตินี้แก่ท่านใน «ยุคใหม่» ของพวกเขา การชี้นำนี้ต้องเป็นไปอย่างถูกต้อง เพื่อให้ประชาชาติดำเนินไปบนแนวทางที่ดีที่สุด วางวิถีทางที่ประเสริฐที่สุดให้แก่พวกเขา ให้พวกเขารอดพ้นจากการลองผิดลองถูกอันเจ็บปวดและยาวนาน และปกป้องพวกเขาจากความสั่นคลอนและความวุ่นวาย

เรามิได้มุ่งหวังสิ่งใดจากการนี้ นอกจากได้ปฏิบัติหน้าที่และมอบคำตักเตือนแล้ว และผลบุญจากอัลลอฮ์นั้นดีกว่าและจีรังกว่า

ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

ท่านผู้ทรงเกียรติ

وكلكم راعٍ وكلكم مسئول عن رعيته

แท้จริงอัลลอฮ์ทรงมอบหมายกิจการของประชาชาตินี้แก่ท่าน ประโยชน์ กิจการ ปัจจุบัน และอนาคตของประชาชาติจึงเป็นอะมานะฮ์ (สิ่งที่ได้รับความไว้วางใจ) ที่อยู่กับท่าน และเป็นสิ่งที่ฝากไว้ในความดูแลของท่าน ท่านจะต้องถูกสอบสวนในเรื่องทั้งหมดนี้ต่อหน้าอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง หากคนรุ่นปัจจุบันคือกำลังของท่าน คนรุ่นต่อไปก็คือสิ่งที่ท่านหว่านเพาะไว้ ช่างเป็นอะมานะฮ์ที่ยิ่งใหญ่และเป็นความรับผิดชอบที่หนักหนาเหลือเกิน ที่บุคคลหนึ่งจะต้องถูกสอบสวนเกี่ยวกับประชาชาติทั้งประชาชาติ ดังหะดีษที่ว่า «พวกท่านทุกคนคือผู้ดูแล และพวกท่านทุกคนจะถูกสอบสวนเกี่ยวกับผู้ที่อยู่ภายใต้การดูแลของตน»⁽¹⁾

لو عثرت بغلة بالعراق لرأيتني مسئولاً عنها بين يدي الله تبارك وتعالى لِمَ لَم أسوّ لها الطريق؟

ในอดีต อิมามผู้ทรงธรรมได้กล่าวไว้ว่า «หากล่อตัวหนึ่งสะดุดล้มที่อิรัก ฉันเห็นว่าตัวฉันเองจะต้องถูกสอบสวนในเรื่องนั้นต่อหน้าอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า เหตุใดจึงไม่ปรับถนนให้เรียบสำหรับมัน?»

لوددت أن أخرج منها كفافًا لا لي ولا علي

อิมามอุมัร บิน อัล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ได้พรรณนาความรับผิดชอบอันใหญ่หลวงนี้ไว้ในประโยคเดียวว่า «ฉันปรารถนาจะออกจากมัน (ตำแหน่งผู้ปกครอง) ไปอย่างเสมอตัว ไม่ได้อะไรและไม่เสียอะไร»⁽²⁾

⁽¹⁾ บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ ในหมวด «อัล-ญุมุอะฮ์» บท «การละหมาดวันศุกร์ในหมู่บ้านและในเมือง» หะดีษที่ (844) และในที่อื่น ๆ และบันทึกโดยมุสลิม ในหมวด «อัล-อิมาเราะฮ์» บท «ความประเสริฐของผู้นำที่ยุติธรรม บทลงโทษผู้นำที่อธรรม การส่งเสริมให้ปฏิบัติต่อผู้อยู่ใต้ปกครองด้วยความอ่อนโยน และการห้ามสร้างความยากลำบากแก่พวกเขา» หะดีษที่ (3408) ⁽²⁾ ดู: อัล-มุหิบบ์ อัฏ-ฏ็อบรีย์, อัร-ริยาฎ อัน-นะฎิเราะฮ์ ฟี มะนากิบ อัล-อะชะเราะฮ์, หน้า (191)

บทนำ

(ก) ยุคแห่งการเปลี่ยนผ่าน

ยุคที่อันตรายที่สุดในชีวิตของประชาชาติทั้งหลาย และควรค่าแก่การพิจารณาอย่างถี่ถ้วนที่สุด คือยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านจากสภาพหนึ่งไปสู่อีกสภาพหนึ่ง เพราะเป็นช่วงที่แนวทางของยุคใหม่ถูกวางขึ้น แผนงานและหลักการต่าง ๆ ถูกกำหนด เพื่อใช้บ่มเพาะประชาชาติและให้ประชาชาติยึดถือปฏิบัติ หากแผนงาน หลักการ และแนวทางเหล่านี้ชัดเจน ถูกต้องดีงาม และเที่ยงตรง ก็จงแจ้งข่าวดีแก่ประชาชาตินี้ว่าจะมีชีวิตที่ยืนยาว และมีผลงานที่ยิ่งใหญ่รุ่งโรจน์ และจงแจ้งข่าวดีแก่ผู้นำที่พาประชาชาติไปสู่ความสำเร็จนี้ ตลอดจนผู้ชี้นำประชาชาติสู่ความดีงามนี้ ว่าจะได้รับผลตอบแทนอันยิ่งใหญ่ ได้รับการกล่าวขานไม่รู้ลืม ประวัติศาสตร์จะให้ความเป็นธรรมแก่พวกเขา และพวกเขาจะเป็นที่เล่าขานในทางที่ดี

(ข) ณ ทางแยกระหว่างสองเส้นทาง

ภารกิจนี้มีสองส่วน

ส่วนแรก คือ การปลดปล่อยประชาชาติจากพันธนาการทางการเมือง เพื่อให้ได้รับอิสรภาพ และได้รับเอกราชและอธิปไตยที่สูญเสียไปกลับคืนมา

ส่วนที่สอง คือ การสร้างประชาชาติขึ้นใหม่ เพื่อให้ดำเนินไปบนเส้นทางของตนท่ามกลางประชาชาติทั้งหลาย และแข่งขันกับประชาชาติอื่นในระดับขั้นแห่งความสมบูรณ์ทางสังคม

บัดนี้ เมื่อการต่อสู้ทางการเมืองได้วางอาวุธลงชั่วคราวแล้ว และพวกท่านกำลังจะนำประชาชาติก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ พวกท่านจะเห็นสองเส้นทางอยู่เบื้องหน้า แต่ละเส้นทางต่างเรียกร้องให้พวกท่านนำประชาชาติมุ่งไปในทิศทางของมันและดำเนินไปตามวิถีของมัน แต่ละเส้นทางมีลักษณะเฉพาะ จุดเด่น ผลกระทบ ผลลัพธ์ ตลอดจนผู้เรียกร้องและผู้เผยแพร่ของตน เส้นทางแรกคือเส้นทางของอิสลาม รากฐาน หลักการ อารยธรรม และวิถีแห่งความเจริญของอิสลาม ส่วนเส้นทางที่สองคือเส้นทางของตะวันตก รูปแบบการดำเนินชีวิต ระบบ และแนวทางต่าง ๆ ของตะวันตก

ความเชื่อมั่นของเราคือ เส้นทางแรก อันได้แก่เส้นทางของอิสลาม หลักการ และรากฐานของอิสลาม เป็นเส้นทางเดียวที่ต้องดำเนินตาม และต้องนำประชาชาติมุ่งไปสู่ในทุกกิจการ และเส้นทางที่สองเป็นสิ่งที่อันตรายที่สุดต่อชีวิตของประชาชาติทั้งในปัจจุบันและอนาคต

(ค) ข้อดีของการชี้นำตามแนวทางอิสลาม

หากเรานำประชาชาติดำเนินไปตามแนวทางนี้ เราจะได้รับประโยชน์มากมาย ส่วนหนึ่งคือ ระบอบแนวทางอิสลามได้ผ่านการพิสูจน์มาแล้วในอดีต และประวัติศาสตร์ได้เป็นพยานถึงความเหมาะสมของมัน มันได้ให้กำเนิดประชาชาติหนึ่งแก่มนุษยชาติ ซึ่งเป็นประชาชาติที่เข้มแข็งที่สุด ประเสริฐที่สุด มีความเมตตามากที่สุด มีคุณธรรมความดีงามมากที่สุด และนำความจำเริญมาสู่มนุษยชาติทั้งมวลมากที่สุด และด้วยความศักดิ์สิทธิ์ของมัน […]

และการที่มันฝังรากอยู่ในจิตใจของผู้คน ย่อมทำให้ทุกคนสามารถรับเอา เข้าใจ ตอบรับ และดำเนินตามได้โดยง่ายเมื่อใดก็ตามที่พวกเขาถูกชี้นำไปสู่มัน ยิ่งไปกว่านั้น ยังเป็นการภาคภูมิใจในความเป็นชาติและการยกย่องความรักชาติอันบริสุทธิ์ เพราะเราสร้างชีวิตของเราบนรากฐานและหลักการของเราเอง โดยไม่รับเอามาจากผู้อื่น และในสิ่งนี้คือความหมายที่ดีที่สุดของความเป็นเอกราชทางสังคมและทางการดำเนินชีวิต ภายหลังจากความเป็นเอกราชทางการเมือง

และการดำเนินตามแนวทางนี้ยังเป็นการเสริมสร้างเอกภาพของอาหรับเป็นประการแรก แล้วเอกภาพของอิสลามเป็นประการที่สอง แล้วโลกอิสลามทั้งมวลก็จะหนุนเสริมเราด้วยจิตวิญญาณ ความรู้สึก ความเห็นอกเห็นใจ และการสนับสนุนของพวกเขา และจะมองเห็นเราเป็นพี่น้องที่พวกเขาจะยื่นมือช่วยเหลือและเราก็ช่วยเหลือพวกเขา พวกเขาหนุนเสริมเราและเราก็หนุนเสริมพวกเขา และในสิ่งนี้คือผลกำไรทางศีลธรรมอันยิ่งใหญ่ที่ผู้มีสติปัญญาไม่มีวันมองข้าม

และแนวทางนี้สมบูรณ์และครอบคลุม เป็นหลักประกันในการวางระบบที่ดีที่สุดสำหรับชีวิตสาธารณะของประชาชาติ ทั้งในด้านการปฏิบัติและด้านจิตวิญญาณ และนี่คือคุณลักษณะพิเศษที่อิสลามมีเหนือสิ่งอื่น กล่าวคือ อิสลามวางระบบการดำเนินชีวิตให้แก่ประชาชาติทั้งหลายบนรากฐานสำคัญสองประการ คือ การรับเอาสิ่งที่ดี และการหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นภัย

ดังนั้น หากเราดำเนินไปตามหนทางนี้ เราก็จะสามารถหลีกเลี่ยงปัญหา⁽¹⁾สำคัญแห่งการดำเนินชีวิตที่ประเทศอื่น ๆ ซึ่งไม่รู้จักหนทางนี้และไม่ได้ดำเนินตามมันต้องประสบ ยิ่งไปกว่านั้น เรายังสามารถแก้ไขปัญหาอันซับซ้อนจำนวนมากที่ระบบต่าง ๆ ในปัจจุบันไร้ความสามารถที่จะแก้ไขได้ และในที่นี้เราขอยกคำกล่าวของเบอร์นาร์ด ชอว์ ที่ว่า «โลกในยุคสมัยใหม่นี้ช่างมีความต้องการอย่างยิ่งต่อบุรุษเช่น (มุฮัมมัด) ผู้ซึ่งสามารถแก้ไขปัญหาอันซับซ้อนที่ดำรงอยู่ของมันได้ ในขณะที่เขากำลังดื่มกาแฟสักถ้วยหนึ่ง»

وَلَا تَهِنُوا۟ فِى ٱبْتِغَآءِ ٱلْقَوْمِ ۖ إِن تَكُونُوا۟ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٠٤﴾

และหลังจากทั้งหมดนั้น หากเราดำเนินไปตามหนทางนี้ การสนับสนุนของอัลลอฮ์ก็จะอยู่เบื้องหลังเรา พระองค์จะทรงทำให้เราเข้มแข็งในยามอ่อนแอ ทรงช่วยเราให้รอดพ้นในยามคับขัน ทรงทำให้ความยากลำบากเป็นเรื่องง่ายดายสำหรับเรา และทรงเรียกร้องเราให้ก้าวไปข้างหน้าอยู่เสมอ: «และพวกเจ้าอย่าได้อ่อนแอในการติดตามกลุ่มชนนั้น หากพวกเจ้าได้รับความเจ็บปวด แท้จริงพวกเขาก็ได้รับความเจ็บปวดเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าได้รับความเจ็บปวด และพวกเจ้าหวังจากอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเขาไม่ได้หวัง และอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ ทรงปรีชาญาณยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:104)

(ง) อารยธรรมตะวันตกในปัจจุบัน

และส่วนที่ทำให้การศึกษานี้สมบูรณ์ก็คือ การที่เราจะกล่าวว่า อารยธรรมตะวันตกซึ่งเคยรุ่งเรืองเฉิดฉายด้วยความงดงามทางวิทยาการอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง และได้ใช้ผลลัพธ์ทั้งหมดของวิทยาการนี้สยบโลกให้อยู่ใต้อำนาจของรัฐและประชาชาติของตน บัดนี้มันกำลังล้มละลายและพ่ายแพ้ รากฐานของมันกำลังพังทลาย ระบบและหลักการของมันกำลังล่มสลาย ดังจะเห็นได้ว่า รากฐานทางการเมืองของมันถูกระบอบเผด็จการบ่อนทำลาย รากฐานทางเศรษฐกิจของมันถูกวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ถาโถมเข้าใส่ และผู้ยากไร้นับล้านจากบรรดาผู้ว่างงานต่างเป็นพยานกล่าวโทษมัน

⁽¹⁾ ในฉบับจุลสารใช้คำว่า «อัล-มุชกิลาต» (المشكلات)

…และผู้หิวโหย รากฐานทางสังคมของมันกำลังถูกทำลายลงด้วยหลักการอันวิปริตและการปฏิวัติที่ลุกโชนขึ้นทุกหนแห่ง ผู้คนเหล่านั้นต่างสับสนงุนงงในการเยียวยาสภาพของมันและหลงทางไป การประชุมของพวกเขาล้มเหลว สนธิสัญญาของพวกเขาถูกละเมิด กติกาสัญญาของพวกเขาถูกฉีกทิ้ง สันนิบาตชาติของพวกเขาเป็นเพียงภาพหลอนที่ไร้วิญญาณและไร้อิทธิพล มือข้างหนึ่งของผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่พวกเขาลงนามในสัญญาสันติภาพและความสงบร่วมกับผู้อื่นทางหนึ่ง ขณะที่มืออีกข้างหนึ่งตบเขาอย่างรุนแรงที่สุดอีกทางหนึ่ง ด้วยเหตุนี้ โลกจึงกลายเป็น—อันเนื่องมาจากนโยบายอันอยุติธรรมและละโมบเหล่านี้—เรือลำหนึ่งกลางทะเลลึก ที่กัปตันสับสนงุนงง และพายุโหมกระหน่ำเข้าใส่จากทุกทิศทาง มนุษยชาติทั้งมวลต่างถูกทรมาน ทุกข์ระทม กระวนกระวาย และปั่นป่วน ถูกแผดเผาด้วยไฟแห่งความละโมบและวัตถุนิยม มนุษยชาติจึงต้องการอย่างยิ่งยวดซึ่งน้ำจืดสักหยดจากส่วนที่เหลือ⁽¹⁾ของอิสลามอันเที่ยงตรง เพื่อชำระล้างคราบสกปรกแห่งความทุกข์ระทมออกจากมัน และนำพามันไปสู่ความผาสุก

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ

ในช่วงเวลาหนึ่ง การนำโลกเคยเป็นของตะวันออกโดยแท้ ต่อมาหลังจากการปรากฏขึ้นของกรีกและโรมัน ก็กลายเป็นของตะวันตก แล้วการเป็นนบีของท่านมูซา ท่านอีซา และท่านมุฮัมมัด ﷺ ก็นำมันกลับคืนสู่ตะวันออกอีกครั้งหนึ่ง จากนั้นตะวันออกก็หลับใหลครั้งใหญ่ และตะวันตกก็ตื่นขึ้นด้วยการฟื้นฟูยุคใหม่ของตน นี่คือแบบแผน (ซุนนะฮ์) ของอัลลอฮ์ที่ไม่เคยคลาดเคลื่อน ตะวันตกจึงได้สืบทอดการนำโลก และบัดนี้ตะวันตกก็กำลังอธรรม กดขี่ ละเมิดขอบเขต สับสนงุนงง และเดินโซเซไร้ทิศทาง จึงไม่เหลือสิ่งใดนอกจากการที่มือ "ตะวันออก" อันแข็งแกร่งจะยื่นออกมา โดยมีธงของอัลลอฮ์ให้ร่มเงา มีธงแห่งอัลกุรอานโบกสะบัดอยู่เหนือศีรษะ และมีกองทัพแห่งอีมานอันแข็งแกร่งมั่นคงคอยหนุนเสริม แล้วเมื่อนั้นโลกก็จะเป็นมุสลิมที่สงบสุข และเมื่อนั้นโลกทั้งหลายก็จะเปล่งเสียงว่า «การสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงนำทางเรามาสู่สิ่งนี้ และเราจะไม่ได้รับการชี้นำเลย หากอัลลอฮ์มิได้ทรงชี้นำเรา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:43)

فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ

สิ่งนี้มิใช่จินตนาการแต่อย่างใด หากแต่เป็นคำตัดสินของประวัติศาสตร์อันสัจจริง หากมันไม่เกิดขึ้นโดยผ่านพวกเรา «แล้วอัลลอฮ์จะทรงนำมาซึ่งกลุ่มชนหนึ่ง ซึ่งพระองค์ทรงรักพวกเขา และพวกเขาก็รักพระองค์ พวกเขาอ่อนโยนต่อบรรดาผู้ศรัทธา แข็งกร้าวต่อบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา พวกเขาต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของอัลลอฮ์ และไม่เกรงกลัวการตำหนิของผู้ตำหนิใด ๆ นั่นคือความโปรดปรานของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:54)

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ وَيَخْتَارُ

อย่างไรก็ตาม เราปรารถนาอย่างยิ่งที่จะเป็นส่วนหนึ่งของผู้ที่ได้ครอบครองความประเสริฐนี้ และได้รับการบันทึกไว้ในทะเบียนแห่งเกียรติยศนี้ «และพระผู้อภิบาลของเจ้าทรงสร้างสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์และทรงเลือกสรร» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:68)

อิสลามรับประกันการหนุนเสริมประชาชาติที่กำลังฟื้นฟูด้วยสิ่งที่จำเป็น

ไม่มีระบบใดในโลกที่หนุนเสริมประชาชาติที่กำลังฟื้นฟูด้วยสิ่งที่จำเป็น ทั้งระบบ หลักการ อารมณ์ความรู้สึก และสำนึก ดังที่อิสลามหนุนเสริมประชาชาติของตนที่กำลังฟื้นฟูด้วยสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด อัลกุรอานอันทรงเกียรติเปี่ยมล้นไปด้วยการพรรณนาถึงด้านนี้โดยเฉพาะ และได้ยกอุปมาในเรื่องนี้ไว้ บางครั้งโดยสรุปและบางครั้งโดยละเอียด และได้เยียวยาเรื่องนี้…

⁽¹⁾ อัส-สุอ์ร (السُّؤر) อ่านด้วยเสียงอุ (ฎ็อมมะฮ์) หมายถึง ส่วนที่เหลือของทุกสิ่ง และสิ่งที่เหลือค้าง [ตาจญ์ อัล-อะรูส, รากศัพท์ (سأر) และ (حضج)]

…ในทุกด้าน ซึ่งเป็นการเยียวยาที่ละเอียดถี่ถ้วนและชัดเจน ไม่มีประชาชาติใดที่ยึดถือมันแล้วจะไม่บรรลุถึงสิ่งที่ตนปรารถนา

ก. อิสลามกับความหวัง

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตื่นจำเป็นต้องมีความหวังที่กว้างไกลไพศาล อัลกุรอานได้หล่อเลี้ยงประชาชาติของตนด้วยความรู้สึกนี้ ด้วยวิธีการที่เปลี่ยนประชาชาติที่ตายแล้วให้กลายเป็นประชาชาติที่เปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวา ความมุมานะ ความหวัง และความมุ่งมั่น เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่อัลกุรอานได้ทำให้ความสิ้นหวังเป็นหนทางไปสู่การปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) และถือว่าการหมดหวังเป็นลักษณะหนึ่งของการหลงผิด แม้แต่ประชาชาติที่อ่อนแอที่สุด เมื่อได้ยินดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ

«และเราประสงค์ที่จะให้ความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอดแผ่นดิน และจะให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5-6)

และดำรัสของพระองค์ที่ว่า

وَلَا تَهِنُوا۟ وَلَا تَحْزَنُوا۟ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١٣٩﴾ إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ ٱلْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُۥ ۚ وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ

«และพวกเจ้าอย่าท้อแท้ และอย่าเศร้าโศกเสียใจ และพวกเจ้านั้นคือผู้ที่สูงส่งกว่า หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา หากบาดแผลได้ประสบแก่พวกเจ้า แน่นอนบาดแผลเช่นเดียวกันนั้นก็ได้ประสบแก่กลุ่มชนนั้นแล้ว และวันเวลาเหล่านั้น เราให้มันหมุนเวียนเปลี่ยนไประหว่างมนุษย์» (ซูเราะฮ์อาลอิมรอน 3:139-140)

และดำรัสของพระองค์ที่ว่า

هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِن دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ۚ مَا ظَنَنتُمْ أَن يَخْرُجُوا ۖ وَظَنُّوا أَنَّهُم مَّانِعَتُهُمْ حُصُونُهُم مِّنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا ۖ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ ۚ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُم بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ ﴿٢﴾

«พระองค์คือผู้ทรงขับไล่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจากชาวคัมภีร์ออกจากบ้านเรือนของพวกเขาในการขับไล่ครั้งแรก พวกเจ้ามิได้คาดคิดว่าพวกเขาจะออกไป และพวกเขาก็คิดว่าป้อมปราการของพวกเขาจะคุ้มกันพวกเขาจากอัลลอฮ์ได้ แต่อัลลอฮ์ได้ทรงมาหาพวกเขาจากที่ที่พวกเขาไม่ได้คาดคิด และทรงให้ความหวาดกลัวเกิดขึ้นในหัวใจของพวกเขา พวกเขาทำลายบ้านเรือนของพวกเขาด้วยมือของพวกเขาเองและด้วยมือของบรรดาผู้ศรัทธา ดังนั้นจงใคร่ครวญเถิด โอ้ผู้มีสายตา (มีปัญญา) ทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:2)

และดำรัสของพระองค์ที่ว่า

أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُم ۖ مَّسَّتْهُمُ ٱلْبَأْسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوا۟ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصْرُ ٱللَّهِ ۗ أَلَآ إِنَّ نَصْرَ ٱللَّهِ قَرِيبٌ ﴿٢١٤﴾

«หรือพวกเจ้าคิดว่าพวกเจ้าจะได้เข้าสวรรค์ ทั้งที่สภาพเช่นเดียวกับบรรดาผู้ที่ได้ล่วงลับไปก่อนพวกเจ้ายังไม่ได้มาประสบแก่พวกเจ้า พวกเขาได้ประสบกับความทุกข์ยากและความเดือดร้อน และพวกเขาถูกสั่นคลอนอย่างรุนแรง จนกระทั่งท่านเราะซูลและบรรดาผู้ศรัทธาที่อยู่ร่วมกับท่านกล่าวว่า เมื่อใดเล่าความช่วยเหลือของอัลลอฮ์จะมา พึงรู้เถิดว่า แท้จริงความช่วยเหลือของอัลลอฮ์นั้นใกล้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:214)

แท้จริงประชาชาติที่อ่อนแอที่สุด เมื่อได้ยินการแจ้งข่าวดีทั้งหมดนี้ และได้อ่านเรื่องราวที่เป็นตัวอย่างของการปฏิบัติจริงซึ่งเกี่ยวเนื่องกับมัน ย่อมจะต้องกลายเป็นประชาชาติที่แข็งแกร่งที่สุดทั้งด้านอีมานและจิตวิญญาณ และย่อมจะต้องเห็นในความหวังนี้ซึ่งสิ่งที่ผลักดันให้มันบุกฝ่าอุปสรรคไม่ว่าจะหนักหนาเพียงใด และต่อสู้กับเหตุการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะยิ่งใหญ่เพียงใด จนกระทั่งได้รับชัยชนะบรรลุถึงความสมบูรณ์ที่มันใฝ่ฝัน

ข. อิสลามกับเกียรติภูมิแห่งชนชาติ

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตื่นยังจำเป็นต้องมีความภาคภูมิใจในชนชาติของตน ในฐานะที่เป็นประชาชาติที่ประเสริฐและมีเกียรติ มีคุณลักษณะเด่นและมีประวัติศาสตร์ของตนเอง จนกระทั่งภาพนั้นประทับอยู่ในจิตใจของลูกหลาน แล้วพวกเขาก็จะยอมพลีเลือดเนื้อและชีวิตของพวกเขาเพื่อปกป้องเกียรติยศและศักดิ์ศรีนั้น และทำงานเพื่อความดีงามของมาตุภูมินี้ เพื่อเชิดชูเกียรติและนำความผาสุกมาสู่มัน

كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

ความหมายนี้ท่านจะไม่เห็น⁽¹⁾ปรากฏชัดเจนในระบบใดในบรรดาระบบทั้งหลาย ในลักษณะที่ยุติธรรม ประเสริฐ และเปี่ยมด้วยความเมตตา เช่นเดียวกับที่ปรากฏในอิสลามอันเที่ยงตรง เพราะประชาชาติที่รู้ว่าเกียรติและศักดิ์ศรีของตนนั้น อัลลอฮ์ทรงยกย่องให้สูงส่งไว้แล้วในความรู้อันมีมาก่อนของพระองค์ และทรงบันทึกไว้ในคัมภีร์อันรัดกุมของพระองค์ โดยพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่ดีที่สุดซึ่งถูกให้อุบัติขึ้นแก่มวลมนุษย์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:110) และพระองค์ตรัสว่า «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่เป็นกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษย์ และเราะซูลจะได้เป็นสักขีพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143) และ «เกียรติอันสูงส่งนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าพวกมุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8) ประชาชาติเช่นนี้ย่อมเป็นประชาชาติที่สมควรที่สุดที่จะยอมสละโลกนี้และสิ่งที่อยู่ในนั้นทั้งหมด เพื่อแลกกับการปกป้องเกียรติอันมาจากพระผู้เป็นเจ้าของตน

تَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ

แท้จริงประชาชาติสมัยใหม่ได้พยายามปลูกฝังความหมายนี้ให้หยั่งรากลึกในจิตใจของเยาวชน บุรุษ และลูกหลานของตนทั้งหมด ด้วยเหตุนี้เราจึงได้ยินคำว่า "เยอรมนีเหนือทุกสิ่ง" และ "อิตาลีเหนือทุกสิ่ง" และ "จงปกครองเถิด บริแทนเนีย จงครอบครองเถิด" แต่ความแตกต่างระหว่างความรู้สึกที่หลักการอิสลามกำหนดให้ กับความรู้สึกที่ถ้อยคำและหลักการเหล่านี้กำหนดให้ ก็คือ ความรู้สึกของมุสลิมนั้นสูงส่งขึ้นไปจนเชื่อมโยงถึงอัลลอฮ์ ในขณะที่ความรู้สึกของผู้อื่นสิ้นสุดลงเพียงแค่ระดับของคำพูด⁽²⁾เท่านั้น นี่คือด้านหนึ่ง ส่วนอีกด้านหนึ่ง อิสลามได้กำหนด⁽³⁾เป้าหมายของการสร้างความรู้สึกนี้ และเน้นย้ำอย่างเคร่งครัดให้ยึดมั่นในเป้าหมายนั้น และได้ชี้แจงว่าเป้าหมายนั้นมิใช่ความคลั่งเชื้อชาติและการโอ้อวดอันจอมปลอม หากแต่คือการนำโลกไปสู่ความดีงาม ด้วยเหตุนี้ อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งจึงตรัสว่า «พวกเจ้าใช้กันให้ทำความดี และห้ามปรามกันจากการทำความชั่ว และพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:110)

ความหมายของสิ่งนั้นคือ การสนับสนุนคุณธรรม การต่อสู้กับความชั่วร้าย การเคารพอุดมคติอันสูงส่งและคำนึงถึงอุดมคตินั้นในทุกการกระทำ ด้วยเหตุนี้ ความรู้สึกถึงความเป็นผู้นำนี้ในหมู่ชนมุสลิมรุ่นก่อนจึงก่อให้เกิดความยุติธรรมและความเมตตาในระดับสูงสุดเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้เกี่ยวกับประชาชาติทั้งหลาย ส่วนหลักการแห่งความเป็นใหญ่ในจิตใจของประชาชาติตะวันตกนั้น มิได้กำหนดเป้าหมายไว้นอกเหนือจากความคลั่งชาติอันผิดพลาด ด้วยเหตุนี้มันจึงก่อให้เกิดการแก่งแย่งห้ำหั่นกัน และการรุกรานประชาชาติที่อ่อนแอ ดังนั้น หลักการอิสลามจึงได้ถือเอาสิ่งที่ดีที่สุดในด้านนี้ และประสงค์ให้ลูกหลานของตนซึมซับสิ่งนั้น พร้อมทั้งให้พวกเขาห่างไกลจากความชั่วร้ายและการละเมิดขอบเขตที่มีอยู่ในด้านนี้ และแท้จริงอิสลามได้ขยายขอบเขตของมาตุภูมิอิสลามให้กว้างขวาง และได้สั่งเสียให้ทำงานเพื่อประโยชน์ของมาตุภูมิ และให้เสียสละเพื่ออิสรภาพและเกียรติของมาตุภูมิ ดังนั้น มาตุภูมิตามความเข้าใจของอิสลามจึงครอบคลุมถึง

1. ดินแดนเฉพาะของตนเป็นอันดับแรก
2. จากนั้นขยายไปสู่ดินแดนอิสลามอื่น ๆ ทั้งหมด ซึ่งล้วนเป็นมาตุภูมิและบ้านของมุสลิม

⁽¹⁾ ในหนังสือเล่มเล็ก (อัล-กุตัยยิบ) ใช้คำว่า "เราจะไม่เห็น" ⁽²⁾ ในหนังสือเล่มเล็ก ใช้คำว่า "และคำพูด" ⁽³⁾ ในหนังสือเล่มเล็ก ใช้คำว่า "ได้เตือนให้ระวัง"

3- จากนั้นมันก็ยกระดับขึ้นไปสู่จักรวรรดิอิสลามยุคแรก ซึ่งบรรพชนได้สร้างขึ้นด้วยเลือดอันล้ำค่าและเป็นที่รักยิ่งของพวกท่าน และได้ชูธงของอัลลอฮ์ขึ้นเหนือดินแดนนั้น ร่องรอยของพวกท่านในดินแดนเหล่านั้นยังคงบอกเล่าถึงคุณงามความดีและเกียรติยศที่พวกท่านมีอยู่ ดังนั้น ในทุกดินแดนเหล่านี้ มุสลิมจะถูกสอบถาม ณ เบื้องหน้าอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ว่า เหตุใดเขาจึงไม่ทำงานเพื่อนำมันกลับคืนมา?

وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِ

4- จากนั้นมาตุภูมิของมุสลิมก็ยกระดับสูงขึ้นไปอีกหลังจากทั้งหมดนั้น จนครอบคลุมโลกทั้งใบ ท่านไม่ได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ดอกหรือว่า «และจงต่อสู้พวกเขาจนกว่าจะไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาทั้งหมดจะเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:39)

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงได้ประสานระหว่างความรู้สึกรักชาติในวงแคบเข้ากับความรู้สึกรักชาติในวงกว้าง ซึ่งมีความดีงามทั้งปวงสำหรับมวลมนุษยชาติทั้งหมด «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากเพศชายและเพศหญิง และได้ทำให้พวกเจ้าเป็นชนชาติต่าง ๆ และเผ่าต่าง ๆ เพื่อจะได้รู้จักกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:13)

ค. อิสลามกับกำลังทางทหาร

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตัวยังต้องการกำลังอำนาจ และการปลูกฝังลักษณะนิสัยแบบทหารให้แก่ลูกหลานของตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยเหล่านี้ ซึ่งสันติภาพจะไม่ได้รับการประกันเว้นแต่ด้วยการเตรียมพร้อมสำหรับสงคราม และได้กลายเป็นคำขวัญของลูกหลานทุกคนของประชาชาติเหล่านั้นว่า «กำลังอำนาจคือหนทางที่ประกันได้แน่นอนที่สุดในการธำรงความถูกต้อง»

وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ

كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ

อิสลามมิได้ละเลยด้านนี้ ทว่าได้กำหนดให้มันเป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) อันมั่นคงประการหนึ่งในบรรดาข้อบังคับของอิสลาม และมิได้แยกมันออกจากการละหมาดและการถือศีลอดแต่อย่างใดเลย ไม่มีระบบใดในโลกนี้ที่ให้ความสำคัญกับด้านนี้ ไม่ว่าในอดีตหรือในปัจจุบัน เทียบเท่ากับที่อิสลามได้ให้ความสำคัญไว้ในอัลกุรอาน ในหะดีษของท่านเราะซูล ﷺ⁽¹⁾ และในชีวประวัติของท่าน ท่านจะเห็นสิ่งนั้นปรากฏอย่างชัดเจนในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และพวกเจ้าจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขา เท่าที่พวกเจ้าสามารถจะเตรียมได้ ซึ่งกำลังและม้าศึก เพื่อให้ศัตรูของอัลลอฮ์และศัตรูของพวกเจ้าเกิดความหวาดกลัว» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:60) และในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «การสู้รบได้ถูกบัญญัติแก่พวกเจ้าแล้ว ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่พวกเจ้ารังเกียจ และบางทีพวกเจ้ารังเกียจสิ่งหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่ดีแก่พวกเจ้า และบางทีพวกเจ้าชอบสิ่งหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่เลวร้ายแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:216)

فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ

وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿٧٤﴾

ท่านเคยเห็นแถลงการณ์ทางทหารในคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ ที่ถูกอ่านในการละหมาด การซิกรุลลอฮ์ การอิบาดะฮ์ และการวิงวอนต่อพระเจ้า เช่นแถลงการณ์นี้หรือไม่ ซึ่งเริ่มต้นด้วยคำสั่งอันเด็ดขาดในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «ดังนั้น บรรดาผู้ที่ยอมขายชีวิตความเป็นอยู่ในโลกนี้เพื่อแลกกับอาคิเราะฮ์ จงต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์เถิด» จากนั้นพระองค์ทรงชี้แจงถึงผลตอบแทนหลังจากนั้นว่า «และผู้ใดที่ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ แล้วเขาถูกฆ่าตายหรือได้รับชัยชนะ เราก็จะให้แก่เขาซึ่งรางวัลอันใหญ่หลวง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:74)

⁽¹⁾ ในฉบับจุลสารใช้คำว่า «เราะซูลุลลอฮ์»

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلظَّالِمِ أَهْلُهَا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا ﴿٧٥﴾

ต่อจากนั้นก็เป็นการปลุกเร้าความรู้สึกที่สูงส่งที่สุดในจิตใจ นั่นคือการช่วยเหลือครอบครัวและมาตุภูมิให้รอดพ้น โดยตรัสว่า «และมีเหตุใดแก่พวกเจ้าเล่าที่พวกเจ้าจะไม่สู้รบในหนทางของอัลลอฮ์ และเพื่อบรรดาผู้อ่อนแอทั้งชาย หญิง และเด็ก ซึ่งพวกเขากล่าวว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดนำพวกเราออกไปจากเมืองนี้ที่ชาวเมืองเป็นผู้อธรรม และโปรดทรงประทานผู้คุ้มครองแก่พวกเราจากที่พระองค์ และโปรดทรงประทานผู้ช่วยเหลือแก่พวกเราจากที่พระองค์ด้วยเถิด"» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:75)

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾

ต่อจากนั้นพระองค์ทรงชี้แจงแก่พวกเขาถึงความสูงส่งของเป้าหมายของพวกเขาและความต่ำต้อยของเป้าหมายของศัตรู เพื่อให้พวกเขาเห็นว่าพวกเขากำลังสละสิ่งที่มีราคาสูง คือชีวิต เพื่อแลกกับสินค้าอันล้ำค่าที่คู่ควรและเหนือกว่าชีวิต นั่นคือความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ในขณะที่คนอื่นสู้รบโดยไร้เป้าหมาย พวกเขาจึงเป็นผู้ที่มีจิตใจอ่อนแอที่สุดและหัวใจว่างเปล่าที่สุด นั่นคือดำรัสของพระองค์ที่ว่า «บรรดาผู้⁽¹⁾ศรัทธานั้นสู้รบในหนทางของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นสู้รบในหนทางของฏอฆูต ดังนั้นพวกเจ้าจงสู้รบกับบรรดาผู้ใกล้ชิดของชัยฏอนเถิด แท้จริงอุบายของชัยฏอนนั้นอ่อนแอเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76)

أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوٓا۟ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ ٱلنَّاسَ كَخَشْيَةِ ٱللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوا۟ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا ٱلْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍ قَرِيبٍ ۗ قُلْ مَتَـٰعُ ٱلدُّنْيَا قَلِيلٌ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ ٱتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا ﴿٧٧﴾ أَيْنَمَا تَكُونُوا۟ يُدْرِككُّمُ ٱلْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِى بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ

ต่อจากนั้นพระองค์ทรงตำหนิบรรดาผู้ที่ขลาดกลัวต่อการปฏิบัติหน้าที่ เลือกเอาภาระที่ง่ายดายและละทิ้งภาระแห่งความกล้าหาญ และทรงชี้แจงแก่พวกเขาถึงความผิดพลาดของจุดยืนนี้ ว่าการรุกเข้าไปนั้นจะไม่ทำอันตรายแก่พวกเขาแต่อย่างใด ทว่าพวกเขาจะได้รับผลตอบแทนอันยิ่งใหญ่จากการนั้น และการถอยหนีก็จะไม่อำนวยประโยชน์ใดๆ แก่พวกเขาเลย เพราะความตายนั้นตามหลังพวกเขาอยู่อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ พระองค์จึงตรัสต่อจากอายะฮ์ข้างต้นทันทีว่า «เจ้ามิได้เห็นบรรดาผู้ที่ถูกกล่าวแก่พวกเขาว่า "จงยับยั้งมือของพวกเจ้าไว้ และจงดำรงการละหมาด และจงจ่ายซะกาต" ดอกหรือ? ครั้นเมื่อการสู้รบได้ถูกบัญญัติแก่พวกเขา ทันใดนั้นกลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขาก็กลัวมนุษย์ เสมือนกลัวอัลลอฮ์หรือกลัวยิ่งกว่า และพวกเขากล่าวว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของเรา ไฉนพระองค์จึงทรงบัญญัติการสู้รบแก่พวกเรา ทำไมพระองค์ไม่ทรงประวิงพวกเราไว้จนถึงกำหนดเวลาอันใกล้นี้เล่า" จงกล่าวเถิดว่า "ความสุขสำราญแห่งโลกนี้นั้นเล็กน้อย และอาคิเราะฮ์นั้นดียิ่งกว่าสำหรับผู้ที่ยำเกรง และพวกเจ้าจะไม่ถูกอธรรมแม้แต่เพียงเท่าเยื่อเมล็ดอินทผลัม" ไม่ว่าพวกเจ้าจะอยู่ที่ใด ความตายก็จะมาถึงพวกเจ้า แม้ว่าพวกเจ้าจะอยู่ในป้อมปราการที่สูงตระหง่านก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:77–78)

ขอสาบานด้วยพระผู้อภิบาลของท่าน แถลงการณ์ทางทหารฉบับใดเล่าที่มีพลังและความชัดเจนเช่นนี้ ซึ่งปลุกเร้าในจิตใจของทหารให้มีทุกสิ่งที่ผู้บัญชาการปรารถนา ทั้งความมุ่งมั่น ความเด็ดเดี่ยว และอีมาน?

إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِهِۦ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَـٰنٌ مَّرْصُوصٌ ﴿٤﴾

فَأَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٠﴾ طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ

และหากหลักสำคัญของชีวิตทหารตามที่พวกเขารู้จักกันนั้นมีสองประการ คือ ระเบียบวินัยและการเชื่อฟัง อัลลอฮ์ก็ได้ทรงรวบรวมทั้งสองประการนั้น⁽²⁾ไว้ในสองอายะฮ์จากคัมภีร์ของพระองค์แล้ว โดยพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่สู้รบในหนทางของพระองค์เป็นแถวเดียวกัน ประหนึ่งว่าพวกเขาเป็นอาคารที่ถูกเชื่อมติดกันอย่างแน่นหนา» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟ์ 61:4) และดังที่พระองค์ตรัสว่า «...ที่สมควรยิ่งสำหรับพวกเขาคือ การเชื่อฟังและถ้อยคำที่ดี» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:20–21)

⁽¹⁾ ในฉบับ «อัน-นะซีร» และ «อัล-กุตัยยิบ» เป็น «والذين» (และบรรดาผู้) ⁽²⁾ ในฉบับ «อัน-นะซีร» เป็น «جمعها»

وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا

และหากท่านได้อ่านสิ่งที่อิสลามได้นำมาในเรื่องการเตรียมยุทโธปกรณ์ การเสริมสร้างกำลังให้สมบูรณ์ การสอนยิงธนู และการเตรียมม้าศึก ตลอดจนความประเสริฐของการตายชะฮีด ผลบุญของการญิฮาด ผลบุญของการบริจาคทรัพย์เพื่อการนี้ การดูแลผู้ที่ทำหน้าที่นี้ และการรวบรวมเหล่าหน่วยต่าง ๆ ของมันแล้ว ท่านจะได้เห็นเนื้อหาในเรื่องนี้มากมายเกินกว่าจะนับได้ ไม่ว่าจะเป็นในอายะฮ์อันทรงเกียรติ หะดีษอันประเสริฐ ชีวประวัติอันบริสุทธิ์ หรือฟิกฮ์อันเที่ยงตรง «พระผู้อภิบาลของเราทรงครอบคลุมทุกสิ่งด้วยความรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:89)

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ

ประชาชาติสมัยใหม่ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ จึงสร้างตนเองขึ้นบนรากฐานเหล่านี้ และเราได้เห็นว่ารากฐานของลัทธิฟาสซิสต์ของมุสโสลินี ลัทธินาซีของฮิตเลอร์ และลัทธิคอมมิวนิสต์ของสตาลิน ล้วนเป็นรากฐานทางการทหารล้วน ๆ แต่ความแตกต่างระหว่างสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดกับการทหารของอิสลามนั้นเป็นความแตกต่างอันใหญ่หลวง เพราะอิสลามซึ่งยกย่องพลังอำนาจถึงเพียงนี้ ก็คือศาสนาที่ให้ความสำคัญแก่สันติภาพเหนือกว่ามัน ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ตรัสไว้ถัดจากอายะฮ์ว่าด้วยพลังอำนาจโดยทันทีว่า «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปสู่การประนีประนอม เจ้าก็จงโน้มเอียงไปสู่มันด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61)

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

และอิสลามคือศาสนาที่กำหนดราคาของชัยชนะและลักษณะของมันไว้ ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือ (ศาสนาของ) พระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลัง ทรงเดชานุภาพ คือบรรดาผู้ที่หากเราให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน พวกเขาก็จะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต ใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามจากความชั่ว และสำหรับอัลลอฮ์นั้นคือบั้นปลายของกิจการทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40–41)

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْخَآئِنِينَ ﴿٥٨﴾

และอิสลามคือศาสนาที่วางรากฐานของกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยการสงคราม ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «และหากเจ้ากลัวการทรยศจากกลุ่มชนใด ก็จงบอกยกเลิกสัญญาแก่พวกเขาอย่างเปิดเผยให้รู้เท่าเทียมกัน แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักบรรดาผู้ทรยศ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:58)

«لا تغدروا، ولا تغلوا، ولا تمثلوا»

«ولا تقتلوا امرأة ولا طفلاً ولا شيخًا كبيرًا، ولا تقطعوا شجرة مثمرة، ولا تعقروا بعيرًا إلا للأكل، ولا تتبعوا مدبرًا، ولا تجهزوا على جريح، وستمرون على أقوام ترهبوا في الصوامع فدعوهم وما فرغوا أنفسهم له»

และช่างงดงามยิ่งนักเมื่อคำสั่งเสียของท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาเคาะลีฟะฮ์หลังจากท่านที่มีต่อแม่ทัพของกองทัพของพวกเขา เป็นการแสดงออกถึงความเมตตาและความอ่อนโยนที่งดงามที่สุด: «พวกท่านอย่าทรยศ อย่ายักยอกทรัพย์สงคราม และอย่าทำลายศพ»⁽¹⁾ และ «อย่าฆ่าผู้หญิง เด็ก หรือคนชราที่สูงวัย อย่าตัดต้นไม้ที่ให้ผล อย่าเชือดอูฐเว้นแต่เพื่อเป็นอาหาร อย่าไล่ตามผู้ที่หันหลังหนี อย่าซ้ำเติมผู้บาดเจ็บให้ตาย และพวกท่านจะได้ผ่านกลุ่มชนที่ปลีกตัวบำเพ็ญอยู่ในอาศรม ก็จงปล่อยพวกเขาไว้กับสิ่งที่พวกเขาอุทิศตนให้»⁽²⁾

เช่นนี้แหละคือการทหารในอิสลาม เป็น "ตำรวจแห่งความยุติธรรม และผู้พิทักษ์กฎหมายและความสงบเรียบร้อย" ส่วนการทหารของยุโรปในปัจจุบันนั้น ผู้คนทั้งหลายต่างรู้ดีว่ามันคือ "กองทัพแห่งการกดขี่ และไพร่พลแห่งความโลภ" แล้วฝ่ายใดเล่าในสองฝ่ายนี้ที่มีสถานะดีกว่า และมีที่ชุมนุมที่งดงามกว่า?

⁽¹⁾ บันทึกโดยมุสลิม ในบท "อัล-ญิฮาด วัส-สิยัร" หมวด "การที่อิมามแต่งตั้งผู้นำกองทัพที่ส่งออกไป และการสั่งเสียพวกเขาถึงมารยาทของการทำสงครามและอื่น ๆ" (1731)

⁽²⁾ อิบนุญะรีร อัฏ-เฏาะบะรีย์: ตารีค อัร-รุซุล วัล-มุลูก, ดาร อัล-กุตุบ อัล-อิลมิยยะฮ์, เบรุต, พิมพ์ครั้งที่ 1, ฮ.ศ. 1407, (2/246) และนี่คือคำพูดของอบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) ในคำสั่งเสียของท่านแก่อุซามะฮ์ บิน ซัยด์ (ร.ฎ.)

ง. อิสลามกับสุขภาพโดยรวม

قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصْطَفَىٰهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُۥ بَسْطَةً فِى ٱلْعِلْمِ وَٱلْجِسْمِ

ประชาชาติที่กำลังลุกขึ้นฟื้นฟูตนเองย่อมต้องการกองกำลังที่ดีงามเช่นนี้ และรากฐานของกองกำลังนี้คือสุขภาพที่ดีของร่างกายและความแข็งแรงของกาย อัลกุรอานได้กล่าวถึงความหมายนี้ไว้ในเรื่องราวของประชาชาติหนึ่งที่ต่อสู้ดิ้นรน ซึ่งตื่นตัวพร้อมจะแบกรับภาระการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ เอกราช และการสร้างตัวตนของตน อัลลอฮ์ทรงเลือกผู้นำที่มีความคิดเข้มแข็งและมีจริยธรรมมั่นคงให้แก่พวกเขา และทรงทำให้ความแข็งแรงของร่างกายเป็นหลักประการหนึ่งที่ทำให้เขาสามารถแบกรับภาระนั้นได้ ดังที่อัลกุรอานได้เล่าถึงเรื่องราวของบนีอิสรออีลในการยกย่องผู้นำคือฏอลูตว่า «เขา (นบีของพวกเขา) กล่าวว่า แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกเขาเหนือพวกท่าน และทรงเพิ่มพูนความกว้างขวางให้แก่เขาทั้งในด้านความรู้และร่างกาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:247)

المؤمن القوي خير من المؤمن الضعيف

إن لبدنك عليك حقًّا

ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายความหมายนี้ไว้ในหะดีษจำนวนมาก และได้กระตุ้นให้บรรดาผู้ศรัทธารักษาความแข็งแรงของร่างกาย เช่นเดียวกับที่ท่านกระตุ้นให้พวกเขามีจิตวิญญาณที่เข้มแข็ง หะดีษที่ถูกต้องกล่าวว่า «ผู้ศรัทธาที่แข็งแรงนั้นดีกว่าผู้ศรัทธาที่อ่อนแอ»⁽¹⁾ และท่านกล่าวว่า «แท้จริงร่างกายของท่านมีสิทธิ์เหนือท่าน»⁽²⁾

نحن قوم لا نأكل إلا إذا جعنا وإذا أكلنا لا نشبع

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้อธิบายแก่ประชาชาติถึงหลักการด้านสุขภาพโดยรวมไว้มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการป้องกันโรค ซึ่งเป็นส่วนที่ดีที่สุดในสองส่วนของการแพทย์ เช่น คำกล่าวของท่าน ﷺ ที่ว่า «เราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินนอกจากเมื่อหิว และเมื่อเรากินก็จะไม่กินจนอิ่ม»⁽³⁾ และการที่ท่าน ﷺ พิถีพิถันในเรื่องน้ำที่ท่านดื่ม ดังที่มีรายงานในหะดีษว่า «ท่าน ﷺ เคยแสวงหาน้ำจืด

الْمُؤْمِنُ الْقَوِي خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ، وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ. احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَلَا تَعْجَزْ، وَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ: لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَانَ كَذَا وَكَذَا، وَلَكِنْ قُلْ: قَدَرُ اللهِ وَمَا شَاءَ فَعَلَ؛ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ

⁽¹⁾ เป็นส่วนหนึ่งของหะดีษที่บันทึกโดยมุสลิมในหมวด «อัล-เกาะดัร» บท «ว่าด้วยคำสั่งให้มีความเข้มแข็ง ละทิ้งความอ่อนแอ ขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ และมอบหมายการกำหนดทั้งหลายแด่อัลลอฮ์» หะดีษหมายเลข (4816) และหะดีษฉบับเต็มคือ «ผู้ศรัทธาที่แข็งแรงนั้นดีกว่าและเป็นที่รักยิ่งกว่า ณ อัลลอฮ์ เมื่อเทียบกับผู้ศรัทธาที่อ่อนแอ และในทุกคนนั้นล้วนมีความดี จงขวนขวายในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ท่าน จงขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ และอย่าท้อแท้ หากมีสิ่งใดประสบแก่ท่านก็อย่ากล่าวว่า "หากฉันทำเช่นนั้นเช่นนี้ ผลก็คงเป็นเช่นนั้นเช่นนี้" แต่จงกล่าวว่า "อัลลอฮ์ทรงกำหนดแล้ว และสิ่งใดที่พระองค์ทรงประสงค์ พระองค์ก็ทรงกระทำ" เพราะแท้จริงคำว่า "หาก" นั้นจะเปิดทางให้แก่การงานของชัยฏอน»

فَإِنَّ لِجَسَدِكَ عَلَيْكَ حَقًّا

⁽²⁾ บันทึกโดยอัล-ฮัยษะมีใน «อัล-มัจญ์มะอ์» (7/239) และท่านกล่าวว่า «ส่วนต้นของหะดีษบางส่วนมีอยู่ในอัศ-เศาะฮีห์ อัฏ-เฏาะบะรอนีรายงานไว้จากการรายงานของอับดุลมะลิก อิบนุ กุดามะฮ์ อัล-ญุมะฮีย์ จากอัมร์ อิบนุ ชุอัยบ์ ส่วนอับดุลมะลิกนั้น อิบนุ มะอีนและคนอื่น ๆ ถือว่าเชื่อถือได้ แต่อบูหาติมและคนอื่น ๆ ถือว่าอ่อน» ส่วนที่มีรายงานในอัศ-เศาะฮีห์คือ สิ่งที่อัล-บุคอรีบันทึกไว้ในหมวด «อัศ-เศาม์» บท «สิทธิของร่างกายในการถือศีลอด» หะดีษหมายเลข (1839) และในที่อื่น ๆ ว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวแก่อับดุลลอฮ์ อิบนุ อัมร์ อิบนุ อัล-อาศ (ร.ฎ.) ว่า «เพราะแท้จริงร่างกายของท่านมีสิทธิ์เหนือท่าน»

ارجع إلى أهلك نحن قوم لا نأكل حتى نجوع، وإذا أكلنا لا نشبع

⁽³⁾ หะดีษที่ว่า «เราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินจนกว่าจะหิว และเมื่อเรากินก็จะไม่กินจนอิ่ม» แพร่หลายในหมู่ผู้คน โดยพวกเขาอ้างว่าเป็นคำพูดของท่านนบี ﷺ ทั้งที่หะดีษนี้ไม่มีที่มา และไม่พบในแหล่งอ้างอิงใด ๆ ของตำราการรายงานหะดีษ หะดีษนี้ถูกกล่าวถึงโดยผู้เขียน «อัส-ซีเราะฮ์ อัล-หะละบิยะฮ์» โดยกล่าวว่า (3/299): «บางคนกล่าวว่า อัล-มุเกาะว์กิสได้ส่งแพทย์คนหนึ่งมาพร้อมกับของขวัญ ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวแก่เขาว่า "จงกลับไปหาครอบครัวของท่านเถิด เราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินจนกว่าจะหิว และเมื่อเรากินก็จะไม่กินจนอิ่ม"» แต่เรื่องนี้ไม่มีสายรายงาน จึงไม่มีประโยชน์ใด ๆ ในเรื่องนี้ และอัล-อัลลามะฮ์ อัช-ชัยค์ มุหัมมัด นาศิรุดดีน อัล-อัลบานี -ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน- กล่าวไว้ใน «อัส-สิลสิละฮ์»

من علم الرمي ثم نسيه فليس مني

…น้ำ»⁽¹⁾ การที่ท่านห้ามปัสสาวะและถ่ายอุจจาระลงในน้ำนิ่ง การที่ท่านประกาศกักกันโรคในเมืองที่เกิดโรคระบาดและชาวเมืองนั้น โดยไม่ให้พวกเขาออกจากเมือง และไม่ให้ผู้อื่นเข้าไปในเมืองนั้น การที่ท่านเตือนให้ระวังการติดต่อของโรค และสั่งให้หลีกหนีจากผู้ป่วยโรคเรื้อน⁽²⁾ ท้ายที่สุดคือความใส่ใจของท่านนบี ﷺ ต่อการบริหารร่างกายหลายแขนง เช่น การยิงธนู การว่ายน้ำ การขี่ม้า และการวิ่ง ท่านกระตุ้นให้ประชาชาติของท่านฝึกฝนและเอาใจใส่สิ่งเหล่านี้ จนกระทั่งมีระบุในหะดีษว่า «ผู้ใดได้เรียนรู้การยิงธนูแล้วลืมมัน เขาไม่ใช่พวกของฉัน»⁽³⁾ ท่านนบี ﷺ ยังห้ามอย่างเข้มงวดต่อการตัดขาดจากโลก การถือพรตแบบนักบวช และการทรมานร่างกายและทำให้ร่างกายอ่อนแอ⁽⁴⁾ โดยหวังความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และท่านได้ชี้นำประชาชาติไปสู่ความพอดีในเรื่องเหล่านั้นทั้งหมด

ทั้งหมดนี้บ่งบอกถึงความใส่ใจอย่างยิ่งของอิสลามต่อสุขภาพโดยรวมของประชาชาติ การเน้นย้ำให้รักษาสุขภาพนั้นไว้ และการเปิดกว้างของอิสลามต่อทุกสิ่งที่นำมาซึ่งความดีและความผาสุกแก่ประชาชาติในด้านที่สำคัญนี้

ฮ. อิสลามกับวิชาความรู้

ประชาชาติต่าง ๆ ต้องการพลังฉันใด ก็ต้องการความรู้ฉันนั้น ความรู้จะเกื้อหนุนพลังนี้ ชี้นำไปในทางที่ดีที่สุด และเติมเต็มด้วยสิ่งประดิษฐ์และการค้นพบที่จำเป็น อิสลามไม่ได้ปฏิเสธความรู้…

نحن قوم لا نأكل حتى نجوع

نحن قوم لا نأكل حتى نجوع وإذا أكلنا لا نشبع

مَا مَلأَ ابْنُ آدَمَ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنٍ، حَسْبُ ابْنِ آدَمَ أُكُلاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ، فَإِنْ كَانَ لا مَحَالَةَ فَثُلُثُ طَعَامٍ، وَثُلُثُ شَرَابٍ، وَثُلُثٌ لِنَفْسِهِ

…อัศ-เศาะฮีหะฮ์ (เล่มที่ 7 ภาคที่ 3 หน้า 1651 และ 1652): «ไม่มีที่มา» และเชคอับดุลอะซีซ บิน อับดุลลอฮ์ บิน บาซ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้กล่าวไว้ใน «มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา» (4/122-123) เมื่อถูกถามถึงความถูกต้องของหะดีษ «พวกเราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินจนกว่าจะหิว» ว่า «หะดีษนี้มีรายงานมาจากคณะผู้แทนบางคณะ และในสายรายงานมีความอ่อน มีรายงานว่าพวกเขากล่าวเกี่ยวกับท่านนบี ﷺ ว่า "พวกเราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินจนกว่าจะหิว และเมื่อเรากินก็ไม่กินจนอิ่ม" หมายความว่าพวกเขาเป็นผู้พอประมาณ ความหมายนี้ถูกต้อง แต่สายรายงานมีความอ่อน [ให้ดูใน ซาดุลมะอาด และอัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ ของอิบนุกะษีร]» อย่างไรก็ตาม มีหะดีษอื่น ๆ รายงานมาในความหมายเดียวกัน อิมามอะห์มัดได้บันทึกไว้ในมุสนัดของท่าน (35/47) จากอัล-มิกดาม บิน มะอ์ดีกะริบ อัล-กินดี (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีภาชนะใดที่ลูกหลานอาดัมบรรจุจนเต็มแล้วจะเลวร้ายยิ่งไปกว่าท้อง เพียงพอแล้วสำหรับลูกหลานอาดัมเพียงไม่กี่คำที่ทำให้หลังของเขาตั้งตรงได้ หากจำเป็นจริง ๆ ก็ให้หนึ่งในสามสำหรับอาหาร หนึ่งในสามสำหรับเครื่องดื่ม และหนึ่งในสามสำหรับลมหายใจ» และอัล-อัลบานีได้ระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหฺไว้ใน «เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์» หมายเลข 5674

أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يُسْتَعْذَبُ لَهُ الْمَاءُ مِنْ بُيُوتِ السُّقْيَا

⁽¹⁾ บันทึกโดยอบูดาวูดในหมวด «เครื่องดื่ม» บท «ว่าด้วยการปิดภาชนะ» หมายเลข 3246 จากสายรายงานของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ท่านนบี ﷺ ให้มีการตักน้ำจืดมาให้ท่านจากบ่อน้ำแห่งอัส-สุกยา» อัล-อัลบานีระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหฺไว้ใน «เศาะฮีหฺ สุนัน อบีดาวูด» หมายเลข 3735

⁽²⁾ ในต้นฉบับพิมพ์เขียนว่า «อัล-มัจซูม»

مَنْ تَعَلَّمَ الرَّمْيَ ثُمَّ تَرَكَهُ فَقَدْ عَصَانِي

فليس منا

⁽³⁾ บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์ในหมวด «ญิฮาด» บท «การยิงธนูในหนทางของอัลลอฮ์» หมายเลข 2804 จากสายรายงานของอุกบะฮ์ บิน อามิร อัล-ญุฮะนี (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดเรียนรู้การยิงธนูแล้วละทิ้งมัน แน่แท้เขาได้ฝ่าฝืนฉัน» อัล-อัลบานีระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหฺไว้ใน «เศาะฮีหฺ สุนัน อิบนิมาญะฮ์» แต่ด้วยถ้อยคำว่า «เขาไม่ใช่พวกของเรา»

⁽⁴⁾ หมายถึง การทำให้ร่างกายอ่อนแอ คำว่า อัฎ-ฎะวา หมายถึง ความผ่ายผอม [อัศ-ศิหาห์ รากศัพท์ (ضوا)]

ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ ﴿١﴾ خَلَقَ ٱلْإِنسَـٰنَ مِنْ عَلَقٍ ﴿٢﴾ ٱقْرَأْ وَرَبُّكَ ٱلْأَكْرَمُ ﴿٣﴾ ٱلَّذِى عَلَّمَ بِٱلْقَلَمِ ﴿٤﴾ عَلَّمَ ٱلْإِنسَـٰنَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿٥﴾

แต่ยังได้กำหนดให้ความรู้เป็นฟัรฎูหนึ่งในบรรดาฟัรฎูของอิสลาม เช่นเดียวกับพลังอำนาจทุกประการ อีกทั้งยกย่องและสนับสนุนความรู้ เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่อายะฮ์แรกซึ่งถูกประทานลงมาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์คือ «จงอ่านด้วยพระนามแห่งพระเจ้าของเจ้าผู้ทรงสร้าง ทรงสร้างมนุษย์จากก้อนเลือด จงอ่านเถิด และพระเจ้าของเจ้านั้นทรงใจบุญยิ่ง ผู้ทรงสอนการใช้ปากกา ทรงสอนมนุษย์ในสิ่งที่เขาไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-อะลัก 96:1-5)

هَلْ يَسْتَوِى ٱلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٩﴾

فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا۟ فِى ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُوا۟ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوٓا۟ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ﴿١٢٢﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قَاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُم مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ ﴿١٢٣﴾

ท่านเราะซูล ﷺ ได้กำหนดค่าไถ่ตัวของเชลยมุชริกีนในสงครามบะดัรไว้ว่า ให้เชลยแต่ละคนสอนการอ่านและการเขียนแก่ลูกหลานของชาวมุสลิมสิบคน ทั้งนี้เพื่อขจัดการไม่รู้หนังสือให้หมดไปจากประชาชาติ อัลลอฮ์มิได้ทรงให้ผู้มีความรู้และผู้ไม่มีความรู้เท่าเทียมกัน ดังที่พระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «จงกล่าวเถิดว่า บรรดาผู้ที่รู้กับบรรดาผู้ที่ไม่รู้จะเท่าเทียมกันหรือ แท้จริงผู้ที่จะใคร่ครวญได้นั้นคือบรรดาผู้มีสติปัญญาเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:9) อิสลามยังได้ชั่งน้ำหมึกของบรรดาผู้รู้ให้เทียบเท่ากับเลือดของบรรดาผู้ตายชะฮีด และอัลกุรอานได้ผูกความรู้กับพลังอำนาจไว้คู่กันในสองอายะฮ์อันทรงเกียรติว่า «ไฉนจึงไม่มีจากทุกหมู่คณะของพวกเขาสักกลุ่มหนึ่งออกไป เพื่อศึกษาให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งในศาสนา และเพื่อตักเตือนกลุ่มชนของพวกเขาเมื่อพวกเขากลับไปยังกลุ่มชนนั้น หวังว่าพวกเขาจะระมัดระวังตน โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงต่อสู้กับบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาที่อยู่ใกล้พวกเจ้า และจงให้พวกเขาพบความแข็งกร้าวในหมู่พวกเจ้า และพึงรู้เถิดว่าแท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:122-123)

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً

فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهَا

وَمِنَ ٱلْجِبَالِ جُدَدٌۢ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ ﴿٢٧﴾

وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَ

إِنَّمَا يَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَـٰٓؤُا۟

อัลกุรอานมิได้แยกความรู้ทางโลกออกจากความรู้ทางศาสนา แต่ได้กำชับให้ศึกษาทั้งสองอย่าง และได้รวบรวมวิทยาการเกี่ยวกับจักรวาลไว้ในอายะฮ์เดียว พร้อมทั้งส่งเสริมให้ศึกษา และทำให้ความรู้ในวิทยาการเหล่านั้นเป็นหนทางสู่ความยำเกรงต่อพระองค์และเป็นเส้นทางสู่การรู้จักพระองค์ นั่นคือพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า» ในถ้อยคำนี้มีการชี้ไปถึงดาราศาสตร์ ห้วงอวกาศ และความเชื่อมโยงระหว่างฟากฟ้ากับแผ่นดิน จากนั้นพระองค์ตรัสว่า «แล้วเราได้ให้ผลไม้ที่มีสีสันแตกต่างกันงอกออกมาด้วยน้ำนั้น» ในถ้อยคำนี้มีการชี้ไปถึงพฤกษศาสตร์ ความแปลกและความมหัศจรรย์ของพืช ตลอดจนเคมีของมัน «และจากภูเขาก็มีเป็นริ้วเส้นสีขาวและสีแดงที่มีสีสันแตกต่างกัน และที่ดำสนิท» ในถ้อยคำนี้มีการชี้ไปถึงธรณีวิทยา ชั้นต่าง ๆ ของแผ่นดิน ตลอดจนยุคสมัยและพัฒนาการของมัน «และจากมนุษย์ สัตว์ที่เดินบนแผ่นดิน และปศุสัตว์ ก็มีสีสันแตกต่างกันเช่นนั้นเหมือนกัน» ในถ้อยคำนี้มีการชี้ไปถึงชีววิทยาและสัตววิทยาในทุกประเภท ทั้งมนุษย์ แมลง และสัตว์เดรัจฉาน แล้วท่านเห็นหรือไม่ว่าอายะฮ์นี้ได้ละเว้นวิทยาการเกี่ยวกับจักรวาลสิ่งใดไว้บ้าง? จากนั้นพระองค์ทรงปิดท้ายทั้งหมดนั้นด้วยพระดำรัสว่า «แท้จริงผู้ที่ยำเกรงอัลลอฮ์ในหมู่ปวงบ่าวของพระองค์นั้น คือบรรดาผู้มีความรู้เท่านั้น» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27-28)

ท่านมิได้เห็นดอกหรือจากการเรียงร้อยถ้อยคำอันน่าอัศจรรย์นี้ว่า อัลลอฮ์ทรงใช้ให้มนุษย์ศึกษาจักรวาลและทรงกระตุ้นพวกเขาให้กระทำเช่นนั้น และทรงทำให้ผู้ที่รู้แจ้งในรายละเอียดอันลึกซึ้งและความลับของจักรวาลเป็นผู้ที่รู้จักพระองค์และยำเกรงพระองค์? โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความเข้าใจอันลึกซึ้งในศาสนาแก่บรรดามุสลิมด้วยเถิด

ฉ. อิสลามกับจริยธรรม

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾

ประชาชาติที่กำลังลุกขึ้นฟื้นฟูตนเองนั้นต้องการจริยธรรมยิ่งกว่าสิ่งใด ทั้งจริยธรรมอันประเสริฐที่เข้มแข็งมั่นคง และจิตใจอันยิ่งใหญ่ที่มีความใฝ่สูง เพราะประชาชาติเช่นนี้จะต้องเผชิญกับความจำเป็นต่าง ๆ ของยุคใหม่ ซึ่งจะไม่อาจบรรลุได้เลย นอกจากด้วยจริยธรรมที่เข้มแข็งและเที่ยงแท้ อันเกิดจากอีมานที่ลึกซึ้ง ความหนักแน่นที่มั่นคง การเสียสละอย่างมากมาย และความอดทนอย่างถึงที่สุด และมีเพียงอิสลามเท่านั้นที่หล่อหลอมจิตใจอันสมบูรณ์เช่นนี้ขึ้นมาได้ เพราะอิสลามได้ทำให้ความดีงามของจิตใจและการขัดเกลาจิตใจเป็นรากฐานของความสำเร็จ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริง ผู้ที่ขัดเกลามันย่อมได้รับความสำเร็จ และแท้จริง ผู้ที่หมกมุ่นมันย่อมขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:9-10)

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

และพระองค์ทรงให้การเปลี่ยนแปลง⁽¹⁾สภาพการณ์ของประชาชาติทั้งหลายขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงจริยธรรมและความดีงามของจิตใจของพวกเขา พระองค์ตรัสว่า «แท้จริง อัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُۥ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا۟ تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾ لِّيَجْزِىَ ٱللَّهُ ٱلصَّـٰدِقِينَ بِصِدْقِهِمْ

และเมื่อท่านได้ยินบรรดาอายะฮ์อันลึกซึ้งเกี่ยวกับรายละเอียดของจริยธรรมอันสูงส่ง ท่านจะเห็นว่าอายะฮ์เหล่านั้นคือพลังที่ไม่มีสิ่งใดเทียบได้ในการปฏิรูปจิตใจ การเตรียมความพร้อม การขัดเกลา และการชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ ตัวอย่างเช่น พระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาเกี่ยวกับการรักษาสัญญาว่า «ในหมู่ผู้ศรัทธานั้น มีบรรดาบุรุษที่ซื่อสัตย์ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์ ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้ทำตามคำปฏิญาณของเขาจนสิ้นชีวิตไปแล้ว และในหมู่พวกเขามีผู้ที่กำลังรอคอยอยู่ และพวกเขามิได้เปลี่ยนแปลงแต่ประการใดเลย เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนบรรดาผู้สัจจริงเนื่องด้วยความสัจจริงของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:23-24)

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَـٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٢٠﴾ وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢١﴾

และเกี่ยวกับการทุ่มเท การเสียสละ ความอดทน ความอดกลั้น และการต่อสู้กับความยากลำบากว่า «ทั้งนี้ เพราะพวกเขาจะไม่ประสบกับความกระหาย ความเหน็ดเหนื่อย และความหิวโหยในหนทางของอัลลอฮ์ และพวกเขาจะไม่เหยียบย่างไปยังที่ใดที่ทำให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาโกรธแค้น และพวกเขาจะไม่ได้รับสิ่งใดจากศัตรู เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้สำหรับพวกเขาเป็นการงานที่ดี แท้จริง อัลลอฮ์จะไม่ทรงทำให้รางวัลของผู้กระทำความดีสูญเปล่า และพวกเขาจะไม่บริจาคสิ่งใด ไม่ว่าเล็กน้อยหรือมากมาย และจะไม่ข้ามหุบเขาใด เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้สำหรับพวกเขา เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนพวกเขาด้วยสิ่งที่ดีที่สุดของสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:120-121)

ไม่มีสิ่งใดเหมือนอิสลามในการปลุกจิตสำนึก ฟื้นฟูความรู้สึก และสร้างผู้เฝ้าระวังภายในจิตใจ ซึ่งนั่นคือผู้เฝ้าระวังที่ดีที่สุด หากปราศจากสิ่งนี้แล้ว ไม่มีกฎหมายใดที่จะเข้าถึงส่วนลึกของความลับและเรื่องราวที่ซ่อนเร้นได้เลย

ช. อิสลามกับเศรษฐกิจ

ประชาชาติที่กำลังลุกขึ้นฟื้นฟูตนเองนั้นต้องการการจัดระเบียบกิจการทางเศรษฐกิจของตนยิ่งกว่าสิ่งใด ซึ่งเป็นกิจการที่สำคัญที่สุดในยุคสมัยเหล่านี้ และอิสลามมิได้ละเลยด้านนี้ หากแต่ได้วางหลักการทั่วไปไว้ และมิได้หยุดยั้งต่อการทำให้กิจการนี้สมบูรณ์ ดังที่ท่านได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา เกี่ยวกับการรักษาทรัพย์สิน การอธิบายถึงคุณค่าของมัน และความจำเป็น…

⁽¹⁾ ในฉบับหนังสือเล่มเล็ก (อัล-กุตัยยิบ) ใช้คำว่า «ตัฆยีร» (การเปลี่ยนแปลง)

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

การให้ความสำคัญกับมัน: «และพวกเจ้าอย่ามอบทรัพย์สินของพวกเจ้าที่อัลลอฮ์ทรงให้เป็นปัจจัยดำรงชีพของพวกเจ้าแก่บรรดาผู้ที่ไม่รู้จักใช้ทรัพย์» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:5)

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ ٱلْبَسْطِ

และพระองค์ตรัสถึงการสร้างสมดุลระหว่างการใช้จ่ายกับรายได้ว่า: «และเจ้าอย่าทำให้มือของเจ้าถูกล่ามไว้ที่คอของเจ้า และอย่าแบมันออกจนสุดแบ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:29)

ما عال من اقتصد

نعم المال الصالح للرجل الصالح

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: «ผู้ที่ใช้จ่ายอย่างพอประมาณจะไม่ตกอยู่ในความยากจน»⁽¹⁾ ซึ่งคำกล่าวนี้เป็นจริงสำหรับประชาชาติเช่นเดียวกับที่เป็นจริงสำหรับปัจเจกบุคคล ประกอบกับคำกล่าวของท่าน ﷺ ว่า: «ทรัพย์สินที่ดี ช่างประเสริฐยิ่งนักสำหรับบุรุษผู้ศอลิห์»⁽²⁾ ระบบเศรษฐกิจที่ดีเลิศใดๆ ก็ตาม อิสลามย่อมให้การต้อนรับ และเรียกร้องประชาชาติให้ส่งเสริมมัน และจะไม่ขัดขวางหนทางของมันเลย นิติศาสตร์อิสลาม (ฟิกฮ์) นั้นเปี่ยมไปด้วยบทบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางการเงิน และได้อธิบายรายละเอียดไว้อย่างครบถ้วนจนไม่เหลือสิ่งใดให้⁽³⁾ผู้ต้องการเพิ่มเติมอีก

และหลังจากนั้น...

แท้จริงประชาชาติใดก็ตาม หากมีเสาหลักเหล่านี้ครบถ้วน อันได้แก่ ความหวัง ความรักชาติ ความรู้ ความแข็งแกร่ง สุขภาพ และเศรษฐกิจ ประชาชาตินั้นย่อมเป็นประชาชาติที่แข็งแกร่งที่สุดอย่างไม่ต้องสงสัย และอนาคตย่อมเป็นของประชาชาตินั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเพิ่มเติมได้ว่า ประชาชาตินั้นได้ชำระตนให้สะอาดจากความเห็นแก่ตัว การรุกราน ความเอาแต่ได้ และการละเมิดเกินขอบเขต และกลายเป็นประชาชาติที่ปรารถนาความดีงามแก่โลกทั้งมวล และแท้จริงอิสลามได้ประกันสิ่งเหล่านี้ไว้แล้ว ดังนั้นจึงไม่มีความจำเป็นใดๆ สำหรับประชาชาติที่ต้องการฟื้นฟูตนเองที่จะถอยห่าง⁽⁴⁾จากอิสลาม และหันเหออกจากหนทางของมัน

ฮ. ระบบทั่วไปของอิสลาม

นี่เป็นเพียงด้านหนึ่งจากบรรดาด้านแห่งความงดงามในระบบบางส่วนของอิสลาม นั่นคือระบบที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะกับการฟื้นฟูประชาชาติ ด้วยเหตุที่เรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการฟื้นฟู ส่วนการกล่าวถึงความงดงามทุกด้านในระบบทั้งหมดของอิสลามนั้น เป็นสิ่งที่ต้องอาศัยหนังสือเล่มหนาหลายเล่ม และการศึกษาค้นคว้าที่กว้างขวางครอบคลุมทุกแง่มุม และเพียงพอแล้วที่เราจะกล่าวถ้อยคำสรุปรวบยอดโดยย่อว่า: แท้จริงระบบต่างๆ ของอิสลามในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ [ปัจเจกบุคคล หรือครอบครัว หรือประชาชาติ]⁽⁵⁾ ทั้งรัฐบาลและประชาชนของมัน หรือความสัมพันธ์ระหว่างประชาชาติต่างๆ ซึ่งกันและกัน ระบบของอิสลามในทุกเรื่องเหล่านั้นได้…

⁽¹⁾ บันทึกโดยอะห์มัด ใน «มุสนัด อับดุลลอฮ์ อิบนุมัสอูด (ร.ฎ.)» หะดีษหมายเลข 4048 และอัล-อัลบานีย์ได้ระบุว่าเป็นหะดีษเฎาะอีฟใน «เฎาะอีฟ อัล-ญามิอ์» หะดีษหมายเลข 5101

⁽²⁾ บันทึกโดยอะห์มัด ใน «มุสนัด อัช-ชามิยีน» หะดีษหมายเลข 17096 และอัล-อัลบานีย์ได้ระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหใน «มิชกาต อัล-มะศอบีห์» หะดีษหมายเลข 3756

⁽³⁾ ในหนังสือเล่มเล็กต้นฉบับเขียนว่า: «ซิยาดะฮ์» (โดยไม่มีคำนำหน้านาม)

⁽⁴⁾ ในหนังสือเล่มเล็กต้นฉบับเขียนว่า: «อัน-นุกูษ» (การผิดสัญญา)

⁽⁵⁾ ในหนังสือเล่มเล็กต้นฉบับเขียนว่า: «ปัจเจกบุคคล หรือประชาชาติ หรือครอบครัว»

ได้รวมเอาความครอบคลุม ความละเอียดถี่ถ้วน การยึดถือประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้งและการอธิบายให้ประจักษ์ชัดไว้ด้วยกัน และระบบเหล่านี้คือระบบที่สมบูรณ์ที่สุดและเป็นประโยชน์ที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยรู้จักมา ทั้งในยุคปัจจุบันและยุคอดีต นี่คือข้อตัดสินที่ประวัติศาสตร์ให้การสนับสนุน และการศึกษาค้นคว้าอย่างละเอียดในทุกแง่มุมของชีวิตประชาชาติยืนยันไว้

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿٥٣﴾

ข้อตัดสินนี้เคยเป็นที่รับรู้กันเฉพาะกลุ่ม แต่บัดนี้ได้กลายเป็นที่รับรู้ทั่วไป ซึ่งผู้มีความเที่ยงธรรมทุกคนต่างให้การยืนยัน และทุกครั้งที่นักวิชาการเจาะลึกลงไปในการศึกษาค้นคว้าของพวกเขา พวกเขาก็ได้ค้นพบแง่มุมแห่งความงดงามในระบบอันเป็นอมตะเหล่านี้ ซึ่งไม่เคยผุดขึ้นในความคิดของคนรุ่นก่อนพวกเขามาก่อนเลย และช่างสัจจริงยิ่งนักที่อัลลอฮ์ได้ตรัสไว้ว่า «เราจะให้พวกเขาเห็นสัญญาณต่าง ๆ ของเราในขอบฟ้าทั้งหลายและในตัวของพวกเขาเอง จนกระทั่งเป็นที่ประจักษ์แก่พวกเขาว่าแท้จริงมันคือสัจธรรม และยังไม่เพียงพออีกหรือว่าพระผู้อภิบาลของเจ้านั้นทรงเป็นพยานต่อทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:53)

อิสลามคุ้มครองชนกลุ่มน้อยและพิทักษ์สิทธิของชาวต่างชาติ

ข้าแต่ท่าน:

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾

ผู้คนเข้าใจกันว่าการยึดมั่นในอิสลามและการทำให้อิสลามเป็นรากฐานของระบบการดำเนินชีวิตนั้น ขัดแย้งกับการมีอยู่ของชนกลุ่มน้อยที่ไม่ใช่มุสลิมในประชาชาติมุสลิม และขัดแย้งกับความเป็นเอกภาพระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ ของประชาชาติ ซึ่งเป็นเสาหลักอันแข็งแกร่งประการหนึ่งของการฟื้นฟูในยุคนี้ แต่ความจริงนั้นตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง เพราะอิสลามซึ่งถูกวางไว้โดยพระผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงรอบรู้ยิ่ง ผู้ทรงรู้อดีต ปัจจุบัน และอนาคตของประชาชาติทั้งหลาย ได้เตรียมการรับมือกับอุปสรรคนั้นและได้ขจัดมันไปแล้วตั้งแต่ก่อนหน้านี้ ธรรมนูญอันศักดิ์สิทธิ์และเปี่ยมด้วยวิทยปัญญาของอิสลามมิได้ถูกประกาศออกมา เว้นแต่ได้บรรจุตัวบทที่แจ่มแจ้งชัดเจน ซึ่งไม่มีความคลุมเครือหรือความกำกวมใด ๆ ในเรื่องการคุ้มครองชนกลุ่มน้อยไว้แล้ว และผู้คนยังต้องการตัวบทใดที่ชัดเจนยิ่งไปกว่าตัวบทนี้อีกเล่า: «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำความดีต่อพวกเขาและให้ความเป็นธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความเป็นธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8)

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

ตัวบทนี้มิได้บรรจุไว้เพียงแค่การคุ้มครองเท่านั้น แต่ยังได้สั่งเสียให้ทำความดีและปฏิบัติอย่างดีงามต่อพวกเขาด้วย และแท้จริงอิสลามนั้นได้ยกย่องความเป็นเอกภาพของมนุษยชาติโดยรวมให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากเพศชายและเพศหญิง และเราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นชนชาติต่าง ๆ และเป็นเผ่าต่าง ๆ เพื่อพวกเจ้าจะได้รู้จักกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:13)

قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِىَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٦﴾ فَإِنْ ءَامَنُوا۟ بِمِثْلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهْتَدَوا۟ ۖ وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا هُمْ فِى شِقَاقٍ ۖ فَسَيَكْفِيكَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣٧﴾ صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ

จากนั้นอิสลามยังได้ยกย่องความเป็นเอกภาพทางศาสนาโดยรวมให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เช่นเดียวกัน โดยได้ขจัดความคลั่งไคล้อคติ และได้กำหนดให้บรรดาศาสนิกของตนต้องศรัทธาต่อศาสนาที่มาจากฟากฟ้าทั้งหมด ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «พวกเจ้าจงกล่าวเถิดว่า เราได้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาวงศ์วานของยะอ์กูบ และสิ่งที่มูซาและอีซาได้รับ และสิ่งที่บรรดานบีได้รับจากพระผู้อภิบาลของพวกเขา เราจะไม่แบ่งแยกระหว่างผู้ใดในหมู่พวกเขา และเราเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์ ถ้าพวกเขาศรัทธาเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าศรัทธา พวกเขาก็ได้รับทางนำแล้ว และถ้าพวกเขาผินหลังให้ แท้จริงพวกเขาก็อยู่ในการขัดแย้ง แล้วอัลลอฮ์จะทรงพอเพียงแก่เจ้าในการรับมือกับพวกเขา และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ (นี่คือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์…

صِبْغَةَ

«…การย้อมสี (ศิบเฆาะฮ์)» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136-138)

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿١٠﴾

จากนั้นอิสลามได้ยกย่องเอกภาพทางศาสนาโดยเฉพาะให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดยปราศจากความหยิ่งยโสและการรุกราน อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน ดังนั้นพวกเจ้าจงไกล่เกลี่ยระหว่างพี่น้องทั้งสองของพวกเจ้า และจงยำเกรงอัลลอฮ์ เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความเมตตา» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)

อิสลามนี้ซึ่งตั้งอยู่บนธรรมชาติที่สายกลางและความเที่ยงธรรมอย่างถึงที่สุดเช่นนี้ ย่อมเป็นไปไม่ได้ที่การปฏิบัติตามอิสลามจะเป็นเหตุให้เอกภาพที่เชื่อมโยงกันอยู่ต้องแตกแยก ตรงกันข้าม อิสลามกลับมอบคุณลักษณะแห่งความศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนาให้แก่เอกภาพนี้ หลังจากที่เดิมเอกภาพนี้ได้รับพลังมาจากตัวบทกฎหมายทางแพ่งเท่านั้น

إِنَّمَا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَـٰتَلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ وَظَـٰهَرُوا۟ عَلَىٰٓ إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٩﴾

และแท้จริง⁽¹⁾ อิสลามได้กำหนดไว้อย่างละเอียดชัดเจนว่า ผู้ใดบ้างที่เรามีสิทธิ์จะต่อต้าน ตัดความสัมพันธ์ และไม่ติดต่อด้วย โดยอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสถัดจากอายะฮ์ที่ผ่านมาว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกเจ้าเพียงแต่จากบรรดาผู้ที่ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า และได้ร่วมมือกันในการขับไล่พวกเจ้า มิให้พวกเจ้าเอาพวกเขาเป็นมิตรสนิท และผู้ใดที่เอาพวกเขาเป็นมิตรสนิท ชนเหล่านั้นแหละคือผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:9)

และในโลกนี้ไม่มีผู้เที่ยงธรรมแม้แต่คนเดียวที่จะบังคับประชาชาติใดประชาชาติหนึ่งให้ยอมรับคนประเภทนี้เป็นผู้แปลกปลอมอยู่ในหมู่พวกเขา เป็นความเสียหายใหญ่หลวงในหมู่ลูกหลานของพวกเขา และเป็นการทำลายระบบการดำเนินกิจการของพวกเขา

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١١٨﴾ هَا أَنتُمْ أُولَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ

นั่นคือจุดยืนของอิสลามต่อชนกลุ่มน้อยที่มิใช่มุสลิม ซึ่งชัดเจนไม่มีความคลุมเครือใด ๆ และไม่มีความอยุติธรรมใด ๆ เจือปน ส่วนจุดยืนของอิสลามต่อชาวต่างชาตินั้นคือจุดยืนแห่งสันติภาพและความอ่อนโยน ตราบใดที่พวกเขายังคงเที่ยงตรงและจริงใจ แต่หากจิตใจของพวกเขาเสื่อมทรามและความผิดของพวกเขามีมากขึ้น อัลกุรอานก็ได้กำหนดจุดยืนของเราต่อพวกเขาไว้แล้วด้วยดำรัสของพระองค์ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย พวกเจ้าจงอย่าเอาคนอื่นจากพวกเจ้าเป็นคนสนิทใกล้ชิด พวกเขาจะไม่ละเว้นที่จะสร้างความเสียหายแก่พวกเจ้า พวกเขาชอบให้พวกเจ้าได้รับความลำบาก แท้จริงความเกลียดชังได้ปรากฏออกมาจากปากของพวกเขาแล้ว และสิ่งที่หัวอกของพวกเขาปิดบังไว้นั้นใหญ่หลวงยิ่งกว่า แน่นอนเราได้แจกแจงอายะฮ์ทั้งหลายแก่พวกเจ้าแล้ว หากพวกเจ้าใช้ปัญญา * นี่แหละพวกเจ้า พวกเจ้ารักพวกเขา แต่พวกเขาไม่รักพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:118-119)

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงได้แก้ไขปัญหาในทุกด้านเหล่านี้ด้วยวิธีการที่ละเอียดถี่ถ้วนที่สุด ได้ผลที่สุด และเยียวยาได้ดีที่สุด

อิสลามไม่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับตะวันตกขุ่นมัว

และผู้คนอาจคิดเช่นกันว่า ระบบต่าง ๆ ของอิสลามในชีวิตใหม่ของเราจะทำให้เราห่างเหินจากประเทศตะวันตก และทำให้ความสัมพันธ์ทางการเมืองระหว่างเรากับพวกเขาขุ่นมัว หลังจากที่มันเกือบจะมั่นคงแล้ว ซึ่งนี่ก็เป็นความคิดที่ฝังรากลึกอยู่ในความเพ้อฝันเช่นกัน เพราะหากประเทศเหล่านี้มีความคิดในแง่ร้ายต่อเราแล้ว พวกเขาก็จะไม่พอใจเราไม่ว่า…

⁽¹⁾ ในฉบับจุลสารใช้คำว่า «وقد»

ไม่ว่าเราจะยึดถืออิสลามหรือสิ่งอื่นก็ตาม และหากประเทศเหล่านั้นได้เป็นมิตรกับเราอย่างจริงใจ และมีการแลกเปลี่ยนความไว้วางใจระหว่างพวกเขากับเราแล้ว นักพูดและนักการเมืองของพวกเขาก็ได้ประกาศไว้อย่างชัดแจ้งว่า ทุกประเทศมีเสรีภาพในระบอบที่ตนดำเนินภายในดินแดนของตน ตราบใดที่ไม่ล่วงละเมิดสิทธิของผู้อื่น ดังนั้น นักการเมืองของประเทศเหล่านี้ทั้งหมดจึงพึงเข้าใจว่า เกียรติของอิสลามในระดับระหว่างประเทศนั้นเป็นเกียรติที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดเท่าที่ประวัติศาสตร์เคยรู้จัก และหลักการที่อิสลามวางไว้เพื่อพิทักษ์และรักษาเกียรตินี้ เป็นหลักการที่หนักแน่นและมั่นคงที่สุด

وَأَوْفُوا۟ بِٱلْعَهْدِ ۖ إِنَّ ٱلْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔولًا ﴿٣٤﴾

إِلَّا ٱلَّذِينَ عَـٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْـًٔا وَلَمْ يُظَـٰهِرُوا۟ عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوٓا۟ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٤﴾

فَمَا ٱسْتَقَـٰمُوا۟ لَكُمْ فَٱسْتَقِيمُوا۟ لَهُمْ

وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ٱسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَـٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُۥ

อิสลามนี่เองที่กล่าวถึงการรักษาพันธสัญญาและการปฏิบัติตามข้อผูกพันว่า «และพวกเจ้าจงรักษาสัญญา แท้จริงสัญญานั้นจะถูกสอบสวน» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:34) และกล่าวว่า «นอกจากบรรดาผู้ที่พวกเจ้าได้ทำสัญญาไว้จากหมู่ผู้ตั้งภาคี แล้วพวกเขามิได้บกพร่องต่อพวกเจ้าแต่อย่างใด และมิได้สนับสนุนผู้ใดให้เป็นศัตรูต่อพวกเจ้า ดังนั้นจงปฏิบัติตามสัญญาของพวกเขาให้ครบจนถึงกำหนดเวลาของพวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:4) และกล่าวว่า «ตราบใดที่พวกเขายังคงเที่ยงตรงต่อพวกเจ้า พวกเจ้าก็จงเที่ยงตรงต่อพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:7) และกล่าวถึงการให้เกียรติแก่ผู้ลี้ภัยและการให้ที่พักพิงอย่างดีแก่ผู้ขอความคุ้มครองว่า «และหากมีคนใดจากหมู่ผู้ตั้งภาคีขอความคุ้มครองจากเจ้า ก็จงให้ความคุ้มครองแก่เขาจนกว่าเขาจะได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ แล้วจงส่งเขาไปยังที่ปลอดภัยของเขา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:6) นี่คือกรณีของผู้ตั้งภาคี แล้วจะกล่าวอะไรอีกเล่ากับชาวคัมภีร์?

ดังนั้น อิสลามซึ่งวางหลักการเหล่านี้และนำพาผู้ปฏิบัติตามให้ดำเนินตามวิถีเหล่านี้ ชาวตะวันตกจึงควรถือว่าเป็นหลักประกันอีกประการหนึ่ง ที่ประกันแก่พวกเขาว่าจะมีการปฏิบัติตามสนธิสัญญาของพวกเขา และการปฏิบัติตามข้อผูกพันของรัฐอิสลามที่มีต่อพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น เราขอกล่าวว่า เป็นประโยชน์แก่ยุโรปเองที่ทฤษฎีอันถูกต้องเหล่านี้จะได้แผ่ปกคลุมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศต่าง ๆ ของยุโรปด้วยกันเอง เพราะนั่นเป็นสิ่งที่ดีกว่าและยั่งยืนกว่าสำหรับพวกเขา

รากฐานของการฟื้นฟูในตะวันออกแตกต่างจากรากฐานของมันในตะวันตก

ข้าแต่ท่าน:

สาเหตุประการหนึ่งที่ทำให้ประชาชาติตะวันออกบางชาติหันเหออกจากอิสลาม และเลือกที่จะลอกเลียนแบบตะวันตก คือการที่ผู้นำของพวกเขาได้ศึกษาการฟื้นฟูของตะวันตก แล้วเชื่อมั่นว่าการฟื้นฟูนั้นเกิดขึ้นได้ก็ด้วยการทำลายศาสนาและการรื้อถอนโบสถ์เท่านั้น ด้วยการปลดแอกจากอำนาจของสันตะปาปา การควบคุมบาทหลวงและนักบวช การขจัดทุกรูปแบบของอำนาจทางศาสนาในสังคม และการแยกศาสนาออกจากนโยบายการปกครองของรัฐโดยสิ้นเชิง

สิ่งนั้น แม้จะถูกต้องสำหรับประชาชาติตะวันตก แต่ก็ไม่มีวันถูกต้องสำหรับประชาชาติอิสลามเลย เพราะธรรมชาติของคำสอนอิสลามแตกต่างจากธรรมชาติของคำสอนของศาสนาอื่นใด และอำนาจของผู้รู้ทางศาสนาของมุสลิมนั้นถูกจำกัดขอบเขตไว้ ไม่มีอำนาจที่จะเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์หรือล้มล้างระบอบใด ๆ สิ่งนี้ทำให้หลักการพื้นฐานในอิสลามได้รับการปกปักรักษาไว้ตลอดหลายศตวรรษ สอดคล้องไปกับทุกยุคสมัย เรียกร้องสู่ความก้าวหน้า สนับสนุนวิชาความรู้ และปกป้องนักวิชาการ

ดังนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นที่นั่นจึงไม่ควรเกิดขึ้นที่นี่ เรื่องเหล่านี้เป็นประเด็นการศึกษาที่กว้างขวาง มีหนังสือจำนวนมากเขียนไว้แล้ว หน้าที่ของเราในสาส์นนี้คือการกล่าวถึงหัวข้อนี้อย่างสังเขป เพื่อเป็นการเตือนใจและขจัดข้อคลุมเครือ เรามั่นใจว่าผู้มีความเที่ยงธรรมทุกคนย่อมเห็นพ้องกับเราในหลักการนี้ ด้วยเหตุนี้ ความรู้สึกเช่นนี้จึงไม่ควรเป็นสิ่งชี้นำเราในการฟื้นฟูครั้งใหม่ของเราโดยเด็ดขาด การฟื้นฟูนี้จำเป็นต้องตั้งอยู่บนเสาหลักอันมั่นคงเป็นอันดับแรก ได้แก่ คุณธรรมอันประเสริฐ ความรู้อันกว้างขวาง และพลังอันสมบูรณ์ ซึ่งเป็นสิ่งที่อิสลามสั่งใช้

ผู้รู้ทางศาสนาไม่ใช่ตัวศาสนา

ข้ออ้างประการหนึ่งที่บางคนซึ่งเดินตามแนวทางของชาวตะวันตกยกขึ้นมา คือการประจานพฤติกรรมของผู้รู้ทางศาสนาที่เป็นมุสลิม พวกเขากล่าวหาว่าผู้รู้เหล่านั้นต่อต้านการฟื้นฟูชาติ ใส่ร้ายผู้รักชาติ เข้าข้างผู้ยึดครอง และเห็นแก่ผลประโยชน์ส่วนตนกับความโลภทางโลกมากกว่าประโยชน์ของบ้านเมืองและประชาชาติ หากเรื่องนี้เป็นความจริง ก็เป็นความอ่อนแอของตัวผู้รู้ทางศาสนาเอง มิใช่ของตัวศาสนา

ศาสนาสั่งใช้ให้ทำเช่นนี้หรือ? ชีวประวัติของบรรดาผู้รู้ผู้ทรงเกียรติและประเสริฐแห่งประชาชาติอิสลามสอนเช่นนี้หรือ? พวกท่านเคยฝ่าประตูและด่านกั้นเข้าไปหากษัตริย์และเจ้าผู้ครอง แล้วตำหนิพวกเขา สั่งใช้พวกเขาให้ทำความดี ห้ามปรามพวกเขาจากความชั่ว ปฏิเสธรางวัลที่พวกเขามอบให้ ชี้แจงสัจธรรมแก่พวกเขา และยื่นข้อเรียกร้องของประชาชาติต่อพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น พวกท่านยังจับอาวุธขึ้นสู้กับความอยุติธรรมและการกดขี่ ประวัติศาสตร์ยังไม่ลืมกองทัพของนักนิติศาสตร์ (ฟุก่อฮาอ์) ที่อยู่ฝ่ายอิบนุลอัชอัษทางภาคตะวันออกของรัฐอิสลาม⁽¹⁾ และยังไม่ลืมการลุกฮือของกอฎีย์ยะห์ยา บิน ยะห์ยา อัลลัยษี

⁽¹⁾ อิบนุลอัชอัษ [… – ฮ.ศ. 85 = … – ค.ศ. 704] คือ อับดุรเราะห์มาน บิน มุหัมมัด บิน อัลอัชอัษ บิน ก็อยส์ อัลกินดี เป็นเจ้าผู้ครองและแม่ทัพผู้กล้าหาญและเฉลียวฉลาด อัลหัจญาจส่งเขาไปพร้อมกองทัพเพื่อพิชิตดินแดนของรุตบีล (กษัตริย์ของชาวเติร์ก) ซึ่งอยู่ถัดจากซิจิสตานออกไป แต่แทนที่อับดุรเราะห์มาน บิน อัลอัชอัษจะปฏิบัติภารกิจที่ได้รับมอบหมาย เขากลับหันมาก่อการกบฏ ซึ่งเป็นการลุกฮือที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งต่อรัฐอุมะวียะฮ์ เหตุการณ์เกิดขึ้นในปี ค.ศ. 703–704 สิ่งที่ทำให้เขากล้าทำเช่นนั้นคือการที่ชาวอิรักตอบรับการลุกฮือ ชาวอิรักเป็นกำลังส่วนใหญ่ของกองทัพซึ่งมีจำนวนถึงหนึ่งแสนนาย บรรดาผู้รู้ส่วนหนึ่งจากตาบิอีนรุ่นอาวุโสได้เข้าร่วมกับเขา อิบนุลอัชอัษเชิญชวนพวกเขาโดยให้คำมั่นว่า หากเขาได้รับบัยอะฮ์เป็นเคาะลีฟะฮ์ เขาจะปกครองด้วยความยุติธรรม ฟื้นฟูการปกครองแบบเคาะลีฟะฮ์อัรรอชิดีน และลบล้างความอยุติธรรมของบนีอุมัยยะฮ์ ในบรรดาผู้รู้เหล่านั้นมีอามิร อัชชะอ์บี และสะอีด บิน ญุบัยร์ การลุกฮือสิ้นสุดลงเมื่ออิบนุลอัชอัษหนีออกจากกูฟะฮ์ไปลี้ภัยกับรุตบีล รุตบีลให้ความคุ้มครองเขาอยู่ระยะหนึ่ง ต่อมาจดหมายของอัลหัจญาจมาถึงรุตบีล ข่มขู่หากเขาไม่สังหารหรือจับกุมอิบนุลอัชอัษ รุตบีลจึงจับตัวเขา สังหาร และส่งศีรษะของเขาไปให้อัลหัจญาจ [แหล่งอ้างอิงเดิม, (3/323–324)]

…อัล-มาลิกีย์⁽¹⁾ ในดินแดนทางตะวันตก

นี่คือคำสอนของศาสนา และนี่คืออดีต⁽²⁾ของบุคคลในศาสนาจากบรรดานักนิติศาสตร์ (ฟุกอฮาอ์) มุสลิม แล้วมีสิ่งใดในนั้นที่เป็นอย่างที่พวกเขากล่าวอ้างหรือไม่? และเป็นธรรมแล้วหรือที่ศาสนาจะต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของบุคคลที่เบี่ยงเบนออกไปจากศาสนา?

อนึ่ง⁽³⁾ คำกล่าวอ้างเหล่านี้ แม้จะเป็นจริงกับคนบางกลุ่ม ก็ไม่ได้เป็นจริงกับทุกคน และแม้จะเกิดขึ้นในสถานการณ์เฉพาะ ก็ไม่ได้เป็นเช่นนั้นในทุกสถานการณ์ ประวัติศาสตร์ของการฟื้นฟูยุคใหม่ในโลกตะวันออกเต็มไปด้วยจุดยืนของบุคคลในศาสนาที่เป็นมุสลิมในทุกประชาชาติ จุดยืนของอัล-อัซฮัรในอียิปต์ สภาสูงสุดในซีเรียตอนใต้ (ปาเลสไตน์) และซีเรียตอนเหนือ (เลบานอน) ตลอดจนจุดยืนของเมาลานา อบุลกะลาม⁽⁴⁾ และพี่น้องของท่านจากบรรดาอุละมาอ์ผู้ทรงเกียรติในอินเดีย และผู้นำมุสลิมในอินโดนีเซีย ล้วนไม่ใช่สิ่งที่ถูกลืมเลือนหรือห่างไกลแต่อย่างใด ดังนั้น สิ่งเหล่านี้จึงเป็นเพียงคำกล่าวอ้างที่ไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นข้ออ้างในการหันเหประชาชาติออกจากศาสนาของตน ในนามของชาตินิยมล้วน ๆ มิใช่หรือว่าสิ่งที่เป็นประโยชน์ยิ่งกว่าสำหรับประชาชาติคือการปรับปรุงแก้ไขบุคคลในศาสนาและคืนดีกับพวกเขา แทนที่จะยืนหยัดเป็นปฏิปักษ์ในลักษณะที่มุ่งทำลายล้างพวกเขา?

อีกทั้งสำนวนเหล่านี้ที่แพร่เข้ามาสู่เราด้วยการลอกเลียนแบบ ซึ่งรวมถึงคำว่า «บุคคลในศาสนา» (นักบวช) นั้น ไม่สอดคล้องและไม่ตรงกับขนบธรรมเนียมของเรา เพราะแม้ในโลกตะวันตกคำนี้จะใช้เฉพาะกับ «คณะนักบวช» (Clergy) แต่ในขนบธรรมเนียมของอิสลาม คำนี้ครอบคลุมมุสลิมทุกคน มุสลิมทั้งหมด ตั้งแต่ผู้น้อยที่สุดจนถึงผู้ใหญ่ที่สุด ล้วนเป็น «บุคคลในศาสนา»

⁽¹⁾ คือ อบูมุหัมมัด ยะห์ยา บินยะห์ยา บินกะษีร บินวิสลาส มีเชื้อสายเดิมเป็นชาวเบอร์เบอร์จากเผ่าที่เรียกว่า «มัศมูดะฮ์» ได้เข้าเป็นพันธมิตรกับบนีลัยษ์จึงถูกเรียกขานโดยสังกัดกับพวกเขา ท่านเดินทางไปยังดินแดนตะวันออก ได้ฟังหะดีษ «อัล-มุวัฏเฏาะอ์» จากมาลิก บินอะนัส และท่านมาลิกเรียกเขาว่า «ผู้ทรงปัญญาแห่งอันดะลุส» แล้วท่านก็กลับไปยังอันดะลุส และความเป็นผู้นำที่นั่นก็ตกอยู่กับท่าน มัซฮับมาลิกีย์แพร่หลายในดินแดนนั้นโดยผ่านท่าน ท่านได้ลุกขึ้นร่วมการปฏิวัติชาวอัร-เราะบัฎต่ออัล-หะกัม บินฮิชาม บินอับดุรเราะห์มาน อันเนื่องมาจากความเสื่อมทราม ความเหลวไหล และความอยุติธรรมของเขา โดยยะห์ยา บินยะห์ยา อัล-ลัยษีย์ เป็นผู้นำของบรรดานักนิติศาสตร์ในการปฏิวัติครั้งนั้น ยะห์ยาเสียชีวิตในเดือนเราะญับ ปี ฮ.ศ. 234 [อบุลวะลีด อับดุลลอฮ์ บินมุหัมมัด บินยูสุฟ บินนัศร์ อัล-อัซดีย์ อัล-อันดะลุสีย์ อัล-กุรฏุบีย์: ตารีค อุละมาอ์ อัล-อันดะลุส หน้า 209 – สิยัร อะอ์ลาม อัน-นุบะลาอ์ (10/521) และอื่น ๆ]

⁽²⁾ ในต้นฉบับจุลสารใช้คำว่า «มา มะฎอ» (สิ่งที่ผ่านมา)

⁽³⁾ ในต้นฉบับจุลสารใช้คำว่า «วะอะลา»

⁽⁴⁾ อบุลกะลาม อาซาด คือ «มุห์ยิดดีน อะห์มัด บินค็อยรุดดีน» เกิดที่มักกะฮ์ในปี ฮ.ศ. 1306 (ค.ศ. 1888) ส่วน «อบุลกะลาม อาซาด» นั้นเป็นทั้งสมญานาม (กุนยะฮ์) และฉายาที่ท่านตั้งให้แก่ตนเอง คำว่า «อาซาด» ในภาษาอุรดูหมายถึง «ผู้เป็นอิสระ» ส่วน «อบุลกะลาม» เป็นสมญานาม เพราะท่านเป็นนักปราศรัยที่ปราดเปรื่อง ครอบครัวของท่านไม่ได้มีเชื้อสายอินเดียแต่เดิม หากแต่อพยพมายังอินเดียจากดินแดนอัฟกันในสมัยจักรพรรดิอินเดีย «บาบูร» ผู้สถาปนาราชวงศ์โมกุลในอินเดียในปี ฮ.ศ. 932 (ค.ศ. 1526) ท่านมีชีวิตอยู่ราวเจ็ดสิบปี ใช้ชีวิตไปกับการปลุกจิตสำนึก ความคิด และความมุ่งมั่นของผู้คน ผู้นำอินเดีย «เนห์รู» เรียกท่านว่า «ผู้ครองสองอิมามะฮ์» คือ ความเป็นผู้นำด้านศาสนาและความเป็นผู้นำด้านการเมือง อาซาดเสียชีวิตเมื่อวันที่ 3 ชะอ์บาน ฮ.ศ. 1377 (ตรงกับวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1958)

ก้าวที่กล้าหาญแต่ประสบความสำเร็จ

ท่านผู้ทรงเกียรติ:

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلْبَنِينَ وَٱلْقَنَـٰطِيرِ ٱلْمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلْفِضَّةِ وَٱلْخَيْلِ ٱلْمُسَوَّمَةِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ وَٱلْحَرْثِ ۗ ذَٰلِكَ مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا

หลังจากทั้งหมดที่ได้กล่าวมา ย่อมไม่มีข้ออ้างใดๆ สำหรับเราหากเราละทิ้งหนทางแห่งสัจธรรม (หนทางของอิสลาม) และหันไปตามหนทางแห่งตัณหาและความหรูหราฉาบฉวย (หนทางของยุโรป) หนทางของยุโรปนั้นมีความงดงามและความหรูหราหลากสี มีความเพลิดเพลินและความฟุ่มเฟือย มีความเสื่อมทรามและความเสรีที่ไร้ขอบเขต และมีความสุขสำราญทั้งปวงที่จิตใจปรารถนา ซึ่งทั้งหมดนั้นล้วนเป็นที่รักใคร่ของจิตใจ อัลลอฮ์ได้ตรัสไว้ว่า «ได้ถูกทำให้เป็นที่สวยงามแก่มนุษย์ ซึ่งความรักในสิ่งที่เป็นความใคร่ทั้งหลาย อันได้แก่ บรรดาสตรี บรรดาลูกชาย ทรัพย์สมบัติที่สะสมไว้มากมายทั้งที่เป็นทองคำและเงิน ม้าที่ถูกเลี้ยงไว้อย่างดี ปศุสัตว์ และไร่นา นั่นคือสิ่งอำนวยประโยชน์แห่งชีวิตในโลกนี้» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:14)

قُلْ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيْرٍ مِّن ذَٰلِكُمْ ۚ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَٰنٌ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ ﴿١٥﴾

แต่หนทางของอิสลามนั้นคือเกียรติยศและความเข้มแข็งมั่นคง คือสัจธรรมและพลัง คือความจำเริญและความเที่ยงตรง คือความหนักแน่นมั่นคง ความประเสริฐ และความสูงส่ง ดังนั้นขอท่านทั้งหลายจงนำประชาชาติดำเนินไปตามหนทางนี้เถิด ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่ท่าน อัลลอฮ์ตรัสว่า «จงกล่าวเถิดว่า จะให้ฉันบอกแก่พวกท่านไหมถึงสิ่งที่ดียิ่งกว่านั้น? สำหรับบรรดาผู้ที่ยำเกรงนั้น ณ ที่พระเจ้าของพวกเขามีสวนสวรรค์ทั้งหลาย ซึ่งมีลำน้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง โดยพวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และมีคู่ครองที่บริสุทธิ์ และความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์นั้นทรงเห็นบรรดาบ่าวของพระองค์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:15)

وَإِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا۟ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا ٱلْقَوْلُ فَدَمَّرْنَـٰهَا تَدْمِيرًا ﴿١٦﴾

แท้จริงสิ่งที่ทำลายประชาชาติทั้งหลายก็คือความฟุ่มเฟือยหรูหรา และสิ่งที่สั่นคลอนยุโรปก็คือความสุขสำราญและความโลภทะยานอยากนั่นเอง «และเมื่อเราประสงค์จะทำลายเมืองใด เราได้สั่งใช้บรรดาผู้ที่ใช้ชีวิตฟุ่มเฟือยหรูหราของเมืองนั้น แต่พวกเขากลับฝ่าฝืนในเมืองนั้น ดังนั้นพระดำรัส (แห่งการลงโทษ) จึงเป็นสิ่งที่สมควรแก่เมืองนั้น แล้วเราก็ได้ทำลายมันอย่างย่อยยับ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:16)

لِيُظْهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ

แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ทรงส่งเราะซูลของพระองค์มาเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลายจนถึงวันกิยามะฮ์ และได้ทรงส่งคัมภีร์แห่งสัจธรรมมาพร้อมกับท่าน เพื่อเป็นแสงสว่างและทางนำจนถึงวันกิยามะฮ์ การเป็นผู้นำของท่านเราะซูล ﷺ ยังคงดำรงอยู่ด้วยซุนนะฮ์ของท่าน อำนาจของอัลกุรอานนั้นเข้มแข็งด้วยหลักฐานอันชัดแจ้งของมัน และมนุษยชาติจะต้องหวนคืนสู่ทั้งสองสิ่งนี้อย่างแน่นอนไม่ต้องสงสัย ไม่ว่าจะด้วยเกียรติของผู้มีเกียรติหรือด้วยความต่ำต้อยของผู้ต่ำต้อย ไม่ช้าก็เร็ว จนกระทั่งพระดำรัสของอัลลอฮ์จะเป็นจริงที่ว่า «เพื่อให้มันอยู่เหนือศาสนาทั้งปวง» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:28)

ดังนั้น ขอท่านทั้งหลายจงเป็นคนแรกที่ก้าวออกมาในนามของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พร้อมด้วยขวดยาจากโอสถแห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติ เพื่อกอบกู้โลกที่ป่วยไข้และทุกข์ทรมานนี้

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ

وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

แท้จริงมันคือก้าวที่กล้าหาญ แต่จะประสบความสำเร็จ อินชาอัลลอฮ์ ตะอาลา⁽¹⁾ «และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21) «และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจ ด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4-5)

⁽¹⁾ เป็นส่วนที่เพิ่มเติมมาจากหนังสือ (ฉบับอื่น)

ขั้นตอนบางประการของการปฏิรูปในทางปฏิบัติ

โอ้ท่านผู้มีเกียรติ:

หลังจากที่เราได้อธิบายให้เห็นชัดแล้วถึงสิ่งที่จำเป็นต้องแผ่ปกคลุมประชาชาติในการฟื้นฟูครั้งใหม่ของเรา อันได้แก่ความรู้สึกทางจิตวิญญาณ เราปรารถนาจะนำเสนอเป็นบทส่งท้ายถึงรูปแบบและผลในทางปฏิบัติบางประการที่ความรู้สึกนี้จะต้องกำหนดให้เกิดขึ้น ในที่นี้เราจะกล่าวเพียงหัวข้อหลักเท่านั้น และเราทราบดีว่าแต่ละข้อเรียกร้องเหล่านี้จำเป็นต้องได้รับการศึกษาอย่างกว้างขวางและละเอียดถี่ถ้วน โดยอาศัยความพยายามและความสามารถของผู้เชี่ยวชาญมาประสานกัน เรายังทราบด้วยว่าเรายังมิได้ครอบคลุมความต้องการทั้งหมดของประชาชาติ ข้อเรียกร้องของประชาชาติ และรูปแบบทั้งหมดของการฟื้นฟู อีกทั้งเรามิได้เชื่อว่าการทำให้ข้อเรียกร้องเหล่านี้บรรลุผลเป็นเรื่องง่ายดายที่สำเร็จได้ภายในค่ำคืนเดียวหรือรุ่งเช้า และเราทราบด้วยว่าหลายข้อในนั้นมีอุปสรรคมากมายหลากหลายขวางอยู่ ซึ่งต้องอาศัยความอดทนอันยาวนาน ปัญญาอันยิ่งใหญ่ และความมุ่งมั่นอันเด็ดเดี่ยว ทั้งหมดนั้นเราทราบและตระหนักดี และควบคู่กันนั้นเราก็ทราบว่า หากความมุ่งมั่นนั้นจริงแท้ หนทางก็จะปรากฏชัด และประชาชาติที่มีเจตจำนงอันแข็งแกร่ง เมื่อได้ดำเนินไปบนหนทางแห่งความดีแล้ว ย่อมจะบรรลุถึงสิ่งที่ตนปรารถนาอย่างแน่นอน หากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงประสงค์ ดังนั้น จงมุ่งหน้าไปเถิด และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน

ส่วนหัวข้อหลักของด้านต่าง ๆ แห่งการปฏิรูปที่ตั้งอยู่บนจิตวิญญาณอิสลามที่ถูกต้องนั้น ได้แก่:

ประการแรก: ในด้านการเมือง การยุติธรรม และการบริหาร

1. ขจัดลัทธิแบ่งพรรคแบ่งพวก และนำพลังทางการเมืองของประชาชาติให้มุ่งไปในทิศทางเดียวและแถวเดียวกัน
2. ปฏิรูปกฎหมายให้สอดคล้องกับบทบัญญัติอิสลามในทุกแขนง
3. เสริมสร้างความแข็งแกร่งของกองทัพ เพิ่มจำนวนกองกำลังเยาวชน และจุดประกายความกระตือรือร้นของพวกเขาบนรากฐานของการญิฮาดในอิสลาม
4. เสริมสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างดินแดนอิสลามทั้งหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่งดินแดนอาหรับ เพื่อปูทางไปสู่การคิดอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรมในเรื่อง (คิลาฟะฮ์) ที่สูญหายไป
5. เผยแผ่จิตวิญญาณอิสลามในหน่วยงานราชการต่าง ๆ เพื่อให้ข้าราชการทุกคนรู้สึกว่าตนมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำสอนของอิสลาม
6. ตรวจสอบความประพฤติส่วนตัวของข้าราชการ และไม่แยกระหว่างด้านส่วนตัวกับด้านการงาน

1. เลื่อนเวลาทำงานในหน่วยงานราชการให้เร็วขึ้น ทั้งในฤดูร้อนและฤดูหนาว เพื่อให้สะดวกต่อการปฏิบัติฟัรฎู และขจัดการอดนอนจนดึกดื่น

1. ขจัดการติดสินบนและระบบเส้นสาย และยึดถือความสามารถและเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น

1. ให้การงานทั้งหมดของรัฐบาลถูกชั่งด้วยตาชั่งแห่งบทบัญญัติและคำสอนของอิสลาม ระเบียบการจัดงานเฉลิมฉลอง การเชื้อเชิญ การประชุมอย่างเป็นทางการ เรือนจำ และโรงพยาบาล ต้องไม่ขัดแย้งกับคำสอนของอิสลาม และการจัดเวรผลัดในการทำงานต้องแบ่งให้ไม่ขัดกับเวลาละหมาด

1. ใช้ผู้สำเร็จจากอัล-อัซฮัรในตำแหน่งงานด้านการทหารและการบริหาร และฝึกอบรมพวกเขา

ประการที่สอง: ด้านสังคมและวิชาการ

1. ปลูกฝังให้ประชาชนเคารพศีลธรรมอันดีของสาธารณะ วางแนวทางคำแนะนำที่ได้รับการสนับสนุนด้วยการคุ้มครองของกฎหมายในเรื่องนี้ และเพิ่มโทษให้หนักขึ้นสำหรับความผิดทางศีลธรรม

1. แก้ไขปัญหาเรื่องสตรีด้วยวิธีการที่รวมเอาการยกระดับสถานะของนางเข้ากับการปกป้องรักษานางไว้ ตามคำสอนของอิสลาม เพื่อไม่ให้ปัญหานี้ ซึ่งเป็นปัญหาสังคมที่สำคัญที่สุดประการหนึ่ง ถูกปล่อยไว้ภายใต้อิทธิพลของปากกาที่มีอคติ และทัศนะที่แปลกแยกของบรรดาผู้ที่สุดโต่งเกินขอบเขตและผู้ที่ละเลยบกพร่อง⁽¹⁾

1. ขจัดการค้าประเวณีทั้งในรูปแบบลับและเปิดเผย และถือว่าการซินา ไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ใดก็ตาม เป็นอาชญากรรมอันน่ารังเกียจ ซึ่งผู้กระทำต้องได้รับโทษฮัด⁽²⁾

1. ขจัดการพนันทุกประเภท ทั้งเกม ลอตเตอรี่ การแข่งขันพนัน และสโมสรการพนัน

1. ต่อต้านสุราเช่นเดียวกับที่ต่อต้านยาเสพติด ประกาศห้ามสุรา และปลดปล่อยประชาชาติจากภัยร้ายของมัน

1. ต่อต้านการแต่งกายเปิดเผยประเจิดประเจ้อ (ตับัรรุจญ์) และความไร้ยางอาย และชี้แนะบรรดาสุภาพสตรีไปสู่สิ่งที่ควรจะเป็น โดยเข้มงวดเป็นพิเศษในเรื่องนี้กับครู นักเรียนหญิง แพทย์หญิง นักศึกษาหญิง และผู้ที่อยู่ในฐานะเดียวกัน

1. ทบทวนหลักสูตรการศึกษาของเด็กหญิงใหม่ และจำเป็นต้องแยกหลักสูตรดังกล่าวออกจากหลักสูตรการศึกษา…

⁽¹⁾ "อัฟเราะเฏาะ ฟิล-อัมร์" หมายถึง ทำเกินขอบเขตในเรื่องนั้น ส่วน "ฟัรเราะเฏาะ ฟิช-ชัยอ์" หมายถึง ละเลยสิ่งนั้นและบกพร่องในสิ่งนั้น [ลิซานุลอะร็อบ, (فرط)] ⁽²⁾ ในหนังสือเล่มเล็กต้นฉบับใช้คำว่า "ถูกเฆี่ยน"

...เด็กผู้ชายในหลายระดับชั้นของการศึกษา

1. ห้ามการปะปนระหว่างนักเรียนชายและนักเรียนหญิง และถือว่าการอยู่ตามลำพังสองต่อสองของชายใดก็ตามกับหญิงที่ไม่เป็นที่อนุมัติสำหรับเขาเป็นความผิดทางอาญาที่ทั้งสองจะต้องถูกลงโทษ

1. ส่งเสริมการแต่งงานและการมีบุตรสืบสกุลด้วยทุกวิถีทางที่จะนำไปสู่สิ่งนั้น และตรากฎหมายที่คุ้มครองครอบครัว ส่งเสริมให้มีการสร้างครอบครัว และแก้ไขปัญหาเรื่องการแต่งงาน

1. ปิดสถานบันเทิงและไนต์คลับที่ไร้ศีลธรรม และห้ามการเต้นรำ การเต้นรำแบบโอบเอวคู่ และสิ่งอื่น ๆ ทำนองนั้น

1. ควบคุมโรงละครและภาพยนตร์ และเข้มงวดในการคัดเลือกบทละครและฟิล์มภาพยนตร์

1. ขัดเกลาบทเพลง คัดเลือกและควบคุมบทเพลง และเข้มงวดในเรื่องนี้

1. คัดเลือกการบรรยาย บทเพลง และเนื้อหาต่าง ๆ ที่เผยแพร่สู่ประชาชาติอย่างดี และใช้สถานีวิทยุในการอบรมบ่มเพาะความรักชาติและศีลธรรมอันดีงาม

1. ยึดนวนิยายที่ยั่วยุอารมณ์ หนังสือที่สร้างความคลางแคลงใจและบ่อนทำลาย รวมทั้งหนังสือพิมพ์ที่มุ่งเผยแพร่ความเสื่อมทรามและแสวงประโยชน์จากตัณหาอย่างหยาบช้า

1. จัดระเบียบสถานที่ตากอากาศฤดูร้อนให้เป็นระบบ เพื่อขจัดความวุ่นวายและความเสรีเกินขอบเขตที่ทำลายจุดมุ่งหมายพื้นฐานของการพักผ่อนตากอากาศ

1. กำหนดเวลาเปิดและปิดร้านกาแฟสาธารณะ ควบคุมดูแลสิ่งที่ผู้มาใช้บริการทำกันอยู่ และชี้แนะพวกเขาไปสู่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง และไม่อนุญาตให้ร้านเหล่านั้นเปิดเป็นเวลายาวนานเช่นนี้

1. ใช้ร้านกาแฟเหล่านี้เป็นสถานที่สอนผู้ไม่รู้หนังสือให้อ่านออกเขียนได้ โดยมีคนหนุ่มผู้กระตือรือร้นจากบุคลากรการศึกษาภาคบังคับและนักเรียนนักศึกษาเป็นผู้ช่วยในเรื่องนี้

1. ต่อต้านขนบธรรมเนียมที่เป็นภัย ไม่ว่าทางเศรษฐกิจ ทางศีลธรรม หรือทางอื่น ๆ และเบี่ยงเบนกระแสมวลชนให้ออกห่างจากสิ่งเหล่านั้นไปสู่ขนบธรรมเนียมอื่นที่เป็นประโยชน์ หรือขัดเกลาขนบธรรมเนียมนั้นเองให้สอดคล้องกับผลประโยชน์ส่วนรวม เช่น ธรรมเนียมในงานแต่งงาน งานศพ งานเมาลิด พิธีซาร์ (พิธีไล่ผีเข้าสิง) เทศกาลตามฤดูกาล วันรื่นเริง และสิ่งอื่น ๆ ทำนองนั้น โดยให้รัฐบาลเป็นแบบอย่างที่ดีในเรื่องนี้

1. ถือว่าการฟ้องร้องเพื่ออัล-หิสบะฮ์ (การสั่งใช้ในความดีและห้ามปรามความชั่ว) และการเอาผิดผู้ที่ได้รับการพิสูจน์ว่าฝ่าฝืนคำสอนใด ๆ ของอิสลาม หรือ...

การละเมิดต่อสิ่งเหล่านั้น เช่น การละศีลอดในเดือนเราะมะฎอน การละทิ้งการละหมาดโดยเจตนา การด่าทอศาสนา และเรื่องอื่น ๆ ทำนองนี้

๒๐- ผนวกโรงเรียนภาคบังคับในหมู่บ้านเข้ากับมัสยิด และปฏิรูปทั้งสองอย่างให้สมบูรณ์ ทั้งในด้านบุคลากร⁽¹⁾ ความสะอาด และการดูแลอย่างครบถ้วน เพื่อให้เด็กได้ฝึกฝนการละหมาด และผู้ใหญ่ได้ฝึกฝนการแสวงหาความรู้

๒๑- กำหนดให้การศึกษาศาสนาเป็นวิชาหลักในโรงเรียนทุกแห่งทุกประเภท ตามความเหมาะสมของแต่ละประเภท และในมหาวิทยาลัยด้วยเช่นกัน

๒๒- ส่งเสริมการท่องจำอัลกุรอานในสำนักเรียนอัลกุรอาน (กุตตาบ) สาธารณะที่เปิดอย่างอิสระ และกำหนด⁽²⁾ให้การท่องจำอัลกุรอานเป็นเงื่อนไขในการได้รับประกาศนียบัตรทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง⁽³⁾กับด้านศาสนาและภาษา พร้อมทั้งกำหนดให้ท่องจำบางส่วนของอัลกุรอานในโรงเรียนทุกแห่ง

๒๓- วางนโยบายการศึกษาที่มั่นคง เพื่อพัฒนาการศึกษาและยกระดับมาตรฐาน รวมประเภทของการศึกษาที่มีเป้าหมายและวัตถุประสงค์เดียวกันให้เป็นเอกภาพ ทำให้วัฒนธรรมที่แตกต่างกันในประชาชาติใกล้ชิดกัน⁽⁴⁾ และให้ระดับแรกของการศึกษามุ่งเน้นเป็นการเฉพาะในการปลูกฝังจิตวิญญาณรักชาติที่ดีงามและอุปนิสัยที่เที่ยงตรง

๒๔- ให้ความสำคัญกับภาษาอาหรับในการศึกษาทุกระดับ และให้สอนภาษาอาหรับเพียงภาษาเดียวในระดับต้น ๆ โดยไม่สอนภาษาต่างประเทศอื่นใด

๒๕- ให้ความสำคัญกับประวัติศาสตร์อิสลาม ประวัติศาสตร์ชาติ หน้าที่พลเมือง และประวัติศาสตร์อารยธรรมอิสลาม

๒๖- พิจารณาหาวิธีที่ดีที่สุดในการทำให้การแต่งกายของประชาชาติเป็นแบบเดียวกันทีละขั้น

๒๗- ขจัดจิตวิญญาณแบบต่างชาติออกจากบ้านเรือน ทั้งในด้านภาษา ขนบธรรมเนียม การแต่งกาย พี่เลี้ยงและแม่นม ... ฯลฯ และทำให้สิ่งเหล่านั้นทั้งหมดเป็นแบบอียิปต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบ้านเรือนของชนชั้นสูง

⁽¹⁾ ในต้นฉบับเขียนว่า "الموظفون" ⁽²⁾ ในนิตยสารอัน-นะซีรเขียนว่า "جعل" ⁽³⁾ ในนิตยสารอัน-นะซีรเขียนว่า "يصتل" ⁽⁴⁾ ในนิตยสารอัน-นะซีรเขียนว่า "تين"

๒๘- ชี้นำสื่อสิ่งพิมพ์ไปในทางที่ดีงาม และส่งเสริมให้นักประพันธ์และนักเขียนนำเสนอประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับอิสลามและโลกตะวันออก

๒๙- ใส่ใจกิจการด้านสาธารณสุข ด้วยการเผยแพร่ความรู้ด้านสุขภาพด้วยวิธีการต่าง ๆ เพิ่มจำนวนโรงพยาบาล แพทย์ และหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ และทำให้การเข้าถึงการรักษาเป็นไปโดยง่าย

๓๐- ใส่ใจกิจการของหมู่บ้าน ทั้งด้านการจัดระเบียบ ความสะอาด การทำน้ำให้สะอาดบริสุทธิ์ ตลอดจนการจัดให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการศึกษา ความเป็นอยู่ที่สุขสบาย และการขัดเกลาจิตใจในหมู่บ้าน

ประการที่สาม: ด้านเศรษฐกิจ

๑- จัดระบบซะกาตทั้งด้านรายรับและรายจ่ายตามคำสอนของบทบัญญัติอิสลามอันผ่อนปรน และนำซะกาตมาใช้ในโครงการการกุศลที่จำเป็น เช่น สถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุ คนยากจน และเด็กกำพร้า รวมทั้งการเสริมสร้างกำลังกองทัพ

๒- ห้ามริบา (ดอกเบี้ย) และจัดระบบธนาคารในรูปแบบที่นำไปสู่เป้าหมายนี้ โดยให้รัฐบาลเป็นแบบอย่างในเรื่องนี้ด้วยการสละ "ดอกเบี้ย" ในโครงการต่าง ๆ ของรัฐเอง เช่น ธนาคารเงินกู้ เงินกู้เพื่ออุตสาหกรรม และอื่น ๆ

๓- ส่งเสริมโครงการทางเศรษฐกิจและขยายให้มีจำนวนมากขึ้น [และจ้างงาน]⁽¹⁾ พลเมืองที่ว่างงานในโครงการเหล่านั้น และดึงโครงการที่อยู่ในมือของชาวต่างชาติกลับคืนมาเป็นของชาติโดยแท้

๔- ปกป้องประชาชนจากการกดขี่ของบริษัทผูกขาด บังคับให้บริษัทเหล่านั้นอยู่ในขอบเขตของตน และให้ประชาชนได้รับประโยชน์ทุกประการเท่าที่เป็นไปได้

๕- ปรับปรุงสภาพความเป็นอยู่ของข้าราชการชั้นผู้น้อยด้วยการขึ้นเงินเดือน คงไว้ซึ่งเงินเพิ่มและค่าตอบแทนของพวกเขา และลดเงินเดือนของข้าราชการชั้นผู้ใหญ่

๖- จำกัดจำนวนตำแหน่งงาน โดยเฉพาะตำแหน่งที่มีมากเกินไป ให้มีเพียงเท่าที่จำเป็น และกระจายงานให้แก่ข้าราชการอย่างยุติธรรม พร้อมทั้งตรวจสอบเรื่องนี้อย่างละเอียดถี่ถ้วน

๗- ส่งเสริมการให้คำแนะนำด้านเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม และใส่ใจในการยกระดับเกษตรกรและช่างฝีมือในด้านการผลิต

⁽¹⁾ ในหนังสือ อัน-นะซีร: "และในจำนวนนั้นคือการจ้างงาน"

1. ให้ความสำคัญต่อกิจการด้านวิชาชีพและด้านสังคมของผู้ใช้แรงงาน และยกระดับมาตรฐานความเป็นอยู่ของพวกเขาในด้านต่าง ๆ ของชีวิต

1. ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ที่ดินรกร้างว่างเปล่า เหมืองแร่ที่ถูกปล่อยทิ้งร้าง และอื่น ๆ

1. ให้ความสำคัญแก่โครงการที่จำเป็นก่อนสิ่งฟุ่มเฟือยทั้งในการริเริ่มก่อตั้งและการดำเนินการ

และหลังจากนั้น…

الدين النصيحة لله ولرسوله ولكتابه ولأئمة المسلمين وعامتهم

นี่คือสาส์นของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนที่เราขอเสนอ และแท้จริงเราพร้อมจะมอบตัวเรา ความสามารถของเรา และทุกสิ่งที่เรามีอยู่ไว้ในความดูแลขององค์กรหรือรัฐบาลใดก็ตามที่ต้องการก้าวนำประชาชาติอิสลามไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองและความก้าวหน้า เราจะขานรับเสียงเรียกร้องนั้นและพร้อมจะเสียสละพลีตน และเราหวังว่าด้วยสิ่งนี้เราได้ปฏิบัติตามอะมานะฮ์ (ความรับผิดชอบ) ของเราและได้กล่าวถ้อยคำของเราแล้ว «ศาสนาคือการตักเตือนด้วยความบริสุทธิ์ใจต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ ต่อคัมภีร์ของพระองค์ ต่อบรรดาผู้นำของมุสลิม และต่อมุสลิมโดยทั่วไป»

وحسبنا الله وكفى، وسلام على عباده الذين اصطفى.

อัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์ทรงพอเพียง และขอความสันติจงมีแด่บวงบ่าวของพระองค์ที่พระองค์ทรงคัดเลือกแล้ว

\ \ \*