بسم الله الرحمن الرحيم

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

สาส์นของอัลอิมามอัชชะฮีด หะสัน อัลบันนา

อัลอิมามอัชชะฮีด หะสัน อัลบันนา (ค.ศ. 1906–1949)

สารบัญ

• การเรียกร้องของเรา …… 6
• แนวทางและวิธีการ …… 10
• ความรักชาติ …… 12
• และบัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวแก่ท่านถึงจุดยืนของเราต่อหลักการชาตินิยม …… 15
• บทนำ …… 25
• บางครั้งท่านพูดกับผู้คนจำนวนมากในเรื่องต่าง ๆ แล้วท่านเชื่อว่าท่านได้อธิบายอย่างแจ่มแจ้งที่สุดและชี้แจงอย่างชัดเจนที่สุดแล้ว ท่านไม่ได้ละทิ้งหนทางใดในการเปิดเผยสิ่งที่อยู่ในใจของท่านเลย นอกจากได้ใช้หนทางนั้นจนหมดสิ้น จนกระทั่งท่านได้ทิ้งผู้ที่ท่านพูดด้วยไว้บนหนทางอันขาวสะอาด และทำให้ข้อเท็จจริงที่ท่านต้องการสื่อด้วยคำพูดของท่านกระจ่างแก่พวกเขาดั่งแสงรุ่งอรุณ หรือดั่งดวงอาทิตย์ยามกลางวันแสก ๆ ดังที่พวกเขากล่าวกัน แต่ท่านจะประหลาดใจเพียงใดเมื่อภายหลังได้ประจักษ์ว่า คนเหล่านั้นไม่ได้เข้าใจท่านและไม่ได้รับรู้คำพูดของท่านเลย …… 25
• ข้าพเจ้าได้เห็นเช่นนั้นหลายครั้งและสัมผัสได้จากหลายเหตุการณ์ และเชื่อว่าเคล็ดลับของเรื่องนี้ไม่พ้นไปจากหนึ่งในสองประการ: …… 25
• ประการแรก มาตรวัดที่แต่ละคนในหมู่พวกเราใช้วัดสิ่งที่เขาได้ยินนั้นแตกต่างกัน ความเข้าใจและการรับรู้จึงแตกต่างกันไปตามนั้น หรือประการที่สอง คำพูดนั้นเองคลุมเครือและไม่ชัดเจน แม้ผู้พูดจะเชื่อว่ามันชัดเจนและเปิดเผยแล้วก็ตาม …… 25
• มาตรวัด …… 25
• ในคำกล่าวนี้ ข้าพเจ้าต้องการเปิดเผยแก่ผู้คนถึงการเรียกร้องของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ทั้งเป้าหมาย จุดมุ่งหมาย แนวทาง และวิธีการของมัน อย่างตรงไปตรงมาและชัดเจน ด้วยการอธิบายที่แจ่มแจ้ง และข้าพเจ้าประสงค์ประการแรกที่จะกำหนดมาตรวัดที่เราจะใช้วัดคำอธิบายนี้ ข้าพเจ้าจะพยายามให้คำพูดนั้นง่ายและสะดวก ไม่ยากเกินความเข้าใจของผู้อ่านที่ต้องการได้รับประโยชน์ และข้าพเจ้าคิดว่าไม่มีผู้ใดในประชาชาติอิสลามทั้งหมดที่จะเห็นต่างกับข้าพเจ้าว่า มาตรวัดนี้คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซึ่งเราจะดื่มจากความอุดมสมบูรณ์ของมัน รับเอาจากมหาสมุทรของมัน และกลับไปสู่การตัดสินของมัน …… 25
• โอ้ประชาชาติของเราเอ๋ย …… 25
• แท้จริงอัลกุรอานอันทรงเกียรติเป็นคัมภีร์ที่ครอบคลุม อัลลอฮ์ได้ทรงรวบรวมหลักพื้นฐานของอะกีดะฮ์ รากฐานของผลประโยชน์ทางสังคม และหลักการรวมของบทบัญญัติทางโลกไว้ในนั้น ในนั้นมีทั้งคำสั่งใช้และคำสั่งห้าม แล้วบรรดามุสลิมได้ปฏิบัติตามสิ่งที่อยู่ในอัลกุรอานหรือไม่ พวกเขาได้ศรัทธาและเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่ในหลักความเชื่อที่อัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวไว้ และเข้าใจเป้าหมายที่พระองค์ได้ทรงชี้แจงแก่พวกเขาหรือไม่? และพวกเขาได้นำบทบัญญัติทางสังคมและการดำเนินชีวิตของอัลกุรอานมาใช้กับการกระทำในกิจการต่าง ๆ ของชีวิตพวกเขาหรือไม่? หากการศึกษาของเราได้ข้อสรุปว่าพวกเขาเป็นเช่นนั้น เราก็ได้บรรลุถึงเป้าหมายร่วมกันแล้ว แต่หากการศึกษาเผยให้เห็นถึงความห่างไกลของพวกเขาจากแนวทางของอัลกุรอาน และการละเลยคำสอนและคำสั่งใช้ของมัน ก็พึงรู้เถิดว่าภารกิจของเราคือการนำตัวเราเองและผู้ที่ติดตามเรากลับคืนสู่หนทางนี้ …… 25
• เป้าหมายของชีวิตในอัลกุรอาน …… 25
• แท้จริงอัลกุรอานได้กำหนดเป้าหมายของชีวิตและจุดมุ่งหมายของมนุษย์ในชีวิตนี้ โดยได้ชี้แจงว่ามีกลุ่มชนหนึ่งที่เป้าหมายในชีวิตของพวกเขาคือการกินและการเสพสุข …… 26
• ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ตรัสว่า: …… 26
• และพระองค์ได้ทรงชี้แจงว่ามีกลุ่มชนหนึ่งที่ภารกิจในชีวิตของพวกเขาคือเครื่องประดับและสิ่งชั่วคราวที่สูญสลายได้ ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ตรัสว่า: …… 26
• และพระองค์ได้ทรงชี้แจงว่ามีอีกกลุ่มชนหนึ่งที่กิจของพวกเขาในชีวิตคือการจุดชนวนฟิตนะฮ์และการปลุกความชั่วร้ายให้ฟื้นคืน พวกเขาคือผู้ที่อัลลอฮ์ได้ตรัสถึงพวกเขาว่า: …… 26
• นั่นคือจุดมุ่งหมายบางประการของมนุษย์ในชีวิต ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้บรรดาผู้ศรัทธาบริสุทธิ์ห่างไกลจากมัน และทรงปลดเปลื้องพวกเขาจากมัน และทรงมอบภารกิจที่สูงส่งกว่าแก่พวกเขา ทรงวางหน้าที่อันสูงส่งยิ่งกว่าไว้บนบ่าของพวกเขา หน้าที่นั้นคือ การชี้นำมนุษย์สู่สัจธรรม การแนะนำมนุษย์ทั้งมวลสู่ความดี และการส่องสว่างแก่โลกทั้งมวลด้วยดวงตะวันแห่งอิสลาม นั่นคือดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า: …… 26
• การปกครองดูแลของมุสลิมคือการเสียสละ มิใช่การแสวงหาผลประโยชน์ …… 27
• จากนั้นอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ทรงชี้แจงว่า ผู้ศรัทธาในหนทางแห่งเป้าหมายนี้ได้ขายชีวิตและทรัพย์สินของเขาแด่อัลลอฮ์แล้ว ดังนั้นจึงไม่มีสิ่งใดในสิ่งเหล่านั้นเป็นของเขาอีก หากแต่มันได้ถูกอุทิศไว้เพื่อความสำเร็จของการเรียกร้องนี้ และการนำมันไปสู่หัวใจของผู้คน นั่นคือดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า: …… 27
• และจากนั้นเราจึงเห็นมุสลิมอุทิศชีวิตทางโลกของเขาให้แก่การเรียกร้องของเขา เพื่อจะได้รับอาคิเราะฮ์เป็นผลตอบแทนแห่งการเสียสละของเขา …… 27
• และด้วยเหตุนี้ ผู้พิชิตชาวมุสลิมจึงเป็นครูผู้มีคุณลักษณะทุกประการที่ครูพึงมี ทั้งรัศมีแห่งแสงสว่าง ทางนำ ความเมตตา และความอ่อนโยน และการพิชิตของอิสลามจึงเป็นการพิชิตเพื่อสร้างความเจริญ สร้างอารยธรรม การชี้แนะ และการให้การศึกษา แล้วสิ่งนี้จะเทียบได้อย่างไรกับสิ่งที่ลัทธิล่าอาณานิคมของตะวันตกกระทำอยู่ในปัจจุบัน? …… 27
• บรรดามุสลิมอยู่ห่างไกลจากเป้าหมายนี้เพียงใด? …… 27

• โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก ขอสาบานด้วยพระผู้อภิบาลของท่าน บรรดามุสลิมเข้าใจความหมายนี้จากคัมภีร์ของพระผู้อภิบาลของพวกเขาแล้วหรือ จิตใจของพวกเขาจึงสูงส่งและวิญญาณของพวกเขาจึงอ่อนโยน พวกเขาหลุดพ้นจากการเป็นทาสของวัตถุ ชำระตนให้สะอาดจากความเพลิดเพลินในตัณหาและอารมณ์ใฝ่ต่ำ ยกตนให้พ้นจากเรื่องไร้สาระและเป้าหมายอันต่ำทราม และหันใบหน้าของพวกเขาไปยังพระผู้ทรงบังเกิดชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินโดยเที่ยงตรง เชิดชูพระดำรัสของอัลลอฮ์ ต่อสู้ในหนทางของพระองค์ เผยแผ่ศาสนาของพระองค์ และปกป้องแหล่งน้ำแห่งบทบัญญัติของพระองค์ หรือว่าพวกเขาคือเชลยแห่งตัณหาและทาสแห่งอารมณ์ใฝ่ต่ำและความละโมบ ที่ความสนใจทั้งหมดของพวกเขาคืออาหารอันนุ่มนวล พาหนะอันหรูหรา เครื่องแต่งกายอันสวยงาม การหลับนอนอันสุขสบาย สตรีผู้งดงาม ภาพลักษณ์จอมปลอม และตำแหน่งอันกลวงเปล่า …… 27
• «พวกเขาพอใจกับความเพ้อฝัน และหมกมุ่นอยู่กับส่วนได้ส่วนเสียของตน พวกเขาลุยทะเลแห่งความจริงจังเพียงแค่ในคำกล่าวอ้าง แต่ตัวไม่เปียกเลย» …… 27
• เป้าหมายคือรากฐานของการกระทำ …… 27
• แหล่งที่มาของเป้าหมายของเรา …… 28
• ข้อความแทรก …… 28
• ทุนทรัพย์มาจากไหน? …… 28
• เรากับการเมือง …… 29
• ความเป็นชาติของเรา และตั้งอยู่บนรากฐานใด? …… 30
• ไม่มีเกียรติใดเหนือไปกว่านี้ …… 31
• แหล่งพลังที่ยิ่งใหญ่ที่สุด …… 31
• ความเป็นชาติของเรามีเชื้อสายอันสูงส่ง …… 32
• ความฝันของเมื่อวานและความจริงของวันนี้ …… 32
• ภารกิจของมุสลิม …… 32
• สิทธิของมนุษยชาติ …… 33
• การพิทักษ์สัจธรรมด้วยพลัง …… 33
• นักพรตในยามค่ำคืน อัศวินในยามกลางวัน …… 34
• การล่าอาณานิคมแห่งความเป็นผู้ชี้นำและการปฏิรูป …… 34
• ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องเข้าใจ …… 35
• เราจะเริ่มต้นจากที่ใด? …… 36
• ระหว่างสองมหาอำนาจ …… 37
• แนวทางนั้นชัดเจน …… 37
• เราจำเป็นต้องปฏิบัติตาม …… 38
• จงระวังการเบี่ยงเบน …… 38
• จงปฏิรูปกฎหมาย …… 39
• จงปฏิรูปภาพลักษณ์ของสังคม …… 39
• จงต่อต้านความเสรีไร้ขอบเขต …… 39
• จงจัดระบบการศึกษา …… 40
• จงได้รับประโยชน์จากภราดรภาพของพี่น้องของพวกท่าน …… 40
• การนำไปปฏิบัติ …… 40
• ภราดรภาพที่ประกาศความเป็นมนุษยธรรม …… 41
• ขอบฟ้าแห่งมาตุภูมิอิสลาม …… 42
• เส้นทางอันยาวไกล …… 42
• มุมมองทางสังคม …… 43
• มุมมองทางประวัติศาสตร์ …… 43
• มีเส้นทางอื่นอีกหรือไม่? …… 44
• หน้าที่มาก่อน …… 44
• เรื่องราวของประชาชาติที่กำลังก่อตัว …… 44
• ความอ่อนแอ …… 44

ขณะนี้เราอยู่ต่อหน้าผู้กดขี่ที่หยิ่งผยอง ผู้ซึ่งกดขี่บ่าวของอัลลอฮ์ให้เป็นทาส ข่มเหงพวกเขาให้อ่อนแอ และใช้พวกเขาเป็นคนรับใช้ บริวาร ทาส และข้าทาสบริพาร และเราอยู่ท่ามกลางประชาชาติหนึ่งจากบรรดาประชาชาติอันมีเกียรติและรุ่งโรจน์ ซึ่งทรราชผู้กดขี่ผู้นั้นได้จับเป็นทาส ต่อมาอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงประสงค์ที่จะคืนอิสรภาพที่ถูกปล้นไปให้แก่ประชาชาติอันรุ่งโรจน์นี้ และ […]

• …ศักดิ์ศรีที่ถูกช่วงชิงไป เกียรติยศที่สูญหาย และความยิ่งใหญ่ที่ล่มสลาย ดังนั้นแสงแรกแห่งรุ่งอรุณของเสรีภาพของประชาชาตินี้ จึงเป็นการทอแสงของดวงตะวันแห่งผู้นำผู้ยิ่งใหญ่ของพวกเขา (มูซา) สู่โลกนี้ในฐานะทารกที่ยังดื่มนม ...... 44
• ความเป็นผู้นำ ...... 45
• การต่อสู้ ...... 45
• อีมาน ...... 45
• ชัยชนะ ...... 46
• คำถามสำคัญ .. และประเภทของผู้ถาม ...... 46
• แด่ผู้หวงแหนในหมู่ลูกหลานของอิสลาม ...... 48
• «การที่ฉันสมถะต่อผู้คน เป็นเพราะฉันรู้จักพวกเขา และได้ทดสอบเพื่อนมาเนิ่นนานทีละคนแล้วทีละคนเล่า» ...... 48
• «วันเวลาไม่เคยให้ฉันพบเพื่อนคนใดที่การเริ่มต้นของเขาทำให้ฉันยินดี เว้นแต่บั้นปลายของเขาจะทำให้ฉันเสียใจ» ...... 48
• สถาบันและโครงการต่าง ๆ ...... 50
• ซะกาต ...... 60
• ญิฮาดคือเกียรติของเรา ...... 63
• การออกห่างจากพรรคการเมืองและองค์กรต่าง ๆ (3) ...... 100
• 1- การออกห่างจากจุดที่มีความขัดแย้ง ...... 100
• 2- การออกห่างจากการครอบงำของผู้มีอำนาจและบุคคลชั้นสูง ...... 100
• 3- การออกห่างจากองค์กรและพรรคการเมือง ...... 101
• 4- การค่อยเป็นค่อยไปในการดำเนินการ ...... 101
• […] ...... 103
• โอ้ อิควานมุสลิมีนทั้งหลาย ...... 103
• ส่วนหนึ่งในนั้น คือความรังเกียจโดยธรรมชาติของอิควานต่อการที่ผู้คนพึ่งพาการโฆษณาชวนเชื่อที่เป็นเท็จ และการโหมประโคมที่ไม่มีการกระทำใด ๆ อยู่เบื้องหลัง รวมถึงผลร้าย การชักนำให้หลงผิดอย่างใหญ่หลวง และความเสื่อมเสียที่เห็นได้ชัด ซึ่งสิ่งนี้ได้ก่อขึ้นในประชาชาตินี้ ...... 105
• ส่วนหนึ่งในนั้น คือสิ่งที่อิควานเกรงว่าดะอ์วะฮ์จะถูกเผชิญอย่างรวดเร็วด้วยการเป็นปฏิปักษ์อย่างรุนแรง หรือมิตรภาพที่ก่อให้เกิดโทษ ซึ่งทั้งสองอย่างล้วนนำไปสู่การขัดขวางการเดินหน้า หรือการหยุดชะงักจากเป้าหมาย ...... 105
• หะซัน อัล-บันนา ...... 128
• ในการประชุมของนักศึกษาอิควานมุสลิมีน ...... 129
• […] ...... 139
• ดะอ์วะฮ์สู่คนหนุ่ม ...... 141
• ปัจจัยแห่งความสำเร็จ ...... 141
• ดะอ์วะฮ์ของเราในยุคปัจจุบัน ...... 142
• เราต้องการอะไร? ...... 144
• อิควานมุสลิมีนคือใคร? ...... 147
• ภารกิจของเรา ...... 149
• อิควานมุสลิมีนคือใคร? ...... 160
• ช่วงใหม่ในดะอ์วะฮ์ของอิควานมุสลิมีน ...... 176
• ในการประชุมของหัวหน้าเขตและศูนย์ญิฮาด ...... 191
• ทัศนะสามประการ ...... 232
• เราจะเลือกแนวทางใด? ...... 235
• ข้อโต้แย้งต่าง ๆ ...... 238
• ประเด็นปัญหาของชาติเราในแสงแห่งการชี้นำของอิสลาม ...... 241
• เอกภาพของเราในแสงแห่งการชี้นำของอิสลาม ...... 244
• ระบอบการปกครอง ...... 247
• ระบบเศรษฐกิจ ...... 261
• ริซาละฮ์อัต-ตะอ์ลีม (สาส์นแห่งคำสอน) ...... 275
• ระบบอุสเราะฮ์ (ครอบครัว) ...... 287

• ริซาละฮ์ว่าด้วยอะกีดะฮ์ ........ 290
• ริซาละฮ์ว่าด้วยญิฮาด ........ 315
• ริซาละฮ์ว่าด้วยวิชาหะดีษ ........ 330
• อัล-มุนาญาฮ์ (บทวิงวอนต่ออัลลอฮ์) ........ 348
• ทิศทางของการฟื้นฟูยุคใหม่ในโลกอิสลาม ........ 363
• การอบรมบ่มเพาะเยาวชน ........ 391
• อัล-มะอ์ษูรอต – บทนำ ........ 401
• ภาคที่หนึ่ง – อัล-วะซีฟะฮ์ ........ 403
• ภาคที่สอง – วิรด์อัลกุรอาน ........ 407
• ภาคที่สาม – ดุอาอ์ประจำวันและคืน ........ 411
• ภาคที่สี่ – ดุอาอ์ที่มีรายงานมาสำหรับสภาวการณ์ต่าง ๆ นอกเหนือจากสภาวการณ์ประจำวันและคืน ........ 416
• ส่วนหนึ่งจากบทวิรด์ของอัล-อิควานหลังจากวิรด์อัลกุรอานและวิรด์อัล-มะอ์ษูรอต ........ 420

ดะอ์วะฮ์ของเรา

การเปิดใจ

เราปรารถนาที่จะเปิดใจบอกผู้คนถึงเป้าหมายของเรา เผยแนวทางของเราให้ประจักษ์ต่อหน้าพวกเขา และนำเสนอดะอ์วะฮ์ของเราแก่พวกเขาโดยไม่มีความสับสนหรือความคลุมเครือใดๆ ให้สว่างยิ่งกว่าดวงอาทิตย์ ชัดเจนยิ่งกว่าแสงอรุณรุ่ง และแจ่มแจ้งยิ่งกว่าความสว่างไสวของกลางวัน

ความบริสุทธิ์

พร้อมกันนี้ เราปรารถนาให้กลุ่มชนของเรา และมุสลิมทุกคนล้วนเป็นกลุ่มชนของเรา ได้รู้ว่าดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน เป็นดะอ์วะฮ์ที่ใสสะอาดและบริสุทธิ์ ดะอ์วะฮ์นี้สูงส่งในความบริสุทธิ์ของมันจนก้าวพ้นความละโมบส่วนตน ดูแคลนผลประโยชน์ทางวัตถุ และละทิ้งอารมณ์ใฝ่ต่ำและผลประโยชน์แอบแฝงไว้เบื้องหลัง แล้วมุ่งหน้าก้าวไปบนเส้นทางที่องค์ผู้ทรงสัจธรรม ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ได้ทรงวางไว้สำหรับบรรดาผู้เรียกร้องไปสู่พระองค์ว่า

قُلْ هَـٰذِهِۦ سَبِيلِىٓ أَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِى ۖ وَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٠٨﴾

«จงกล่าวเถิด นี่คือแนวทางของฉัน ฉันเรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์บนความประจักษ์แจ้ง ทั้งตัวฉันและผู้ที่ปฏิบัติตามฉัน มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ และฉันมิใช่ผู้หนึ่งในหมู่ผู้ตั้งภาคี» (ซูเราะฮ์ยูสุฟ 12:108)

ดังนั้น เราจึงไม่ขอสิ่งใดจากผู้คน ไม่เรียกร้องทรัพย์สินจากพวกเขา ไม่ทวงค่าตอบแทนจากพวกเขา ไม่แสวงหาเกียรติยศเพิ่มพูนผ่านพวกเขา และไม่ต้องการการตอบแทนหรือคำขอบคุณใดๆ จากพวกเขา รางวัลของเราในเรื่องนี้มิได้อยู่ที่ใด นอกจากที่ผู้ทรงบังเกิดเรามาเท่านั้น

ความรักผูกพัน

เราปรารถนาให้กลุ่มชนของเราได้รู้ว่า พวกเขาเป็นที่รักสำหรับเรายิ่งกว่าตัวเราเอง จิตใจเหล่านี้ยินดีที่จะพลีตนเป็นเครื่องไถ่เพื่อเกียรติของพวกเขา หากการพลีนั้นเป็นเครื่องไถ่ได้ และยินดีที่จะสละชีพเป็นราคาเพื่อความยิ่งใหญ่ เกียรติศักดิ์ ศาสนา และความหวังของพวกเขา หากการสละนั้นเกิดประโยชน์ ไม่มีสิ่งใดทำให้เรายืนหยัดอยู่ในจุดยืนนี้ต่อพวกเขา นอกจากความรักผูกพันที่ครอบงำหัวใจของเรา ยึดครองความรู้สึกของเรา ทำให้เรานอนไม่หลับ และทำให้น้ำตาของเราหลั่งริน เป็นเรื่องที่ยากยิ่งเหลือเกินสำหรับเรา ที่จะเห็นสิ่งที่รุมล้อมกลุ่มชนของเรา แล้วเรายอมจำนนต่อความต่ำต้อย หรือพอใจกับความอัปยศ หรือยอมสยบต่อความสิ้นหวัง ดังนั้น เราจึงทำงานเพื่อผู้คนในหนทางของอัลลอฮ์มากกว่าที่เราทำงานเพื่อตัวเราเอง เราเป็นของพวกท่าน มิใช่ของผู้อื่น โอ้ผู้เป็นที่รักทั้งหลาย และเราจะไม่มีวันเป็นปฏิปักษ์ต่อพวกท่านแม้เพียงวันเดียว

ความประเสริฐและความโปรดปรานเป็นของอัลลอฮ์

เราไม่ได้ลำเลิกบุญคุณในสิ่งใด และไม่เห็นว่าตัวเราเองมีความดีเด่นใด ๆ ในเรื่องนี้ หากแต่เราเชื่อมั่นในพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า:

بَلِ ٱللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَىٰكُمْ لِلْإِيمَـٰنِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿١٧﴾

«แต่อัลลอฮ์ต่างหากที่ทรงให้คุณแก่พวกเจ้า โดยที่พระองค์ทรงชี้นำพวกเจ้าสู่การศรัทธา หากพวกเจ้าเป็นผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:17)

เราปรารถนาเหลือเกิน (หากความปรารถนาจะยังประโยชน์ได้) ที่จะให้หัวใจเหล่านี้เปิดออกต่อหน้าสายตาและโสตประสาทของประชาชาติของเรา เพื่อให้พี่น้องของเราได้พิจารณาดูว่า พวกเขาจะพบสิ่งใดในหัวใจเหล่านี้ นอกจากความรักที่จะให้พวกเขาได้รับความดี ความห่วงใยต่อพวกเขา และการอุทิศตนอย่างสุดชีวิตเพื่อประโยชน์ของพวกเขา?

และพวกเขาจะพบสิ่งใดอีก นอกจากความเจ็บปวดอันแสนทรมานต่อสภาพที่เรามาถึงอยู่ในขณะนี้? ทว่าเพียงพอแล้วสำหรับเราที่อัลลอฮ์ทรงรู้ทุกสิ่งเหล่านี้ และพระองค์เพียงผู้เดียวที่ทรงเป็นผู้ค้ำประกันการสนับสนุน และทรงประทานความสำเร็จสู่ความถูกต้อง ในพระหัตถ์ของพระองค์คือบังเหียนแห่งหัวใจทั้งหลายและกุญแจของมัน ผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำ ก็ไม่มีผู้ใดทำให้เขาหลงผิดได้ และผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงปล่อยให้หลงผิด ก็ไม่มีผู้ใดชี้นำเขาได้ พระองค์คือผู้ทรงเพียงพอสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงเป็นที่มอบหมายที่ดียิ่ง «มิใช่ว่าอัลลอฮ์ทรงเพียงพอแก่บ่าวของพระองค์ดอกหรือ?» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:36)

สี่ประเภท

สิ่งเดียวที่เราต้องการจากผู้คนก็คือ ให้พวกเขาอยู่ต่อหน้าเราในฐานะประเภทใดประเภทหนึ่งในสี่ประเภทนี้:

ผู้ศรัทธา

ได้แก่ บุคคลที่ศรัทธาต่อการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของเรา เชื่อในคำพูดของเรา ชื่นชมในหลักการของเรา และเห็นว่าในนั้นมีความดีที่จิตใจของเขาสงบมั่นและหัวใจของเขาได้พักพิง บุคคลเช่นนี้เราขอเชิญชวนให้เขารีบเร่งเข้าร่วมกับเราและทำงานไปพร้อมกับเรา เพื่อให้จำนวนนักต่อสู้ (มุญาฮิดีน) เพิ่มมากขึ้นด้วยเขา และเพื่อให้เสียงของนักเผยแผ่ดังกระหึ่มยิ่งขึ้นด้วยเสียงของเขา เพราะอีมานที่ไม่มีการกระทำตามมานั้นย่อมไร้ความหมาย และอะกีดะฮ์ที่ไม่ผลักดันเจ้าของให้ลงมือทำให้มันเป็นจริงและเสียสละในหนทางของมันนั้นย่อมไร้ประโยชน์ เช่นนี้แหละคือบรรดาผู้นำหน้ารุ่นแรก ซึ่งอัลลอฮ์ทรงเปิดหัวอกของพวกเขาสู่ทางนำของพระองค์ พวกเขาจึงปฏิบัติตามบรรดานบีของพระองค์ ศรัทธาต่อสาส์นของพระองค์ และต่อสู้ในหนทางของพระองค์อย่างแท้จริงที่สุด และสำหรับคนเหล่านี้ อัลลอฮ์ทรงประทานผลบุญอันยิ่งใหญ่ และพวกเขาจะได้รับผลบุญเท่ากับผลบุญของผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขา โดยที่ผลบุญของพวกเขาเหล่านั้นจะไม่ลดน้อยลงแม้แต่น้อย

ผู้ลังเล

ได้แก่ บุคคลที่ยังมองไม่เห็นความจริงอย่างชัดแจ้ง และยังไม่รู้จักความหมายแห่งความบริสุทธิ์ใจ (อิคลาศ) และประโยชน์ในคำพูดของเรา บุคคลเช่นนี้เราปล่อยให้เขาอยู่กับความลังเลของเขา และขอแนะนำให้เขาติดต่อกับเราอย่างใกล้ชิด อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับเราทั้งจากที่ใกล้และที่ไกล ศึกษางานเขียนของเรา เยี่ยมเยียนศูนย์ต่าง ๆ ของเรา และทำความรู้จักกับพี่น้องของเรา แล้วหลังจากนั้นเขาจะเกิดความสบายใจต่อเรา อินชาอัลลอฮ์ และเช่นนี้แหละคือสภาพของบรรดาผู้ลังเลในหมู่ผู้ปฏิบัติตามบรรดาเราะซูลในยุคก่อน

ผู้แสวงหาผลประโยชน์

หรือบุคคลที่ไม่ต้องการทุ่มเทให้ความช่วยเหลือ เว้นแต่เมื่อเขารู้ว่าจะได้ประโยชน์อะไรกลับคืนมา และการทุ่มเทนี้จะนำผลกำไรใดมาสู่เขา เราจะกล่าวแก่เขาว่า ช้าก่อน! เราไม่มีสิ่งตอบแทนใดให้ นอกจากผลบุญจากอัลลอฮ์หากท่านมีความบริสุทธิ์ใจ และสวรรค์หากอัลลอฮ์ทรงรู้ว่าในตัวท่านมีความดี ส่วนพวกเรานั้นเป็นผู้ไร้ชื่อเสียงเกียรติยศ และยากจนในทรัพย์สิน วิถีของเราคือการเสียสละสิ่งที่เรามี และทุ่มเทสิ่งที่อยู่ในมือของเรา ความหวังของเราคือความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ผู้ทรงบริสุทธิ์และสูงส่ง และพระองค์คือผู้ทรงคุ้มครองที่ดีเยี่ยมและผู้ทรงช่วยเหลือที่ดีเยี่ยม

หากอัลลอฮ์ทรงเปิดม่านที่ปิดหัวใจของเขาออก และทรงขจัดฝันร้ายแห่งความโลภออกจากจิตใจของเขาแล้ว เขาก็จะรู้ว่า «สิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้นดีกว่าและจีรังกว่า» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:60) และเขาจะเข้าร่วมกับกองทัพของอัลลอฮ์ เพื่อทุ่มเทสิ่งที่เขามีจากสมบัติแห่งชีวิตในโลกนี้ เพื่อจะได้รับผลบุญจากอัลลอฮ์ในบั้นปลาย «สิ่งที่อยู่กับพวกท่านนั้นย่อมหมดสิ้นไป และสิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้นจีรังยั่งยืน» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:96)

แต่หากเป็นอีกกรณีหนึ่ง อัลลอฮ์ย่อมทรงไม่ต้องการผู้ที่ไม่เห็นว่าอัลลอฮ์ทรงมีสิทธิ์เป็นอันดับแรกเหนือตัวเขา ทรัพย์สินของเขา ดุนยาและอาคิเราะฮ์ของเขา ความตายและชีวิตของเขา เช่นเดียวกับกรณีของกลุ่มชนที่คล้ายกับเขา เมื่อพวกเขาปฏิเสธที่จะให้สัตยาบันแก่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เว้นแต่ท่านจะมอบอำนาจการปกครองให้แก่พวกเขาภายหลังจากท่าน คำตอบของท่าน ﷺ มีเพียงการแจ้งให้พวกเขารู้ว่า «แผ่นดินนั้นเป็นของอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์ได้รับมรดกสืบทอดมัน และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:128)

ผู้มีอคติ

หรือบุคคลที่คิดร้ายต่อเรา และความสงสัยของเขาห้อมล้อมเราไว้ เขาจึงมองเราผ่านแว่นสีดำมืดเท่านั้น และไม่พูดถึงเรา นอกจากด้วยลิ้นของผู้ที่ลังเลและเคลือบแคลงสงสัย เขายืนกรานที่จะหมกมุ่นอยู่ในความหลงตนเอง ล่องลอยอยู่ในความสงสัยของเขา และจมอยู่กับความเพ้อฝันของตน บุคคลเช่นนี้ เราขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้แก่เราและแก่เขา ขอให้พระองค์ทรงให้เราเห็นสัจธรรมว่าเป็นสัจธรรม และประทานให้เราได้ปฏิบัติตามมัน ทรงให้เราเห็นความเท็จว่าเป็นความเท็จ และประทานให้เราได้หลีกห่างจากมัน และขอให้พระองค์ทรงดลใจเราและเขาสู่แนวทางที่ถูกต้อง เราจะเชิญชวนเขาหากเขายอมรับการเชิญชวน และเราจะเรียกร้องเขาหากเขาตอบรับการเรียกร้อง และเราจะขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้แก่เขา และพระองค์คือผู้ที่สมควรแก่การตั้งความหวัง แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่นบีผู้ทรงเกียรติของพระองค์เกี่ยวกับมนุษย์ประเภทหนึ่งว่า:

إِنَّكَ لَا تَهْدِى مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَآءُ

«แท้จริงเจ้าไม่สามารถชี้นำผู้ที่เจ้ารักได้ แต่อัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:56)

اللهم اغفر لقومي فإنهم لا يعلمون

บุคคลเช่นนี้ เราจะยังคงรักเขา และหวังว่าเขาจะหวนกลับมาหาเรา และเกิดความมั่นใจในดะอ์วะฮ์ของเรา คติพจน์ของเราต่อเขาคือสิ่งที่ท่านนบีมุศเฏาะฟา ﷺ ได้ชี้แนะเราไว้แต่ก่อนว่า «โอ้อัลลอฮ์ โปรดอภัยให้แก่กลุ่มชนของข้าพระองค์ด้วยเถิด เพราะแท้จริงพวกเขาไม่รู้»

เราปรารถนาให้ผู้คนเป็นหนึ่งในประเภทเหล่านี้ในความสัมพันธ์กับเรา และแท้จริงได้ถึงเวลาแล้วที่มุสลิมจำเป็นต้องตระหนักถึงเป้าหมายของตน กำหนดทิศทางของตน และลงมือทำงานเพื่อทิศทางนี้จนกว่าจะบรรลุถึงเป้าหมายที่ปรารถนา ส่วนความหลงลืมที่ล่องลอยไร้จุดหมาย ความคิดที่เพลิดเพลินไร้สาระ หัวใจที่เผลอไผล การยอมตามอย่างมืดบอด และการปฏิบัติตามผู้ส่งเสียงร้องทุกคนนั้น หาใช่แนวทางของบรรดาผู้ศรัทธาแต่อย่างใดไม่

การอุทิศตนจนหมดสิ้น

ควบคู่กันนั้น เราอยากให้ประชาชาติของเราได้รู้ว่า ดะอ์วะฮ์นี้ไม่เหมาะกับผู้ใด นอกจากผู้ที่โอบรับมันไว้ครบทุกด้าน และมอบให้แก่มันทุกสิ่งที่มันเรียกร้องจากเขา ไม่ว่าจะเป็นชีวิต ทรัพย์สิน เวลา และสุขภาพของเขา อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า:

قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ وَإِخْوَٰنُكُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَٰلٌ ٱقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَـٰرَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَـٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَجِهَادٍ فِى سَبِيلِهِۦ فَتَرَبَّصُوا۟ حَتَّىٰ يَأْتِىَ ٱللَّهُ بِأَمْرِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْفَـٰسِقِينَ ﴿٢٤﴾

«จงกล่าวเถิดว่า หากบรรดาบิดาของพวกเจ้า บรรดาบุตรของพวกเจ้า บรรดาพี่น้องของพวกเจ้า บรรดาคู่ครองของพวกเจ้า วงศ์ญาติของพวกเจ้า ทรัพย์สินที่พวกเจ้าหามาได้ การค้าที่พวกเจ้าเกรงว่าจะซบเซา และที่อยู่อาศัยที่พวกเจ้าพึงพอใจ เป็นที่รักแก่พวกเจ้ายิ่งกว่าอัลลอฮ์ เราะซูลของพระองค์ และการญิฮาดในทางของพระองค์แล้ว ก็จงคอยดูจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงนำพระบัญชาของพระองค์มา และอัลลอฮ์จะไม่ทรงชี้นำกลุ่มชนผู้ละเมิด» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:24)

ดังนั้น มันจึงเป็นดะอ์วะฮ์ที่ไม่ยอมรับการมีส่วนร่วมแบ่งปัน เพราะธรรมชาติของมันคือความเป็นหนึ่งเดียว ผู้ใดเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งนั้น เขาก็จะมีชีวิตอยู่เพื่อมัน และมันก็จะดำรงอยู่ได้ด้วยเขา ส่วนผู้ใดอ่อนแอเกินกว่าจะแบกภาระนี้ เขาก็จะถูกตัดขาดจากผลบุญของบรรดามุญาฮิดีน จะอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่ล้าหลัง และนั่งอยู่กับบรรดาผู้ที่นั่งเฉย และอัลลอฮ์จะทรงนำกลุ่มชนอื่นมาแทนที่เขาเพื่อดะอ์วะฮ์ของพระองค์ «ที่อ่อนโยนต่อบรรดาผู้ศรัทธา แข็งกร้าวต่อบรรดาผู้ปฏิเสธ พวกเขาญิฮาดในทางของอัลลอฮ์ และไม่เกรงกลัวการตำหนิของผู้ตำหนิใด ๆ นั่นคือความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ที่พระองค์ทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:54)

أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ

ความชัดเจน

เราเรียกร้องผู้คนไปสู่ "หลักการ" ... หลักการที่ชัดเจน มีขอบเขตแน่นอน และเป็นที่ยอมรับของพวกเขาทุกคน พวกเขาทั้งหมดรู้จักมัน ศรัทธาต่อมัน ยึดถือในความเป็นสัจธรรมของมัน และรู้ดีว่าในหลักการนี้มีความรอดพ้น ความผาสุก และความสงบสุขของพวกเขา ... เป็นหลักการที่ประสบการณ์และคำตัดสินของประวัติศาสตร์ได้พิสูจน์แล้วถึงความเหมาะสมที่จะคงอยู่ตลอดไป และความคู่ควรที่จะปฏิรูปโลกแห่งการดำรงอยู่นี้

อีมานสองแบบ

ความแตกต่างระหว่างเรากับประชาชาติของเรา ภายหลังจากที่เราเห็นพ้องกันในการศรัทธาต่อหลักการนี้แล้ว ก็คือ อีมานของพวกเขาเป็นอีมานที่ถูกทำให้ชาด้าน หลับใหลอยู่ในจิตใจ พวกเขาไม่ต้องการยอมอยู่ใต้บัญชาของมัน และไม่ต้องการปฏิบัติตามสิ่งที่มันเรียกร้อง ในขณะที่อีมานในจิตใจของอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนนั้น เป็นอีมานที่ลุกโชน เร่าร้อน แข็งแกร่ง และตื่นตัว

นี่เป็นปรากฏการณ์ทางจิตใจที่แปลกประหลาด ซึ่งเราสัมผัสได้ และผู้อื่นก็สัมผัสได้ในจิตใจของพวกเราชาวตะวันออก กล่าวคือ เราศรัทธาต่อแนวคิดหนึ่งด้วยอีมานที่ทำให้ผู้คนนึกภาพไปว่า ขณะที่เราพูดถึงมันนั้น อีมานนี้จะพาเราไปถล่มภูเขา สละชีวิตและทรัพย์สิน อดทนต่อความยากลำบาก และฝ่าฟันภยันตรายต่าง ๆ จนกว่าเราจะได้รับชัยชนะด้วยมัน หรือมันได้รับชัยชนะด้วยเรา แต่ครั้นเมื่อความร้อนแรงของถ้อยคำสงบลง และวงชุมนุมแยกย้ายกันไป เขาก็ลืมอีมานของตนจนหมดสิ้น และละเลยแนวคิดของตน เขาไม่คิดที่จะทำงานเพื่อมัน และไม่แม้แต่จะบอกตนเองให้ญิฮาดเพื่อมันด้วยญิฮาดที่อ่อนแอที่สุด ยิ่งกว่านั้น เขาอาจหลงลืมและเพิกเฉยถึงขั้นที่หันไปทำงานต่อต้านมัน ไม่ว่าจะรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม ท่านไม่หัวเราะด้วยความประหลาดใจหรอกหรือ เมื่อท่านเห็นชายคนหนึ่งจากบรรดาผู้มีความคิด ผู้มีการงาน และผู้มีความรู้ ในสองชั่วโมงที่ติดต่อกันจาก […]

ในช่วงเวลากลางวันเป็นผู้ปฏิเสธศาสนาร่วมกับพวกผู้ปฏิเสธศาสนา และเป็นผู้เคารพภักดีร่วมกับบรรดาผู้เคารพภักดี!

ความอ่อนแอ ความหลงลืม ความเผลอไผล หรือการหลับใหลนี้ หรือจะเรียกว่าอะไรก็ตามแต่ คือสิ่งที่ทำให้เราพยายามปลุก “หลักการของเรา” ให้ตื่นขึ้นในจิตใจของผู้คนอันเป็นที่รักเหล่านี้ และหลักการนั้นก็คือหลักการที่ประชาชาติของเรายอมรับอยู่แล้วนั่นเอง

แนวคิดและการเรียกร้อง

ดังนั้น ข้าพเจ้าจะย้อนกลับไปยังถ้อยคำแรกของข้าพเจ้า และขอกล่าวว่า ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน คือดะอ์วะฮ์แห่งหลักการ ทุกวันนี้ทั้งในโลกตะวันออกและโลกตะวันตกมีการเรียกร้อง หลักการ ความคิด สำนักแนวคิด ทัศนะ และแนวโน้มต่าง ๆ มากมาย ทั้งหมดล้วนแบ่งแยกความคิดของผู้คนและแย่งชิงสติปัญญาของพวกเขา ทุกแนวคิดล้วนถูกเจ้าของแต่งเติมให้ดูงดงาม มีลูกหลาน ผู้ติดตาม ผู้หลงใหล และผู้ศรัทธาในแนวคิดนั้นคอยโฆษณาเผยแพร่ พวกเขากล่าวอ้างถึงคุณประโยชน์และข้อดีของมัน และกล่าวอ้างเกินจริงจนทำให้มันปรากฏต่อสายตาผู้คนว่างดงาม น่าหลงใหล และน่าทึ่ง

ผู้เผยแพร่

ผู้เผยแพร่แนวคิดในวันนี้ไม่เหมือนกับในอดีต พวกเขาเป็นผู้มีการศึกษา มีความพร้อม ได้รับการฝึกฝน และเป็นผู้เชี่ยวชาญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศตะวันตก ที่ซึ่งแต่ละแนวคิดจะมีหน่วยที่ได้รับการฝึกฝนมาโดยเฉพาะ คอยอธิบายส่วนที่คลุมเครือ เปิดเผยข้อดีของมัน คิดค้นวิธีการเผยแพร่และรูปแบบการโฆษณาให้แก่มัน และแสวงหาหนทางที่ง่ายที่สุด สะดวกที่สุด และใกล้ที่สุดที่จะทำให้ผู้คนยอมรับและปฏิบัติตาม

วิธีการ

วิธีการโฆษณาเผยแพร่ในปัจจุบันก็แตกต่างจากในอดีตเช่นกัน การโฆษณาเผยแพร่ในอดีตเป็นเพียงถ้อยคำที่กล่าวในการปราศรัยหรือการชุมนุม หรือถ้อยคำที่เขียนลงในจดหมายหรือสาส์น ส่วนในปัจจุบันมีทั้งใบปลิว นิตยสาร หนังสือพิมพ์ จุลสาร โรงละคร ภาพยนตร์ เครื่องเล่นแผ่นเสียง และวิทยุ สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดได้ทำให้หนทางเข้าถึงหัวใจของผู้คนทั้งปวงเป็นเรื่องง่ายดาย ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ไม่ว่าจะอยู่ในบ้าน ร้านค้า โรงงาน หรือไร่นาของพวกเขา

ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นหน้าที่ของผู้ทำงานดะอ์วะฮ์ที่จะต้องใช้วิธีการเหล่านั้นทั้งหมดให้เป็นอย่างดี เพื่อให้งานของพวกเขาบังเกิดผลตามที่มุ่งหวัง

แต่ข้าพเจ้าจะออกนอกเรื่องไปไยเล่า? ข้าพเจ้าจะย้อนกลับมาอีกครั้งและขอกล่าวว่า ทุกวันนี้โลกอยู่ในสภาพที่อิ่มล้นไปด้วยการเรียกร้องต่าง ๆ ทั้งทางการเมือง ชาตินิยม ความรักมาตุภูมิ และ

ด้านเศรษฐกิจ ด้านการทหาร และด้านสันติภาพ แล้วการเรียกร้องของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจะอยู่ตรงไหนท่ามกลางส่วนผสมอันซับซ้อนทั้งหมดนี้?

เรื่องนี้ทำให้ข้าพเจ้าต้องพูดถึงสองประเด็น ประเด็นแรกคือโครงสร้างเชิงบวกของการเรียกร้องของเราโดยลำพัง จากนั้นจึงเป็นจุดยืนของการเรียกร้องนี้ต่อการเรียกร้องแต่ละประเภท

โปรดอย่าถือโทษข้าพเจ้าที่ออกนอกเรื่องเช่นนี้ เพราะข้าพเจ้าได้ตั้งใจไว้ว่าจะเขียนเหมือนกับที่ข้าพเจ้าพูด และจะนำเสนอเรื่องราวของข้าพเจ้าด้วยลีลาการเขียนแบบนี้โดยไม่ประดิดประดอยและไม่ยากลำบาก ข้าพเจ้าเพียงต้องการให้ผู้คนเข้าใจข้าพเจ้าตามที่ข้าพเจ้าเป็น และให้ถ้อยคำของข้าพเจ้าเข้าถึงจิตใจของพวกเขาโดยปราศจากการเสริมแต่งและการจัดแบ่งอย่างเป็นพิธีการ

อิสลามของเรา

จงฟังเถิด พี่น้องของข้าพเจ้า การเรียกร้องของเรานั้น คำที่ครอบคลุมที่สุดที่ใช้บรรยายมันได้ก็คือ "เป็นการเรียกร้องแบบอิสลาม" และคำนี้มีความหมายที่กว้างขวาง มิใช่ความหมายอันคับแคบที่ผู้คนเข้าใจกัน เพราะเราเชื่อว่าอิสลามมีความหมายที่ครอบคลุม ซึ่งจัดระเบียบกิจการทั้งปวงของชีวิต ให้คำวินิจฉัยในทุกเรื่อง และวางระบบที่รัดกุมและละเอียดถี่ถ้วนให้แก่เรื่องนั้น ๆ อิสลามไม่ได้นิ่งเฉยเมื่อเผชิญกับปัญหาสำคัญของชีวิตและระบบต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อการปฏิรูปมนุษย์ ผู้คนบางส่วนเข้าใจผิดไปว่าอิสลามจำกัดอยู่เพียงอิบาดะฮ์บางประเภท หรือสภาวะทางจิตวิญญาณบางอย่าง แล้วพวกเขาก็กักขังตนเองและความเข้าใจของตนไว้ในวงแคบ ๆ ของความเข้าใจอันจำกัดนี้

แต่เราเข้าใจอิสลามต่างไปจากนั้น คือเข้าใจอย่างกว้างขวางและครอบคลุม ซึ่งจัดระเบียบกิจการทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ เรามิได้กล่าวอ้างเช่นนี้อย่างเลื่อนลอยหรือขยายความเอาเอง หากแต่เป็นสิ่งที่เราเข้าใจจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์และแบบอย่างของชาวมุสลิมรุ่นแรก ดังนั้น หากผู้อ่านต้องการเข้าใจการเรียกร้องของอัล-อิควานด้วยสิ่งที่กว้างกว่าคำว่า "อิสลาม" ก็จงหยิบมุศหัฟของเขาขึ้นมา ขจัดตนเองให้พ้นจากอารมณ์ใฝ่ต่ำและอคติ แล้วพินิจทำความเข้าใจสิ่งที่อัลกุรอานยึดถืออยู่ เขาจะได้เห็นการเรียกร้องของอัล-อิควานอยู่ในนั้น

ใช่แล้ว การเรียกร้องของเราเป็นการเรียกร้องแบบอิสลาม ด้วยความหมายทั้งหมดที่คำนี้จะรองรับได้ หลังจากนั้นท่านจะเข้าใจมันอย่างไรก็ได้ตามที่ท่านต้องการ โดยที่ในความเข้าใจของท่านนั้น ท่านต้องผูกพันอยู่กับคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ ﷺ และแบบอย่างของสะลัฟผู้ทรงคุณธรรมจากบรรดามุสลิม สำหรับคัมภีร์ของอัลลอฮ์นั้นคือรากฐานและเสาหลักของอิสลาม ส่วนซุนนะฮ์ของนบีของพระองค์ ﷺ คือสิ่งที่อธิบายและขยายความคัมภีร์ และสำหรับแบบอย่างของสะลัฟผู้ทรงคุณธรรม ขออัลลอฮ์ทรงโปรดปรานพวกเขา พวกเขาคือผู้ปฏิบัติตามบัญชาของพระองค์และยึดถือคำสอนของพระองค์ และพวกเขาคือแบบอย่างเชิงปฏิบัติและภาพสะท้อนที่เป็นรูปธรรมของบัญชาและคำสอนเหล่านี้

จุดยืนของเราต่อการเรียกร้องต่าง ๆ

และจุดยืนของเราต่อการเรียกร้องต่าง ๆ ที่แพร่หลายครอบงำในยุคนี้ จนทำให้หัวใจแตกแยกและความคิดสับสนวุ่นวายนั้น คือการที่เรานำมันมาชั่งด้วยตาชั่งแห่งการเรียกร้อง (ดะอ์วะฮ์) ของเรา สิ่งใดที่สอดคล้องกับดะอ์วะฮ์ของเรา เราก็ยินดีต้อนรับ และสิ่งใดที่ขัดแย้งกับมัน เราก็ขอปลีกตัวให้พ้นจากสิ่งนั้น เราเชื่อมั่นว่าดะอ์วะฮ์ของเรานั้นครอบคลุมและรอบด้าน ไม่ละเลยส่วนที่ดีงามใด ๆ จากการเรียกร้องใดเลย เว้นแต่ได้ครอบคลุมถึงและได้ชี้ไปยังส่วนนั้นแล้ว

ความรักชาติ (อัล-วะเฏาะนียะฮ์)

ผู้คนจำนวนมากหลงใหลไปกับการเรียกร้องสู่ความรักชาติในบางครั้ง และสู่ลัทธิชาตินิยมในอีกบางครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกตะวันออก เนื่องจากประชาชาติตะวันออกรู้สึกถึงการกระทำย่ำยีของตะวันตกที่มีต่อพวกเขา ซึ่งการย่ำยีนั้นได้ทำลายเกียรติ ศักดิ์ศรี และเอกราชของพวกเขา อีกทั้งยังได้ฉกฉวยทรัพย์สินและหลั่งเลือดของพวกเขา และเนื่องจากประชาชาติเหล่านี้เจ็บปวดกับแอกของตะวันตกที่ถูกบังคับยัดเยียดให้แก่พวกเขา พวกเขาจึงพยายามหลุดพ้นจากมันด้วยทุกสิ่งที่พวกเขามีและสามารถทำได้ ทั้งพลัง ความแข็งแกร่ง การต่อสู้ และความอดทน ลิ้นของบรรดาผู้นำจึงเปล่งวาจาออกมา ธารหมึกของหนังสือพิมพ์ไหลหลั่ง นักเขียนต่างเขียน นักปราศรัยต่างปราศรัย และผู้ป่าวประกาศต่างป่าวร้อง ในนามของความรักชาติและความยิ่งใหญ่ของชาตินิยม

สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดีและงดงาม แต่ที่ไม่ดีและไม่งดงามเลยก็คือ เมื่อท่านพยายามทำให้ประชาชาติตะวันออก ซึ่งเป็นมุสลิม เข้าใจว่าสิ่งเหล่านั้นมีอยู่ในอิสลามอย่างสมบูรณ์ครบถ้วนกว่า บริสุทธิ์กว่า สูงส่งกว่า และประเสริฐกว่าสิ่งที่อยู่ในปากของชาวตะวันตกและในงานเขียนของชาวยุโรป พวกเขากลับปฏิเสธไม่ยอมรับสิ่งนั้นจากท่าน และดื้อดึงในการเลียนแบบพวกนั้นอย่างหลับหูหลับตา และพวกเขาอ้างกับท่านว่า อิสลามอยู่ด้านหนึ่ง และแนวคิดนี้อยู่อีกด้านหนึ่ง และบางคนในหมู่พวกเขาถึงกับคิดว่า สิ่งนั้น (อิสลาม) เป็นสิ่งที่ทำให้เอกภาพของประชาชาติแตกแยก และทำให้สายสัมพันธ์ของคนหนุ่มอ่อนแอลง

ความเข้าใจผิดอันเลื่อนลอยนี้เป็นอันตรายต่อประชาชาติตะวันออกในทุกด้าน และด้วยความเข้าใจผิดนี้ ข้าพเจ้าจึงอยากจะนำเสนอ ณ ที่นี้ถึงจุดยืนของอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนและการเรียกร้องของพวกเขาต่อแนวคิดเรื่องความรักชาติ ซึ่งเป็นจุดยืนที่พวกเขาพึงพอใจสำหรับตัวเอง เป็นสิ่งที่พวกเขาปรารถนา และพยายามให้ผู้คนพึงพอใจร่วมกับพวกเขา

ความรักชาติแบบความผูกพันคิดถึง

หากบรรดาผู้เรียกร้องสู่ความรักชาติหมายถึงความรักต่อแผ่นดินนี้ ความผูกพันกับมัน ความคิดถึงโหยหามัน และความห่วงใยต่อมัน สิ่งนั้นเป็นเรื่องที่ฝังอยู่ในธรรมชาติดั้งเดิม (ฟิฏเราะฮ์) ของจิตใจในด้านหนึ่ง และเป็นสิ่งที่อิสลามใช้ให้กระทำในอีกด้านหนึ่ง และแท้จริงท่านบิลาล (ร.ฎ.) ผู้ซึ่งได้เสียสละทุกสิ่งเพื่อหนทางแห่งอะกีดะฮ์ของท่าน และศาสนาของท่าน ก็คือบิลาลผู้ที่เคยร้องรำพันในดินแดนแห่งการอพยพ (ฮิจญเราะฮ์) ด้วยความคิดถึงมักกะฮ์ ในบทกลอนที่หลั่งไหลด้วยความอ่อนโยนและหยาดหยดด้วยความหวานซึ้งว่า:

ألا ليت شعري هل أبيتن ليلة بواد وحولي إذ خر وجليـل وهل أردن يوما مياه مجـنة وهل يبدون لي شامة وطفيل

โอ้ ข้าอยากรู้นักว่า จะมีสักคืนไหมที่ข้าจะได้พักค้างในหุบเขา โดยรอบกายข้ามีต้นอิซคิรและต้นญะลีล และจะมีสักวันไหมที่ข้าจะได้ลงดื่มน้ำแห่งมะญันนะฮ์ และภูเขาชามะฮ์กับเฏาะฟีลจะปรากฏต่อสายตาข้าอีกครั้ง

يا أصيل دع القلوب تقر

ท่านเราะซูล ﷺ เคยได้ฟังอะศีลพรรณนาถึงนครมักกะฮ์ น้ำตาของท่านก็ไหลรินด้วยความคิดถึงนครแห่งนั้น และท่านกล่าวว่า «โอ้อะศีลเอ๋ย จงปล่อยให้หัวใจได้สงบเถิด»

ความรักชาติในแง่เสรีภาพและเกียรติศักดิ์

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

وَلَن يَجْعَلَ ٱللَّهُ لِلْكَـٰفِرِينَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا ﴿١٤١﴾

หากพวกเขาหมายความว่า เป็นหน้าที่ที่จะต้องทุ่มเททุกความพยายามเพื่อปลดปล่อยมาตุภูมิจากผู้ยึดครอง ทำให้มาตุภูมิได้รับเอกราช และปลูกฝังหลักการแห่งเกียรติศักดิ์และเสรีภาพไว้ในจิตใจของลูกหลาน เราก็เห็นพ้องกับพวกเขาในเรื่องนี้ด้วยเช่นกัน อิสลามได้เน้นย้ำเรื่องนี้อย่างหนักแน่นที่สุด อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ตรัสว่า «และเกียรติยศนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าพวกมุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8) และตรัสว่า «และอัลลอฮ์จะไม่ทรงให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธามีหนทางเหนือบรรดาผู้ศรัทธาเป็นอันขาด» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:141)

ความรักชาติในแง่สังคม

وكونوا عباد الله إخوانا

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١١٨﴾

หากพวกเขาหมายถึงความรักชาติในแง่การเสริมสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในดินแดนเดียวกัน และชี้แนะแนวทางให้พวกเขานำพลังที่เข้มแข็งนี้ไปใช้เพื่อประโยชน์ของพวกเขา เราก็เห็นพ้องกับพวกเขาในเรื่องนี้ด้วย และอิสลามถือว่าสิ่งนี้เป็นหน้าที่อันจำเป็น ท่านนบี ﷺ ของพระองค์กล่าวว่า «และพวกท่านจงเป็นพี่น้องกันเถิด โอ้ปวงบ่าวของอัลลอฮ์» และอัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงอย่าเอาคนอื่นนอกจากพวกเจ้าเป็นคนสนิทชิดใกล้ พวกเขาจะไม่ละเว้นที่จะก่อความเสียหายแก่พวกเจ้า พวกเขาปรารถนาสิ่งที่ทำให้พวกเจ้าลำบาก ความเกลียดชังได้ปรากฏออกมาจากปากของพวกเขาแล้ว และสิ่งที่หัวอกของพวกเขาปกปิดไว้นั้นยิ่งใหญ่กว่า แน่นอนเราได้แจกแจงบรรดาสัญญาณแก่พวกเจ้าแล้ว หากพวกเจ้าใช้ปัญญา» (ซูเราะฮ์อาลิ อิมรอน 3:118)

ความรักชาติในแง่การพิชิต

وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِ

หากพวกเขาหมายถึงความรักชาติในแง่การพิชิตดินแดนต่าง ๆ และการมีอำนาจปกครองเหนือแผ่นดิน อิสลามก็ได้กำหนดให้เรื่องนั้นเป็นหน้าที่ และได้ชี้นำบรรดาผู้พิชิตไปสู่การสร้างความเจริญแก่แผ่นดินที่ดีเลิศที่สุด และการพิชิตที่มีความจำเริญที่สุด นั่นคือดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และจงต่อสู้พวกเขาจนกว่าจะไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาจะเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:193)

ความรักชาติในแง่การแบ่งพรรคแบ่งพวก

และหากพวกเขาหมายถึงความรักชาติในแง่การแบ่งแยกประชาชาติออกเป็นกลุ่มก๊กที่ต่อสู้ห้ำหั่นกัน เคียดแค้นชิงชังกัน ด่าทอสาดคำหยาบใส่กัน กล่าวหาใส่ร้ายกัน และวางแผนร้ายต่อกัน อีกทั้งยึดถือแนวทางที่มนุษย์บัญญัติขึ้นตามที่อารมณ์ใฝ่ต่ำบงการ ถูกหล่อหลอมโดยเป้าหมายและจุดประสงค์ต่าง ๆ และถูกตีความโดยความเข้าใจที่สอดคล้องกับผลประโยชน์ส่วนตน ขณะที่ศัตรูก็ฉวยโอกาสใช้ทั้งหมดนั้นเพื่อประโยชน์ของตน คอยโหมเชื้อเพลิงให้ไฟนี้ลุกโชนยิ่งขึ้น ทำให้พวกเขาแตกแยกกันในเรื่องที่เป็นสัจธรรม และรวมพวกเขาเข้าด้วยกันบนความเท็จ ห้ามมิให้พวกเขาติดต่อสัมพันธ์และร่วมมือกันเอง แต่กลับอนุญาตให้พวกเขาติดต่อกับตนและห้อมล้อมรอบตน จนพวกเขาไม่มุ่งหน้าไปที่ใดนอกจากบ้านของมัน และไม่รวมตัวกันนอกจากในฐานะแขกผู้มาเยือนของมัน เช่นนั้นแล้ว นั่นคือความรักชาติจอมปลอมที่ไม่มีความดีใด ๆ เลย ทั้งต่อผู้ที่เรียกร้องไปสู่มันและต่อผู้คนทั้งหลาย

ดังนั้น ท่านก็ได้เห็นแล้วว่า เราอยู่ร่วมกับบรรดาผู้เรียกร้องสู่ความรักชาติ หรือแม้แต่กับพวกที่สุดโต่งในหมู่พวกเขา ในทุกความหมายที่ดีงามของมันซึ่งนำความดีมาสู่บ้านเมืองและปวงบ่าว และท่านก็ได้เห็นด้วยว่า การเรียกร้องสู่ความรักชาติอันยืดยาวและกว้างขวางนั้น ไม่ได้ออกนอกไปจากการเป็นส่วนหนึ่งของคำสอนของอิสลาม

ขอบเขตความรักชาติของเรา

( لا إله إلا الله محمد رسول الله )

ส่วนประเด็นความแตกต่างระหว่างเรากับพวกเขานั้น คือ เราถือว่าขอบเขตของความรักชาติถูกกำหนดด้วยอะกีดะฮ์ ขณะที่พวกเขาถือว่ามันถูกกำหนดด้วยเส้นเขตแดนทางดินแดนและพรมแดนทางภูมิศาสตร์ ดังนั้นทุกผืนแผ่นดินที่มีมุสลิมกล่าวว่า (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ มุฮัมมัดคือเราะซูลของอัลลอฮ์) ล้วนเป็นมาตุภูมิของเรา ซึ่งมีความศักดิ์สิทธิ์และความน่าเคารพยกย่อง ควรได้รับความรัก ความจริงใจ และการต่อสู้ (ญิฮาด) เพื่อความดีงามของมัน และมุสลิมทุกคนในดินแดนทางภูมิศาสตร์เหล่านี้คือครอบครัวและพี่น้องของเรา เราใส่ใจพวกเขา ร่วมรู้สึกไปกับความรู้สึกของพวกเขา และสัมผัสถึงความรู้สึกนึกคิดของพวกเขา

ส่วนบรรดาผู้เรียกร้องสู่ความรักชาติเพียงอย่างเดียวนั้นไม่เป็นเช่นนี้ พวกเขาไม่สนใจสิ่งใดนอกจากเรื่องของผืนแผ่นดินอันจำกัดคับแคบนั้นจากพื้นปฐพี และความแตกต่างในทางปฏิบัตินั้นจะปรากฏชัดเมื่อประชาชาติหนึ่งต้องการเสริมความแข็งแกร่งให้แก่ตนเองโดยแลกกับผลประโยชน์ของผู้อื่น เราไม่ยินยอมให้เป็นเช่นนั้นโดยแลกกับดินแดนอิสลามใด ๆ ก็ตาม หากแต่เราแสวงหาความแข็งแกร่งให้แก่เราทุกคน ส่วนบรรดาผู้เรียกร้องสู่ความรักชาติล้วน ๆ นั้นไม่เห็นว่าเป็นเรื่องเสียหายแต่อย่างใด และจากจุดนี้เองที่สายสัมพันธ์ต่าง ๆ แตกสลาย พลังอ่อนแอลง และศัตรูก็ยุยงให้พวกเขาห้ำหั่นกันเอง

เป้าหมายของความรักชาติของเรา

นี่คือประการที่หนึ่ง ประการที่สองคือ พวกชาตินิยมเพียงอย่างเดียวนั้น สิ่งที่พวกเขามุ่งหมายเป็นส่วนใหญ่คือการปลดปล่อยประเทศของตน ครั้นเมื่อพวกเขาทำงานเพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้แก่ประเทศแล้ว หลังจากนั้นพวกเขาก็หันไปให้ความสำคัญกับด้านวัตถุ ดังที่ยุโรปกระทำอยู่ในขณะนี้ ส่วนเรานั้น เราเชื่อว่ามุสลิมแบกอะมานะฮ์ (ภาระความรับผิดชอบ) ไว้บนบ่า ซึ่งเขาจะต้องสละตัวเอง เลือดเนื้อ และทรัพย์สินของเขาเพื่อปฏิบัติภารกิจนั้นให้ลุล่วง นั่นคือการชี้นำมนุษยชาติด้วยรัศมีแห่งอิสลาม และชูธงของอิสลามให้โบกสะบัดในทุกมุมโลก โดยไม่ได้มุ่งหวังทรัพย์สิน ไม่ใช่เกียรติยศ ไม่ใช่อำนาจเหนือผู้ใด และไม่ใช่การกดขี่ประชาชาติใดให้ตกเป็นทาส หากแต่มุ่งหวังพระพักตร์ของอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว นำความผาสุกมาสู่โลกด้วยศาสนาของพระองค์ และเชิดชูพระดำรัสของพระองค์ให้สูงส่ง และนั่นคือสิ่งที่ผลักดันบรรดาสะลัฟผู้ทรงคุณธรรม ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา ไปสู่การพิชิตอันบริสุทธิ์เหล่านี้ ซึ่งสร้างความตื่นตะลึงแก่โลก และเหนือกว่าทุกสิ่งที่ประวัติศาสตร์เคยรู้จัก ทั้งในด้านความรวดเร็ว ความยุติธรรม ความสูงส่ง และคุณธรรม

เอกภาพ

และข้าพเจ้าต้องการชี้ให้ท่านเห็นถึงความเป็นโมฆะของคำกล่าวอ้างที่ว่า การดำเนินตามหลักการนี้จะฉีกทำลายเอกภาพของประชาชาติที่ประกอบด้วยองค์ประกอบทางศาสนาที่แตกต่างกัน เพราะอิสลามซึ่งเป็นศาสนาแห่งเอกภาพและความเสมอภาค ได้ประกันสายสัมพันธ์เหล่านี้ระหว่างทุกคน

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾

ตราบใดที่พวกเขายังคงร่วมมือกันในความดี «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความยุติธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8) แล้วการแบ่งแยกจะมาจากที่ใดเล่า?

ท่านเห็นแล้วมิใช่หรือว่า เรามีความเห็นตรงกับบรรดาผู้ที่สุดโต่งที่สุดในเรื่องความรักชาติ ในด้านความรักและปรารถนาดีต่อบ้านเมือง การต่อสู้เพื่อปลดปล่อยบ้านเมือง เพื่อความดีงามและความเจริญก้าวหน้าของบ้านเมือง เราทำงานและสนับสนุนทุกคนที่ทุ่มเทในเรื่องนี้ด้วยความบริสุทธิ์ใจ ยิ่งไปกว่านั้น ข้าพเจ้าอยากให้ท่านรู้ว่า หากภารกิจของพวกเขาสิ้นสุดลงที่การปลดปล่อยมาตุภูมิและการฟื้นฟูเกียรติภูมิของมัน สำหรับอิควานุลมุสลิมีนแล้ว สิ่งนั้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของเส้นทางหรือเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งเท่านั้น หลังจากนั้นยังคงมีหน้าที่ที่พวกเขาต้องทำงานต่อไป เพื่อให้ธงแห่งมาตุภูมิอิสลามโบกสะบัดอยู่เหนือทุกผืนแผ่นดิน และให้ธงแห่งอัลกุรอานโบกสะบัดอยู่ในทุกหนแห่ง

ชาตินิยมทางเชื้อชาติ (อัล-เกามิยะฮ์)

และบัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวกับท่านถึงจุดยืนของเราต่อหลักการชาตินิยมทางเชื้อชาติ

ชาตินิยมแห่งเกียรติภูมิ

الناس معادن خيارهم في الجاهلية خيارهم في الإسلام إذا فقهوا

หากบรรดาผู้ที่ภาคภูมิใจในหลักการ "ชาตินิยมทางเชื้อชาติ" หมายความว่า ลูกหลานจะต้องดำเนินตามแนวทางของบรรพบุรุษในการไต่สู่เกียรติยศและความยิ่งใหญ่ ในการบรรลุความเป็นเลิศและความมุ่งมั่น และบรรพบุรุษจะต้องเป็นแบบอย่างที่ดีสำหรับพวกเขาในเรื่องนั้น และความยิ่งใหญ่ของบิดาเป็นสิ่งที่บุตรภาคภูมิใจ และเกิดความกระตือรือร้นและความองอาจขึ้นในตัวเขาด้วยแรงผลักดันจากความผูกพันและการสืบทอด นั่นก็เป็นเป้าหมายที่ดีงาม ซึ่งเราสนับสนุนและยึดถือ และสิ่งที่เราเตรียมไว้เพื่อปลุกความมุ่งมั่นของคนในปัจจุบันนั้น มีสิ่งใดอื่นนอกจากการกระตุ้นพวกเขาด้วยเกียรติภูมิของคนในอดีตเล่า? และบางทีอาจมีการชี้ถึงเรื่องนี้ในคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ที่ว่า «มนุษย์นั้นเปรียบดั่งแร่ธาตุ ผู้ที่ดีที่สุดในหมู่พวกเขาในสมัยญาฮิลียะฮ์ ก็คือผู้ที่ดีที่สุดในหมู่พวกเขาในสมัยอิสลาม หากพวกเขามีความเข้าใจ (ในศาสนา)» ดังนั้น ท่านจะเห็นได้ว่าอิสลามมิได้ห้ามชาตินิยมทางเชื้อชาติในความหมายที่ประเสริฐและสูงส่งเช่นนี้

ชาตินิยมแห่งประชาชาติ

และหากชาตินิยมทางเชื้อชาติหมายถึงว่า เครือญาติของบุคคลและประชาชาติของเขา คือผู้ที่สมควรที่สุดที่จะได้รับความดีและการทำดีของเขา และมีสิทธิ์มากที่สุดที่จะได้รับความเอื้อเฟื้อและการต่อสู้ของเขา นั่นก็เป็นสัจธรรมเช่นกัน และใครเล่าที่จะไม่เห็นว่า ผู้ที่สมควรที่สุดที่จะได้รับความพยายามของเขา คือกลุ่มชนของเขาที่เขาเกิดและเติบโตขึ้นมาท่ามกลางพวกเขา?

ขอสาบานด้วยชีวิตของฉัน แท้จริงเครือญาติของบุรุษนั้นคือหลักพึ่งพิงที่ดีที่สุดสำหรับเขา แม้ว่าพวกเขาจะทำให้เขาต้องแบกภาระทุกอย่างก็ตาม

และหากความหมายของชาตินิยมคือการที่พวกเราทุกคนล้วนถูกทดสอบ และถูกเรียกร้องให้ลงมือทำงานและต่อสู้ญิฮาด โดยแต่ละกลุ่มต้องทำให้เป้าหมายบรรลุผลในด้านของตน จนกระทั่งทุกกลุ่มได้มาบรรจบกัน อินชาอัลลอฮ์ ณ สนามแห่งชัยชนะ ก็นับเป็นการแบ่งสรรที่ดียิ่ง และใครเล่าจะนำพาประชาชาติตะวันออกให้เป็นกองทหาร แต่ละกองอยู่ในสนามของตน จนพวกเราทั้งหมดได้มาพบกันท่ามกลางอิสรภาพและการปลดแอก?

ทั้งหมดนี้และสิ่งที่คล้ายคลึงกันในความหมายของชาตินิยมเป็นสิ่งที่งดงามน่าชื่นชม อิสลามไม่ปฏิเสธ และอิสลามคือมาตรวัดของเรา ยิ่งไปกว่านั้น หัวใจของเราเปิดรับมันและเรายังส่งเสริมให้ยึดถือมันด้วย

ชาตินิยมแบบญาฮิลียะฮ์

وَإِن تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوا أَمْثَالَكُم ﴿٣٨﴾

ส่วนหากความหมายของชาตินิยมคือการรื้อฟื้นขนบธรรมเนียมแห่งยุคญาฮิลียะฮ์ที่เลือนหายไปแล้ว การปลุกความทรงจำอันสูญสลายที่ผ่านพ้นไป การลบล้างอารยธรรมอันเป็นประโยชน์ที่ได้ลงหลักปักฐานแล้ว และการปลดตนออกจากพันธะและสายสัมพันธ์ของอิสลาม ด้วยการอ้างชาตินิยมและความภาคภูมิใจในเชื้อชาติ ดังที่บางประเทศได้กระทำอย่างสุดโต่งในการทำลายสัญลักษณ์ของอิสลามและความเป็นอาหรับ แม้กระทั่งชื่อเรียก ตัวอักษรที่ใช้เขียน และถ้อยคำในภาษา ตลอดจนรื้อฟื้นขนบธรรมเนียมแห่งยุคญาฮิลียะฮ์ที่เลือนหายไปแล้ว ชาตินิยมในความหมายนี้เป็นสิ่งที่น่าตำหนิ บั้นปลายเลวร้าย และผลลัพธ์อัปลักษณ์ มันจะนำพาโลกตะวันออกไปสู่ความสูญเสียอย่างใหญ่หลวง ซึ่งจะทำให้มรดกของตนสูญหายไป ฐานะของตนตกต่ำลง และสูญเสียคุณลักษณะเด่นที่เฉพาะเจาะจงที่สุด รวมทั้งสัญลักษณ์อันศักดิ์สิทธิ์ที่สุดแห่งเกียรติยศและความสูงส่งของตน ทว่าสิ่งนั้นไม่อาจทำอันตรายต่อศาสนาของอัลลอฮ์ได้แม้แต่น้อย «และหากพวกเจ้าผินหลังให้ พระองค์ก็จะทรงเปลี่ยนแทนด้วยกลุ่มชนอื่นที่มิใช่พวกเจ้า แล้วพวกเขาจะไม่เป็นเช่นพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:38)

ชาตินิยมแห่งการรุกราน

และหากความหมายของชาตินิยมคือความภาคภูมิใจในเชื้อชาติจนถึงขั้นนำไปสู่การดูหมิ่นเชื้อชาติอื่น การรุกรานพวกเขา และการสังเวยพวกเขาเพื่อเกียรติยศและความอยู่รอดของประชาชาติหนึ่ง ดังที่เยอรมนีและอิตาลีป่าวประกาศ เป็นต้น หรือยิ่งกว่านั้น ดังที่ทุกประชาชาติอ้างและป่าวประกาศว่าตนอยู่เหนือทุกชาติ นี่ก็เป็นความหมายที่น่าตำหนิเช่นกัน ไม่มีส่วนใดเลยที่เป็นความเป็นมนุษย์ มันหมายถึงการที่มนุษยชาติต้องห้ำหั่นกันเองเพื่อภาพลวงตาที่ไม่มีความจริงและไม่มีความดีงามใด ๆ อยู่ในนั้น

หลักค้ำจุนสองประการ

(إن الله قد أذهب عنكم نخوة الجاهلية

อัลอิควาน อัลมุสลิมูนไม่ศรัทธาต่อชาตินิยมในความหมายเหล่านี้หรือที่คล้ายคลึงกัน และไม่กล่าวถึงความเป็นฟาโรห์ ความเป็นอาหรับ ความเป็นฟินิเชีย ความเป็นซีเรีย หรือฉายานามและชื่อเรียกใด ๆ ทำนองนี้ที่ผู้คนใช้ตั้งฉายาเย้ยหยันกัน หากแต่พวกเขาศรัทธาต่อสิ่งที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวไว้ ท่านผู้เป็นมนุษย์ผู้สมบูรณ์ ยิ่งไปกว่านั้นยังเป็นครูผู้สมบูรณ์ที่สุดที่ได้สอนความดีงามแก่มนุษย์ ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงขจัดความหยิ่งผยองแห่งยุคญาฮิลียะฮ์ออกไปจากพวกท่านแล้ว…

وتعظمها بالآباء، الناس لآدم وآدم من تراب، لا فضل لعربي على أعجمي إلا بالتقوى

...และการโอ้อวดด้วยบรรพบุรุษ มนุษย์ทั้งหลายล้วนสืบเชื้อสายจากอาดัม และอาดัมถูกสร้างมาจากดิน ไม่มีความประเสริฐใดสำหรับชาวอาหรับเหนือชาวต่างชาติ นอกจากด้วยความยำเกรง (ตักวา)» ช่างงดงาม วิจิตร และยุติธรรมยิ่งนัก มนุษย์ทั้งหลายล้วนสืบเชื้อสายจากอาดัม พวกเขาจึงเท่าเทียมกันในเรื่องนี้ และมนุษย์มีความเหลื่อมล้ำกันด้วยการงาน หน้าที่ของพวกเขาจึงอยู่ที่การแข่งขันกันในความดี นี่คือเสาหลักสองต้นที่มั่นคง หากมนุษยชาติถูกสร้างขึ้นบนเสาหลักทั้งสองนี้ ก็จะยกระดับมวลมนุษย์ขึ้นสู่ความสูงส่งแห่งฟากฟ้า มนุษย์ทั้งหลายล้วนสืบเชื้อสายจากอาดัม พวกเขาจึงเป็นพี่น้องกัน ดังนั้นพวกเขาจึงต้องร่วมมือกัน อยู่กันอย่างสันติ เมตตาต่อกัน และชี้แนะกันและกันไปสู่ความดี ส่วนความเหลื่อมล้ำนั้นอยู่ที่การงาน พวกเขาจึงต้องพากเพียรพยายามแต่ละคนตามด้านของตน จนกระทั่งมนุษยชาติได้รับการยกระดับ แล้วท่านเคยเห็นการยกระดับมนุษยชาติที่สูงส่งยิ่งกว่านี้ หรือการอบรมขัดเกลาที่ดีเลิศยิ่งกว่านี้หรือไม่?

คุณลักษณะเฉพาะของความเป็นอาหรับ

แม้กระนั้น เราก็มิได้ปฏิเสธคุณลักษณะเฉพาะของประชาชาติต่าง ๆ และความโดดเด่นทางคุณธรรมของพวกเขา เรารู้ดีว่าทุกชนชาติต่างมีความโดดเด่นของตน และมีส่วนแบ่งของตนในด้านคุณธรรมและจริยธรรม และเรารู้ว่าชนชาติทั้งหลายมีความแตกต่างและเหลื่อมล้ำกันในเรื่องนี้ และเราเชื่อว่าความเป็นอาหรับได้รับส่วนแบ่งในเรื่องนี้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์และมากมายที่สุด แต่ทั้งนี้มิได้หมายความว่าชนชาติต่าง ๆ จะใช้ความโดดเด่นเหล่านี้เป็นข้ออ้างไปสู่การรุกราน หากแต่พวกเขาจะต้องใช้สิ่งนั้นเป็นหนทางไปสู่การบรรลุภารกิจอันสูงส่งที่ทุกชนชาติได้รับมอบหมาย นั่นคือการยกระดับมนุษยชาติ และบางทีท่านอาจไม่พบในประวัติศาสตร์ว่ามีชนชาติใดในแผ่นดินที่เข้าใจความหมายนี้ ดังที่กองทัพอาหรับจากบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้เข้าใจ

นี่เป็นการกล่าวนอกเรื่องที่จำเป็นต้องกล่าวตามแนวทางของการอภิปราย และข้าพเจ้าไม่ประสงค์จะกล่าวต่อไป เพื่อมิให้ถ้อยคำของเราออกนอกประเด็นไปไกล แต่ข้าพเจ้าจะกลับมายังเรื่องที่เรากำลังกล่าวถึงอยู่

สายสัมพันธ์แห่งอะกีดะฮ์

เมื่อท่านได้ทราบเช่นนี้แล้ว ก็จงรู้เถิด – ขออัลลอฮ์ทรงสนับสนุนท่าน – ว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน มองผู้คนโดยแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม:

กลุ่มหนึ่ง คือผู้ที่ยึดมั่นในสิ่งที่พวกเขายึดมั่น อันได้แก่ศาสนาของอัลลอฮ์และคัมภีร์ของพระองค์ และศรัทธาต่อการส่งท่านเราะซูลของพระองค์และสิ่งที่ท่านนำมา คนเหล่านี้ผูกพันกับเราด้วยสายสัมพันธ์ที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด นั่นคือสายสัมพันธ์แห่งอะกีดะฮ์ ซึ่งสำหรับเราแล้ว ศักดิ์สิทธิ์ยิ่งกว่าสายสัมพันธ์ทางสายเลือดและสายสัมพันธ์ทางแผ่นดิน คนเหล่านี้คือพี่น้องร่วมชาติที่ใกล้ชิดที่สุดของเรา ผู้ซึ่งเราโหยหาคิดถึง ทำงานในหนทางเพื่อพวกเขา ปกป้องดินแดนของพวกเขา และพลีชีวิตและทรัพย์สินเพื่อพวกเขา ไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ในแผ่นดินใด และสืบเชื้อสายมาจากเผ่าพันธุ์ใดก็ตาม

และอีกกลุ่มหนึ่ง คือผู้ที่มิได้เป็นเช่นนั้น และเรายังมิได้ผูกพันกับพวกเขาด้วยสายสัมพันธ์นี้ คนเหล่านี้ เราจะอยู่กับพวกเขาอย่างสันติตราบเท่าที่พวกเขาอยู่อย่างสันติกับเรา และเราปรารถนาความดีแก่พวกเขาตราบเท่าที่พวกเขายุติการรุกรานต่อเรา และเราเชื่อว่าระหว่างเรากับพวกเขามีสายสัมพันธ์หนึ่ง นั่นคือสายสัมพันธ์แห่งการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) เรามีหน้าที่ต้องเชิญชวนพวกเขา

…ไปสู่สิ่งที่เรายึดมั่นอยู่ เพราะมันคือความดีงามของมนุษยชาติทั้งมวล และเพื่อให้เราดำเนินไปสู่ความสำเร็จของดะอ์วะฮ์นี้ตามแนวทางและวิธีการที่ศาสนากำหนดไว้ ผู้ใดในหมู่พวกเขารุกรานเรา เราก็จะตอบโต้การรุกรานของเขาด้วยวิธีที่ดีที่สุดที่ใช้ตอบโต้การรุกรานของผู้รุกราน

หากท่านต้องการหลักฐานเรื่องนี้จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ก็จงฟังเถิด:

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ

1 – «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน ดังนั้นพวกเจ้าจงไกล่เกลี่ยระหว่างพี่น้องทั้งสองของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾ إِنَّمَا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَـٰتَلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ وَظَـٰهَرُوا۟ عَلَىٰٓ إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ

2 – «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความยุติธรรม แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกเจ้าเพียงเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า และให้การสนับสนุนกันในการขับไล่พวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะยึดพวกเขาเป็นมิตร» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหะนะฮ์ 60:8-9)

และหวังว่าด้วยสิ่งนี้ ข้าพเจ้าได้เปิดเผยให้ท่านเห็นแง่มุมนี้ของดะอ์วะฮ์ของเราอย่างชัดแจ้ง จนไม่หลงเหลือความคลุมเครือหรือความสับสนใด ๆ ในใจของท่าน และหวังว่าหลังจากนั้นท่านคงได้รู้แล้วว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนสังกัดอยู่ในแนวทางใด

ท่าทีต่อความขัดแย้งทางศาสนา

บัดนี้ข้าพเจ้าจะกล่าวกับท่านถึงดะอ์วะฮ์ของเราในการเผชิญกับความขัดแย้งทางศาสนาและทัศนะของมัซฮับต่าง ๆ

เรารวมใจ และไม่แบ่งแยก

พึงรู้เถิด ขออัลลอฮ์ทรงประทานความเข้าใจแก่ท่าน ประการแรก: ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเป็นดะอ์วะฮ์ทั่วไป มิได้สังกัดกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งโดยเฉพาะ และมิได้เอนเอียงไปยังทัศนะใดที่ผู้คนรู้จักกันว่ามีสีสันเฉพาะ พร้อมทั้งมีข้อผูกพันและสิ่งที่ตามมาเป็นการเฉพาะ แต่ดะอ์วะฮ์นี้มุ่งตรงไปยังแก่นแท้และสาระสำคัญของศาสนา และปรารถนาให้ทัศนะและเจตนารมณ์เป็นหนึ่งเดียวกัน เพื่อให้การงานเกิดประโยชน์มากยิ่งขึ้นและให้ผลผลิตยิ่งใหญ่และกว้างขวางยิ่งขึ้น ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควานจึงเป็นดะอ์วะฮ์ที่ขาวสะอาดบริสุทธิ์ ไม่แต่งแต้มด้วยสีใด ๆ อยู่เคียงข้างความจริงไม่ว่าจะอยู่ที่ใด รักการเห็นพ้องเป็นเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) และรังเกียจความแปลกแยก และสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่บรรดามุสลิมต้องประสบก็คือความแตกแยกและความขัดแย้ง ส่วนรากฐานแห่งชัยชนะของพวกเขาคือความรักและความเป็นหนึ่งเดียว และคนรุ่นหลังของประชาชาตินี้จะไม่มีวันดีขึ้นได้ นอกจากด้วยสิ่งที่ทำให้คนรุ่นแรกของมันดีงาม นี่คือหลักการพื้นฐานและเป้าหมายที่พี่น้องมุสลิมทุกคนรู้ดี และเป็นความเชื่อมั่นที่หยั่งรากลึกในจิตใจของเรา เราดำเนินการโดยยึดถือมันเป็นที่ตั้ง และเรียกร้องเชิญชวนไปสู่มัน

การมีความเห็นต่างเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ถึงกระนั้น เราเชื่อว่าความเห็นต่างในประเด็นปลีกย่อย (ฟุรูอ์) ของศาสนาเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องเกิดขึ้นและหลีกเลี่ยงไม่ได้ และเราไม่อาจเป็นหนึ่งเดียวกันในประเด็นปลีกย่อย ทัศนะ และมัซฮับเหล่านี้ได้ ด้วยเหตุผลหลายประการ ได้แก่

ประการหนึ่ง สติปัญญาของผู้คนแตกต่างกันในความเข้มแข็งหรืออ่อนด้อยของการวินิจฉัย (อิสติมบาฏ) ในการรู้หรือไม่รู้ถึงหลักฐาน ในการดำดิ่งลงสู่ความหมายอันลึกซึ้ง และในการเชื่อมโยงข้อเท็จจริงต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ศาสนานั้นประกอบด้วยอายะฮ์ หะดีษ และตัวบทต่าง ๆ ซึ่งสติปัญญาและความคิดเห็นเป็นผู้ตีความภายในขอบเขตของภาษาและกฎเกณฑ์ของภาษา และผู้คนในเรื่องนี้ก็แตกต่างกันอย่างมาก ดังนั้นความเห็นต่างจึงย่อมต้องเกิดขึ้น

ประการหนึ่ง ความกว้างขวางและความจำกัดของความรู้ บางคนได้รับความรู้ที่อีกคนหนึ่งไม่ได้รับ และอีกคนหนึ่งก็เป็นเช่นเดียวกัน ท่านมาลิกได้กล่าวแก่อบูญะอ์ฟัรว่า «แท้จริงบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้แยกย้ายกันไปอยู่ตามหัวเมืองต่าง ๆ และแต่ละกลุ่มชนต่างก็มีความรู้ หากท่านบังคับพวกเขาให้ยึดทัศนะเดียวกัน ก็จะเกิดฟิตนะฮ์ขึ้น»

ประการหนึ่ง ความแตกต่างของสภาพแวดล้อม จนกระทั่งการนำไปปฏิบัติก็แตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อมแต่ละแห่ง ท่านจะเห็นได้ว่าท่านอิมามอัช-ชาฟิอีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน) ให้คำวินิจฉัยตามทัศนะเก่า (อัล-เกาะดีม) เมื่ออยู่ในอิรัก และให้คำวินิจฉัยตามทัศนะใหม่ (อัล-ญะดีด) เมื่ออยู่ในอียิปต์ ทั้งสองกรณีท่านยึดตามสิ่งที่ปรากฏชัดแก่ท่านและสิ่งที่ท่านเห็นว่าชัดเจน โดยไม่พ้นไปจากการแสวงหาความจริงในทั้งสองกรณี

ประการหนึ่ง ความแตกต่างในความมั่นใจของจิตใจต่อการรายงาน (ริวายะฮ์) เมื่อได้รับการรายงานนั้นมา ในขณะที่เราพบว่าผู้รายงานคนหนึ่งเป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิเกาะฮ์) ในทัศนะของอิมามท่านหนึ่ง ซึ่งจิตใจของท่านมั่นใจและสบายใจที่จะยึดถือการรายงานของเขา ท่านกลับเห็นว่าผู้รายงานคนเดียวกันนั้นเป็นผู้ที่ถูกตำหนิ (มัจญ์รูห์) ในทัศนะของอิมามอีกท่านหนึ่ง เนื่องจากสิ่งที่ท่านรู้เกี่ยวกับสภาพของเขา

ประการหนึ่ง ความแตกต่างในการประเมินน้ำหนักของหลักฐาน ท่านหนึ่งถือว่าการปฏิบัติของผู้คนมีน้ำหนักเหนือกว่าหะดีษอาหาด เป็นต้น ขณะที่อีกท่านหนึ่งไม่ได้ถือเช่นนั้น และเป็นเช่นนี้เรื่อยไป...

การลงมติเป็นเอกฉันท์ในประเด็นปลีกย่อยเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้

เหตุผลทั้งหมดนี้ทำให้เราเชื่อว่า การลงมติเป็นเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ในเรื่องเดียวกันในประเด็นปลีกย่อยของศาสนาเป็นเป้าหมายที่เป็นไปไม่ได้ ยิ่งไปกว่านั้น มันยังขัดกับธรรมชาติของศาสนาด้วย แท้จริงอัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้ศาสนานี้คงอยู่ ยั่งยืน ก้าวทันทุกยุคสมัย และดำเนินไปพร้อมกับกาลเวลา ด้วยเหตุนี้ ศาสนานี้จึงง่ายดาย ยืดหยุ่น สะดวก และอ่อนโยน ไม่มีความแข็งทื่อและไม่มีความเข้มงวด

เราให้อภัยแก่ผู้ที่เห็นต่างจากเรา

เราเชื่อเช่นนี้ เราจึงหาข้อแก้ตัวให้แก่ผู้ที่เห็นต่างจากเราในบางประเด็นปลีกย่อย และเราเห็นว่าความเห็นต่างนี้จะไม่เป็นอุปสรรคขัดขวางการผูกพันของหัวใจและการแลกเปลี่ยนความรัก

และการร่วมมือกันในความดี และขอให้ความหมายของอิสลามอันสมบูรณ์ครอบคลุมทั้งเราและพวกเขา ตามขอบเขตที่ดีที่สุดและสิ่งที่อิสลามครอบคลุมอย่างกว้างขวางที่สุด เราไม่ใช่มุสลิมดอกหรือ และพวกเขาก็เป็นมุสลิมเช่นกันมิใช่หรือ? เราไม่ปรารถนาที่จะยึดถือสิ่งที่ทำให้จิตใจของเราสงบมั่นดอกหรือ และพวกเขาก็ปรารถนาเช่นนั้นเหมือนกัน? เราไม่ได้ถูกกำชับให้รักสิ่งใดให้แก่พี่น้องของเราเหมือนที่เรารักสิ่งนั้นให้แก่ตัวเราเองดอกหรือ? ถ้าเช่นนั้นแล้วจะขัดแย้งกันไปเพื่ออะไร? เหตุใดความเห็นของเราจึงไม่เป็นสิ่งที่พวกเขาพิจารณาได้ เหมือนที่ความเห็นของพวกเขาเป็นสิ่งที่เราพิจารณา? และเหตุใดเราจึงไม่ทำความเข้าใจกันในบรรยากาศแห่งความบริสุทธิ์ใจและความรัก หากมีเหตุที่เรียกร้องให้ต้องทำความเข้าใจกัน?

ดูเถิด บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ต่างก็มีความเห็นในการให้คำวินิจฉัย (ฟัตวา) แตกต่างกัน แล้วสิ่งนั้นทำให้หัวใจของพวกเขาแตกแยกกันหรือไม่? มันทำให้เอกภาพของพวกเขาแตกแยก หรือทำให้สายสัมพันธ์ของพวกเขาขาดสะบั้นหรือไม่? โอ้อัลลอฮ์ ไม่เลย และหะดีษเรื่องการละหมาดอัศรีที่บนูกุร็อยเซาะฮ์ก็ไม่ใช่เรื่องที่ห่างไกลจากความทรงจำ

หากคนเหล่านี้ซึ่งเป็นผู้ที่ใกล้ชิดกับยุคแห่งการเป็นนบีมากที่สุด และรู้จักบริบทแวดล้อมของบทบัญญัติต่าง ๆ ดีที่สุด ยังมีความเห็นต่างกัน แล้วเหตุใดเราจึงห้ำหั่นกันในความขัดแย้งเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่มีความสำคัญใด ๆ? และหากบรรดาอิมามซึ่งเป็นผู้ที่รู้คัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ดีที่สุด ยังมีความเห็นต่างกันและโต้แย้งถกเถียงกัน แล้วเหตุใดสิ่งที่พวกเขาเปิดกว้างได้จึงไม่เปิดกว้างให้แก่เราบ้าง? และหากความขัดแย้งเกิดขึ้นได้แม้ในประเด็นปลีกย่อยที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดและชัดเจนที่สุด เช่น การอะซานซึ่งถูกประกาศวันละห้าครั้ง และมีตัวบทและรายงานต่าง ๆ ระบุไว้ แล้วจะกล่าวอะไรอีกเล่าถึงประเด็นปลีกย่อยละเอียดอ่อนที่ต้องอาศัยความเห็นและการวินิจฉัยเป็นหลัก?

ยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่ควรพิจารณา คือ แต่ก่อนนั้นเมื่อผู้คนขัดแย้งกัน พวกเขาจะกลับไปหา (เคาะลีฟะฮ์) ซึ่งมีคุณสมบัติแห่งการเป็นอิมาม แล้วท่านก็จะตัดสินระหว่างพวกเขา และคำตัดสินของท่านจะยุติความขัดแย้งนั้น แต่ในบัดนี้ เคาะลีฟะฮ์อยู่ที่ไหนเล่า? เมื่อสภาพการณ์เป็นเช่นนี้ ก็สมควรอย่างยิ่งที่บรรดามุสลิมจะต้องแสวงหาผู้ตัดสิน แล้วนำเรื่องของพวกเขาไปเสนอต่อเขา เพราะการขัดแย้งกันโดยไม่มีที่อ้างอิง ย่อมไม่นำพวกเขาไปสู่สิ่งใดนอกจากความขัดแย้งอีกครั้งหนึ่ง

อิควานุลมุสลิมีนรู้ถึงเหตุผลทั้งหมดนี้ ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงเป็นผู้ที่มีใจกว้างที่สุดต่อผู้ที่เห็นต่างจากพวกเขา และพวกเขาเห็นว่าทุกกลุ่มชนล้วนมีความรู้ และในทุกการเรียกร้องย่อมมีทั้งความจริงและความเท็จ พวกเขาจึงแสวงหาความจริงและยึดถือมัน และพยายามโน้มน้าวผู้ที่เห็นต่างให้คล้อยตามมุมมองของพวกเขาด้วยความนุ่มนวลและอ่อนโยน หากพวกเขาคล้อยตามก็เป็นการดี แต่หากไม่คล้อยตาม ก็ยังคงเป็นพี่น้องกันในศาสนา เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานทางนำแก่เราและแก่พวกเขา

นั่นคือแนวทางของอิควานุลมุสลิมีนต่อผู้ที่เห็นต่างจากพวกเขาในประเด็นปลีกย่อยของศาสนาของอัลลอฮ์ ซึ่งข้าพเจ้าสามารถสรุปให้ท่านได้ว่า อิควานยอมรับให้มีความเห็นต่างได้ รังเกียจการคลั่งยึดติดในความเห็น พยายามเข้าถึงความจริง และชักนำผู้คนไปสู่สิ่งนั้นด้วยวิธีการที่นุ่มนวลและเปี่ยมด้วยความรักที่สุด

สู่การเยียวยา

โอ้พี่น้องของฉัน พึงรู้และพึงเข้าใจเถิดว่า อุปมาของประชาชาติทั้งหลายในยามที่เข้มแข็งและอ่อนแอ ในยามหนุ่มแน่นและชราภาพ ในยามสุขภาพดีและเจ็บป่วย ก็เหมือนกับอุปมาของปัจเจกบุคคลทุกประการ คนคนหนึ่งนั้น ขณะที่ท่านเห็นเขาแข็งแรง ปลอดภัย มีสุขภาพดีสมบูรณ์ ทันใดนั้นท่านก็เห็นว่าเขาถูกโรคภัยรุมเร้า ความเจ็บป่วยห้อมล้อม และโรคร้ายกับความเจ็บปวดได้ทำลายร่างกายอันแข็งแรงของเขาลง เขาจะคร่ำครวญและครางด้วยความเจ็บปวดอยู่เรื่อยไป จนกระทั่งความเมตตาของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา มาช่วยเขาไว้ด้วยแพทย์ผู้ชำนาญและหมอผู้เชี่ยวชาญ ผู้รู้ต้นตอของความเจ็บป่วยและวินิจฉัยได้อย่างถูกต้อง จนรู้จุดที่เป็นโรค และทุ่มเทอย่างจริงใจในการรักษา แล้วหลังจากนั้นไม่นาน ท่านก็จะเห็นคนป่วยผู้นี้กลับมามีพละกำลังและมีสุขภาพดีดังเดิม บางทีหลังการรักษานี้ เขาอาจจะดีกว่าเมื่อก่อนเสียอีก

จงกล่าวเช่นเดียวกันนี้กับประชาชาติทั้งหลายทุกประการ ประชาชาติต้องเผชิญกับเหตุการณ์ต่าง ๆ แห่งกาลเวลาที่คุกคามความเป็นอยู่ ทำให้โครงสร้างของมันร้าวฉาน และแทรกซึมเข้าไปในทุกด้านที่เป็นพลังของมันดั่งโรคที่ลุกลาม และมันจะรุมเร้าเกาะติดอยู่เรื่อยไปจนกระทั่งบั่นทอนประชาชาตินั้นได้ ประชาชาติจึงดูซูบผอมอ่อนแอ ผู้ละโมบต่างหมายปอง ผู้ช่วงชิงต่างเข้ามาฉกฉวย จนไม่มีกำลังจะขับไล่ผู้ช่วงชิง และไม่อาจขัดขวางความทะเยอทะยานของผู้ทะเยอทะยานได้ การรักษาประชาชาตินั้นจะเกิดขึ้นได้ด้วยสามประการเท่านั้น คือ การรู้ต้นตอของโรค ความอดทนต่อความเจ็บปวดของการรักษา และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่รับหน้าที่นั้น จนกระทั่งอัลลอฮ์ทรงให้เป้าหมายสำเร็จลุล่วงด้วยมือของเขา และการหายจากโรคตลอดจนชัยชนะก็สมบูรณ์

อาการของโรค

ประสบการณ์ได้สอนเรา และเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้ทำให้เรารู้ว่า โรคของประชาชาติตะวันออกเหล่านี้แตกแขนงออกไปหลายด้าน มีอาการมากมาย และได้บั่นทอนทุกด้านของการดำรงชีวิตของมัน ในด้านการเมือง ประชาชาติเหล่านี้ประสบกับลัทธิล่าอาณานิคมจากฝ่ายศัตรู และการแบ่งพรรคแบ่งพวก ความบาดหมาง ความแตกแยก และการกระจัดกระจายจากฝ่ายลูกหลานของตนเอง ในด้านเศรษฐกิจ ประสบกับการแพร่หลายของดอกเบี้ย (ริบา) ในทุกชนชั้น และการที่บริษัทต่างชาติเข้ายึดครองทรัพยากรและความมั่งคั่งของมัน ในด้านความคิด ประสบกับความสับสนวุ่นวาย การหลุดออกจากศาสนา และลัทธิอเทวนิยม ซึ่งทำลายอะกีดะฮ์ของมัน และทำลายอุดมคติอันสูงส่งในจิตใจของลูกหลานของมัน ในด้านสังคม ประสบกับความเสรีไร้ขอบเขตในขนบธรรมเนียมและจริยธรรม และการหลุดพ้นจากพันธะแห่งคุณธรรมที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษผู้ทรงเกียรติและเปี่ยมด้วยความจำเริญ และประสบกับการเลียนแบบตะวันตกที่แทรกซึมเข้าไปในทุกด้านของชีวิตดั่งพิษงูที่ซึมซาบ เป็นพิษต่อเลือดเนื้อ และทำให้ความสุขอันบริสุทธิ์ของมันขุ่นมัว และประสบกับกฎหมายที่มนุษย์บัญญัติขึ้น ซึ่งไม่อาจยับยั้งผู้กระทำผิด ไม่อาจลงโทษผู้ละเมิด ไม่อาจหยุดยั้งผู้อธรรม และไม่มีวันใดที่จะทดแทนกฎหมายจากฟากฟ้าที่ผู้ทรงสร้างสรรพสิ่ง ผู้ทรงเป็นเจ้าของอำนาจ พระผู้อภิบาลและผู้ทรงบังเกิดชีวิตทั้งหลายได้ทรงวางไว้ได้เลย และประสบกับความสับสนวุ่นวายในนโยบายการศึกษาและการอบรมบ่มนิสัย ซึ่งขัดขวางการชี้นำที่ถูกต้องแก่เยาวชนและบุรุษแห่งอนาคตของมัน และ…

ผู้แบกรับอะมานะฮ์ (ความรับผิดชอบ) ในการฟื้นฟูประชาชาติ ส่วนในด้านจิตใจนั้น ประชาชาติถูกโจมตีด้วยความสิ้นหวังที่ร้ายแรงถึงตาย ความเฉื่อยชาที่ทำให้ดับสูญ ความขลาดกลัวที่น่าอับอาย ความต่ำต้อยที่น่าดูแคลน ความอ่อนแอไร้ความเป็นชายที่แพร่ระบาด ความตระหนี่ และความเห็นแก่ตัวที่ยับยั้งมือไม่ให้หยิบยื่นการเสียสละ และขวางกั้นมิให้เกิดการพลีอุทิศ จนประชาชาติหลุดพ้นจากแถวของบรรดาผู้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ ไปอยู่ในแถวของบรรดาผู้หลงระเริงและผู้เล่นสนุก

แล้วจะหวังอะไรได้จากประชาชาติที่ปัจจัยทั้งหมดเหล่านี้รวมกันรุกรานในรูปแบบที่รุนแรงที่สุดและด้วยอาการที่หนักหน่วงที่สุด ได้แก่ ลัทธิล่าอาณานิคมและการแบ่งพรรคแบ่งพวก ดอกเบี้ยและบริษัทต่างชาติ ลัทธิไร้ศาสนาและลัทธิปล่อยตามอำเภอใจ ความสับสนวุ่นวายในการศึกษาและการบัญญัติกฎหมาย ความสิ้นหวังและความตระหนี่ ความอ่อนแอและความขลาดกลัว และความหลงใหลชื่นชมศัตรูจนถึงขั้นเรียกร้องให้เลียนแบบเขาในทุกสิ่งที่มาจากเขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการกระทำที่เลวร้ายของเขา

แท้จริงโรคเพียงโรคเดียวในบรรดาโรคเหล่านี้ก็เพียงพอที่จะคร่าชีวิตหลายประชาชาติที่ร่วมมือช่วยเหลือกันแล้ว แล้วจะเป็นเช่นไรเล่าเมื่อโรคทั้งหมดได้แพร่ระบาดในแต่ละประชาชาติ? หากไม่ใช่เพราะภูมิคุ้มกัน ความแข็งแกร่ง ความอดทน และความเข้มแข็งที่มีอยู่ในประชาชาติตะวันออกเหล่านี้ ซึ่งบรรดาศัตรูของพวกเขาได้ห้ำหั่นช่วงชิงกับพวกเขามาตั้งแต่ยาวนาน และพยายามอย่างไม่ลดละที่จะฉีดเชื้อโรคเหล่านี้ให้แก่พวกเขาเป็นเวลานานจนมันวางไข่และฟักตัว หากไม่ใช่เพราะสิ่งนั้น ร่องรอยของพวกเขาคงถูกลบเลือนและพวกเขาคงสูญสิ้นไปจากโลกนี้แล้ว แต่อัลลอฮ์ไม่ทรงประสงค์ให้เป็นเช่นนั้น และบรรดาผู้ศรัทธาก็ไม่ยอมให้เป็นเช่นนั้น

พี่น้องของข้าพเจ้า นี่คือการวินิจฉัยที่อัล-อิควานได้สัมผัสรับรู้ถึงโรคต่าง ๆ ของประชาชาตินี้ และนี่คือสิ่งที่พวกเขาทำงานในหนทางเพื่อเยียวยาประชาชาติให้หายจากมัน และฟื้นคืนสุขภาพและความเป็นหนุ่มสาวที่ประชาชาติได้สูญเสียไปให้กลับคืนมา

ความหวังและความรู้สึก

พี่น้องของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าอยากให้ท่านรู้ว่า เรามิได้สิ้นหวังในตัวของเราเอง และเราหวังว่าจะได้รับความดีงามมากมาย เราเชื่อว่าไม่มีสิ่งใดขวางกั้นระหว่างเรากับความสำเร็จ นอกจากความสิ้นหวังนี้เท่านั้น ดังนั้น เมื่อความหวังเข้มแข็งขึ้นในจิตใจของเรา เราก็จะไปถึงความดีงามมากมาย อินชาอัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้ เราจึงไม่สิ้นหวัง และความสิ้นหวังก็ไม่อาจเล็ดลอดเข้าสู่หัวใจของเราได้ อัลฮัมดุลิลลาฮ์

และทุกสิ่งรอบตัวเราล้วนเป็นข่าวดีแห่งความหวัง แม้บรรดาผู้มองโลกในแง่ร้ายจะมองในแง่ร้ายก็ตาม หากท่านไปเยี่ยมคนป่วยแล้วพบว่าเขาค่อย ๆ เปลี่ยนจากการพูดไปสู่ความเงียบงัน และจากการเคลื่อนไหวไปสู่ความนิ่งสงบ ท่านย่อมรู้สึกว่าวาระสุดท้ายของเขาใกล้เข้ามาแล้ว การรักษาให้หายเป็นเรื่องยาก และโรคของเขากำลังกำเริบหนักขึ้น แต่หากสภาพกลับกัน เขาเริ่มค่อย ๆ เปลี่ยนจากความเงียบงันไปสู่การพูด และจากความเฉื่อยชาไปสู่การเคลื่อนไหว ท่านย่อมรู้สึกว่าการหายป่วยของเขาใกล้เข้ามาแล้ว และเขากำลังก้าวหน้าไปบนเส้นทางสู่สุขภาพและความแข็งแรง แท้จริงได้มีช่วงเวลาหนึ่งที่ผ่านมาบนประชาชาติตะวันออกเหล่านี้ ซึ่งพวกเขาหยุดนิ่งเฉื่อยชาจนความเฉื่อยชาเองยังเบื่อหน่ายพวกเขา และสงบนิ่งจนความสงบนิ่งเองยังเหนื่อยล้าเพราะพวกเขา แต่บัดนี้พวกเขากำลังเดือดพล่านด้วยการตื่นตัวอย่างครอบคลุมในทุกด้านของชีวิต และปั่นป่วนเร่าร้อนด้วยความรู้สึกที่มีชีวิตชีวาอันเข้มแข็งและอารมณ์ความรู้สึกที่รุนแรง และหากไม่ใช่เพราะความหนักอึ้งของพันธนาการในด้านหนึ่ง

لِلَّهِ ٱلْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِنۢ بَعْدُ

…และความสับสนวุ่นวายในการชี้นำอีกด้านหนึ่ง การตื่นตัวครั้งนี้ก็คงจะก่อผลอันงดงามที่สุด พันธนาการเหล่านี้จะไม่คงเป็นพันธนาการไปชั่วกาลนาน เพราะกาลเวลานั้นผันแปรอยู่เสมอ ในชั่วพริบตาและชั่วขณะที่ตื่นขึ้น อัลลอฮ์ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพหนึ่งไปสู่อีกสภาพหนึ่ง ผู้ที่สับสนงุนงงก็จะไม่คงสับสนอยู่ตลอดไป เพราะหลังความสับสนย่อมมีทางนำ และหลังความวุ่นวายย่อมมีความมั่นคง «และกิจการทั้งหลายเป็นของอัลลอฮ์ทั้งก่อนและหลัง» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4)

ด้วยเหตุนี้ เราจึงไม่สิ้นหวังเลยแม้แต่น้อย อายะฮ์ทั้งหลายของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง หะดีษต่าง ๆ ของท่านเราะซูล ﷺ ของพระองค์ ตลอดจนแนวทางของพระองค์ในการขัดเกลาประชาชาติและฟื้นฟูประชาชนหลังจากที่พวกเขาใกล้จะสูญสิ้น รวมทั้งสิ่งที่พระองค์ทรงเล่าแก่เราในคัมภีร์ของพระองค์ ทั้งหมดนี้ล้วนเรียกร้องเราสู่ความหวังอันกว้างไกล และชี้นำเราสู่หนทางแห่งการฟื้นฟู หากบรรดามุสลิมยอมเรียนรู้ พวกเขาก็ย่อมจะรู้ได้

ท่านย่อมได้อ่านอายะฮ์อันทรงเกียรติในตอนต้นของซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ:

طسٓمٓ ﴿١﴾ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ ﴿٢﴾ نَتْلُوا۟ عَلَيْكَ مِن نَّبَإِ مُوسَىٰ وَفِرْعَوْنَ بِٱلْحَقِّ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿٣﴾ إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَآئِفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْنَآءَهُمْ وَيَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٤﴾ وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَنُرِىَ فِرْعَوْنَ وَهَـٰمَـٰنَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَحْذَرُونَ ﴿٦﴾

«ฏอ ซีน มีม เหล่านี้คืออายะฮ์ต่าง ๆ แห่งคัมภีร์อันชัดแจ้ง เราจะอ่านแก่เจ้าส่วนหนึ่งจากเรื่องราวของมูซาและฟิรเอาน์ด้วยความจริง สำหรับกลุ่มชนที่ศรัทธา แท้จริงฟิรเอาน์ได้ทะนงตนในแผ่นดิน และได้แบ่งชาวเมืองออกเป็นพวก ๆ เขากดขี่คนกลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขา โดยเชือดลูกชายของพวกเขา และไว้ชีวิตลูกหญิงของพวกเขา แท้จริงเขาเป็นหนึ่งในบรรดาผู้บ่อนทำลาย และเราประสงค์จะประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอด และจะให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน และจะให้ฟิรเอาน์ ฮามาน และไพร่พลของทั้งสองได้เห็นจากพวกเขา ในสิ่งที่พวกเขาเคยหวาดกลัว» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:1-6)

ท่านอ่านอายะฮ์อันทรงเกียรตินี้แล้วจะเห็นว่า ความเท็จนั้นละเมิดขอบเขตในการกดขี่ข่มเหงของมันอย่างไร ภาคภูมิในพลังของมัน วางใจในอำนาจทรราชของมัน และหลงลืมดวงตาแห่งสัจธรรมที่คอยจับตามองมันอยู่ จนกระทั่งเมื่อพวกเขาลิงโลดใจกับสิ่งที่ได้รับ อัลลอฮ์ก็ทรงลงโทษมันอย่างการลงโทษของผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงอำนาจยิ่ง และพระประสงค์ของอัลลอฮ์ก็ไม่ยอมเป็นอื่นนอกจากจะประทานชัยชนะแก่ผู้ถูกอธรรม ผู้ถูกเหยียบย่ำและผู้ถูกกดขี่ และทรงจูงมือพวกเขาขึ้นมา แล้วทันใดนั้นความเท็จก็พังทลายลงตั้งแต่ฐานราก ส่วนสัจธรรมก็ตั้งตระหง่านด้วยโครงสร้างที่มั่นคงและเสาหลักที่แข็งแกร่ง และผู้ยึดมั่นในสัจธรรมก็คือผู้มีชัยชนะ หลังจากอายะฮ์อันทรงเกียรตินี้ และอายะฮ์อื่น ๆ ทำนองเดียวกันในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ย่อมไม่มีข้ออ้างใดสำหรับความสิ้นหวังและความท้อแท้ของประชาชาติใดในบรรดาประชาชาติแห่งอิสลามที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ และต่อคัมภีร์ของพระองค์ แล้วเมื่อใดเล่าบรรดามุสลิมจึงจะเข้าใจคัมภีร์ของอัลลอฮ์อย่างลึกซึ้ง?

ด้วยเหตุเช่นนี้แหละ พี่น้องของข้าพเจ้า ซึ่งมีอยู่มากมายในศาสนาของอัลลอฮ์ อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนจึงไม่เคยสิ้นหวังว่าความช่วยเหลือของอัลลอฮ์จะลงมายังประชาชาติเหล่านี้ แม้จะมีอุปสรรคปรากฏอยู่เบื้องหน้าก็ตาม และภายใต้แสงสว่างแห่งความหวังนี้ พวกเขาจึงทำงานอย่างผู้มีความหวังอันยิ่งใหญ่ และอัลลอฮ์คือผู้ที่เราขอความช่วยเหลือ

ส่วนวิถีทางที่ข้าพเจ้าได้สัญญาไว้กับท่านว่าจะกล่าวถึงนั้น ได้แก่หลักสามประการซึ่งแนวคิดของอัล-อิควานหมุนรอบอยู่:

ประการแรก – แนวทางที่ถูกต้อง: อัล-อิควานได้พบแนวทางนี้แล้วในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ในซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ และในบทบัญญัติของอิสลาม เมื่อมุสลิมเข้าใจสิ่งเหล่านี้อย่างถูกต้องตามที่เป็นจริง สดใหม่และบริสุทธิ์ ห่างไกลจากสิ่งแปลกปลอมและสิ่งที่ถูกกุขึ้น พวกเขาจึงทุ่มเทศึกษาอิสลามบนพื้นฐานนี้ เป็นการศึกษาที่เข้าใจง่าย กว้างขวาง และครอบคลุม

ประการที่สอง – ผู้ปฏิบัติงานที่มีอีมาน: ด้วยเหตุนี้ อัล-อิควานจึงกำหนดให้ตนเองนำสิ่งที่พวกเขาเข้าใจจากศาสนาของอัลลอฮ์มาปฏิบัติอย่างจริงจัง ไม่ผ่อนปรนและไม่อ่อนข้อ และพวกเขา ด้วยการสรรเสริญแด่อัลลอฮ์ ศรัทธามั่นในแนวคิดของตน มีความมั่นใจในเป้าหมายของตน และเชื่อมั่นในการสนับสนุนของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเขา ตราบใดที่พวกเขายังคงทำงานเพื่อพระองค์ และดำเนินตามแนวทางของท่านเราะซูล ﷺ

ประการที่สาม – ผู้นำที่เด็ดขาดและไว้วางใจได้: อัล-อิควานุลมุสลิมูนได้พบผู้นำเช่นนั้นแล้วเช่นกัน พวกเขาจึงเชื่อฟังผู้นำนั้น และทำงานอยู่ภายใต้ธงของผู้นำนั้น

นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าประสงค์จะกล่าวแก่ท่านเกี่ยวกับดะอ์วะฮ์ของเรา และนี่คือถ้อยคำที่ยังรอการตีความ และท่านก็คือยูซุฟแห่งความฝันเหล่านี้ หากสิ่งที่เรายึดถืออยู่เป็นที่พอใจแก่ท่าน ก็ขอให้มือของท่านร่วมกับมือของเรา เพื่อเราจะได้ทำงานร่วมกันบนหนทางนี้ และอัลลอฮ์คือผู้ทรงประทานความสำเร็จแก่เรา พระองค์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์ทรงเป็นผู้ได้รับมอบหมายที่ดียิ่ง พระองค์ทรงเป็นผู้คุ้มครองที่ดียิ่ง และทรงเป็นผู้ช่วยเหลือที่ดียิ่ง

เราเรียกร้องผู้คนไปสู่สิ่งใด?

บทนำ

บางครั้งท่านอาจพูดคุยกับผู้คนจำนวนมากในหลากหลายเรื่อง และเชื่อว่าท่านได้อธิบายไว้อย่างแจ่มแจ้งที่สุดแล้ว ชี้แจงได้ชัดเจนครบถ้วน และไม่เหลือหนทางใดที่จะเปิดเผยสิ่งที่อยู่ในใจของท่านที่ท่านไม่ได้ใช้ จนท่านได้นำพวกเขาไปสู่หนทางอันขาวสะอาดเจิดจ้า และทำให้สัจธรรมที่ท่านต้องการบอกเล่านั้นชัดเจนดั่งรุ่งอรุณ หรือดั่งดวงอาทิตย์ยามเที่ยงวันดังที่เขากล่าวกัน แต่แล้วท่านจะตกตะลึงเพียงใด เมื่อปรากฏแก่ท่านในภายหลังว่าผู้คนเหล่านั้นไม่ได้เข้าใจท่านเลย และไม่ได้เข้าถึงคำพูดของท่านแต่อย่างใด

ข้าพเจ้าได้เห็นเช่นนั้นหลายครั้ง และได้สัมผัสมันในหลายสถานการณ์ และข้าพเจ้าเชื่อว่าเหตุผลเบื้องหลังนั้นไม่พ้นหนึ่งในสองประการ คือ

ประการแรก มาตรวัดที่แต่ละคนในหมู่พวกเราใช้วัดสิ่งที่ได้ยินนั้นแตกต่างกัน ความเข้าใจและการรับรู้จึงแตกต่างกันไปตามนั้น หรือประการที่สอง ถ้อยคำนั้นเองคลุมเครือและยากจะเข้าใจ แม้ผู้พูดจะเชื่อว่ามันชัดเจนและแจ่มแจ้งแล้วก็ตาม

มาตรวัด

ในถ้อยคำนี้ ข้าพเจ้าต้องการเปิดเผยให้ผู้คนได้รู้จักดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ทั้งเป้าหมาย จุดมุ่งหมาย แนวทาง และวิธีการของมัน อย่างตรงไปตรงมาและชัดเจน ด้วยการอธิบายที่แจ่มแจ้ง และข้าพเจ้าประสงค์ที่จะกำหนดมาตรวัดที่เราจะใช้วัดคำอธิบายนี้เสียก่อน และข้าพเจ้าจะพยายามให้ถ้อยคำนั้นเรียบง่าย ไม่ยากเกินกว่าที่ผู้อ่านซึ่งปรารถนาจะได้รับประโยชน์จะเข้าใจได้ และข้าพเจ้าคิดว่าไม่มีผู้ใดในประชาชาติอิสลามทั้งมวลที่จะเห็นแย้งกับข้าพเจ้าว่า มาตรวัดนี้คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซึ่งเราตักตวงจากความอุดมของมัน รับเอาจากมหาสมุทรของมัน และกลับไปสู่การตัดสินของมัน

โอ้ หมู่ชนของเรา..

แท้จริงอัลกุรอานอันทรงเกียรติเป็นคัมภีร์ที่ครอบคลุม ซึ่งอัลลอฮ์ได้รวบรวมรากฐานแห่งหลักอะกีดะฮ์ หลักพื้นฐานแห่งผลประโยชน์ทางสังคม และหลักการโดยรวมแห่งบทบัญญัติทางโลกไว้ในนั้น ในนั้นมีทั้งคำสั่งใช้และข้อห้าม ดังนั้น บรรดามุสลิมได้ปฏิบัติตามสิ่งที่มีอยู่ในอัลกุรอานแล้วหรือไม่? พวกเขาได้ศรัทธาและมั่นใจในหลักความเชื่อที่อัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวไว้ และเข้าใจเป้าหมายที่พระองค์ทรงชี้แจงแก่พวกเขาแล้วหรือไม่? และพวกเขาได้นำบทบัญญัติทางสังคมและทางการดำเนินชีวิตของมันมาใช้กับการกระทำของพวกเขาในกิจการต่าง ๆ แห่งชีวิตแล้วหรือไม่? หากเราได้ข้อสรุปจากการพิจารณาของเราว่าพวกเขาเป็นเช่นนั้น เราก็ได้บรรลุถึงเป้าหมายไปด้วยกันแล้ว แต่หากการพิจารณาเผยให้เห็นว่าพวกเขาห่างไกลจากหนทางของอัลกุรอาน และละเลยคำสอนและคำสั่งใช้ของมัน ก็จงรู้เถิดว่าภารกิจของเราคือการนำตัวเราเองและผู้ที่ปฏิบัติตามเรากลับคืนสู่หนทางนี้

เป้าหมายของชีวิตในอัลกุรอาน

อัลกุรอานได้กำหนดเป้าหมายของชีวิตและจุดมุ่งหมายของมนุษย์ในชีวิตไว้ โดยชี้แจงว่ามีกลุ่มชนหนึ่งที่มีเป้าหมายในชีวิตเพียงการกินและการเสพสุข

อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า:

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَـٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ﴿١٢﴾

«และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น พวกเขาเสพสุขและกินเหมือนอย่างที่ปศุสัตว์กิน และไฟนรกคือที่พำนักของพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:12)

และพระองค์ทรงชี้แจงว่ามีกลุ่มชนหนึ่งที่ภารกิจในชีวิตของพวกเขาคือเครื่องประดับและผลประโยชน์ที่ไม่จีรัง อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า:

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلْبَنِينَ وَٱلْقَنَـٰطِيرِ ٱلْمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلْفِضَّةِ وَٱلْخَيْلِ ٱلْمُسَوَّمَةِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ وَٱلْحَرْثِ ۗ ذَٰلِكَ مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسْنُ ٱلْمَـَٔابِ ﴿١٤﴾

«ได้ถูกทำให้เป็นที่ประดับประดาแก่มนุษย์ ซึ่งความรักในบรรดาสิ่งที่ปรารถนา อันได้แก่ สตรี ลูกชาย ทรัพย์สมบัติอันมากมายจากทองคำและเงิน ม้าที่มีเครื่องหมายอย่างดี ปศุสัตว์ และไร่นา นั่นคือสิ่งอำนวยความสุขแห่งชีวิตในโลกนี้ และอัลลอฮ์นั้น ณ พระองค์คือที่กลับอันสวยงาม» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:14)

และพระองค์ทรงชี้แจงว่ามีอีกกลุ่มชนหนึ่งที่กิจของพวกเขาในชีวิตคือการจุดชนวนฟิตนะฮ์และการปลุกความชั่วร้ายให้ฟื้นขึ้นมา พวกเขาคือผู้ที่อัลลอฮ์ตรัสถึงว่า:

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُۥ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيُشْهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِى قَلْبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلْخِصَامِ ﴿٢٠٤﴾ وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ ٱلْحَرْثَ وَٱلنَّسْلَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلْفَسَادَ ﴿٢٠٥﴾

«และในหมู่มนุษย์นั้น มีผู้ที่คำพูดของเขาทำให้เจ้าพึงพอใจในเรื่องชีวิตแห่งโลกนี้ และเขาอ้างอัลลอฮ์เป็นพยานต่อสิ่งที่อยู่ในหัวใจของเขา ทั้งที่เขาเป็นผู้ที่โต้แย้งรุนแรงที่สุด และเมื่อเขาผินหลังไป เขาก็เพียรพยายามในแผ่นดินเพื่อก่อความเสียหายในนั้น และทำลายพืชผลและเผ่าพันธุ์ และอัลลอฮ์ไม่ทรงชอบการบ่อนทำลาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:204-205)

นั่นคือจุดมุ่งหมายบางประการของมนุษย์ในชีวิต ซึ่งอัลลอฮ์ทรงทำให้บรรดาผู้ศรัทธาบริสุทธิ์และปลอดพ้นจากสิ่งเหล่านั้น และทรงมอบหมายภารกิจที่สูงกว่าให้แก่พวกเขา และทรงวางหน้าที่อันสูงส่งยิ่งไว้บนบ่าของพวกเขา หน้าที่นั้นคือ การชี้นำมนุษย์สู่สัจธรรม การแนะนำมนุษย์ทั้งมวลสู่ความดี และการส่องสว่างทั่วทั้งโลกด้วยดวงอาทิตย์แห่งอิสลาม นั่นคือพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งที่ว่า:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٧٧﴾ وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٧٨﴾

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงรุกูอ์ จงสุญูด จงเคารพภักดีพระเจ้าของพวกเจ้า และจงกระทำความดี เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้รับความสำเร็จ และจงต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริงแห่งการต่อสู้ดิ้นรนเพื่อพระองค์ พระองค์ได้ทรงคัดเลือกพวกเจ้า และไม่ทรงทำให้มีความลำบากใด ๆ แก่พวกเจ้าในศาสนา (นี่คือ) แนวทางของอิบรอฮีมบิดาของพวกเจ้า พระองค์ทรงเรียกพวกเจ้าว่ามุสลิมมาก่อนแล้ว และใน (อัลกุรอาน) นี้ด้วย เพื่อให้ท่านเราะซูลเป็นพยานแก่พวกเจ้า และพวกเจ้าเป็นพยานแก่มนุษยชาติ ดังนั้นจงดำรงการละหมาด จงจ่ายซะกาต และจงยึดมั่นต่ออัลลอฮ์ พระองค์คือผู้คุ้มครองของพวกเจ้า ช่างเป็นผู้คุ้มครองที่ดีเยี่ยม และเป็นผู้ช่วยเหลือที่ดีเยี่ยมยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:77-78)

ความหมายของสิ่งนี้คือ อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้แต่งตั้งมุสลิมให้เป็นผู้ปกครองดูแลมนุษยชาติที่ยังบกพร่อง และให้สิทธิแก่พวกเขาในการมีอำนาจเหนือและความเป็นผู้นำเหนือโลก เพื่อรับใช้ภารกิจการปกครองดูแลอันสูงส่งนี้ เมื่อเป็นเช่นนั้น สิ่งนั้นจึงเป็นกิจของเรา มิใช่กิจของตะวันตก และเป็นของอารยธรรมอิสลาม มิใช่ของอารยธรรมวัตถุนิยม

การปกครองดูแลของมุสลิมคือการเสียสละ มิใช่การแสวงหาผลประโยชน์

จากนั้นอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงชี้แจงว่า ผู้ศรัทธานั้น ในหนทางแห่งเป้าหมายนี้ ได้ขายชีวิตและทรัพย์สินของเขาให้แก่อัลลอฮ์แล้ว ดังนั้นเขาจึงไม่มีสิ่งใดในชีวิตและทรัพย์สินนั้นอีก หากแต่มันเป็นสิ่งที่อุทิศไว้เพื่อความสำเร็จของดะอ์วะฮ์นี้และการนำมันไปสู่หัวใจของผู้คน ดังที่พระองค์ตรัสว่า

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ

«แท้จริงอัลลอฮ์ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธา โดยที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111)

ด้วยเหตุนี้เราจึงเห็นมุสลิมอุทิศดุนยาของตนเพื่อดะอ์วะฮ์ของเขา เพื่อที่จะได้รับอาคิเราะฮ์เป็นผลตอบแทนแห่งการเสียสละของเขา

และจากตรงนี้เอง ผู้พิชิตที่เป็นมุสลิมจึงเป็นครูผู้มีคุณลักษณะทุกประการที่ครูพึงมี ทั้งรัศมีแห่งแสงสว่าง ทางนำ ความเมตตา และความอ่อนโยน และการพิชิตของอิสลามก็คือการพิชิตเพื่อสร้างอารยธรรม ความเจริญ การชี้นำ และการให้ความรู้ แล้วสิ่งนี้จะเทียบได้อย่างไรกับสิ่งที่ลัทธิล่าอาณานิคมตะวันตกกระทำอยู่ในปัจจุบัน?

บรรดามุสลิมอยู่ห่างไกลจากเป้าหมายนี้เพียงใด?

ด้วยพระผู้อภิบาลของท่านเถิด ท่านผู้เป็นที่รัก บรรดามุสลิมได้เข้าใจความหมายนี้จากคัมภีร์แห่งพระผู้อภิบาลของพวกเขา จนจิตใจของพวกเขาสูงส่ง วิญญาณของพวกเขาบริสุทธิ์ละเอียดอ่อน พวกเขาหลุดพ้นจากการเป็นทาสของวัตถุ ชำระตนให้สะอาดจากความเพลิดเพลินในตัณหาและอารมณ์ใฝ่ต่ำ ยกตนให้สูงพ้นจากเรื่องอันต่ำต้อยและเป้าหมายอันเลวทราม และหันหน้าของพวกเขาไปยังพระผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินอย่างเที่ยงตรง เชิดชูพระดำรัสของอัลลอฮ์ให้สูงส่ง ต่อสู้ในหนทางของพระองค์ เผยแผ่ศาสนาของพระองค์ และปกป้องอาณาเขตแห่งชะรีอะฮ์ของพระองค์แล้วหรือ? หรือว่าพวกเขาเหล่านี้เป็นเชลยของตัณหา เป็นทาสของอารมณ์ใฝ่ต่ำและความละโมบ ที่ความใฝ่ฝันทั้งหมดของพวกเขาคือคำอาหารอันอ่อนนุ่ม พาหนะอันหรูหรา เครื่องแต่งกายอันสวยงาม การนอนหลับอันสุขสบาย ภรรยาที่งดงาม รูปลักษณ์ภายนอกอันจอมปลอม และตำแหน่งยศศักดิ์อันกลวงเปล่า

พวกเขาพึงพอใจกับความเพ้อฝัน และหมกมุ่นอยู่กับโชคลาภของตน พวกเขาลุยทะเลแห่งความมุ่งมั่นเพียงในคำกล่าวอ้าง แต่ตัวกลับไม่เปียกเลย

(تعس عبد الدينار , تعس عبد الدرهم , تعس عبد القطيفة)

และท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวไว้อย่างสัจจริงว่า «ความพินาศจงประสบแก่ทาสของเงินดีนาร์ ความพินาศจงประสบแก่ทาสของเงินดิรฮัม ความพินาศจงประสบแก่ทาสของผ้ากำมะหยี่»

เป้าหมายคือรากฐานของการงานทั้งปวง

เนื่องจากเป้าหมายคือสิ่งที่ผลักดันให้ก้าวเดินไปบนหนทาง และเมื่อเป้าหมายในประชาชาติของเราคลุมเครือและสับสน จึงจำเป็นที่เราจะต้องอธิบายให้ชัดเจนและกำหนดให้แน่ชัด และฉันคิดว่าเราได้อธิบายไปมากแล้ว และเราได้เห็นพ้องกันว่าภารกิจของเราคือการเป็นผู้นำของโลก และ…

การชี้นำมนุษยชาติทั้งมวลสู่ระบบอันดีงามของอิสลามและคำสอนของมัน ซึ่งหากปราศจากสิ่งเหล่านี้แล้ว มนุษย์ย่อมไม่อาจพบความผาสุกได้

แหล่งที่มาของเป้าหมายของเรา

นั่นคือสาส์นที่อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนต้องการเผยแผ่แก่ผู้คน และปรารถนาให้ประชาชาติอิสลามเข้าใจอย่างถ่องแท้ แล้วลุกขึ้นปฏิบัติให้เป็นจริงด้วยความมุ่งมั่นและเด็ดเดี่ยว สาส์นนี้มิใช่สิ่งที่อัล-อิควานคิดค้นขึ้นใหม่ และมิได้กุขึ้นเองจากตัวพวกเขา หากแต่เป็นสาส์นที่ปรากฏเด่นชัดในทุกอายะฮ์ของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ปรากฏชัดแจ้งอย่างยิ่งในทุกหะดีษของท่านเราะซูล ﷺ ผู้ยิ่งใหญ่ และปรากฏในทุกการกระทำของคนรุ่นแรก ซึ่งเป็นแบบอย่างสูงสุดในการเข้าใจอิสลามและการนำคำสอนของอิสลามไปปฏิบัติ

หากบรรดามุสลิมประสงค์จะยอมรับสาส์นนี้ นั่นย่อมเป็นหลักฐานแห่งอีมานและอิสลามที่ถูกต้อง แต่หากพวกเขาเห็นว่ามีความลำบากใจหรือความขุ่นเคืองในสาส์นนี้ ระหว่างเรากับพวกเขาก็มีคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา เป็นผู้ตัดสิน ซึ่งเป็นคำตัดสินอันเที่ยงธรรมและเป็นถ้อยคำชี้ขาด ตัดสินระหว่างเรากับพี่น้องของเรา และจะเผยให้เห็นว่าสัจธรรมอยู่ฝ่ายเราหรือเป็นปฏิปักษ์ต่อเรา

رَبَّنَا ٱفْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِٱلْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْفَـٰتِحِينَ ﴿٨٩﴾

«โอ้พระเจ้าของเรา ขอพระองค์ทรงตัดสินระหว่างพวกเรากับกลุ่มชนของเราด้วยความจริง และพระองค์คือผู้ทรงตัดสินที่ดีที่สุด» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:89)

ข้อความแทรก

พี่น้องของเราจำนวนมาก ซึ่งเรารักพวกเขาด้วยหัวใจทั้งดวง และได้อุทิศความพยายาม ทรัพย์สิน และชีวิตของเราเพื่อความดีงามของพวกเขา และเพื่อทำงานให้แก่ผลประโยชน์ของพวกเขาทั้งในโลกนี้และอาคิเราะฮ์ ทั้งยังได้หลอมรวมตัวเราเข้ากับเป้าหมายนี้ คือเป้าหมายแห่งการนำความผาสุกมาสู่ประชาชาติและพี่น้องของเรา ต่างตั้งคำถามเกี่ยวกับทรัพย์สินของเราและเกี่ยวกับตัวเรา

ข้าพเจ้าปรารถนาเหลือเกินที่จะให้พี่น้องผู้ตั้งคำถามเหล่านั้นได้เห็นบรรดาเยาวชนของอัล-อิควานอัล-มุสลิมูน ในยามที่ดวงตาของพวกเขาตื่นอยู่ขณะที่ผู้คนหลับใหล จิตใจของพวกเขาถูกครอบงำด้วยภารกิจขณะที่ผู้ไร้กังวลนอนหลับ บางคนในหมู่พวกเขาก้มหน้าอยู่ที่โต๊ะทำงานตั้งแต่เวลาอัศริจนถึงเที่ยงคืน ทำงานอย่างทุ่มเทและครุ่นคิดอย่างจริงจัง และยังคงเป็นเช่นนั้นตลอดทั้งเดือน จนเมื่อสิ้นเดือน เขาก็นำรายได้ของตนมาเป็นแหล่งทุนให้แก่ญะมาอะฮ์ของเขา นำการใช้จ่ายของตนมาเป็นการใช้จ่ายเพื่อการเผยแผ่ของเขา และนำทรัพย์สินของตนมารับใช้เป้าหมายของเขา โดยที่สภาพของเขาบ่งบอกว่า «ฉันมิได้ขอค่าตอบแทนใด ๆ จากพวกท่านในเรื่องนี้ ค่าตอบแทนของฉันมีอยู่ที่อัลลอฮ์เท่านั้น»

لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ

ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์จากการที่เราจะลำเลิกบุญคุณต่อประชาชาติของเรา เพราะเรานั้นเป็นส่วนหนึ่งของประชาชาติและอุทิศตนเพื่อประชาชาติ หากแต่เราเพียงวิงวอนต่อประชาชาติด้วยการเสียสละนี้ เพื่อให้ประชาชาติเข้าใจการเผยแผ่ของเราและตอบรับเสียงเรียกร้องของเรา

เงินมาจากไหน?

พี่น้องอันเป็นที่รักเหล่านี้ ซึ่งเฝ้ามองอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนจากที่ไกล และจับตาดูพวกเขาจากที่ใกล้ ต่างตั้งคำถามว่า "พวกเขาเอาเงินจากไหนมาใช้จ่าย?" และ

ที่ไหนกันเล่าที่พวกเขาจะมีทรัพย์สินอันจำเป็นสำหรับการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ที่ประสบความสำเร็จและเจริญรุ่งเรืองดังเช่นดะอ์วะฮ์ของพวกเขา ทั้งที่กาลเวลาก็ยากลำบากและจิตใจผู้คนก็ตระหนี่ถี่เหนียว?

ข้าพเจ้าขอตอบคนเหล่านั้นว่า ดะอ์วะฮ์ทางศาสนานั้นมีเสาหลักคืออีมานก่อนทรัพย์สิน และคืออะกีดะฮ์ก่อนผลประโยชน์ทางโลกที่ไม่จีรัง เมื่อใดที่มีผู้ศรัทธาที่แท้จริง ปัจจัยแห่งความสำเร็จทั้งหลายก็จะมีพร้อมอยู่กับเขาทั้งสิ้น ในทรัพย์สินอันน้อยนิดของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ซึ่งพวกเขาตัดทอนมาจากค่าใช้จ่ายของตน ประหยัดมาจากสิ่งจำเป็นของตนเองและจากความต้องการของบ้านเรือนและลูกหลาน และพวกเขาสละมันด้วยความเต็มใจ ด้วยจิตใจที่เอื้อเฟื้อ คนหนึ่งในพวกเขาปรารถนาว่าหากเขามีทรัพย์มากกว่านี้หลายเท่าทวีคูณ เขาก็จะใช้จ่ายมันในหนทางของอัลลอฮ์ และหากบางคนในหมู่พวกเขาไม่มีสิ่งใดเลย พวกเขาก็หันกลับไปโดยที่ดวงตาของพวกเขาหลั่งน้ำตาด้วยความเศร้าโศกที่ไม่มีสิ่งใดจะใช้จ่าย ในทรัพย์สินอันน้อยนิดนี้และอีมานอันยิ่งใหญ่นี้ — และการสรรเสริญและเกียรติยศเป็นของอัลลอฮ์ — ย่อมเป็นสิ่งที่เพียงพอสำหรับกลุ่มชนผู้เคารพภักดี และเป็นความสำเร็จสำหรับผู้ทำงานที่สัจจริง และแท้จริงอัลลอฮ์ผู้ซึ่งทุกสิ่งอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ทรงประทานความจำเริญ (บะเราะกะฮ์) ในเหรียญเกาะรช์เพียงเหรียญเดียวจากเหรียญทั้งหลายของอัล-อิควาน และ «อัลลอฮ์ทรงทำลายดอกเบี้ย และทรงทำให้การบริจาคทานเพิ่มพูน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:276)

يَمْحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَيُرْبِى ٱلصَّدَقَـٰتِ

«และสิ่งใดที่พวกเจ้าจ่ายเป็นซะกาต โดยมุ่งหวังพระพักตร์ของอัลลอฮ์ ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ได้รับผลทวีคูณ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:39)

وَمَآ ءَاتَيْتُم مِّن زَكَوٰةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ ٱللَّهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُضْعِفُونَ ﴿٣٩﴾

เรากับการเมือง

และอีกกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเป็นกลุ่มชนนักการเมือง ดะอ์วะฮ์ของพวกเขาเป็นดะอ์วะฮ์ทางการเมือง และเบื้องหลังนั้นพวกเขามีจุดประสงค์อื่นแอบแฝงอยู่ เราไม่ทราบเลยว่าประชาชาติของเราจะกล่าวหากันไปมา แลกเปลี่ยนความระแวงสงสัยต่อกัน และตั้งฉายาเรียกขานกันไปจนถึงเมื่อใด และจะละทิ้งความเชื่อมั่นที่มีความเป็นจริงสนับสนุน เพื่อไปยึดถือการคาดเดาที่ความสงสัยเป็นผู้ชี้นำ

โอ้ กลุ่มชนของเรา! แท้จริงเราเรียกร้องพวกท่าน โดยมีอัลกุรอานอยู่ในมือขวาของเรา และซุนนะฮ์อยู่ในมือซ้ายของเรา และแบบอย่างของบรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (อัส-สะลัฟ อัศ-ศอลิห์) จากลูกหลานของประชาชาตินี้คือแบบอย่างของเรา เราเรียกร้องพวกท่านสู่อิสลาม สู่คำสอนของอิสลาม และบทบัญญัติของอิสลาม หากสิ่งนี้คือการเมืองในทัศนะของพวกท่าน นี่ก็คือการเมืองของเรา และหากผู้ที่เรียกร้องพวกท่านสู่หลักการเหล่านี้คือนักการเมือง เราก็คือผู้ที่หยั่งรากลึกที่สุดในหมู่มนุษย์ในเรื่องการเมือง และการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ และหากพวกท่านประสงค์จะเรียกสิ่งนั้นว่าการเมือง ก็จงกล่าวไปตามที่พวกท่านต้องการเถิด ชื่อเรียกต่าง ๆ จะไม่เป็นภัยแก่เราเลย เมื่อสิ่งที่ถูกเรียกขานนั้นชัดเจน และเป้าหมายทั้งหลายได้เปิดเผยแล้ว

و لتعلمن نبأه بعد حين

โอ้ กลุ่มชนของเรา! อย่าให้ถ้อยคำปิดบังพวกท่านจากข้อเท็จจริง อย่าให้ชื่อเรียกปิดบังพวกท่านจากเป้าหมาย และอย่าให้สิ่งผิวเผินปิดบังพวกท่านจากแก่นแท้ แท้จริงอิสลามมีการเมืองที่ภายในนั้นบรรจุไว้ซึ่งความผาสุกแห่งดุนยาและความดีงามแห่งอาคิเราะฮ์ และนั่นคือการเมืองของเรา ซึ่งเราไม่ปรารถนาสิ่งใดมาทดแทน ดังนั้นจงปกครองตัวของพวกท่านเองด้วยมัน และจงนำพาผู้อื่นให้ดำเนินตามมัน แล้วพวกท่านจะได้รับเกียรติยศแห่งอาคิเราะฮ์ และ «แน่นอนพวกเจ้าจะได้รู้ข่าวของมันภายหลังจากเวลาหนึ่ง» (ซูเราะฮ์ศอด 38:88)

ความเป็นประชาชาติของเรา และมันตั้งอยู่บนรากฐานใด?

โอ้พี่น้องเอ๋ย มาเถิด มาร่วมกันเงี่ยหูฟังเสียงแห่งเกียรติอันสูงส่งจากพระผู้เป็นเจ้า ซึ่งกึกก้องไปทั่วขอบฟ้า เต็มเปี่ยมทั่วแผ่นดินและฟากฟ้าทั้งเจ็ดชั้น และปลุกเร้าความหมายอันสูงสุดแห่งเกียรติและความภาคภูมิในจิตใจของผู้ศรัทธาทุกคนเมื่อเขาได้ยินเสียงเรียกนี้ เสียงเรียกที่ชั้นฟ้า แผ่นดิน และสรรพสิ่งในนั้นต่างสดับฟัง นับตั้งแต่ผู้ประกาศอันแจ่มแจ้งได้นำมันมาเผยแผ่สู่โลกนี้ จวบจนถึงที่ซึ่งไม่มีสิ้นสุด เพราะความเป็นนิรันดร์ได้ถูกบันทึกไว้แล้วสำหรับมัน:

ใช่แล้ว ใช่แล้ว พี่น้องของฉัน นี่คือเสียงเรียกจากพระผู้อภิบาลของท่านถึงท่าน ดังนั้นจงตอบรับเถิด ลับบัยกัลลอฮุมมะลับบัยก์ (ข้าพระองค์มาแล้ว โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์มาแล้ว) ขอการสรรเสริญและการขอบคุณจงมีแด่พระองค์ เราไม่อาจนับการสรรเสริญพระองค์ได้ครบถ้วน พระองค์คือผู้ทรงคุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา ผู้ทรงช่วยเหลือบรรดาผู้ลงมือปฏิบัติ และผู้ทรงปกป้องบรรดาผู้ถูกอธรรมที่ถูกรุกรานในบ้านเรือนของพวกเขาและถูกขับไล่ออกจากถิ่นฐานของพวกเขา ผู้ใดที่พึ่งพาพระองค์ย่อมมีเกียรติ และผู้ใดที่ขอความคุ้มครองในอารักขาของพระองค์ย่อมได้รับชัยชนะ

ใช่แล้ว ใช่แล้ว พี่น้องของฉัน มาเถิด มาร่วมกันสดับฟังเสียงแห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ปีติยินดีกับการอ่านอายะฮ์อันชัดแจ้ง และร่วมกันบันทึกความงดงามแห่งเกียรตินี้ในหน้าคัมภีร์อันบริสุทธิ์เล่มนั้น

มาหาฉันเถิด มาหาฉันเถิด พี่น้องของฉัน และจงฟังพระดำรัสของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง:

ٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ

1 – «อัลลอฮ์คือผู้ทรงคุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา พระองค์ทรงนำพวกเขาออกจากความมืดทั้งหลายสู่แสงสว่าง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:257)

بَلِ ٱللَّهُ مَوْلَىٰكُمْ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلنَّـٰصِرِينَ ﴿١٥٠﴾

2 – «แต่ทว่าอัลลอฮ์คือผู้ทรงคุ้มครองพวกเจ้า และพระองค์คือผู้ทรงช่วยเหลือที่ดียิ่ง» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:150)

إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمْ رَٰكِعُونَ ﴿٥٥﴾

3 – «แท้จริงผู้คุ้มครองของพวกเจ้านั้น คืออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และบรรดาผู้ศรัทธาซึ่งดำรงการละหมาดและจ่ายซะกาต โดยที่พวกเขาเป็นผู้ก้มรุกูอ์ (นอบน้อม)» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:55)

إِنَّ وَلِـِّۧىَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْكِتَـٰبَ ۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١٩٦﴾

4 – «แท้จริงผู้คุ้มครองของฉันคืออัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานคัมภีร์ลงมา และพระองค์ทรงคุ้มครองบรรดาคนดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:196)

قُل لَّن يُصِيبَنَآ إِلَّا مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَىٰنَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٥١﴾

5 – «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) จะไม่มีสิ่งใดประสบแก่เราเป็นอันขาด นอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้แก่เราเท่านั้น พระองค์คือผู้ทรงคุ้มครองเรา และแด่อัลลอฮ์เท่านั้นที่บรรดาผู้ศรัทธาพึงมอบหมาย» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:51)

أَلَآ إِنَّ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٦٢﴾ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴿٦٣﴾

6 – «พึงรู้เถิด แท้จริงบรรดาวะลีของอัลลอฮ์นั้น ไม่มีความกลัวใด ๆ แก่พวกเขา และพวกเขาจะไม่เศร้าโศก คือบรรดาผู้ศรัทธาและพวกเขาเป็นผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:62-63)

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَأَنَّ ٱلْكَـٰفِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿١١﴾

7 – «นั่นก็เพราะว่าอัลลอฮ์คือผู้ทรงคุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา และแท้จริงบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ สำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:11)

ท่านไม่เห็นดอกหรือว่า ในอายะฮ์อันชัดแจ้งเหล่านี้ อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงให้ท่านสังกัดอยู่กับพระองค์ ทรงมอบความประเสริฐแห่งการคุ้มครองของพระองค์แก่ท่าน และทรงหลั่งเกียรติอันล้นเหลือของพระองค์ลงมาแก่ท่าน?

يقول الله تبارك وتعالى يوم القيامة : يا بني آدم جعلت نسبا وجعلتم نسبا فقلتم فلان ابن فلان وقلت : " إن أكرمكم عند الله أتقاكم " فاليوم أرفع نسبى وأوضع نسبكم

และในหะดีษอันทรงเกียรติที่ท่านนบีผู้ได้รับการคัดเลือก ﷺ ได้รายงานจากพระผู้อภิบาลของท่าน มีใจความว่า «ในวันกิยามะฮ์ อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จะตรัสว่า โอ้ลูกหลานของอาดัมเอ๋ย ข้าได้กำหนดเชื้อสายขึ้นอย่างหนึ่ง และพวกเจ้าก็ได้กำหนดเชื้อสายขึ้นอีกอย่างหนึ่ง พวกเจ้ากล่าวว่า คนนั้นเป็นบุตรของคนนั้น ส่วนข้ากล่าวว่า "แท้จริงผู้ที่มีเกียรติยิ่งในหมู่พวกเจ้า ณ อัลลอฮ์ คือผู้ที่มีความยำเกรงยิ่งในหมู่พวกเจ้า" ดังนั้นวันนี้ข้าจะยกเชื้อสายของข้าให้สูงขึ้น และจะลดเชื้อสายของพวกเจ้าให้ต่ำลง»

ด้วยเหตุนี้ โอ้พี่น้องผู้มีเกียรติ บรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (อัสสะลัฟ อัศศอลิห์) จึงเลือกที่จะผูกโยงตนเองเข้ากับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และทำให้การบรรลุถึงความผูกพันอันทรงเกียรตินี้เป็นรากฐานแห่งความสัมพันธ์และเป็นแกนกลางแห่งการงานของพวกเขา จนบางคนในหมู่พวกเขาร้องเรียกสหายของตนว่า

อย่าเรียกฉันด้วยนามอื่นใด นอกจาก "โอ้บ่าวของพระองค์" เพราะนั่นคือนามที่ทรงเกียรติที่สุดของฉัน

ขณะที่อีกคนหนึ่งตอบผู้ที่ถามถึงบิดาของเขาว่าเป็นคนเผ่าตะมีมหรือเผ่ากอยส์ว่า

บิดาของฉันคืออิสลาม ฉันไม่มีบิดาอื่นใดนอกจากมัน ยามที่พวกเขาอวดอ้างกันด้วยเผ่ากอยส์หรือเผ่าตะมีม

ไม่มีเกียรติใดเหนือไปกว่านี้อีกแล้ว

فَإِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ﴿١٣٩﴾

โอ้พี่น้องที่รัก แท้จริงผู้คนภาคภูมิใจในเชื้อสายของตนก็เพราะสิ่งที่พวกเขาสัมผัสได้ถึงความยิ่งใหญ่และเกียรติยศในการงานของบรรพบุรุษ และเพราะสิ่งที่พวกเขามุ่งหวังจะปลุกจิตวิญญาณแห่งเกียรติและศักดิ์ศรีให้เกิดขึ้นในจิตใจของลูกหลาน โดยไม่มีสิ่งใดอยู่เบื้องหลังเป้าหมายทั้งสองนี้อีก แล้วท่านไม่เห็นหรือว่า การผูกโยงตัวท่านเข้ากับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา นั้น คือสิ่งที่สูงส่งที่สุดที่ผู้ใฝ่ฝันทั้งหลายปรารถนาจะไปให้ถึงในความหมายแห่งเกียรติและความยิ่งใหญ่ «เพราะแท้จริงเกียรติทั้งมวลนั้นเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:139) และเป็นสิ่งที่สมควรที่สุดที่จะยกระดับจิตใจของท่านขึ้นสู่ที่อันสูงส่ง (อิลลิยยีน) และปลุกจิตวิญญาณแห่งการลุกขึ้นยืนหยัดร่วมกับบรรดาผู้ปฏิบัติงานให้เกิดขึ้นในจิตใจนั้น เกียรติใดเล่าจะยิ่งใหญ่กว่า และสิ่งใดเล่าจะยกระดับสู่คุณธรรมที่สูงส่งกว่า การที่ท่านเห็นตัวเองเป็นคนของพระผู้อภิบาล (ร็อบบานี) ความสัมพันธ์ของท่านผูกพันอยู่กับอัลลอฮ์ และการผูกโยงของท่านก็มุ่งสู่พระองค์ และด้วยเหตุผลอันลึกซึ้ง อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จึงตรัสว่า «แต่ทว่าพวกท่านจงเป็นผู้ที่ผูกพันกับพระผู้อภิบาล (ร็อบบานียีน) เนื่องด้วยการที่พวกท่านสอนคัมภีร์ และเนื่องด้วยการที่พวกท่านศึกษามัน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:79)

وَلَـٰكِن كُونُوا۟ رَبَّـٰنِيِّـۧنَ بِمَا كُنتُمْ تُعَلِّمُونَ ٱلْكِتَـٰبَ وَبِمَا كُنتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿٧٩﴾

แหล่งพลังที่ยิ่งใหญ่ที่สุด

และในการผูกโยงตนเองเข้ากับอัลลอฮ์ผู้ทรงสัจธรรม ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ยังมีอีกความหมายหนึ่งที่ผู้ผูกพันตนอยู่ในความสัมพันธ์นี้จะได้สัมผัส นั่นคือความล้นเหลืออันกว้างขวางแห่งอีมาน และความมั่นใจในความสำเร็จที่เอ่อล้นหัวใจของท่าน จนท่านไม่หวาดกลัวมนุษย์ทั้งปวง และไม่ครั่นคร้ามต่อโลกทั้งใบ หากมันยืนขวางหน้าท่านเพื่อพยายามทำลายอะกีดะฮ์ของท่าน หรือบั่นทอนหลักการของท่าน

ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدْ جَمَعُوا۟ لَكُمْ فَٱخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَـٰنًا وَقَالُوا۟ حَسْبُنَا ٱللَّهُ وَنِعْمَ ٱلْوَكِيلُ ﴿١٧٣﴾

«คือบรรดาผู้ที่มีคนกล่าวแก่พวกเขาว่า แท้จริงผู้คนได้รวมพลกันไว้เพื่อต่อสู้พวกท่านแล้ว ดังนั้นพวกท่านจงกลัวพวกเขาเถิด แต่มันกลับเพิ่มอีมานให้แก่พวกเขา และพวกเขากล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงพอเพียงแก่เราแล้ว และพระองค์คือผู้ทรงได้รับมอบหมายที่ดีเยี่ยมยิ่ง» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:173)

إِن يَنصُرْكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ

และด้วยเหตุผลอันลึกซึ้ง คนหนึ่งคนในหมู่ผู้ศรัทธาจำนวนน้อยนิดเหล่านั้น ผู้มีความเชื่อมั่นในอัลลอฮ์และในความช่วยเหลือของพระองค์ จึงสามารถยืนหยัดเผชิญหน้ากับกองทัพมหึมาที่โห่ร้องกึกก้องและไพร่พลอันมากมายมหาศาล โดยไม่หวั่นเกรงต่ออานุภาพของมัน และไม่กลัวต่อภยันตรายของมัน เพราะเขาไม่เกรงกลัวผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์ และสิ่งใดเล่าจะยิ่งใหญ่ไปกว่าพลังที่หลั่งไหลออกมาจากหัวใจของชายผู้ศรัทธา ในยามที่อกของเขาเอ่อล้นด้วยพระดำรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า «หากอัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือพวกเจ้าแล้ว ก็จะไม่มีผู้ใดเอาชนะพวกเจ้าได้» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:160)

ชาตินิยมของเรามีสายสัมพันธ์อันสูงส่ง

ยังมีความหมายอีกประการหนึ่งของความสูงส่งทางสังคมในการที่มนุษย์ผูกพันตนเองไว้กับอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง นั่นคือความเป็นพี่น้องกันระหว่างประชาชาติทั้งหลาย การร่วมมือค้ำจุนกันระหว่างหมู่คณะต่าง ๆ และการขจัดความทะเยอทะยานที่ลัทธิคลั่งพวกพ้องปลุกเร้าขึ้น ซึ่งไฟของมันได้ทิ้งมรดกแห่งการตัดขาดและความเป็นปรปักษ์ไว้ระหว่างประชาชาติทั้งหลาย แล้วใครเล่าจะทำให้โลกนี้ได้รวมตัวกันอย่างเข้มแข็งรอบธงของอัลลอฮ์..?

ความฝันของเมื่อวานและความจริงของวันนี้

นี่คือถ้อยคำที่บรรดามุสลิมห่างเหินจากการได้ยินมาเนิ่นนาน มันจึงอาจคลุมเครือและไม่เป็นที่เข้าใจสำหรับพวกเขา บางคนอาจกล่าวว่า คนกลุ่มนี้เป็นอะไรไป จึงเขียนถึงความหมายเหล่านี้ซึ่งไม่อาจเป็นจริงได้ และเหตุใดพวกเขาจึงล่องลอยอยู่ในห้วงแห่งจินตนาการและความฝัน?

ช้าก่อน โอ้พี่น้องในอิสลามและในศาสนา สิ่งที่พวกท่านเห็นว่าคลุมเครือและไกลเกินเอื้อมในวันนี้ เคยเป็นสิ่งที่ชัดแจ้งและใกล้ตัวสำหรับพวกเขา และการญิฮาดของพวกท่านจะไม่มีวันผลิดอกออกผล จนกว่าสิ่งนั้นจะเป็นเช่นนั้นสำหรับพวกท่านด้วย จงเชื่อฉันเถิดว่า บรรดามุสลิมรุ่นแรกได้เข้าใจจากอัลกุรอานตั้งแต่ครั้งแรกที่พวกเขาอ่านและครั้งแรกที่มันถูกประทานลงมาในหมู่พวกเขา ถึงสิ่งที่เรากำลังนำเสนอและเล่าแก่พวกท่านในวันนี้

أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ ٱللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ ٱلْحَقِّ وَلَا يَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ مِن قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ ٱلْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ ۖ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ فَـٰسِقُونَ ﴿١٦﴾

และฉันขอบอกพวกท่านอย่างตรงไปตรงมาว่า อะกีดะฮ์ของพี่น้องมุสลิมนั้น พวกเขามีชีวิตอยู่ด้วยมัน หวังความดีงามในมัน และตายไปบนมัน พวกเขาเห็นว่าในอะกีดะฮ์นี้มีทุกสิ่งที่จิตใจของพวกเขาใฝ่หา ทั้งความเพลิดเพลิน ความงดงาม ความสุข และสัจธรรม: «ยังไม่ถึงเวลาอีกหรือสำหรับบรรดาผู้ศรัทธา ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมต่อการรำลึกถึงอัลลอฮ์ และต่อสัจธรรมที่ได้ถูกประทานลงมา และพวกเขาจะต้องไม่เป็นเช่นบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์มาก่อน แล้วเวลาได้ผ่านพ้นไปอย่างยาวนานสำหรับพวกเขา หัวใจของพวกเขาจึงแข็งกระด้าง และส่วนมากในหมู่พวกเขาเป็นผู้ฝ่าฝืน» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:16)

โอ้พี่น้องทั้งหลาย หากพวกท่านเห็นพ้องกับเราบนพื้นฐานนี้ ก็จงรู้เถิดว่า การที่พวกท่านผูกพันตนเองไว้กับอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ย่อมกำหนดให้พวกท่านต้องตระหนักถึงคุณค่าของภารกิจที่พระองค์ทรงวางไว้บนบ่าของพวกท่าน และต้องกระตือรือร้นในการทำงานเพื่อมัน และเสียสละในหนทางของมัน แล้วพวกท่านจะลงมือทำหรือไม่?

ภารกิจของมุสลิม

แท้จริงภารกิจของมุสลิมผู้แท้จริงนั้น อัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ได้ทรงสรุปไว้ในอายะฮ์เดียวจากคัมภีร์ของพระองค์ และอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวย้ำเรื่องนี้อีกในหลายอายะฮ์หลังจากนั้น ส่วนอายะฮ์ที่ครอบคลุมภารกิจของบรรดามุสลิมในชีวิตนั้น คือดำรัสของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งที่ว่า:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٧٧﴾ وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٧٨﴾

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงรุกูอ์และจงสุญูด และจงเคารพภักดีพระเจ้าของพวกเจ้า และจงกระทำความดี เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความสำเร็จ และจงต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริงตามที่พึงต่อสู้เพื่อพระองค์ พระองค์ทรงคัดเลือกพวกเจ้า และมิได้ทรงกำหนดความยากลำบากใด ๆ แก่พวกเจ้าในศาสนา (นี่คือ) แนวทางของบิดาของพวกเจ้า คืออิบรอฮีม พระองค์ทรงเรียกพวกเจ้าว่ามุสลิมมาก่อนแล้ว และในอัลกุรอานนี้ด้วย เพื่อให้ท่านเราะซูลเป็นพยานแก่พวกเจ้า และพวกเจ้าเป็นพยานแก่มนุษยชาติ ดังนั้นจงดำรงการละหมาด และจงจ่ายซะกาต และจงยึดมั่นต่ออัลลอฮ์ พระองค์คือผู้ทรงคุ้มครองพวกเจ้า ช่างประเสริฐยิ่งแท้ผู้ทรงคุ้มครอง และช่างประเสริฐยิ่งแท้ผู้ทรงช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:77-78)

นี่คือถ้อยคำที่ไม่มีความสับสนและไม่มีความคลุมเครือใด ๆ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงมันมีความไพเราะ และมีความงดงามสง่า มันชัดแจ้งดุจรุ่งอรุณ ปรากฏเด่นชัดดุจแสงสว่าง มันเติมเต็มโสตประสาทและซึมเข้าสู่…

…เข้าสู่หัวใจโดยไม่ต้องขออนุญาต บรรดามุสลิมไม่เคยได้ยินสิ่งนี้มาก่อนเลยหรือ? หรือว่าพวกเขาได้ยินแล้ว แต่บนหัวใจของพวกเขามีกุญแจล็อกอยู่ จึงไม่เข้าใจและไม่ใคร่ครวญ?

อัลลอฮ์ทรงบัญชาให้บรรดามุสลิมรุกูอ์และสุญูด และให้ดำรงการละหมาด ซึ่งเป็นแก่นแท้ของการอิบาดะฮ์ เป็นเสาหลักของอิสลาม และเป็นสัญลักษณ์ที่เด่นชัดที่สุดของอิสลาม ทรงบัญชาให้พวกเขาเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์โดยไม่ตั้งภาคีสิ่งใดกับพระองค์ และให้กระทำความดีเท่าที่พวกเขาสามารถ เมื่อพระองค์ทรงบัญชาให้พวกเขากระทำความดี ก็ทรงห้ามพวกเขาจากความชั่วไปพร้อมกันด้วย เพราะความดีประการแรกคือการละทิ้งความชั่ว ช่างกระชับและลึกซึ้งเสียนี่กระไร! และพระองค์ทรงกำหนดให้สิ่งนั้นนำไปสู่ความสำเร็จ ความรุ่งเรือง และชัยชนะแก่พวกเขา นี่คือภารกิจส่วนบุคคลของมุสลิมทุกคน ซึ่งเขาจำเป็นต้องปฏิบัติด้วยตนเอง ไม่ว่าจะอยู่ตามลำพังหรืออยู่ร่วมกับหมู่คณะ

สิทธิของมนุษยชาติ

จากนั้นพระองค์ทรงบัญชาพวกเขาให้ต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริง ด้วยการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์นี้และทำให้แพร่หลายในหมู่มนุษย์ด้วยหลักฐานและข้อพิสูจน์ แต่หากพวกเขาปฏิเสธ นอกจากจะเลือกการกดขี่ ความอยุติธรรม และการแข็งข้อแล้ว ก็จงใช้ดาบและหอก:

เมื่อผู้คนอยุติธรรมต่อข้อพิสูจน์และกระทำการกดขี่ สงครามย่อมเป็นประโยชน์ต่อโลกยิ่งกว่าสันติภาพ

การพิทักษ์สัจธรรมด้วยพลัง

ช่างเป็นถ้อยคำที่ทรงปัญญายิ่งของผู้ที่กล่าวว่า: (พลังคือหนทางที่มั่นคงที่สุดในการสถาปนาสัจธรรม และช่างงดงามยิ่งนักที่พลังและสัจธรรมจะเดินเคียงคู่กันไป)

ดังนั้น การญิฮาดในหนทางแห่งการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์อิสลาม ยิ่งไปกว่านั้นคือการปกป้องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของอิสลาม จึงเป็นข้อบังคับที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดแก่บรรดามุสลิม เช่นเดียวกับที่ทรงกำหนดการถือศีลอด การละหมาด การประกอบพิธีหัจญ์ การจ่ายซะกาต การกระทำความดีและการละทิ้งความชั่ว พระองค์ทรงบังคับพวกเขาให้ปฏิบัติและทรงส่งเสริมพวกเขาในเรื่องนี้ และจะไม่มีผู้ใดที่มีพละกำลังและความสามารถได้รับการผ่อนผันในเรื่องนี้เลย และแท้จริงมันคืออายะฮ์ที่ยับยั้งและตักเตือนอย่างหนักแน่น และเป็นข้อตักเตือนที่ลึกซึ้งและสั่นสะเทือนใจ:

ٱنفِرُوا۟ خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَـٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ

«พวกเจ้าจงออกไป (ทำสงคราม) ทั้งในสภาพเบาและหนัก และจงต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้าและชีวิตของพวกเจ้าในหนทางของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:41)

และอัลลอฮ์ได้ทรงเปิดเผยถึงเคล็ดลับของภาระหน้าที่นี้และวิทยปัญญาของข้อบังคับนี้ที่พระองค์ทรงกำหนดแก่บรรดามุสลิมหลังจากนั้น โดยทรงชี้แจงแก่พวกเขาว่า พระองค์ได้ทรงคัดเลือก ทรงเลือกสรร และทรงคัดสรรพวกเขาเหนือมนุษย์ทั้งหลาย เพื่อให้พวกเขาเป็นผู้ปกครองดูแลสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เป็นผู้ได้รับความไว้วางใจในบทบัญญัติของพระองค์ เป็นตัวแทนของพระองค์บนหน้าแผ่นดิน และเป็นทายาทของท่านเราะซูล ﷺ ของพระองค์ในการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ พระองค์ทรงปูทางศาสนาให้แก่พวกเขา ทรงทำให้บทบัญญัติสมบูรณ์รัดกุม ทรงทำให้ข้อตัดสินต่าง ๆ ง่ายดาย และทรงทำให้มันเหมาะสมกับทุกยุคทุกสมัยและทุกสถานที่ เพื่อให้โลกยอมรับมัน และมนุษยชาติได้พบในมันซึ่งความปรารถนาที่ตนเฝ้าหวังและความหวังที่ตนรอคอย:

هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ

«พระองค์ทรงเลือกพวกเจ้า และมิได้ทรงทำให้มีความลำบากใด ๆ แก่พวกเจ้าในศาสนา คือแนวทางของบิดาของพวกเจ้า อิบรอฮีม พระองค์ทรงเรียกพวกเจ้าว่าเป็นมุสลิมมาก่อนแล้ว และในอัลกุรอานนี้ด้วย เพื่อที่ท่านเราะซูลจะเป็นพยานแก่พวกเจ้า และพวกเจ้าจะเป็นพยานแก่มนุษย์ทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

และนั่นคือภารกิจทางสังคมที่อัลลอฮ์ทรงเรียกร้องบรรดามุสลิมทั้งหมดให้ปฏิบัติ คือให้พวกเขาเป็นแถวเดียวกัน เป็นกลุ่มก้อนที่มีพลัง และให้พวกเขาเป็นกองทัพแห่งการกอบกู้ที่ช่วยปลดปล่อยมนุษยชาติ และชี้นำมนุษยชาติสู่หนทางอันเที่ยงตรง

นักพรตในยามค่ำคืน อัศวินในยามกลางวัน

จากนั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงสัจธรรม ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ได้ทรงชี้แจงแก่มนุษย์ถึงความเชื่อมโยงระหว่างหน้าที่ทางศาสนา เช่น การละหมาดและการถือศีลอด กับหน้าที่ทางสังคม และทรงชี้ว่าหน้าที่ประการแรกเป็นสื่อไปสู่หน้าที่ประการที่สอง โดยมีอะกีดะฮ์ที่ถูกต้องเป็นรากฐานของทั้งสองประการ ทั้งนี้เพื่อมิให้ผู้ใดอ้างได้ว่าตนละทิ้งฟัรฎูส่วนบุคคลเพราะกำลังทำงานเพื่อส่วนรวม และมิให้ผู้ใดอ้างได้ว่าตนละทิ้งงานเพื่อส่วนรวมเพราะกำลังวุ่นอยู่กับอิบาดะฮ์และจดจ่ออยู่กับความสัมพันธ์ที่มีต่อพระผู้อภิบาลของตน ช่างละเอียดลึกซึ้งและเปี่ยมด้วยวิทยปัญญายิ่งนัก และผู้ใดเล่าจะมีถ้อยคำที่ดีงามยิ่งไปกว่าอัลลอฮ์?

أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَـٰكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ ﴿١١٥﴾ فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ

โอ้บรรดามุสลิมทั้งหลาย! การเคารพภักดีต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่าน และการญิฮาดในหนทางแห่งการสถาปนาศาสนาของพวกท่านและยกย่องเชิดชูชะรีอะฮ์ของพวกท่าน คือภารกิจของพวกท่านในชีวิตนี้ หากพวกท่านปฏิบัติมันอย่างสมบูรณ์ พวกท่านก็คือผู้ประสบความสำเร็จ แต่หากพวกท่านปฏิบัติเพียงบางส่วน หรือละเลยมันทั้งหมด ข้าพเจ้าขอยกพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา มาเตือนพวกท่านว่า «พวกเจ้าคิดหรือว่า เราได้สร้างพวกเจ้ามาโดยไร้จุดหมาย และพวกเจ้าจะไม่ถูกนำกลับมายังเรา ดังนั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงเป็นพระราชาผู้ทรงสัจธรรมนั้นทรงสูงส่งยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:115-116)

ด้วยความหมายนี้เอง คุณลักษณะของบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ผู้เป็นบุคคลที่อัลลอฮ์ทรงคัดสรรแล้วจากปวงบ่าวของพระองค์ และเป็นสะลัฟผู้ทรงคุณธรรม จึงถูกกล่าวถึงว่า (นักพรตในยามค่ำคืน อัศวินในยามกลางวัน) ท่านจะเห็นคนหนึ่งในหมู่พวกเขายืนอยู่ในมิห์รอบในยามค่ำคืน มือกำเคราของตน กระสับกระส่ายดั่งผู้ที่ถูกงูกัด ร้องไห้ดั่งผู้ที่โศกเศร้า และกล่าวว่า (โอ้ดุนยาเอ๋ย จงไปหลอกลวงผู้อื่นเถิด) ครั้นเมื่อรุ่งอรุณแตกฟ้า และเสียงเรียกระดมพลดังกึกก้องเรียกหาบรรดามุญาฮิด ท่านจะเห็นเขาเป็นดั่งราชสีห์อยู่บนหลังม้า คำรามก้องจนทั่วทุกด้านของสมรภูมิสะท้านสะเทือน

ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ช่างเป็นความกลมกลืนอันน่าอัศจรรย์ เป็นการผสานระหว่างสิ่งที่แปลกแยกกัน และเป็นการหลอมรวมอันไม่มีใครเหมือน ระหว่างการงานแห่งดุนยาและภารกิจของมัน กับกิจการแห่งอาคิเราะฮ์และมิติทางจิตวิญญาณของมัน? แต่นั่นแหละคืออิสลาม ศาสนาที่ได้รวบรวมสิ่งที่ดีที่สุดจากทุกสิ่งเอาไว้

การเข้าครอบครองดินแดนเพื่อเป็นผู้ชี้นำและเพื่อการปฏิรูป

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ

ด้วยความหมายนี้เอง โอ้บรรดามุสลิมทั้งหลาย ภายหลังจากที่ท่านนบี ﷺ ได้เลือกที่จะกลับไปยังสหายผู้สูงส่ง (อัร-เราะฟีก อัล-อะอ์ลา) แล้ว บรรดามุสลิมจึงได้ออกเดินทางไปยังทั่วทุกสารทิศของแผ่นดิน อัลกุรอานของพวกเขาอยู่ในอก ที่พำนักของพวกเขาอยู่บนอานม้า ดาบของพวกเขาอยู่ในมือ และหลักฐานของพวกเขาชัดแจ้งอยู่บนลิ้น พวกเขาเชิญชวนผู้คนสู่หนึ่งในสามทางเลือก คือ อิสลาม หรือการจ่ายญิซยะฮ์ หรือการสู้รบ ผู้ใดเข้ารับอิสลาม เขาก็คือพี่น้องของพวกเขา มีสิทธิ์อย่างที่พวกเขามี และมีหน้าที่อย่างที่พวกเขามี ผู้ใดจ่ายญิซยะฮ์ เขาก็อยู่ภายใต้ความคุ้มครองและพันธสัญญาของพวกเขา พวกเขาจะปฏิบัติตามสิทธิของเขา รักษาพันธสัญญาที่มีต่อเขา และทำตามเงื่อนไขที่ให้ไว้แก่เขาอย่างครบถ้วน ส่วนผู้ใดปฏิเสธ พวกเขาก็จะต่อสู้กับเขาจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงให้พวกเขามีชัยเหนือเขา «และอัลลอฮ์ทรงไม่ยอม นอกจากจะทรงทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

พวกเขามิได้กระทำเช่นนั้นเพื่ออำนาจ เพราะความสมถะของพวกเขาต่อเกียรติยศและชื่อเสียงเป็นที่รู้กันทั้งในหมู่คนชั้นสูงและสามัญชน และศาสนาของพวกเขาได้ขจัดภาพลักษณ์จอมปลอมเหล่านั้นที่คนบางกลุ่มเสพสุขอยู่บนความทุกข์ยากของผู้อื่น เคาะลีฟะฮ์ของพวกเขาจึงเป็นเหมือนคนหนึ่งในหมู่พวกเขา ได้รับการกำหนดทรัพย์สินและเบี้ยเลี้ยงเท่ากับชายคนหนึ่งในหมู่พวกเขาที่ไม่ใช่ผู้ประเสริฐที่สุดหรือผู้ฉลาดที่สุดในหมู่พวกเขา และไม่มีสิ่งใดทำให้เขาแตกต่างจากผู้อื่น นอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงหลั่งลงมาแก่เขาจากความสง่างามแห่งอีมานและความเกรงขามแห่งความเชื่อมั่นอันแน่วแน่ (ยะกีน) และพวกเขามิได้กระทำเช่นนั้นเพื่อทรัพย์สมบัติ เพราะสำหรับคนหนึ่งในหมู่พวกเขานั้น เพียงขนมปังชิ้นหนึ่งที่บรรเทาความหิว และน้ำอึกหนึ่งที่ดับกระหายก็เพียงพอแล้ว การถือศีลอดสำหรับพวกเขาคือการเข้าใกล้ชิดอัลลอฮ์ และความหิวเป็นที่รักยิ่ง […]

…จากความอิ่มที่พวกเขามี และส่วนของแต่ละคนในหมู่พวกเขาจากเครื่องนุ่งห่มก็มีเพียงสิ่งที่ใช้ปกปิดเอาเราะฮ์ของเขาได้เท่านั้น ส่วนคัมภีร์ของพวกเขาก็ร้องเรียกพวกเขาด้วยพระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาว่า:

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَـٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ﴿١٢﴾

«และบรรดาผู้ที่ปฏิเสธศรัทธานั้น พวกเขาจะได้รับความเพลิดเพลินและกินอย่างที่ปศุสัตว์กิน และไฟนรกคือที่พำนักของพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:12)

تعس عبد الدينار , تعس عبد الدرهم , تعس عبد القطيفة

และนบีของพวกเขาก็กล่าวแก่พวกเขาว่า: «ความหายนะจงประสบแก่ทาสของเงินดีนาร ความหายนะจงประสบแก่ทาสของเงินดิรฮัม ความหายนะจงประสบแก่ทาสของผ้ากำมะหยี่»

เมื่อเป็นเช่นนี้ การที่พวกเขาออกจากบ้านเรือนของตนจึงมิใช่เพื่อเกียรติยศ ทรัพย์สิน อำนาจ การล่าอาณานิคม หรือการกดขี่ หากแต่เป็นไปเพื่อปฏิบัติภารกิจเฉพาะประการหนึ่ง นั่นคือสาส์นของนบีของพวกเขา ซึ่งท่านได้มอบไว้เป็นอะมานะฮ์ในมือของพวกเขา และสั่งใช้ให้พวกเขาญิฮาดในหนทางของมัน จนกระทั่งไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์

ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องเข้าใจ

บรรดามุสลิมในอดีตเข้าใจสิ่งนี้ พวกเขาทำงานเพื่อมัน และอีมานของพวกเขาก็ผลักดันให้พวกเขาเสียสละในหนทางของมัน ส่วนในยุคสมัยนี้ บรรดามุสลิมได้แตกแยกกันในความเข้าใจต่อภารกิจของพวกเขา และยึดเอาการตีความ (ตะอ์วีล) และการละทิ้ง (ตะอ์ฏีล) มาเป็นข้ออ้างสำหรับการนั่งเฉยและความเกียจคร้าน บางคนกล่าวกับท่านว่า เวลาแห่งการญิฮาดและการทำงานได้ผ่านพ้นไปแล้ว อีกคนหนึ่งก็บั่นทอนความมุ่งมั่นของท่านด้วยการบอกว่า ปัจจัยต่าง ๆ นั้นไม่มีอยู่เลย และประชาชาติอิสลามก็ถูกพันธนาการไว้ และคนที่สามก็พอใจในศาสนาของตนเพียงถ้อยคำที่ลิ้นของเขาเคี้ยวไปมาทั้งเช้าและเย็น และพอใจในอิบาดะฮ์ของตนเพียงไม่กี่ร็อกอะฮ์ที่เขาปฏิบัติ ในขณะที่หัวใจของเขาว่างเปล่า

ไม่ใช่ ไม่ใช่เลย โอ้พี่น้องทั้งหลาย อัลกุรอานได้ร้องเรียกพวกท่านอย่างชัดเจนและแจ่มแจ้งว่า:

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّـٰدِقُونَ ﴿١٥﴾

«แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้น คือบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ แล้วพวกเขาก็ไม่สงสัยเลย และพวกเขาได้ต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเขาและชีวิตของพวกเขาในหนทางของอัลลอฮ์ ชนเหล่านี้แหละคือผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:15)

إذا ضن الناس بالدينار و الدرهم و تبايعوا بالعينة و تبعوا أذناب البقر و تركوا الجهاد في سبيل الله , أدخل الله تعالى عليهم ذلا لا يرفعه عنهم حتى يراجعوا دينهم

ส่วนในซุนนะฮ์นั้น ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวแก่พวกท่านว่า: «เมื่อผู้คนตระหนี่ต่อเงินดีนารและดิรฮัม ซื้อขายกันด้วยวิธีอีนะฮ์ ติดตามหางวัว และละทิ้งการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ อัลลอฮ์ตะอาลาจะทรงให้ความต่ำต้อยประสบแก่พวกเขา ซึ่งพระองค์จะไม่ทรงยกมันออกไปจากพวกเขา จนกว่าพวกเขาจะกลับไปสู่ศาสนาของพวกเขา» รายงานโดยอิมามอะหมัดในมุสนัดของท่าน อัฏ-เฏาะบะรอนีในอัล-กะบีร และอัล-บัยฮะกีในชุอะบุลอีมาน จากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.)

พวกท่านได้อ่านในตำราฟิกฮ์ ทั้งที่แต่งขึ้นในอดีตและในปัจจุบันว่า เมื่อใดญิฮาดเป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ และเมื่อใดเป็นฟัรฎูอัยน์ และพวกท่านก็รู้ถึงข้อเท็จจริงและความหมายของเรื่องนั้นอย่างแท้จริง แล้วความเฉื่อยชาที่ปักหลักฝังรากอยู่นี้คืออะไรกัน? และความสิ้นหวังที่ครอบงำหัวใจจนไม่รับรู้และไม่ตื่นขึ้นนี้คืออะไรกัน? นี่คือยุคแห่งการสร้างตัว โอ้บรรดามุสลิมทั้งหลาย ดังนั้นจงสร้างตัวของพวกท่านเอง แล้วด้วยเหตุนั้นประชาชาติของพวกท่านก็จะถูกสร้างขึ้น

แท้จริงหน้าที่อันเป็นฟัรฎูนี้ต้องการจิตวิญญาณที่ศรัทธาและหัวใจที่บริสุทธิ์จากพวกท่าน ดังนั้นจงทำงานเพื่อเสริมสร้างอีมานของพวกท่านให้เข้มแข็ง และทำให้หัวอกของพวกท่านบริสุทธิ์ และมันยังต้องการการเสียสละด้วยทรัพย์สินและความพยายามจากพวกท่าน ดังนั้นจงเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งนั้น เพราะสิ่งที่อยู่กับพวกท่านนั้นย่อมหมดสิ้นไป ส่วนสิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้นคงอยู่ตลอดไป และแท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธา โดยแลกกับการที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์ ซึ่งความกว้างของมันเท่ากับชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน

เราจะเริ่มต้นจากที่ใด?

แท้จริงการสร้างประชาชาติ การขัดเกลาประชาชน การทำให้ความหวังเป็นจริง และการค้ำจุนหลักการต่างๆ นั้น ต้องการจากประชาชาติที่พยายามทำสิ่งนี้ หรืออย่างน้อยจากกลุ่มที่เรียกร้องไปสู่สิ่งนี้ ให้มี "พลังทางจิตใจอันยิ่งใหญ่" ซึ่งปรากฏออกมาในหลายประการ ได้แก่ เจตนารมณ์อันแรงกล้าที่ความอ่อนแอไม่อาจแทรกเข้าไปได้ ความซื่อสัตย์อันมั่นคงที่ความโลเลและการทรยศไม่อาจรุกล้ำได้ การเสียสละอันล้ำค่าที่ไม่ถูกขัดขวางด้วยความโลภหรือความตระหนี่ และความรู้ในหลักการ การมีอีมานต่อหลักการนั้น และการให้คุณค่าแก่หลักการนั้น ซึ่งจะปกป้องเขาจากความผิดพลาดในหลักการ จากการเบี่ยงเบนออกจากหลักการ จากการต่อรองในหลักการ และจากการหลงไปกับสิ่งอื่น บนเสาหลักขั้นพื้นฐานเหล่านี้ซึ่งเป็นคุณลักษณะเฉพาะของจิตใจเท่านั้น และบนพลังทางจิตวิญญาณอันยิ่งใหญ่นี้ หลักการต่างๆ จึงถูกสร้างขึ้น ประชาชาติที่กำลังรุ่งเรืองจึงได้รับการขัดเกลา ประชาชนที่ยังหนุ่มแน่นจึงก่อตัวขึ้น และชีวิตจึงได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ในหมู่ผู้ที่ถูกพรากชีวิตไปเป็นเวลาอันยาวนาน

إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا

ประชาชนใดก็ตามที่สูญเสียคุณลักษณะทั้งสี่ประการนี้ไป หรืออย่างน้อยผู้นำและนักเผยแผ่การปฏิรูปในหมู่พวกเขาสูญเสียคุณลักษณะเหล่านี้ไป พวกเขาก็คือประชาชนที่ไร้สาระและน่าสงสาร จะไม่บรรลุถึงความดีใดๆ และจะไม่ทำให้ความหวังใดเป็นจริง เพียงพอแล้วสำหรับพวกเขาที่จะใช้ชีวิตอยู่ในบรรยากาศแห่งความฝัน การคาดคะเน และภาพลวงตา: «แท้จริงการคาดคะเนนั้นไม่ได้ช่วยอะไรเลยแม้แต่น้อยต่อความจริง» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:36)

นี่คือกฎของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และเป็นแนวทาง (ซุนนะฮ์) ของพระองค์ในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ และท่านจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในแนวทางของอัลลอฮ์เลย:

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

«แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

และนี่ก็คือกฎที่ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวไว้ในหะดีษอันทรงเกียรติที่บันทึกโดยอบูดาวูด:

يوشك الأمم أن تداعى عليكم كما تداعى الأكلة إلى قصعتها فقال قائل: ومن قِلَّةٍ نحن يومئذٍ؟ قال: بل أنتم يومئذٍ كثيرٌ، ولكنكم غثاءٌ كغثاء السيل، ولينزعنَّ اللّه من صدور عدوكم المهابة منكم ، وليقذفنَّ اللّه في قلوبكم الوهن , فقال قائل: يا رسول اللّه وما الوهن ؟ قال: حبُّ الدنيا وكراهية الموت

«ใกล้แล้วที่ประชาชาติต่างๆ จะรุมกันเข้ามาหาพวกท่าน ดังเช่นที่ผู้กินรุมกันเข้าหาถาดอาหารของพวกเขา มีผู้หนึ่งถามว่า: เป็นเพราะในวันนั้นพวกเรามีจำนวนน้อยหรือ? ท่านตอบว่า: ไม่ใช่ ในวันนั้นพวกท่านมีจำนวนมาก แต่พวกท่านเป็นเหมือนฟองเศษขยะที่ลอยมากับกระแสน้ำหลาก และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงถอดความเกรงขามต่อพวกท่านออกจากหัวอกของศัตรูของพวกท่าน และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงใส่ "อัล-วะฮ์น" ลงในหัวใจของพวกท่าน มีผู้หนึ่งถามว่า: โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ อัล-วะฮ์นคืออะไร? ท่านตอบว่า: ความรักดุนยาและความรังเกียจความตาย»

ท่านไม่เห็นหรือว่า ท่านนบี ﷺ ได้อธิบายไว้แล้วว่า สาเหตุของความอ่อนแอของประชาชาติและความต่ำต้อยของประชาชนนั้น คือความเปราะบางของจิตใจ ความอ่อนแอของหัวใจ และการที่หัวใจของพวกเขาว่างเปล่าจากคุณธรรมอันประเสริฐและคุณลักษณะของความเป็นลูกผู้ชายที่แท้จริง แม้ว่าจำนวนของพวกเขาจะมากมาย และทรัพยากรตลอดจนผลผลิตของพวกเขาจะเพิ่มพูนก็ตาม

และแท้จริงเมื่อประชาชาติใดหลงระเริงอยู่ในความสุขสำราญ คุ้นชินกับความฟุ้งเฟ้อ จมดิ่งอยู่ในผลประโยชน์ทางวัตถุ หลงใหลไปกับความงดงามของชีวิตดุนยา และลืมเลือนการอดทนต่อความยากลำบาก การเผชิญหน้ากับภัยพิบัติ และการต่อสู้ดิ้นรน (ญิฮาด) ในหนทางแห่งสัจธรรม ก็จงกล่าวอำลาเกียรติยศและความหวังของประชาชาตินั้นได้เลย

ระหว่างสองพลัง

ผู้คนจำนวนมากคิดว่าโลกตะวันออกขาดพลังทางวัตถุ อันได้แก่ ทรัพย์สิน ยุทโธปกรณ์ อาวุธสงคราม และการต่อสู้ เพื่อที่จะลุกขึ้นและแข่งขันกับประชาชาติต่าง ๆ ที่ได้ช่วงชิงสิทธิของมันไปและกดขี่ผู้คนของมัน สิ่งนั้นถูกต้องและสำคัญ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าและจำเป็นยิ่งกว่าคือพลังทางจิตวิญญาณ อันได้แก่ คุณธรรมอันประเสริฐ จิตใจอันสูงส่ง การศรัทธาในสิทธิของตนและการรู้จักสิทธินั้น ความมุ่งมั่นอันเด็ดเดี่ยว การเสียสละในหนทางแห่งหน้าที่ และความซื่อสัตย์ภักดีซึ่งความไว้วางใจและความเป็นเอกภาพจะถูกสร้างขึ้นบนมัน และจากทั้งสองสิ่งนี้เองที่พลังจะก่อกำเนิดขึ้น

หากโลกตะวันออกศรัทธาในสิทธิของตน เปลี่ยนแปลงตนเอง ใส่ใจต่อพลังแห่งจิตวิญญาณ และเอาใจใส่ในการขัดเกลาศีลธรรมแล้ว ปัจจัยต่าง ๆ แห่งพลังทางวัตถุก็จะมาหามันจากทุกทิศทาง และในหน้าบันทึกของประวัติศาสตร์นั้นมีข่าวคราวที่แน่ชัดอยู่แล้ว

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเชื่อมั่นในเรื่องนี้อย่างเต็มที่ ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงทุ่มเทอย่างไม่หยุดหย่อนในการชำระจิตวิญญาณของพวกเขา เสริมสร้างจิตใจและศีลธรรมของพวกเขาให้เข้มแข็ง และด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงต่อสู้ด้วยการเผยแผ่ของพวกเขา และปรารถนาให้ผู้คนยึดถือหลักการของพวกเขา และเรียกร้องประชาชาติให้ปฏิรูปจิตใจและขัดเกลาศีลธรรม

และพวกเขามิได้คิดค้นสิ่งนี้ขึ้นมาเอง ดังเช่นในทุกสิ่งที่พวกเขากล่าว แต่พวกเขานำมาจากคลังความรู้อันยิ่งใหญ่ที่สุด มหาสมุทรอันกว้างใหญ่ ธรรมนูญอันมั่นคงรัดกุม และแหล่งอ้างอิงอันสูงสุด นั่นคือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และท่านทั้งหลายได้เคยฟังมาแล้วถึงบทบัญญัติอันเป็นนิรันดร์นั้น คือกฎที่ว่า:

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

«แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสิ่งที่มีอยู่กับกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่มีอยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

แท้จริงอัลกุรอานได้เปิดเผยความหมายนี้ไว้ในหลายอายะฮ์ ยิ่งไปกว่านั้น อัลกุรอานยังได้ยกตัวอย่างเชิงปฏิบัติอันเป็นนิรันดร์ ชัดแจ้งอย่างที่สุด และสัจจริงอย่างที่สุด ไว้ในเรื่องราวของบนีอิสรออีล อันเป็นเรื่องราวอันน่าอัศจรรย์ซึ่งได้วาดเส้นทางแห่งการสร้างตัวให้แก่ทุกประชาชาติที่สิ้นหวัง

แนวทางนั้นชัดเจน

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเชื่อว่า อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เมื่อพระองค์ทรงประทานอัลกุรอานลงมา และทรงบัญชาให้บ่าวของพระองค์ปฏิบัติตามท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และทรงพอพระทัยให้อิสลามเป็นศาสนาของพวกเขา พระองค์ได้ทรงวางหลักการพื้นฐานทั้งปวงที่จำเป็นต่อการดำรงอยู่ของประชาชาติ การฟื้นฟู และความผาสุกของประชาชาติไว้ในศาสนาอันเที่ยงตรงนี้ และนั่นคือการยืนยันถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งที่ว่า:

ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ

«คือบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามเราะซูลผู้เป็นนบีที่ไม่รู้หนังสือ ซึ่งพวกเขาพบว่าท่านถูกบันทึกไว้ ณ พวกเขาในอัต-เตารอฮ์และอัล-อินญีล โดยที่ท่านจะใช้พวกเขาให้กระทำสิ่งที่ชอบธรรม และห้ามพวกเขาจากสิ่งที่มิชอบ และอนุมัติ…

لَهُمُ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَـٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ

…สิ่งดีทั้งหลายแก่พวกเขา และห้ามพวกเขาจากสิ่งเลวร้ายทั้งหลาย และปลดเปลื้องภาระหนักและห่วงตรวนที่เคยมีอยู่บนพวกเขาออกไป» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ 7:157)

والله ما تركت من شر إلا و نهيتكم عنه

และนี่สอดคล้องกับคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ในหะดีษอันทรงเกียรติ ซึ่งมีความหมายว่า «ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันไม่ได้ละทิ้งความชั่วใดไว้เลย นอกจากฉันได้ห้ามพวกท่านจากมันแล้ว»

หากท่านพินิจพิจารณาคำสอนของอิสลามอย่างถี่ถ้วน ท่านจะพบว่าอิสลามได้วางหลักการที่ถูกต้องที่สุด ระบบที่เหมาะสมที่สุด และกฎเกณฑ์ที่ละเอียดที่สุดไว้สำหรับชีวิตของปัจเจกบุคคล ทั้งชายและหญิง สำหรับชีวิตครอบครัว ทั้งในการก่อตั้งและการล่มสลาย และสำหรับชีวิตของประชาชาติทั้งหลาย ทั้งในการกำเนิด ความเข้มแข็ง และความเสื่อมถอย อีกทั้งได้คลี่คลายแนวคิดต่าง ๆ ที่นักปฏิรูปทั้งหลายต้องหยุดชะงักอยู่ต่อหน้ามัน ไม่ว่าจะเป็นแนวคิดสากลนิยม ชาตินิยม สังคมนิยม ทุนนิยม และบอลเชวิค สงคราม การกระจายความมั่งคั่ง ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิตกับผู้บริโภค และสิ่งอื่นใดที่เกี่ยวข้องไม่ว่าใกล้หรือไกลกับประเด็นการศึกษาเหล่านี้ ซึ่งกำลังครอบงำความคิดของผู้ปกครองประชาชาติและนักปรัชญาสังคม ทั้งหมดนี้เราเชื่อว่าอิสลามได้ลงลึกไปถึงแก่นของมัน และได้วางระบบต่าง ๆ ไว้แก่โลก ซึ่งประกันให้โลกได้รับประโยชน์จากข้อดีที่มีอยู่ในนั้น และหลีกเลี่ยงอันตรายและหายนะที่จะตามมาจากมัน ทั้งนี้ในบทความนี้ไม่ใช่ที่สำหรับการอธิบายรายละเอียด หากแต่เราเพียงกล่าวถึงสิ่งที่เราเชื่อ และชี้แจงแก่ผู้คนถึงสิ่งที่เราเชิญชวนพวกเขาไปสู่ และหลังจากนี้เราจะมีโอกาสอีกหลายครั้งที่จะอธิบายรายละเอียดในสิ่งที่เรากล่าวไว้

เราจำเป็นต้องปฏิบัติตาม

เมื่ออัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมีความเชื่อเช่นนั้น พวกเขาจึงเรียกร้องให้ผู้คนลงมือทำเพื่อให้หลักการของอิสลามเป็นรากฐานที่การฟื้นฟูของโลกตะวันออกยุคใหม่ตั้งอยู่บนนั้นในทุกกิจการของชีวิต และพวกเขาเชื่อว่าทุกปรากฏการณ์ของการฟื้นฟูที่ขัดแย้งกับหลักการของอิสลามและปะทะกับบทบัญญัติของอัลกุรอาน ล้วนเป็นการทดลองที่เสื่อมเสียและล้มเหลว ซึ่งประชาชาติทั้งหลายจะออกมาจากมันพร้อมกับการเสียสละอันใหญ่หลวงโดยไร้ประโยชน์ ดังนั้น จึงเป็นการดีกว่าสำหรับประชาชาติที่ต้องการลุกขึ้นฟื้นฟู ที่จะเดินไปสู่เป้าหมายนั้นด้วยหนทางที่สั้นที่สุด นั่นคือการปฏิบัติตามบทบัญญัติของอิสลาม

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนไม่ได้จำกัดการเผยแผ่นี้ไว้เฉพาะดินแดนหนึ่งดินแดนใดในบรรดาดินแดนอิสลาม หากแต่พวกเขาส่งเสียงเรียกร้องนี้ออกไป โดยหวังว่ามันจะไปถึงหูของผู้นำและบรรดาผู้มีอำนาจในทุกดินแดนที่ประชาชนนับถือศาสนาอิสลาม และพวกเขากำลังฉวยโอกาสนี้ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ดินแดนอิสลามทั้งหลายกำลังรวมตัวกัน และพยายามสร้างอนาคตของตนบนเสาหลักอันมั่นคงแห่งรากฐานของความเจริญรุ่งเรือง ความก้าวหน้า และการพัฒนา

จงระวังการเบี่ยงเบน

สิ่งที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนหวั่นเกรงมากที่สุด คือการที่ประชาชาติมุสลิมในโลกตะวันออกจะถูกพัดพาไปในกระแสของการเลียนแบบ จนนำเอาระบบอันเก่าคร่ำคร่าซึ่งขัดแย้งในตัวเอง และประสบการณ์ได้พิสูจน์แล้วถึงความเสื่อมเสียและความไม่เหมาะสมของมัน มาปะชุนการฟื้นฟูของตน แท้จริงแล้ว ทุกประชาชาติในบรรดาประชาชาติอิสลามย่อมมีธรรมนูญทั่วไปอยู่แล้ว ดังนั้น จึงจำเป็นที่จะต้องนำบทบัญญัติต่าง ๆ ของธรรมนูญทั่วไปนั้นมาจากบทบัญญัติของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ และประชาชาติที่ระบุไว้ในมาตราแรกของธรรมนูญว่า "ศาสนาประจำชาติคืออิสลาม" ก็จำเป็นต้องวางมาตราที่เหลือทั้งหมดบนพื้นฐานของหลักการข้อนี้ และ…

ทุกมาตราที่อิสลามไม่ยอมรับ และบทบัญญัติของอิสลามไม่อนุญาต จะต้องถูกตัดออกจาก […] เพื่อมิให้เกิดความขัดแย้งขึ้นในกฎหมายพื้นฐานของรัฐ

จงปฏิรูปกฎหมาย

ทุกประชาชาติย่อมมีกฎหมายที่ประชาชนของตนใช้เป็นหลักในการตัดสินข้อพิพาท และกฎหมายนี้จะต้องได้มาจากบทบัญญัติของชะรีอะฮ์อิสลาม โดยนำมาจากอัลกุรอานอันทรงเกียรติ และสอดคล้องกับหลักอุศูลุลฟิกฮ์อิสลาม แท้จริงในชะรีอะฮ์อิสลาม และในสิ่งที่บรรดานักนิติบัญญัติมุสลิมได้วางไว้นั้น มีสิ่งที่ปิดช่องโหว่ ตอบสนองความต้องการ ดับความกระหายได้ และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดและผลอันเปี่ยมด้วยความจำเริญยิ่ง แท้จริงในบทลงโทษตามกำหนดของอัลลอฮ์ (หุดูด) นั้น หากได้รับการบังคับใช้ ย่อมเป็นสิ่งยับยั้งที่ทำให้อาชญากรหลาบจำ แม้เขาจะเคยชินกับการก่ออาชญากรรมก็ตาม และหยุดยั้งผู้รุกรานได้ แม้การรุกรานจะฝังรากลึกอยู่ในจิตใจของเขาก็ตาม ทั้งยังช่วยให้รัฐบาลทั้งหลายพ้นจากความเหนื่อยยากของการทดลองที่ล้มเหลว ประสบการณ์ได้พิสูจน์และยืนยันในเรื่องนี้ หลักการนิติบัญญัติสมัยใหม่ก็เรียกร้องและสนับสนุนสิ่งนี้ และอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงกำหนดและทรงบังคับให้เป็นสิ่งจำเป็น ดังที่ทรงตรัสว่า:

وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٤٤﴾

«และผู้ใดที่มิได้ตัดสินตามสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ปฏิเสธศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44)

จงปฏิรูปภาพลักษณ์ของสังคม

ทุกประชาชาติย่อมมีภาพลักษณ์ต่าง ๆ ของชีวิตทางสังคม ซึ่งรัฐบาลทั้งหลายกำกับดูแล ได้รับการจัดระเบียบโดยกฎหมาย และได้รับการคุ้มครองโดยอำนาจรัฐ ดังนั้นทุกประชาชาติมุสลิมในโลกตะวันออกจึงต้องดำเนินการให้ภาพลักษณ์เหล่านี้ทั้งหมดเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับจริยธรรมของศาสนา และดำเนินไปตามบทบัญญัติและคำสั่งใช้ของอิสลาม แท้จริงการค้าประเวณีที่ได้รับอนุญาตอย่างเป็นทางการนั้น เป็นมลทินแห่งความอัปยศบนหน้าผากของทุกประชาชาติที่ให้คุณค่าแก่คุณธรรมข้อนี้ แล้วจะกล่าวอะไรเล่าถึงประชาชาติมุสลิมทั้งหลาย ซึ่งศาสนาของพวกเขากำหนดให้ต้องต่อต้านการค้าประเวณี และจัดการกับผู้ทำซินาอย่างเด็ดขาด ดังที่ทรงตรัสว่า:

وَلَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِى دِينِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۖ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةٌ مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢﴾

«และอย่าให้ความสงสารต่อเขาทั้งสองครอบงำพวกเจ้าในการปฏิบัติตามศาสนาของอัลลอฮ์ หากพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันอาคิเราะฮ์ และจงให้กลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ศรัทธาร่วมเป็นพยานในการลงโทษเขาทั้งสอง» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:2)

แท้จริงร้านสุราที่ตั้งอยู่บนถนนที่เด่นชัดที่สุดของเมือง และในย่านที่สะดุดตาที่สุด ป้ายโฆษณาเครื่องดื่มมึนเมาขนาดใหญ่ทั้งยาวและกว้างเหล่านั้น และโฆษณาที่โจ่งแจ้งชัดเจนเกี่ยวกับ "มารดาแห่งความชั่วร้ายทั้งปวง" (คือสุรา) เหล่านี้ ล้วนเป็นภาพลักษณ์ที่ศาสนาไม่ยอมรับ และอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ห้ามไว้อย่างเด็ดขาดที่สุด

จงต่อต้านความเสื่อมทรามทางศีลธรรม

ความเสื่อมทรามทางศีลธรรมที่ยั่วยวน ความสำราญที่ล่อลวง และความบันเทิงไร้สาระที่แพร่หลายอยู่ตามท้องถนน สถานที่ชุมนุม สถานตากอากาศฤดูร้อน และแหล่งพักผ่อนหย่อนใจทั้งหลายนี้ ล้วนขัดแย้งกับสิ่งที่อิสลามได้สั่งเสียไว้แก่ผู้ปฏิบัติตาม อันได้แก่ ความบริสุทธิ์ทางศีลธรรม ความมีเกียรติ ความทระนงในศักดิ์ศรี การมุ่งมั่นต่อกิจการที่จริงจัง และการออกห่างจากสิ่งต่ำต้อยไร้ค่า (ดังหะดีษที่ว่า) «แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาทรงรักกิจการที่สูงส่ง และทรงรังเกียจกิจการที่ต่ำต้อย»

(إن الله تعالى يحب معالي الأمور و يكره سفاسفها)

ดังนั้น ภาพลักษณ์เหล่านี้ทั้งหมดและสิ่งที่คล้ายคลึงกัน ประชาชาติมุสลิมทั้งหลายจะต้องทุ่มเทพลังและความพยายามทั้งหมดเท่าที่อำนาจรัฐและกฎหมายของตนจะเอื้ออำนวย ในการต่อสู้และต่อต้านมัน โดยไม่ย่อหย่อนและไม่ปัดภาระให้แก่กัน

จงจัดระบบการศึกษา

และสำหรับทุกประชาชาติและทุกชนชาติที่เป็นมุสลิม จะต้องมีนโยบายด้านการศึกษา การบ่มเพาะเยาวชน และการสร้างบุรุษแห่งอนาคตผู้ซึ่งชีวิตของประชาชาติใหม่ขึ้นอยู่กับพวกเขา ดังนั้นนโยบายนี้จะต้องสร้างขึ้นบนหลักการอันชาญฉลาดที่ประกันให้แก่เยาวชนซึ่งภูมิคุ้มกันทางศาสนาและป้อมปราการทางจริยธรรม ความรู้ในบทบัญญัติแห่งศาสนาของพวกเขา และความภาคภูมิใจในเกียรติยศอันรุ่งโรจน์ในอดีตและอารยธรรมอันกว้างไกลของศาสนานี้

นี่เป็นเพียงส่วนน้อยจากหลักการมากมายที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนปรารถนาให้ประชาชาติอิสลามยึดถือในการสร้างการฟื้นฟูยุคใหม่ พวกเขามุ่งการเรียกร้องนี้ไปยังมุสลิมทั้งหมด ทั้งประชาชนและรัฐบาล และวิธีการของพวกเขาในการบรรลุเป้าหมายอิสลามอันสูงส่งเหล่านี้มีเพียงวิธีเดียว คือการอธิบายให้เห็นถึงคุณประโยชน์และบทบัญญัติที่มีอยู่ในหลักการเหล่านั้น จนเมื่อผู้คนได้รำลึกถึงสิ่งนั้นและมั่นใจในประโยชน์ของมัน ก็จะก่อให้เกิดการปฏิบัติตามและการยอมรับในบทบัญญัติของมัน:

قُلْ هَـٰذِهِۦ سَبِيلِىٓ أَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِى ۖ وَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٠٨﴾

«จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) นี่คือแนวทางของฉัน ฉันเรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์บนความประจักษ์แจ้ง ทั้งตัวฉันและผู้ที่ปฏิบัติตามฉัน มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ และฉันมิใช่ผู้หนึ่งในหมู่ผู้ตั้งภาคี» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:108)

จงได้รับประโยชน์จากภราดรภาพของพี่น้องของพวกท่าน

อิสลามเรียกร้องลูกหลานและผู้ปฏิบัติตามของตน โดยกล่าวแก่พวกเขาว่า:

وَٱعْتَصِمُوا۟ بِحَبْلِ ٱللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا۟ ۚ وَٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَآءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِۦٓ إِخْوَٰنًا

«และพวกเจ้าจงยึดสายเชือกของอัลลอฮ์ไว้โดยพร้อมเพรียงกัน และจงอย่าแตกแยกกัน และจงรำลึกถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีแก่พวกเจ้า ขณะที่พวกเจ้าเคยเป็นศัตรูกัน แล้วพระองค์ทรงประสานระหว่างหัวใจของพวกเจ้า แล้วพวกเจ้าก็กลายเป็นพี่น้องกันด้วยความโปรดปรานของพระองค์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:103)

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

وَٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ

และอัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวไว้ในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุร็อต 49:10) และในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า «และบรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิงนั้น บางส่วนของพวกเขาเป็นผู้คุ้มครองของอีกบางส่วน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:71)

(و كونوا عباد الله إخوانا)

และท่านนบี ﷺ ผู้ทรงเกียรติกล่าวว่า «และพวกท่านจงเป็นบ่าวของอัลลอฮ์ที่เป็นพี่น้องกัน» และเช่นนั้นเอง บรรดามุสลิมรุ่นแรก ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา ได้เข้าใจความหมายแห่งภราดรภาพนี้จากอิสลาม และอะกีดะฮ์ของพวกเขาในศาสนาของอัลลอฮ์ได้กำหนดให้พวกเขามีความรู้สึกแห่งความรักและความสมัครสมานอันยั่งยืนที่สุด และการแสดงออกซึ่งภราดรภาพและการรู้จักกันอันสูงส่งที่สุด พวกเขาจึงเป็นดั่งชายคนเดียว หัวใจดวงเดียว และมือเดียวกัน จนกระทั่งอัลลอฮ์ทรงทวงบุญคุณด้วยสิ่งนั้นในคัมภีร์ของพระองค์ โดยตรัสว่า:

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا مَّآ أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ

«และพระองค์ได้ทรงประสานระหว่างหัวใจของพวกเขา หากเจ้าได้ใช้จ่ายสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินทั้งหมด เจ้าก็ไม่อาจประสานระหว่างหัวใจของพวกเขาได้ แต่ทว่าอัลลอฮ์ทรงประสานระหว่างพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:63)

ภาคปฏิบัติ

แท้จริงมุฮาญิรผู้นั้น ซึ่งได้ละทิ้งครอบครัวของเขา พรากจากแผ่นดินของเขาที่มักกะฮ์ และหลบหนีเพื่อรักษาศาสนาของตน ได้พบลูกหลานแห่งอิสลามจากบรรดาหนุ่มชาวยัษริบรอคอยเขาอยู่เบื้องหน้า ทุกคนล้วนมีความโหยหาต่อเขา รักเขา และปลื้มปีติต่อการมาถึงของเขา ทั้งที่พวกเขาไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ไม่มีความสัมพันธ์เก่าแก่ใด ๆ ไม่มีสายสัมพันธ์ทางการสมรสหรือทางเครือญาติฝ่ายบิดาผูกพันพวกเขาไว้กับเขา และไม่มีเป้าหมายหรือผลประโยชน์ใดผลักดันพวกเขาไปหาเขา หากแต่เป็นอะกีดะฮ์แห่งอิสลามนั่นเองที่ทำให้พวกเขาเอ็นดูเขา ผูกพันกับเขา และถือว่าเขาเป็นส่วนหนึ่งของตัวพวกเขาเองและเป็นดั่งพี่น้องร่วมวิญญาณของพวกเขา และทันทีที่เขามาถึงมัสยิด บรรดาผู้มีใบหน้าเจิดจรัสและเปี่ยมด้วยความจำเริญจากเผ่าเอาส์และค็อซร็อจก็ห้อมล้อมรอบตัวเขา ทุกคนต่างเชิญชวนเขาไปสู่

ما نزل مهاجري على أنصاري إلا بقرعة

...บ้านของเขา ให้ความสำคัญแก่เขามากกว่าตนเอง และยอมสละชีวิตและครอบครัวของตนเพื่อเขา ต่างคนต่างยืนกรานในความต้องการนี้ จนเรื่องต้องจบลงด้วยการจับฉลาก อิมามอัล-บุคอรีย์ได้รายงานหะดีษซึ่งมีความหมายว่า «ไม่มีมุฮาญิรคนใดได้เข้าพักอยู่กับชาวอันศอรคนใด เว้นแต่ด้วยการจับฉลาก»

อัลกุรอานได้บันทึกความประเสริฐนั้นของชาวอันศอรไว้ชั่วกาลนาน มันยังคงเปล่งประกายเจิดจ้าอยู่บนหน้าผากของกาลเวลา ในคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ว่า

وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلْإِيمَـٰنَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِى صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ أُوتُوا۟ وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٩﴾

«และบรรดาผู้ที่ตั้งหลักแหล่งอยู่ในบ้านเมือง (มะดีนะฮ์) และยึดมั่นในอีมานมาก่อนพวกเขา พวกเขารักผู้ที่อพยพมาหาพวกเขา และพวกเขาไม่รู้สึกปรารถนาสิ่งใดในใจต่อสิ่งที่ถูกมอบให้แก่พวกนั้น พวกเขาให้ความสำคัญแก่ผู้อื่นมากกว่าตนเอง แม้ว่าพวกเขาเองจะขัดสนก็ตาม และผู้ใดได้รับการปกป้องให้พ้นจากความตระหนี่ของตัวเขาเอง ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:9)

ลูกหลานของอิสลามได้ดำเนินตามแนวทางนี้สืบมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนรุ่นแรกซึ่งภราดรภาพแห่งอีมานได้หยั่งรากอยู่ในจิตใจของพวกเขา ไม่มีความแตกต่างระหว่างมุฮาญิรีนกับอันศอร และระหว่างชาวมักกะฮ์กับชาวเยเมน ถึงขนาดที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้ยกย่องชาวอัชอะรีย์จากเยเมน ด้วยถ้อยคำซึ่งมีความหมายว่า «ชาวอัชอะรีย์ช่างเป็นกลุ่มชนที่ดียิ่ง เมื่อพวกเขาประสบความขาดแคลนไม่ว่าในยามเดินทางหรือยามอยู่กับบ้าน พวกเขาจะรวบรวมสิ่งที่มีอยู่ใส่ไว้ในถุงเสบียงของพวกเขา แล้วแบ่งปันกันอย่างเท่าเทียม»

نعم القوم الأشعريون إذا جهدوا في سفر أو حضر جمعوا ما عندهم فوضعوه في مزادتهم ثم قسموه بينهم بالسوية

เมื่อท่านอ่านอัลกุรอานอันทรงเกียรติและหะดีษของท่านนบีผู้ยิ่งใหญ่ ﷺ และศึกษาชีวประวัติของบุคคลผู้เจิดจรัสและเปี่ยมด้วยความจำเริญจากบรรดาลูกหลานของศาสนานี้ ท่านจะได้พบเรื่องราวที่ทำให้ท่านชื่นตาชื่นใจ และเติมเต็มทั้งโสตประสาทและหัวใจของท่าน

ภราดรภาพที่ประกาศความเป็นมนุษย์

อะกีดะฮ์นี้ได้ให้ผลสองประการ ซึ่งเราจำเป็นต้องเก็บเกี่ยว และจะบอกเล่าแก่ท่านถึงความหวานชื่น ความดีงาม และประโยชน์ที่มีอยู่ในผลทั้งสองนั้น

ผลประการแรก อะกีดะฮ์นี้ทำให้การเข้าปกครองดินแดนของอิสลามไม่เหมือนกับการเข้ายึดครองดินแดนใด ๆ ในประวัติศาสตร์เลย ไม่ว่าในด้านเป้าหมาย วิธีการและการบริหาร หรือในด้านผลลัพธ์และประโยชน์ที่เกิดขึ้น เพราะผู้พิชิตที่เป็นมุสลิมนั้น เมื่อพิชิตดินแดนใด ก็เพื่อเชิดชูถ้อยคำแห่งสัจธรรมให้สูงส่งในดินแดนนั้น และส่องสว่างขอบฟ้าของมันด้วยรัศมีแห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติ เมื่อดวงตะวันแห่งทางนำของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้ส่องแสงลงบนจิตใจของผู้คนในดินแดนนั้นแล้ว ความเหลื่อมล้ำก็หมดสิ้นไป การกดขี่ข่มเหงก็ถูกลบล้าง ความยุติธรรม ความเที่ยงธรรม ความรัก และความเป็นพี่น้องก็แผ่ปกคลุมไปทั่ว ไม่มีผู้พิชิตที่เป็นฝ่ายชนะและศัตรูที่เป็นฝ่ายพ่ายแพ้ หากแต่มีพี่น้องที่รักใคร่และกลมเกลียวกัน ด้วยเหตุนี้ แนวคิดชาตินิยมจึงละลายหายไป เหมือนหิมะที่ละลายหายไปเมื่อแสงอาทิตย์อันแรงกล้าเจิดจ้าส่องลงมา ต่อหน้าแนวคิดภราดรภาพอิสลามที่อัลกุรอานได้ปลูกฝังไว้ในจิตใจของผู้ที่ปฏิบัติตามมันทุกคน

ผู้พิชิตที่เป็นมุสลิมนั้น ก่อนที่เขาจะออกรบกับผู้ที่เขาไปรบ และได้รับชัยชนะเหนือผู้ที่เขาได้ชัยชนะ เขาได้สละครอบครัวของตน และปลดเปลื้องตนเองจากความคลั่งพวกพ้องและความคลั่งชาติเพื่อหนทางของอัลลอฮ์ เขาจึงไม่ได้ออกรบเพื่อพวกพ้อง ไม่ได้มุ่งเอาชนะเพื่อชาติ และไม่ได้ต่อสู้เพื่อเชื้อชาติ หากแต่เขาทำงานเพื่ออัลลอฮ์ และเพื่ออัลลอฮ์องค์เดียวเท่านั้น โดยไม่มีภาคีใดสำหรับพระองค์ ตัวอย่างอันงดงามที่สุดที่ได้รับการถ่ายทอดมาเกี่ยวกับความบริสุทธิ์ใจในเป้าหมาย และการปลดเปลื้องจิตใจจากอารมณ์ใฝ่ต่ำ คือสิ่งที่ปรากฏในหะดีษอันทรงเกียรติ ซึ่งมีความหมายว่า มีชายคนหนึ่งมาหาท่านนบี ﷺ แล้วกล่าวแก่ท่านว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ข้าพเจ้าอยากจะญิฮาดใน...

...ในหนทางของอัลลอฮ์ และข้าพเจ้าก็ชอบที่จะให้ผู้คนได้เห็นจุดยืนของข้าพเจ้า" ท่านนบี ﷺ ได้นิ่งเงียบและไม่ได้ตอบเขา แล้วอายะฮ์อันทรงเกียรตินี้ก็ถูกประทานลงมาว่า

فَمَن كَانَ يَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَـٰلِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا ﴿١١٠﴾

«ดังนั้น ผู้ใดหวังที่จะพบพระเจ้าของเขา ก็จงประกอบการงานที่ดี และอย่าตั้งผู้ใดเป็นภาคีในการเคารพภักดีต่อพระเจ้าของเขา» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:110)

ท่านเห็นแล้วใช่ไหมว่า อิสลามได้ถือว่าความปรารถนาของบุคคลผู้นี้ที่จะได้รับคำชื่นชมและคำสรรเสริญ ซึ่งเป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งของจิตใจมนุษย์ เป็นชิริกที่แฝงเร้น ซึ่งจำเป็นที่เขาจะต้องปลีกตัวให้พ้นจากมัน และยกระดับตนให้สูงส่งด้วยเกียรติแห่งเป้าหมายอันประเสริฐ? และจะมีสิ่งใดที่บริสุทธิ์ใจยิ่งไปกว่าการที่มนุษย์ลืมตัวเองเพื่อเป้าหมายของเขาอีกเล่า? และท่านคิดหรือว่า ชายผู้หนึ่งซึ่งศาสนาของเขากำหนดเงื่อนไขให้เขาต้องสลัดตัวตนออกไป และสะกดกลั้นอารมณ์ ความโน้มเอียง และความใคร่ปรารถนาของมันไว้ เพื่อให้การญิฮาดของเขาเป็นไปอย่างบริสุทธิ์เพื่ออัลลอฮ์แต่เพียงองค์เดียว จะคิดหลังจากนั้นที่จะต่อสู้เพื่อความคลั่งพวกพ้อง หรือออกศึกเพื่อเชื้อชาติหรือชาตินิยม? ... โอ้ อัลลอฮ์ ไม่เลย

แท้จริงผู้ที่ถูกพิชิตซึ่งเกาะดัรได้ประสงค์ให้เขาได้รับความผาสุกด้วยอิสลามและได้รับทางนำด้วยมันนั้น เขามิได้ละทิ้งบ้านเมืองและแผ่นดินของเขาให้แก่คนต่างชาติ เพื่อให้คนผู้นั้นปกครองตามอำเภอใจ กดขี่ใช้เขาอย่างทาสผู้ต่ำต้อย และกอบโกยทรัพยากรของแผ่นดินไว้แต่ผู้เดียวโดยไม่เผื่อแผ่ถึงเขา หากแต่ว่าเขาละทิ้งสิ่งที่เขาละทิ้งไปนั้น เพราะอีกฝ่ายได้หลอมรวมเขาเข้ากับตัวเอง ผสานเขาเข้ากับจิตวิญญาณของตน และร้องเรียกเขาด้วยความบริสุทธิ์ใจว่า "สิทธิ์ใดที่เรามี ท่านก็มีเช่นกัน หน้าที่ใดที่เราต้องแบก ท่านก็ต้องแบกเช่นกัน และคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา เป็นผู้ตัดสินระหว่างเรา" ดังนั้นทั้งสองฝ่ายจึงอุทิศตนจนหลอมรวมอยู่ในเป้าหมายของเขา และเสียสละเพื่อหลักการของเขา และเขาละทิ้งสิ่งที่เขาละทิ้งไปก็เพื่อให้รัศมีของอัลลอฮ์แผ่ครอบคลุมมวลมนุษยชาติ และให้ดวงอาทิตย์แห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติสาดแสงส่องลงมา และในสิ่งนั้นคือความผาสุกอันสมบูรณ์และความรุ่งเรืองอันเพียบพร้อมของมนุษยชาติ หากพวกเขารู้

ขอบฟ้าแห่งมาตุภูมิอิสลาม

ส่วนผลประการที่สองนั้น คือภราดรภาพแห่งอิสลามได้ทำให้มุสลิมทุกคนมีความเชื่อว่า ทุกคืบของแผ่นดินที่มีพี่น้องผู้นับถือศาสนาแห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติอาศัยอยู่ คือส่วนหนึ่งของแผ่นดินอิสลามโดยรวม ซึ่งอิสลามได้กำหนดให้บุตรหลานทุกคนของอิสลามต้องทำงานเพื่อปกป้องและนำความผาสุกมาสู่แผ่นดินนั้น ด้วยเหตุนี้ ขอบฟ้าแห่งมาตุภูมิอิสลามจึงได้แผ่ขยายกว้างออกไป และอยู่เหนือขอบเขตของความรักชาติแบบภูมิศาสตร์และความรักชาติแบบสายเลือด ไปสู่ความรักชาติแห่งหลักการอันสูงส่ง หลักความเชื่อที่บริสุทธิ์และถูกต้อง และสัจธรรมทั้งหลายที่อัลลอฮ์ทรงทำให้เป็นทางนำและแสงสว่างแก่โลก และเมื่อบุตรหลานของอิสลามได้ตระหนักถึงความหมายนี้ และมันได้ฝังรากลงในจิตใจของพวกเขาแล้ว อิสลามก็กำหนดให้เป็นฟัรฎูที่จำเป็นแก่พวกเขาในการปกป้องแผ่นดินของอิสลามจากการรุกรานของผู้รุกราน การปลดปล่อยแผ่นดินนั้นจากการยึดครองของผู้ช่วงชิง และการป้องกันแผ่นดินนั้นจากความละโมบของผู้ละเมิด

หนทางที่ยาวไกล

ข้าพเจ้าหวังว่าถ้อยคำที่ต่อเนื่องกันเหล่านี้ในการอธิบายดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ได้เปิดเผยให้ผู้อ่านได้รู้ถึงเป้าหมายของพวกเขา และได้ทำให้ผู้อ่านเห็นแนวทางของพวกเขาในการมุ่งไปสู่เป้าหมายนี้อย่างชัดเจน แม้เพียงในระดับหนึ่งก็ตาม และก่อนหน้านี้ ข้าพเจ้าได้เคยกล่าวแก่พี่น้องของเราผู้มีความหวงแหนต่ออิสลามและเกียรติของอิสลามเป็นถ้อยคำยาว ซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงที่สุดกับ...

ด้วยถ้อยคำเหล่านี้ที่ท่านผู้อ่านได้เห็นแล้วภายใต้หัวข้อ: (เราเชิญชวนผู้คนไปสู่สิ่งใด)

ผู้ที่ข้าพเจ้าได้สนทนาด้วยต่างตั้งใจฟังข้าพเจ้าอย่างน่าชื่นชม และเราก็ทำความเข้าใจถ้อยความกันไปทีละประเด็น จนกระทั่งเราออกจากการสนทนานั้นด้วยความมั่นใจเต็มเปี่ยมในความสูงส่งของเป้าหมายและความสำเร็จของวิธีการ แต่ข้าพเจ้าก็ประหลาดใจยิ่งนักเมื่อเห็นว่าพวกเขาเกือบทั้งหมดมีความเห็นตรงกันว่า หนทางนี้ แม้จะยอมรับว่าจะประสบความสำเร็จ แต่ก็เป็นหนทางที่ยาวไกล และกระแสอันเชี่ยวกรากที่ทำลายล้างในบ้านเมืองนั้นมีพลังรุนแรง จนทำให้ความสิ้นหวังคืบคลานเข้าสู่หัวใจ และความท้อแท้เข้าครอบงำจิตใจ เพื่อไม่ให้ท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติรู้สึกเช่นเดียวกับที่ผู้ร่วมสนทนาเหล่านั้นเคยรู้สึกมาก่อน ข้าพเจ้าจึงปรารถนาให้ถ้อยคำเหล่านี้เปี่ยมไปด้วยความหวัง และล้นเหลือด้วยความเชื่อมั่นในความสำเร็จ อินชาอัลลอฮ์ และกิจการทั้งปวงเป็นของอัลลอฮ์ทั้งก่อนหน้านี้และหลังจากนี้ ข้าพเจ้าจะสรุปเรื่องนี้ไว้ในสองมุมมองเชิงบวก ดังนี้:

มุมมองทางสังคม

นักสังคมวิทยากล่าวว่า ความจริงของวันนี้คือความฝันของเมื่อวาน และความฝันของวันนี้คือความจริงของวันพรุ่งนี้ นี่เป็นมุมมองที่ได้รับการยืนยันจากความเป็นจริง และได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานและข้อพิสูจน์ ยิ่งกว่านั้น มันยังเป็นแกนกลางแห่งความก้าวหน้าของมนุษยชาติและการไต่เต้าขึ้นสู่ขั้นแห่งความสมบูรณ์ ใครเล่าจะเชื่อว่านักวิทยาศาสตร์จะไปถึงสิ่งที่พวกเขาไปถึงแล้ว ทั้งการค้นพบและสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ ก่อนที่สิ่งเหล่านั้นจะเกิดขึ้นเพียงไม่กี่ปี ยิ่งกว่านั้น บรรดาปรมาจารย์แห่งวิทยาการเองก็ยังปฏิเสธสิ่งเหล่านั้นเมื่อแรกรู้จัก จนกระทั่งความเป็นจริงได้พิสูจน์และหลักฐานได้ยืนยัน ตัวอย่างในเรื่องนี้มีอยู่มากมาย และเป็นที่ประจักษ์ชัดโดยไม่ต้องกล่าวถึงให้ยืดยาว

มุมมองทางประวัติศาสตร์

แท้จริงการฟื้นตัวของประชาชาติทั้งหลายล้วนเริ่มต้นจากสภาพที่อ่อนแอ จนผู้ที่มองดูคิดไปว่า การที่พวกเขาจะไปถึงสิ่งที่มุ่งหวังนั้นเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้

แต่ทั้งที่มีความคิดเช่นนี้ ประวัติศาสตร์ก็ได้บอกเล่าแก่เราว่า ความอดทน ความหนักแน่นมั่นคง วิทยปัญญา และความสุขุมรอบคอบ ได้นำพาการฟื้นตัวที่เริ่มต้นอย่างอ่อนแอและมีปัจจัยน้อยนิดเหล่านี้ไปสู่จุดสูงสุดแห่งความสำเร็จและการชี้นำจากอัลลอฮ์ ตามที่ผู้ดำเนินการต่างหวังไว้ ใครเล่าจะเชื่อว่าคาบสมุทรอาหรับ ซึ่งเป็นทะเลทรายแห้งแล้งกันดาร จะให้กำเนิดแสงสว่างและความรู้ และบรรดาลูกหลานของมันจะครอบครองรัฐที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกด้วยอิทธิพลทางจิตวิญญาณและทางการเมือง? ใครเล่าจะคาดคิดว่าอบูบักร (ร.ฎ.) ผู้มีหัวใจอ่อนโยนนุ่มนวล ในขณะที่ผู้คนแข็งข้อต่อท่าน และบรรดาผู้สนับสนุนท่านต่างงุนงงในกิจการของตน จะสามารถส่งกองทัพออกไปถึงสิบเอ็ดกองทัพในวันเดียว เพื่อปราบปรามผู้ฝ่าฝืน ดัดสิ่งที่คดงอให้ตรง สั่งสอนผู้ละเมิด ลงโทษผู้ตกศาสนา และเรียกเก็บสิทธิของอัลลอฮ์ในซะกาตจากผู้ที่ปฏิเสธการจ่าย? และใครเล่าจะเชื่อว่ากลุ่มผู้สนับสนุนเล็ก ๆ ที่ซ่อนเร้นอยู่จากลูกหลานของอะลีและอับบาสนี้ จะสามารถโค่นล้มอาณาจักรอันเข้มแข็งและแผ่ไพศาลนั้นได้ในชั่วเวลาเพียงข้ามคืน ทั้งที่วันหนึ่งพวกเขาเคยตกเป็นเป้าของการสังหาร การไล่ล่า การเนรเทศ และการข่มขู่คุกคาม? และใครเล่าจะคาดคิดว่าเศาะลาฮุดดีน อัล-อัยยูบี จะยืนหยัดอยู่ได้เป็นเวลาหลายปีอันยาวนาน จนสามารถผลักดันบรรดากษัตริย์แห่งยุโรปให้ถอยกลับไปทั้ง…

…ล่าถอยกลับไปอย่างพ่ายแพ้ ทั้งที่พวกเขามีจำนวนมากมายและกองทัพของพวกเขาต่างหนุนช่วยกัน จนกระทั่งกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ของพวกเขาถึงยี่สิบห้าองค์ได้รวมตัวกันต่อต้านเขา?

นั่นคือเรื่องในประวัติศาสตร์ยุคโบราณ ส่วนในประวัติศาสตร์ยุคปัจจุบันก็มีตัวอย่างที่น่าทึ่งที่สุดในเรื่องนี้ ใครเล่าจะคาดคิดว่ากษัตริย์อับดุลอะซีซ อาลสะอูด ซึ่งครอบครัวของท่านถูกเนรเทศ ญาติพี่น้องถูกขับไล่ให้ระหกระเหิน และอำนาจการปกครองถูกช่วงชิงไป จะสามารถกอบกู้อำนาจนั้นคืนมาได้ด้วยกำลังคนเพียงยี่สิบกว่าคน แล้วหลังจากนั้นท่านก็กลายเป็นความหวังหนึ่งของโลกอิสลามในการฟื้นฟูเกียรติภูมิและความเป็นเอกภาพของโลกอิสลามขึ้นมาใหม่? และใครเล่าจะเชื่อว่ากรรมกรชาวเยอรมันผู้นั้น (ฮิตเลอร์) จะไปถึงจุดที่เขาไปถึง ทั้งในด้านพลังอิทธิพลและความสำเร็จในเป้าหมาย?

มีหนทางอื่นอีกหรือไม่?

นอกจากนี้ยังมีข้อพิจารณาเชิงปฏิเสธอีกสองประการ ซึ่งให้ผลลัพธ์เดียวกัน และชี้นำหัวใจของผู้มีความหวงแหน (ต่อศาสนา) ไปสู่การทำงานอย่างถูกต้อง

ประการแรก: หนทางนี้ไม่ว่าจะยาวไกลเพียงใดก็ตาม ก็ไม่มีหนทางอื่นนอกจากนี้ในการสร้างการฟื้นฟูให้เป็นการสร้างที่ถูกต้อง และประสบการณ์ได้พิสูจน์แล้วถึงความถูกต้องของแนวคิดนี้

หน้าที่มาก่อน

ประการที่สอง: ผู้ทำงานนั้นทำงานเพื่อปฏิบัติหน้าที่เป็นอันดับแรก จากนั้นเพื่อผลบุญในอาคิเราะฮ์เป็นอันดับที่สอง แล้วจึงเพื่อผลประโยชน์ (ที่จะเกิดขึ้น) เป็นอันดับที่สาม หากเขาได้ลงมือทำงานแล้ว เขาก็ได้ปฏิบัติหน้าที่ของตนแล้ว และได้รับผลบุญจากอัลลอฮ์อย่างไม่ต้องสงสัย ตราบใดที่เงื่อนไขของมันครบถ้วน ส่วนผลประโยชน์นั้นยังคงอยู่ และเรื่องของมันเป็นกิจของอัลลอฮ์ บางทีอาจมีโอกาสหนึ่งที่เขาไม่ได้คาดคิดไว้มาถึง แล้วทำให้งานของเขาก่อเกิดผลที่มีความจำเริญที่สุด ในขณะที่หากเขานั่งเฉยไม่ยอมทำงาน เขาก็ต้องแบกรับบาปแห่งความบกพร่อง สูญเสียผลบุญแห่งการญิฮาด และถูกตัดขาดจากผลประโยชน์อย่างแน่นอน ฉะนั้นฝ่ายใดเล่าในสองฝ่ายนี้ที่มีฐานะดีกว่าและมีที่ชุมนุมดีกว่า? อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ชี้ถึงเรื่องนี้ไว้อย่างชัดแจ้งและตรงไปตรงมาในอายะฮ์อันทรงเกียรติว่า:

(وَ إِذَ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُواْ مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ , فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِ أَنجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ)

«และจงรำลึกเมื่อกลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขากล่าวว่า "ทำไมพวกท่านจึงตักเตือนกลุ่มชนที่อัลลอฮ์จะทรงทำลายพวกเขา หรือจะทรงลงโทษพวกเขาด้วยการลงโทษอันสาหัสเล่า?" พวกเขากล่าวว่า "เพื่อเป็นข้อแก้ตัวต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่าน และเพื่อว่าพวกเขาจะยำเกรง" ครั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่พวกเขาถูกเตือนให้รำลึก เราก็ได้ช่วยให้บรรดาผู้ที่ห้ามปรามความชั่วรอดพ้น และเราได้ลงโทษบรรดาผู้ที่อธรรมด้วยการลงโทษอันรุนแรง เนื่องจากสิ่งที่พวกเขาได้ฝ่าฝืน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:164-165)

เรื่องราวของประชาชาติหนึ่งที่กำลังก่อตัวขึ้น

ความอ่อนแอ

บัดนี้เราอยู่ต่อหน้าผู้กดขี่ที่หยิ่งผยอง ผู้ซึ่งกดขี่บ่าวของอัลลอฮ์ให้เป็นทาส ข่มเหงพวกเขาให้อ่อนแอ และใช้พวกเขาเป็นคนรับใช้ บริวาร ทาส และข้าทาสบริวาร และอยู่ต่อหน้าชนชาติหนึ่งจากบรรดาชนชาติที่มีเกียรติและรุ่งโรจน์ ซึ่งทรราชผู้กดขี่นั้นได้จับเป็นทาส จากนั้นอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงประสงค์ที่จะคืนอิสรภาพที่ถูกช่วงชิงไป เกียรติศักดิ์ที่ถูกแย่งชิงไป ความรุ่งโรจน์ที่สูญหายไป และเกียรติยศที่มลายไป ให้แก่ชนชาติอันรุ่งโรจน์นี้ ดังนั้นแสงแรกแห่งรุ่งอรุณของอิสรภาพของชนชาตินี้ คือการอุทัยขึ้นของดวงอาทิตย์แห่งผู้นำอันยิ่งใหญ่ของพวกเขา (มูซา) สู่โลกนี้ในฐานะทารกที่ยังดื่มนม:

نَتْلُوا۟ عَلَيْكَ مِن نَّبَإِ مُوسَىٰ وَفِرْعَوْنَ بِٱلْحَقِّ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿٣﴾ إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَآئِفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْنَآءَهُمْ وَيَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٤﴾ وَنُرِيدُ أَن

«เราจะอ่านแก่เจ้าส่วนหนึ่งจากเรื่องราวของมูซาและฟิรเอานด้วยความจริง สำหรับกลุ่มชนที่ศรัทธา แท้จริงฟิรเอานได้ทะนงตนในแผ่นดิน และได้ทำให้ชาวแผ่นดินนั้นแตกแยกออกเป็นพวก ๆ เขากดขี่กลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขา โดยฆ่าบรรดาลูกชายของพวกเขา และปล่อยให้บรรดาผู้หญิงของพวกเขามีชีวิตอยู่ แท้จริงเขาเป็นหนึ่งในบรรดาผู้บ่อนทำลาย และเราประสงค์ที่จะ…

نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ

…ที่จะทรงประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทรงทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทรงทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอด และจะทรงให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:3-5)

ภาวะผู้นำ

หลังจากนี้ เราก็ได้มาอยู่ต่อหน้าผู้นำท่านนี้ ซึ่งได้เติบโตเต็มวัยและบรรลุความสมบูรณ์แล้ว และการดูแลของพระผู้เป็นเจ้าได้โอบอุ้มเขาไว้ หลังจากที่จิตใจของเขารังเกียจความอธรรมและขยะแขยงการกดขี่ เขาจึงหลบหนีเอาตัวรอดและหนีไปพร้อมกับอิสรภาพของเขา ณ ที่นั้นอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกเขาไว้เพื่อพระองค์ และทรงมอบภาระแห่งสาส์นของพระองค์ให้เขาแบกรับ และทรงมอบหมายให้เขาปลดปล่อยประชาชาติของเขา เขาจึงกลับมาด้วยหัวใจที่เปี่ยมด้วยอีมาน ได้รับการหนุนเสริมด้วยความมั่นใจอันแน่วแน่ เผชิญหน้ากับผู้ทรราชคนนั้น โดยเรียกร้องให้เขาคืนอิสรภาพแก่ประชาชาติของเขา ปล่อยให้เขามีศักดิ์ศรี และให้ศรัทธาต่อเขาและปฏิบัติตามเขา ช่างงดงามยิ่งนักสำหรับการเย้ยหยันอันขมขื่นเผ็ดร้อนนั้น เมื่ออัลกุรอานอันทรงเกียรติเล่าถึงคำกล่าวของเราะซูลผู้ยิ่งใหญ่ว่า

وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿٢٢﴾

«และนั่นคือความโปรดปรานที่ท่านลำเลิกแก่ฉัน ด้วยการที่ท่านได้กดขี่ลูกหลานของอิสรออีลให้เป็นทาส» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:22)

โอ้ ผู้ทรราชที่ใช้อำนาจบงการเหนือปวงบ่าวของอัลลอฮ์ ซึ่งมิใช่บ่าวของท่าน! การที่ท่านกดขี่ประชาชาติของฉันให้เป็นทาส ดูหมิ่นประชาชาติของฉัน และเหยียดหยามพวกพ้องของฉันนั้น เป็นส่วนหนึ่งของความโปรดปรานที่ท่านมาทวงบุญคุณกับเรา และความดีที่ท่านมอบให้แก่ฉันกระนั้นหรือ? แท้จริงมันคือเสียงตะโกนแห่งสัจธรรมที่ดังกึกก้องจากปากของนบีผู้ทรงเกียรติ จนบัลลังก์ของผู้ทรราชสั่นสะเทือน และอาณาจักรของเขาคลอนแคลน

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٦﴾ أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿١٧﴾ قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ ﴿١٨﴾ وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿١٩﴾ قَالَ فَعَلْتُهَآ إِذًا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٢٠﴾ فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِى رَبِّى حُكْمًا وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٢١﴾

«ดังนั้น เจ้าทั้งสองจงไปหาฟิรเอาน์ แล้วกล่าวว่า แท้จริงเราทั้งสองคือเราะซูลของพระเจ้าแห่งสากลโลก ขอท่านจงปล่อยลูกหลานของอิสรออีลให้ไปกับเรา ฟิรเอาน์กล่าวว่า เรามิได้เลี้ยงดูเจ้ามาในหมู่พวกเราตั้งแต่ยังเป็นเด็กดอกหรือ? และเจ้าได้อยู่กับพวกเราหลายปีในช่วงชีวิตของเจ้า และเจ้าได้กระทำการกระทำของเจ้าที่เจ้าได้กระทำไปแล้ว และเจ้าเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้เนรคุณ มูซากล่าวว่า ฉันได้กระทำมันไปในขณะที่ฉันยังเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้หลงผิด แล้วฉันจึงหนีไปจากพวกท่านเมื่อฉันกลัวพวกท่าน ต่อมาพระเจ้าของฉันได้ทรงประทานวิจารณญาณแก่ฉัน และทรงทำให้ฉันเป็นผู้หนึ่งในหมู่บรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:16-21)

การต่อสู้

และบัดนี้ เราได้เห็นความเกรี้ยวกราดของอำนาจที่มีต่อสัจธรรม ว่ามันลุกฮือต่อต้านสัจธรรมและแก้แค้นสัจธรรมอย่างไร มันทรมานผู้ยึดถือสัจธรรมและกดขี่ผู้สนับสนุนสัจธรรมอย่างไร แล้วผู้ยึดถือสัจธรรมอดทนต่อทั้งหมดนั้นอย่างไร และผู้นำของพวกเขาปลอบโยนพวกเขาด้วยความหวังอันหอมหวานและความใฝ่ฝันอันล้ำค่าอย่างไร จนความอ่อนแอไม่อาจหาหนทางเข้าสู่จิตใจของพวกเขาได้เลย

وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُۥ لِيُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَآءَهُمْ وَنَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَـٰهِرُونَ ﴿١٢٧﴾ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱسْتَعِينُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۖ إِنَّ ٱلْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿١٢٨﴾

«และบรรดาผู้นำจากพวกพ้องของฟิรเอาน์กล่าวว่า ท่านจะปล่อยมูซาและพวกพ้องของเขาให้ก่อความเสียหายในแผ่นดิน และละทิ้งท่านกับบรรดาพระเจ้าของท่านกระนั้นหรือ? เขา (ฟิรเอาน์) กล่าวว่า เราจะฆ่าลูกชายของพวกเขา และจะปล่อยให้ลูกผู้หญิงของพวกเขามีชีวิตอยู่ และแท้จริงเราอยู่เหนือพวกเขา เป็นผู้มีอำนาจบังคับ มูซากล่าวแก่พวกพ้องของเขาว่า พวกท่านจงขอความช่วยเหลือต่ออัลลอฮ์ และจงอดทนเถิด แท้จริงแผ่นดินนั้นเป็นของอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์รับมรดกมัน และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:127-128)

อีมาน

และช่างงดงามยิ่งนักที่เราได้เห็นแบบอย่างอันเป็นอมตะแห่งความมั่นคงและความอดทน การยึดมั่นในห่วงแห่งสัจธรรม และการไม่ใยดีต่อสิ่งใดทั้งสิ้น แม้กระทั่งชีวิต ในหนทางแห่งอีมานและอะกีดะฮ์ จากบรรดาผู้ติดตามผู้นำท่านนี้ ซึ่งได้ศรัทธาต่อการเรียกร้องของเขา และได้ท้าทายผู้ทรราชคนนั้นด้วยความไม่ใยดีและความกล้าหาญยอมพลีชีพ

فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ ۖ إِنَّمَا تَقْضِى هَـٰذِهِ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَآ ﴿٧٢﴾ إِنَّآ ءَامَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطَـٰيَـٰنَا وَمَآ أَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ ٱلسِّحْرِ ۗ وَٱللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰٓ ﴿٧٣﴾

«ดังนั้น ท่านจงตัดสินตามที่ท่านจะตัดสินเถิด แท้จริงท่านจะตัดสินได้ก็เพียงในชีวิตแห่งโลกนี้เท่านั้น แท้จริงเราได้ศรัทธาต่อพระเจ้าของเราแล้ว เพื่อพระองค์จะทรงอภัยความผิดทั้งหลายของเรา และสิ่งที่ท่านได้บังคับเราให้กระทำจากไสยศาสตร์ และอัลลอฮ์นั้นทรงดียิ่งและทรงคงอยู่ตลอดกาล» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:72-73)

ชัยชนะ

เมื่อเราได้เห็นทั้งหมดนั้นแล้ว เราก็ได้เห็นบั้นปลายของมันในภาคที่ห้า และท่านจะรู้ได้อย่างไรว่ามันคืออะไร? มันคือความสำเร็จ ความรุ่งเรือง ชัยชนะ ความสัมฤทธิ์ผล และข่าวดีที่ถูกนำไปมอบแก่ผู้ถูกกดขี่ เป็นความหวังที่กลายเป็นจริงสำหรับผู้ที่ใฝ่ฝัน และเป็นเสียงประกาศของสัจธรรมอันชัดแจ้งที่ดังก้องไปทั่วทุกขอบฟ้าของแผ่นดิน:

يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنجَيْنَاكُم مِّنْ عَدُوِّكُمْ

«โอ้ วงศ์วานอิสรออีลเอ๋ย แท้จริงเราได้ช่วยพวกเจ้าให้รอดพ้นจากศัตรูของพวกเจ้าแล้ว» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:80)

พวกเราเป็นกลุ่มชนผู้ลงมือปฏิบัติจริงหรือไม่?

بِـسْــمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ในสาส์นฉบับก่อน (เราเรียกร้องผู้คนไปสู่สิ่งใด) เราได้ตอบคำถามหนึ่งที่มักวนเวียนอยู่บนปากของผู้คนจำนวนมาก พวกเขามักจะถามอยู่เสมอทุกครั้งที่มีผู้เชิญชวนพวกเขาให้สนับสนุน (ญะมาอะฮ์อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน) ว่า ญะมาอะฮ์อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเรียกร้องไปสู่สิ่งใด? และข้าพเจ้าคิดว่าข้าพเจ้าได้อธิบายหลักการของการดะอ์วะฮ์นี้ไว้อย่างชัดเจน จนทำให้คำตอบของคำถามนี้กระจ่างแจ้ง ไม่มีความคลุมเครือหรือความกำกวมใด ๆ และข้าพเจ้าคิดว่าข้าพเจ้าได้สรุปหลักการของการดะอ์วะฮ์นี้แก่ผู้ถามเหล่านั้นไว้ในถ้อยคำแรก แล้วจึงได้ขยายความโดยละเอียดในถ้อยคำต่อ ๆ มา ดังนั้นจึงไม่เหลือข้ออ้างใด ๆ สำหรับผู้ที่ต้องการทำความรู้จักกับแก่นแท้ของการดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน ทั้งโดยสรุปและโดยละเอียด

คำถามสำคัญ... และประเภทของผู้ถาม

ยังมีอีกคำถามหนึ่งที่วนเวียนอยู่บนปากของผู้คนบ่อยครั้งเช่นกัน ทุกครั้งที่มีผู้เชิญชวนพวกเขาให้สนับสนุนญะมาอะฮ์นี้ ซึ่งมุ่งมั่นทำงานทั้งกลางคืนและกลางวันอย่างไม่หยุดหย่อน ไม่หวังผลตอบแทนหรือคำขอบคุณจากผู้ใด ไม่ทำงานเพื่อผู้ใดนอกจากเพื่ออัลลอฮ์องค์เดียว และไม่พึ่งพิงสิ่งใดในการก้าวเดินของตนนอกจากการสนับสนุนและการช่วยเหลือจากพระองค์ เพราะไม่มีชัยชนะใดนอกจากที่มาจากอัลลอฮ์ และคำขวัญของผู้ทำงานทุกคนในหมู่พวกเขาคือ «ฉันไม่ต้องการสิ่งใดนอกจากการปรับปรุงแก้ไขเท่าที่ฉันสามารถ และความสำเร็จของฉันนั้นมิได้มีขึ้นนอกจากด้วยอัลลอฮ์ ฉันมอบหมายแด่พระองค์ และฉันกลับไปหาพระองค์» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:88) คำถามอีกข้อนี้ ผู้ที่ท่านเชิญชวนจะพูดกับท่าน ส่วนใหญ่ด้วยท่าทีดูแคลนและเมินเฉยว่า:

แล้วญะมาอะฮ์นี้เป็นญะมาอะฮ์ที่ลงมือปฏิบัติจริงหรือ? และสมาชิกของมันเป็นกลุ่มชนผู้ลงมือปฏิบัติจริงหรือ?

ผู้ถามเช่นนี้คือหนึ่งในบรรดาประเภทของผู้คน...

ไม่เป็นบุคคลที่ชอบเยาะเย้ยและไม่ใส่ใจ ซึ่งไม่สนใจสิ่งใดนอกจากเรื่องของตนเอง และไม่ได้มุ่งหมายในการถามคำถามนี้นอกจากเพื่อเยาะเย้ยญะมาอะฮ์ต่าง ๆ การดะอ์วะฮ์ หลักการ และบรรดานักปฏิรูป เพราะเขาไม่ยึดถือสิ่งใดนอกจากผลประโยชน์ส่วนตน และไม่ใส่ใจในเรื่องของผู้คน นอกจากในแง่ที่เขาจะใช้ประโยชน์จากพวกเขาเพื่อผลประโยชน์ของตนเองเท่านั้น..

หรือเป็นบุคคลที่หลงลืมทั้งตนเองและผู้คนทั้งหมด จึงไม่มีทั้งเป้าหมาย ไม่มีทั้งวิธีการ ไม่มีทั้งความคิด และไม่มีทั้งอะกีดะฮ์..

หรือเป็นบุคคลที่หลงใหลในการแตกแขนงถ้อยคำ การประดิษฐ์ประดอยประโยคและสำนวน และการปล่อยถ้อยคำอันหรูหราโอ่อ่า เพื่อให้ผู้ฟังพูดว่าเขาเป็นผู้รู้ และเพื่อให้คิด […]

…ผู้คนว่าเขามีหลักยึดอันมั่นคง ทั้งที่แท้จริงแล้วเขาไม่มีสิ่งใดเลย เขาต้องการให้ท่านเชื่อว่าเขาอยากลงมือทำงาน และสิ่งเดียวที่รั้งเขาไว้ก็คือเขาหาหนทางปฏิบัติไปสู่งานนั้นไม่พบ ทั้งที่เขารู้ดีว่าตนเองโกหกในคำอ้างนี้ เขาเพียงใช้มันเป็นม่านปกปิดความบกพร่อง ความอ่อนแอ ความเห็นแก่ตัว และความเอาแต่ประโยชน์ของตนเอง

หรือไม่ก็เป็นผู้ที่พยายามทำให้ผู้เชิญชวนจนมุม เพื่อเอาการที่ผู้เชิญชวนตอบไม่ได้มาเป็นข้ออ้างให้ตนนั่งนิ่งเฉยด้วยความเฉื่อยชาและเกียจคร้าน และเป็นเหตุให้ตนหันหลังให้กับการทำงานเพื่อส่วนรวม

สิ่งที่พิสูจน์เรื่องนี้ในคนเหล่านี้ทั้งหมดก็คือ เมื่อท่านนำเสนอหนทางปฏิบัติแก่พวกเขาอย่างฉับพลัน ชี้แจงแนวทางการทำงานที่เกิดผลให้พวกเขาเห็นอย่างชัดเจน และจูงสายตา หู สติปัญญา และมือของพวกเขาไปสู่หนทางอันเที่ยงตรง พวกเขาจะสะบัดหน้าหนี สับสนในเรื่องของตนเอง และหมดหนทางจะทำอะไรต่อ ความกระวนกระวายและความลังเลจะปรากฏทั้งในถ้อยคำ การเคลื่อนไหว และอาการนิ่งของพวกเขา แล้วพวกเขาจะเริ่มกุข้อแก้ตัวต่าง ๆ ผัดผ่อนท่านไปจนกว่าจะถึงเวลาว่าง และหาทางสลัดตัวจากท่านด้วยวิธีการสารพัด ทั้งนี้หลังจากที่พวกเขาได้ทำให้ท่านอ่อนล้าด้วยการคัดค้าน และเหนื่อยหน่ายด้วยการโต้เถียงและการถกเถียงมาแล้ว หลังจากนั้นท่านจะเห็นพวกเขาผินหลังให้ด้วยความหยิ่งยโส

อุปมาของพวกเขาในเรื่องนี้ก็เหมือนชายคนหนึ่งที่มีเรื่องเล่าว่า เขาได้เตรียมดาบอันคมกริบ หอกที่แทงทะลุ ตลอดจนอุปกรณ์และอาวุธไว้พร้อมสรรพ ทุกคืนเขาจะเฝ้ามองมันและร้อนรุ่มด้วยความเสียดาย เพราะไม่มีศัตรูมาเผชิญหน้าให้เขาได้แสดงฝีมือในการต่อสู้และพิสูจน์ความกล้าหาญในการรบ มีหญิงคนหนึ่งต้องการทดสอบว่าคำพูดของเขาเป็นความจริงหรือไม่ นางจึงปลุกเขาในคืนหนึ่งยามใกล้รุ่ง แล้วร้องเรียกเขาด้วยน้ำเสียงของผู้ขอความช่วยเหลือว่า "ลุกขึ้นเถิด อบูฟุลาน ม้าศึกบุกมาถึงเราแล้ว" เขาตื่นขึ้นด้วยความตระหนก ใบหน้าซีดเผือดด้วยความขลาดกลัว ร่างกายสั่นเทาด้วยความหวาดหวั่น แล้วเอาแต่พร่ำพูดอย่างเลื่อนลอยและสับสนว่า "ม้าศึก... ม้าศึก..." ไม่พูดอะไรมากไปกว่านั้น และไม่พยายามปกป้องตนเองแต่อย่างใด ครั้นรุ่งเช้า สติของเขาก็หลุดลอยไปด้วยความกลัวและความหวาดหวั่น หัวใจของเขาแทบกระเจิงด้วยความครั่นคร้ามและความหวาดผวา ทั้งที่เขาไม่ได้ต่อสู้กับคู่ต่อสู้คนใด และไม่ได้เห็นศัตรูแม้แต่คนเดียว ดังที่กวีได้กล่าวไว้ว่า

เมื่อคนขลาดอยู่ลำพังในดินแดนใด เขาก็ท้าทายหาการรบและการประลองแต่เพียงผู้เดียว

ยิ่งไปกว่านั้น ก็เป็นดังที่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสไว้ว่า

قَدْ يَعْلَمُ ٱللَّهُ ٱلْمُعَوِّقِينَ مِنكُمْ وَٱلْقَآئِلِينَ لِإِخْوَٰنِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنَا ۖ وَلَا يَأْتُونَ ٱلْبَأْسَ إِلَّا قَلِيلًا ﴿١٨﴾ أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ۖ فَإِذَا جَآءَ ٱلْخَوْفُ رَأَيْتَهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ تَدُورُ أَعْيُنُهُمْ كَٱلَّذِى يُغْشَىٰ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْمَوْتِ ۖ فَإِذَا ذَهَبَ ٱلْخَوْفُ سَلَقُوكُم بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى ٱلْخَيْرِ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا۟ فَأَحْبَطَ ٱللَّهُ أَعْمَـٰلَهُمْ ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرًا ﴿١٩﴾

«แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรู้ถึงบรรดาผู้ที่ขัดขวางในหมู่พวกเจ้า และบรรดาผู้ที่กล่าวแก่พี่น้องของพวกเขาว่า "จงมาอยู่กับพวกเราเถิด" และพวกเขาจะไม่ออกไปสู่สนามรบนอกจากเพียงเล็กน้อยเท่านั้น พวกเขาตระหนี่ต่อพวกเจ้า ครั้นเมื่อความหวาดกลัวมาถึง เจ้าจะเห็นพวกเขามองมายังเจ้า ดวงตาของพวกเขากลอกไปมาประหนึ่งผู้ที่สลบเพราะความตาย แต่ครั้นเมื่อความหวาดกลัวผ่านพ้นไป พวกเขาก็ทิ่มแทงพวกเจ้าด้วยลิ้นอันแหลมคม โดยตระหนี่ต่อความดี ชนเหล่านั้นมิได้ศรัทธา ดังนั้นอัลลอฮ์จึงทรงทำให้การงานของพวกเขาไร้ผล และนั่นเป็นเรื่องง่ายดายยิ่งสำหรับอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:18-19)

سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِى ٱلْجَـٰهِلِينَ ﴿٥٥﴾

เราไม่มีคำพูดใดกับคนประเภทนี้ และเราไม่มีคำตอบใดให้แก่พวกเขา นอกจากจะกล่าวแก่พวกเขาว่า «ศานติจงมีแด่พวกท่าน เราไม่ต้องการคบหากับผู้โง่เขลา» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:55) เรามิได้เขียนเพื่อคนเหล่านี้ และมิได้กล่าวปราศรัยแก่พวกเขา แท้จริงเราได้หวังความดีจากพวกเขามาเป็นเวลานาน และถูกหลอกด้วยคำอ้างอันหวานหูและถ้อยคำอันไพเราะของพวกเขาอยู่ช่วงหนึ่ง... ครั้นแล้วความจริงของพวกเขาก็ปรากฏออกมาว่าเป็นเพียงเวลาที่สูญเปล่า ความพยายามที่ไร้ผล และการขัดขวางหนทาง เราได้เห็นพวกเขามีอยู่หลากหลายประเภทและหลายรูปแบบ…

และ[ผู้คน]หลากประเภทหลายรูปแบบ ที่ทำให้จิตใจไม่อาจไว้วางใจพวกเขา และไม่อาจพึ่งพาพวกเขาในกิจการใด ๆ ได้เลย ไม่ว่าจะเล็กน้อยเพียงใดก็ตาม

ยังมีคนอีกประเภทหนึ่ง จำนวนน้อยแต่ความพากเพียรมาก หาได้ยากแต่มีความจำเริญและนำมาซึ่งสิริมงคล เขาจะถามคำถามนี้กับท่านเมื่อท่านเชิญชวนให้เขามีส่วนร่วมและให้กำลังใจ ด้วยความหวงแหนและความบริสุทธิ์ใจ เขาเป็นผู้มีความหวงแหนต่อศาสนาจนเปี่ยมล้นอยู่ในหัวใจ เป็นผู้ลงมือทำที่ปรารถนาจะรู้หนทางของการงานที่เกิดผล เพื่อจะได้ทุ่มเทตนเองไปในหนทางนั้น เป็นนักต่อสู้ แต่เขายังมองไม่เห็นสนามที่ความกล้าหาญของเขาจะปรากฏออกมาได้ เขาได้รู้จักผู้คน ได้ศึกษาองค์กรต่าง ๆ และได้ผ่านกลุ่มคณะมาหลายกลุ่ม แต่ก็ยังไม่พบสิ่งที่จะเติมเต็มจิตใจของเขา ดับความกระหายของเขา ทำให้หัวใจของเขาสงบ ระงับความรู้สึกอันคุกรุ่น และทำให้มโนธรรมอันตื่นตัวของเขาพึงพอใจ หากเขาได้พบสิ่งนั้น เขาก็จะเป็นคนแรกในแถว และจะถูกนับในสนามเท่ากับคนนับพัน และเขาจะเป็นผู้นำหน้าในสนามของบรรดาผู้ลงมือทำ ดั่งม้าศึกชั้นเลิศที่เข้าเส้นชัยเป็นตัวแรกด้วยหน้าผากอันผ่องใสสง่างาม

إِنَّكَ لَا تَهْدِى مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ ﴿٥٦﴾

คนประเภทนี้แหละคือห่วงโซ่ที่ขาดหายไป และคือสิ่งที่ถูกตามหา ข้าพเจ้ามั่นใจว่า หากเสียงเรียกร้องนี้ได้กระทบหูของเขา และหัวใจของเขาได้รับการกระซิบนี้ เขาจะไม่เป็นอื่นนอกจากหนึ่งในสองคนนี้ คือ เป็นผู้ลงมือทำร่วมกับบรรดาผู้พากเพียร หรือเป็นผู้มีใจโน้มเอียงในหมู่ผู้รักใคร่ และเขาจะไม่เป็นอย่างอื่นจากนี้เป็นอันขาด เพราะหากเขาไม่ได้อยู่ฝ่ายแนวคิดนี้ เขาก็จะไม่อยู่ฝ่ายต่อต้านมัน สำหรับคนประเภทนี้เองที่เราเขียน... เขาคือผู้ที่เราพูดด้วย และเราจะทำความเข้าใจร่วมกับเขา... และแท้จริงอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียวเท่านั้นที่ทรงคัดเลือกไพร่พลของพระองค์ และทรงเลือกสรรผู้ที่ดีเลิศที่สุดในหมู่ผู้ทำงานเพื่อพระองค์ «แท้จริงเจ้าไม่สามารถชี้นำผู้ที่เจ้ารักได้ แต่อัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์ทรงรู้ดียิ่งถึงบรรดาผู้ได้รับการชี้นำ» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:56) หวังว่าเราจะได้รับความสำเร็จในสิ่งที่เรามุ่งหมายไว้... และอัลลอฮ์ทรงตรัสสัจธรรม และพระองค์ทรงชี้นำสู่หนทาง

แด่ผู้มีความหวงแหนในหมู่ลูกหลานแห่งอิสลาม

แด่คนประเภทนี้ ผู้มีพื้นฐานอันสูงส่ง มีแก่นแท้อันล้ำค่า มีปณิธานสูง มีจิตใจสูงส่ง ผู้ปรารถนาและใฝ่ฝันที่จะลงมือทำ แต่สิ่งที่ฉุดรั้งเขาไว้จากการทำให้ความใฝ่ฝันนั้นเป็นจริง ก็คือคำกล่าวของกวีที่ว่า:

ความรู้จักผู้คนของฉัน ทำให้ฉันหมดใจในตัวพวกเขา และการทดสอบเพื่อนครั้งแล้วครั้งเล่าเป็นเวลายาวนาน วันเวลาไม่เคยเห็นฉันมีเพื่อนคนใดที่การเริ่มต้นของเขาทำให้ฉันยินดี เว้นแต่ในบั้นปลายเขาได้ทำให้ฉันเสียใจ

เราขอกล่าวว่า: บัดนี้ท่านอยู่ต่อหน้าการเรียกร้องอันใหม่ และกลุ่มชนที่เพิ่งก่อตัวขึ้น ซึ่งเชิญชวนท่านให้ร่วมทำงานไปกับพวกเขา เข้าร่วมกับพวกเขา และมุ่งมั่นเคียงข้างพวกเขาไปสู่เป้าหมายอันเป็นความหวังของมุสลิมทุกคน และความปรารถนาของผู้ศรัทธาทุกคน เป็นสิทธิ์ของท่านที่จะถามถึงขอบเขตของวิธีการในเชิงปฏิบัติของพวกเขา และเป็นหน้าที่ของท่านที่จะต้องตรวจสอบและทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในสิ่งที่พวกเขาเชิญชวนท่านไปสู่

ข้าพเจ้าประทับใจเพื่อนคนหนึ่งที่ข้าพเจ้าได้เชิญชวนเขาเข้าสู่คณะของเรา ตรงที่เขาได้ทบทวนกับข้าพเจ้าในทุกถ้อยคำ หยุดพิจารณาทุกประโยค และอภิปรายทุกวิธีการ จนกระทั่งเมื่อจิตใจของเขาเกิดความเชื่อมั่นแล้ว เขาจึงกล่าวคำของเขาออกมา และคำนั้นก็ยังคงได้รับการรักษาไว้ ความหมายของมันเป็นจริง และผลของมันปรากฏชัดเจน และเขายังคงเป็นผู้ทำงานอย่างพากเพียรจนถึงบัดนี้ และข้าพเจ้าหวังว่าเขาจะยังคงเป็นเช่นนั้นต่อไปด้วยพลังอำนาจของอัลลอฮ์ ตะอาลา แต่ถึงกระนั้น เราก็ขอเสนอข้อสังเกตเหล่านี้แก่พี่น้องผู้มีเกียรติเช่นนี้: -

มิใช่หรือที่พี่น้องของเราจะเห็นพ้องกับเราว่า แทนที่เราจะตั้งคำถามนี้ สิ่งที่สมควรกว่าสำหรับเราคือการเข้าร่วมในญะมาอะฮ์ ทำงานร่วมกับผู้ที่ทำงานอยู่ในนั้น และหย่อนถังของเราลงไปพร้อมกับถังอื่น ๆ หากเราเห็นว่ามีความดีก็เป็นการดี แต่หากเป็นอีกทางหนึ่ง หนทางแห่งการแยกตัวออกมาก็ชัดเจนอยู่แล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อประตูเปิดกว้างทั้งสองบานสำหรับผู้ที่จะเข้าหรือออก และงานของญะมาอะฮ์ก็ปรากฏชัดอย่างเปิดเผยดังที่เขากล่าวกัน ไม่มีสิ่งใดซ่อนเร้นและไม่มีความลับใด ๆ? มีเรื่องเล่าว่า นักไวยากรณ์กลุ่มหนึ่งขัดแย้งกันเรื่องจำนวนบทกลอนใน "อัลฟียะฮ์" ของอิบนุมาลิก ความขัดแย้งนี้ก่อให้เกิดการโต้เถียงอย่างรุนแรงโดยไม่ได้ข้อยุติใด ๆ จนกระทั่งผู้มีปัญญาคนหนึ่งในหมู่พวกเขาเข้ามาไกล่เกลี่ย เขานำต้นฉบับเล่มหนึ่งมาแล้วกล่าวว่า "นี่ไงล่ะ จงนับดูแล้วตกลงกันเสีย…" แล้วสิ่งนั้นก็ยุติความขัดแย้งได้

ท่านผู้เป็นที่รัก นี่คือญะมาอะฮ์อัล-อิควาน ซึ่งอยู่ทุกหนแห่ง เรียกร้องผู้คนและเปิดหัวใจ ประตู และสโมสรของตนต้อนรับพวกเขา ฉะนั้นจงมาเถิด หากท่านเห็นสิ่งที่ท่านรักก็จงดำเนินไปด้วยความบะเราะกะฮ์ของอัลลอฮ์ แต่หากท่านไม่เห็นเช่นนั้น ก็จงกล่าวดังที่บัชชาร (บัชชาร อิบนุบุรด์ กวีอาหรับ) กล่าวไว้ว่า

หากเมืองใดไม่ยอมรับฉัน หรือฉันไม่ยอมรับมัน ฉันก็จะออกเดินทางไปพร้อมเหยี่ยวตั้งแต่ฟ้ายังมืด

พี่น้องของเราไม่เห็นหรือว่า ญะมาอะฮ์ทั้งหลายก็คือปัจเจกบุคคลที่รวมตัวกันนั่นเอง หากทุกคนต่างตั้งคำถามนี้ แล้วญะมาอะฮ์จะอยู่ที่ไหนเล่า? นี่คือกลลวงทางความคิดที่ผู้คนจำนวนมากตกหลุมพราง หากท่านต้องการนิยามเก้าอี้ ท่านก็จะกล่าวว่ามันคือวัตถุที่ประกอบด้วยที่นั่ง พนักพิง และขาสี่ขา แต่ท่านไม่เห็นหรือว่านี่คือกลลวง และมันไม่ถูกต้อง เพราะวัตถุนั้นมีอะไรอื่นนอกเหนือจากสามสิ่งนี้หรือ? หากท่านถอดขา ที่นั่ง และพนักพิงออกจากเก้าอี้ จะยังมีวัตถุหรือร่องรอยใดเหลืออยู่ที่ควรเรียกได้ว่ามีอยู่จริงหรือไม่ ไม่ต้องพูดถึงคุณลักษณะอื่น ๆ เลย?

ในทำนองเดียวกัน ผู้คนก็หลอกตัวเองในเรื่องญะมาอะฮ์กับปัจเจกบุคคล พวกเขาคิดว่าญะมาอะฮ์เป็นสิ่งหนึ่งและปัจเจกบุคคลเป็นอีกสิ่งหนึ่ง แต่แท้จริงแล้วญะมาอะฮ์ก็คือปัจเจกบุคคลนั่นเอง และปัจเจกบุคคลก็คือแก่นแท้ของญะมาอะฮ์และอิฐที่ก่อเป็นอาคารของมัน หากอิฐเหล่านี้ต่างแยกห่างจากกัน และแต่ละคนพากันถามถึงญะมาอะฮ์… แล้วญะมาอะฮ์จะอยู่ที่ไหนเล่า? ใครเป็นผู้ถาม และใครเป็นผู้ถูกถาม? สิ่งที่ทำให้เราตกอยู่ในสภาพลำบากเช่นนี้ก็คือนิสัยการพึ่งพาผู้อื่นที่เราเคยชิน ซึ่งทำให้เราปล่อยภาระทั้งหมดไว้กับคนเพียงคนเดียว หรือต่างคนต่างผลักภาระไปให้พี่น้องของตน ภาระนั้นจึงถูกละเลยอยู่ร่ำไป ไม่ลงตัวในสภาพใด และไม่มีผู้ใดลุกขึ้นแบกรับมัน และบัดนี้ข้าพเจ้าขอกล่าวอย่างเปิดเผยแก่บรรดาผู้มีใจหวงแหนในหมู่ลูกหลานของอิสลามว่า ญะมาอะฮ์อิสลามทุกกลุ่มในยุคนี้ต่างต้องการอย่างยิ่งยวดซึ่งบุคคลที่ทำงานและใช้ความคิด… ต้องการบุคลากรที่กล้าหาญและสร้างสรรค์ผลงาน ดังนั้นจึงเป็นที่ต้องห้าม (หะรอม) สำหรับทุกคนที่รู้สึกว่าตนมีคุณสมบัติเหล่านี้อยู่บ้าง ที่จะล่าช้าต่อการขานรับเสียงเรียกร้องแม้เพียงนาทีเดียว

وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿١٦٤﴾

وَفَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيمٌ ﴿٧٦﴾

เขา—ขออัลลอฮ์ทรงสนับสนุนเขาและทรงใช้เขาเป็นเครื่องสนับสนุน—ไม่เห็นหรือว่า เขาจำเป็นต้องเข้าร่วมกับญะมาอะฮ์ที่เชิญชวนเขา หากเขาพบว่ามันทำงานจริงจังดังที่เขาปรารถนา เขาก็จะสุขใจและอิ่มเอมใจ แต่หากเขาพบว่ามันไม่เป็นเช่นนั้น เขาก็ใช้บุคลิกภาพอันชัดเจนและอิทธิพลอันเข้มแข็งของตน ผลักดันให้มันดำเนินไปตามวิธีการทำงานที่พึงเป็น หากมันยังไม่ตรงตามที่เขาต้องการ เขาก็ได้ปลดเปลื้องความรับผิดชอบต่อพระเจ้าของเขาและต่อตัวเองแล้ว «และหวังว่าพวกเขาจะยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:164)? โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากผู้ที่ยื่นคำเชิญชวนนี้แก่เขาเป็นกลุ่มชนที่รู้ดีว่า «และเหนือผู้มีความรู้ทุกคนนั้น ยังมีผู้ที่รู้ยิ่งกว่า» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:76) และรู้ว่าผู้มีความเห็นทุกคนย่อมมีสิทธิใน […]

การแสดงความคิดเห็นของตน และแท้จริงท่านนบี ﷺ ซึ่งเป็นผู้ที่มีความคิดเห็นถูกต้องที่สุด มีความคิดสุกงอมที่สุด และมีสติปัญญายิ่งใหญ่ที่สุดในหมู่มนุษย์ ยังรับเอาความคิดเห็นของอัล-หุบาบ (ร.ฎ.) ในสงครามบัดร์ และความคิดเห็นของซัลมาน (ร.ฎ.) ในสงครามค็อนดัก พวกเขา (อัล-อิควาน) ยินดีกับทุกคนที่นำความคิดของพวกเขาไปสู่แนวทางการทำงานที่ถูกต้อง

พี่น้องไม่เห็นด้วยหรือว่า หากเขาได้ลองมาแล้วครั้งหนึ่ง สองครั้ง หรือมากกว่านั้น สิ่งนั้นก็ไม่ควรทำให้เขาสิ้นหวัง และเป็นหน้าที่ของเขาที่จะต้องหวนกลับมาพยายามอีกหลายครั้ง จนกว่าจะได้รับสิ่งที่ปรารถนาและพบสิ่งที่ต้องการ เพราะหากเขาสิ้นหวัง เขาก็จะพลาดความดีอันมากมายไป ดังเรื่องเล่าว่า มีชาวประมงคนหนึ่งจับปลาตัวใหญ่ได้ แล้วเขาก็เห็นหอยตัวหนึ่งอยู่ที่ก้นน้ำ เขาคิดว่าในนั้นมีไข่มุก จึงทิ้งปลาแล้วเก็บหอยขึ้นมา ครั้นเมื่อเขาเห็นมันแล้วก็เสียใจต่อสิ่งที่เขาได้พลาดไป ต่อมาเขาจับปลาตัวเล็กได้ แล้วมีไข่มุกเม็ดหนึ่งปรากฏแก่เขา แต่เขาคิดว่าเป็นเพียงเปลือกหอย จึงเมินหน้าหนีและพอใจอยู่กับปลาของเขา เขาจึงพลาดความดีอันมากมายไป หรือดังเรื่องเล่าว่า มีเป็ดตัวหนึ่งอยู่ในบึง มันเห็นเงาในน้ำแล้วคิดว่าเป็นปลา จึงเอาจะงอยปากโฉบลงไปจิกเพื่อคาบมัน จนกระทั่งเหนื่อยล้า มันจึงละทิ้งด้วยความโกรธ ต่อมามีปลาตัวหนึ่งปรากฏแก่มัน แต่มันคิดว่าเป็นเงาจึงปล่อยไป มันจึงพลาดโอกาสที่มาถึงและสูญเสียสิ่งที่ปรารถนาไป

นี่คือข้อสังเกตที่เรานำเสนอต่อบรรดาผู้ที่ต้องการทำงานเพื่ออิสลามจากลูกหลานผู้หวงแหนในศาสนาของอิสลาม และเราเชื่อว่ามันสมควรแก่การพิจารณา เราขอเชิญชวนพวกเขาสู่ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ดังนั้นพวกเขาจงทดลองดูและอย่าพึ่งพาผู้อื่นโดยนิ่งเฉย จงเข้ามาร่วมอย่างกลมกลืน หากพวกเขาพบสิ่งที่ดีก็จงส่งเสริมมัน และหากพบสิ่งที่คดเคี้ยวก็จงทำให้มันตรง และอย่าให้ประสบการณ์ (ที่ผ่านมา) ของพวกเขากลายเป็นสิ่งกีดขวางระหว่างพวกเขากับความก้าวหน้า เราหวังว่าพวกเขาจะได้เห็นสิ่งที่ทำให้พวกเขาชื่นใจจากอัล-อิควาน อินชาอัลลอฮ์ และเราจะสรุปบางส่วนของสิ่งนั้นไว้ในถ้อยคำต่อไปนี้

สถาบันและโครงการต่าง ๆ

وَكُلًّا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْحُسْنَىٰ

พี่น้องของเราจำนวนมากเชื่อว่า ญะมาอะฮ์ที่ทำงานอย่างแท้จริงนั้น คือญะมาอะฮ์ที่ดำเนินโครงการสาธารณประโยชน์ และทิ้งร่องรอยอันยั่งยืนไว้ในถิ่นที่ตั้งของตน ในรูปของสถาบันต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ ในบทความนี้เราจะคล้อยตามพวกเขา และจะชั่งน้ำหนัก "ญะมาอะฮ์อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน" ด้วยตาชั่งนี้ และในถ้อยคำต่อไป อินชาอัลลอฮ์ เรามีตาชั่งอีกอันหนึ่ง ซึ่งเราจะใช้ชั่งน้ำหนักญะมาอะฮ์ของเราและประเมินความพยายามในเชิงปฏิบัติ ซึ่งในเรื่องการฟื้นฟูของประชาชาติต่าง ๆ แล้ว มันอาจประเมินได้ถูกต้องกว่าและสะท้อนได้แม่นยำกว่าตาชั่งในวันนี้ และ «แต่ละฝ่ายนั้น อัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาไว้ซึ่งสิ่งที่ดีงาม» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:95)

แนวคิดของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ได้แพร่หลายไปในกว่าห้าสิบเมืองในดินแดนอียิปต์ และในเกือบทุกเมืองเหล่านั้น ได้มีการจัดตั้งโครงการที่เป็นประโยชน์หรือสถาบันที่มีคุณประโยชน์ขึ้น ท่านจะเห็นว่าที่เมืองอิสมาอีลียะฮ์ ได้ก่อตั้งมัสยิดอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน สโมสรอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน และได้จัดตั้งสถาบันอิสลามหิรออ์เพื่อการศึกษาของเด็กชาย และโรงเรียนอุมมุลมุอ์มินีน

และที่เมืองชุบรอคีต ก็ได้ก่อตั้งมัสยิดอัล-อิควาน สโมสรอัล-อิควาน และสถาบันหิรออ์เช่นกัน และได้สร้างโรงเรียนอาชีวะขึ้นข้าง ๆ อาคารอันโอ่อ่านี้ เพื่อให้นักเรียนของสถาบันที่ไม่สามารถศึกษาต่อจนจบได้เรียนรู้วิชาชีพ และต้องการ […]

…สมาคมจึงปูทางสู่ชีวิตการงานให้แก่พวกเขา ด้วยการฝึกพวกเขาให้เป็นช่างฝีมือที่มีความรู้ และเป็นคนงานที่มีกิริยามารยาทดี

ที่เมืองมะห์มูดิยะฮ์ จังหวัดอัล-บุหัยเราะฮ์ ก็ได้ดำเนินการในลักษณะเดียวกัน โดยตั้งโรงทอผ้าและพรมขึ้นเคียงข้างสถาบันท่องจำอัลกุรอาน ณ อาคารสโมสรอิควานุลมุสลิมีนอันกว้างขวาง ส่วนที่เมืองอัล-มันซิละฮ์ จังหวัดอัด-ดะเกาะฮ์ลิยะฮ์ ก็มีสถาบันท่องจำอัลกุรอานที่ผลิดอกออกผลให้เห็นแล้ว แม้จะก่อตั้งมาได้ไม่นาน และบัดนี้ได้ผลิตผู้ท่องจำอัลกุรอานที่แม่นยำให้แก่เราในช่วงเวลาอันสั้นนับแต่ก่อตั้ง ทั้งนี้พึงกล่าวเช่นเดียวกันนี้หรือบางส่วนของสิ่งนี้ โดยไม่จำเป็นต้องกล่าวซ้ำ กับทุกสาขาของอิควานุลมุสลิมีนที่กระจายอยู่ทั่วดินแดนอียิปต์ ตั้งแต่เมืองอิดฟูไปจนถึงอเล็กซานเดรีย

ในสมาคมอิควานุลมุสลิมีนหลายแห่ง ท่านจะพบคณะกรรมการที่อาสาไกล่เกลี่ยประนีประนอมระหว่างบุคคลและครอบครัวที่ขัดแย้งกัน อัลลอฮ์ทรงให้ความดีมากมายเกิดขึ้นด้วยมือของพวกเขา และทรงให้ปัญหาต่าง ๆ ที่เคยทำให้ศาลต้องวุ่นวายอยู่เป็นเวลานานคลี่คลายลงได้ด้วยคณะกรรมการเหล่านี้

ในหลายแห่งมีคณะกรรมการด้านการบริจาคทาน คอยดูแลเยี่ยมเยียนผู้ทุกข์ยากและผู้ขัดสนในเทศกาล วันอีด และโอกาสอื่น ๆ ด้วยเหตุนี้จึงพยายามทำหน้าที่ดูแลคนเหล่านี้ประการหนึ่ง และปกป้องพวกเขาจากภัยของหมาป่ามิชชันนารีผู้เผยแผ่ศาสนาคริสต์อีกประการหนึ่ง

ในหลายแห่งมีคณะกรรมการด้านการเทศนาและการตักเตือน ในที่ชุมนุมซึ่งไม่มีใครคาดคิดว่าจะเป็นที่สำหรับการเทศนา เช่น ร้านกาแฟ สโมสรสาธารณะ งานเลี้ยงฉลองรื่นเริง งานไว้อาลัย และสถานที่อื่น ๆ ทำนองนี้

ในหลายแห่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตชนบท มีคณะกรรมการที่อาสาดูแลสาธารณูปโภคของหมู่บ้าน เช่น การบูรณะมัสยิด การทำความสะอาดถนน การติดไฟส่องสว่างตามทางสัญจร และการผลักดันให้มีหน่วยรักษาพยาบาลเคลื่อนที่ ตลอดจนสิ่งอื่น ๆ ทั้งหมดที่ยังประโยชน์แก่หมู่บ้านทั้งในด้านศาสนาและด้านดุนยา

ในหลายแห่งมีคณะกรรมการต่อต้านประเพณีอันเสื่อมเสียและความงมงายที่แพร่หลายอยู่ในสังคมที่ห่างไกลจากแหล่งความรู้ เช่น พิธีซาร์⁽¹⁾ และพิธีอื่น ๆ ทำนองนี้ ควบคู่กันนั้นยังมีคณะกรรมการฟื้นฟูซุนนะฮ์และฟัรฎูที่ผู้คนหลงลืมไป ด้วยการปฏิบัติจริง มิใช่เพียงคำพูด เช่น การรวบรวมซะกาตธัญพืชไว้ในยุ้งฉางเฉพาะ แล้วแจกจ่ายแก่ผู้มีสิทธิ์โดยการดูแลของญะมาอะฮ์ อย่างปราศจากการเลือกที่รักมักที่ชังและการลำเอียง ดังเช่นที่สาขาอิควานแห่งหมู่บ้านบะร็อมบาลเก่าได้ปฏิบัติ เป็นต้น

ที่กรุงไคโร ได้มีการจัดตั้ง "หนังสือพิมพ์อิควานุลมุสลิมีน" รายสัปดาห์ขึ้น และผ่านไปเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ก็มี "โรงพิมพ์อิควานุลมุสลิมีน" เกิดขึ้นเคียงข้าง ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในเวลาที่ไม่เกินหนึ่งปี

ญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีนมีบทบาทอันยิ่งใหญ่ในการปกป้องผู้อ่อนแอ คนยากจน และลูกหลานของประชาชาติให้พ้นจากภัยของการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ ทั้งในกระแสการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ครั้งล่าสุด และที่จริงแล้วในทุกยุคสมัย บ้านพักของอิควานเปิดรับให้ที่พักพิงแก่พวกเขา โรงงานฝึกอาชีพของอิควานพร้อมที่จะสอนพวกเขา โรงเรียนของอิควานยินดีต้อนรับพวกเขาเข้าเรียน และคณะกรรมการของอิควานคอยเตือนผู้คนให้ระวังภัยของบรรดาผู้ชักนำไปสู่ความหลงผิดเหล่านี้ ซึ่งหลอกลวงผู้คนให้ละทิ้งอะกีดะฮ์ของตน และฉวยประโยชน์จากความยากจนและความเจ็บป่วยเพื่อชักนำพวกเขาให้หลงผิดและทำให้พวกเขาตกต่ำ

⁽¹⁾ ซาร์ (الزار) คือพิธีกรรมพื้นบ้านแบบงมงายเพื่อขับไล่ญินหรือวิญญาณที่เชื่อกันว่าเข้าสิงร่างคน (หมายเหตุผู้แปล)

ทั้งหมดนี้คือผลงานเชิงปฏิบัติส่วนหนึ่งของญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีน ข้าพเจ้ายังไม่ได้กล่าวถึงการสอน การบรรยาย การเทศนา บทความ คณะผู้แทน การเดินทาง การชุมนุม และการเยี่ยมเยียน เพราะสิ่งเหล่านี้ในความเข้าใจของผู้คนอาจถือเป็นเพียงวิธีการทางคำพูด เราได้พูดกันจนเบื่อหน่ายการพูด ได้กล่าวกันจนอิ่มเอือมกับถ้อยคำ และไม่มีสิ่งใดเหลืออยู่นอกจากการลงมือทำ

ท่านอาจประหลาดใจเมื่อรู้ว่าญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีน ซึ่งได้ดำเนินงานอันยิ่งใหญ่เหล่านี้ ไม่เคยรับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลแม้แต่ครั้งเดียว และไม่เคยอาศัยเงินขององค์กรใดเลย นอกจากเงินห้าร้อยปอนด์ที่บริษัทคลองสุเอซบริจาคให้แก่ญะมาอะฮ์ เนื่องในโอกาสการก่อสร้างมัสยิดและโรงเรียนที่เมืองอิสมาอีลียะฮ์

بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ

แท้จริงผู้คนย่อมกล่าวหากันมากมาย ย่อมคาดเดากันไป ทั้งที่ «การคาดคะเนบางอย่างนั้นเป็นบาป» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:12) และย่อมพูดในสิ่งที่พวกเขาไม่มีความรู้ แต่นั่นไม่เป็นภัยอันใดแก่เราเลย เพียงพอแล้วสำหรับเราที่อัลลอฮ์ทรงรู้ว่าสิ่งนั้นเกิดขึ้นด้วยการประทานความสำเร็จจากพระองค์ และนั่นคือทรัพย์สินส่วนตัวของบรรดาพี่น้องอิควานที่ถูกใช้จ่ายไปด้วยความบริสุทธิ์ใจ มันจึงผลิดอกออกผล ได้รับความจำเริญ และให้ผลผลิตทุกฤดูกาลด้วยอนุมัติแห่งพระผู้อภิบาลของมัน และเพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะกล่าวแก่พวกเขาด้วยถ้อยคำที่ชัดแจ้งตรงไปตรงมา ซึ่งเราขอท้าทายมนุษย์ทุกคน ทุกองค์กร และทุกบุคคลไม่ว่าผู้ใดก็ตาม ว่า ญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีนไม่เคยอาศัยผู้ใดในโครงการต่าง ๆ ของตนนอกจากสมาชิกของตนเอง และด้วยเหตุนั้นญะมาอะฮ์จึงภาคภูมิใจยิ่งนัก ได้ลิ้มรสความหวานแห่งการเสียสละ และความปีติยินดีในการใช้จ่ายในหนทางของอัลลอฮ์

ท่านอาจประหลาดใจเช่นกันหากรู้ว่า การบริจาคค่าสมาชิกในญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีนนั้นเป็นไปโดยสมัครใจ มิใช่การบังคับ และสมาชิกที่ไม่ได้ชำระค่าสมาชิกก็ไม่ได้สูญเสียสิทธิแห่งความเป็นพี่น้องของเขาแต่อย่างใด แม้ว่าเรื่องนี้จะมีบทบัญญัติไว้อย่างชัดเจนในธรรมนูญของญะมาอะฮ์ แต่บรรดาพี่น้องอิควาน—ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนความดีแก่พวกเขา—ก็รีบเร่งสู่การเสียสละในหนทางของอัลลอฮ์เมื่อเสียงเรียกร้องแห่งหน้าที่เรียกพวกเขา และพวกเขาได้แสดงสิ่งที่น่าอัศจรรย์ใจยิ่งในเรื่องนี้ จงฟังสิ่งที่ข้าพเจ้าจะเล่าให้ท่านฟัง

ในการสร้างมัสยิดที่เมืองอิสมาอีลียะฮ์ ผู้นำของพวกเขาได้เชิญชวนให้บริจาค สมาชิกคนหนึ่งซึ่งเป็นช่างฝีมือได้ลุกขึ้นและให้คำมั่นว่าจะบริจาคหนึ่งปอนด์ครึ่งภายในสามวัน เขาเป็นช่างฝีมือที่ยากจน แล้วเขาจะหาเงินจำนวนนี้มาจากไหน? เขาคิดจะกู้ยืม แต่ใจของเขาไม่ยอม และเกรงว่าจะผัดผ่อนการชดใช้ เขาพยายามหาเงินจำนวนนี้จากช่องทางอื่น แต่ก็ไม่พบหนทางที่ง่ายดาย จึงไม่มีทางเลือกอื่นเหลืออยู่ตรงหน้าเขา นอกจากต้องขายจักรยานที่เขาใช้ขี่จากที่ทำงานไปบ้านและจากบ้านไปที่ทำงาน ซึ่งระยะทางระหว่างทั้งสองแห่งนั้นไกลถึงหกกิโลเมตร! และเขาก็ได้ทำตามความคิดนั้นจริง ๆ แล้วนำเงินจำนวนนั้นมามอบให้ตรงตามกำหนดเวลาพอดี เขาจึงได้รวมทั้งการรักษาสัญญาและการบริจาคตามที่ตั้งใจไว้เข้าด้วยกัน

ผู้นำของพี่น้องอิควานสังเกตเห็นว่าเขาเริ่มมาสายในการเรียนหลังละหมาดอิชาอ์ และกว่าจะมาทันก็ด้วยความยากลำบาก จึงถามเขาถึงเรื่องนั้น แต่เขาไม่ยอมตอบ เพื่อนคนหนึ่งที่รู้ความลับของเขาจึงตอบแทน และเล่าให้ผู้นำฟังว่าเขาได้ขายจักรยานของตนเพื่อให้การบริจาคของเขาสมบูรณ์ และต้องเดินเท้ากลับบ้าน จึงทำให้เขามาเรียนสาย ผู้นำและบรรดาพี่น้องอิควานต่างชื่นชมในความมุ่งมั่นนี้ และยกย่องความมีน้ำใจอันสูงส่งของเขา พวกเขารับการบริจาคของเขาไว้ตามเดิม และร่วมกันลงขันซื้อจักรยานคันใหม่ที่ดีกว่าคันเดิมให้แก่เขา เพื่อให้เป็นสิ่งที่ระลึกแห่งความชื่นชมในการรักษาสัญญาครั้งนี้

ด้วยจิตใจเช่นนี้ ซึ่งเชื่อมโยงสืบสายไปถึงจิตใจของบรรดาผู้นำหน้ารุ่นแรก คือบุรุษผู้ทรงเกียรติและเปี่ยมด้วยความจำเริญแห่งอิสลาม แนวคิดของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงได้ลุกขึ้นยืนหยัด สถาบันต่าง ๆ ของพวกเขาประสบความสำเร็จ และโครงการต่าง ๆ ของพวกเขาก็สำเร็จลุล่วง

พวกเขาเป็นคนยากจน แต่เป็นผู้มีน้ำใจ พวกเขามีทรัพย์สินน้อย แต่มีจิตใจเอื้อเฟื้อ พวกเขาให้อย่างมากมายจากสิ่งที่มีอยู่น้อยนิดนี้ จนมันกลายเป็นสิ่งที่มาก และความโปรดปรานของอัลลอฮ์ก็ประทานความจำเริญแก่มัน จึงบังเกิดเป็นความดีงามอันแผ่ไพศาล บางทีด้วยแง่มุมนี้ ข้าพเจ้าอาจได้เปิดเผยแง่มุมหนึ่งที่ยังคลุมเครือสำหรับบางคน ผู้ซึ่งได้เห็นความพยายามของอัล-อิควาน แล้วหาเคล็ดลับแห่งความสำเร็จของพวกเขาไม่พบ นอกจากจะกล่าวหาว่าพวกเขาขอรับความช่วยเหลือจากองค์กรต่าง ๆ และรับใช้ผลประโยชน์และจุดมุ่งหมายแอบแฝง ทั้งที่พวกเขา—อัลฮัมดุลิลลาฮ์—บริสุทธิ์จากสิ่งเหล่านั้น

อนึ่ง นี่คือหน้าหนึ่งจากหน้าต่าง ๆ แห่งการญิฮาดภาคปฏิบัติของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ซึ่งเราขอนำเสนอต่อบรรดาผู้ที่ต้องการชั่งน้ำหนักขบวนการนี้ด้วยตาชั่งแห่งสถาบันและโครงการต่าง ๆ และอัล-อิควานก็มุ่งมั่นอย่างไม่ลดละ เพื่อให้หน้านี้กลายเป็นหลายหน้า ซึ่งจะรวมกันเป็นหนังสือเล่มหนึ่ง—อินชาอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา—ว่าด้วยการงานแห่งความดีอันบริสุทธิ์ สะอาด และมุ่งต่อพระพักตร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา อย่างแท้จริง และบางทีด้วยสิ่งนี้ พวกเขาจะคิดสนับสนุนขบวนการนี้ ซึ่งกำลังรุดหน้าไปสู่เป้าหมายของตน โดยพึ่งพาพระผู้อภิบาลของตนและเชื่อมั่นในสัจจะแห่งสัญญาของพระองค์ และยังมีอีกหน้าหนึ่งซึ่งเราจะกล่าวถึงต่อไป อินชาอัลลอฮ์

การสร้างบุรุษ

ท่านได้เห็นแล้วในบทความก่อนหน้านี้ว่า "ขบวนการอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน" อยู่ในแถวหน้าของบรรดาสมาคมที่สร้างผลงาน ทั้งในด้านโครงการสาธารณะและสถาบันที่ยังประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นมัสยิดและโรงเรียน คณะกรรมการการกุศลและคุณธรรม การสอน การบรรยาย คุฏบะฮ์และการตักเตือน ตลอดจนสโมสรต่าง ๆ ที่มีทั้งคำพูดและการกระทำผลัดเปลี่ยนกันไป

แต่ประชาชาติที่ต่อสู้ดิ้นรน ซึ่งกำลังเผชิญกับการฟื้นฟูครั้งใหม่ และกำลังผ่านช่วงหัวเลี้ยวหัวต่ออันสำคัญยิ่ง ต้องการสร้างชีวิตในอนาคตของตนบนรากฐานอันมั่นคง ที่จะประกันความผาสุกและความสุขสบายแก่คนรุ่นใหม่ และเรียกร้องสิทธิที่ถูกช่วงชิงไปและเกียรติที่ถูกปล้นไป ย่อมมีความต้องการการก่อสร้างอีกแบบหนึ่ง ที่นอกเหนือจากสิ่งก่อสร้างเหล่านี้…

ประชาชาติเหล่านั้นมีความต้องการอย่างยิ่งยวดในการสร้างจิตใจ การเสริมสร้างจริยธรรม และการหล่อหลอมลูกหลานของตนให้มีคุณลักษณะแห่งความเป็นบุรุษที่แท้จริง เพื่อพวกเขาจะได้ยืนหยัดต้านทานอุปสรรคที่ขวางกั้นอยู่บนเส้นทางของพวกเขา และเอาชนะความยากลำบากที่ประดังเข้ามาหาพวกเขา

แท้จริงบุรุษคือเคล็ดลับแห่งชีวิตของประชาชาติทั้งหลาย และเป็นต้นกำเนิดแห่งการฟื้นฟูของพวกเขา และแท้จริงประวัติศาสตร์ของประชาชาติทั้งปวงนั้น ก็คือประวัติศาสตร์ของบุรุษผู้ปราดเปรื่อง ผู้มีจิตใจและเจตนารมณ์อันแข็งแกร่ง ที่ได้ปรากฏขึ้นในประชาชาตินั้น ๆ นั่นเอง และแท้จริงความเข้มแข็งหรือความอ่อนแอของประชาชาติ ย่อมวัดได้จากความอุดมสมบูรณ์ของประชาชาตินั้นในการผลิตบุรุษผู้มีคุณสมบัติแห่งความเป็นบุรุษที่แท้จริงครบถ้วน และข้าพเจ้าเชื่อ—โดยมีประวัติศาสตร์เป็นเครื่องยืนยัน—ว่าบุรุษเพียงคนเดียวสามารถสร้างประชาชาติหนึ่งขึ้นมาได้ หากความเป็นบุรุษของเขานั้นถูกต้อง และเขาก็สามารถทำลายประชาชาตินั้นได้เช่นกัน หากความเป็นบุรุษนั้นหันเหไปสู่ด้านการทำลาย มิใช่ด้านการสร้างสรรค์…

ประชาชาติทั้งหลายต้องผ่านช่วงต่าง ๆ ของชีวิต เช่นเดียวกับที่ปัจเจกบุคคลต้องผ่าน บุคคลหนึ่งอาจเติบโตขึ้นท่ามกลางบิดามารดาที่มั่งคั่ง ปลอดภัย และสุขสบาย จึงไม่มีภาระในชีวิตที่ทำให้กังวลใจหรือเจ็บปวด และไม่ถูกเรียกร้องให้ทำสิ่งที่เหนื่อยยากหรือบั่นทอนตน ส่วนอีกคนหนึ่งอาจเติบโตขึ้นในสภาพที่ยากลำบาก ท่ามกลางบิดามารดาที่ยากจนและอ่อนแอ ยังไม่ทันที่รุ่งอรุณแห่งชีวิตจะส่องถึงเขา ภาระต่าง ๆ ก็ถาโถมทับถมบนศีรษะ และหน้าที่ทั้งหลายก็เรียกร้องจากเขาทุกด้าน มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ผู้ทรงแบ่งปันโชคชะตา จึงไม่มีการตำหนิหรือกล่าวโทษใด ๆ

สภาพการณ์ได้กำหนดให้เราเติบโตขึ้นในยุคนี้ ยุคที่ประชาชาติต่าง ๆ เบียดเสียดกันไหล่ชนไหล่ และแย่งชิงความอยู่รอดกันอย่างรุนแรงที่สุด โดยชัยชนะย่อมเป็นของผู้ที่แข็งแกร่งและล้ำหน้ากว่าเสมอ...

สภาพการณ์ยังได้กำหนดให้เราต้องเผชิญกับผลแห่งความผิดพลาดในอดีตและกล้ำกลืนความขมขื่นของมัน ต้องเป็นผู้ประสานรอยร้าวและเยียวยาสิ่งที่แตกหัก ต้องกอบกู้ตัวเราเองและลูกหลานของเรา เรียกคืนเกียรติและความรุ่งโรจน์ของเรา และฟื้นฟูอารยธรรมของเราและคำสอนแห่งศาสนาของเรา...

สภาพการณ์ยังได้กำหนดให้เราต้องลุยฝ่าห้วงลึกแห่งยุคเปลี่ยนผ่านอันบ้าคลั่ง ยุคที่พายุแห่งความคิด กระแสแห่งจิตใจ และอารมณ์ใฝ่ต่ำส่วนตัว เล่นงานปัจเจกบุคคล ประชาชาติ รัฐบาล องค์กร และโลกทั้งใบ ยุคที่ความคิดสับสน จิตใจปั่นป่วน และกัปตันเรือต้องยืนอยู่กลางห้วงทะเลลึก คลำหาทางและแสวงหาหนทาง ขณะที่เครื่องหมายบอกทางคลุมเครือ ภาพตรงหน้าเลือนหาย และที่หัวทางทุกสายมีผู้เรียกร้องยืนเชิญชวนสู่ทางของตน ในค่ำคืนอันมืดมิดขมุกขมัว และความมืดซ้อนทับกันชั้นแล้วชั้นเล่า จนกระทั่งท่านไม่อาจหาคำใดมาบรรยายสภาพจิตใจของประชาชาติทั้งหลายในยุคเช่นนี้ได้ดีไปกว่าคำว่า "ความโกลาหล"...

เช่นนี้แหละ สภาพการณ์ของเราได้กำหนดให้เราต้องเผชิญกับสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด และต้องทำงานเพื่อกอบกู้ประชาชาติจากภยันตรายที่รายล้อมอยู่ทุกด้าน

ประชาชาติที่ถูกล้อมรอบด้วยสภาพการณ์เช่นเดียวกับของเรา ลุกขึ้นทำภารกิจเช่นเดียวกับภารกิจของเรา และเผชิญหน้ากับหน้าที่ดังที่เรากำลังเผชิญอยู่นั้น การปลอบใจตนเองด้วยยาบรรเทาปวด หรือการอ้างเหตุด้วยความหวังและความเพ้อฝัน ย่อมไม่เป็นประโยชน์แก่มันเลย หากแต่มันจะต้องเตรียมตนเองเพื่อการต่อสู้อันยาวนานและดุเดือด และการปะทะอันหนักหน่วงรุนแรง ระหว่างสัจธรรมกับความเท็จ ระหว่างสิ่งที่เป็นประโยชน์กับสิ่งที่เป็นโทษ ระหว่างเจ้าของสิทธิกับผู้แย่งชิงสิทธิ ระหว่างผู้เดินบนหนทางกับผู้เบี่ยงเบนออกจากหนทาง และระหว่างผู้บริสุทธิ์ใจที่หวงแหนกับผู้แอบอ้างจอมปลอม และมันจะต้องรู้ว่า ญิฮาดนั้นมาจากคำว่า "ญุฮด์" (ความพยายามอย่างหนัก) และญุฮด์ก็คือความเหน็ดเหนื่อยและความยากลำบาก ญิฮาดย่อมไม่มีการพักผ่อน จนกว่าการต่อสู้จะวางภาระของมันลง และ "เมื่อรุ่งอรุณมาถึง ผู้คนจึงจะสรรเสริญการเดินทางยามค่ำคืน"

ประชาชาติไม่มีเสบียงใดในหนทางอันเปล่าเปลี่ยวนี้ นอกจากจิตใจที่ศรัทธา ความมุ่งมั่นที่แข็งแกร่งและสัจจริง ความใจกว้างในการเสียสละ และความกล้าหาญเมื่อเผชิญภัยพิบัติ หากปราศจากสิ่งเหล่านี้ มันจะถูกครอบงำ และความล้มเหลวจะกลายเป็นพันธมิตรของลูกหลานของมัน

แม้ว่าสภาพการณ์ของเราจะเป็นดังที่ท่านได้รู้แล้วก็ตาม... แต่จิตใจของเราก็ยังคงเป็นจิตใจที่อ่อนปวกเปียก นุ่มนิ่ม ฟุ้งเฟ้อ และสุขสบาย ที่แม้สายลมโชยผ่านก็ทำให้แก้มเป็นแผล และเพียงสัมผัสแพรไหมก็ทำให้ปลายนิ้วมีเลือดไหล ทั้งที่เยาวชนหญิงชายของเราคือเสบียงแห่งอนาคตและที่ฝากความหวัง แต่สิ่งที่แต่ละคนในหมู่พวกเขายังคงใฝ่หาก็คือรูปลักษณ์อันหรูหรา หรืออาหารมื้อ...

…ที่โอชะ เสื้อผ้าอันหรูหรา พาหนะอันโอ่อ่า ตำแหน่งงานที่มีหน้ามีตา หรือยศฐาบรรดาศักดิ์อันกลวงเปล่า แม้จะต้องแลกมาด้วยอิสรภาพของตน ต้องจ่ายด้วยศักดิ์ศรีของตน และต้องละทิ้งสิทธิของประชาชาติของตนเพื่อสิ่งนั้นก็ตาม

ท่านเคยเห็นเยาวชนเหล่านั้นไหม ใบหน้าของพวกเขาฉายแววแห่งความหนุ่มแน่น ดวงหน้าบ่งบอกถึงความกระตือรือร้น และความสดใสเปล่งปลั่งของวัยหนุ่มไหลเวียนอยู่ในเค้าหน้าของพวกเขา แต่พวกเขากลับไปยืนรวดร้าวอยู่ที่หน้าประตูของหัวหน้าหน่วยงานและสำนักงานต่าง ๆ พร้อมใบสมัครงานในมือ ท่านเคยเห็นไหมว่าพวกเขาวิงวอนทั้งผู้น้อยและผู้ใหญ่ อ้อนวอนทั้งคนต่ำต้อยและผู้มีอำนาจ ถึงขั้นใช้เส้นสายผ่านพนักงานเดินเอกสารและคนเฝ้าประตูกระทรวง เพื่อให้ความประสงค์ของตนสำเร็จและใบสมัครได้รับการพิจารณา

ท่านผู้อ่านที่รัก ท่านคิดหรือว่าเยาวชนผู้นี้ เมื่อโชคเข้าข้างและความหวังของเขาเป็นจริงได้เข้าทำงานในตำแหน่งราชการเหล่านี้แล้ว วันหนึ่งเขาจะคิดละทิ้งหรือสละตำแหน่งนั้นเพื่อเกียรติยศหรือศักดิ์ศรี แม้เขาจะถูกบังคับให้ต้องทนต่อความอัปยศและการลงโทษอันเลวร้ายก็ตาม?

จิตใจของเราในปัจจุบันจำเป็นต้องได้รับการเยียวยาอย่างใหญ่หลวง และการปรับปรุงแก้ไขอย่างรอบด้าน ครอบคลุมถึงความรู้สึกที่มอดดับ จริยธรรมที่เสื่อมทราม และความตระหนี่ที่ฝังแน่น ความหวังอันยิ่งใหญ่ที่วนเวียนอยู่ในความคิดของนักปฏิรูปจากบุรุษแห่งประชาชาตินี้ และสถานการณ์อันยากลำบากที่เรากำลังเผชิญ ล้วนเรียกร้องเราอย่างหนักแน่นให้ฟื้นฟูจิตใจของเราขึ้นใหม่ และสร้างจิตวิญญาณของเราขึ้นมาใหม่ ให้แตกต่างไปจากการสร้างที่กาลเวลาได้ทำให้ทรุดโทรม เหตุการณ์ต่าง ๆ ได้ทำให้เก่าคร่ำคร่า และวันเวลาได้พรากเอาความแข็งแกร่งและพลังที่เคยมีอยู่ไป และหากปราศจากการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตวิญญาณและการฟื้นฟูจิตใจเช่นนี้ เราก็ไม่อาจก้าวไปข้างหน้าได้แม้แต่ก้าวเดียว

หากท่านรู้เช่นนี้ และเห็นพ้องกับข้าพเจ้าว่ามาตรวัดนี้ถูกต้องและแม่นยำที่สุดในการฟื้นฟูประชาชาติและประชาชนทั้งหลาย ก็พึงรู้เถิดว่า เป้าหมายประการแรกที่สมาคมอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมุ่งไปสู่คือ (การอบรมบ่มเพาะที่ถูกต้อง) นั่นคือ การอบรมประชาชาติให้มีจิตใจอันประเสริฐและมีจริยธรรมอันสูงส่ง และปลุกความรู้สึกอันมีชีวิตชีวาซึ่งผลักดันประชาชาติทั้งหลายให้ปกป้องศักดิ์ศรีของตน มุ่งมั่นทวงคืนเกียรติยศของตน และอดทนต่อความยากลำบากและความเหนื่อยยากทุกประการเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย

หลังจากนี้ท่านอาจถามว่า แล้วอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนใช้วิธีการใดในการฟื้นฟูจิตใจและปรับปรุงจริยธรรมของพวกเขา อัล-อิควานได้ทดลองใช้วิธีการเหล่านี้แล้วหรือยัง และการทดลองของพวกเขาประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด

เรามีนัดกันในบทความต่อไป อินชาอัลลอฮ์

การปรับปรุงวิธีการและการยึดมั่นในหลักการ

ท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติได้ทราบแล้วว่า สิ่งแรกที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมุ่งหมายคือ การอบรมบ่มเพาะจิตใจ การฟื้นฟูจิตวิญญาณ การเสริมสร้างจริยธรรมให้เข้มแข็ง และการปลูกฝังความเป็นลูกผู้ชายที่แท้จริงในจิตใจของประชาชาติ และพวกเขาเชื่อว่าสิ่งนี้คือรากฐานประการแรกที่การฟื้นฟูประชาชาติและประชาชนทั้งหลายตั้งอยู่บนนั้น

พวกเขาได้พิจารณาวิธีการและหนทางต่าง ๆ ที่จะไปสู่เป้าหมายดังกล่าว แล้วก็ไม่พบสิ่งใดที่ใกล้ตัวกว่าและให้ผลมากกว่าแนวคิดทางศาสนา และการยึดมั่นอย่างเหนียวแน่นใน (ศาสนา)

ศาสนาคือสิ่งที่ปลุกมโนธรรมให้ฟื้นคืนชีพ ปลุกความรู้สึกให้ตื่นขึ้น และเตือนหัวใจให้สำนึก ศาสนาวางผู้เฝ้าดูที่ไม่เคยเผลอไผล ผู้พิทักษ์ที่ไม่เคยหลงลืม และพยานที่ไม่ประจบสอพลอ ไม่ลำเอียง ไม่หลงผิด และไม่ลืมเลือน ไว้กับทุกชีวิต ศาสนาอยู่เคียงข้างมันทั้งยามเช้าและยามเย็น ทั้งยามอยู่ในหมู่ชนและยามอยู่ลำพัง เฝ้าดูมันทุกเวลาและจับตามองมันทุกสถานที่ ผลักดันมันไปสู่ความดีงามอย่างแข็งขัน และผลักไสมันให้ห่างจากความผิดบาปอย่างเด็ดขาด ศาสนาช่วยให้มันพ้นจากหนทางแห่งความพลั้งพลาด และทำให้มันมองเห็นหนทางแห่งความดีและความชั่ว

أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَىٰهُم ۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ ﴿٨٠﴾

«หรือพวกเขาคิดว่าเราไม่ได้ยินความลับและการกระซิบกระซาบของพวกเขา หามิได้ และบรรดาทูตของเราอยู่กับพวกเขาคอยบันทึกอยู่» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:80)

ศาสนาคือสิ่งที่รวบรวมคุณธรรมอันหลากหลายและประมวลเกียรติคุณทุกแง่มุมเข้าไว้ด้วยกัน ศาสนากำหนดการตอบแทนให้แก่คุณธรรมทุกประการ และกำหนดผลที่คู่ควรให้แก่ความดีงามทุกอย่าง ศาสนาเรียกร้องให้ขัดเกลาจิตใจและยกระดับให้สูงส่ง ตลอดจนชำระวิญญาณให้สะอาดบริสุทธิ์

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾

«แน่นอน ผู้ที่ขัดเกลามัน (จิตใจ) ให้บริสุทธิ์ย่อมประสบความสำเร็จ และแน่นอน ผู้ที่ทำให้มันแปดเปื้อนย่อมขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:9-10)

ศาสนาคือสิ่งที่เรียกร้องให้เสียสละในหนทางแห่งสัจธรรม และอุทิศตนจนหมดสิ้นในการชี้นำมวลมนุษย์ ศาสนารับประกันผลบุญอันไพบูลย์ที่สุดแก่ผู้ที่กระทำเช่นนั้น และสัญญาว่าจะให้การตอบแทนที่ดีที่สุดแก่ผู้ที่ดำเนินตามแนวทางนี้ ศาสนาให้คุณค่าแก่ความดีแม้จะเล็กน้อย และชั่งน้ำหนักความชั่วแม้จะต่ำต้อยเพียงใด ศาสนาเปลี่ยนการสูญสิ้นในหนทางแห่งสัจธรรมให้กลายเป็นความเป็นนิรันดร์ และเปลี่ยนความตายในการญิฮาดให้กลายเป็นการดำรงอยู่

وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمْوَٰتًۢا ۚ بَلْ أَحْيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿١٦٩﴾

«และเจ้าอย่าได้คิดว่าบรรดาผู้ที่ถูกฆ่าในหนทางของอัลลอฮ์นั้นตายแล้ว หามิได้ พวกเขายังมีชีวิตอยู่ ณ พระผู้อภิบาลของพวกเขา โดยได้รับปัจจัยยังชีพ» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:169)

وَنَضَعُ ٱلْمَوَٰزِينَ ٱلْقِسْطَ لِيَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔا ۖ وَإِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَـٰسِبِينَ ﴿٤٧﴾

«และเราจะวางตาชั่งแห่งความยุติธรรมในวันกิยามะฮ์ ดังนั้นจะไม่มีชีวิตใดถูกอธรรมแม้แต่น้อย และแม้ว่า (การงานนั้น) จะมีน้ำหนักเท่าเมล็ดผักกาด เราก็จะนำมันมา และเราเพียงพอแล้วในฐานะผู้ชำระบัญชี» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:47)

ศาสนาคือสิ่งที่รับซื้อผลประโยชน์ทางโลกและรูปลักษณ์ทางวัตถุเหล่านี้จากมนุษย์ โดยแลกกับความสุขที่เอ่อล้นอยู่ในจิตใจของเขา และทำให้หัวใจของเขาเป็นสุข อันเป็นผลมาจากความโปรดปราน ความเมตตา ความพึงพอพระทัย และความรักของอัลลอฮ์

مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ ۖ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٍ

«สิ่งที่อยู่กับพวกท่านนั้นย่อมหมดสิ้นไป แต่สิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้นจะคงอยู่ตลอดไป» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:96)

ศาสนาคือสิ่งที่รวบรวมทุกสิ่งดังกล่าวไว้ และยิ่งกว่านั้น ศาสนายังสอดคล้องกับฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิมของมนุษย์) ผสานกับหัวใจ และกลมกลืนกับจิตใจ จนศาสนากับจิตใจรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน ศาสนาแทรกซึมเข้าไปในทุกอณูของวิญญาณ และเดินเคียงคู่ไปกับสติปัญญา โดยไม่แปลกแยกจากมันและสติปัญญาก็ไม่ปฏิเสธมัน ชาวนาในไร่นาชื่นชมยินดีกับศาสนา ช่างในโรงงานปีติยินดีกับมัน เด็กในห้องเรียนเข้าใจมัน นักวิชาการพบความเพลิดเพลินและความหอมหวานของมันในงานค้นคว้าของเขา และนักปราชญ์ก็ยกระดับความคิดของตนด้วยมันในการใคร่ครวญของเขา ท่านเคยเห็นอำนาจใดเหนือจิตใจของมนุษย์ยิ่งไปกว่าศาสนาหรือไม่? ท่านเคยเห็นสิ่งใดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติที่มีอิทธิพลต่อชีวิตของประชาชาติและชนชาติทั้งหลายยิ่งใหญ่กว่าศาสนาหรือไม่? และท่านเคยเห็นนักปราชญ์และนักวิชาการคนใดมีอิทธิพลอันลึกซึ้งเทียบเท่ากับบรรดาเราะซูลและบรรดานบีหรือไม่?

ไม่เลยอย่างแน่นอน แท้จริงแล้วศาสนาคือประกายแสงจากวิญญาณที่อัลลอฮ์ทรงประทาน ซึ่งซึมซาบอยู่ในทุกอณูของจิตใจและฟิฏเราะฮ์ของมนุษย์ ศาสนาส่องสว่างความมืดมิดของมัน จนจิตใจเปล่งประกายด้วยแสงสว่างของศาสนา ศาสนาเข้าไปพำนักอยู่ในจิตใจ และจิตใจก็ต้อนรับมันด้วยความยินดี เมื่อศาสนาได้ลงหลักปักฐานในจิตใจแล้ว ทุกสิ่งทุกอย่างก็พร้อมจะถูกสละเพื่อมัน

قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ وَإِخْوَٰنُكُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَٰلٌ ٱقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَـٰرَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَـٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ

«จงกล่าวเถิด หากบรรดาบิดาของพวกท่าน บรรดาลูกๆ ของพวกท่าน บรรดาพี่น้องของพวกท่าน บรรดาคู่ครองของพวกท่าน และวงศ์ญาติของพวกท่าน ตลอดจนทรัพย์สมบัติที่พวกท่านขวนขวายมา การค้าที่พวกท่านกลัวว่าจะซบเซา และบ้านเรือนที่พวกท่านพึงพอใจ…

أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَجِهَادٍ فِى سَبِيلِهِۦ فَتَرَبَّصُوا۟ حَتَّىٰ يَأْتِىَ ٱللَّهُ بِأَمْرِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْفَـٰسِقِينَ ﴿٢٤﴾

«…เป็นที่รักแก่พวกเจ้ายิ่งกว่าอัลลอฮ์ เราะซูลของพระองค์ และการญิฮาดในหนทางของพระองค์แล้ว ก็จงรอคอยจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงนำมาซึ่งพระบัญชาของพระองค์ และอัลลอฮ์จะไม่ทรงชี้นำกลุ่มชนผู้ฝ่าฝืน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:24)

ศาสนา คือสิ่งที่สูงส่งด้วยความบริสุทธิ์และความยิ่งใหญ่ของมันเหนือทุกชีวิต อยู่เหนือทุกศีรษะ พ้นจากการปั้นแต่งขึ้นเอง และปราศจากการลอกเลียนและการเอาอย่าง ด้วยเหตุนี้ศาสนาจึงหลอมรวมหัวใจและสมานจิตใจให้ผูกพันกัน ตัดต้นตอของการพิพาท และขจัดรากเหง้าของความขัดแย้ง ศาสนายังเพิ่มความมั่นคงและพลังให้แก่สิ่งเหล่านี้ด้วยการมุ่งหัวใจไปสู่อัลลอฮ์องค์เดียว หันจิตใจออกจากผลประโยชน์ส่วนตน ความโลภ ตัณหา และความสำราญ และยกระดับเจตนาและการกระทำไปสู่ขั้นของผู้บริสุทธิ์ใจและผู้สัตย์จริง ซึ่งแสวงหาพระพักตร์ของอัลลอฮ์ด้วยการงานของพวกเขา โดยไม่หวังสิ่งตอบแทนหรือคำขอบคุณใด ๆ จากการนั้น «พระองค์ได้ทรงบัญญัติศาสนาแก่พวกเจ้า ซึ่งพระองค์ได้ทรงสั่งเสียไว้แก่นูห์ และที่เราได้วะห์ยูแก่เจ้า และที่เราได้สั่งเสียแก่อิบรอฮีม มูซา และอีซา ว่าพวกเจ้าจงดำรงไว้ซึ่งศาสนา และอย่าแตกแยกกันในศาสนานั้น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:13)

شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِيهِ

ศาสนา คือสิ่งที่ยกระดับความซื่อสัตย์ต่อพันธสัญญาขึ้นสู่ระดับของการเป็นชะฮีด และถือว่าความซื่อสัตย์นั้นเป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) ที่บุคคลจะถูกสอบสวนต่อหน้าอัลลอฮ์ เป็นคุณธรรมที่ใช้ในการใกล้ชิดอัลลอฮ์ และเป็นหลักฐานยืนยันถึงความเป็นลูกผู้ชายที่สมบูรณ์และความมุ่งมั่นที่แท้จริง «ในหมู่ผู้ศรัทธานั้นมีบรรดาชายที่ซื่อสัตย์ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์ ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้ปฏิบัติตามคำมั่นของเขาจนสิ้นชีวิตไปแล้ว และในหมู่พวกเขามีผู้ที่กำลังรอคอย และพวกเขามิได้เปลี่ยนแปลง (สัญญา) แต่ประการใดเลย เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนบรรดาผู้สัตย์จริงเนื่องด้วยความสัตย์จริงของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:23-24)

مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُۥ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا۟ تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾ لِّيَجْزِىَ ٱللَّهُ ٱلصَّـٰدِقِينَ بِصِدْقِهِمْ

ศาสนา คือที่รวมของความคิดที่ถูกต้อง เป็นที่ผูกรวมของความหวังอันหลากหลาย และเป็นสัญลักษณ์ของความใฝ่ฝันทั้งในระดับปัจเจก สังคม ชนชาติ และระดับสากล นั่นคือการแสดงออกที่สมบูรณ์ที่สุด «และเกียรติยศนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าบรรดามุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8)

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

คนกลุ่มหนึ่งเห็นว่าควรปฏิรูปจริยธรรมของประชาชาติด้วยหนทางแห่งความรู้และวัฒนธรรม อีกกลุ่มหนึ่งเห็นว่าควรปฏิรูปด้วยหนทางแห่งวรรณกรรมและศิลปะ และกลุ่มอื่นเห็นว่าการปฏิรูปนี้ควรเป็นไปโดยอาศัยวิธีการทางการเมือง ส่วนคนอื่นนอกจากนี้ก็เลือกเดินในหนทางของการกีฬา ทั้งหมดนั้นอาจถูกหรือผิดในการกำหนดความหมายของถ้อยคำเหล่านี้ และอาจตรงเป้าหรือห่างไกลจากเป้าหมาย แต่ที่นี่มิใช่ที่สำหรับการวิพากษ์และการชี้ชัด หากแต่ข้าพเจ้าต้องการกล่าวว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเห็นว่า วิธีการที่ได้ผลที่สุดในการปฏิรูปจิตใจของประชาชาติทั้งหลายคือ "ศาสนา"

ควบคู่กันนั้น พวกเขายังเห็นว่าศาสนาอิสลามได้รวบรวมข้อดีของวิธีการทั้งหมดเหล่านี้ไว้ และห่างไกลจากข้อเสียของมัน จิตใจของพวกเขาจึงสงบมั่นต่อศาสนาอิสลาม และหัวอกของพวกเขาก็เปิดกว้างรับมัน วิธีการภาคปฏิบัติประการแรกของพวกเขาในการชำระจิตใจและฟื้นฟูวิญญาณคือ "การกำหนดวิธีการและการเลือกหลักการ" และบนรากฐานนี้เองจึงได้มีการวาง "อะกีดะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน" ซึ่งกลั่นกรองมาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ ﷺ โดยไม่เบี่ยงเบนออกจากทั้งสองแม้เพียงเส้นผม และอัล-อิควานได้กำหนดเป็นหน้าที่แก่ตนเองให้รักษาอะกีดะฮ์นี้ ยึดมั่นในขอบเขตของมัน ปฏิบัติตามตัวบทของมัน และทำตามพันธะต่าง ๆ ของมัน

ข้าพเจ้าเชื่อว่ามันเป็นวิธีการภาคปฏิบัติในการขัดเกลาจิตใจและปรับปรุงจริยธรรมให้เที่ยงตรง และในโอกาสนี้ข้าพเจ้าขอเตือนพี่น้องมุสลิมทุกคนว่า เป็นหน้าที่ของเขาที่จะต้องรักษาอะกีดะฮ์ของตน และปฏิบัติ…

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ ﴿١١٩﴾

ในการปฏิบัติตามพันธะต่าง ๆ ที่สิ่งนั้นกำหนดไว้ «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงอยู่ร่วมกับบรรดาผู้สัจจริง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:119)

ฐานะของการละหมาด

ท่านได้ทราบแล้ว ขออัลลอฮ์ทรงให้ท่านมีเกียรติ ว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเห็นว่าอิสลามคือหนทางที่ดีที่สุดในการขัดเกลาจิตใจ ฟื้นฟูจิตวิญญาณ และชำระมารยาทของพวกเขาให้บริสุทธิ์ พวกเขาจึงนำอะกีดะฮ์ของตนมาจากรัศมีของอิสลาม และดื่มกินจากความอุดมล้นเหลือของอิสลาม ท่านจะพบว่าพวกเขาตระหนักดีว่า การละหมาดมีฐานะในอิสลามเสมือนศีรษะในร่างกาย การละหมาดคือเสาหลัก ค้ำยัน หลักการ และสัญลักษณ์ของอิสลาม เป็นภาพลักษณ์อันเป็นนิรันดร์และสัญญาณอันคงอยู่ของอิสลาม ยิ่งไปกว่านั้น การละหมาดยังเป็นความชื่นตา ความสงบแห่งมโนธรรม ความอบอุ่นแห่งจิตใจ ความเบิกบานแห่งหัวใจ และเป็นสายสัมพันธ์ระหว่างบ่าวกับพระผู้อภิบาล การละหมาดเป็นบันไดที่ดวงวิญญาณของผู้มีความรักไต่ขึ้นสู่อิลลิยีนอันสูงสุด แล้วได้ลิ้มรสความสุขแห่งความใกล้ชิด ได้เพลิดเพลินในสวนแห่งความบริสุทธิ์ และได้รับเหตุปัจจัยแห่งความสุขจากทั้งโลกที่เร้นลับและโลกที่ปรากฏ

นั่นคือประกายที่ส่องสว่างในจิตใจของผู้ที่จุดไฟมัน และคือความหวานชื่นที่ผู้ได้ลิ้มรสน้ำผึ้งของมันสัมผัสได้ ขอถามด้วยพระนามแห่งพระผู้อภิบาลของท่าน ท่านเคยเห็นสิ่งใดที่ชื่นใจ หวานล้ำ งดงาม และเจิดจรัสยิ่งกว่าภาพของผู้นอบน้อมผู้เคารพภักดี ผู้รุกูอ์ ผู้สุญูด และผู้ยืนวิงวอนตลอดยามค่ำคืนบ้างหรือไม่ เขาหวั่นเกรงต่ออาคิเราะฮ์และหวังในความเมตตาของพระผู้อภิบาลของเขา ในยามที่ดวงตาทั้งหลายหลับใหล เปลือกตาสงบนิ่ง สีข้างทั้งหลายวางลงบนที่นอนอย่างสงบ ผู้เป็นที่รักทุกคนได้อยู่ลำพังกับผู้เป็นที่รักของตน และผู้ประกาศจากหมู่ผู้รู้แจ้งในหมู่ผู้มีความรักได้ร้องประกาศว่า

การอดนอนของดวงตาเพื่อสิ่งอื่นนอกจากพระพักตร์ของพระองค์นั้นสูญเปล่า และการร่ำไห้ของมันเพื่อสิ่งอื่นนอกจากการพลัดพรากจากพระองค์นั้นไร้ค่า

إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ ﴿١٦﴾ كَانُوا۟ قَلِيلًا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ ﴿١٧﴾ وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿١٨﴾

โอ้พี่น้องของฉัน สถานการณ์เพียงหนึ่งเดียวจากสถานการณ์เหล่านี้ยังเป็นประโยชน์ต่อหัวใจ ส่งผลต่อจิตใจ และชำระจิตวิญญาณยิ่งกว่าคำตักเตือนด้วยวาจาพันครั้ง ละครพันเรื่อง และการบรรยายพันครั้ง จงลองดูแล้วท่านจะเห็นเอง และด้วยเหตุผลบางประการ สิ่งนี้จึงเป็นสัญลักษณ์ของอิห์ซานในถ้อยคำของอัลกุรอาน «แท้จริง ก่อนหน้านั้นพวกเขาเป็นผู้กระทำความดี พวกเขานอนหลับเพียงเล็กน้อยในเวลากลางคืน และในยามรุ่งสาง พวกเขาขออภัยโทษ» (ซูเราะฮ์อัซ-ซาริยาต 51:16-18)

فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٧﴾

และด้วยเหตุผลบางประการ ผลตอบแทนของคนเหล่านี้จึงสูงส่งและเร้นลับ «ไม่มีชีวิตใดรู้ว่าสิ่งที่ทำให้ชื่นตาซึ่งถูกเก็บซ่อนไว้สำหรับพวกเขานั้นคืออะไร ทั้งนี้เป็นการตอบแทนในสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้» (ซูเราะฮ์อัส-สัจญ์ดะฮ์ 32:17) การงานของพวกเขาก็เร้นลับเช่นกันมิใช่หรือ การอยู่ตามลำพังจะเป็นไปได้หรือในขณะที่มีผู้คอยจับตามองอยู่ ผู้มีความรักจะรู้สึกหวานชื่นในการกระซิบวิงวอนโดยไม่อยู่ตามลำพังได้หรือ และผลตอบแทนของความดีจะเป็นอื่นใดเล่านอกจากความดี

มีผู้เล่าว่า อบุลกอซิม อัล-ญุนัยด์ ได้ถูกพบเห็นในความฝันหลังจากที่ท่านเสียชีวิตแล้ว จึงมีผู้ถามท่านว่า อัลลอฮ์ทรงกระทำอย่างไรต่อท่าน ท่านตอบว่า สัญญะทั้งหลายได้ปลาสนาการ ถ้อยคำทั้งหลายได้มลายสิ้น ความรู้ทั้งหลายได้เลือนหาย และร่องรอยทั้งหลายได้สูญสิ้นไป ไม่มีสิ่งใดเป็นประโยชน์แก่เรานอกจากร็อกอะฮ์เล็กน้อยที่เราเคยละหมาดในยามดึกสงัด

อย่าได้แปลกใจเลย โอ้ท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติ ไม่มีสิ่งใดเป็นประโยชน์ต่อหัวใจยิ่งไปกว่าการอยู่ตามลำพังซึ่งหัวใจได้เข้าสู่สนามแห่งการใคร่ครวญ และไม่มีสิ่งใดชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ได้ดีไปกว่าร็อกอะฮ์ที่นอบน้อม ซึ่งขัดเกลาหัวใจให้ผ่องใส ขจัดสนิมแห่งบาป ชะล้างคราบไคลแห่งความบกพร่อง โปรยรัศมีแห่งอีมานลงในหัวใจ และทำให้อกเย็นฉ่ำด้วยความเยือกเย็นแห่งความเชื่อมั่น

บรรดามุสลิมในยุคนี้มีทัศนะต่อการละหมาดแตกต่างกันหลายแนวทางและกระจัดกระจายเป็นหลายกลุ่ม ในหมู่พวกเขามีกลุ่มชนที่ละเลยการละหมาด ไม่ใส่ใจ ทอดทิ้ง และไม่รู้จักมัน และเมื่อท่านเตือนพวกเขา

…ถึงเรื่องของมัน หรือหากท่านพูดคุยกับพวกเขาในเรื่องของมัน พวกเขาก็จะเบือนหน้าหนี และท่านจะเห็นพวกเขาผินหลังออกไปด้วยความหยิ่งผยอง พวกเขาคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็กน้อย ทั้งที่ ณ อัลลอฮ์แล้วมันเป็นเรื่องใหญ่หลวง

فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ ﴿٤﴾ ٱلَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ﴿٥﴾

ข้าพเจ้าไม่อยากจะกล่าวว่า ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ห้ามปรามการละหมาด ดูแคลนผู้ที่ละหมาด และตราหน้าเขาว่าล้าหลัง ถอยหลังเข้าคลอง คร่ำครึ และเสื่อมถอย ท่านจะได้ยินจากคนเหล่านี้และผู้ที่เหมือนพวกเขาซึ่งถ้อยคำที่สร้างความเจ็บปวดมากมาย ข้ออ้างแปลก ๆ และคำพูดที่ท่านจะต้องประหลาดใจและตกตะลึง ราวกับว่าพวกเขาไม่เคยได้ยินคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «ดังนั้น ความหายนะจงประสบแด่บรรดาผู้ละหมาด คือบรรดาผู้ที่ละเลยต่อการละหมาดของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-มาอูน 107:4-5)

ความประหลาดใจของท่านจะยิ่งเพิ่มพูน และความตกตะลึงของท่านจะยิ่งทวีคูณ เมื่อท่านรู้ว่าในหมู่ผู้ที่ทำงานเพื่อการเผยแผ่อิสลาม และอยู่แถวหน้าในการปกป้องประเด็นของอิสลาม ยังมีผู้ที่ละเลยเรื่องการละหมาดและลดทอนความสำคัญของมัน ราวกับว่าท่านนบี ﷺ ไม่เคยประกาศอย่างชัดแจ้งว่า การละหมาดคือเสาหลักของศาสนาและเป็นข้อบังคับของบรรดาผู้ศรัทธา และราวกับว่าพวกเขาไม่เคยได้ยินคำกล่าวของท่าน ﷺ ที่ว่า «ไม่มีสิ่งใดคั่นระหว่างบ่าวกับการชิริก นอกจากการละทิ้งการละหมาด ดังนั้น เมื่อเขาละทิ้งมัน แน่แท้เขาได้ทำชิริกแล้ว»

ليس بين العبد والشرك إلا ترك الصلاة فإذا تركها فقد أشرك

เราไม่ได้พยายามที่จะโน้มน้าวคนเหล่านี้ด้วยสิ่งที่ชัดเจนยิ่งกว่ารุ่งอรุณ แจ่มแจ้งยิ่งกว่าแสงสว่าง และประจักษ์ยิ่งกว่าดวงอาทิตย์ แต่เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้แก่ตัวเราและพวกเขา ให้ได้รับทางนำอันสมบูรณ์และความสำเร็จอันครบถ้วน

นอกจากคนเหล่านี้แล้ว เรายังพบมุสลิมอีกสองประเภท

ประเภทแรก คือคนส่วนใหญ่อย่างท่วมท้น คนเหล่านี้ละหมาดอย่างเป็นกลไกอัตโนมัติ ซึ่งพวกเขาได้รับสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ และเคยชินกับมันเมื่อวันเวลาผ่านไปและปีแล้วปีเล่าหมุนเวียน พวกเขาไม่รู้จักเคล็ดลับของมัน และไม่รู้สึกถึงผลของมัน สำหรับคนเหล่านี้ เพียงแค่ได้เปล่งถ้อยคำ ทำท่าทาง และเรียงลำดับอิริยาบถต่าง ๆ ไปก็พอแล้ว จากนั้นก็ผละออกไปพร้อมกับเชื่อว่าตนได้ปฏิบัติสิ่งที่เป็นฟัรฎูแล้ว ได้ดำรงการละหมาดแล้ว พ้นจากการลงโทษแล้ว และได้รับผลบุญแล้ว...

นี่เป็นเพียงความเข้าใจผิดที่ไม่มีความจริงใด ๆ รองรับ ถ้อยคำและการกระทำเหล่านี้ในการละหมาดนั้น เป็นเพียงร่างกายเท่านั้น โดยมีความเข้าใจเป็นวิญญาณ มีความคุชูอ์ (ความนอบน้อมสงบนิ่ง) เป็นแก่นแกน และมีความซาบซึ้งในจิตใจเป็นเสาหลัก มีรายงานในหะดีษว่า «แท้จริงการละหมาดนั้นคือการถ่อมตัวยอมจำนน ความนอบน้อม การวิงวอนอย่างอ่อนน้อม และการรำพึงคร่ำครวญ...» (รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์และอัน-นะสาอีย์)

إنما الصلاة تمسكن وتواضع وتضرع وتأوه

ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงเห็นว่าผู้คนส่วนใหญ่ไม่ได้รับประโยชน์จากการละหมาดของพวกเขา และการละหมาดไม่ได้ยับยั้งพวกเขาจากความชั่วช้าลามกและสิ่งที่น่ารังเกียจ ทั้งที่หากการละหมาดนั้นสมบูรณ์ มันจะให้ผลเป็นการขัดเกลาจิตวิญญาณและการชำระหัวใจให้บริสุทธิ์ และจะยับยั้งผู้ละหมาดจากการกระทำบาปและการล่วงละเมิดสิ่งต้องห้าม

من صلي صلاة لوقتها وأسبغ وضوءها وأتم ركوعها وسجودها وخشوعها عرجت وهي بيضاء مصفرة تقول حفظك الله كما حفظتني ومن صلاها لغير وقتها ولم يسبغ وضوءها ولم يتم ركوعها ولا سجودها ولا خشوعها عرجت وهي سوداء مظلمة تقول ضيعك الله كما

ประเภทที่สอง ซึ่งมีจำนวนน้อยและหาได้ยาก คือผู้ที่เข้าใจความหมายเหล่านี้อันเป็นเคล็ดลับของการละหมาด เขาจึงมุ่งมั่นจริงจังที่จะทำให้มันเป็นจริง และพากเพียรที่จะทำให้มันสมบูรณ์ เขาละหมาดด้วยความคุชูอ์ การใคร่ครวญ ความสงบนิ่ง และการพินิจพิจารณา และเขาออกจากการละหมาดโดยได้ลิ้มรสความหวานชื่นของการอิบาดะฮ์ ได้ซาบซึ้งกับความรู้สึกแห่งการภักดี และได้รับการส่องสว่างด้วยรัศมีของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงประทานให้ปรากฏแก่ผู้ที่เชื่อมจิตวิญญาณของตนเข้ากับความยิ่งใหญ่แห่งการรู้จักพระองค์ และในหะดีษมีว่า «ผู้ใดละหมาดในเวลาของมัน อาบน้ำละหมาดอย่างครบถ้วน และทำรุกูอ์ สุญูด และคุชูอ์อย่างสมบูรณ์ การละหมาดนั้นจะขึ้นไป (สู่ฟากฟ้า) ในสภาพที่ขาวผ่องสว่างไสว และกล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงปกปักรักษาท่าน ดังที่ท่านได้รักษาฉันไว้" และผู้ใดละหมาดนอกเวลาของมัน ไม่อาบน้ำละหมาดอย่างครบถ้วน ไม่ทำรุกูอ์ สุญูด และคุชูอ์อย่างสมบูรณ์ การละหมาดนั้นจะขึ้นไปในสภาพที่ดำมืด และกล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงทอดทิ้งท่าน ดังที่…

ضيعتني ، حتى إذا كانت حيث شاء الله لفت كما يلف الثوب الخلق فيضرب بها وجهه

…ท่านได้ละเลยฉัน จนกระทั่งเมื่อมันไปถึง ณ ที่ที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ มันก็จะถูกม้วนดังที่ผ้าเก่าถูกม้วน แล้วถูกฟาดใส่ใบหน้าของเขา»

ด้วยเหตุนี้ ระดับขั้นของผู้คนจึงแตกต่างกัน และผลบุญของพวกเขาก็ต่างกัน แม้การละหมาดจะเหมือนกันทั้งในรูปแบบ ลักษณะภายนอก คำพูด และการกระทำก็ตาม

ٱلَّذِينَ هُمْ فِى صَلَاتِهِمْ خَـٰشِعُونَ ﴿٢﴾

ด้วยเหตุนี้ บรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) จึงให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการมีหัวใจที่ตั้งมั่นในการละหมาด และมีความนอบน้อมอย่างสมบูรณ์ในการทำอิบาดะฮ์ของพวกเขา และด้วยเหตุนี้ คุณลักษณะประการแรกที่ใช้พรรณนาถึงบรรดาผู้ศรัทธาคือ «บรรดาผู้ซึ่งพวกเขาเป็นผู้นอบน้อมถ่อมตนในการละหมาดของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:2)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿١٥٣﴾

อิควานุลมุสลิมีนได้ตระหนักถึงสิ่งนี้ จึงยึดมั่นในตัวเองและพยายามฝึกฝนตนให้เคยชินกับมัน และลักษณะที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งในภาคปฏิบัติของพวกเขาคือ การปฏิบัติละหมาดอย่างดีเยี่ยม พวกเขาเชื่อว่าด้วยวิธีนี้ พวกเขาได้เดินบนหนทางที่ใกล้ที่สุดสู่การฟื้นฟูจิตใจและการชำระวิญญาณให้บริสุทธิ์ «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงขอความช่วยเหลือด้วยความอดทนและการละหมาด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับบรรดาผู้อดทน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:153)

ดังนั้น โอ้พี่น้องมุสลิม จงทำความเข้าใจสิ่งนี้ให้ดี และจงเป็นแบบอย่างของความดีงาม (อิห์ซาน) ในการละหมาดของท่าน และจงเชื่อมั่นว่า ขั้นตอนแรกในภาคปฏิบัติที่ได้อธิบายไว้นั้น คือการที่เราปฏิบัติละหมาดและจ่ายซะกาตอย่างดีเยี่ยม

ทั้งสองคือข้อบังคับ (ฟัรฎู) ที่อัลลอฮ์ทรงทำให้เป็นรั้วกั้นของศาสนาและเป็นสัญลักษณ์ของบทบัญญัติ และพระองค์ทรงนำทั้งสองมากล่าวคู่กันในหลายอายะฮ์แห่งคัมภีร์อันทรงเกียรติของพระองค์ เพื่อเป็นการชี้ให้เห็นถึงความประเสริฐอันยิ่งใหญ่ของทั้งสอง และแสดงถึงความสูงส่งของคุณค่าของทั้งสอง นั่นคือการละหมาดและซะกาต ด้วยสิ่งแรกจะทำให้สิ่งที่อยู่ระหว่างท่านกับอัลลอฮ์ดีงาม และด้วยสิ่งที่สองจะทำให้สิ่งที่อยู่ระหว่างท่านกับมนุษย์ดีงาม และในการดำรงอยู่นี้จะมีอะไรอื่นอีกเล่า นอกจากผู้ทรงสร้างกับสิ่งที่ถูกสร้าง? ดังนั้น เมื่อสถานะของท่านกับทั้งสองดีงามแล้ว แน่แท้ท่านได้บรรลุถึงที่สุดแห่งความดีงาม และไปถึงจุดสูงสุดแห่งความสุขแล้ว

ซะกาต

خُذْ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ

หากการละหมาดเป็นสิ่งที่ชำระจิตใจและขัดเกลาวิญญาณให้บริสุทธิ์ ซะกาตก็เป็นสิ่งที่ชำระทรัพย์สินและขัดเกลารายได้ให้บริสุทธิ์ «จงเอาส่วนหนึ่งจากทรัพย์สินของพวกเขาเป็นทาน เพื่อทำให้พวกเขาสะอาดบริสุทธิ์และเจริญงอกงามด้วยมัน และจงขอพรให้แก่พวกเขา แท้จริงการขอพรของเจ้านั้นเป็นความสงบแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:103)

فَإِن تَابُوا۟ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَإِخْوَٰنُكُمْ فِى ٱلدِّينِ

แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ทรงทำให้การละหมาดและซะกาตเป็นสัญลักษณ์ของอีมาน และเป็นหลักฐานแห่งความถูกต้องของอะกีดะฮ์ และอัลกุรอานได้ชี้ไว้ในอายะฮ์อันทรงเกียรติว่า «แต่ถ้าพวกเขาสำนึกผิดกลับตัว และดำรงการละหมาด และจ่ายซะกาต พวกเขาก็เป็นพี่น้องของพวกเจ้าในศาสนา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:11) ซึ่งความหมายโดยนัยของอายะฮ์นี้บ่งชี้ว่า ผู้ที่บกพร่องในการปฏิบัติละหมาดและจ่ายซะกาตนั้น มิใช่พี่น้องในศาสนา

لما توفي النبي ، وكفر من كفر من العرب ، قال عمر لأبي بكر رضي الله عنهما : كيف تقاتل الناس وقد قال رسول الله : (أمرت أن أقاتل الناس حتى يقولوا لا إله إلا الله ، فمن قالها فقد عصم مني ماله ونفسه إلا بحقه وحسابه علي الله تعالى)؟

และความหมายนี้เองที่ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) เข้าใจ เมื่อท่านทำสงครามกับผู้ที่ปฏิเสธการจ่ายซะกาต และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ก็เห็นพ้องกับท่าน และได้เรียกคนจำนวนมากที่ปฏิเสธการจ่ายซะกาตว่า "พวกที่ตกศาสนา (อัล-มุรตัดดูน)" นักรายงานทั้งหกได้รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: «เมื่อท่านนบี ﷺ สิ้นชีวิต และผู้ที่ปฏิเสธศรัทธาในหมู่ชาวอาหรับได้ปฏิเสธศรัทธา ท่านอุมัร (ร.ฎ.) ได้กล่าวแก่ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) ว่า ท่านจะต่อสู้กับผู้คนได้อย่างไร ในเมื่อท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวว่า «ฉันถูกบัญชาให้ต่อสู้กับผู้คนจนกว่าพวกเขาจะกล่าวว่า ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ ดังนั้นผู้ใดกล่าวคำนี้แล้ว แน่แท้เขาได้ปกป้องทรัพย์สินและชีวิตของเขาจากฉันแล้ว เว้นแต่ด้วยสิทธิของมัน และการสอบสวนเขานั้นเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์ตะอาลา»? แล้วท่าน (อบูบักร) ก็กล่าวว่า…

والله لأقاتلن من فرق بين الصلاة والزكاة ، فإن الزكاة حق المال . والله لو منعوني عقالاً كانوا يؤدونها إلى رسول الله لقاتلتهم علي منعها

فوالله ما هو إلا أن رأيت أن الله شرح صدر أبي بكر للقتال فعرفت أنه الحق

อบูบักร (ร.ฎ.) [กล่าวว่า]: «ขอสาบานด้วยอัลลอฮ์ ฉันจะต้องสู้รบกับผู้ที่แยกระหว่างการละหมาดกับการจ่ายซะกาตอย่างแน่นอน เพราะซะกาตคือสิทธิของทรัพย์สิน ขอสาบานด้วยอัลลอฮ์ หากพวกเขาไม่ยอมจ่ายแม้เพียงเชือกผูกอูฐเส้นเดียวที่พวกเขาเคยจ่ายให้แก่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ฉันก็จะสู้รบกับพวกเขาเพราะการไม่ยอมจ่ายนั้น» อุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า: «ขอสาบานด้วยอัลลอฮ์ ไม่มีอะไรอื่นนอกจากฉันได้เห็นว่าอัลลอฮ์ทรงเปิดหัวอกของอบูบักรให้ยอมรับการสู้รบ ฉันจึงรู้ว่านั่นคือสิ่งที่ถูกต้อง» และในอีกรายงานหนึ่งว่า “อิกอล” (ส่วน “อะนาก” คือลูกแพะตัวเมีย และ “อิกอล” คือเชือกที่ใช้ผูกสัตว์พาหนะ)

كفر من كفر

ขอให้ท่านพิจารณาเถิด ขออัลลอฮ์ทรงคุ้มครองท่าน ว่าอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวถึงผู้ที่ไม่ยอมจ่ายซะกาตอย่างไรด้วยคำพูดของท่านว่า “(และผู้ที่ปฏิเสธศรัทธาก็ปฏิเสธศรัทธา)” และพิจารณาเถิดว่าอบูบักร (ร.ฎ.) มีทัศนะอย่างไรที่ว่า การไม่ยอมจ่ายซะกาตคือการทำลายศาสนา ซึ่งจำเป็นต้องสู้รบกับผู้ที่ไม่ยอมจ่าย แม้เขาจะปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ก็ตาม และพิจารณาเถิดว่าอุมัร (ร.ฎ.) ยอมรับทัศนะของอบูบักรอย่างไร และรู้ว่านั่นคือความถูกต้อง

وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٣٤﴾ يَوْمَ يُحْمَىٰ عَلَيْهَا فِى نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَىٰ بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ ۖ هَـٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا۟ مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ ﴿٣٥﴾

แท้จริงอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ได้ขู่สำทับผู้ที่ไม่ยอมจ่ายซะกาตด้วยการขู่สำทับที่รุนแรงที่สุด อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสว่า: «และบรรดาผู้ที่สะสมทองคำและเงิน และไม่บริจาคมันในหนทางของอัลลอฮ์นั้น จงแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาด้วยการลงโทษอันเจ็บปวด ในวันที่มันจะถูกเผาในไฟนรกญะฮันนัม แล้วหน้าผากของพวกเขา สีข้างของพวกเขา และหลังของพวกเขาจะถูกนาบด้วยมัน (และจะมีเสียงกล่าวว่า) นี่คือสิ่งที่พวกเจ้าได้สะสมไว้เพื่อตัวของพวกเจ้าเอง ดังนั้นจงลิ้มรสสิ่งที่พวกเจ้าเคยสะสมไว้เถิด» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:34-35)

من آتاه الله مالاً فلم يؤد زكاته مثل له يوم القيامة شجاعاً أقرع له زبيبتان يطوقه يوم القيامة يأخذ بلهزمتيه يقول أنا كنزك

และในหะดีษ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: «ผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงประทานทรัพย์สินให้แก่เขา แล้วเขาไม่จ่ายซะกาตของมัน ในวันกิยามะฮ์ทรัพย์สินนั้นจะถูกทำให้ปรากฏแก่เขาเป็นงูใหญ่หัวล้าน มีจุดดำสองจุด (เหนือดวงตา) มันจะรัดคอเขาในวันกิยามะฮ์ และคาบเอาขากรรไกรทั้งสองข้างของเขา แล้วกล่าวว่า ฉันคือทรัพย์สินของเจ้า ฉันคือสมบัติที่เจ้าสะสมไว้» และ “อัช-ชุญาอ์ อัล-อักเราะอ์” คืองูที่มีพิษร้ายแรง ส่วน “อัล-ลิฮ์ซิมะตาน” คือขากรรไกรทั้งสองข้าง

ويل للأغنياء من الفقراء يوم القيامة ، يقولون : ربنا ظلمونا حقوقنا التي جعلت لنا فيقول الله تبارك وتعالى وعزتي وجلالي لأدنينكم ولأبعدنهم

และในหะดีษเช่นกันว่า: «ความหายนะจงประสบแก่บรรดาคนร่ำรวยจากบรรดาคนยากจนในวันกิยามะฮ์ พวกเขา (คนยากจน) จะกล่าวว่า: โอ้พระผู้อภิบาลของเรา พวกเขาได้อธรรมต่อสิทธิของเราที่พระองค์ทรงกำหนดไว้ให้แก่เรา แล้วอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จะตรัสว่า: ด้วยเกียรติและความยิ่งใหญ่ของข้า ข้าจะให้พวกเจ้าเข้าใกล้ (ความเมตตาของข้า) และจะให้พวกเขาออกห่าง»

ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะซะกาตคือระบบของสิ่งที่ถูกบัญญัติ เป็นหลักค้ำจุนของการงานที่เป็นประโยชน์ และเป็นการขัดเกลาธรรมชาติที่ตระหนี่ ซะกาตทำให้เคยชินกับความเอื้อเฟื้อ ฝึกฝนให้รู้จักความพอดี หล่อหลอมหัวใจให้มีความรัก เชิญชวนจิตใจสู่ความผูกพันกลมเกลียว ขจัดความอาฆาตและความเคียดแค้น เชิญชวนสู่การร่วมมือและการค้ำจุนกันในความดีงามทั้งหลาย หลีกห่างจากต้นตอของความชั่วร้ายและความเสียหาย และดับไฟแห่งการลุกฮือและความวุ่นวาย ... และทุกคนที่ได้รับความดีย่อมเป็นที่รักใคร่ และผู้ใดได้รับความดีงามก็ย่อมถูกผูกมัดใจด้วยความดีนั้นอย่างแน่นแฟ้น

ซะกาตเป็นภารกิจหนึ่งในบรรดาภารกิจของผู้ปกครอง เขามีหน้าที่ต้องดำเนินการรวบรวม จัดระบบการจัดเก็บ และกำกับดูแลการใช้จ่ายซะกาตไปยังกลุ่มผู้มีสิทธิ์ที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดไว้

หากรัฐบาลอิสลามทั้งหลายใส่ใจในเรื่องซะกาต ซะกาตก็จะเป็นแหล่งรายได้ที่หะลาลและบริสุทธิ์ซึ่งเพียงพอโดยไม่ต้องพึ่งภาษีที่อยุติธรรมและการเก็บค่าธรรมเนียมที่กดขี่ และด้วยเหตุนั้นก็จะเป็นการฟื้นฟูฟัรฎูที่ถูกละทิ้งและรุกน์ที่ถูกละเลยจากบรรดารุกน์ของอิสลาม แต่หากรัฐบาลอิสลามทั้งหลายหลงลืมหน้าที่ของตนในการจัดเก็บและจ่ายซะกาต ปัจเจกบุคคลทั้งหลายก็จำเป็นต้องลุกขึ้นฟื้นฟูศาสนกิจนี้ นำฟัรฎูนี้กลับคืนมา และนำสิทธิของอัลลอฮ์ออกมาให้แก่ผู้ที่อยู่ในความดูแลของอัลลอฮ์ ดังนั้นผู้ใดบกพร่องในเรื่องนี้ บาปของเขาย่อมตกอยู่กับตัวเขาเอง ความผิดของเขาย่อมอยู่บนต้นคอของเขา และการตอบแทนของเขา ณ พระผู้อภิบาลของเขาย่อมเจ็บปวดยิ่ง

และดังที่ท่านเห็น มุสลิมแต่ละคนได้ละเลยต่อสิทธิของอัลลอฮ์ในทรัพย์สินของพวกเขา และไม่ได้จ่ายส่วนของคนยากจนจากรายได้ของตน สิ่งนี้ได้ตัดสายสัมพันธ์ ทำให้อาชญากรรมเพิ่มพูน ทำให้จิตใจแปดเปื้อน และเพิ่มพูนความเคียดแค้นชิงชังในจิตใจ

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเห็นเช่นนั้น จึงต้องการเป็นกลุ่มแรกที่แสดงแบบอย่างภาคปฏิบัติแก่ผู้คนในการฟื้นฟูหลักการข้อนี้ พวกเขาเริ่มต้นจากตัวเอง โดยจ่ายซะกาตจากทรัพย์สินของตนด้วยความเต็มใจ หากพวกเขาประสบความสำเร็จในเรื่องนี้ ก็จะเป็นหลักฐานยืนยันต่อผู้ที่บกพร่อง เป็นแนวทางแก่ผู้ที่ปรารถนา และเป็นผู้เชิญชวนผู้ที่ยังนั่งเฉย

ในเรื่องนี้ หมู่บ้านบะรอมบาลเก่า ซึ่งขึ้นอยู่กับเขตปกครองอัด-ดะเกาะฮ์ลียะฮ์ในประเทศอียิปต์ ได้รุดหน้าไปสู่ความดีก่อนผู้อื่น โดยได้รวบรวมซะกาตและจ่ายไปตามประเภทของผู้มีสิทธิ์ที่อายะฮ์อันทรงเกียรติได้ระบุไว้ว่า

إِنَّمَا ٱلصَّدَقَـٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱلْعَـٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَـٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿٦٠﴾

«แท้จริงทานทั้งหลายนั้นสำหรับบรรดาผู้ยากจน ผู้ขัดสน ผู้ที่ทำงานในการรวบรวมมัน ผู้ที่หัวใจของพวกเขาถูกโน้มน้าว ในการไถ่ทาส บรรดาผู้มีหนี้สิน ในหนทางของอัลลอฮ์ และผู้เดินทาง ทั้งนี้เป็นบัญญัติจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์คือผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:60)

ข้าพเจ้าเคยกังวลอย่างยิ่งและหวั่นเกรงอย่างมากว่าความเป็นเอกภาพจะแตกแยกและความเป็นหนึ่งเดียวจะร้าวฉาน เพราะในหมู่มุสลิมทุกวันนี้มีลักษณะนิสัยหลายประการที่ขัดขวางมิให้พวกเขารวมตัวกันในความดีเช่นนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเกี่ยวข้องกับวัตถุและทรัพย์สิน แล้วจะเป็นอย่างไรเล่าหากโครงการนั้นเป็นเรื่องการเงินตั้งแต่รากฐาน? ข้าพเจ้าหวั่นเกรงแทนพี่น้องแห่งบะรอมบาลในเรื่องความตระหนี่ของคนร่ำรวยและการที่พวกเขากำมือไว้ไม่ยอมให้... ในเรื่องข้อกล่าวหาของพวกช่างระแวงที่สร้างข้อตำหนิให้แก่ทุกสิ่ง แม้สิ่งนั้นจะเป็นความสมบูรณ์แบบที่ปรากฏเป็นรูปธรรมก็ตาม พวกเขาจึงตำหนิผู้บริจาคโดยสมัครใจว่าโอ้อวด และตำหนิผู้รวบรวมว่าลำเอียง... ในเรื่องความละโมบของผู้รับ ซึ่งแต่ละคนปรารถนาให้ทุกสิ่งที่รวบรวมได้เป็นของตนทั้งหมด โดยไม่มีผู้อื่นได้ส่วนแบ่งเลย... และในเรื่องธรรมเนียมที่สืบทอดกันมาซึ่งพวกเราคุ้นชิน ที่ทำให้ทุกครอบครัวที่ยังคงมีความใส่ใจหลงเหลืออยู่บ้างในการจ่ายซะกาต เลือกที่จะดูแลการจ่ายซะกาตจากทรัพย์สินของตนด้วยตนเอง และไม่ยอมมอบให้ผู้อื่นทำแทน ไม่ว่าการมอบหมายเช่นนั้นจะมีประโยชน์เพียงใดก็ตาม

ข้าพเจ้าหวั่นเกรงแทนพี่น้องแห่งบะรอมบาลต่ออุปสรรคทั้งสี่ประการนี้ ซึ่งปรากฏชัดเจนจับต้องได้ในสังคมของเรา อันเป็นสิ่งที่น่าร่ำไห้และน่าเสียใจ แต่พี่น้องแห่งบะรอมบาลและชาวบะรอมบาลนั้นสูงส่งและประเสริฐเกินกว่านั้น พวกเขาทำให้ดวงตาชื่นบาน จิตใจเปี่ยมสุข และหัวใจสงบมั่นด้วยการกระทำของพวกเขา และพวกเขาได้พิสูจน์ให้ผู้คนเห็นว่า ความบริสุทธิ์ใจ หากได้ผสานอยู่ในจิตใจของพวกเขา และความไว้วางใจ หากได้มีให้แก่กันในหมู่พวกเขา ทั้งสองสิ่งนี้เพียงพอที่จะขจัดอุปสรรคทุกประการ

คนร่ำรวยแห่งบะรอมบาลสูงส่งเกินกว่าที่จะปฏิเสธการปฏิบัติตามสิทธิของอัลลอฮ์ เมื่อผู้เรียกร้องให้จ่ายซะกาตได้เรียกร้องพวกเขา... และคนยากจนแห่งบะรอมบาลก็สูงส่งเกินกว่าที่จะทอดสายตาไปยังสิทธิของพี่น้องของตน ทันทีที่แต่ละคนได้รับส่วนที่ถูกแบ่งให้จากซะกาตที่รวบรวมได้ จิตใจของเขาก็ปีติยินดี และลิ้นของเขาก็พร่ำขอดุอาอ์ให้แก่ผู้จ่ายซะกาตและผู้จัดการ... และพี่น้องแห่งบะรอมบาล ด้วยการประทานความสำเร็จจากอัลลอฮ์ตะอาลา ก็รอบคอบและเด็ดขาดเกินกว่าที่จะเปิดช่องให้แก่ข้อกล่าวหา หรือเปิดโอกาสให้แก่ความเคลือบแคลงสงสัย ดังนั้นจึงได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการชุดแรกขึ้นจากพวกเขา เพื่อจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์ได้รับซะกาต โดยคณะกรรมการนั้นได้ให้คำมั่น…

และให้คำมั่นสัญญาว่าจะไม่ลำเอียง ไม่เกรงใจ ไม่เปิดเผยความลับ และไม่ประจานความบกพร่องของผู้ใด จากนั้นก็มีคณะกรรมการอีกชุดหนึ่งตรวจสอบบัญชีรายชื่อเหล่านี้ ทบทวน และยืนยันความถูกต้อง แล้วมีคณะกรรมการชุดที่สามประเมินส่วนแบ่งที่สมควรได้รับสำหรับทุกคนที่พิสูจน์แล้วว่าขัดสนและมีสิทธิ์ได้รับ แล้วมีคณะกรรมการชุดที่สี่ทบทวนการประเมินนี้และอนุมัติ จากนั้นมีคณะกรรมการชุดที่ห้าดำเนินการแจกจ่ายจริง ระบบที่ละเอียดรอบคอบและประสบผลสำเร็จนี้ได้สร้างความชื่นชมและความยินดีแก่ทุกคนที่ได้เห็น หรือได้รับรู้ หรือได้เห็นผลอันน่าพึงพอใจของมันในจิตใจของชาวบะรัมบาลและเพื่อนบ้านของบะรัมบาล หลังจากนั้นชาวบะรัมบาลก็อยู่เหนือขนบประเพณีและสูงส่งเกินกว่าพันธนาการทั้งปวง พวกเขาจึงเดินตามแนวทางที่ถูกต้อง เลือกความร่วมมือกัน และได้เป็นแบบอย่างที่งดงามที่สุดในการทำให้ความใฝ่ฝันที่เราเคยฝันถึงมาเป็นเวลานานกลายเป็นจริง

فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٧٨﴾

ท่านผู้อ่าน หลังจากคำอธิบายนี้แล้ว ท่านไม่เห็นหรอกหรือว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนนั้นเป็นกลุ่มชนที่ลงมือปฏิบัติจริง... และอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนไม่เห็นหรอกหรือว่าในเรื่องนี้คือการบรรลุความหวังของพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจงพยายามเพื่อให้เราได้ยินในเร็ววันถึงก้าวย่างอันประสบผลสำเร็จเช่นนี้ในสาขาที่กระตือรือร้นที่เหลืออยู่ «ดังนั้นพวกเจ้าจงดำรงการละหมาด และจงจ่ายซะกาต และจงยึดมั่นต่ออัลลอฮ์ พระองค์คือผู้คุ้มครองพวกเจ้า ช่างประเสริฐยิ่งแท้ซึ่งผู้คุ้มครอง และช่างประเสริฐยิ่งแท้ซึ่งผู้ช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

ญิฮาดคือเกียรติของเรา

สัปดาห์ที่ผ่านมาได้ล่วงไปโดยที่ข้าพเจ้ามิได้สนทนากับท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติด้วยความรู้สึกนึกคิดเหล่านี้ ซึ่งอารมณ์ความรู้สึกเป็นผู้บอกให้เขียน และหัวใจเอ่อล้นออกมาเกี่ยวกับความพยายามของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ข้าพเจ้าจะไม่ปิดบังท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติว่า ข้าพเจ้ารู้สึกเจ็บปวดจากการขาดหายไปนั้นและรู้สึกถูกมโนธรรมทิ่มแทง มิใช่เพราะเราชอบโอ้อวดการงานของเราต่อผู้คน หรือต้องการให้พวกเขาได้เห็นความพยายามของเรา เพราะอัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานโดยมุ่งหวังพระพักตร์ของอัลลอฮ์ ปรารถนาความพึงพอพระทัยของพระองค์ และไม่หวังการตอบแทนหรือคำขอบคุณจากผู้ใด พวกเขาเชื่อว่าตนเพียงแต่ปฏิบัติบางส่วนของสิ่งที่อิสลามได้กำหนดให้เป็นหน้าที่แก่ลูกหลานของตน และยังคงบกพร่องอยู่ แต่ที่เราปรารถนาก็คือการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ของเราแก่ผู้คน กำหนดทิศทางของเราให้พวกเขาเห็น และเปิดเผยความเป็นจริงของเรา เผื่อว่าเราจะได้พบผู้ช่วยเหลือในความดีและผู้ชี้นำสู่คุณธรรมจากพวกเขา ประโยชน์ก็จะทวีคูณ ระยะทางก็จะใกล้เข้ามา เป้าหมายก็จะอยู่ใกล้แค่เอื้อม และสิ่งที่เราหวัง คือการปฏิรูปอย่างครอบคลุมและการกอบกู้อย่างเร่งด่วน ก็จะบรรลุผล

ทุกวันที่ผ่านไปโดยที่ประชาชาติมิได้ลงมือทำงานเพื่อลุกขึ้นจากการล้มลงของตน ย่อมทำให้ประชาชาติล้าหลังไปอีกยาวนาน แท้จริงในดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควานนั้น หากผู้คนเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ก็จะเป็นผู้กอบกู้ ในแนวทางของพวกเขานั้น หากประชาชาติปฏิบัติตาม ก็จะพบความสำเร็จ และในความพยายามของพวกเขานั้น หากได้รับการสนับสนุน ก็จะเป็นความหวัง และชัยชนะนั้นมิได้มาจากที่ใดนอกจากจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ

إن شئت يا معاذ حدثتك برأس هذا الأمر وذروة السنام منه . إن رأس هذا الأمر لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأن محمداً عبده ورسوله ، وإن قوام هذا الأمر إقامة الصلاة وإيتاء الزكاة وإن ذروة السنام منه الجهاد في سبيل الله . إنما أمرت أن أقاتل الناس حتى يقيموا الصلاة ويؤتوا الزكاة ويشهدوا أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأن محمداً

อนึ่ง มีรายงานในหะดีษเศาะฮีห์ซึ่งมีใจความว่า ท่านมุอาซ (ร.ฎ.) กำลังเดินทางไปพร้อมกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วท่านได้กล่าวแก่เขาว่า «หากท่านต้องการ โอ้มุอาซ ฉันจะบอกท่านถึงหัวของเรื่องนี้และยอดโหนกของมัน แท้จริงหัวของเรื่องนี้คือ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ แก่พระองค์ และมุหัมมัดเป็นบ่าวและเราะซูลของพระองค์ และแท้จริงเสาหลักของเรื่องนี้คือการดำรงการละหมาดและการจ่ายซะกาต และแท้จริงยอดโหนกของมันคือการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ แท้จริงฉันถูกบัญชาให้ต่อสู้กับผู้คนจนกว่าพวกเขาจะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต และปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ แก่พระองค์ และมุหัมมัด

عبده ورسوله ، فإذا فعلوا ذلك فقد اعتصموا وعصموا دماءهم وأموالهم إلا بحقها وحسابهم علي الله عز وجل , والذي نفس محمد بيده ما شحب وجه ولا أغبرت قدم في عمل تبتغي به درجات الجنة بعد الصلاة المفروضة كجهاد في سبيل الله ، ولا أثقل ميزان عبد كدابّه تنفق (أي تموت) في سبيل الله أو يحمل عليها في سبيل الله

…เป็นบ่าวและเป็นเราะซูลของพระองค์ เมื่อพวกเขากระทำเช่นนั้นแล้ว พวกเขาก็ได้ยึดมั่นอย่างแท้จริง และได้ปกป้องเลือดเนื้อและทรัพย์สินของพวกเขาไว้ เว้นแต่ด้วยสิทธิอันชอบธรรมของมัน ส่วนการสอบสวนพวกเขานั้นเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ขอสาบานด้วยผู้ซึ่งชีวิตของมุฮัมมัดอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ไม่มีใบหน้าใดหมองคล้ำ และไม่มีเท้าใดเปื้อนฝุ่นในการงานที่มุ่งหวังระดับชั้นต่างๆ ของสวรรค์ หลังจากการละหมาดฟัรฎูแล้ว เสมือนการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ และไม่มีสิ่งใดทำให้ตาชั่งของบ่าวคนหนึ่งหนักยิ่งไปกว่าสัตว์พาหนะที่ล้มตายในหนทางของอัลลอฮ์ หรือที่เขาใช้บรรทุกในหนทางของอัลลอฮ์»

นั่นคือคำนิยามอิสลามของท่านนบี ﷺ ผู้ซึ่งเป็นผู้รู้จักอิสลามดีที่สุดในหมู่มนุษย์ และแท้จริงอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมิได้ชักนำผู้คนไปสู่สิ่งอื่นนอกจากอิสลามและหลักการของอิสลาม และพวกเขาไม่ดำเนินตามแนวทางใดนอกจากแนวทางของอิสลามและแขนงต่างๆ ของอิสลาม

ข้าพเจ้าได้เล่าแก่ท่านถึงเรื่องราวของพวกเขาเกี่ยวกับการละหมาดและซะกาต และสิ่งที่พวกเขาต้องการจากตัวเองและจากผู้คนในเรื่องนี้ ซึ่งเป็นหลักค้ำจุนและเสาหลักของกิจการทั้งปวง ดังนั้น บัดนี้ข้าพเจ้าจะเล่าแก่ท่านเกี่ยวกับอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนผู้ทำการญิฮาด และสิ่งที่พวกเขาต้องการจากตัวเองและจากผู้คนในเรื่องการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ ซึ่งเป็นยอดสูงสุดของอิสลาม

من لم يهتم بأمر المسلمين فليس منهم

ส่วนหนึ่งของการญิฮาดในอิสลาม โอ้ท่านที่รัก คือ ความรู้สึกที่มีชีวิตชีวาและแข็งแกร่ง ซึ่งเอ่อล้นด้วยความโหยหาถึงเกียรติและความรุ่งโรจน์ของอิสลาม และใฝ่ฝันด้วยความถวิลหาถึงอำนาจและพลังของอิสลาม และร่ำไห้ด้วยความโศกเศร้าต่อความอ่อนแอที่บรรดามุสลิมตกอยู่ และความอัปยศที่พวกเขาประสบ และลุกโชนด้วยความเจ็บปวดต่อสภาพการณ์เช่นนี้ ซึ่งอัลลอฮ์ไม่ทรงพอพระทัย และท่านมุฮัมมัด ﷺ ก็ไม่พอใจ อีกทั้งไม่เป็นที่พอใจของจิตวิญญาณที่เป็นมุสลิมและหัวใจที่มีอีมาน และ «ผู้ใดที่ไม่ใส่ใจต่อกิจการของบรรดามุสลิม เขาก็ไม่ใช่ส่วนหนึ่งจากพวกเขา» ดังที่ปรากฏในหะดีษที่ถูกต้อง

เพราะเรื่องเช่นนี้ หัวใจย่อมละลายด้วยความเศร้าตรม หากในหัวใจยังมีอิสลามและอีมาน

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านที่รัก คือ การที่ความห่วงใยอันไม่สิ้นสุดและความร้อนรนใจนี้ผลักดันท่านให้คิดอย่างจริงจังถึงหนทางสู่ความสำเร็จ แสวงหาหนทางแห่งการรอดพ้น และใช้เวลายาวนานในการครุ่นคิดอย่างลึกซึ้ง เพื่อพิจารณาถึงแนวทางการทำงาน และแสวงหาวิธีการต่างๆ ในเรื่องนั้น เผื่อว่าท่านจะพบทางออกให้แก่ประชาชาติของท่าน หรือพบผู้ที่จะช่วยกอบกู้ และเจตนาของคนเรานั้นดียิ่งกว่าการกระทำของเขา และอัลลอฮ์ทรงรู้ถึงสายตาที่ทรยศ และสิ่งที่หัวอกปกปิดไว้

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านที่รัก คือ การที่ท่านสละเวลาบางส่วนของท่าน ทรัพย์สินบางส่วนของท่าน และความต้องการบางประการของตัวท่าน เพื่อประโยชน์ของอิสลามและบรรดามุสลิม หากท่านเป็นผู้นำ ท่านก็จงใช้จ่ายไปในภารกิจของการเป็นผู้นำ และหากท่านเป็นผู้ตาม ท่านก็จงลงมือช่วยเหลือบรรดาผู้เรียกร้องเชิญชวน และในทุกสิ่งล้วนมีความดี และแต่ละฝ่ายนั้นอัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาไว้ซึ่งสิ่งที่ดีงาม

مَا كَانَ لِأَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا۟ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا۟ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَـٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٢٠﴾ وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢١﴾

และอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «ไม่บังควรแก่ชาวมะดีนะฮ์และผู้ที่อยู่รอบๆ พวกเขาจากชาวอาหรับชนบท ที่จะล้าหลังจากท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ และไม่บังควรที่พวกเขาจะห่วงใยตัวของพวกเขามากกว่าตัวของท่าน ทั้งนี้เพราะพวกเขาจะไม่ประสบกับความกระหาย ความเหนื่อยยาก และความหิวโหยในหนทางของอัลลอฮ์ และพวกเขาจะไม่เหยียบย่างไปในที่ใดซึ่งทำให้ผู้ปฏิเสธศรัทธาโกรธแค้น และพวกเขาจะไม่ได้รับสิ่งใดจากศัตรู เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้แก่พวกเขาว่าเป็นการงานที่ดี แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงทำให้ผลตอบแทนของบรรดาผู้กระทำความดีสูญเปล่า และพวกเขาจะไม่บริจาคสิ่งใด ไม่ว่าเล็กน้อยหรือมากมาย และจะไม่ข้ามหุบเขาใด เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้แก่พวกเขา เพื่อที่อัลลอฮ์จะทรงตอบแทนพวกเขาด้วยสิ่งที่ดีที่สุดจากสิ่งที่พวกเขาได้ปฏิบัติไว้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:120-121)

لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنۢ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ ۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ ﴿٧٨﴾ كَانُوا۟ لَا يَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنكَرٍ فَعَلُوهُ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿٧٩﴾

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก คือ การที่ท่านใช้ให้กระทำความดีและห้ามปรามความชั่ว การที่ท่านมีความจริงใจต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ ต่อคัมภีร์ของพระองค์ ต่อผู้นำของมุสลิม และต่อมุสลิมทั่วไป และการที่ท่านเรียกร้องสู่หนทางแห่งพระเจ้าของท่านด้วยวิทยปัญญาและการตักเตือนที่ดีงาม ไม่มีกลุ่มชนใดละทิ้งการตักเตือนกันด้วยความจริงใจ เว้นแต่พวกเขาจะต้องตกต่ำ และไม่มีกลุ่มชนใดละเลยการกำชับกันให้ทำความดีและห้ามปรามกันจากความชั่ว เว้นแต่พวกเขาจะถูกทอดทิ้ง «บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจากวงศ์วานอิสรออีลถูกสาปแช่งด้วยลิ้นของดาวูดและอีซา บุตรของมัรยัม นั่นเป็นเพราะพวกเขาฝ่าฝืนและพวกเขาเป็นผู้ละเมิด พวกเขาไม่ห้ามปรามกันในความชั่วที่พวกเขากระทำ ช่างเลวร้ายจริง ๆ สิ่งที่พวกเขากระทำกันอยู่» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:78-79)

إن أول ما دخل النقص علي بني اسرائيل انة كان الرجل يلقى الرجل فيقول: يا هذا اتق الله ودع ما تصنع فانه لا يحل لك ثم يلقاه من الغد وهو علي حاله فلا يمنعه ذلك أن يكون أكيله وشريبه وقعيده فلما فعلو ذلك ضرب الله قلوب بعضهم ببعض

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก คือ การที่ท่านตีตัวออกห่างจากผู้ที่ปฏิเสธศาสนาของเขา และการที่ท่านตัดขาดจากผู้ที่เป็นศัตรูต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ โดยไม่มีความสัมพันธ์ ไม่มีการทำธุรกรรม ไม่ร่วมกินและไม่ร่วมดื่มระหว่างท่านกับเขา ในหะดีษมีระบุว่า «แท้จริงความบกพร่องประการแรกที่เข้ามาสู่วงศ์วานอิสรออีล คือ ชายคนหนึ่งได้พบกับชายอีกคนหนึ่ง แล้วกล่าวว่า "นี่แน่ะท่าน จงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงละทิ้งสิ่งที่ท่านกระทำอยู่เถิด เพราะมันไม่เป็นที่อนุมัติสำหรับท่าน" ครั้นวันรุ่งขึ้นเขาก็พบกับชายผู้นั้นอีก ในขณะที่ชายผู้นั้นยังคงอยู่ในสภาพเดิม แต่นั่นก็ไม่ได้ขัดขวางเขาจากการเป็นผู้ร่วมกิน ร่วมดื่ม และร่วมนั่งกับชายผู้นั้น เมื่อพวกเขากระทำเช่นนั้น อัลลอฮ์จึงทรงทำให้หัวใจของพวกเขาบางส่วนเหมือนกับอีกบางส่วน»

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ

من مات ولم يغز ولم يحدث به نفسه مات علي شعبة من النفاق

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก คือ การที่ท่านเป็นทหารของอัลลอฮ์ ที่อุทิศตัวท่านและทรัพย์สินของท่านเพื่อพระองค์ โดยไม่หวงแหนสิ่งใดไว้เลย ดังนั้น เมื่อเกียรติภูมิของอิสลามถูกคุกคาม ศักดิ์ศรีของอิสลามถูกเหยียบย่ำ และเสียงเรียกระดมพลเพื่อฟื้นฟูเกียรติภูมิของอิสลามดังกึกก้องขึ้น ท่านก็จะเป็นคนแรกที่ตอบรับเสียงเรียกร้องนั้น และเป็นคนแรกที่ก้าวออกไปสู่การญิฮาด «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธาด้วยการที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111) และในหะดีษมีระบุว่า «ผู้ใดเสียชีวิตโดยที่ไม่เคยออกรบ และไม่เคยคิดในใจที่จะออกรบ เขาได้เสียชีวิตบนแขนงหนึ่งของการกลับกลอก (นิฟาก)» บันทึกโดยมุสลิม อบูดาวูด และอันนะสาอี ด้วยเหตุนี้ สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ในการเผยแผ่อิสลามจนครอบคลุมทั่วทั้งแผ่นดินจึงจะบรรลุผล

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก คือ การที่ท่านทำงานเพื่อสถาปนาตาชั่งแห่งความยุติธรรม ปรับปรุงกิจการของมนุษย์ให้ดีงาม ให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกอธรรม และยับยั้งมือของผู้อธรรม ไม่ว่าตำแหน่งและอำนาจของเขาจะเป็นเช่นไรก็ตาม

أفضل الجهاد كلمة حق عند سلطان أو أمير جائر

سيد الشهداء حمزة بن عبد المطلب ورجل قام إلى إمام جائر فأمره ونهاه فقتله

ในหะดีษจากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «การญิฮาดที่ประเสริฐที่สุด คือ คำพูดที่เป็นสัจธรรมต่อหน้าผู้ปกครองหรือเจ้าเมืองที่อธรรม» บันทึกโดยอบูดาวูด และอัล-บุคอรีย์ในความหมายเดียวกัน และจากญาบิร (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «นายแห่งบรรดาผู้ตายชะฮีด คือ ฮัมซะฮ์ บิน อับดิลมุฏฏอลิบ และชายผู้หนึ่งที่ลุกขึ้นต่อหน้าผู้นำที่อธรรม แล้วใช้ให้เขาทำความดีและห้ามปรามเขาจากความชั่ว แล้วผู้นำนั้นก็ได้สังหารเขา» บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์ ด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง

لَّيْسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلْمَرْضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا۟ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ مَا عَلَى ٱلْمُحْسِنِينَ مِن سَبِيلٍ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿٩١﴾ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحْمِلُكُمْ

และส่วนหนึ่งของการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา หากท่านไม่ได้รับความสำเร็จให้กระทำสิ่งใดจากทั้งหมดนั้นเลย คือ การที่ท่านรักบรรดามุญาฮิดด้วยหัวใจทั้งหมดของท่าน และให้คำแนะนำแก่พวกเขาด้วยความคิดเห็นอันบริสุทธิ์ใจของท่าน และแน่นอนว่าอัลลอฮ์ได้ทรงบันทึกผลบุญให้แก่ท่านด้วยสิ่งนั้น และทรงปลดเปลื้องท่านจากความรับผิดชอบแล้ว และท่านอย่าได้เป็นอย่างอื่นจากนั้น มิฉะนั้นหัวใจของท่านจะถูกประทับตรา และพระองค์จะทรงลงโทษท่านอย่างหนักที่สุด «ไม่เป็นบาปแก่ผู้อ่อนแอ แก่ผู้ป่วย และแก่บรรดาผู้ที่ไม่มีสิ่งใดจะบริจาค เมื่อพวกเขามีความจริงใจต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ไม่มีทางใดที่จะเอาผิดแก่ผู้กระทำความดีได้ และอัลลอฮ์นั้นทรงอภัยโทษ ผู้ทรงเมตตาเสมอ และไม่เป็นบาปแก่บรรดาผู้ที่เมื่อพวกเขามาหาเจ้าเพื่อให้เจ้าจัดพาหนะให้พวกเขาขี่ เจ้ากล่าวว่า ฉันไม่มีสิ่งใดที่จะให้พวกท่านขี่…

عَلَيْهِ تَوَلَّوا۟ وَّأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا۟ مَا يُنفِقُونَ ﴿٩٢﴾ إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسْتَـْٔذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِيَآءُ ۚ رَضُوا۟ بِأَن يَكُونُوا۟ مَعَ ٱلْخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٩٣﴾

…ที่จะให้พวกเขาขี่ไป พวกเขาก็หันหลังกลับไป ทั้งที่ดวงตาของพวกเขาหลั่งน้ำตาด้วยความเศร้าโศก เพราะพวกเขาไม่มีสิ่งใดที่จะบริจาค แท้จริงข้อตำหนินั้นมีแก่บรรดาผู้ที่ขออนุญาตเจ้า ทั้งที่พวกเขาเป็นคนมั่งมี พวกเขาพอใจที่จะอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่อยู่ข้างหลัง และอัลลอฮ์ได้ทรงประทับตราบนหัวใจของพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจึงไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:91-93)

อนึ่ง นี่คือส่วนหนึ่งของลำดับขั้นและระดับต่าง ๆ ของการญิฮาดในอิสลาม แล้วอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนอยู่ ณ จุดใดของระดับเหล่านี้?

ส่วนที่ว่าพวกเขาเศร้าโศกต่อความเจ็บปวดที่บรรดามุสลิมได้ประสบอยู่นั้น อัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่า คนหนึ่งในหมู่พวกเขาพบความทุกข์ที่หลอมละลายส่วนลึกของหัวใจ และกัดกินถึงก้นบึ้งของจิตใจ มันบาดลึกถึงแก่นกลางหัวใจของเขา และหลายต่อหลายครั้งมันขัดขวางเขาจากความอบอุ่นกับครอบครัวและพี่น้อง และจากการเพลิดเพลินกับทุกสิ่งที่มีอยู่ในโลกนี้ ทั้งความสุขสำราญและความงดงาม

ส่วนที่ว่าพวกเขาครุ่นคิดถึงหนทางแห่งการกอบกู้นั้น อัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่า ไม่มีความคิดใดที่ครอบครองความคิดของพวกเขา ไม่มีแผนการใดที่ดึงดูดความรู้สึกของพวกเขา และไม่มีเรื่องใดที่ครอบงำสติปัญญาของพวกเขา เหมือนกับเรื่องนี้ซึ่งได้ยึดครองศีรษะและหัวใจของพวกเขา และได้ครอบงำความรู้สึกนึกคิดของพวกเขาไว้ทั้งหมด

ส่วนที่ว่าพวกเขาได้สละเวลาและทรัพย์สินในหนทางนี้นั้น เพียงแค่ท่านไปเยือนสถานที่ชุมนุมแห่งใดแห่งหนึ่งของพวกเขา ท่านก็จะได้เห็นดวงตาที่อ่อนล้าเพราะการอดหลับอดนอน ใบหน้าที่ซีดเซียวเพราะความเหนื่อยยาก และร่างกายที่ทรุดโทรมเพราะความตรากตรำและความอ่อนเพลียเข้าครอบงำ ทว่ามันยังคงหนุ่มแน่นด้วยอีมาน และเข้มแข็งด้วยอะกีดะฮ์ และท่านจะได้เห็นเหล่าคนหนุ่มที่ใช้เวลาค่ำคืนของพวกเขาจนล่วงเลยเที่ยงคืนไป ก้มหน้าก้มตาอยู่กับโต๊ะทำงาน หรือหมกมุ่นอยู่กับโต๊ะประชุม ในขณะที่คนรุ่นเดียวกันกับพวกเขากำลังอยู่ในความบันเทิง การสังสรรค์ ความเพลิดเพลิน และการคุยกันยามค่ำคืน และกี่มากน้อยแล้วที่ดวงตาที่อดหลับอดนอนเพื่อดวงตาที่หลับใหล เราเพียงหวังผลตอบแทนจากอัลลอฮ์ในเรื่องนี้เท่านั้น และเราไม่ได้ถือว่ามันเป็นบุญคุณแต่อย่างใด «แต่อัลลอฮ์ต่างหากที่ทรงให้ความโปรดปรานแก่พวกเจ้า ที่พระองค์ทรงชี้ทางพวกเจ้าสู่อีมาน หากพวกเจ้าเป็นผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:17)

بَلِ ٱللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَىٰكُمْ لِلْإِيمَـٰنِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿١٧﴾

และหากท่านถามถึงทรัพย์สินที่ใช้จ่ายไปในการดะอ์วะฮ์ของพวกเขา มันก็คือทรัพย์สินอันน้อยนิดของพวกเขาเองที่พวกเขาสละให้ด้วยความเอื้อเฟื้อ ความพึงพอใจ ความสบายใจ และความสงบใจ และแท้จริงพวกเขาสรรเสริญอัลลอฮ์ ที่การเสียสละทรัพย์สินของพวกเขาได้ยกระดับจากขั้นของการเอื้อเฟื้อด้วยสิ่งฟุ่มเฟือยในการดำรงชีวิต ไปสู่ขั้นของการประหยัดแม้ในสิ่งจำเป็นของชีวิต แล้วนำสิ่งที่ประหยัดได้ไปใช้จ่ายในหนทางของการดะอ์วะฮ์ «และผู้ใดที่ได้รับการปกป้องจากความตระหนี่ของตัวเขาเอง ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:9) ช่างเป็นความสุขของเราเพียงใด หากอัลลอฮ์ทรงตอบรับสิ่งนั้นจากเรา และมันมาจากพระองค์และกลับคืนสู่พระองค์

وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٩﴾

ส่วนที่ว่าพวกเขากำชับในความดีและห้ามปรามจากความชั่วนั้น พวกเขาได้เริ่มต้นในเรื่องนี้ด้วยตัวของพวกเขาเอง จากนั้นก็ครอบครัวและบ้านเรือนของพวกเขา แล้วจึงพี่น้องและเพื่อนฝูงของพวกเขา โดยพวกเขาใช้ความอดทน ความสุขุมรอบคอบ วิทยปัญญา และการตักเตือนเป็นเครื่องมือในการนี้ และท่านเห็นหนังสือพิมพ์ของพวกเขาเป็นอย่างอื่นหรือ นอกจากเป็นภาพสะท้อนหนึ่งของการกำชับในความดีและการห้ามปรามจากความชั่ว? และท่านเห็นคำเทศนาและคำพูดของพวกเขาเป็นอย่างอื่นหรือ นอกจากเป็นหนทางหนึ่งในวิถีนี้?

من لقي الله بغير اثر من جهاد لقي الله وفيه ثلمة

لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ

ส่วนระดับที่เหลือของการญิฮาดนั้นเป็นหน้าที่ของญะมาอะฮ์ (กลุ่ม) และเป็นสิ่งที่ญะมาอะฮ์ต้องตอบรับ และแท้จริงอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนในคนรุ่นแรกนั้นไม่ได้เก็บงำความสามารถไว้ และไม่ได้หวงแหนความพยายามใด ๆ พวกเขารู้ถึงฐานะของเรื่องนี้ในอิสลาม และรู้ว่าท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า «ผู้ใดพบอัลลอฮ์โดยไม่มีร่องรอยใด ๆ ของการญิฮาด เขาจะพบอัลลอฮ์ในสภาพที่มีรอยบกพร่องอยู่ในตัวเขา» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์และอิบนุมาญะฮ์ และพวกเขาวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานความสำเร็จแก่พวกเขา จนได้พบพระองค์โดยปราศจากรอยบกพร่องใด ๆ และอัลลอฮ์ตะอาลาได้ตรัสแก่นบีของพระองค์ว่า «เจ้าจะไม่ถูกบังคับนอกจากตัวของเจ้าเอง และจงปลุกเร้าบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:84)

وَٱلَّذِينَ جَـٰهَدُوا۟ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٦٩﴾

…และเราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ด้วยสิ่งนี้เราได้ประกาศแจ้งแก่ญะมาอะฮ์แล้ว และหวังว่าเสียงนี้จะได้เข้าถึงจิตใจของพวกเขา และพบความอุดมสมบูรณ์ในจิตใจเหล่านั้น อันจะทำให้จำนวนของผู้ทำงานเพิ่มพูนขึ้น และแถวของบรรดามุญาฮิดีนเป็นระเบียบมั่นคงยิ่งขึ้น «และบรรดาผู้ที่ต่อสู้ดิ้นรนในทางของเรานั้น แน่นอนเราจะชี้แนะทางทั้งหลายของเราแก่พวกเขา และแท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงอยู่ร่วมกับผู้กระทำความดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต 29:69)

สิทธิของอัลกุรอาน

لَّا يَأْتِيهِ ٱلْبَـٰطِلُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِۦ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ﴿٤٢﴾

ข้าพเจ้าไม่เคยเห็นสิ่งใดที่ถูกละทิ้งแต่ดูคล้ายกับถูกเก็บรักษาไว้ และไม่เคยเห็นสิ่งใดที่ถูกละเลยแต่ดูคล้ายกับได้รับการเอาใจใส่ ยิ่งไปกว่าอัลกุรอานอันทรงเกียรติในประชาชาติของเรานี้ อัลลอฮ์ทรงประทานอัลกุรอานอันทรงเกียรติลงมาเป็นคัมภีร์ที่รัดกุม เป็นระบบที่ครอบคลุม และเป็นหลักค้ำจุนกิจการทั้งศาสนาและดุนยา «ความเท็จจะไม่มาถึงคัมภีร์นี้ ทั้งจากเบื้องหน้าและจากเบื้องหลัง เป็นการประทานลงมาจากพระผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:42)

ข้าพเจ้าเชื่อว่า เป้าหมายที่สำคัญที่สุดซึ่งจำเป็นต่อประชาชาติอิสลามที่จะต้องปฏิบัติต่ออัลกุรอานอันทรงเกียรตินั้นมีสามประการ:

ประการแรก: การอ่านอัลกุรอานให้มาก การทำอิบาดะฮ์ด้วยการอ่านอัลกุรอาน และการแสวงหาความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งด้วยอัลกุรอาน

ประการที่สอง: การทำให้อัลกุรอานเป็นแหล่งที่มาของบทบัญญัติและหลักการของศาสนา โดยบทบัญญัติเหล่านั้นถูกนำมาจากอัลกุรอาน ถูกวินิจฉัยออกมาจากอัลกุรอาน ถูกตักตวงและเรียนรู้จากอัลกุรอาน

ประการที่สาม: การทำให้อัลกุรอานเป็นรากฐานของบทบัญญัติในกิจการทางโลก โดยบทบัญญัติเหล่านั้นได้รับการตักตวงมาจากอัลกุรอาน และนำไปปฏิบัติตามบทบัญญัติอันเปี่ยมด้วยวิทยปัญญาของอัลกุรอาน

นั่นคือจุดมุ่งหมายและเป้าหมายที่สำคัญที่สุดที่อัลลอฮ์ทรงประทานคัมภีร์ของพระองค์ลงมา ทรงส่งนบีของพระองค์มาพร้อมกับคัมภีร์นั้น และทรงทิ้งคัมภีร์นั้นไว้ในหมู่พวกเราหลังจากท่าน เพื่อเป็นผู้ตักเตือน เป็นผู้เตือนสติ เป็นผู้ตัดสินที่ยุติธรรม และเป็นตาชั่งที่เที่ยงตรง บรรดาสะลัฟ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ได้เข้าใจจุดมุ่งหมายเหล่านี้ และได้ลุกขึ้นทำให้มันเป็นจริงอย่างดีเยี่ยมที่สุด ในหมู่พวกเขามีผู้ที่อ่านอัลกุรอานจบในสามวัน บางคนอ่านจบในเจ็ดวัน และบางคนอ่านจบในเวลาน้อยกว่านั้นหรือมากกว่านั้น บางคนในหมู่พวกเขา หากมีธุระจนไม่ได้อ่านอัลกุรอานตามที่ตนอ่านเป็นประจำ ก็จะเปิดมุศหัฟดูและอ่านอายะฮ์อันทรงเกียรติบางอายะฮ์ แล้วกล่าวว่า "เพื่อข้าพเจ้าจะได้ไม่เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่ถือว่าอัลกุรอานนี้เป็นสิ่งที่ถูกทอดทิ้ง" อัลกุรอานจึงเป็นดั่งฤดูใบไม้ผลิแห่งหัวใจของพวกเขา และเป็นแหล่งน้ำแห่งอิบาดะฮ์ของพวกเขา พวกเขาอ่านอัลกุรอานทั้งในยามค่ำคืนและในช่วงเวลาต่าง ๆ ของกลางวัน ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อเคาะลีฟะฮ์ท่านที่สาม (อุษมาน (ร.ฎ.)) ผู้ไม่ยอมละมือจากมุศหัฟ ทั้งที่การปิดล้อมอยู่ที่หน้าประตูบ้านของท่าน และดาบจ่ออยู่ที่ลำคอของท่าน

ท่านปรารถนาคัมภีร์ของอัลลอฮ์ในยามต้นของค่ำคืน และในยามท้ายของค่ำคืนนั้น ท่านก็ได้พบกับความตายตามที่ถูกกำหนดไว้

ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาผู้ที่ไม่พบถ้อยคำใดในบทไว้อาลัยของเขา (ที่ดีไปกว่า) การกล่าวว่า:

พวกเขาได้ฆ่าชายผู้มีผมหงอกขาวปนดำ ซึ่งมีร่องรอยแห่งการสุญูดปรากฏอยู่บนตัวเขา ผู้ซึ่งใช้ค่ำคืนไปกับการกล่าวตัสบีหฺและการอ่านอัลกุรอาน

และหากท่านย้อนกลับไปศึกษาชีวประวัติของพวกเขา ท่านจะไม่พบผู้ใดเลยในหมู่พวกเขาที่ละทิ้งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ หรือละเว้นการอ่านอัลกุรอานแม้เพียงสัปดาห์เดียว ไม่ต้องพูดถึงเดือนเต็ม ๆ หรือนานนับปี ข้าพเจ้าไม่อยากพูดให้ยืดยาว ถึงเรื่องราวที่ทำให้ตำราชีวประวัติเจิดจรัส และหน้ากระดาษในตำราประวัติศาสตร์สว่างไสวด้วยแสงอันเรืองรองของมัน

เมื่อพวกเขาต้องการวินิจฉัยบทบัญญัติแห่งศาสนาของอัลลอฮ์ อัลกุรอานคือแหล่งอ้างอิงลำดับแรก และหากไม่ใช่คัมภีร์ของอัลลอฮ์แล้ว อะไรเล่าจะเป็นลำดับแรก? ท่านจะเห็นว่าท่านนบี ﷺ ได้รับรองคำตอบของมุอาซ (ร.ฎ.) เมื่อท่านถามเขาว่าจะตัดสินด้วยสิ่งใด เขาตอบว่า "ด้วยคัมภีร์ของอัลลอฮ์" โดยเริ่มด้วยอัลกุรอานก่อน แล้วจึงตามด้วยซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์

ท่านคงทราบแล้วว่าอุมัร (ร.ฎ.) ได้ห้ามศอฮาบะฮ์ผู้ทรงเกียรติหลายท่านมิให้เล่าหะดีษและเหตุการณ์ต่าง ๆ แก่ผู้คนที่เพิ่งเข้ารับอิสลาม จนกว่าจะได้สอนให้พวกเขาเข้าใจคัมภีร์ของอัลลอฮ์เสียก่อน และให้พวกเขารู้จักสิ่งที่ฮะลาลและสิ่งที่ฮะรอมในคัมภีร์นั้น ท่านคงทราบเช่นกันว่าบรรดาอิมามชั้นนำในหมู่ตาบิอีนและผู้ที่เจริญรอยตามพวกเขาด้วยความดี เช่น สะอีด บิน อัล-มุสัยยิบ ไม่อนุญาตให้ผู้คนจดบันทึกคำฟัตวาของพวกเขา ด้วยเกรงว่าผู้คนจะหันไปยึดคำพูดของพวกเขาแทนคัมภีร์ของอัลลอฮ์ สะอีดเคยฉีกแผ่นบันทึกจากมือของผู้ที่จดคำฟัตวาของท่าน แล้วกล่าวว่า "ท่านจะเอาคำพูดของฉัน แล้วทิ้งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ จากนั้นก็ไปพูดว่า สะอีดกล่าวไว้ สะอีดกล่าวไว้ กระนั้นหรือ! จงยึดมั่นคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์เถิด"

จากเรื่องนี้และเรื่องอื่น ๆ ท่านมิได้เห็นหรอกหรือว่า บรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (อัส-สะลัฟ อัศ-ศอลิห์) ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา ได้ยึดคัมภีร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งเป็นรากฐานสูงสุดของบรรดารากฐาน ที่พวกเขาใช้วินิจฉัยศาสนาของอัลลอฮ์และบทบัญญัติของพระองค์

บทบัญญัติทางโลกในทัศนะของพวกเขา ล้วนเป็นไปตามสิ่งที่อัลกุรอานบัญชา และยอมจำนนต่อคำตัดสินของอัลกุรอาน ... สิทธิต่าง ๆ ได้รับการชดใช้ บทลงโทษ (หุดูด) ได้รับการบังคับใช้ บทบัญญัติได้รับการปฏิบัติ และคำสั่งต่าง ๆ มีผลบังคับ โดยไม่มีการยกเลิก ไม่มีการระงับ ไม่มีการอ้างเหตุผลเลี่ยง และไม่มีการตีความบิดเบือน

كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَيْكَ مُبَـٰرَكٌ لِّيَدَّبَّرُوٓا۟ ءَايَـٰتِهِۦ وَلِيَتَذَكَّرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٢٩﴾

เป็นเช่นนั้นในยุคที่อิสลามยังสดใหม่และงดงาม และผลแห่งศาสนายังสุกงอมพร้อมให้เก็บเกี่ยว ในยุคที่มุสลิมเข้าใจวิทยปัญญาแห่งการมีอัลกุรอานอยู่ท่ามกลางพวกเขา ตามที่พระผู้เป็นเจ้าแห่งอัลกุรอานและนบีแห่งอัลกุรอานได้สอนพวกเขาไว้ว่า «(นี่คือ) คัมภีร์ที่เราได้ประทานลงมาแก่เจ้า เป็นคัมภีร์ที่มีความจำเริญ เพื่อพวกเขาจะได้ใคร่ครวญอายะฮ์ต่าง ๆ ของมัน และเพื่อบรรดาผู้มีสติปัญญาจะได้รำลึก» (ซูเราะฮ์ศอด 38:29)

ต่อมายุคสมัยนั้นก็ผันผ่านไป อิทธิพลที่อัลกุรอานเคยมีเหนือสติปัญญาและจิตใจของผู้คนได้เลือนหายไป ความแปดเปื้อนของภาษาและความคิดแบบต่างชาติได้แพร่ซึมเข้าสู่ลิ้นและปัญญาของพวกเขา แล้วพวกเขาก็อยู่ทางหนึ่ง ส่วนอัลกุรอานอยู่อีกทางหนึ่ง และระหว่างสองทางนั้นห่างไกลกันดั่งตะวันออกกับตะวันตก:

นางมุ่งหน้าสู่ทิศตะวันออก ส่วนฉันมุ่งหน้าสู่ทิศตะวันตก ช่างห่างไกลกันเหลือเกิน ระหว่างตะวันออกกับตะวันตก

สำหรับการทำอิบาดะฮ์ด้วยการอ่านอัลกุรอานในยามค่ำคืนและช่วงต่าง ๆ ของกลางวันนั้น มีเพียงส่วนน้อยนิดในหมู่พวกเราเท่านั้นที่ให้ความสำคัญและปฏิบัติ ... ส่วนผู้ทำอิบาดะฮ์ที่เหลือนั้น พวกเขามี…

...ในสิ่งที่พวกเขากำหนดขึ้นเองและที่บรรดาชัยค์ของพวกเขากำหนดให้ ไม่ว่าจะเป็นบทวิริด บทหิซบ์ บทวะซีฟะฮ์ และบทเศาะละวาตต่าง ๆ จนพวกเขาละทิ้งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ไปเพราะสิ่งเหล่านั้น และนำสิ่งเหล่านั้นมาแทนที่อัลกุรอาน ทั้งในการท่องจำ การให้ความสำคัญ การทำอิบาดะฮ์ การอ่าน การทวนซ้ำ และการท่องซ้ำแล้วซ้ำเล่า

เรามิได้ห้ามการอ่านบทวิริดที่ถูกต้อง และมิได้ขัดขวางผู้คนจากบทดุอาอ์และบทหิซบ์ที่ไม่ขัดกับบทบัญญัติที่ชัดแจ้งของชะรีอะฮ์ แต่เราขอกล่าวแก่พวกเขาว่า คัมภีร์ของอัลลอฮ์นั้นสมควรยิ่งกว่าเป็นอันดับแรก จงกำหนดบทอ่านประจำจากอัลกุรอานให้แก่ตัวท่านเอง เพื่อให้หัวใจของท่านผูกพันกับมัน และให้จิตวิญญาณของท่านเชื่อมโยงกับความเปี่ยมล้นและรัศมีอันเจิดจ้าของมัน หลังจากนั้นจึงรำลึกถึงอัลลอฮ์ด้วยถ้อยคำใดก็ได้ที่ท่านประสงค์ซึ่งสอดคล้องกับบทบัญญัติของศาสนา ส่วนการที่ท่านละเลยอัลกุรอานโดยสิ้นเชิง แล้วทำให้อิบาดะฮ์ทั้งหมดของท่านมาจากสิ่งที่ท่านกำหนดขึ้นเองหรือที่ผู้อื่นกำหนดให้ท่านนั้น ย่อมเป็นการละทิ้งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และเป็นการละเลยสิทธิของมัน

ส่วนการวินิจฉัยบทบัญญัติต่าง ๆ จากอัลกุรอานนั้น ผู้คนได้ตกอยู่ในความไม่รู้ต่อคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซึ่งได้กลายเป็นม่านอันหนาทึบและกำแพงอันแข็งแกร่งระหว่างพวกเขากับสิ่งนั้น จนบีบให้พวกเขาต้องพอใจอยู่กับหนังสือสรุปย่อ และยินดีอยู่กับคำอธิบายประกอบ และทำให้ความมุ่งมาดของพวกเขาถูกจำกัด ไม่อาจยกระดับขึ้นไปสู่เป้าหมายที่สูงส่งกว่านั้นได้

ส่วนการนำบทบัญญัติด้านกิจการทางโลกของอัลกุรอานมาปฏิบัตินั้น ผู้คนได้นำสิ่งอื่นมาเปลี่ยนแทน และนำสิ่งอื่นมาวางไว้ในที่ของมัน พวกเขาได้ทำให้กฎหมายของชาวต่างชาติ และสิ่งที่ชาวฝรั่งเศสและชาวโรมันได้ตราขึ้น เป็นรากฐานแห่งการออกกฎหมายและเป็นแหล่งที่มาแห่งบทบัญญัติของพวกเขา ด้วยเหตุนี้ บทบัญญัติของคัมภีร์ของอัลลอฮ์จึงถูกระงับไป และกลายเป็นสิ่งที่ถูกลืมเลือนโดยสิ้นเชิงในหมู่มุสลิม ทั้งที่ในนั้น—อัลลอฮ์ทรงรู้ยิ่ง—มีความดีงามทั้งปวงสำหรับพวกเขา หากพวกเขายอมรับฟัง และหลังจากทั้งหมดนี้ มุสลิมก็พอใจกับอัลกุรอานอันทรงเกียรติเพียงแค่การนำมาทำเป็นเครื่องรางสำหรับโรคภัยของพวกเขา เป็นเครื่องประดับสำหรับการชุมนุมของพวกเขา และเป็นเครื่องบันเทิงในงานพิธี ในงานรื่นเริง และในยามโศกเศร้าของพวกเขา และหากว่าเมื่อพวกเขาทำเช่นนั้นแล้ว พวกเขาได้ให้สิทธิอันพึงมีแก่อัลกุรอานก็ยังดี แต่ท่านกลับเห็นพวกเขาในที่ซึ่งอัลกุรอานถูกอ่านนั้นเผลอไผล ลุ่มหลง เล่นสนุก หันไปสู่คำพูดไร้สาระ การพูดคุย และการละเล่นอันไร้ประโยชน์ ทั้งที่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «และเมื่ออัลกุรอานถูกอ่านขึ้น ก็จงสดับฟังมันและจงนิ่งเงียบเถิด เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความเมตตา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:204)

وَإِذَا قُرِئَ ٱلْقُرْءَانُ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥ وَأَنصِتُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٢٠٤﴾

ในอดีต อัลกุรอานเคยเป็นเครื่องประดับแห่งการละหมาด แต่ในวันนี้กลับกลายเป็นเครื่องประดับแห่งงานเฉลิมฉลอง อัลกุรอานเคยเป็นตาชั่งแห่งความยุติธรรมในศาลต่าง ๆ แต่กลับกลายเป็นเครื่องบันเทิงของผู้เหลวไหลในเทศกาลต่าง ๆ อัลกุรอานเคยเป็นดั่งอัญมณีเม็ดกลางของสร้อยในคุตบะฮ์และคำตักเตือน แต่กลับกลายเป็นอัญมณีเม็ดกลางของสร้อยในเครื่องประดับและเครื่องราง ฉันมิได้พูดถูกหรอกหรือ เมื่อฉันกล่าวว่า: ฉันไม่เคยเห็นสิ่งที่สูญหายใดจะคล้ายคลึงกับสิ่งที่ถูกรักษาไว้ ยิ่งไปกว่าคัมภีร์ของอัลลอฮ์! นี่คือความขัดแย้งอันน่าประหลาดในจุดยืนของเราที่มีต่ออัลกุรอาน กล่าวคือ เราเทิดทูนมัน ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนั้น เราปกป้องมัน ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนั้น และเราใช้มันเป็นสื่อในการเข้าใกล้อัลลอฮ์ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนั้น แต่โอ้ประชาชาติของฉันเอ๋ย พวกท่านได้ผิดพลาดในวิถีแห่งการเทิดทูน ได้เบี่ยงเบนออกจากหนทางแห่งการปกป้องมัน และได้หลงออกจากเส้นทางหลักแห่งการใช้มันเป็นสื่อในการเข้าใกล้อัลลอฮ์

ไม่ใช่การละเลยต่อคัมภีร์ของอัลลอฮ์หรอกหรือ ที่ท่านได้เห็นศูนย์ต่าง ๆ ซึ่งแต่เดิมอัลกุรอานเคยทำให้คนจำนวนมากได้รับการยกเว้นจากการเกณฑ์ทหาร แต่ทุกวันนี้กลับว่างเปล่า ไม่มีผู้ท่องจำอัลกุรอานมายื่นขอรับการยกเว้นด้วยเหตุนั้นอีกแล้ว?

และไม่ใช่การละเลยต่อคัมภีร์ของอัลลอฮ์หรอกหรือ ที่ท่านได้เห็นนักศึกษาผู้หนึ่งเข้าเรียนที่อัล-อัซฮัรอันทรงเกียรติโดยท่องจำอัลกุรอานได้ เพราะนั่นเป็นเงื่อนไขในการรับเข้าศึกษา แต่เมื่อจบออกมากลับลืมไปหมดแล้ว เพราะอัลกุรอานไม่ได้เป็นเงื่อนไขในการรับประกาศนียบัตรเมื่อสิ้นสุดการศึกษา ดังนั้น หากเขาออกไปเป็นอิมามนำละหมาดผู้คน เขาก็ทำหน้าที่ได้ไม่สมบูรณ์ หากเป็นผู้บรรยายธรรม เขาก็ต้องพึ่งพาบรรดาผู้รู้ตามชนบทที่ท่องจำอัลกุรอานได้ในการบรรยายและการสอนของเขา และหากเป็นทนายความหรือผู้พิพากษา เขาก็ต้องเปิดมุศหัฟเพื่อตรวจทานความถูกต้องของอายะฮ์ที่เขาจะยกมาอ้างอิง! แท้จริงแล้วเราได้ทำให้คัมภีร์ของอัลลอฮ์สูญหายไปจริง ๆ ราวกับว่ามันเป็นเพียงหนังสือโบราณในหมู่พวกเรา ที่ไม่มีผลบังคับใช้และไม่มีการปฏิบัติตามบทบัญญัติของมัน และนี่แหละคือรากเหง้าที่แท้จริงของภัยพิบัติและความเลวร้ายที่ประสบแก่พวกเรา

เมื่อท่านได้ทราบเช่นนี้แล้ว โอ้ท่านผู้อ่านผู้มีเกียรติ ... ก็จงรู้เถิดว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนกำลังพยายามอย่างจริงจังที่จะกลับไปหาคัมภีร์ของอัลลอฮ์เป็นอันดับแรก โดยเคารพภักดีด้วยการอ่านอัลกุรอาน แสวงหาแสงสว่างในการทำความเข้าใจอายะฮ์ต่าง ๆ จากคำกล่าวของบรรดาอิมามผู้ทรงความรู้ เรียกร้องให้ผู้คนนำบทบัญญัติของอัลกุรอานไปปฏิบัติ และเชิญชวนผู้คนให้ร่วมกันบรรลุเป้าหมายนี้ ซึ่งเป็นเป้าหมายที่สูงส่งที่สุดในชีวิตของมุสลิม และกิจการทั้งหลายเป็นของอัลลอฮ์ทั้งก่อนและหลัง

แนวทางของอัล-อิควานและมาตรวัดของพวกเขา

หากท่านย้อนกลับไปศึกษาประวัติศาสตร์การฟื้นฟูของประชาชาติต่าง ๆ ทั้งตะวันออกและตะวันตก ทั้งในอดีตและปัจจุบัน ท่านจะเห็นว่าผู้ที่ดำเนินการฟื้นฟูทุกครั้งที่ประสบความสำเร็จและเกิดผล ล้วนมีแนวทางที่ชัดเจนซึ่งพวกเขายึดถือปฏิบัติ และมีเป้าหมายที่ชัดเจนซึ่งพวกเขามุ่งไปสู่ ... บรรดาผู้เรียกร้องสู่การฟื้นฟูเป็นผู้วางแนวทางนั้น และพวกเขาทำงานเพื่อให้บรรลุผลตราบเท่าที่อายุขัยของพวกเขายังยืนยาวและยังสามารถทำงานได้ จนกระทั่งเมื่อมีสิ่งมาขวางกั้นระหว่างพวกเขากับงานนั้น และช่วงเวลาอันสั้นของชีวิตในโลกดุนยานี้ได้สิ้นสุดลง ก็มีผู้อื่นจากกลุ่มชนของพวกเขามาสืบทอดต่อ ทำงานตามแนวทางของพวกเขา และเริ่มต้นจากจุดที่คนรุ่นก่อนหยุดไว้ พวกเขาไม่ตัดสิ่งที่ได้เชื่อมต่อไว้ ไม่ทำลายสิ่งที่ได้สร้างไว้ ไม่รื้อถอนสิ่งที่ได้วางรากฐานและก่อสร้างขึ้น และไม่ทำให้สิ่งที่ได้บูรณะไว้พังพินาศ พวกเขาอาจเพิ่มพูนงานของบรรพชนให้ดียิ่งขึ้น หรือทำให้ผลของงานนั้นมั่นคงยิ่งขึ้น หรือเดินตามรอยของบรรพชนแล้วต่อเติมสิ่งก่อสร้างขึ้นอีกชั้นหนึ่ง และนำพาประชาชาติก้าวหน้าไปอีกขั้นหนึ่งสู่เป้าหมายที่พวกเขาจะพาประชาชาติไปถึงสิ่งที่ปรารถนา หรือไม่พวกเขาก็จากไปอย่างผู้ได้รับทางนำ แล้วมีคนอื่นมาสืบทอดต่อจากพวกเขา และเป็นเช่นนี้เรื่อยไป จนกระทั่งความหวังเป็นจริง ความฝันกลายเป็นความจริง การฟื้นฟูสำเร็จลุล่วง การญิฮาดเกิดผล และประชาชาติไปถึงสิ่งที่ตนมุ่งหมายและทำงานเพื่อมัน «ดังนั้นผู้ใดกระทำความดีแม้เพียงน้ำหนักเท่าผงธุลี เขาก็จะได้เห็นมัน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซัลซะละฮ์ 99:7)

فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ ﴿٧﴾

จงศึกษาประวัติศาสตร์ขององค์กรและประชาชาติต่าง ๆ ท่านจะเห็นว่าคำกล่าวนี้ชัดเจนแจ่มแจ้ง และรากฐานของความสำเร็จในการฟื้นฟูทุกครั้งของพวกเขาคือ แนวทางที่ชัดเจน และกลุ่มชนที่ทำงานอยู่ภายในขอบเขตของแนวทางนี้ โดยไม่เบื่อหน่าย ไม่ย่อท้อ ไม่เหนื่อยล้า และไม่ลำเลิกบุญคุณ ทั้งนี้

ประเด็นนี้ปรากฏชัดเจนในขั้นตอนต่าง ๆ ที่การเผยแผ่อิสลามในยุคแรกได้ดำเนินไป อัลลอฮ์ทรงวางแนวทางที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนแก่การเผยแผ่นั้น เพื่อนำบรรดามุสลิมรุ่นแรก ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา ไปสู่เป้าหมาย ขั้นแรกคือการเผยแผ่อย่างลับ ๆ จากนั้นจึงประกาศการเผยแผ่นี้อย่างเปิดเผยและต่อสู้ในหนทางของมันอย่างไม่รู้จักเหนื่อยหน่าย จากนั้นจึงอพยพไปยังที่ซึ่งมีหัวใจอันอุดมและจิตใจที่พร้อมรับ แล้วจึงสร้างภราดรภาพระหว่างจิตใจเหล่านั้น และทำให้สายสัมพันธ์แห่งอีมานหยั่งรากมั่นคงในหัวใจของพวกเขา จากนั้นจึงเป็นการต่อสู้อย่างจริงจัง และการทวงความยุติธรรมจากความเท็จคืนให้แก่สัจธรรม

ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَـٰمَ دِينًا

ดูเถิด ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) ต้องการออกจากมักกะฮ์ไปยังมะดีนะฮ์ แต่ท่านนบี ﷺ สั่งให้ท่านรอก่อน จนกว่าท่านนบี ﷺ เองจะได้รับอนุญาตจากอัลลอฮ์ในเรื่องนั้น ครั้นเมื่อขั้นตอนต่าง ๆ ในภาคแรกของแนวทางการเผยแผ่ ซึ่งเป็นภาระที่มอบหมายแก่ท่านเราะซูล ﷺ ทั้งในด้านการบัญญัติและการปฏิบัติ ได้เสร็จสมบูรณ์แล้ว อัลลอฮ์ก็ทรงประทานพระดำรัสของพระองค์ลงมาว่า «วันนี้ข้าได้ทำให้ศาสนาของพวกเจ้าสมบูรณ์แก่พวกเจ้าแล้ว และข้าได้ทำให้ความโปรดปรานของข้าครบถ้วนแก่พวกเจ้าแล้ว และข้าได้พอใจให้อิสลามเป็นศาสนาสำหรับพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:3)

หลังจากท่านเราะซูล ﷺ ก็มีบรรดาศอฮาบะฮ์และตาบิอีน ผู้ซึ่งนำแบบอย่างอันสมบูรณ์นี้ออกจากคาบสมุทรอาหรับไปสู่ดินแดนอื่น ๆ ของโลก เพื่อให้พระดำรัสของอัลลอฮ์นั้นสูงส่งที่สุด และเพื่อไม่ให้มีฟิตนะฮ์ และให้ศาสนาทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์

หากท่านย้อนความทรงจำกลับไปยังประวัติศาสตร์ของกลุ่มนิกายต่าง ๆ ในอิสลาม และยุคสมัยต่าง ๆ ที่ผ่านมา แล้วเปรียบเทียบกับการสถาปนาราชวงศ์อับบาซียะฮ์ในดินแดนตะวันออก จากนั้นก็ดูการฟื้นตัวของรัฐยุโรปสมัยใหม่ เช่น ฝรั่งเศส อิตาลี รัสเซีย และตุรกี ไม่ว่าจะเป็นในยุคแรก ซึ่งเป็นยุคแห่งการรวมชาติและการก่อตั้งรัฐบาล หรือในยุคปัจจุบันนี้ ซึ่งเป็นยุคแห่งการก่อร่างหลักการและการสนับสนุนทฤษฎีต่าง ๆ ท่านก็จะเห็นว่าทั้งหมดนั้นล้วนดำเนินไปตามแนวทางที่มีขั้นตอนชัดเจน ซึ่งนำไปสู่ผลลัพธ์อันแน่นอนที่ประชาชาตินั้นมุ่งทำงานเพื่อให้บรรลุ

كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٢١﴾

พี่น้องที่รักของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเชื่อว่าการปฏิวัติทางประวัติศาสตร์ทุกครั้ง และการฟื้นฟูทุกครั้งในประชาชาติใด ๆ ล้วนดำเนินไปตามกฎนี้ แม้กระทั่งการฟื้นฟูทางศาสนาที่มีบรรดานบีและบรรดาเราะซูล ขอการสดุดีของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่าน เป็นผู้นำ เพียงแต่ว่าการฟื้นฟูเหล่านี้ อัลลอฮ์ผู้ทรงสัจธรรม ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ทรงวางแนวทางของมันเอง พระองค์ทรงชี้นำท่านเราะซูลและผู้ที่อยู่เบื้องหลังท่านจากกลุ่มชนของท่าน และทรงนำทางพวกเขาไปตามขั้นตอนของแนวทางนั้นทีละขั้น แต่ละขั้นในเวลาที่เหมาะสม และทรงสนับสนุนพวกเขาด้วยการช่วยเหลือของพระองค์ในทุกสิ่ง การฟื้นฟูนั้นจึงประสบความสำเร็จอย่างแน่นอน «อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้แล้วว่า ข้าและบรรดาเราะซูลของข้าจะต้องเป็นฝ่ายชนะอย่างแน่นอน แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลังยิ่ง ทรงเดชานุภาพยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:21) แล้วความผิดพลาดจะมาจากที่ใดเล่า ในเมื่อผู้วางแนวทางคือพระผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง และผู้นำแนวทางนั้นไปปฏิบัติก็ได้รับการคุ้มครองจากความพลั้งพลาด ได้รับการปกป้องจากความผิดพลาด และได้รับการสนับสนุนด้วยความสำเร็จและการช่วยเหลือ ด้วยเหตุนี้เอง การเป็นนบีจึงเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งมวล

นี่คือคำพูดที่ข้าพเจ้าเชื่อว่าผู้อ่านจะแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มหนึ่งได้ศึกษาประวัติศาสตร์ของประชาชาติต่าง ๆ และช่วงพัฒนาการแห่งการฟื้นฟูของพวกเขา จึงศรัทธาและเชื่อมั่นในคำพูดนี้ และอีกกลุ่มหนึ่งยังไม่มีโอกาสได้รับสิ่งนี้…

إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ

…โอกาส ดังนั้นหากเขาประสงค์ ก็จะได้รู้ว่าฉันมิได้กล่าวสิ่งใดนอกจากความจริง และหากเขาประสงค์ก็จงเชื่อมั่นเถิด เพราะ«ฉันมิได้ต้องการสิ่งใดนอกจากการปรับปรุงแก้ไขเท่าที่ฉันสามารถ» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:88)

เช่นนั้นแหละคือสิ่งที่เกิดขึ้นในการฟื้นฟูที่ประสบความสำเร็จ แล้วการฟื้นฟูของเราได้ดำเนินไปตามกฎแห่งจักรวาลและซุนนะฮ์ทางสังคมนี้หรือไม่..?

นั่นคือสิ่งที่ฉันสงสัยอยู่มาก เพราะฉันสังเกตเห็นว่า นิสัยใจร้อนที่ฝังแน่นอยู่ในธรรมชาติของเรา ความหวั่นไหวง่ายและอารมณ์ที่พลุ่งพล่านซึ่งปรากฏในตัวเราอย่างชัดเจน ตลอดจนสาเหตุอื่น ๆ ทั้งที่เป็นสาเหตุทางสังคมและมิใช่ทางสังคม.. ได้ทำให้การฟื้นฟูของเรากลายเป็นเพียงการปะทุทางอารมณ์ ซึ่งรุนแรงและเข้มแข็งขึ้นตามพลังและความรุนแรงของสิ่งเร้าชั่วคราว แล้วก็มอดดับและสูญหายไป ราวกับว่าไม่เคยมีสิ่งใดเกิดขึ้นเลย และแม้ว่าเป้าหมายที่พวกเราทั้งหมดทำงานเพื่อมันจะชัดเจนและเป็นที่รู้จักแก่คนจำนวนมาก แต่ฉันก็มั่นใจในสองประการที่ควบคู่ไปกับความรู้นี้ คือ

ประการแรก: วิธีการทั้งหลายนั้นไม่เป็นที่รู้จักและไม่มีการกำหนดขอบเขตที่ชัดเจน และบางครั้งก็ขัดแย้งกันเอง กระทบกระทั่งกันไปมาโดยที่เราไม่รู้สึกตัว

และประการที่สอง: ความเชื่อมโยงระหว่างคนรุ่นก่อนกับคนรุ่นหลังนั้นขาดสะบั้นโดยสิ้นเชิง.. คนรุ่นก่อนเดินไปได้ครึ่งทาง ครั้นเมื่อคนรุ่นหลังมาถึง เขาก็มิได้เดินตามเพราะความเชื่อมโยงระหว่างพวกเขาขาดหายไป เขาจึงเริ่มต้นเส้นทางใหม่ ซึ่งเขาอาจไปถึงได้เท่ากับที่คนก่อนหน้าเขาไปถึง หรืออาจไปไม่ถึง หรืออาจล้ำหน้าไปเล็กน้อย แต่ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม เขาจะไม่สามารถนำอะมานะฮ์ (ภารกิจที่ได้รับมอบหมาย) ไปถึงจุดหมายปลายทางได้ เพราะอายุขัยของปัจเจกบุคคลนั้นสั้นนักเมื่อเทียบกับอายุขัยของการฟื้นฟูและของประชาชาติทั้งหลาย

และเราคิดกันไปว่า คนคนเดียวสามารถบรรลุทุกสิ่งที่ประชาชาติปรารถนาได้ ซึ่งนี่เป็นความคิดเพ้อฝันและเป็นการหลอกตัวเองทางอารมณ์ ที่จำเป็นต้องขจัดออกไปจากจิตใจของผู้ทำงานทุกคน เพื่อที่เขาจะได้รับประโยชน์จากงานของคนรุ่นก่อนหน้าเขา

ولا يصلح آخر هذه الأمة إلا بما صلح به أولها

นี่เป็นการกล่าวนอกเรื่องที่จำเป็นต้องมี และหลังจากนี้ ฉันขอบอกท่านว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมีแนวทาง (มินฮาจ) ที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน ซึ่งพวกเขาเดินตามอย่างต่อเนื่อง ใช้มันเป็นตาชั่งชั่งตัวเอง และคอยตรวจสอบเป็นระยะ ๆ ว่าตนอยู่ ณ จุดใดของแนวทางนั้น หากท่านถามพวกเขาว่า หลักการทางทฤษฎีของแนวทางนี้คืออะไร?.. ฉันจะตอบท่านอย่างตรงไปตรงมาที่สุดว่า มันคือหลักการและกฎเกณฑ์ที่อัลกุรอานได้นำมา และหากท่านถามว่า แล้ววิธีการและขั้นตอนทางปฏิบัติของพวกเขาคืออะไร ฉันก็จะบอกท่านอย่างตรงไปตรงมาเช่นกันว่า มันคือวิธีการและขั้นตอนที่ถูกรายงานมาจากท่านเราะซูลผู้ยิ่งใหญ่ ﷺ และคนรุ่นสุดท้ายของประชาชาตินี้จะไม่ดีงามได้ นอกจากด้วยสิ่งที่ทำให้คนรุ่นแรกของมันดีงาม

อนึ่ง ด้วยถ้อยคำนี้ ชุดบทความโดยสังเขปว่าด้วยอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนผู้ลงมือปฏิบัติก็ได้จบลง และฉันหวังว่ามันจะส่งผลตามที่มุ่งหวังในจิตใจของผู้อ่านผู้มีเกียรติของเรา เพื่อที่พวกเขาจะได้สนับสนุนกลุ่มชนเหล่านั้นที่ได้อุทิศทุกสิ่งในหนทางของอัลลอฮ์และการเผยแผ่ศาสนา (ดะอ์วะฮ์) และเข้าร่วมกับพวกเขาเพื่อมีส่วนร่วม…

ร่วมกับพวกเขาในการฟื้นฟูอันได้รับความสำเร็จนี้ ซึ่งผู้ทำงานในนั้นจะได้รับชัยชนะใหม่ทุกวัน หากชัยชนะนั้นยังไม่นำเขาไปสู่การพิชิต ก็จะนำผู้ที่มาหลังจากเขาไปสู่การพิชิตนั้น ด้วยความดีงามแห่งความพยายามของเขา อินชาอัลลอฮ์:

وَقُلِ ٱعْمَلُوا۟ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾

«และจงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจงกระทำเถิด แล้วอัลลอฮ์ ศาสนทูตของพระองค์ และบรรดาผู้ศรัทธาจะเห็นการกระทำของพวกท่าน และพวกท่านจะถูกนำกลับไปยังผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกท่านถึงสิ่งที่พวกท่านเคยกระทำ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:105)

ระหว่างวันวานกับวันนี้

1 – สาส์นของท่านนบีผู้ไม่รู้หนังสือ

เมื่อหนึ่งพันสามร้อยเจ็ดสิบปีก่อน มุฮัมมัด บุตรอับดุลลอฮ์ นบีผู้ไม่รู้หนังสือ ได้ประกาศขึ้นกลางนครมักกะฮ์และบนยอดเขาศอฟาว่า:

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٥٨﴾

«จงกล่าวเถิด โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงฉันคือศาสนทูตของอัลลอฮ์มายังพวกท่านทั้งมวล ผู้ซึ่งอำนาจแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย ดังนั้นพวกท่านจงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และศาสนทูตของพระองค์ ผู้เป็นนบีผู้ไม่รู้หนังสือ ซึ่งศรัทธาต่ออัลลอฮ์และพระดำรัสทั้งหลายของพระองค์ และจงปฏิบัติตามเขา เพื่อว่าพวกท่านจะได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:158)

การเรียกร้องอันครอบคลุมนั้นจึงเป็นเส้นแบ่งอันเด็ดขาดในจักรวาลทั้งมวล ระหว่างอดีตอันมืดมน กับอนาคตอันรุ่งโรจน์สดใส และปัจจุบันอันรุ่งเรืองผาสุก และเป็นการประกาศอันชัดแจ้งถึงระบบใหม่ ซึ่งผู้บัญญัติคืออัลลอฮ์ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง ผู้เผยแผ่คือมุฮัมมัด ผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน คัมภีร์ของมันคืออัลกุรอานอันชัดแจ้งและเปี่ยมด้วยรัศมี และกองทัพของมันคือบรรดาผู้นำหน้ารุ่นแรกจากชาวมุฮาญิรีนและชาวอันศอร ตลอดจนบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีงาม ระบบนี้มิใช่สิ่งที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้น หากแต่เป็น "ศิบเฆาะฮ์" (เอกลักษณ์) ของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการให้ศิบเฆาะฮ์:

مَا كُنتَ تَدْرِى مَا ٱلْكِتَـٰبُ وَلَا ٱلْإِيمَـٰنُ وَلَـٰكِن جَعَلْنَـٰهُ نُورًا نَّهْدِى بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا ۚ وَإِنَّكَ لَتَهْدِىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٥٢﴾ صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلْأُمُورُ ﴿٥٣﴾

«เจ้าไม่เคยรู้มาก่อนว่าคัมภีร์คืออะไร และอีมานคืออะไร แต่ทว่าเราได้ทำให้มันเป็นแสงสว่าง ซึ่งเราชี้นำด้วยมันแก่ผู้ที่เราประสงค์จากปวงบ่าวของเรา และแท้จริงเจ้านั้นชี้นำสู่ทางอันเที่ยงตรง ทางของอัลลอฮ์ผู้ซึ่งสิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของพระองค์ พึงรู้เถิดว่า กิจการทั้งหลายจะกลับคืนสู่อัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:52-53)

2 – แนวทางของอัลกุรอานอันทรงเกียรติในการปฏิรูปสังคม

อัลกุรอานคือสิ่งที่รวบรวมหลักการทั้งหลายของการปฏิรูปสังคมอันครอบคลุมนี้ไว้ อัลกุรอานได้เริ่มประทานลงมาแก่ท่านนบี ﷺ และท่านได้ประกาศมันแก่บรรดาผู้ศรัทธาเป็นระยะ ๆ ตามเหตุการณ์ สภาวการณ์ และโอกาสต่าง ๆ:

كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِۦ فُؤَادَكَ ۖ وَرَتَّلْنَـٰهُ تَرْتِيلًا ﴿٣٢﴾ وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَـٰكَ بِٱلْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا ﴿٣٣﴾

«เช่นนั้นแหละ เพื่อเราจะให้หัวใจของเจ้ามั่นคงด้วยมัน และเราได้อ่านมันอย่างเป็นระเบียบ และพวกเขาจะไม่นำอุปมาใดมายังเจ้า เว้นแต่เราได้นำความจริงและคำอธิบายที่ดีที่สุดมาให้แก่เจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:32-33)

จนกระทั่งวะห์ยูได้สมบูรณ์ และอัลกุรอานได้รับการรักษาไว้ทั้งในหัวอกและในบรรทัดอักษร ภายในระยะเวลายี่สิบสองปีเศษ และอัลลอฮ์ได้ทรงรวบรวมไว้ในอัลกุรอานสำหรับประชาชาตินี้ ซึ่งคำอธิบายแจ้งทุกสิ่ง

และหลักพื้นฐานของการปฏิรูปสังคมอย่างสมบูรณ์ที่ระบบนี้นำมานั้น แทบจะจำกัดอยู่ในหลักการเหล่านี้:

ก. ความเป็นร็อบบานียะฮ์ (การยึดโยงทุกสิ่งกับพระผู้อภิบาล) ข. การยกระดับจิตใจของมนุษย์ให้สูงส่ง ค. การยืนยันหลักอะกีดะฮ์ว่าด้วยการตอบแทน ง. การประกาศภราดรภาพระหว่างมนุษย์ จ. การยกระดับทั้งชายและหญิง การประกาศหลักการค้ำประกันซึ่งกันและกันและความเสมอภาคระหว่างทั้งสอง และการกำหนดหน้าที่ของแต่ละฝ่ายอย่างละเอียดชัดเจน ฉ. การสร้างหลักประกันแก่สังคม ด้วยการยืนยันสิทธิในการมีชีวิต การถือครองกรรมสิทธิ์ การทำงาน สุขภาพ เสรีภาพ การศึกษา และความปลอดภัยแก่ปัจเจกบุคคลทุกคน รวมทั้งการกำหนดแหล่งที่มาของการทำมาหาเลี้ยงชีพ ช. การควบคุมสัญชาตญาณทั้งสองประการ ได้แก่ สัญชาตญาณการรักษาชีวิตตนเอง และการรักษาเผ่าพันธุ์ ตลอดจนการจัดระเบียบความต้องการของปากและอวัยวะเพศ ซ. ความเข้มงวดในการต่อต้านอาชญากรรมพื้นฐาน ฌ. การยืนยันเอกภาพของประชาชาติ และการขจัดทุกรูปแบบของความแตกแยกและสาเหตุของมัน ญ. การกำหนดให้ประชาชาติต้องญิฮาดในหนทางแห่งหลักการแห่งสัจธรรมที่ระบบนี้นำมา ฎ. การถือว่ารัฐเป็นตัวแทนของแนวคิดนี้และเป็นผู้ทำหน้าที่ปกป้องมัน อีกทั้งเป็นผู้รับผิดชอบในการทำให้เป้าหมายของแนวคิดนี้บรรลุผลในสังคมของตนโดยเฉพาะ และเผยแผ่มันไปยังมนุษยชาติทั้งมวล

3 – ศาสนพิธีภาคปฏิบัติของระบบนี้

ระบบแห่งอัลกุรอานมีความแตกต่างจากระบบอื่น ๆ ทั้งระบบที่มนุษย์บัญญัติขึ้นและปรัชญาเชิงทฤษฎี ระบบนี้มิได้ปล่อยให้หลักการและคำสอนของตนเป็นเพียงทฤษฎีในจิตใจ ความคิดเห็นในตำรา หรือถ้อยคำบนปากและริมฝีปากเท่านั้น หากแต่ได้วางรูปแบบการปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม เพื่อปลูกฝังหลักการเหล่านั้นให้หยั่งรากลึก ทำให้มั่นคง และทำให้ได้รับประโยชน์จากผลและสิ่งที่เกิดตามมาจากมัน ระบบนี้ได้กำหนดให้ประชาชาติที่ศรัทธาและยึดถือระบบนี้เป็นศาสนา ต้องใส่ใจรักษาการกระทำเหล่านี้ และได้ทำให้การกระทำเหล่านี้เป็นฟัรฎู (ข้อบังคับ) ที่ไม่ยอมผ่อนปรนให้ละเลยแม้แต่น้อย ระบบนี้ให้รางวัลตอบแทนแก่ผู้ปฏิบัติ และลงโทษผู้บกพร่องด้วยบทลงโทษที่อาจทำให้บุคคลนั้นหลุดออกจากขอบเขตของสังคมอิสลาม และเหวี่ยงเขาไปสู่สถานที่อันไกลโพ้น

ฟัรฎูที่สำคัญที่สุดซึ่งระบบนี้ได้กำหนดให้เป็นรั้วป้องกันเพื่อปลูกฝังหลักการของมันให้หยั่งรากลึก ได้แก่:

ก. การละหมาด การซิกรุลลอฮ์ การเตาบะฮ์ และการอิสติฆฟาร...ฯลฯ ข. การถือศีลอด การรักษาความบริสุทธิ์ของตน และการเตือนให้ระวังความฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือย ค. การจ่ายซะกาต การบริจาคเศาะดะเกาะฮ์ และการใช้จ่ายในหนทางของอัลลอฮ์ ง. การประกอบพิธีหัจญ์ การท่องไปในแผ่นดิน การเดินทาง การยับยั้งตน และการพินิจพิจารณาอาณาจักรแห่งอัลลอฮ์ จ. การทำมาหาเลี้ยงชีพ การทำงาน และการห้ามขอทาน ฉ. การญิฮาดและการสู้รบ การจัดเตรียมยุทธปัจจัยให้แก่นักรบ รวมทั้งการดูแลครอบครัวและผลประโยชน์ของพวกเขาเมื่อพวกเขาจากไป

ช) การใช้ให้กระทำความดีและการให้คำตักเตือน

ซ) การห้ามปรามความชั่ว และการตัดขาดจากแหล่งของมันและผู้กระทำมัน

ฌ) การแสวงหาวิชาความรู้สำหรับมุสลิมทุกคนทั้งชายและหญิง ในศาสตร์ต่าง ๆ ของการดำเนินชีวิต แต่ละคนตามที่เหมาะสมกับตน

ญ) การปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างดีงาม และการมีจริยธรรมอันประเสริฐอย่างสมบูรณ์

ฎ) การเอาใจใส่รักษาสุขภาพร่างกายให้สมบูรณ์และรักษาประสาทสัมผัสทั้งหลาย

ฏ) ความเป็นปึกแผ่นทางสังคมระหว่างผู้ปกครองและผู้อยู่ใต้การปกครอง ด้วยการดูแลเอาใจใส่และการเชื่อฟังควบคู่กัน

ดังนั้น มุสลิมจึงถูกเรียกร้องให้ปฏิบัติหน้าที่เหล่านี้และลุกขึ้นทำให้เกิดขึ้นจริง ตามที่ระบบแห่งอัลกุรอานได้แจกแจงไว้ และเขาจะต้องไม่บกพร่องในข้อใดข้อหนึ่งเลย หน้าที่ทั้งหมดนี้ได้ถูกกล่าวไว้ในอัลกุรอาน และการกระทำของท่านนบี ﷺ ตลอดจนบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านและผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีงาม ได้อธิบายไว้อย่างชัดแจ้งเพียงพอ ด้วยความเรียบง่ายและชัดเจน ทุก ๆ การงานในนั้น หรือหลาย ๆ การงานล้วนช่วยเสริมความแข็งแกร่งและตอกย้ำหลักการหนึ่งหรือหลายหลักการจากทฤษฎีต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งระบบนี้ได้มาเพื่อทำให้มันเกิดขึ้นจริง และให้มนุษย์ได้รับประโยชน์จากผลลัพธ์และร่องรอยของมัน

4- รัฐอิสลามแห่งแรก

لو ضاع مني عقال بعير لوجدته في كتاب الله

บนรากฐานของระบบสังคมอันประเสริฐแห่งอัลกุรอานนี้เอง รัฐอิสลามแห่งแรกได้ถือกำเนิดขึ้น โดยศรัทธาต่อระบบนี้อย่างลึกซึ้ง นำมาปฏิบัติอย่างละเอียดถี่ถ้วน และเผยแผ่มันไปทั่วโลก จนกระทั่งเคาะลีฟะฮ์คนแรก (ร.ฎ.) กล่าวว่า «หากเชือกผูกอูฐของฉันหายไปสักเส้นหนึ่ง ฉันก็จะพบมันในคัมภีร์ของอัลลอฮ์» และถึงกับทำสงครามกับผู้ที่ปฏิเสธการจ่ายซะกาต โดยถือว่าพวกเขาเป็นผู้ตกศาสนา เพราะการที่พวกเขาทำลายหลักสำคัญประการหนึ่งของระบบนี้ และท่านกล่าวว่า «ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ หากพวกเขาไม่ยอมจ่ายให้ฉันแม้เพียงเชือกผูกอูฐเส้นเดียวที่พวกเขาเคยจ่ายให้แก่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ฉันจะต่อสู้กับพวกเขาตราบใดที่ดาบยังอยู่ในมือของฉัน»

والله لو منعوني عقالا كانوا يؤدونه لرسول الله لقاتلتهم ما استمسك السيف بيدي

เอกภาพในทุกความหมายและทุกรูปแบบของมันได้ครอบคลุมประชาชาติที่เพิ่งถือกำเนิดขึ้นนี้ เอกภาพทางสังคมเป็นไปอย่างทั่วถึงด้วยการนำระบบแห่งอัลกุรอานและภาษาของอัลกุรอานมาใช้อย่างแพร่หลาย และเอกภาพทางการเมืองก็เป็นไปอย่างทั่วถึงภายใต้การนำของอะมีรุลมุอ์มินีน และภายใต้ธงแห่งเคาะลีฟะฮ์ ณ เมืองหลวง ทั้งนี้ไม่ได้ขัดขวางการที่แนวคิดอิสลามจะเป็นแนวคิดแบบกระจายอำนาจในกองทัพ ในบัยตุลมาล (คลังของรัฐ) และในการบริหารงานของบรรดาผู้ว่าการ เพราะทุกคนล้วนทำงานด้วยอะกีดะฮ์เดียวกันและด้วยทิศทางโดยรวมที่เป็นหนึ่งเดียว

หลักการแห่งอัลกุรอานเหล่านี้ได้ขับไล่ลัทธิบูชารูปเคารพอันงมงายออกไปจากคาบสมุทรอาหรับและจากดินแดนเปอร์เซีย จนสามารถขจัดมันได้สิ้น ได้ขับไล่ศาสนายิวที่เต็มไปด้วยเล่ห์เหลี่ยม จนจำกัดมันให้อยู่ในวงแคบ และทำลายอำนาจทางศาสนาและการเมืองของมันอย่างสิ้นเชิง ได้ต่อสู้กับศาสนาคริสต์จนอิทธิพลของมันหดแคบลงในทวีปเอเชียและแอฟริกา และถอยร่นไปอยู่ในยุโรปภายใต้ร่มเงาของจักรวรรดิโรมันตะวันออก ณ กรุงคอนสแตนติโนเปิล ด้วยเหตุนี้ อำนาจทางจิตวิญญาณและทางการเมืองจึงไปรวมศูนย์อยู่ที่รัฐอิสลามในสองทวีปใหญ่ และรัฐอิสลามยังมุ่งมั่นที่จะพิชิตทวีป

(ครั้งที่) สาม กองทัพมุสลิมบุกโจมตีกรุงคอนสแตนติโนเปิลจากทางตะวันออกและปิดล้อมไว้จนการปิดล้อมทำให้เมืองนั้นอ่อนล้า อีกทั้งยังเข้ามาจากทางตะวันตก บุกเข้าสู่อันดะลุส กองทัพผู้มีชัยได้รุกไปถึงใจกลางฝรั่งเศส ตลอดจนตอนเหนือและตอนใต้ของอิตาลี และได้สถาปนารัฐอันมั่นคงตระหง่านขึ้นในยุโรปตะวันตก รัฐที่รุ่งโรจน์ด้วยวิชาความรู้และปัญญา หลังจากนั้นก็สามารถพิชิตกรุงคอนสแตนติโนเปิลได้ในที่สุด คริสต์ศาสนาจึงถูกจำกัดวงไว้เพียงในพื้นที่แคบ ๆ ส่วนนี้ของใจกลางยุโรป กองเรืออิสลามแล่นฝ่าคลื่นทะเลขาว (ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน) และทะเลแดง จนทะเลทั้งสองกลายเป็นทะเลสาบของอิสลาม ด้วยเหตุนี้ กองกำลังของรัฐอิสลามจึงกุมกุญแจแห่งท้องทะเลทั้งทางตะวันออกและตะวันตก และครองความเป็นใหญ่ทั้งทางบกและทางทะเลได้อย่างสมบูรณ์

รัฐอิสลามได้ติดต่อสัมพันธ์กับประชาชาติอื่น ๆ และรับเอาอารยธรรมต่าง ๆ มาเป็นอันมาก แต่ด้วยพลังแห่งอีมานและความมั่นคงของระบบของรัฐ ทำให้รัฐอิสลามมีอิทธิพลเหนืออารยธรรมเหล่านั้นทั้งหมด จนทำให้อารยธรรมเหล่านั้นกลายเป็นอาหรับหรือเกือบจะเป็นเช่นนั้น และสามารถหล่อหลอมอารยธรรมเหล่านั้นด้วยสีสันของตน ทั้งยังทำให้อารยธรรมเหล่านั้นรับเอาภาษาและศาสนาของตนไป พร้อมด้วยความงดงาม ความมีชีวิตชีวา และความไพเราะที่มีอยู่ในภาษาและศาสนานั้น การนี้ไม่ได้ขัดขวางรัฐอิสลามจากการรับเอาสิ่งที่เป็นประโยชน์จากอารยธรรมเหล่านั้นทั้งหมด โดยไม่ส่งผลกระทบต่อเอกภาพทางสังคมหรือทางการเมืองของตนแต่อย่างใด

5. ปัจจัยแห่งความเสื่อมสลายในโครงสร้างของรัฐอิสลาม

แม้จะมีพลังอำนาจอันยิ่งใหญ่และอาณาจักรอันกว้างไพศาลเช่นนี้ แต่ปัจจัยแห่งความเสื่อมสลายก็ได้เริ่มแทรกซึมเข้าสู่โครงสร้างของประชาชาติแห่งอัลกุรอานนี้ แล้วค่อย ๆ ขยายตัว แพร่กระจาย และทวีความรุนแรงขึ้นทีละน้อย จนกระทั่งฉีกโครงสร้างนี้ออกเป็นเสี่ยง ๆ และทำลายรัฐอิสลามส่วนกลางลงในศตวรรษที่หกแห่งฮิจญ์เราะฮ์ด้วยน้ำมือของพวกตาตาร์ และอีกครั้งหนึ่งในศตวรรษที่สิบสี่แห่งฮิจญ์เราะฮ์ ซึ่งทั้งสองครั้งได้ทิ้งไว้เบื้องหลังเป็นประชาชาติที่กระจัดกระจาย และรัฐเล็กรัฐน้อยที่ใฝ่ฝันถึงเอกภาพและเตรียมพร้อมจะลุกขึ้นฟื้นฟูตนเอง

ปัจจัยที่สำคัญที่สุดเหล่านี้ได้แก่

وَلَا تَنَـٰزَعُوا۟ فَتَفْشَلُوا۟ وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ ۖ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٤٦﴾

ก. ความขัดแย้งทางการเมือง ความคลั่งพรรคพวก และการแย่งชิงตำแหน่งผู้นำและเกียรติยศ ทั้งที่อิสลามได้ตักเตือนอย่างรุนแรงในเรื่องนี้ ได้ส่งเสริมให้ละเว้นความปรารถนาในตำแหน่งผู้ปกครอง และได้ชี้ให้เห็นว่าด้านนี้คือตัวมอดที่กัดกินประชาชาติ และเป็นสิ่งที่บดขยี้ประชาชนและรัฐทั้งหลาย ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และพวกเจ้าอย่าขัดแย้งกัน เพราะจะทำให้พวกเจ้าขลาดกลัวและพลังของพวกเจ้าจะหมดไป และจงอดทนเถิด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับผู้อดทนทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:46) นอกจากนี้ยังมีคำสั่งเสียอันลึกซึ้งให้มีความบริสุทธิ์ใจต่ออัลลอฮ์แต่เพียงพระองค์เดียวทั้งในคำพูดและการกระทำ และให้หลีกห่างจากความรักชื่อเสียงและความต้องการคำยกย่องสรรเสริญ

ข. ความขัดแย้งทางศาสนาและทางมัซฮับ การหันเหออกจากศาสนาในฐานะที่เป็นทั้งหลักความเชื่อและการปฏิบัติ ไปสู่ถ้อยคำและศัพท์เทคนิคอันไร้ชีวิตซึ่งไม่มีทั้งจิตวิญญาณและชีวิตชีวา การละเลยคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ความแข็งทื่อและความคลั่งไคล้ในทัศนะและคำกล่าวต่าง ๆ ตลอดจนความหลงใหลในการโต้เถียง การโต้วาที และการถกเถียงเอาชนะกัน

ما ضل قوم بعدي على هدى إلا أوتوا الجدل

และทั้งหมดนั้นล้วนเป็นสิ่งที่อิสลามได้เตือนให้ระวัง และห้ามไว้อย่างเข้มงวดที่สุด จนท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีกลุ่มชนใดที่หลงผิดหลังจากที่พวกเขาอยู่บนทางนำ เว้นแต่พวกเขาจะถูกให้มีการโต้เถียง»

وَإِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا۟ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا ٱلْقَوْلُ فَدَمَّرْنَـٰهَا تَدْمِيرًا ﴿١٦﴾

ค. การหมกมุ่นอยู่กับความฟุ่มเฟือยและความสุขสบายนานารูปแบบ และการมุ่งแสวงหาความเพลิดเพลินและตัณหา จนมีรายงานเกี่ยวกับผู้ปกครองมุสลิมจำนวนมากในหลายยุคสมัยถึงสิ่งที่ไม่เคยมีรายงานเกี่ยวกับผู้อื่น ทั้งที่พวกเขาอ่านพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ว่า «และเมื่อเราประสงค์จะทำลายเมืองใด เราก็สั่งใช้บรรดาผู้ฟุ่มเฟือยของเมืองนั้น แต่พวกเขากลับละเมิดในเมืองนั้น ดังนั้นพระดำรัสจึงเป็นที่ยืนยันแก่เมืองนั้น แล้วเราก็ทำลายเมืองนั้นอย่างย่อยยับ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:16)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١١٨﴾

ง. การที่อำนาจและการปกครองได้เปลี่ยนมืออยู่ในกำมือของผู้ที่ไม่ใช่ชาวอาหรับ บางครั้งก็เป็นชาวเปอร์เซีย บางครั้งก็เป็นชาวดัยลัม ชาวมัมลูก ชาวเติร์ก และคนอื่น ๆ ซึ่งเป็นผู้ที่ไม่เคยลิ้มรสอิสลามที่ถูกต้อง และหัวใจของพวกเขาก็ไม่ได้รับการส่องสว่างด้วยรัศมีแห่งอัลกุรอาน เนื่องจากความยากลำบากในการเข้าใจความหมายของมัน ทั้งที่พวกเขาอ่านพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธา! พวกเจ้าอย่าเอาคนอื่นนอกจากพวกเจ้าเป็นคนสนิท พวกเขาจะไม่ละเว้นที่จะก่อความเสียหายแก่พวกเจ้า พวกเขาปรารถนาสิ่งที่ทำให้พวกเจ้าเดือดร้อน แน่นอนความเกลียดชังได้ปรากฏออกมาจากปากของพวกเขาแล้ว และสิ่งที่หัวอกของพวกเขาปกปิดไว้นั้นยิ่งใหญ่กว่า แน่นอนเราได้แจกแจงสัญญาณต่าง ๆ แก่พวกเจ้าแล้ว หากพวกเจ้าใช้ปัญญา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:118)

قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ

จ. การละเลยวิชาการภาคปฏิบัติและความรู้เกี่ยวกับจักรวาล และการใช้เวลาอีกทั้งสูญเสียความพยายามไปกับปรัชญาเชิงทฤษฎีที่ไร้ผล และศาสตร์เชิงจินตนาการที่บกพร่อง ทั้งที่อิสลามได้กระตุ้นให้พวกเขาพินิจพิจารณาจักรวาล ล้วงลึกถึงความลี้ลับของการสร้าง และเดินทางไปในแผ่นดิน และสั่งใช้ให้พวกเขาใคร่ครวญถึงอาณาจักรของอัลลอฮ์ว่า «จงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจงพิจารณาดูสิ่งที่มีอยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:101)

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ ءَاذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَآ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ كَٱلْأَنْعَـٰمِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْغَـٰفِلُونَ ﴿١٧٩﴾

ฉ. ความหลงตัวของผู้ปกครองในอำนาจของพวกเขา และการหลงผิดในพลังของตนเอง และการละเลยที่จะพิจารณาพัฒนาการทางสังคมของประชาชาติอื่น จนประชาชาติเหล่านั้นล้ำหน้าพวกเขาในด้านการเตรียมการและความพร้อม และจู่โจมพวกเขาอย่างไม่ทันตั้งตัว ทั้งที่อัลกุรอานได้สั่งใช้ให้พวกเขาตื่นตัว และเตือนพวกเขาถึงผลร้ายของความเผอเรอ และถือว่าผู้เผอเรอนั้นเปรียบเสมือนปศุสัตว์ ยิ่งไปกว่านั้นพวกเขายังหลงผิดยิ่งกว่า ว่า «และโดยแน่นอน เราได้บังเกิดไว้สำหรับนรกญะฮันนัมซึ่งจำนวนมากมายจากญินและมนุษย์ พวกเขามีหัวใจแต่ไม่ใช้มันทำความเข้าใจ พวกเขามีตาแต่ไม่ใช้มันมองดู และพวกเขามีหูแต่ไม่ใช้มันฟัง ชนเหล่านี้เปรียบเสมือนปศุสัตว์ ยิ่งไปกว่านั้นพวกเขายังหลงผิดยิ่งกว่า ชนเหล่านี้แหละคือผู้ที่เผอเรอ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:179)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تُطِيعُوا فَرِيقًا مِّنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿١٠٠﴾

ช. การหลงกลอุบายของผู้ประจบสอพลอจากหมู่ศัตรูของพวกเขา ความหลงใหลในผลงานและรูปลักษณ์ภายนอกแห่งการใช้ชีวิตของศัตรูเหล่านั้น และการพุ่งเข้าเลียนแบบพวกเขาในสิ่งที่ให้โทษและไม่ก่อประโยชน์ ทั้งที่มีการห้ามอย่างเข้มงวดมิให้เลียนแบบพวกเขา มีคำสั่งอย่างชัดแจ้งให้ปฏิบัติแตกต่างจากพวกเขา และให้รักษาองค์ประกอบพื้นฐานของประชาชาติอิสลามไว้ ตลอดจนมีการเตือนให้ระวังผลร้ายของการเลียนแบบนี้ จนอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธา! หากพวกเจ้าเชื่อฟังกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ พวกเขาก็จะทำให้พวกเจ้ากลับเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาหลังจากการศรัทธาของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:100)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ ﴿١٤٩﴾

และพระองค์ตรัสไว้ในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย หากพวกเจ้าเชื่อฟังบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา พวกเขาก็จะทำให้พวกเจ้าหันส้นเท้ากลับไป แล้วพวกเจ้าก็จะกลับไปเป็นผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:149)

6 – ความขัดแย้งทางการเมือง

(ก) ความพยายามที่จะทำลายล้างประชาชาติอิสลาม: ปัจจัยเหล่านี้เริ่มส่งผลต่อโครงสร้างของรัฐอิสลามและประชาชาติอิสลาม และบรรดาประชาชาติที่มีความแค้นต่างก็คิดว่าโอกาสได้มาถึงแล้วที่พวกเขาจะได้ล้างแค้น และทำลายรัฐอิสลามนี้ ซึ่งเคยพิชิตดินแดนของพวกเขามาก่อน และเปลี่ยนแปลงสภาพความเป็นอยู่ของพวกเขาในทุกด้านของชีวิต ดังนั้นพวกตาตาร์จึงหลั่งไหลลงมาดุจกระแสน้ำเชี่ยวกรากถาโถมใส่รัฐอิสลาม และเริ่มตัดแบ่งชิ้นส่วนของมันทีละชิ้นทีละส่วน จนกระทั่งมาถึงแบกแดด หัวใจของรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ และเหยียบย่ำมันด้วยรองเท้าของพวกเขาในตัวของเคาะลีฟะฮ์อัล-มุสตะอ์ศิม ด้วยเหตุนี้ ความเป็นเอกภาพของรัฐจึงแตกกระจาย และสายสร้อยแห่งระบอบเคาะลีฟะฮ์ก็ขาดกระจัดกระจายเป็นครั้งแรก ประชาชาติต่าง ๆ แตกแยกออกเป็นรัฐเล็กรัฐน้อย แต่ละเผ่าต่างก็มีอะมีรุลมุอ์มินีนและมิมบัรเป็นของตนเอง และคริสต์ศาสนจักรในยุโรปก็ตื่นตัวขึ้น รวบรวมไพร่พลของตน แล้วโหมกองทัพของตนเข้าใส่ดินแดนตะวันออกของมุสลิมในเอเชียและแอฟริกา ในสงครามครูเสดเก้าครั้ง ซึ่งประกอบด้วยอัศวิน กษัตริย์ และยุทโธปกรณ์ที่ดีที่สุดที่พวกเขามี และกองกำลังที่รุกคืบเข้ามาเหล่านี้ก็สามารถสถาปนารัฐครูเสดขึ้นในบัยตุลมักดิส คุกคามประชาชาติอิสลามทั้งในตะวันออกและตะวันตก และโจมตีอียิปต์ ซึ่งเป็นรัฐที่เข้มแข็งที่สุดในบรรดารัฐเหล่านั้นในเวลานั้น

(ข) ชัยชนะที่ต่อเนื่องกัน: แต่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา มิได้ทรงอนุญาตให้ความเท็จได้รับชัยชนะเหนือสัจธรรม อียิปต์จึงสามารถรวบรวมเศษซากที่เหลืออยู่ของรัฐเล็กรัฐน้อยบางรัฐเหล่านั้นไว้รอบตัว แล้วโหมพวกเขาเข้าใส่ลำคอของพวกครูเสดภายใต้การนำของเศาะลาหุดดีน จนสามารถยึดบัยตุลมักดิสคืนมาจากพวกเขา และแสดงให้พวกเขาเห็นว่าความพ่ายแพ้เป็นเช่นไรที่ฮิฏฏีน จากนั้นอียิปต์ก็ยืนหยัดต้านพวกตาตาร์ภายใต้การนำของอัซ-ซอฮิร บัยบัรส์ และขับไล่พวกเขากลับไปอย่างผิดหวังที่อัยน์ญาลูต แล้วฟื้นฟูระบอบเคาะลีฟะฮ์ขึ้นมาใหม่อีกครั้ง และหลังจากนั้นอัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้อิสลามมีรัฐที่แผ่ร่มเงากว้างไกล มีพลังเข้มแข็ง ยากแก่การพิชิต รวมความเป็นหนึ่งเดียวของประชาชาติไว้ และนำประชาชาติและชนชาติส่วนใหญ่ของอิสลามมาอยู่ภายใต้ธงของตน และความมุ่งมั่นอันสูงส่งของรัฐนี้ไม่ยอมสิ่งใดนอกจากจะบุกเข้าไปพิชิตคริสต์ศาสนจักรถึงใจกลางบ้านของมัน จึงพิชิตกรุงคอนสแตนติโนเปิล และแผ่ขยายอำนาจเข้าไปในใจกลางยุโรปจนถึงกรุงเวียนนา นั่นคือรัฐของชาวเติร์กอุษมานียะฮ์

(ค) จุดเริ่มต้นของการฟื้นฟูในยุโรป: รัฐอิสลามรู้สึกมั่นคงปลอดภัยภายใต้ธงของอุษมานียะฮ์ต่ออำนาจของตน และนิ่งนอนใจพึ่งพิงอยู่กับมัน จนละเลยทุกสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว แต่ยุโรปซึ่งได้สัมผัสกับแสงสว่างของอิสลาม ทางตะวันตกผ่านอันดะลุส และทางตะวันออกผ่านสงครามครูเสด มิได้ปล่อยให้โอกาสสูญเปล่า และมิได้ละเลยต่อ […]

…ใช้ประโยชน์จากบทเรียนเหล่านี้ ยุโรปจึงเริ่มแข็งแกร่งขึ้นและรวมตัวกันภายใต้ธงของชาวแฟรงก์ในดินแดนกอล หลังจากนั้นก็สามารถต้านกระแสการรุกของอิสลามทางตะวันตกไว้ได้ ยุโรปได้หว่านแผนร้ายลงในหมู่มุสลิมแห่งอันดะลุส และยุยงให้พวกเขาห้ำหั่นกันเอง จนในที่สุดก็ขับไล่พวกเขาออกไปยังโพ้นทะเลหรือฝั่งแอฟริกา แล้วรัฐสเปนซึ่งยังเยาว์วัยก็ขึ้นมาแทนที่ ยุโรปยังคงแข็งแกร่งขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งรวมตัวกัน ขบคิด และศึกษาเรียนรู้ ออกท่องดินแดนต่าง ๆ และสำรวจภูมิภาคทั้งหลาย จนการค้นพบทวีปอเมริกาเป็นผลงานหนึ่งของสเปน และการค้นพบเส้นทางสู่อินเดียเป็นผลงานหนึ่งของโปรตุเกส ในยุโรปมีเสียงเรียกร้องให้ปฏิรูปดังขึ้นต่อเนื่อง นักปฏิรูปจำนวนมากถือกำเนิดขึ้น และยุโรปก็หันมามุ่งศึกษาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติและความรู้ที่ก่อให้เกิดผลผลิตและดอกผล การปฏิวัติเพื่อการปฏิรูปเหล่านี้นำยุโรปไปสู่การก่อตัวของลัทธิชาตินิยมและการเกิดขึ้นของรัฐที่เข้มแข็ง ซึ่งทั้งหมดต่างตั้งเป้าหมายร่วมกันว่าจะฉีกทำลายรัฐอิสลามเหล่านี้ ที่ได้แบ่งปันโลกกับยุโรปและครองแอฟริกาและเอเชียไว้แต่เพียงผู้เดียว รัฐที่ยังเยาว์วัยเหล่านี้ได้ทำพันธมิตรกันเพื่อเป้าหมายนั้น เป็นพันธมิตรที่พวกเขายกระดับขึ้นจนถึงขั้นศักดิ์สิทธิ์ในหลายครั้งหลายครา

(ง) การโจมตีครั้งใหม่: ด้วยผลของการสำรวจ การเดินทางไปทั่วแผ่นดิน และการท่องไปจนถึงขอบฟ้าอันไกลโพ้นที่สุด มือของชาวยุโรปจึงแผ่ขยายไปถึงดินแดนอิสลามจำนวนมาก เช่น อินเดีย และหัวเมืองอิสลามบางแห่งที่อยู่ใกล้เคียง แล้วเริ่มดำเนินการอย่างจริงจังเพื่อฉีกทำลายรัฐอิสลามอันแข็งแกร่งและกว้างใหญ่ไพศาล ยุโรปได้วางโครงการมากมายเพื่อการนี้ บางครั้งเรียกโครงการเหล่านั้นว่า "ปัญหาตะวันออก" และบางครั้งเรียกว่า "การแบ่งมรดกของคนป่วย" แต่ละรัฐเริ่มฉวยโอกาสที่เปิดให้ และอ้างเหตุผลอันอ่อนปวกเปียก แล้วโจมตีรัฐที่อยู่อย่างสงบและเพลิดเพลินลืมตัว ตัดทอนดินแดนชายขอบบางส่วนของรัฐนั้น หรือทำลายส่วนหนึ่งของโครงสร้างของมัน การโจมตีนี้ดำเนินไปเป็นเวลายาวนาน ในระหว่างนั้นดินแดนอิสลามจำนวนมากได้หลุดพ้นจากรัฐอุษมานียะฮ์ และตกอยู่ภายใต้อำนาจของยุโรป เช่น มัฆริบอัล-อักศอ (โมร็อกโก) และแอฟริกาเหนือ ขณะที่ดินแดนที่มิใช่อิสลามจำนวนมากซึ่งเคยอยู่ภายใต้อำนาจของอุษมานียะฮ์ก็ได้รับเอกราช เช่น กรีซและรัฐต่าง ๆ ในคาบสมุทรบอลข่าน บทสุดท้ายของการต่อสู้นี้คือสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในปี ค.ศ. 1914–1918 ซึ่งจบลงด้วยความพ่ายแพ้ของตุรกีและพันธมิตร ด้วยเหตุนี้ โอกาสจึงเปิดอย่างเต็มที่แก่ชนชาติที่แข็งแกร่งที่สุดของยุโรป (อังกฤษและฝรั่งเศส) และประเทศเพื่อนบ้านของทั้งสอง (อิตาลี) พวกเขาจึงยื่นมือเข้ายึดมรดกอันมหาศาลนี้ซึ่งได้แก่ประชาชาติและชนชาติต่าง ๆ ของอิสลาม และแผ่อำนาจปกครองเหนือดินแดนเหล่านั้นภายใต้ชื่อเรียกที่หลากหลาย ทั้งการยึดครอง การล่าอาณานิคม การเป็นผู้พิทักษ์ (ภาวะในอารักขา) และอาณัติ แล้วแบ่งสรรกันไปดังนี้

1 – แอฟริกาเหนือ (โมร็อกโก แอลจีเรีย และตูนิเซีย) เป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส โดยมีเขตอิทธิพลนานาชาติแทรกอยู่ที่แทนเจียร์ และมีอาณานิคมของสเปนอยู่ในแคว้นริฟ

2 - ตริโปลีและบัรเกาะฮ์ (ไซเรไนกา) เป็นอาณานิคมของอิตาลี อิตาลีไม่ต้องการให้ร่องรอยใด ๆ ของอิสลามหลงเหลืออยู่ในดินแดนนี้ จึงบังคับให้ชาวพื้นเมืองถือสัญชาติอิตาลี ตั้งชื่อดินแดนนี้ว่า "อิตาลีใต้" และส่งครอบครัวที่หิวโหยกับมนุษย์ผู้ดุร้ายดั่งหมาป่านับพัน ๆ เข้าไปที่นั่น

3 - อียิปต์และซูดานอยู่ภายใต้การอารักขาของอังกฤษ ทั้งสองประเทศไม่มีอำนาจตัดสินใจในกิจการของตนเองเลย

4 - ปาเลสไตน์เป็นอาณานิคมของอังกฤษ อังกฤษถือสิทธิ์ขายดินแดนนี้ให้แก่ชาวยิวเพื่อจัดตั้งมาตุภูมิแห่งชาติของไซออนิสต์

5 - ซีเรียเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส

6 - อิรักเป็นอาณานิคมของอังกฤษ

7 - หิญาซมีรัฐบาลที่อ่อนแอและใกล้ล่มสลาย รอคอยเงินบริจาค และยึดเหนี่ยวพันธสัญญาจอมปลอมกับสนธิสัญญาที่ไร้ผล

8 - เยเมนมีรัฐบาลที่โดดเดี่ยว ประชาชนยากจน และถูกคุกคามจากการรุกรานได้จากทุกทิศทุกเวลา

9 - ดินแดนส่วนที่เหลือของคาบสมุทรอาหรับเป็นรัฐเจ้าผู้ครองเล็ก ๆ บรรดาเจ้าผู้ครองใช้ชีวิตอยู่ใต้ปีกของกงสุลอังกฤษ และสู้รบกันเพื่อแย่งเศษอาหารจากโต๊ะของพวกเขา หัวใจของพวกเขาลุกโชนด้วยไฟแห่งความเกลียดชังและความเป็นศัตรูต่อกัน ทั้งที่ฝ่ายพันธมิตรได้ให้คำมั่นสัญญาที่หนักแน่นและทำสนธิสัญญาที่เคร่งครัดไว้กับกษัตริย์ฮุเซน กษัตริย์แห่งคาบสมุทรอาหรับ ว่าจะช่วยเหลือพระองค์ให้ชาวอาหรับได้รับเอกราช และเสริมสร้างอำนาจของคิลาฟะฮ์อาหรับให้มั่นคง

10 - อิหร่านและอัฟกานิสถานมีรัฐบาลที่ปั่นป่วน ความละโมบจากทุกทิศทางแย่งกันฉีกทึ้งประเทศทั้งสอง บางครั้งก็อยู่ใต้ปีกของชาตินี้ บางครั้งก็ไปเข้ากับชาตินั้น

11 - อินเดียเป็นอาณานิคมของอังกฤษ

12 - เตอร์กิสถานและดินแดนใกล้เคียงเป็นอาณานิคมของรัสเซีย พวกบอลเชวิคทำให้ผู้คนที่นั่นได้ลิ้มรสการทรมานอันขมขื่น

นอกจากนี้ยังมีชนกลุ่มน้อยมุสลิมกระจายอยู่ในหลายประเทศ พวกเขาไม่มีรัฐใดที่จะขอพึ่งการคุ้มครอง และไม่มีรัฐบาลที่มีกองกำลังติดอาวุธให้หลบภัย […]

...ด้วยสัญชาติของตน เช่น ชาวมุสลิมในอบิสสิเนีย (ฮะบะชะฮ์) จีน คาบสมุทรบอลข่าน และดินแดนแอฟริกากลาง แอฟริกาใต้ แอฟริกาตะวันออก และแอฟริกาตะวันตก

ด้วยสภาพการณ์เช่นนี้ ยุโรปจึงได้รับชัยชนะในการต่อสู้ทางการเมืองครั้งนี้ และบรรลุสิ่งที่ตนต้องการ คือการฉีกจักรวรรดิอิสลามออกเป็นเสี่ยง ๆ ทำให้รัฐแห่งอิสลามสูญสิ้นไป และลบมันออกจากวงของบรรดารัฐที่ยิ่งใหญ่และมีชีวิตชีวาในทางการเมือง

(ฮ) สู่ความแข็งแกร่งอีกครั้ง: แต่การรุกรานอย่างโจ่งแจ้งและการเหยียบย่ำพันธสัญญาและข้อตกลงต่าง ๆ เช่นนี้ ได้สร้างความคับแค้นใจและปลุกเร้าจิตใจของผู้คน ประชาชาติเหล่านี้จึงลุกขึ้นเรียกร้องเอกราชของตน และต่อสู้เพื่อเรียกคืนเสรีภาพและเกียรติภูมิของตน การปฏิวัติเพื่อจุดมุ่งหมายนี้ได้ลุกโชนขึ้นในหมู่พวกเขา ตุรกีลุกฮือขึ้น อียิปต์ลุกฮือขึ้น อิรักและซีเรียก็ลุกฮือขึ้น และการปฏิวัติได้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในปาเลสไตน์ และในแคว้นริฟในดินแดนมัฆริบ การตื่นตัวได้แผ่ขยายไปในจิตใจของผู้คนทุกหนแห่ง ด้วยเหตุนี้ประชาชาติแห่งอิสลามจึงได้รับสิทธิบางประการกลับคืนมา ตุรกีได้รับเอกราชภายในพรมแดนใหม่ของตน อียิปต์และอิรักได้รับการยอมรับว่าเป็นสองรัฐที่มีเอกราช ในแคว้นหิญาซและนัจด์ได้มีการสถาปนารัฐของราชวงศ์ซะอูดขึ้น เยเมน อิหร่าน และอัฟกานิสถานยังคงรักษาสถานะความเป็นเอกราชของตนไว้ได้ ซีเรียก็ใกล้จะได้รับการรับรองเอกราชของตน และปาเลสไตน์ก็ได้ดึงดูดสายตาของชาวโลกให้หันมาสนใจด้วยการต่อสู้ของตน

ไม่ต้องสงสัยเลยว่า ชาวมุสลิมได้ก้าวเดินไปข้างหน้าอย่างดีงาม แม้ว่าจะเป็นก้าวที่น้อยนิดและเชื่องช้าก็ตาม มุ่งสู่เป้าหมายอันทรงเกียรติที่พวกเขาตั้งใจไว้ คือการฟื้นฟูเสรีภาพ การเรียกคืนเกียรติภูมิ และการสร้างรัฐของพวกเขาขึ้นใหม่ และแม้ว่าก้าวย่างเหล่านี้จะมุ่งไปสู่ความหมายเชิงชาตินิยมเฉพาะ โดยแต่ละประชาชาติต่างเรียกร้องสิทธิในเสรีภาพของตนในฐานะประชาชาติที่เป็นเอกราช และผู้ทำงานเพื่อการฟื้นฟูครั้งนี้จำนวนมากจงใจละเลยแนวคิดเรื่องเอกภาพก็ตาม แต่ปลายทางของก้าวย่างเหล่านี้จะต้องเป็นการรวมตัวกันอย่างไม่ต้องสงสัย และการกลับคืนมาของประชาชาติอิสลามในฐานะรัฐที่เป็นหนึ่งเดียว ซึ่งรวบรวมประชาชาติต่าง ๆ ของโลกอิสลามที่กระจัดกระจายเข้าไว้ด้วยกัน ชูธงแห่งอิสลาม และแบกรับการเผยแผ่ของอิสลาม เพราะในโลกนี้ไม่มีประชาชาติใดที่มีสิ่งผูกพันรวมกันเหมือนดังที่ชาวมุสลิมมี ทั้งเอกภาพทางภาษา การมีผลประโยชน์ร่วมกันทั้งทางวัตถุและทางจิตวิญญาณ ตลอดจนความคล้ายคลึงกันทั้งในความทุกข์ทรมานและความหวัง

(ว) สงครามครั้งใหม่: แท้จริงบรรดารัฐในยุโรปได้ออกจากสงครามโลกมา โดยที่เมล็ดพันธุ์แห่งความอาฆาตแค้นและความเกลียดชังยังฝังรากอยู่ในหัวอกของหลายรัฐ ส่วนการประชุมสันติภาพและสนธิสัญญาต่าง ๆ ก็เป็นดั่งการตบหน้าอย่างรุนแรงสำหรับบางรัฐ และเป็นความผิดหวังอันเจ็บปวดสำหรับอีกหลายรัฐ นอกจากนี้ยังมีแนวคิดใหม่ ๆ มากมาย และหลักการต่าง ๆ ที่คลั่งไคล้อย่างรุนแรงเกิดขึ้นอีกด้วย สภาพการณ์เช่นนี้ย่อมจะนำพาประชาชาติเหล่านี้ไปสู่ความขัดแย้งครั้งใหม่ และสงครามอันโหดร้ายรุนแรงที่จะทำลายความเป็นปึกแผ่นของพวกเขา ฉีกทำลายเอกภาพของพวกเขา นำพวกเขากลับคืนสู่สติสัมปชัญญะ และยับยั้งพวกเขาจากการอธรรมของพวกเขา และจะมอบโอกาสอีกครั้งหนึ่งให้แก่ประชาชาติแห่งอิสลาม ในการจัดแถวของตนให้เป็นระเบียบ รวบรวมความเป็นปึกแผ่นของตน ทำให้เสรีภาพและเอกราชของตนสมบูรณ์ และเรียกคืนรัฐและเอกภาพของตนภายใต้ธงของอะมีรุลมุอ์มินีน (ผู้นำแห่งบรรดาผู้ศรัทธา):

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ

«และเราประสงค์ที่จะประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทำให้พวกเขาเป็นผู้รับมรดก และจะให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5-6)

7 – ความขัดแย้งทางสังคม

อารยธรรมใหม่: ประชาชาติยุโรปได้ติดต่อกับอิสลามและชนชาติมุสลิม ทางตะวันออกผ่านสงครามครูเสด และทางตะวันตกผ่านการเป็นเพื่อนบ้านและการคลุกคลีกับชาวอาหรับแห่งอันดะลุส การติดต่อนี้มิได้ให้ประโยชน์แก่พวกเขาเพียงแค่ความรู้สึกอันแรงกล้า หรือการรวมตัวและเอกภาพทางการเมืองเท่านั้น แต่ยังก่อให้เกิดการตื่นตัวทางความคิดและสติปัญญาอย่างยิ่งใหญ่ พวกเขาได้รับวิชาความรู้และศาสตร์ต่าง ๆ มากมาย และเกิดการฟื้นฟูทางวรรณกรรมและวิทยาศาสตร์อย่างกว้างขวาง คริสตจักรได้ลุกขึ้นต่อต้านปรากฏการณ์แปลกใหม่นี้ด้วยกำลังทั้งหมดที่มี ให้บรรดานักวรรณกรรมและนักวิชาการต้องลิ้มรสการลงโทษอันขมขื่น ศาลไต่สวนศาสนาได้ข่มเหงพวกเขา และปลุกปั่นรัฐและประชาชนให้ต่อต้านพวกเขา แต่ทั้งหมดนั้นก็ไม่เกิดประโยชน์อันใดแก่คริสตจักร คำสอนของคริสตจักรไม่อาจยืนหยัดต่อหน้าข้อเท็จจริงและการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ได้ และการฟื้นฟูทางวิทยาศาสตร์ก็ได้รับชัยชนะอย่างสมบูรณ์

รัฐเองก็ตระหนักถึงเรื่องนี้ จึงหันมาต่อสู้กับคริสตจักรเช่นกันจนกระทั่งโค่นล้มคริสตจักรลงได้ ด้วยเหตุนั้นสังคมยุโรปจึงหลุดพ้นจากอำนาจของคริสตจักรอย่างสิ้นเชิง ขับไล่นักบวชให้กลับไปอยู่ในโบสถ์และอาราม บังคับให้สันตะปาปาพำนักอยู่ในวาติกัน และจำกัดบทบาทของนักบวชไว้ในขอบเขตแคบ ๆ ของกิจการชีวิต ซึ่งพวกเขาไม่อาจก้าวออกไปหรือมุ่งหวังสิ่งอื่นใดนอกเหนือจากนั้นได้ ยุโรปมิได้คงศาสนาคริสต์ไว้ เว้นแต่ในฐานะมรดกทางประวัติศาสตร์ เป็นปัจจัยหนึ่งในการขัดเกลาคนธรรมดาสามัญและคนเขลาในหมู่มวลชน และเป็นเครื่องมือหนึ่งของการครอบงำ การล่าอาณานิคม และการบรรลุเป้าหมายทางการเมือง

อาณาเขตแห่งความรู้ได้แผ่ขยายออกไปต่อหน้าชาวยุโรป ขอบเขตของการประดิษฐ์คิดค้นและการค้นพบได้เปิดกว้างขึ้น เครื่องจักรได้ทวีผลผลิตขึ้นหลายเท่า และได้หันเหวิถีชีวิตไปสู่ทิศทางแห่งอุตสาหกรรม และสิ่งนั้นได้ดำเนินไป…

…ควบคู่ไปกับ […] การกำเนิดขึ้นของรัฐที่เข้มแข็ง และการแผ่ขยายอำนาจของรัฐนั้นไปยังดินแดนและภูมิภาคจำนวนมาก ดุนยาจึงหันมาหาประชาชาติยุโรปเหล่านี้ ผลผลิตของทุกสิ่งถูกนำมาสู่พวกเขา และทรัพย์สินก็หลั่งไหลมาสู่พวกเขาจากทุกสารทิศ หลังจากนั้นจึงเป็นเรื่องธรรมดาที่ชีวิตและอารยธรรมของยุโรปจะตั้งอยู่บนหลักการขจัดศาสนาออกจากชีวิตสังคมในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งรัฐ ศาล และโรงเรียน และตั้งอยู่บนการครอบงำของแนวคิดวัตถุนิยม ซึ่งถูกนำมาใช้เป็นมาตรวัดในทุกสิ่ง… ด้วยเหตุนี้ ลักษณะต่าง ๆ ของอารยธรรมนี้จึงกลายเป็นวัตถุล้วน ๆ ที่ทำลายสิ่งที่ศาสนาจากฟากฟ้าได้นำมา และขัดแย้งอย่างสิ้นเชิงกับหลักการที่อิสลามอันเที่ยงตรงได้วางไว้ หลักการซึ่งอิสลามใช้เป็นรากฐานแห่งอารยธรรมของตน อันได้รวมจิตวิญญาณและวัตถุเข้าไว้ด้วยกันทั้งสองด้าน ปรากฏการณ์สำคัญที่สุดที่ติดตามมากับอารยธรรมยุโรปมีดังนี้

يَعْلَمُونَ ظَـٰهِرًا مِّنَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ ٱلْـَٔاخِرَةِ هُمْ غَـٰفِلُونَ ﴿٧﴾

1. การปฏิเสธพระเจ้า (อิลหาด) การสงสัยในอัลลอฮ์ การปฏิเสธวิญญาณ การลืมเลือนการตอบแทนในอาคิเราะฮ์ และการหยุดอยู่เพียงขอบเขตของจักรวาลทางวัตถุที่สัมผัสได้เท่านั้น «พวกเขารู้เพียงสิ่งที่ปรากฏภายนอกจากชีวิตแห่งโลกนี้ ส่วนเรื่องอาคิเราะฮ์นั้นพวกเขาเป็นผู้เพิกเฉย» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:7)

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَـٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ﴿١٢﴾

1. การปล่อยตัวตามอำเภอใจ การกระโจนเข้าหาความสุขสำราญและการคิดค้นวิธีเสพสุขนานาประการ การปล่อยสัญชาตญาณต่ำทรามให้หลุดพ้นจากพันธนาการ การสนองตัณหาของท้องและอวัยวะเพศ การประดับประดาสตรีด้วยสิ่งยั่วยวนและสิ่งเย้ายวนทุกรูปแบบ ตลอดจนการจมดิ่งอยู่ในบาปใหญ่ที่นำไปสู่ความพินาศ จนทำลายทั้งร่างกายและสติปัญญา ทำลายระบบครอบครัว และทำลายความผาสุกของบ้านเรือน «และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น พวกเขาเสพสุขและกินเยี่ยงปศุสัตว์กิน และนรกคือที่พำนักของพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:12)

1. ความเห็นแก่ตัว ในระดับปัจเจกบุคคล แต่ละคนต้องการเพียงประโยชน์ของตนเอง ในระดับชนชั้น แต่ละชนชั้นยกตนเหนือชนชั้นอื่น และปรารถนาจะได้ครอบครองผลประโยชน์ไว้แต่เพียงผู้เดียว ส่วนในระดับประชาชาติ แต่ละชาติคลั่งไคล้เชื้อชาติของตน ดูแคลนชาติอื่น และพยายามกลืนกินชาติที่อ่อนแอกว่า

4 – ริบา (ดอกเบี้ย) การยอมรับว่าริบาเป็นสิ่งที่ชอบธรรม และถือเป็นหลักพื้นฐานของการทำธุรกรรม การคิดค้นรูปแบบและประเภทต่าง ๆ ของริบาอย่างหลากหลาย และการแพร่ขยายริบาไปทั่วทั้งในระดับรัฐและระดับปัจเจกบุคคล

ปรากฏการณ์แบบวัตถุนิยมล้วน ๆ เหล่านี้ในสังคมยุโรปได้ก่อให้เกิดความเสื่อมทรามของจิตใจ ความอ่อนแอของศีลธรรม และความหละหลวมในการปราบปรามอาชญากรรม ปัญหาต่าง ๆ จึงทวีมากขึ้น แนวคิดอันเป็นภัยทำลายล้างได้ปรากฏขึ้น การปฏิวัติที่ทำลายล้างและสร้างความพินาศได้ลุกโชนขึ้น ระบบเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองปั่นป่วนจนไม่อาจตั้งมั่นอยู่ในสภาพใดได้ รัฐต่าง ๆ แตกแยกออกเป็นกลุ่มก้อนและพรรคการเมือง ประชาชาติต่าง ๆ ทำสงครามกันเพราะความโลภและความอาฆาตแค้น อารยธรรมสมัยใหม่นี้ได้พิสูจน์ให้เห็นถึงความไร้ความสามารถโดยสิ้นเชิงในการสร้างความมั่นคงให้แก่สังคมมนุษย์ และในการสถาปนาความสงบสุขและสันติภาพในสังคมนั้น อีกทั้งยังล้มเหลวในการทำให้ผู้คนมีความสุข ทั้งที่อารยธรรมนี้ได้เปิดสัจธรรมแห่งวิทยาการและความรู้ให้แก่พวกเขา ได้จัดหาปัจจัยแห่งความมั่งคั่งและความร่ำรวยให้แก่พวกเขา และได้ทำให้รัฐต่าง ๆ ของพวกเขามีพลังอำนาจและอิทธิพลบนหน้าแผ่นดิน ทั้งที่อารยธรรมนี้ยังดำรงอยู่มาไม่ถึงหนึ่งศตวรรษเต็มเสียด้วยซ้ำ

8 – การครอบงำของวัตถุนิยมเหนือดินแดนอิสลาม

ชาวยุโรปได้พยายามอย่างหนักเพื่อให้กระแสของชีวิตแบบวัตถุนิยมนี้ พร้อมด้วยปรากฏการณ์อันเสื่อมทรามและเชื้อโรคอันร้ายแรงถึงชีวิตของมัน ท่วมท้นไปทั่วดินแดนอิสลามทั้งหมดที่มือของพวกเขาเอื้อมไปถึง และที่โชคร้ายตกอยู่ภายใต้อำนาจของพวกเขา ควบคู่ไปกับความระมัดระวังอย่างยิ่งยวดที่จะกีดกันประชาชาติเหล่านี้ไม่ให้ได้รับองค์ประกอบแห่งความดีงามและความเข้มแข็ง อันได้แก่ วิทยาการ ความรู้ อุตสาหกรรม และระบบที่เป็นประโยชน์ต่าง ๆ พวกเขาได้วางแผนการรุกรานทางสังคมนี้อย่างรัดกุมเป็นอย่างยิ่ง และได้อาศัยเล่ห์เหลี่ยมทางการเมืองและอำนาจทางทหารของพวกเขา จนกระทั่งพวกเขาบรรลุสิ่งที่ต้องการ

พวกเขาล่อลวงบรรดาผู้นำของมุสลิมให้กู้ยืมเงินจากพวกเขาและทำธุรกรรมกับพวกเขา ทำให้เรื่องนั้นดูง่ายดายและไม่ใช่เรื่องใหญ่สำหรับคนเหล่านั้น ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงสามารถได้มาซึ่งสิทธิในการแทรกแซงทางเศรษฐกิจ สามารถท่วมท้นดินแดนเหล่านั้นด้วยทุน ธนาคาร และบริษัทของพวกเขา สามารถหมุนวงล้อของกิจการทางเศรษฐกิจได้ตามที่พวกเขาต้องการ และสามารถยึดเอาผลกำไรมหาศาลและความมั่งคั่งอันยิ่งใหญ่ไว้เป็นของตนแต่เพียงผู้เดียวโดยไม่เหลือให้แก่ชาวพื้นเมือง หลังจากนั้นพวกเขาก็สามารถเปลี่ยนแปลงหลักการแห่งการปกครอง การตัดสินคดีความ และการศึกษา และสามารถย้อมระบบการเมือง ระบบนิติบัญญัติ และระบบวัฒนธรรมด้วยสีสันอันบริสุทธิ์แบบของพวกเขาเองในดินแดนอิสลามที่เข้มแข็งที่สุด

พวกเขานำเอาสตรีของพวกเขาที่แต่งกายแต่ก็เหมือนเปลือยกายเข้ามาสู่ดินแดนเหล่านี้ พร้อมด้วยสุราของพวกเขา โรงละคร ห้องเต้นรำ สถานบันเทิง เรื่องเล่า หนังสือพิมพ์ นวนิยาย จินตนาการ ความไร้สาระ และความเหลวไหลของพวกเขา และพวกเขายังอนุญาตให้กระทำอาชญากรรมในดินแดนเหล่านี้ ซึ่งพวกเขาเองไม่อนุญาตให้กระทำในบ้านเมืองของตน พวกเขาประดับประดาโลกอันอึกทึกครึกโครมและไร้สาระนี้ ซึ่งเต็มไปด้วยบาป

และเปี่ยมล้นไปด้วยความเสื่อมทรามทางศีลธรรม ในสายตาของมุสลิมผู้มั่งมีที่ใสซื่อและอ่อนประสบการณ์ ตลอดจนผู้มีความคิดเห็นในหมู่พวกเขา และผู้มีตำแหน่งและอำนาจ

เท่านั้นยังไม่เพียงพอสำหรับพวกเขา จนกระทั่งพวกเขาได้ก่อตั้งโรงเรียนและสถาบันทางวิชาการและวัฒนธรรมขึ้นใจกลางดินแดนอิสลาม ซึ่งหว่านความสงสัยและความไร้ศาสนาลงในจิตใจของลูกหลานมุสลิม และสอนให้พวกเขารู้จักดูแคลนตนเอง ดูถูกศาสนาและมาตุภูมิของตน ละทิ้งขนบประเพณีและความเชื่อของตน ยกย่องเทิดทูนทุกสิ่งที่เป็นของตะวันตก และเชื่อว่าสิ่งที่มาจากชาวยุโรปเท่านั้นคือแบบอย่างสูงสุดในชีวิตนี้

โรงเรียนเหล่านี้รับเฉพาะชนชั้นสูงเท่านั้น จนกลายเป็นสิ่งที่สงวนไว้สำหรับพวกเขา และลูกหลานของชนชั้นนี้ก็คือบุคคลสำคัญและผู้ปกครอง ตลอดจนผู้ที่ในอีกไม่ช้าจะกุมบังเหียนกิจการต่าง ๆ ของประชาชาติและประชาชนเหล่านี้ ส่วนผู้ใดที่ยังไม่บ่มเพาะจนสุกงอมในสถาบันท้องถิ่นเหล่านี้ ก็ยังมีคณะนักเรียนที่ถูกส่งไปศึกษาต่อต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง ซึ่งรับประกันความสมบูรณ์ให้แก่พวกเขา

การรุกรานทางสังคมที่เป็นระบบและรุนแรงนี้ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ที่สุด เพราะเป็นการรุกรานที่จิตใจผู้คนชื่นชอบ ฝังแน่นอยู่ในหัวใจ มีอายุยืนยาว และมีผลกระทบรุนแรง ด้วยเหตุนี้มันจึงอันตรายยิ่งกว่าการรุกรานทางการเมืองและการทหารหลายเท่าทวีคูณ

ประชาชาติอิสลามบางชาติได้หลงใหลชื่นชมอารยธรรมยุโรปนี้อย่างเกินเลย และเบื่อหน่ายต่อลักษณะความเป็นอิสลามของตน จนกระทั่งตุรกีประกาศว่าตนเป็นรัฐที่ไม่ใช่รัฐอิสลาม และเดินตามชาวยุโรปอย่างรุนแรงและแข็งกร้าวในทุกสิ่งที่พวกเขากระทำ อะมานุลลอฮ์ ข่าน กษัตริย์แห่งอัฟกานิสถาน ก็พยายามทำเช่นนั้น แต่ความพยายามนั้นกลับทำให้บัลลังก์ของเขาล่มสลาย ส่วนในอียิปต์ ปรากฏการณ์ของการเลียนแบบนี้ได้เพิ่มพูนและลุกลามหนักขึ้น จนบุรุษผู้มีความคิดเห็นคนหนึ่งในประเทศนั้นกล้าประกาศอย่างเปิดเผยว่า ไม่มีหนทางสู่ความก้าวหน้าใด ๆ นอกจากการที่เราจะต้องรับอารยธรรมนี้ไว้ทั้งหมด ทั้งส่วนดีและส่วนเลว ทั้งส่วนหวานและส่วนขม ทั้งส่วนที่น่ารักและส่วนที่น่ารังเกียจ ทั้งส่วนที่น่าสรรเสริญและส่วนที่น่าตำหนิ แล้วมันก็เริ่มแผ่ขยายอย่างรวดเร็วและรุนแรงจากอียิปต์ไปยังดินแดนใกล้เคียง จนไปถึงดินแดนมัฆริบที่ไกลสุด และได้แผ่ไปรอบสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในดินแดนหิญาซ

เราสามารถแบ่งดินแดนอิสลามตามระดับที่ได้รับอิทธิพลจากอารยธรรมวัตถุนิยมนี้ และการที่วัตถุนิยมของมันครอบงำเหนือดินแดนเหล่านั้น ออกเป็นสามประเภท ดังนี้

1. ดินแดนที่อิทธิพลนี้แผ่ไปถึงขั้นรุนแรงอย่างยิ่ง จนเข้าถึงหัวใจและความรู้สึก อีกทั้งได้เปลี่ยนแปลงสภาพและรูปลักษณ์ภายนอก ในบรรดาดินแดนเหล่านี้ได้แก่ ตุรกีและอียิปต์ เงาของแนวคิดอิสลามในดินแดนเหล่านี้ได้ถดถอยออกไปจากสภาพทางสังคมทั้งหมด และแนวคิดอิสลามถูกไล่ต้อนให้ไปหลบซ่อนอยู่แต่ในมัสยิด ซาวิยะฮ์ ริบาฏ และตะกียะฮ์
2. ดินแดนที่ได้รับอิทธิพลจากอารยธรรมนี้ในด้านสภาพและรูปลักษณ์ที่เป็นทางการ แต่ยังไม่สามารถครอบงำความรู้สึกในหัวใจได้ เช่น อิหร่าน ดินแดนมัฆริบ และแอฟริกาเหนือ

3 - ประเทศที่อารยธรรมนี้ไม่ได้มีอิทธิพลต่อผู้ใด นอกจากชนชั้นเฉพาะกลุ่มหนึ่งของผู้มีการศึกษาและผู้ปกครองเท่านั้น โดยไม่ได้แผ่ไปถึงสามัญชนและมวลชนทั่วไป เช่น ซีเรีย อิรัก หิญาซ และหลายส่วนของคาบสมุทรอาหรับ รวมถึงอาณาจักรอื่น ๆ ที่เหลือของอิสลาม

ถึงกระนั้น กระแสนี้ก็ยังแผ่ขยายออกไปอย่างรวดเร็วดุจสายฟ้า เพื่อเข้าถึงจิตใจ ชนชั้น และสภาพการณ์ต่าง ๆ ที่มันยังไปไม่ถึง

ศัตรูของอิสลามสามารถหลอกลวงบรรดาผู้มีปัญญาในหมู่มุสลิมได้ และสามารถขึงม่านหนาทึบบดบังสายตาของผู้มีความหวงแหนในหมู่พวกเขา ด้วยการวาดภาพอิสลามให้คับแคบ จำกัดอยู่เพียงหลักความเชื่อ การอิบาดะฮ์ และจริยธรรมบางประเภท ควบคู่กับพิธีกรรม เรื่องงมงาย และรูปแบบภายนอกที่กลวงเปล่าจำนวนหนึ่ง สิ่งที่ช่วยให้พวกเขาหลอกลวงได้สำเร็จคือ ความไม่รู้ของมุสลิมถึงแก่นแท้แห่งศาสนาของตน จนกระทั่งมุสลิมจำนวนมากพอใจกับภาพดังกล่าว วางใจในมัน และยอมรับมัน และเวลาก็ล่วงเลยมานานเช่นนั้น จนกลายเป็นเรื่องยากที่เราจะทำให้คนหนึ่งในหมู่พวกเขาเข้าใจว่า อิสลามคือระบบสังคมที่สมบูรณ์ ครอบคลุมทุกเรื่องราวของชีวิต

وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ ﴿٩﴾

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٣٢﴾

หลังจากนั้น เราสามารถกล่าวได้ว่า อารยธรรมตะวันตกด้วยหลักการทางวัตถุนิยมของมัน ได้รับชัยชนะในการต่อสู้ทางสังคมครั้งนี้เหนืออารยธรรมอิสลาม ซึ่งมีหลักการอันเที่ยงตรงที่ผสานทั้งจิตวิญญาณและวัตถุเข้าไว้ด้วยกัน บนแผ่นดินของอิสลามเอง และในสงครามอันดุเดือด ซึ่งสมรภูมิคือจิตใจของมุสลิม วิญญาณ หลักความเชื่อ และสติปัญญาของพวกเขา เช่นเดียวกับที่มันได้รับชัยชนะในสมรภูมิทางการเมืองและการทหาร ซึ่งไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจแต่อย่างใด เพราะแง่มุมต่าง ๆ ของชีวิตนั้นแยกส่วนกันไม่ได้ ความแข็งแกร่งย่อมเป็นความแข็งแกร่งในทุกด้าน และความอ่อนแอก็ย่อมเป็นความอ่อนแอในทุกด้านเช่นกัน «และวันเวลาเหล่านั้น เราให้มันหมุนเวียนกันไปในหมู่มนุษย์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:140) แม้ว่าหลักการและคำสอนของอิสลามยังคงแข็งแกร่งในตัวของมันเอง เปี่ยมล้นด้วยความอุดมสมบูรณ์และชีวิตชีวา ดึงดูดและตรึงใจด้วยความงดงามน่าอัศจรรย์ของมัน และจะยังคงเป็นเช่นนั้นตลอดไป เพราะมันคือสัจธรรม และชีวิตมนุษย์จะไม่มีวันดำรงอยู่อย่างสมบูรณ์และประเสริฐได้หากปราศจากมัน และเพราะมันเป็นสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงสร้างและอยู่ในการปกปักรักษาของพระองค์ «แท้จริง เราได้ประทานอัซ-ซิกรฺ (อัลกุรอาน) ลงมา และแท้จริงเราเป็นผู้รักษามันอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:9) «และอัลลอฮ์ทรงปฏิเสธนอกจากจะทรงให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์ แม้ว่าบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะเกลียดชังก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

การตื่นตัว: และดังที่การรุกรานทางการเมืองนั้นมีผลในการปลุกความรู้สึกชาตินิยมให้ตื่นขึ้น การกดขี่ครอบงำทางสังคมนี้ก็มีผลในการฟื้นฟูแนวคิดอิสลามให้กลับมามีชีวิตชีวาเช่นกัน เสียงเรียกร้องจึงดังขึ้นจากทุกสารทิศ ให้กลับคืนสู่อิสลาม ทำความเข้าใจบทบัญญัติของมัน และนำระบบของมันมาปฏิบัติใช้ และวันนั้นจะต้องมาถึงในไม่ช้าอย่างแน่นอน วันที่ปราการของอารยธรรมวัตถุนิยมนี้จะพังทลายลงบนศีรษะของผู้คนของมันเอง เมื่อนั้นพวกเขาจะรู้สึกถึงเปลวเพลิงแห่งความหิวโหยทางจิตวิญญาณที่ลุกโชนอยู่ในหัวใจและวิญญาณของพวกเขา และพวกเขาจะไม่พบอาหาร การเยียวยา และยารักษา นอกจากในคำสอนของคัมภีร์อันทรงเกียรตินี้:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ ﴿٥٧﴾ قُلْ بِفَضْلِ ٱللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا۟ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ﴿٥٨﴾

«โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงข้อตักเตือนจากพระเจ้าของพวกเจ้าได้มายังพวกเจ้าแล้ว และเป็นการบำบัดสิ่งที่อยู่ในหัวอก และเป็นทางนำ และเป็นความเมตตาแก่บรรดาผู้ศรัทธา จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ด้วยความโปรดปรานของอัลลอฮ์และด้วยความเมตตาของพระองค์ ดังนั้นด้วยสิ่งนั้นแหละพวกเขาจงยินดีเถิด มันดีกว่าสิ่งที่พวกเขาสะสมไว้» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:57-58)

9 – ดะอ์วะฮ์ของเราคือดะอ์วะฮ์เพื่อการฟื้นฟูและการกอบกู้

(ก) มรดกอันหนักอึ้ง: เช่นนี้แหละ พี่น้องอิควานทั้งหลาย อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้เรารับมรดกอันหนักอึ้งด้วยภาระความรับผิดชอบนี้ ทรงประสงค์ให้แสงแห่งดะอ์วะฮ์ของพวกท่านสาดส่องท่ามกลางความมืดมิดนี้ และทรงเตรียมพวกท่านไว้เพื่อเชิดชูพระดำรัสของพระองค์ ประกาศชะรีอะฮ์ของพระองค์ให้ปรากฏ และสถาปนารัฐของพระองค์ขึ้นใหม่ «และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลัง ทรงเดชานุภาพยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40)

(ข) เป้าหมายทั่วไปของเรา: เราต้องการอะไร พี่น้องอิควานทั้งหลาย? เราต้องการสะสมทรัพย์สิน ซึ่งเป็นเพียงเงาที่เลือนหายกระนั้นหรือ? หรือต้องการเกียรติยศอันกว้างขวาง ซึ่งเป็นเพียงสิ่งชั่วคราวที่แปรเปลี่ยนไปกระนั้นหรือ? หรือเราต้องการอำนาจอันกดขี่ในแผ่นดินกระนั้นหรือ? «แท้จริงแผ่นดินนั้นเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์ได้รับมันเป็นมรดก» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:128) และเราได้อ่านพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า «นั่นคือที่พำนักแห่งอาคิเราะฮ์ เราจะให้มันแก่บรรดาผู้ที่ไม่ปรารถนาความยิ่งใหญ่ในแผ่นดินและไม่ก่อความเสียหาย และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:83)

تِلْكَ ٱلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۚ وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿٨٣﴾

อัลลอฮ์ทรงเป็นพยานว่าเรามิได้ต้องการสิ่งใดจากสิ่งเหล่านั้นเลย เรามิได้ทำงานเพื่อสิ่งนี้ และมิได้เรียกร้องไปสู่สิ่งนี้ แต่จงระลึกไว้เสมอว่าพวกท่านมีเป้าหมายพื้นฐานสองประการ คือ

1. ให้มาตุภูมิอิสลามได้รับการปลดปล่อยจากอำนาจต่างชาติทุกรูปแบบ ซึ่งเป็นสิทธิตามธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน ไม่มีผู้ใดปฏิเสธสิทธินี้ นอกจากผู้อธรรมที่ฉ้อฉล หรือผู้เผด็จการที่กดขี่
2. ให้มีรัฐอิสลามที่เสรีเกิดขึ้นในมาตุภูมิที่เสรีนี้ เป็นรัฐที่ดำเนินการตามบทบัญญัติของอิสลาม นำระบบสังคมของอิสลามมาใช้ ประกาศหลักการอันเที่ยงตรงของอิสลาม และเผยแผ่ดะอ์วะฮ์อันเปี่ยมด้วยวิทยปัญญาของอิสลามไปยังมวลมนุษย์ และตราบใดที่รัฐนี้ยังไม่เกิดขึ้น มุสลิมทั้งหมดย่อมเป็นผู้มีบาป และต้องรับผิดชอบต่อหน้าอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ ในความบกพร่องของพวกเขาในการสถาปนารัฐนี้ และการนิ่งเฉยไม่สร้างมันขึ้นมา และเป็นการอกตัญญูต่อมนุษยชาติ ที่ในสภาวการณ์อันอยุติธรรมนี้ มีรัฐซึ่งโห่ร้องสนับสนุนหลักการอันอธรรมและป่าวประกาศการเรียกร้องอันกดขี่ แต่กลับไม่มีผู้ใดในหมู่มนุษย์ทำงานเพื่อให้รัฐแห่งสัจธรรม ความยุติธรรม และสันติภาพเกิดขึ้น

เราต้องการบรรลุเป้าหมายทั้งสองนี้ในลุ่มแม่น้ำไนล์ ในดินแดนอาหรับ และในทุกแผ่นดินที่อัลลอฮ์ทรงประทานความสุขให้ด้วยอะกีดะฮ์อิสลาม ซึ่งเป็นทั้งศาสนา สัญชาติ และอะกีดะฮ์ที่หลอมรวมมุสลิมทั้งหมดให้เป็นหนึ่งเดียว

(ค) เป้าหมายเฉพาะของเรา: หลังจากเป้าหมายทั้งสองนี้ เรายังมีเป้าหมายเฉพาะ ซึ่งสังคมจะไม่อาจเป็นสังคมอิสลามโดยสมบูรณ์ได้ เว้นแต่ด้วยการบรรลุเป้าหมายเหล่านั้น ดังนั้นจงระลึกเถิด พี่น้องอิควานทั้งหลาย ว่ามากกว่าร้อยละ 60 ของชาวอียิปต์มีความเป็นอยู่ที่ต่ำกว่าความเป็นอยู่ของสัตว์ และไม่ได้อาหารประทังชีวิตเว้นแต่ด้วยความยากลำบากแสนสาหัส อียิปต์ถูกคุกคามด้วยความอดอยากอันร้ายแรง และเผชิญกับปัญหาเศรษฐกิจมากมาย ซึ่งไม่มีผู้ใดรู้ผลลัพธ์ของมันนอกจากอัลลอฮ์ และในอียิปต์มีบริษัทต่างชาติมากกว่า 230 บริษัท ที่ผูกขาดสาธารณูปโภคทั้งหมดและผลประโยชน์สำคัญทั้งปวงในทุกภูมิภาคของประเทศ และ…

วงล้อของการค้า อุตสาหกรรม และกิจการทางเศรษฐกิจทั้งหมดล้วนอยู่ในมือของชาวต่างชาติผู้กินดอกเบี้ย และความมั่งคั่งด้านอสังหาริมทรัพย์กำลังเคลื่อนย้ายอย่างรวดเร็วดุจสายฟ้าแลบจากมือของชาวพื้นเมืองไปสู่มือของคนเหล่านั้น อียิปต์เป็นประเทศที่มีโรคภัย โรคระบาด และความพิการมากที่สุดในบรรดาประเทศในโลกที่เจริญแล้ว ประชาชนชาวอียิปต์กว่า 90% ถูกคุกคามด้วยร่างกายที่อ่อนแอ การสูญเสียประสาทสัมผัส และโรคภัยไข้เจ็บนานาชนิด อียิปต์ยังคงไม่รู้หนังสือมาจนถึงบัดนี้ จำนวนผู้มีการศึกษายังไม่ถึงหนึ่งในห้า ซึ่งในจำนวนนี้มีมากกว่าหนึ่งแสนคนที่การศึกษาของพวกเขาไม่เกินหลักสูตรของโรงเรียนภาคบังคับ อาชญากรรมในอียิปต์ทวีคูณและเพิ่มพูนขึ้นอย่างน่าตกใจ จนกระทั่งเรือนจำผลิตคนออกมามากกว่าที่โรงเรียนผลิตเสียอีก และอียิปต์ยังไม่สามารถจัดเตรียมกองพลแม้เพียงกองเดียวในกองทัพให้มียุทโธปกรณ์ครบครันได้จนถึงบัดนี้ ความหมายและภาพเหล่านี้ปรากฏให้เห็นในทุกประเทศของโลกอิสลาม ดังนั้น ส่วนหนึ่งจากเป้าหมายของพวกท่านคือ การทำงานเพื่อปฏิรูปการศึกษา ต่อสู้กับความยากจน ความไม่รู้ โรคภัย และอาชญากรรม และสร้างสังคมต้นแบบที่สมควรจะถูกเรียกขานว่าเป็นสังคมที่สังกัดอยู่กับบทบัญญัติของอิสลาม

(ง) วิธีการทั่วไปของเรา: เราจะไปถึงเป้าหมายเหล่านี้ได้อย่างไร? แท้จริงแล้ว คำปราศรัย ทรัพย์สิน การติดต่อทางจดหมาย บทเรียน การบรรยาย การวินิจฉัยโรคและการบอกยารักษา สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดเพียงลำพังย่อมไม่เกิดประโยชน์ ไม่บรรลุจุดหมาย และไม่ทำให้นักดะอ์วะฮ์ไปถึงเป้าหมายใด ๆ ได้ ทว่าการเผยแผ่ทั้งหลายย่อมมีวิธีการที่จำเป็นต้องยึดถือและลงมือปฏิบัติตาม และวิธีการทั่วไปของการเผยแผ่นั้นไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ผันแปร และไม่เกินไปจากสามประการนี้:

1. อีมานที่ลึกซึ้ง
2. การหล่อหลอมที่ละเอียดถี่ถ้วน
3. การทำงานอย่างต่อเนื่อง

นั่นคือวิธีการทั่วไปของพวกท่าน โอ้ พี่น้องทั้งหลาย ดังนั้นจงศรัทธาในแนวคิดของพวกท่าน จงรวมตัวกันรอบแนวคิดนั้น จงทำงานเพื่อมัน และจงยืนหยัดมั่นคงอยู่บนมัน

(จ) วิธีการเพิ่มเติม: นอกเหนือจากวิธีการทั่วไปเหล่านี้ อาจมีวิธีการเพิ่มเติมที่จำเป็นต้องยึดถือและดำเนินตามแนวทางของมัน ในจำนวนนั้นมีทั้งเชิงลบและเชิงบวก มีทั้งที่สอดคล้องกับธรรมเนียมของผู้คน และที่ออกนอกธรรมเนียมนี้ ขัดแย้งและสวนทางกับมัน มีทั้งที่ละมุนละม่อมและที่แข็งกร้าว และเราจำเป็นต้องฝึกฝนตัวเองให้อดทนต่อสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด และเตรียมพร้อมสำหรับทั้งหมดนี้ เพื่อที่เราจะประกันความสำเร็จได้ เราอาจถูกเรียกร้องให้ฝ่าฝืนขนบธรรมเนียมและสิ่งที่เคยชิน และให้ออกนอกระบบและสภาพการณ์ที่ผู้คนคุ้นเคยและยอมรับกันทั่วไป และแท้จริงแล้วการเผยแผ่ในแก่นแท้ของมันก็มิใช่อื่นใดนอกจากการออกนอกสิ่งที่เคยชิน และการเปลี่ยนแปลงขนบธรรมเนียมและสภาพการณ์ทั้งหลาย แล้วพวกท่านพร้อมสำหรับสิ่งนั้นแล้วหรือยัง โอ้ พี่น้องทั้งหลาย?

(ฉ) การบั่นทอนกำลังใจ: ผู้คนจำนวนมากจะกล่าวว่า วิธีการเหล่านี้หมายความว่าอย่างไร? และมันจะเป็นประโยชน์ในการสร้างประชาชาติและฟื้นฟูสังคมที่มีปัญหาเหล่านี้ได้อย่างไร

…ที่เรื้อรังมานาน ในขณะที่สภาพการณ์ยังคงตั้งมั่นอยู่บนความเสื่อมเสียนานัปการเหล่านี้? แล้วพวกท่านจะแก้ไขเศรษฐกิจบนพื้นฐานที่ปราศจากริบาอย่างไร? พวกท่านจะจัดการกับประเด็นเรื่องสตรีอย่างไร? และพวกท่านจะได้มาซึ่งสิทธิของพวกท่านโดยปราศจากกำลังได้อย่างไร? ดังนั้นพึงรู้เถิด โอ้พี่น้องทั้งหลาย ว่าเสียงกระซิบกระซาบของชัยฏอนนั้น มันจะโยนเข้าไปในความปรารถนาของนักปฏิรูปทุกคน แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงลบล้างสิ่งที่ชัยฏอนได้โยนเข้ามา จากนั้นอัลลอฮ์ก็ทรงทำให้อายาตของพระองค์มั่นคง และอัลลอฮ์คือผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ จงเตือนคนเหล่านี้ทั้งหมดว่า ประวัติศาสตร์ได้เล่าให้เราฟังถึงเรื่องราวของประชาชาติทั้งในอดีตและปัจจุบัน ซึ่งมีข้อตักเตือนและบทเรียนอยู่ในนั้น และประชาชาติที่มุ่งมั่นจะมีชีวิตอยู่นั้นย่อมไม่อาจตายได้

(ช) อุปสรรคบนเส้นทางของเรา

ฉันอยากจะบอกกับพวกท่านอย่างตรงไปตรงมาว่า ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านยังคงเป็นที่ไม่รู้จักสำหรับผู้คนจำนวนมาก และในวันที่พวกเขารู้จักมันและเข้าใจเป้าหมายของมัน พวกท่านจะต้องเผชิญกับการเป็นปฏิปักษ์อย่างรุนแรงและความเป็นศัตรูอย่างโหดร้ายจากพวกเขา และพวกท่านจะพบความยากลำบากมากมายอยู่เบื้องหน้า อุปสรรคมากมายจะขวางกั้นพวกท่าน และในเวลานั้นเท่านั้นที่พวกท่านจะได้เริ่มเดินบนเส้นทางของเจ้าของดะอ์วะฮ์ทั้งหลาย ส่วนในตอนนี้ พวกท่านยังคงเป็นผู้ที่ไม่มีใครรู้จัก กำลังปูทางให้แก่ดะอ์วะฮ์ และเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งที่ดะอ์วะฮ์ต้องการ ทั้งการต่อสู้และการญิฮาด ความไม่รู้ของประชาชนเกี่ยวกับสัจธรรมของอิสลามจะเป็นอุปสรรคบนเส้นทางของพวกท่าน และพวกท่านจะพบว่าในหมู่ผู้เคร่งศาสนาและหมู่อุละมาอ์ที่เป็นทางการนั้น มีผู้ที่รู้สึกแปลกใจต่อความเข้าใจอิสลามของพวกท่าน และคัดค้านการญิฮาดของพวกท่านในหนทางของพระองค์ บรรดาผู้นำ หัวหน้า ผู้มีเกียรติยศและอำนาจจะอิจฉาริษยาพวกท่าน รัฐบาลทุกรัฐบาลจะยืนขวางหน้าพวกท่านโดยเท่าเทียมกัน และทุกรัฐบาลจะพยายามจำกัดกิจกรรมของพวกท่านและวางสิ่งกีดขวางบนเส้นทางของพวกท่าน

บรรดาผู้แย่งชิงจะอ้างเหตุผลทุกวิถีทางเพื่อต่อต้านพวกท่านและดับรัศมีแห่งดะอ์วะฮ์ของพวกท่าน และในการนั้นพวกเขาจะขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลที่อ่อนแอ และมือที่ยื่นไปหาพวกเขาเพื่อขอร้อง และยื่นมาหาพวกท่านด้วยการทำร้ายและการรุกราน ทุกฝ่ายจะปลุกฝุ่นแห่งข้อคลุมเครือและความมืดมิดแห่งข้อกล่าวหาขึ้นรอบดะอ์วะฮ์ของพวกท่าน และพวกเขาจะพยายามป้ายความบกพร่องทุกอย่างให้แก่มัน และนำเสนอมันต่อผู้คนในภาพที่น่ารังเกียจที่สุด โดยพึ่งพากำลังและอำนาจของพวกเขา และหลงลำพองในทรัพย์สินและอิทธิพลของพวกเขา

يُرِيدُونَ أَن يُطْفِـُٔوا۟ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفْوَٰهِهِمْ وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٣٢﴾

«พวกเขาต้องการที่จะดับรัศมีของอัลลอฮ์ด้วยปากของพวกเขา แต่อัลลอฮ์ไม่ทรงยอม นอกจากจะทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์ แม้ว่าบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะเกลียดชังก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

ด้วยเหตุนั้น พวกท่านจะต้องเข้าสู่ช่วงแห่งการทดลองและการทดสอบอย่างไม่ต้องสงสัย พวกท่านจะถูกจองจำ ถูกจับกุม ถูกเนรเทศ และถูกขับไล่ไปให้กระจัดกระจาย ผลประโยชน์ของพวกท่านจะถูกยึด การงานของพวกท่านจะถูกระงับ บ้านเรือนของพวกท่านจะถูกตรวจค้น และระยะเวลาของการทดสอบนี้อาจยาวนานสำหรับพวกท่าน

أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتْرَكُوٓا۟ أَن يَقُولُوٓا۟ ءَامَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ ﴿٢﴾

«มนุษย์คิดหรือว่าพวกเขาจะถูกปล่อยไว้เพียงเพราะพวกเขากล่าวว่า "เราศรัทธาแล้ว" โดยที่พวกเขาจะไม่ถูกทดสอบ» (ซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต 29:2)

แต่หลังจากทั้งหมดนั้น อัลลอฮ์ได้ทรงสัญญากับพวกท่านถึงการช่วยเหลือแก่บรรดาผู้ต่อสู้ และผลตอบแทนแก่บรรดาผู้ปฏิบัติงานที่ทำความดี

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ .......... فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จะให้ข้าชี้แนะพวกเจ้าถึงการค้าอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้พวกเจ้ารอดพ้นจากการลงโทษอันเจ็บปวดไหม …… แล้วเราได้สนับสนุนบรรดาผู้ศรัทธาให้มีชัยเหนือศัตรูของพวกเขา พวกเขาจึงกลายเป็นผู้มีชัย» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟ 61:10-14)

แล้วพวกท่านยังยืนกรานที่จะเป็นผู้ช่วยเหลือ (ศาสนา) ของอัลลอฮ์อยู่หรือไม่?

(ซ) ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

และเป็นสิทธิอันชอบธรรม โอ้พี่น้องทั้งหลาย ที่เราจะกล่าวต่อหน้าอุปสรรคทั้งหมดนี้ว่า แท้จริงเราเรียกร้องด้วยดะอ์วะฮ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งเป็นดะอ์วะฮ์ที่สูงส่งที่สุด และเราประกาศเรียกร้อง…

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَأَنَّ ٱلْكَـٰفِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿١١﴾

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢١﴾

ด้วยแนวคิดแห่งอิสลาม ซึ่งเป็นแนวคิดที่ทรงพลังที่สุด และเรานำเสนอบทบัญญัติแห่งอัลกุรอานแก่มนุษย์ ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่ยุติธรรมที่สุด «(นี่คือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และผู้ใดเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138) และโลกทั้งมวลล้วนต้องการการเรียกร้องนี้ ทุกสิ่งในโลกล้วนปูทางและเตรียมหนทางให้แก่มัน และเราด้วยการสรรเสริญต่ออัลลอฮ์ ปลอดพ้นจากความโลภส่วนตน ห่างไกลจากผลประโยชน์ส่วนตัว เราไม่มุ่งหวังสิ่งใดนอกจากพระพักตร์ของอัลลอฮ์และความดีงามแก่มนุษย์ และเราไม่กระทำการใดนอกจากเพื่อแสวงหาความพึงพอพระทัยของพระองค์ เรารอคอยการสนับสนุนและการช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ และผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือ ย่อมไม่มีผู้ใดเอาชนะเขาได้ «นั่นเป็นเพราะว่าอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้คุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา และแท้จริงบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ สำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:11) ดังนั้น พลังแห่งการเรียกร้องของเรา ความต้องการของมนุษย์ต่อการเรียกร้องนี้ ความสูงส่งแห่งเป้าหมายของเรา และการสนับสนุนจากอัลลอฮ์ที่มีต่อเรา คือปัจจัยแห่งความสำเร็จ ซึ่งไม่มีอุปสรรคใดจะยืนหยัดต้านทานได้ และไม่มีสิ่งกีดขวางใดจะขวางหนทางของมันได้ «และอัลลอฮ์นั้นทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่ว่าส่วนมากของมนุษย์ไม่รู้» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21)

10 – คำสั่งเสีย

โอ้พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย จงฟังเถิด ข้าพเจ้าต้องการด้วยถ้อยคำเหล่านี้ที่จะวางแนวคิดของพวกท่านไว้เบื้องหน้าสายตาของพวกท่าน เพราะบางทีช่วงเวลาอันยากลำบากอาจรอคอยเราอยู่ ซึ่งจะมีสิ่งมาขวางกั้นระหว่างข้าพเจ้ากับพวกท่านไประยะหนึ่ง จนข้าพเจ้าไม่สามารถพูดคุยกับพวกท่านหรือเขียนถึงพวกท่านได้ ดังนั้น ข้าพเจ้าขอสั่งเสียพวกท่านให้ใคร่ครวญถ้อยคำเหล่านี้ และท่องจำมันไว้หากพวกท่านสามารถ และจงรวมตัวกันบนถ้อยคำเหล่านี้ เพราะแท้จริงภายใต้ทุกถ้อยคำนั้นมีความหมายมากมาย

โอ้พี่น้องทั้งหลาย พวกท่านมิใช่สมาคมการกุศล มิใช่พรรคการเมือง และมิใช่องค์กรเฉพาะที่ตั้งขึ้นเพื่อจุดประสงค์อันจำกัด แต่พวกท่านคือวิญญาณใหม่ที่แล่นซึมอยู่ในหัวใจของประชาชาตินี้ แล้วชุบชีวิตมันด้วยอัลกุรอาน เป็นแสงสว่างใหม่ที่สาดส่องแล้วขจัดความมืดมิดแห่งวัตถุนิยมด้วยการรู้จักอัลลอฮ์ และเป็นเสียงกังวานที่ดังก้องขึ้น ย้ำทวนการเรียกร้องของท่านเราะซูล ﷺ และเป็นความจริงที่ไม่มีการกล่าวเกินเลยแต่อย่างใด ที่พวกท่านจะรู้สึกว่าพวกท่านกำลังแบกภาระอันหนักอึ้งนี้ไว้ หลังจากที่ผู้คนได้ละทิ้งมันไปแล้ว

หากมีผู้ถามพวกท่านว่า พวกท่านเรียกร้องไปสู่สิ่งใด? ก็จงตอบว่า เราเรียกร้องไปสู่อิสลามที่ท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ได้นำมา การปกครองเป็นส่วนหนึ่งของอิสลาม และเสรีภาพเป็นข้อบังคับหนึ่งจากบรรดาข้อบังคับของอิสลาม หากมีผู้กล่าวแก่พวกท่านว่า นี่คือการเมือง! ก็จงตอบว่า นี่แหละคืออิสลาม และเราไม่รู้จักการแบ่งแยกเช่นนี้

ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَحْدَهُۥ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِۦ مُشْرِكِينَ ﴿٨٤﴾

سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِى ٱلْجَـٰهِلِينَ ﴿٥٥﴾

และหากมีผู้กล่าวแก่พวกท่านว่า พวกท่านเป็นนักเรียกร้องการปฏิวัติ ก็จงตอบว่า เราคือผู้เรียกร้องสู่สัจธรรมและสันติภาพที่เราศรัทธาและภาคภูมิใจ หากพวกท่านลุกขึ้นต่อต้านเราและขวางหนทางแห่งการเรียกร้องของเรา แน่นอนอัลลอฮ์ทรงอนุญาตให้เราปกป้องตนเอง และพวกท่านเองนั่นแหละคือผู้ก่อการกบฏที่อธรรม และหากมีผู้กล่าวแก่พวกท่านว่า พวกท่านพึ่งพาบุคคลและองค์กรต่าง ๆ ก็จงตอบว่า «เราศรัทธาต่ออัลลอฮ์องค์เดียว และเราปฏิเสธสิ่งที่เราเคยให้เป็นภาคีกับพระองค์» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:84) และหากพวกเขายังคงดื้อดึงในการเป็นศัตรูต่อไป ก็จงกล่าวว่า «ศานติจงมีแด่พวกท่าน เราไม่ต้องการ (คบหา) บรรดาผู้โง่เขลา» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:55)

หน้าที่ทั้งหลาย

พี่น้องทั้งหลาย…

– จงศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และจงภาคภูมิใจในการรู้จักพระองค์ การมอบหมายต่อพระองค์ และการพึ่งพิงพระองค์ อย่าได้เกรงกลัวผู้อื่นนอกจากพระองค์ และอย่าได้หวั่นเกรงสิ่งใดนอกเหนือจากพระองค์ จงปฏิบัติสิ่งที่พระองค์ทรงบัญญัติเป็นฟัรฎู และจงหลีกห่างจากสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม

– จงประดับตนด้วยคุณธรรมทั้งหลาย และยึดมั่นในความสมบูรณ์แห่งคุณลักษณะที่ดีงาม จงเป็นผู้เข้มแข็งด้วยจริยธรรมของพวกท่าน และเป็นผู้มีเกียรติด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่พวกท่าน คือเกียรติของบรรดาผู้ศรัทธา และศักดิ์ศรีของบรรดาผู้ยำเกรงและผู้ประพฤติดี

– จงมุ่งสู่อัลกุรอานด้วยการศึกษาร่วมกัน และมุ่งสู่ชีวประวัติอันบริสุทธิ์ของท่านนบี ﷺ ด้วยการทบทวนรำลึกร่วมกัน จงเป็นนักปฏิบัติ มิใช่นักโต้เถียง เพราะเมื่ออัลลอฮ์ทรงชี้นำกลุ่มชนใด พระองค์จะทรงดลใจให้พวกเขาลงมือปฏิบัติ และไม่มีกลุ่มชนใดหลงผิดหลังจากที่เคยอยู่บนทางนำ เว้นแต่พวกเขาจะถูกให้หมกมุ่นอยู่กับการโต้เถียง

– จงรักใคร่กลมเกลียวกันระหว่างพวกท่าน และจงทุ่มเทอย่างเต็มที่ในการรักษาสายสัมพันธ์ของพวกท่าน เพราะมันคือเคล็ดลับแห่งพลังของพวกท่าน และเป็นเสาหลักแห่งความสำเร็จของพวกท่าน จงยืนหยัดมั่นคงจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงตัดสินระหว่างพวกท่านกับกลุ่มชนของพวกท่านด้วยความจริง และพระองค์คือผู้ทรงตัดสินที่ดีที่สุด

– จงรับฟังและเชื่อฟังผู้นำของพวกท่าน ทั้งในยามยากลำบากและยามสะดวกสบาย ทั้งในยามกระตือรือร้นและยามที่ไม่ชอบใจ เพราะผู้นำคือสัญลักษณ์แห่งแนวคิดของพวกท่าน และเป็นห่วงโซ่แห่งการเชื่อมโยงระหว่างพวกท่าน

وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

– หลังจากนั้น จงเฝ้ารอการช่วยเหลือและการสนับสนุนจากอัลลอฮ์ โอกาสนั้นจะมาถึงอย่างไม่ต้องสงสัย «และในวันนั้น บรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจ ด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4-5)

ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่เราและพวกท่านในสิ่งที่พระองค์ทรงรักและทรงพอพระทัย ขอพระองค์ทรงนำเราและพวกท่านไปสู่หนทางของบรรดาคนดีผู้ได้รับทางนำ ขอพระองค์ทรงให้เรามีชีวิตอย่างผู้มีเกียรติและมีความสุข และทรงให้เราตายอย่างบรรดานักต่อสู้ (มุญาฮิด) และผู้พลีชีพ (ชะฮีด) แท้จริงพระองค์คือผู้คุ้มครองที่ดีเยี่ยม และผู้ช่วยเหลือที่ดีเยี่ยม

สาส์นการประชุมใหญ่ครั้งที่ห้า

บทนำ

بِـسْـــمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

พี่น้องทั้งหลาย

ข้าพเจ้าเคยปรารถนาให้เราทำงานอยู่ตลอดเวลาโดยไม่ต้องพูด และปล่อยให้ผลงานเพียงอย่างเดียวเป็นผู้บอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับอัล-อิควาน (ขบวนการภราดรภาพ) และย่างก้าวของอัล-อิควาน ข้าพเจ้าเคยปรารถนาให้ย่างก้าวต่อไปของพวกท่านเชื่อมต่อกับย่างก้าวที่ผ่านมาอย่างสงบและเงียบเชียบ โดยไม่ต้องมีจุดคั่นเช่นนี้ ซึ่งเราใช้เป็นเครื่องกำหนดการต่อสู้ (ญิฮาด) ตลอดสิบปีที่ผ่านพ้นไป เพื่อเราจะได้เริ่มต้นอีกขั้นหนึ่งจากขั้นตอนต่าง ๆ ของการต่อสู้อย่างไม่หยุดยั้งในหนทางแห่งการทำให้แนวคิดอันสูงส่งของเราเป็นจริง

แต่พวกท่านต้องการเช่นนี้ และปรารถนาจะให้เรามีความสุขด้วยการประชุมใหญ่ที่ครอบคลุมนี้ จึงขอขอบคุณพวกท่าน ไม่เป็นไรหากเราจะใช้โอกาสอันมีเกียรตินี้ทบทวนผลงานของเรา ตรวจสอบรายการการงานของเรา ยืนยันความมั่นใจในขั้นตอนต่าง ๆ บนเส้นทางของเรา และกำหนดเป้าหมายและวิธีการให้ชัดเจน เพื่อให้แนวคิดที่ยังคลุมเครือกระจ่างขึ้น มุมมองที่ผิดพลาดได้รับการแก้ไข ก้าวที่ยังไม่มีผู้ใดรู้จักได้เป็นที่รู้ และห่วงโซ่ที่ขาดหายไปได้รับการเติมเต็ม และเพื่อให้ผู้คนรู้จักอัลอิควานอัลมุสลิมูนตามความเป็นจริงแห่งการเผยแผ่ของพวกเขา โดยไม่มีความสับสนหรือคลุมเครือใด ๆ

ไม่เป็นไรในเรื่องนี้ และไม่เป็นไรที่ผู้ใดก็ตามซึ่งการเผยแผ่นี้ไปถึง หรือได้ยินหรือได้อ่านแถลงการณ์นี้ จะเสนอความเห็นของเขาแก่เราเกี่ยวกับเป้าหมาย วิธีการ และขั้นตอนต่าง ๆ ของเรา แล้วเราจะรับเอาความเห็นที่ดีของเขา และยอมรับสิ่งที่เป็นความจริงจากคำปรึกษาของเขา เพราะแท้จริงศาสนาคือการให้คำแนะนำที่จริงใจ (อันนะศีหะฮ์) ต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ ต่อคัมภีร์ของพระองค์ ต่อผู้นำของมุสลิม และต่อมุสลิมทั่วไป

พี่น้องทั้งหลาย

ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่จำเป็นต้องกล่าวคำทักทายและขอบคุณพวกท่าน และไม่จำเป็นต้องพรรณนาถึงความสุขที่ท่วมท้นข้าพเจ้าในการได้ยืนอยู่ท่ามกลางพวกท่าน ณ ที่นี้ ถึงความปีติยินดีที่ได้พบพวกท่าน และถึงความหวังอันยิ่งใหญ่ในการสนับสนุนของพวกท่าน และการที่อัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่พวกท่าน

ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่จำเป็นต้องอธิบายสิ่งทั้งหมดนี้ เพราะมีกระแสแห่งความรู้สึกอันสูงส่งที่ท่วมท้นการประชุมนี้อยู่แล้ว ทุกสิ่งในที่นี้ล้วนบ่งบอกถึงความรักอันลึกซึ้ง ความผูกพันอันแน่นแฟ้น ภราดรภาพอันจริงใจ และความร่วมมืออันมั่นคง ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่พวกท่านในสิ่งที่ดีที่สุดซึ่งพระองค์ทรงรักและทรงพอพระทัย

อัลอิควาน: แนวคิดที่อยู่ในจิตใจของคนสี่คน

พี่น้องผู้มีเกียรติทั้งหลาย

ข้าพเจ้าได้อ่านมามาก ทดลองมามาก คลุกคลีกับแวดวงต่าง ๆ มากมาย และได้พบเห็นเหตุการณ์หลายอย่าง แล้วข้าพเจ้าก็ออกมาจากการเดินทางอันระยะเวลาสั้นแต่มีหลายขั้นตอนอันยาวนานนี้ พร้อมกับความเชื่อมั่นอันหนักแน่นที่ไม่สั่นคลอน นั่นคือ

ความสุขที่มนุษย์ทุกคนแสวงหานั้น แท้จริงแล้วหลั่งไหลออกมาจากจิตใจและหัวใจของพวกเขาเอง มันไม่เคยมาหาพวกเขาจากภายนอกหัวใจเหล่านี้เลย และความทุกข์ระทมที่ห้อมล้อมพวกเขาและพวกเขาพยายามหลีกหนีนั้น ก็ประสบแก่พวกเขาเพราะจิตใจและหัวใจเหล่านี้เช่นเดียวกัน และแท้จริงอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้สนับสนุนและอธิบายความหมายนี้ไว้ชัดเจน นั่นคือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

และข้าพเจ้าไม่เคยเห็นถ้อยคำใดที่ลึกซึ้งในปรัชญาสังคมยิ่งไปกว่าคำกล่าวของผู้ที่กล่าวว่า

ขอสาบานด้วยชีวิตของท่าน ไม่มีแผ่นดินใดคับแคบสำหรับผู้คนของมัน แต่ทว่าอุปนิสัยของผู้คนต่างหากที่คับแคบ

ข้าพเจ้าเชื่อเช่นนี้ และควบคู่กันนั้นข้าพเจ้าก็เชื่อว่า ไม่มีระบบหรือคำสอนใดที่จะประกันความผาสุกแก่จิตวิญญาณของมนุษย์ และชี้นำผู้คนไปสู่หนทางแห่งความผาสุกนี้ได้ เหมือนคำสอนของอิสลาม ศาสนาอันเที่ยงตรง สอดคล้องกับฟิฏเราะฮ์ และชัดแจ้ง ที่นี่ไม่ใช่ที่สำหรับอธิบายคำสอนเหล่านี้โดยละเอียด และไม่ใช่ที่สำหรับพิสูจน์ว่าคำสอนเหล่านี้นำไปสู่ผลลัพธ์ดังกล่าวและประกันความผาสุกแก่มวลมนุษยชาติทั้งหมด เรื่องนั้นมีโอกาสอื่น ยิ่งไปกว่านั้น ข้าพเจ้าเชื่อว่าพวกเราทุกคนต่างยอมรับในความถูกต้องของทัศนะนี้ อีกทั้งผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมจำนวนมากก็ยอมรับและตระหนักถึงความงดงามและความสมบูรณ์ที่มีอยู่ในอิสลาม

ด้วยเหตุนี้ นับตั้งแต่ข้าพเจ้าเติบโตขึ้นมา ข้าพเจ้าจึงอุทิศตนให้แก่เป้าหมายเดียว นั่นคือการชี้นำผู้คนสู่อิสลามทั้งในทางสัจธรรมและในทางปฏิบัติ และด้วยเหตุนี้ แนวคิดของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงเป็นแนวคิดอิสลามล้วน ๆ ทั้งในเป้าหมายและวิธีการ ไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งอื่นใดนอกจากอิสลามแม้แต่น้อย

ความคิดเหล่านี้ยังคงเป็นเพียงการรำพึงในใจและการรำพันทางจิตวิญญาณที่ข้าพเจ้าพูดกับตนเอง บางครั้งข้าพเจ้าก็เปิดเผยแก่คนจำนวนมากรอบตัว บางครั้งมันก็ปรากฏออกมาในรูปของการดะอ์วะฮ์เป็นรายบุคคล หรือคำปราศรัย หรือการตักเตือน หรือบทเรียนในมัสยิดเมื่อมีโอกาสได้สอน หรือการกระตุ้นมิตรสหายและอุละมาอ์บางท่านให้ทุ่มเทความพยายามและเพิ่มพูนความอุตสาหะในการกอบกู้ผู้คนและชี้นำพวกเขาไปสู่ความดีงามที่มีอยู่ในอิสลาม

ต่อมาได้เกิดเหตุการณ์หลายประการขึ้นในอียิปต์และดินแดนอื่น ๆ ของโลกอิสลาม ซึ่งได้จุดไฟในจิตใจของข้าพเจ้า ปลุกสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่ในหัวใจ และทำให้ข้าพเจ้าตระหนักถึงความจำเป็นที่ต้องจริงจังและลงมือปฏิบัติ ต้องดำเนินไปบนหนทางแห่งการสร้างองค์กรหลังจากการปลุกให้ตื่น และการวางรากฐานหลังจากการสั่งสอน ข้าพเจ้าจะไม่กล่าวยืดยาวถึงรายละเอียดของเหตุการณ์ที่เรื่องราวได้จบสิ้นไปแล้ว ร่องรอยได้เลือนหายไป และผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดหรือบางส่วนได้หวนกลับสู่ทางที่ถูกต้องแล้ว

ข้าพเจ้าเริ่มเข้าไปพูดคุยกับบุคคลสำคัญหลายท่านถึงความจำเป็นที่จะต้องลุกขึ้นและลงมือปฏิบัติ และดำเนินไปบนหนทางแห่งความจริงจังและการสร้างองค์กร บางครั้งข้าพเจ้าพบกับการบั่นทอนกำลังใจ บางครั้งพบกับการให้กำลังใจ และบางครั้งพบกับการให้รอไปก่อน แต่ข้าพเจ้าไม่พบสิ่งที่ข้าพเจ้าต้องการ นั่นคือความใส่ใจในการจัดระเบียบความพยายามเชิงปฏิบัติ และด้วยความกตัญญู ข้าพเจ้าขอกล่าวถึงในที่นี้ คือ ท่านผู้ล่วงลับ อะห์มัด บาชา ตัยมูร ขออัลลอฮ์ทรงประทานความกว้างขวางแก่ท่านในสวรรค์ของพระองค์ ข้าพเจ้าไม่เคยเห็นท่านเป็นอื่นใดนอกจากแบบอย่างแห่งความมุ่งมั่นอันแรงกล้าและความหวงแหนอันร้อนแรง และทุกครั้งที่ข้าพเจ้าพูดคุยกับท่านในเรื่องใดเกี่ยวกับกิจการทั่วไปของประชาชาติ ข้าพเจ้าก็พบสติปัญญาที่สมบูรณ์ ความพร้อมอย่างเต็มที่ ความรอบรู้ที่ครอบคลุม และการเฝ้ารอเวลาแห่งการลงมือปฏิบัติ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน และทรงประทานผลบุญอันมากมายแก่ท่าน

และข้าพเจ้าได้หันหน้าไปยังมิตรสหายและพี่น้องที่ยุคสมัยแห่งการศึกษา ความรักใคร่อันจริงใจ และสำนึกในหน้าที่ได้รวบรวมข้าพเจ้าและพวกเขาไว้ด้วยกัน แล้วข้าพเจ้าก็พบความพร้อมที่ดี ผู้ที่รีบเร่งที่สุดในการร่วมแบกรับภาระแห่งการคิดกับข้าพเจ้า และมีความเชื่อมั่นที่สุดถึงความจำเป็นที่จะต้องลงมือปฏิบัติอย่างรวดเร็วและด้วยความมุ่งมั่น ได้แก่ บรรดาพี่น้องผู้ทรงคุณธรรม: อะห์มัด อะฟันดี อัส-สุกกะรี, พี่น้องผู้มีน้ำใจ ท่านผู้ล่วงลับ อัช-ชัยค์ ฮามิด อัสกะรียะฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงให้ท่านพำนักในสวรรค์อันกว้างขวางของพระองค์, พี่น้อง อัช-ชัยค์ อะห์มัด อับดุลฮะมีด และคนอื่น ๆ อีกมากมาย

และได้มีพันธสัญญาและคำมั่นสัญญาว่า เราแต่ละคนจะทำงานเพื่อเป้าหมายนี้ จนกว่าค่านิยมทั่วไปในประชาชาติจะเปลี่ยนไปสู่ทิศทางอิสลามที่ดีงาม

ไม่มีผู้ใดรู้นอกจากอัลลอฮ์ว่า มีกี่ค่ำคืนที่เราใช้เวลาทบทวนสภาพของประชาชาติ และสิ่งที่ประชาชาติตกอยู่ในด้านต่าง ๆ ของชีวิต เราวิเคราะห์ต้นเหตุและโรคร้าย ครุ่นคิดถึงวิธีเยียวยาและการขจัดโรคนั้นให้สิ้นไป ความสะเทือนใจต่อสภาพที่เราประสบท่วมท้นจนถึงขั้นร่ำไห้ และหลายครั้งเราก็ประหลาดใจ เมื่อเห็นตัวเราเองหมกมุ่นอยู่กับความกังวลใจอันรุนแรงเช่นนี้ ขณะที่ผู้ไร้ความกังวลพากันหลับใหล เตร็ดเตร่อยู่ตามร้านกาแฟ และเข้าออกสโมสรแห่งความเสื่อมทรามและความพินาศ เมื่อท่านถามคนหนึ่งในพวกเขาว่าอะไรทำให้เขามานั่งอย่างไร้ประโยชน์และน่าเบื่อเช่นนี้ เขาก็จะตอบท่านว่า "ฆ่าเวลา" โดยที่ผู้น่าสงสารคนนี้หารู้ไม่ว่า ผู้ที่ฆ่าเวลาของตนนั้น แท้จริงแล้วเขากำลังฆ่าตัวเขาเอง เพราะแท้จริงเวลาก็คือชีวิตนั่นเอง

เราประหลาดใจต่อผู้คนเหล่านี้ ซึ่งหลายคนในหมู่พวกเขาเป็นผู้มีการศึกษา และเป็นผู้ที่สมควรแบกรับภาระนี้มากกว่าพวกเรา แล้วพวกเราต่างก็พูดกันว่า นี่มิใช่โรคร้ายประการหนึ่งของประชาชาติดอกหรือ และบางทีอาจเป็นโรคที่ร้ายแรงที่สุดของประชาชาติ นั่นคือการที่ประชาชาติไม่ครุ่นคิดถึงโรคของตนเอง และไม่ลงมือเยียวยาตนเอง

เพราะเหตุนี้และเหตุอื่น ๆ ทำนองเดียวกัน เราจึงทำงาน และเราได้อุทิศตัวเราเพื่อแก้ไขความเสื่อมทรามนี้ แล้วเราก็ปลอบใจตนเอง และสรรเสริญอัลลอฮ์ที่ทรงทำให้เราเป็นส่วนหนึ่งของบรรดาผู้เรียกร้องไปสู่พระองค์ และผู้ทำงานเพื่อศาสนาของพระองค์

แล้วกาลเวลาก็ทำหน้าที่ของมัน พวกเราทั้งสี่คนได้แยกย้ายกันไป โดยอะห์มัด อะฟันดี อัส-สุกกะรี อยู่ที่อัล-มะห์มูดียะฮ์ ท่านเชค ฮามิด อัสกะรียะฮ์ ผู้ล่วงลับ อยู่ที่อัซ-ซะกอซีก ท่านเชค อะห์มัด อับดุลหะมีด อยู่ที่กัฟรุดดะววาร และข้าพเจ้าอยู่ที่อิสมาอีลียะฮ์ ข้าพเจ้านึกถึงคำกล่าวของกวีที่ว่า

ครอบครัวของข้าอยู่ที่ชาม หัวใจของข้าอยู่ที่แบกแดด ส่วนตัวข้า อยู่ที่อัร-ร็อกมะตัยน์ และเพื่อนบ้านของข้าอยู่ที่อัล-ฟุสฏอฏ

ณ อิสมาอีลียะฮ์นี่เอง พี่น้องทั้งหลาย ได้มีการวางแก่นแรกในการก่อตัวของแนวคิดนี้ และได้ปรากฏองค์กรอันเรียบง่ายองค์กรแรกขึ้น ซึ่งเราทำงานและแบกธงของมัน โดยให้พันธสัญญาต่ออัลลอฮ์ว่าจะเป็นทหารอย่างสมบูรณ์ในหนทางของมัน ภายใต้ชื่อ (อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน) และนั่นเกิดขึ้นในเดือนซุลเกาะอ์ดะฮ์ ปี ฮ.ศ. 1347

อิสลามของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน

พี่น้องทั้งหลาย โปรดอนุญาตให้ข้าพเจ้าใช้สำนวนนี้ ข้าพเจ้ามิได้หมายความว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมีอิสลามแบบใหม่ ที่แตกต่างจากอิสลามซึ่งท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ นำมาจากพระผู้อภิบาลของท่าน แต่ข้าพเจ้าหมายความว่า มุสลิมจำนวนมากในหลายยุคสมัยได้ถอดถอนคุณลักษณะ ลักษณะเฉพาะ และรูปแบบต่าง ๆ ออกจากอิสลามตามความคิดของพวกเขาเอง และได้ใช้ความยืดหยุ่นและความกว้างขวางของอิสลามไปในทางที่เป็นโทษ ทั้งที่ความยืดหยุ่นและความกว้างขวางนั้นมีขึ้นเพื่อวิทยปัญญาอันสูงส่ง […]

…พวกเขาจึงมีความเห็นแตกต่างกันในความหมายของอิสลามอย่างมาก ภาพของอิสลามหลายรูปแบบได้ฝังอยู่ในจิตใจของลูกหลานของอิสลาม ซึ่งบ้างก็ใกล้เคียง บ้างก็ห่างไกล และบ้างก็ตรงกับอิสลามดั้งเดิมที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านได้เป็นแบบอย่างไว้อย่างดีที่สุด

ในหมู่ผู้คน มีผู้ที่ไม่เห็นว่าอิสลามเป็นสิ่งใดนอกจากขอบเขตของอิบาดะฮ์ที่ปรากฏภายนอก หากเขาได้ปฏิบัติอิบาดะฮ์นั้น หรือเห็นผู้อื่นปฏิบัติ เขาก็สบายใจและพอใจกับสิ่งนั้น และถือว่าตนได้เข้าถึงแก่นแท้ของอิสลามแล้ว นี่คือความหมายที่แพร่หลายในหมู่มุสลิมทั่วไป

ในหมู่ผู้คน มีผู้ที่ไม่เห็นว่าอิสลามเป็นสิ่งใดนอกจากจริยธรรมอันประเสริฐ จิตวิญญาณอันเปี่ยมล้น อาหารทางปรัชญาอันโอชะสำหรับสติปัญญาและจิตวิญญาณ และการทำให้ทั้งสองห่างไกลจากความสกปรกของวัตถุนิยมอันล้นเกินและอธรรม

ในหมู่พวกเขา มีผู้ที่อิสลามของเขาหยุดอยู่เพียงแค่ความชื่นชมต่อความหมายอันมีชีวิตชีวาและเป็นรูปธรรมเหล่านี้ในอิสลาม เขาจึงไม่ใส่ใจที่จะมองไปยังสิ่งอื่น และไม่ชอบที่จะคิดในเรื่องอื่นนอกเหนือจากนั้น

ในหมู่พวกเขา มีผู้ที่เห็นว่าอิสลามเป็นเพียงความเชื่อที่สืบทอดกันมาและการกระทำตามประเพณีที่ไม่มีประโยชน์และไม่มีความก้าวหน้าใดไปพร้อมกับมัน เขาจึงเบื่อหน่ายต่ออิสลามและทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับอิสลาม ท่านจะพบความหมายนี้อย่างชัดเจนในจิตใจของคนจำนวนมากที่ได้รับการศึกษาแบบต่างชาติ และไม่มีโอกาสที่ดีในการเรียนรู้ข้อเท็จจริงของอิสลาม พวกเขาจึงไม่รู้จักอิสลามเลยแม้แต่น้อย หรือรู้จักมันในภาพที่บิดเบี้ยว จากการคลุกคลีกับมุสลิมที่ไม่ได้เป็นตัวแทนของอิสลามอย่างดี

ภายใต้ประเภททั้งหมดเหล่านี้ยังมีประเภทอื่น ๆ อีก ซึ่งแต่ละประเภทมองอิสลามแตกต่างจากมุมมองของอีกประเภทหนึ่ง ไม่มากก็น้อย มีผู้คนเพียงไม่กี่คนที่เข้าใจอิสลามในภาพที่สมบูรณ์และชัดเจน ซึ่งครอบคลุมความหมายเหล่านี้ทั้งหมด

ภาพที่หลากหลายของอิสลามอันเป็นหนึ่งเดียวในจิตใจของผู้คนนี้ ทำให้พวกเขามีความเห็นแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดในการทำความเข้าใจอิควานุลมุสลิมีน รวมถึงในการมองภาพและแนวคิดของพวกเขา

ในหมู่ผู้คน มีผู้ที่มองว่าอิควานุลมุสลิมีนเป็นกลุ่มเทศนาตักเตือนและชี้แนะ ซึ่งมีความใส่ใจทั้งหมดอยู่ที่การให้คำตักเตือนแก่ผู้คน ทำให้พวกเขาสมถะต่อดุนยา และเตือนให้พวกเขารำลึกถึงอาคิเราะฮ์

ในหมู่พวกเขา มีผู้ที่มองว่าอิควานุลมุสลิมีนเป็นฏอรีเกาะฮ์ศูฟีย์ที่ใส่ใจในการสอนผู้คนเกี่ยวกับรูปแบบต่าง ๆ ของการซิกรุลลอฮ์และศาสตร์แห่งอิบาดะฮ์ ตลอดจนสิ่งที่ตามมา เช่น การปลีกตัวจากโลกและความสมถะ

ในหมู่พวกเขา มีผู้ที่คิดว่าอิควานฯ เป็นกลุ่มฟิกฮ์เชิงทฤษฎี ซึ่งเป้าหมายทั้งหมดของพวกเขาคือการยึดติดอยู่กับหุก่มชุดหนึ่ง โต้แย้งและปกป้องหุก่มเหล่านั้น บังคับให้ผู้คนยอมรับ และเป็นศัตรูหรือเป็นมิตรกับผู้ที่ไม่ยอมรับหุก่มเหล่านั้นร่วมกับพวกเขา

มีผู้คนเพียงไม่กี่คนที่ได้คลุกคลีและใกล้ชิดกับอิควานุลมุสลิมีน โดยไม่ได้หยุดอยู่แค่ขอบเขตของการได้ยินได้ฟัง และไม่ได้ยัดเยียดอิสลามตามที่ตนจินตนาการเอาเองให้แก่อิควานุลมุสลิมีน พวกเขาจึงรู้จักความเป็นจริงของอิควานฯ และเข้าใจทุกสิ่งเกี่ยวกับดะอ์วะฮ์ของพวกเขาทั้งในด้านความรู้และการปฏิบัติ ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าจึงปรารถนาที่จะกล่าวแก่ท่านทั้งหลายถึงความหมายของอิสลามและภาพของอิสลามที่ปรากฏอยู่ในจิตใจของอิควานุลมุสลิมีน จนกระทั่ง…

เพื่อให้รากฐานที่เราเรียกร้องไปสู่ ภาคภูมิใจที่ได้สังกัดอยู่ด้วย และใช้เป็นแหล่งพลังนั้น ชัดเจนแจ่มแจ้ง

(1) เราเชื่อว่าบทบัญญัติและคำสอนของอิสลามนั้นครอบคลุมทุกด้าน จัดระเบียบกิจการของมนุษย์ทั้งในโลกนี้และอาคิเราะฮ์ ผู้ที่คิดว่าคำสอนเหล่านี้เกี่ยวข้องเฉพาะด้านอิบาดะฮ์หรือด้านจิตวิญญาณ โดยไม่รวมด้านอื่นๆ นั้นเข้าใจผิด อิสลามคืออะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ คือมาตุภูมิและสัญชาติ คือศาสนาและรัฐ คือจิตวิญญาณและการปฏิบัติ คือมุศหัฟและดาบ อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวถึงสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด ถือว่าเป็นแก่นแท้และเนื้อในของอิสลาม และสั่งเสียให้ปฏิบัติทุกเรื่องอย่างดีที่สุด ดังที่อายะฮ์อันทรงเกียรติได้บ่งชี้ไว้ว่า

وَٱبْتَغِ فِيمَآ ءَاتَىٰكَ ٱللَّهُ ٱلدَّارَ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۖ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ ٱلدُّنْيَا ۖ وَأَحْسِن كَمَآ أَحْسَنَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ

«และจงแสวงหาบ้านแห่งอาคิเราะฮ์ด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานแก่เจ้า และอย่าลืมส่วนของเจ้าจากโลกนี้ และจงทำความดีเหมือนที่อัลลอฮ์ได้ทรงทำความดีแก่เจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:77)

หากท่านต้องการ ท่านจะพบในอัลกุรอานและในละหมาดถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เรื่องอะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ว่า

وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ حُنَفَآءَ وَيُقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ ٱلْقَيِّمَةِ ﴿٥﴾

«และพวกเขามิได้ถูกบัญชาให้กระทำสิ่งใด นอกจากเพื่อเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ โดยถือศาสนาของพระองค์อย่างบริสุทธิ์ใจ เป็นผู้ใฝ่หาสัจธรรม ให้ดำรงการละหมาด และจ่ายซะกาต และนั่นคือศาสนาอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัล-บัยยินะฮ์ 98:5)

ท่านจะพบพระดำรัสของพระองค์ในเรื่องการปกครอง การตัดสินคดี และการเมืองว่า

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا ﴿٦٥﴾

«มิใช่เช่นนั้น ขอสาบานด้วยพระผู้อภิบาลของเจ้า พวกเขาจะยังไม่ศรัทธาจนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินในสิ่งที่พวกเขาขัดแย้งกัน แล้วพวกเขาไม่พบความคับข้องใจใดๆ ต่อสิ่งที่เจ้าได้ตัดสิน และพวกเขายอมจำนนอย่างสิ้นเชิง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:65)

ท่านจะพบพระดำรัสของพระองค์ในเรื่องหนี้สินและการค้าว่า

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيْنٍ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوهُ ۚ وَلْيَكْتُب بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ ۚ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ أَن يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ ۚ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا ۚ فَإِن كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ ۚ وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِن رِّجَالِكُمْ ۖ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَن تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَىٰ ۚ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا ۚ وَلَا تَسْأَمُوا أَن تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَىٰ أَجَلِهِ ۚ ذَٰلِكُمْ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَىٰ أَلَّا تَرْتَابُوا ۖ إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَكْتُبُوهَا ۗ وَأَشْهِدُوا إِذَا تَبَايَعْتُمْ ۚ وَلَا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย เมื่อพวกเจ้าทำสัญญาหนี้สินกันจนถึงกำหนดเวลาหนึ่งที่ระบุไว้ ก็จงบันทึกไว้ และให้ผู้บันทึกบันทึกระหว่างพวกเจ้าด้วยความยุติธรรม ผู้บันทึกจะต้องไม่ปฏิเสธที่จะบันทึกตามที่อัลลอฮ์ได้ทรงสอนเขา ดังนั้นเขาจงบันทึก และให้ผู้ที่เป็นหนี้เป็นผู้บอกให้บันทึก เขาจงยำเกรงอัลลอฮ์ผู้เป็นพระผู้อภิบาลของเขา และอย่าให้ขาดหายไปแม้แต่น้อย หากผู้ที่เป็นหนี้เป็นผู้ไร้ความสามารถในการจัดการทรัพย์ หรืออ่อนแอ หรือไม่สามารถบอกให้บันทึกด้วยตนเองได้ ก็ให้ผู้ปกครองของเขาบอกให้บันทึกด้วยความยุติธรรม และจงหาพยานสองคนจากบรรดาผู้ชายของพวกเจ้า หากไม่มีผู้ชายสองคน ก็ให้ชายหนึ่งคนกับหญิงสองคนจากผู้ที่พวกเจ้าพอใจให้เป็นพยาน เพื่อว่าหากคนหนึ่งหลงลืม อีกคนหนึ่งจะได้เตือน พยานจะต้องไม่ปฏิเสธเมื่อถูกเรียกตัว และพวกเจ้าอย่าได้เบื่อหน่ายที่จะบันทึกหนี้นั้นจนถึงกำหนดเวลาของมัน ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ นั่นเป็นความยุติธรรมยิ่งกว่า ณ อัลลอฮ์ ทำให้การเป็นพยานมั่นคงยิ่งกว่า และใกล้ที่สุดที่จะไม่ทำให้พวกเจ้าสงสัยกัน เว้นแต่จะเป็นการค้าที่ซื้อขายกันเฉพาะหน้าและหมุนเวียนอยู่ระหว่างพวกเจ้า ก็ไม่เป็นบาปแก่พวกเจ้าที่จะไม่บันทึกมัน และจงหาพยานเมื่อพวกเจ้าซื้อขายกัน และจะต้องไม่ทำให้ผู้บันทึกและพยานได้รับความเดือดร้อน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:282)

ท่านจะพบพระดำรัสของพระองค์ในเรื่องญิฮาด การสู้รบ และการออกศึกว่า

وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَلْتَقُمْ طَآئِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوٓا۟ أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا۟ فَلْيَكُونُوا۟ مِن وَرَآئِكُمْ وَلْتَأْتِ طَآئِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا۟ فَلْيُصَلُّوا۟ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا۟ حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ۗ وَدَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُم مَّيْلَةً وَٰحِدَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِن كَانَ بِكُمْ أَذًى مِّن مَّطَرٍ أَوْ كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَن تَضَعُوٓا۟ أَسْلِحَتَكُمْ ۖ وَخُذُوا۟ حِذْرَكُمْ

«และเมื่อเจ้าอยู่ในหมู่พวกเขา แล้วเจ้านำละหมาดพวกเขา ก็ให้กลุ่มหนึ่งในพวกเขายืนละหมาดพร้อมกับเจ้า โดยให้พวกเขาถืออาวุธของพวกเขาไว้ เมื่อพวกเขาสุญูดเสร็จแล้ว ก็ให้พวกเขาไปอยู่ข้างหลังพวกเจ้า แล้วให้อีกกลุ่มหนึ่งที่ยังไม่ได้ละหมาดมาละหมาดพร้อมกับเจ้า โดยให้พวกเขาระมัดระวังตัวและถืออาวุธของพวกเขาไว้ บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาปรารถนาให้พวกเจ้าเผลอจากอาวุธและสัมภาระของพวกเจ้า เพื่อพวกเขาจะได้จู่โจมพวกเจ้าในคราวเดียว ไม่เป็นบาปแก่พวกเจ้าที่จะวางอาวุธลง หากพวกเจ้าได้รับความลำบากจากฝน หรือพวกเจ้าเจ็บป่วย แต่จงระมัดระวังตัวของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:102)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อื่นๆ อีกมากมายที่กล่าวถึงจุดประสงค์เหล่านี้ไว้อย่างยอดเยี่ยม

และในเรื่องอื่น ๆ นอกจากนั้น ทั้งในด้านมารยาททั่วไปและกิจการทางสังคม

ด้วยเหตุนี้ อัลอิควานจึงได้ผูกพันอย่างแนบแน่นกับคัมภีร์ของอัลลอฮ์ แสวงหาแรงบันดาลใจและการชี้นำจากคัมภีร์นั้น พวกเขาจึงเชื่อมั่นว่าอิสลามคือความหมายที่ครอบคลุมทุกด้านเช่นนี้ อิสลามจะต้องมีอำนาจเหนือกิจการทั้งปวงของชีวิต กิจการทั้งหมดต้องย้อมด้วยสีสันของอิสลาม ยอมอยู่ภายใต้บัญญัติของอิสลาม ดำเนินไปตามหลักเกณฑ์และคำสอนของอิสลาม และดึงสิ่งต่าง ๆ มาจากหลักเกณฑ์และคำสอนเหล่านั้น ตราบใดที่ประชาชาติต้องการเป็นมุสลิมที่นับถืออิสลามอย่างถูกต้อง ส่วนประชาชาติที่นับถืออิสลามเพียงในด้านอิบาดะฮ์ แต่เลียนแบบผู้ที่มิใช่มุสลิมในกิจการที่เหลือ ก็คือประชาชาติที่มีอิสลามบกพร่อง และคล้ายคลึงกับผู้ที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสถึงว่า «พวกเจ้าศรัทธาต่อบางส่วนของคัมภีร์ และปฏิเสธต่ออีกบางส่วนกระนั้นหรือ? ดังนั้น ไม่มีการตอบแทนใดแก่ผู้ที่กระทำเช่นนั้นในหมู่พวกเจ้า นอกจากความอัปยศในชีวิตแห่งโลกนี้ และในวันกิยามะฮ์พวกเขาจะถูกนำกลับไปสู่การลงโทษที่สาหัสยิ่ง และอัลลอฮ์มิทรงเผลอไผลต่อสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:85)

أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ ٱلْكِتَـٰبِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ ۚ فَمَا جَزَآءُ مَن يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمْ إِلَّا خِزْىٌ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَيَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلْعَذَابِ ۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَـٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿٨٥﴾

(2) นอกจากนี้ อัลอิควานอัลมุสลิมูนยังเชื่อว่า รากฐานและแหล่งที่มาของคำสอนอิสลามคือคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ซึ่งหากประชาชาติยึดมั่นในทั้งสองประการนี้ ก็จะไม่หลงทางตลอดไป และความคิดเห็นตลอดจนศาสตร์จำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับอิสลามและมีสีสันของอิสลามนั้น ล้วนแฝงสีสันของยุคสมัยที่ให้กำเนิดมัน และของชนชาติที่อยู่ร่วมยุคกับมัน ด้วยเหตุนี้ ระบบต่าง ๆ ของอิสลามที่ประชาชาติจะได้รับการนำพาให้ปฏิบัติตามนั้น จำเป็นต้องดึงมาจากแหล่งอันบริสุทธิ์นี้ ซึ่งเป็นแหล่งแห่งความเรียบง่ายในยุคแรก และเราต้องเข้าใจอิสลามดังที่ศอฮาบะฮ์และตาบิอีนจากบรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ได้เข้าใจ และเราต้องหยุดอยู่ ณ ขอบเขตแห่งพระผู้อภิบาลและแห่งนบีเหล่านี้ เพื่อที่เราจะไม่ผูกมัดตัวเองด้วยสิ่งอื่นนอกเหนือจากที่อัลลอฮ์ทรงผูกมัดเราไว้ และเราจะไม่บังคับให้ยุคสมัยของเราต้องรับสีสันของยุคสมัยที่ไม่สอดคล้องกับเรา

(3) นอกจากนี้ อัลอิควานอัลมุสลิมูนยังเชื่ออีกว่า อิสลามในฐานะศาสนาสากลที่จัดระเบียบกิจการทั้งปวงของชีวิตสำหรับทุกชนชาติและทุกประชาชาติ ในทุกยุคทุกสมัย ได้มาในรูปแบบที่สมบูรณ์และสูงส่งเกินกว่าจะลงไปกำหนดรายละเอียดปลีกย่อยของชีวิตนี้ โดยเฉพาะในเรื่องทางโลกล้วน ๆ แท้จริงอิสลามเพียงวางหลักเกณฑ์ภาพรวมไว้ในทุกเรื่องของกิจการเหล่านี้ และชี้แนะผู้คนไปสู่แนวทางเชิงปฏิบัติในการนำหลักเกณฑ์เหล่านั้นไปใช้ และการดำเนินไปภายในขอบเขตของมัน

และเพื่อประกันความถูกต้องในการนำไปใช้นี้ หรืออย่างน้อยที่สุดคือการมุ่งแสวงหาความถูกต้อง อิสลามได้ให้ความสำคัญอย่างเต็มที่กับการเยียวยาจิตใจมนุษย์ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของระบบต่าง ๆ และเป็นวัตถุดิบของการคิด การจินตนาการ และการก่อรูป อิสลามจึงกำหนดยาที่ได้ผลชะงัดซึ่งชำระจิตใจให้สะอาดจากอารมณ์ใฝ่ต่ำ ล้างมันจากโทษภัยของผลประโยชน์ส่วนตนและเป้าหมายแอบแฝง ชี้นำมันสู่ความสมบูรณ์และคุณธรรม และยับยั้งมันจากความอยุติธรรม ความบกพร่อง และการรุกราน เมื่อจิตใจเที่ยงตรงและใสสะอาดแล้ว ทุกสิ่งที่ออกมาจากมันย่อมดีงามและสวยงาม มีผู้กล่าวว่า ความยุติธรรมมิได้อยู่ในตัวบทของกฎหมาย แต่อยู่ในจิตใจของผู้พิพากษา บางครั้งท่านอาจนำกฎหมายที่สมบูรณ์และยุติธรรมไปให้ผู้พิพากษาที่มีอารมณ์ใฝ่ต่ำและเป้าหมายแอบแฝง เขาก็จะนำกฎหมายนั้นไปใช้อย่างอยุติธรรมโดยไร้ซึ่งความยุติธรรมใด ๆ และบางครั้งท่านอาจนำกฎหมายที่บกพร่องและอยุติธรรมไปให้ผู้พิพากษาผู้มีคุณธรรมและยุติธรรม ผู้ห่างไกลจาก

…อารมณ์ใฝ่ต่ำและผลประโยชน์ส่วนตน แล้วนำไปปฏิบัติอย่างประเสริฐและยุติธรรม ซึ่งเปี่ยมด้วยความดี คุณธรรม ความเมตตา และความเที่ยงธรรมทุกประการ ด้วยเหตุนี้ จิตใจของมนุษย์จึงได้รับความสำคัญอย่างยิ่งในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และบรรดาจิตวิญญาณรุ่นแรกที่อิสลามได้หล่อหลอมขึ้นจึงเป็นแบบอย่างแห่งความสมบูรณ์ของมนุษย์ และด้วยเหตุทั้งหมดนี้ ธรรมชาติของอิสลามจึงสอดรับกับทุกยุคสมัยและทุกประชาชาติ และกว้างขวางพอสำหรับทุกจุดมุ่งหมายและทุกความต้องการ ด้วยเหตุนี้เช่นกัน อิสลามจึงไม่เคยปฏิเสธที่จะรับประโยชน์จากระบบที่ดีทุกระบบ ซึ่งไม่ขัดแย้งกับหลักการโดยรวมและรากฐานทั่วไปของอิสลาม

ข้าพเจ้าไม่ประสงค์จะอธิบายเรื่องนี้ให้ยืดยาว เพราะนั่นเป็นหัวข้อที่กว้างขวาง เพียงการกล่าวโดยสังเขปนี้ก็เพียงพอแล้วสำหรับเรา เพื่อฉายแสงให้เห็นความหมายของแนวคิดอิสลามในจิตใจของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน

อัล-อิควานคือแนวคิดแห่งการปฏิรูปที่ครอบคลุม

ผลจากความเข้าใจอิสลามอย่างกว้างและครอบคลุมของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนนี้ ทำให้แนวคิดของพวกเขาครอบคลุมการปฏิรูปทุกด้านในประชาชาติ และองค์ประกอบทั้งหมดของแนวคิดปฏิรูปอื่น ๆ ก็ปรากฏอยู่ในแนวคิดนี้ ผู้ปฏิรูปทุกคนที่มีความบริสุทธิ์ใจและมีความหวงแหนต่อศาสนาจะพบความปรารถนาของตนในแนวคิดนี้ และความหวังของบรรดาผู้รักการปฏิรูปซึ่งรู้จักและเข้าใจเป้าหมายของมันก็มาบรรจบกันที่นี่ ท่านจึงสามารถกล่าวได้โดยไม่ผิดแต่ประการใดว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนคือ

(1) ดะอ์วะฮ์สะลาฟียะฮ์ เพราะพวกเขาเรียกร้องให้หวนกลับสู่อิสลามตามแหล่งที่มาอันบริสุทธิ์ คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านเราะซูลของพระองค์

(2) แนวทางแห่งซุนนะฮ์ เพราะพวกเขากำชับตนเองให้ปฏิบัติตามซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์ในทุกเรื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ เท่าที่พวกเขาสามารถกระทำได้

(3) สัจธรรมแห่งศูฟีย์ เพราะพวกเขารู้ว่ารากฐานของความดีคือความบริสุทธิ์ของจิตใจ ความใสสะอาดของหัวใจ การหมั่นปฏิบัติอะมัลอย่างสม่ำเสมอ การหันห่างจากการยึดติดกับผู้คน ความรักเพื่ออัลลอฮ์ และการผูกพันอยู่กับความดี

(4) องค์กรทางการเมือง เพราะพวกเขาเรียกร้องให้ปฏิรูปการปกครองภายในประเทศ ทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างประชาชาติอิสลามกับประชาชาติอื่น ๆ ภายนอก และอบรมประชาชนให้มีเกียรติและศักดิ์ศรี และหวงแหนความเป็นชาติของตนอย่างถึงที่สุด

إن لبدنك عليك حقاً

(5) กลุ่มทางการกีฬา เพราะพวกเขาเอาใจใส่ร่างกายของตน และรู้ว่าผู้ศรัทธาที่แข็งแรงย่อมดีกว่าผู้ศรัทธาที่อ่อนแอ และท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงร่างกายของท่านมีสิทธิ์เหนือท่าน» และหน้าที่ทางศาสนาของอิสลามทั้งหมดนั้นไม่อาจปฏิบัติได้อย่างสมบูรณ์และถูกต้องนอกจากด้วยร่างกายที่แข็งแรง การละหมาด การถือศีลอด การทำหัจญ์ และการจ่ายซะกาต ล้วนต้องอาศัยร่างกายที่สามารถแบกรับภาระของการแสวงหาปัจจัยยังชีพ การทำงาน และการต่อสู้ดิ้นรนเพื่อหาริซกี และด้วยเหตุนั้น พวกเขาจึงเอาใจใส่ต่อหน่วยงานและทีมกีฬาของพวกเขาอย่างมาก ในระดับที่เทียบเคียงได้ และบางทีอาจเหนือกว่าหลาย ๆ …

...สโมสรที่มุ่งเน้นเฉพาะด้านกีฬาและการออกกำลังกายเพียงอย่างเดียว

(6) เป็นสมาคมทางวิชาการและวัฒนธรรม เพราะอิสลามกำหนดให้การแสวงหาความรู้เป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) เหนือมุสลิมชายและหญิงทุกคน และเพราะสโมสรต่าง ๆ ของอัล-อิควานนั้น แท้จริงแล้วคือโรงเรียนเพื่อการเรียนรู้และการเสริมสร้างภูมิปัญญา และเป็นสถาบันสำหรับขัดเกลาร่างกาย สติปัญญา และจิตวิญญาณ

نعم المال الصالح للرجل الصالح

من أمسي كالاً من عمل يده أمسي مغفوراً له

إن الله يحب المؤمن المحترف

(7) เป็นบริษัททางเศรษฐกิจ เพราะอิสลามให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการทรัพย์สินและการแสวงหาทรัพย์สินจากช่องทางที่ถูกต้อง ท่านนบี ﷺ ของอิสลามกล่าวว่า «ทรัพย์สินที่ดีนั้นช่างประเสริฐยิ่งนักสำหรับบุรุษที่ดี» และท่านกล่าวว่า «ผู้ใดถึงยามเย็นในสภาพเหน็ดเหนื่อยจากการงานด้วยมือของเขาเอง เขาย่อมถึงยามเย็นในสภาพที่ได้รับการอภัยโทษ» และ «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักผู้ศรัทธาที่มีอาชีพการงาน»

(8) เป็นแนวคิดทางสังคม เพราะพวกเขาใส่ใจต่อโรคร้ายต่าง ๆ ของสังคมอิสลาม และพยายามแสวงหาหนทางในการเยียวยาและรักษาประชาชาติให้หายขาดจากโรคร้ายเหล่านั้น

ด้วยเหตุนี้ เราจึงเห็นได้ว่าความครอบคลุมของความหมายของอิสลาม ได้ทำให้แนวคิดของเราครอบคลุมทุกด้านของการปฏิรูป และได้กำหนดทิศทางการเคลื่อนไหวของอัล-อิควานให้ไปสู่ทุกด้านเหล่านี้ ในขณะที่คนอื่น ๆ มุ่งไปเพียงด้านใดด้านหนึ่งโดยละเลยด้านอื่น อัล-อิควานกลับมุ่งไปสู่ทุกด้านพร้อมกัน เพราะพวกเขารู้ดีว่าอิสลามเรียกร้องให้พวกเขาปฏิบัติทุกด้านนั้น

ด้วยเหตุนี้ การงานหลายอย่างของอัล-อิควานจึงดูเหมือนขัดแย้งกันในสายตาผู้คน ทั้งที่ในความเป็นจริงไม่ได้ขัดแย้งกันเลย

ผู้คนอาจเห็นพี่น้องมุสลิมคนหนึ่งยืนอยู่ในมิห์รอบด้วยความนอบน้อมและอุทิศตนต่อพระเจ้า ร่ำไห้และถ่อมตน แล้วไม่นานนัก ก็เห็นเขาคนเดิมเป็นผู้ให้คำเตือนสั่งสอนและเป็นครู ที่ปลุกโสตประสาทของผู้คนด้วยถ้อยคำตักเตือนอันลึกซึ้ง ต่อมาไม่นาน ก็เห็นเขาคนเดิมเป็นนักกีฬาผู้สง่างาม กำลังเตะฟุตบอล ฝึกวิ่ง หรือว่ายน้ำ และอีกช่วงหนึ่ง เขาก็อยู่ในร้านค้าหรือโรงงานของเขา ประกอบอาชีพด้วยความซื่อสัตย์และความบริสุทธิ์ใจ ภาพเหล่านี้ผู้คนอาจมองว่าขัดแย้งกันและไม่อาจเข้ากันได้ แต่หากพวกเขารู้ว่าอิสลามเป็นผู้รวบรวมทั้งหมดนี้เข้าไว้ด้วยกัน ใช้ให้กระทำ และส่งเสริมให้ปฏิบัติ พวกเขาก็จะตระหนักว่าในภาพเหล่านั้นมีความกลมกลืนและความสอดคล้องเป็นหนึ่งเดียวกัน และแม้จะมีความครอบคลุมเช่นนี้ อัล-อิควานก็ยังหลีกเลี่ยงทุกสิ่งที่อาจถูกตำหนิในด้านต่าง ๆ เหล่านี้ ตลอดจนจุดที่อาจถูกวิพากษ์วิจารณ์และถูกมองว่าบกพร่อง

ในทำนองเดียวกัน พวกเขายังหลีกเลี่ยงความคลั่งไคล้ในชื่อเรียกต่าง ๆ เนื่องจากอิสลามอันครอบคลุมได้รวบรวมพวกเขาไว้ภายใต้ชื่อเรียกเดียว นั่นคือ "อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน" (ภราดรภาพมุสลิม)

ลักษณะเฉพาะของดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน

เป็นไปได้ว่าส่วนหนึ่งของการจัดสรรของอัลลอฮ์ต่อดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน คือการที่ดะอ์วะฮ์นี้ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองอิสมาอีลียะฮ์ ภายหลังความขัดแย้งทางฟิกฮ์ในหมู่ชาวเมือง และการแตกแยกที่ยืดเยื้อนานหลายปีในประเด็นปลีกย่อยบางประการ ซึ่งผู้มีความโลภและผลประโยชน์แอบแฝงได้โหมกระพือไฟแห่งความแตกแยกนั้น อีกทั้งการก่อกำเนิดของดะอ์วะฮ์ยังตรงกับยุคแห่งการต่อสู้อันเข้มข้นและรุนแรงระหว่างชาวต่างชาติผู้คลั่งชาติกับชาวพื้นเมืองผู้ต่อสู้เพื่อมาตุภูมิ ดังนั้น ผลประการหนึ่งของ...

...สถานการณ์เหล่านี้ คือการที่ดะอ์วะฮ์นี้มีลักษณะเฉพาะหลายประการ ซึ่งทำให้แตกต่างจากดะอ์วะฮ์อื่น ๆ จำนวนมากที่เกิดขึ้นร่วมสมัยกัน

ลักษณะเฉพาะเหล่านี้ได้แก่

1. การออกห่างจากประเด็นที่มีความเห็นขัดแย้ง
2. การออกห่างจากการครอบงำของบุคคลชั้นนำและผู้ทรงอิทธิพล
3. การออกห่างจากพรรคการเมืองและองค์กรต่าง ๆ
4. การให้ความสำคัญกับการสร้างและบ่มเพาะ และการดำเนินการทีละขั้นตอน
5. การให้ความสำคัญกับงานภาคปฏิบัติที่เกิดผลจริงมากกว่าการโฆษณาประชาสัมพันธ์
6. การตอบรับอย่างล้นหลามจากคนหนุ่ม
7. การแพร่ขยายอย่างรวดเร็วทั้งในหมู่บ้านและในเมือง

1 - การออกห่างจากประเด็นที่มีความเห็นขัดแย้ง

สำหรับการออกห่างจากประเด็นที่มีความเห็นขัดแย้งทางนิติศาสตร์ (ฟิกฮ์) นั้น ก็เพราะอัล-อิควานเชื่อว่า ความเห็นต่างในประเด็นปลีกย่อยเป็นเรื่องจำเป็นที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากหลักการพื้นฐานของอิสลามคืออายะฮ์ หะดีษ และการปฏิบัติ ซึ่งสติปัญญาและความเข้าใจของผู้คนย่อมแตกต่างกันในการทำความเข้าใจและการตีความ ด้วยเหตุนี้ ความเห็นต่างจึงเกิดขึ้นแล้วในหมู่ศอฮาบะฮ์เอง และยังคงเป็นเช่นนั้นอยู่ และจะคงเป็นเช่นนั้นต่อไปจนถึงวันกิยามะฮ์ ช่างเป็นความรอบคอบเพียงใดของท่านอิมามมาลิก (ร.ฎ.) เมื่อท่านกล่าวแก่อบูญะอ์ฟัร ซึ่งต้องการจะบังคับให้ผู้คนยึดถือตามหนังสืออัล-มุวัฏเฏาะอ์ว่า «แท้จริงบรรดาสหายของท่านเราะซูล ﷺ ได้กระจายกันไปอยู่ตามหัวเมืองต่าง ๆ และแต่ละกลุ่มชนต่างก็มีความรู้ (ที่ได้รับสืบทอดมา) หากท่านบังคับพวกเขาให้ยึดถือความเห็นเพียงหนึ่งเดียว ก็จะเกิดฟิตนะฮ์ขึ้น» ข้อบกพร่องจึงไม่ได้อยู่ที่ความเห็นต่าง หากแต่ข้อบกพร่องอยู่ที่การคลั่งไคล้ในความเห็นของตน และการปิดกั้นสติปัญญาและความคิดเห็นของผู้คน ทัศนะต่อประเด็นที่มีความเห็นต่างเช่นนี้เองที่ได้รวมหัวใจที่กระจัดกระจายให้มาอยู่บนแนวคิดเดียวกัน และเพียงพอแล้วสำหรับผู้คนที่จะรวมตัวกันบนสิ่งที่ทำให้มุสลิมคนหนึ่งเป็นมุสลิม ดังที่ท่านซัยด์ (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ ทัศนะเช่นนี้เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับกลุ่มที่ต้องการเผยแพร่แนวคิดในประเทศที่กระแสความขัดแย้งยังไม่สงบลง ในเรื่องที่ไม่มีความหมายใด ๆ ที่จะต้องโต้เถียงหรือขัดแย้งกัน

2 - การออกห่างจากการครอบงำของผู้ทรงอิทธิพลและบุคคลชั้นนำ

สำหรับการออกห่างจากการครอบงำของผู้ทรงอิทธิพลและบุคคลชั้นนำนั้น ก็เพราะพวกเขามุ่งความสนใจไปจากดะอ์วะฮ์ที่เพิ่งเกิดใหม่ซึ่งปราศจากเป้าหมายแอบแฝงและอารมณ์ใฝ่ต่ำเช่นนี้ ไปสู่ดะอ์วะฮ์ที่มีอยู่แล้ว ซึ่งแสวงหาผลประโยชน์และนำมาซึ่งประโยชน์ส่วนตน แม้จะเป็นเพียงในความคิดของผู้คนก็ตาม มิใช่ในความเป็นจริง และเพราะพวกเราซึ่งเป็นผู้ขับเคลื่อนดะอ์วะฮ์อัล-อิควาน ได้ตั้งใจเช่นนี้ตั้งแต่แรกที่ดะอ์วะฮ์ปรากฏขึ้น เพื่อมิให้สีสันอันบริสุทธิ์ของดะอ์วะฮ์ถูกกลบด้วยสีสันอื่นจากบรรดาดะอ์วะฮ์ที่บุคคลชั้นนำเหล่านี้ส่งเสริมอยู่ และเพื่อมิให้ผู้ใดในหมู่พวกเขาพยายามฉวยประโยชน์จากดะอ์วะฮ์ หรือชักนำดะอ์วะฮ์ไปสู่เป้าหมายอื่นนอกเหนือจากเป้าหมายที่ดะอ์วะฮ์มุ่งไป ประกอบกับการที่บุคคลสำคัญจำนวนมากยังขาดความสมบูรณ์แบบตามแนวทางอิสลาม

…ซึ่งเป็นสิ่งที่มุสลิมธรรมดาทั่วไปพึงมี ไม่ต้องกล่าวถึงมุสลิมผู้ยิ่งใหญ่ที่แบกชื่อของการเผยแผ่อิสลามเพื่อชี้นำผู้คน ด้วยเหตุนี้ คนประเภทนี้จึงยังคงอยู่ห่างไกลจากอัล-อิควาน เว้นแต่เพียงส่วนน้อยจากบรรดาผู้มีเกียรติและผู้ทรงคุณธรรม ที่เข้าใจแนวคิดของพวกเขา เห็นอกเห็นใจต่อเป้าหมายของพวกเขา ร่วมมือในงานของพวกเขา และปรารถนาให้พวกเขาได้รับเตาฟีกและความสำเร็จ

3 - การออกห่างจากองค์กรและพรรคการเมือง

ส่วนการออกห่างจากการเกี่ยวข้องกับพรรคการเมืองและองค์กรต่าง ๆ นั้น เป็นเพราะสิ่งที่เคยมีและยังคงมีอยู่ระหว่างองค์กรเหล่านี้ คือความบาดหมางและความขัดแย้ง ซึ่งไม่สอดคล้องกับภราดรภาพแห่งอิสลาม การเผยแผ่อิสลามเป็นการเผยแผ่ที่ครอบคลุมทั่วไป มุ่งรวบรวม ไม่ใช่แตกแยก ผู้ที่จะยืนหยัดและทำงานเพื่อมันได้ก็มีแต่ผู้ที่ปลดเปลื้องตนเองจากสีสันทุกรูปแบบ และกลายเป็นผู้บริสุทธิ์ใจเพื่ออัลลอฮ์เท่านั้น ความหมายข้อนี้เคยเป็นเรื่องยากลำบากสำหรับจิตใจที่ทะเยอทะยาน ซึ่งต้องการบรรลุสิ่งที่ตนปรารถนา ทั้งเกียรติยศและทรัพย์สิน โดยอาศัยความเป็นพรรคพวกหรือกลุ่มก้อนของตน ด้วยเหตุนี้ เราจึงเลือกที่จะหลีกห่างจากทุกฝ่าย และอดทนต่อการสูญเสียบุคคลที่ดีมีคุณภาพจำนวนมาก จนกว่าม่านจะถูกเปิดออก และผู้คนได้ตระหนักถึงข้อเท็จจริงบางประการที่ถูกปิดบังไว้จากพวกเขา แล้วพวกเขาก็จะหวนกลับมาสู่แนวทางอันดีเลิศ หลังจากได้ผ่านประสบการณ์ และหัวใจของพวกเขาได้เปี่ยมล้นไปด้วยความแน่วแน่และอีมาน

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢١﴾

และบัดนี้ เมื่อแขนของการเผยแผ่ได้แข็งแกร่งขึ้น ลำต้นของมันได้มั่นคงแล้ว และสามารถชี้นำได้โดยไม่ต้องถูกชี้นำ มีอิทธิพลได้โดยไม่ต้องถูกครอบงำ เราขอเรียกร้องต่อบรรดาผู้นำ บุคคลชั้นแนวหน้า องค์กร และพรรคการเมืองต่าง ๆ ให้เข้าร่วมกับเรา ให้เดินตามแนวทางของเรา ให้ทำงานร่วมกับเรา และให้ละทิ้งรูปแบบที่ว่างเปล่าเหล่านี้ซึ่งไร้ประโยชน์ และให้รวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ธงแห่งอัลกุรอานอันยิ่งใหญ่ อยู่ใต้ร่มธงของท่านนบีผู้ทรงเกียรติ ﷺ และวิถีแห่งอิสลามอันเที่ยงตรง หากพวกเขาตอบรับ นั่นคือความดีและความผาสุกของพวกเขาทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ และการเผยแผ่ก็จะสามารถย่นเวลาและแรงพยายามลงได้ด้วยพวกเขา แต่หากพวกเขาปฏิเสธ ก็ไม่เป็นไรสำหรับเราที่จะรอคอยอีกสักเล็กน้อย และแสวงหาความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว จนกว่าพวกเขาจะถูกล้อมกรอบ หรือสิ่งที่อยู่ในมือของพวกเขาจะร่วงหล่นไป แล้วพวกเขาจะจำต้องมาทำงานเพื่อการเผยแผ่ในฐานะผู้ตาม ทั้งที่ก่อนหน้านี้พวกเขาสามารถเป็นผู้นำได้ «และอัลลอฮ์นั้นทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่ส่วนมากของมนุษย์ไม่รู้» (ซูเราะฮ์ยูสุฟ 12:21)

4 - การค่อยเป็นค่อยไปในขั้นตอนต่าง ๆ

ส่วนการค่อยเป็นค่อยไป การยึดการอบรมขัดเกลา (ตัรบิยะฮ์) เป็นหลัก และความชัดเจนของขั้นตอนต่าง ๆ ในแนวทางของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน นั้น เป็นเพราะพวกเขามีความเชื่อว่า ทุกการเผยแผ่จำเป็นต้องผ่านสามขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนของการประชาสัมพันธ์ การทำความรู้จัก และการแจ้งข่าวดีเกี่ยวกับแนวคิด และการนำแนวคิดนั้นไปสู่…

…ไปยังมวลชนจากทุกชนชั้นของประชาชน จากนั้นคือขั้นตอนการสร้างตัว การคัดเลือกผู้สนับสนุน การเตรียมกำลังพล และการจัดระเบียบแถวจากบรรดาผู้ที่ได้รับการเชิญชวนเหล่านี้ และหลังจากทั้งหมดนั้นคือขั้นตอนการลงมือปฏิบัติ การทำงาน และการสร้างผลงาน บ่อยครั้งที่ทั้งสามขั้นตอนนี้ดำเนินไปเคียงคู่กัน เนื่องจากความเป็นเอกภาพของการดะอ์วะฮ์ และความผูกพันอันแน่นแฟ้นระหว่างขั้นตอนทั้งหมด ผู้เชิญชวนนั้นทำการเชิญชวน และในเวลาเดียวกันเขาก็คัดเลือกและอบรมบ่มเพาะ และในเวลาเดียวกันนั้นเองเขาก็ทำงานและลงมือปฏิบัติด้วยเช่นกัน

แต่ไม่ต้องสงสัยเลยว่า เป้าหมายสุดท้ายหรือผลลัพธ์ที่สมบูรณ์นั้นจะไม่ปรากฏขึ้น นอกจากหลังจากที่การเผยแพร่ได้แพร่หลายอย่างทั่วถึง ผู้สนับสนุนมีจำนวนมาก และการสร้างตัวมีความมั่นคงแข็งแรงแล้ว

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ

การดะอ์วะฮ์ของเราได้ดำเนินไปและยังคงดำเนินอยู่ภายในกรอบของขั้นตอนเหล่านี้ เราได้เริ่มต้นด้วยการเผยแพร่ดะอ์วะฮ์ โดยมุ่งตรงไปยังประชาชาติผ่านการบรรยายที่ต่อเนื่องกัน การเดินทางที่ติดตามกันอย่างไม่ขาดสาย สิ่งพิมพ์จำนวนมาก การชุมนุมทั้งที่เป็นสาธารณะและเฉพาะกลุ่ม และผ่านหนังสือพิมพ์อัลอิควาน อัลมุสลิมูนฉบับแรก จากนั้นผ่านนิตยสารรายสัปดาห์อัน-นะซีร และเรายังคงเชิญชวนอยู่ และจะยังคงเป็นเช่นนั้นต่อไป จนกระทั่งไม่มีบุคคลใดเหลืออยู่แม้แต่คนเดียวที่ดะอ์วะฮ์ของอัลอิควาน อัลมุสลิมูนยังไปไม่ถึงเขาตามข้อเท็จจริงอันชัดแจ้งและตามแนวทางที่ถูกต้องของมัน «และอัลลอฮ์ทรงปฏิเสธ นอกจากจะทรงให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32) และข้าพเจ้าคิดว่าเราได้มาถึงระดับที่เราสามารถวางใจได้ในขั้นตอนนี้ และในความต่อเนื่องของการดำเนินไปในขั้นตอนนี้แล้ว และได้กลายเป็นหน้าที่อันจำเป็นยิ่งของเราที่จะก้าวสู่ก้าวที่สอง คือก้าวแห่งการคัดเลือก การสร้างตัว และการจัดระเบียบ

ก้าวที่สองของเรามีอยู่สามรูปแบบ:

1 – กะตาอิบ (กองพัน): มีจุดประสงค์เพื่อเสริมความแข็งแกร่งของแถวด้วยการทำความรู้จักกัน การหลอมรวมจิตใจและวิญญาณเข้าด้วยกัน การต่อต้านขนบธรรมเนียมและความเคยชินต่าง ๆ และการฝึกฝนให้มีความสัมพันธ์ที่ดีกับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา และการขอความช่วยเหลือจากพระองค์ และนี่คือสถาบันการอบรมด้านจิตวิญญาณของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน

2 – คณะลูกเสือ โรเวอร์ และกีฬา: มีจุดประสงค์เพื่อเสริมความแข็งแกร่งของแถวด้วยการพัฒนาร่างกายของบรรดาพี่น้อง ฝึกให้พวกเขาคุ้นเคยกับการเชื่อฟัง ความมีระเบียบ และจริยธรรมทางการกีฬาอันดีงาม และเตรียมพวกเขาให้พร้อมสำหรับความเป็นทหารที่ถูกต้องซึ่งอิสลามได้กำหนดให้เป็นหน้าที่แก่มุสลิมทุกคน และนี่คือสถาบันการอบรมด้านร่างกายของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน

3 – การเรียนคำสอนในกะตาอิบหรือในสโมสรของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน: มีจุดประสงค์เพื่อเสริมความแข็งแกร่งของแถวด้วยการพัฒนาความคิดและสติปัญญาของบรรดาพี่น้อง ผ่านการศึกษาอย่างครอบคลุมในเรื่องที่สำคัญที่สุดซึ่งพี่น้องมุสลิมจำเป็นต้องรู้ทั้งในเรื่องศาสนาและเรื่องทางโลกของเขา และนี่คือสถาบันการอบรมด้านวิชาการและความคิดของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมด้านอื่น ๆ อีกหลากหลายที่ใช้ฝึกฝนบรรดาพี่น้องให้พร้อมสำหรับหน้าที่ที่รอคอยพวกเขาอยู่ ในฐานะญะมาอะฮ์ที่เตรียมตนเองเพื่อนำพาประชาชาติ หรือยิ่งกว่านั้นคือเพื่อชี้นำมวลมนุษยชาติทั้งโลก

หลังจากที่เรามั่นใจในจุดยืนของเราต่อขั้นตอนนี้แล้ว อินชาอัลลอฮ์ เราจะก้าวสู่ขั้นตอนที่สาม ซึ่งเป็นขั้นตอนภาคปฏิบัติ อันเป็นขั้นที่ผลอันสมบูรณ์ของดะอ์วะฮ์ของอิควานมุสลิมีนจะปรากฏออกมาหลังจากนั้น

การพูดกันอย่างตรงไปตรงมา

โอ้ พี่น้องอิควานมุสลิมีน โดยเฉพาะผู้ที่มีความกระตือรือร้นและใจร้อนในหมู่พวกท่าน จงฟังถ้อยคำอันดังกึกก้องจากฉันบนเวทีแห่งนี้ ในการประชุมใหญ่ของพวกท่านครั้งนี้ว่า หนทางของพวกท่านนั้นได้ถูกวางไว้แล้ว ขั้นตอนต่าง ๆ ของมันถูกกำหนดไว้แล้ว และขอบเขตของมันก็ถูกวางไว้แล้ว ฉันจะไม่ฝ่าฝืนขอบเขตเหล่านี้ ซึ่งฉันเชื่อมั่นอย่างเต็มที่ว่าเป็นหนทางที่ปลอดภัยที่สุดที่จะนำไปสู่เป้าหมาย ใช่แล้ว มันอาจเป็นหนทางที่ยาวไกล แต่ก็ไม่มีหนทางอื่นนอกจากมัน แท้จริงความเป็นลูกผู้ชายนั้นจะปรากฏได้ก็ด้วยความอดทน ความมุมานะ ความจริงจัง และการทำงานอย่างต่อเนื่องเท่านั้น ผู้ใดในหมู่พวกท่านต้องการเร่งเก็บผลไม้ก่อนที่มันจะสุก หรือเด็ดดอกไม้ก่อนถึงเวลาของมัน ฉันจะไม่อยู่ร่วมกับเขาในเรื่องนั้นไม่ว่ากรณีใด ๆ และเป็นการดีกว่าสำหรับเขาที่จะผละจากดะอ์วะฮ์นี้ไปสู่ดะอ์วะฮ์อื่น ๆ ส่วนผู้ใดอดทนอยู่กับฉันจนกระทั่งเมล็ดพันธุ์งอกงาม ต้นไม้เติบโต ผลไม้สุกงอม และถึงเวลาเก็บเกี่ยว ผลตอบแทนของเขาในเรื่องนั้นย่อมอยู่ที่อัลลอฮ์ และทั้งเราและเขาจะไม่พลาดผลตอบแทนของบรรดาผู้กระทำความดี นั่นคือ หากไม่ใช่ชัยชนะและความเป็นผู้นำ ก็คือการเป็นชะฮีดและความผาสุก

โอ้ พี่น้องอิควานมุสลิมีน จงยับยั้งความหุนหันของอารมณ์ด้วยการพินิจของสติปัญญา และจงส่องประกายแห่งสติปัญญาด้วยเปลวไฟแห่งอารมณ์ความรู้สึก จงผูกจินตนาการไว้กับความสัจจริงของข้อเท็จจริงและสภาพความเป็นจริง และจงค้นพบความจริงทั้งหลายในแสงอันเจิดจ้าเปล่งประกายของจินตนาการ อย่าได้เอนเอียงไปจนสุดทางจนปล่อยมันไว้เหมือนสิ่งที่ถูกแขวนลอย และอย่าได้ปะทะกับกฎเกณฑ์ของจักรวาล เพราะมันมีพลังเหนือกว่า แต่จงต่อสู้เอาชนะมัน ใช้ประโยชน์จากมัน เปลี่ยนทิศทางกระแสของมัน และใช้บางส่วนของมันช่วยเหลือต่ออีกบางส่วน แล้วจงรอคอยช่วงเวลาแห่งชัยชนะ ซึ่งมันมิได้อยู่ห่างไกลจากพวกท่านเลย

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَـٰنَكُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ ﴿١٤٣﴾

โอ้ พี่น้องอิควานมุสลิมีน แท้จริงพวกท่านแสวงหาพระพักตร์ของอัลลอฮ์ และแสวงหาผลบุญและความพึงพอพระทัยของพระองค์ ซึ่งสิ่งนั้นได้รับการประกันไว้สำหรับพวกท่านตราบใดที่พวกท่านยังคงมีความบริสุทธิ์ใจ อัลลอฮ์มิได้ทรงบัญชาให้พวกท่านต้องรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ของการงาน แต่ทรงบัญชาให้พวกท่านมีความสัจจริงในการมุ่งหน้าและมีการเตรียมพร้อมที่ดี หลังจากนั้น หากเราผิดพลาด เราก็จะได้รับผลตอบแทนของผู้ทำงานที่อุตสาหะพยายาม และหากเราถูกต้อง เราก็จะได้รับผลตอบแทนของผู้ประสบความสำเร็จที่ถูกต้อง ยิ่งไปกว่านั้น ประสบการณ์ทั้งในอดีตและปัจจุบันได้พิสูจน์แล้วว่า ไม่มีความดีใด ๆ นอกจากในหนทางของพวกท่าน ไม่มีผลสัมฤทธิ์ใด ๆ นอกจากด้วยแผนการของพวกท่าน และไม่มีความถูกต้องใด ๆ นอกจากในสิ่งที่พวกท่านกระทำ ดังนั้นอย่าได้เสี่ยงกับความพยายามของพวกท่าน และอย่าได้เอาสัญลักษณ์แห่งความสำเร็จของพวกท่านไปเดิมพัน จงทำงานเถิด อัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน และพระองค์จะไม่ทรงทำให้การงานของพวกท่านลดน้อยลงเลย และชัยชนะย่อมเป็นของบรรดาผู้ที่ทำงาน «และอัลลอฮ์จะไม่ทรงทำให้การศรัทธาของพวกเจ้าสูญเปล่า แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงเอ็นดู ทรงเมตตาต่อมนุษย์ทั้งหลายเสมอ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143)

ขั้นตอนการลงมือปฏิบัติของเราจะเริ่มเมื่อใด?

พี่น้องอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทั้งหลาย

เราอยู่ที่นี่ในการประชุมซึ่งข้าพเจ้าถือว่าเป็นการประชุมของครอบครัว ที่รวมครอบครัวอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนไว้ด้วยกัน ข้าพเจ้าจึงอยากพูดกับท่านทั้งหลายอย่างตรงไปตรงมาที่สุด เพราะบัดนี้ไม่มีสิ่งใดเป็นประโยชน์แก่เราอีกแล้วนอกจากการพูดกันอย่างเปิดอก

แท้จริงสนามของคำพูดนั้นไม่ใช่สนามของจินตนาการ สนามของการกระทำไม่ใช่สนามของคำพูด สนามของการญิฮาดไม่ใช่สนามของการกระทำ และสนามของการญิฮาดที่ถูกต้องก็ไม่ใช่สนามของการญิฮาดที่ผิดพลาด

เป็นเรื่องง่ายสำหรับคนจำนวนมากที่จะจินตนาการ แต่ไม่ใช่ทุกจินตนาการที่วนเวียนอยู่ในความคิดจะสามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดด้วยลิ้นได้ คนจำนวนมากสามารถพูดได้ แต่มีเพียงส่วนน้อยจากคนจำนวนมากนี้ที่ยืนหยัดได้เมื่อถึงคราวลงมือทำ และคนจำนวนมากจากส่วนน้อยนี้สามารถลงมือทำได้ แต่มีเพียงส่วนน้อยในหมู่พวกเขาที่สามารถแบกรับภาระของการญิฮาดอันยากลำบากและการงานอันเหน็ดเหนื่อยได้ และบรรดานักญิฮาดเหล่านี้ ซึ่งเป็นกลุ่มคนคัดสรรจำนวนน้อยนิดจากบรรดาผู้สนับสนุน ก็อาจหลงทางและไม่บรรลุเป้าหมายได้ หากความเมตตาดูแลของอัลลอฮ์ไม่มาช่วยเหลือพวกเขาไว้ทันท่วงที และในเรื่องราวของฏอลูตก็มีคำอธิบายถึงสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้

ดังนั้น จงเตรียมตัวของพวกท่าน และหันมาใส่ใจตัวเองด้วยการอบรมขัดเกลาที่ถูกต้องและการทดสอบอย่างละเอียดถี่ถ้วน จงทดสอบตัวเองด้วยการงาน การงานที่หนักหน่วง ที่จิตใจรังเกียจและรู้สึกว่ายากลำบาก และจงหย่าตัวเองจากความอยาก ความเคยชิน และนิสัยเดิม ๆ ของมัน

และเมื่อถึงเวลาที่ในหมู่พวกท่าน—โอ้ หมู่ชนอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน—มีกองกำลังสามร้อยกอง ซึ่งแต่ละกองได้เตรียมพร้อมตัวเองแล้ว ทั้งด้านจิตใจและจิตวิญญาณด้วยอีมานและอะกีดะฮ์ ด้านความคิดด้วยความรู้และวิทยาการ และด้านร่างกายด้วยการฝึกฝนและการออกกำลังกาย ในเวลานั้นจงเรียกร้องข้าพเจ้าเถิดให้นำพวกท่านฝ่าคลื่นลมแห่งท้องทะเลลึก บุกทะลวงขึ้นสู่ขอบฟ้า และนำพวกท่านออกทำสงครามกับผู้ดื้อรั้นและผู้กดขี่ทุกคน แล้วข้าพเจ้าจะกระทำ อินชาอัลลอฮ์ และช่างสัจจริงยิ่งนักที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «และกองทัพหนึ่งหมื่นสองพันคนจะไม่พ่ายแพ้เพราะจำนวนน้อย»

ولن يغلب اثنا عشر ألفاً من قلة

ข้าพเจ้าประเมินว่าสิ่งนี้จะใช้เวลาไม่นานนัก หลังจากได้รับความสำเร็จจากอัลลอฮ์ ขอความช่วยเหลือจากพระองค์ และยึดการอนุมัติและพระประสงค์ของพระองค์เป็นที่ตั้ง และพวกท่าน—โอ้ หมู่ผู้แทนและตัวแทนของอัล-อิควาน—อาจสามารถย่นระยะเวลานี้ให้สั้นลงได้ หากพวกท่านทุ่มเทความมุ่งมั่นและเพิ่มความพยายามเป็นทวีคูณ แต่พวกท่านก็อาจละเลย จนการคำนวณนี้ผิดพลาดและผลที่ตามมาก็แปรเปลี่ยนไป ดังนั้น จงทำให้ตัวเองตระหนักถึงภาระนี้ จงจัดตั้งกองกำลัง จงก่อตั้งหน่วยต่าง ๆ จงใส่ใจในการเรียนรู้ จงเร่งรีบไปสู่การฝึกฝน จงเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านไปยังพื้นที่ที่ดะอ์วะฮ์ยังไปไม่ถึง และอย่าปล่อยให้แม้แต่นาทีเดียวสูญเปล่าไปโดยไม่มีการงาน

ผู้ที่ได้ยินเช่นนี้อาจคิดว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมีจำนวนน้อย หรือมีความพยายามที่อ่อนแอ ข้าพเจ้าไม่ได้หมายความเช่นนั้น และนั่นก็ไม่ใช่ความหมายของคำพูดของข้าพเจ้า เพราะอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน—อัลฮัมดุลิลลาห์—มีจำนวนมาก และขบวนการที่มีสมาชิกนับพันคนเป็นตัวแทนอยู่ในที่ประชุมนี้ โดยแต่ละคนเป็นตัวแทนของสาขาทั้งสาขา ย่อมยิ่งใหญ่เกินกว่าที่จะถูกมองว่ามีจำนวนน้อย หรือถูกลืมความพยายาม หรือถูกลดทอนสิทธิของตน แต่ข้าพเจ้าหมายถึงสิ่งที่กล่าวไว้ตั้งแต่ต้นว่า คนแห่งคำพูดนั้นไม่ใช่คนแห่งการกระทำ คนแห่งการกระทำไม่ใช่คนแห่งการญิฮาด และคนแห่งการญิฮาดเพียงอย่างเดียวก็ไม่ใช่คน…

การญิฮาดที่ทรงปัญญาและเกิดผล ซึ่งนำไปสู่ผลกำไรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดด้วยการเสียสละที่น้อยที่สุด

5 - การให้ความสำคัญแก่ด้านการปฏิบัติ

ส่วนการให้ความสำคัญแก่ด้านการปฏิบัตินั้น มีหลายประการที่ปลุกเร้าสิ่งนี้ขึ้นในจิตใจของอัล-อิควาน และเรียกร้องให้บรรจุไว้ในแนวทางของพวกเขา ได้แก่

ประการหนึ่ง คือสิ่งที่อิสลามได้กล่าวไว้เฉพาะเกี่ยวกับด้านนี้โดยตรง และความหวาดเกรงว่าการงานเหล่านี้จะถูกเจือปนด้วยมลทินของการโอ้อวด (ริยาอ์) จนความเสียหายและความเสื่อมเสียเข้ามาเยือนอย่างรวดเร็ว การสร้างความสมดุลระหว่างทัศนะนี้กับสิ่งที่มีระบุไว้เกี่ยวกับการเผยแพร่ความดี การใช้ให้กระทำความดี และการรีบประกาศความดีให้เป็นที่รู้กัน เพื่อให้ประโยชน์ของมันแผ่ขยายเกินตัวผู้กระทำไปนั้น เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน ซึ่งน้อยครั้งนักที่จะสำเร็จได้ เว้นแต่ด้วยเตาฟีกจากอัลลอฮ์

อีกประการหนึ่ง คือความรังเกียจโดยธรรมชาติของอัล-อิควานต่อการที่ผู้คนพึ่งพาการโฆษณาชวนเชื่ออันเป็นเท็จ และการโหวกเหวกโวยวายที่ไม่มีการกระทำใด ๆ อยู่เบื้องหลัง ตลอดจนสิ่งที่มันก่อให้เกิดขึ้นในประชาชาตินี้ ทั้งผลกระทบอันเลวร้าย การชักนำให้หลงผิดอย่างมหันต์ และความเสื่อมเสียที่เห็นได้อย่างชัดเจน

อีกประการหนึ่ง คือสิ่งที่อัล-อิควานเกรงว่าดะอ์วะฮ์จะต้องเผชิญอย่างรวดเร็วเกินไป ไม่ว่าจะเป็นความเป็นปฏิปักษ์อย่างรุนแรง หรือมิตรภาพที่ก่อโทษ ซึ่งทั้งสองอย่างล้วนส่งผลให้การเดินทางล่าช้า หรือทำให้หยุดชะงักจากการบรรลุเป้าหมาย

ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องที่อัล-อิควานได้นำมาชั่งน้ำหนัก แล้วเลือกที่จะดำเนินดะอ์วะฮ์ของพวกเขาไปด้วยความจริงจังและรวดเร็ว แม้จะไม่มีผู้ใดรับรู้ถึงพวกเขานอกจากผู้คนรอบข้าง และแม้ว่าสิ่งนั้นจะส่งผลเพียงในแวดวงของพวกเขาเท่านั้นก็ตาม

มีผู้คนเพียงไม่กี่คนที่รู้ว่า นักดะอ์วะฮ์คนหนึ่งในบรรดานักดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควานนั้น อาจออกจากงานประจำของเขาในช่วงบ่ายวันพฤหัสบดี แล้วพอถึงเวลาอิชาอ์เขาก็ไปบรรยายให้ผู้คนฟังอยู่ที่อัล-มินยา และพอถึงเวลาละหมาดวันศุกร์เขาก็ขึ้นคุฏบะฮ์อยู่ที่มันฟะลูฏ ครั้นถึงเวลาอัศรีเขาก็บรรยายอยู่ที่อัสยูฏ และหลังอิชาอ์ก็บรรยายอยู่ที่ซูฮาจ แล้วจึงเดินทางกลับด้วยจิตใจที่สงบและหัวใจที่มั่นคง สรรเสริญอัลลอฮ์ในสิ่งที่พระองค์ทรงประทานความสำเร็จให้แก่เขา โดยไม่มีผู้ใดรับรู้ถึงเขาเลย นอกจากบรรดาผู้ที่ได้ฟังเขาเท่านั้น

นี่คือความพยายามที่หากผู้อื่นนอกจากอัล-อิควานเป็นผู้กระทำ ก็คงจะส่งเสียงโห่ร้องและโฆษณาประชาสัมพันธ์จนเต็มโลก แต่อัล-อิควาน ด้วยเหตุผลที่ได้กล่าวมาแล้ว เลือกที่จะไม่ให้ผู้คนเห็นพวกเขาในสภาพอื่นใดนอกจากในฐานะผู้ลงมือปฏิบัติ ผู้ใดที่การกระทำทำให้เขาเชื่อมั่นได้ก็เป็นการดี และผู้ใดที่การกระทำไม่อาจส่งผลต่อเขาได้ คำพูดก็ไม่อาจชี้นำเขาได้เช่นกัน

พี่น้องคนหนึ่งอาจใช้เวลาหนึ่งหรือสองเดือนห่างไกลจากครอบครัว บ้าน ภรรยา และลูก ๆ ของเขา เพื่อเรียกร้องเชิญชวนสู่อัลลอฮ์ ยามค่ำคืนเขาเป็นผู้บรรยาย ยามกลางวันเขาเป็นผู้เดินทาง วันหนึ่งอยู่ที่หุซวา อีกวันหนึ่งอยู่ที่อัล-อะกีก เขาได้บรรยายมากกว่าหกสิบครั้ง จากทิศตะวันออกของประเทศจรดทิศตะวันตก และงานชุมนุมที่เขาไปบรรยายนั้นอาจมีผู้คนนับพันจากหลากหลายชนชั้นเข้าร่วม แต่หลังจากนั้นเขากลับสั่งเสียว่า อย่าได้ทำให้เรื่องนี้เป็นที่โฆษณาหรือประกาศให้รู้กัน

อัล-อิควานได้จัดค่ายต้นแบบขึ้นที่อเล็กซานเดรียเป็นเวลาเกือบหนึ่งเดือน ซึ่งเป็นค่ายต้นแบบอย่างแท้จริง เป็นค่ายที่ผสานการฝึกฝนทางความคิดและจิตวิญญาณเข้ากับการฝึกฝนทางร่างกาย และในค่ายนั้นได้สะท้อนให้เห็นความหมายของการฝึกกีฬาและการทหารอย่างสมบูรณ์อย่างชัดแจ้ง โดยดำเนินไปเช่นนั้นตลอดช่วงเวลาดังกล่าว ภายใต้กระโจมอันจำเริญของค่ายได้รวบรวมเยาวชนผู้ยำเกรงและผู้มีอีมานไว้หนึ่งร้อยคน แต่กระนั้นเสียงสะท้อนของเรื่องนี้ก็มิได้แพร่ไปถึงผู้ใดเลย นอกจากบรรดาอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนที่ได้เข้าร่วมเท่านั้น

…ได้จัดการประชุมเช่นการประชุมของพวกท่านครั้งนี้ ซึ่งแท้จริงแล้วคือรัฐสภาที่แท้จริงที่สุดของอียิปต์ เพราะในการประชุมนี้มีตัวแทนจากทุกมณฑล ทุกอำเภอ ทุกหมู่บ้าน และทุกเมืองของประเทศ จากทุกชนชั้น อย่างเป็นตัวแทนที่แท้จริงที่สุด พวกท่านทุกคนมาร่วมกัน ณ ที่นี้ โดยไม่มีสิ่งใดผลักดันนอกจากความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะทำงานที่เกิดผล เมื่อเราส่งคำเชิญไปยังพวกท่าน สถานที่อันจำเริญแห่งนี้ก็ได้รวมพวกท่าน ผู้เป็นมวลพี่น้องมุสลิม เข้าไว้ด้วยกัน

พี่น้องมุสลิมดำเนินงานเหล่านี้และงานปฏิรูปด้านอื่น ๆ ที่ก่อเกิดผลอันดีงามที่สุด แต่พวกเขาไม่โอ้อวดและไม่คุยโวในสิ่งเหล่านั้น พวกเขาไม่กล่าวถึงแม้แต่ข้อเท็จจริง ไม่ต้องพูดถึงการกล่าวเกินจริงและการพูดเกินเลย หากกิจกรรมบางส่วนและงานบางอย่างเหล่านี้สำเร็จลุล่วงโดยองค์กรอื่นที่มิใช่อัล-อิควาน พวกเขาคงป่าวประกาศจนเสียงดังไปทั่วโลก และให้ผู้คนทั้งในตะวันออกและตะวันตกได้ยิน ก็ไม่น่าแปลกใจ เพราะเราอยู่ในยุคแห่งการโฆษณาประชาสัมพันธ์

โอ้ พี่น้องทั้งหลาย

ความหมายที่พวกท่านมุ่งหมายนั้นเป็นความหมายที่งดงามอย่างแท้จริง และเป็นแนวทางที่น่ายกย่องทั้ง ณ อัลลอฮ์และในหมู่มนุษย์ ดังนั้นจงยึดถือแนวทางนี้ต่อไปเถิด ไม่มีความผิดใด ๆ แก่พวกท่าน แต่จงตระหนักว่าบัดนี้ดะอ์วะฮ์ได้บีบบังคับให้พวกท่านต้องก้าวข้ามกำแพงของวงจำกัดออกไปสู่สนามอันกว้างใหญ่ ดะอ์วะฮ์ได้เผยตัวออกมาเอง ผู้คนเริ่มสอบถามกันถึงดะอ์วะฮ์และถึงตัวพวกท่าน คนช่างยุ่งบางคนก็เริ่มอาสาวาดภาพพวกท่านให้ผู้อื่นฟัง ทั้งที่เขาไม่รู้อะไรเกี่ยวกับกิจการของพวกท่านเลย ไม่ว่าน้อยหรือมาก ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของพวกท่านที่จะต้องชี้แจงแก่ผู้คนถึงเป้าหมายและวิถีทางของพวกท่าน ขอบเขตของแนวคิด และแนวทางการทำงานของพวกท่าน และจะต้องประกาศงานเหล่านี้ให้ผู้คนได้รับรู้ มิใช่เพื่อการโอ้อวด แต่เพื่อชี้นำไปสู่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ประชาชาติและเป็นความดีแก่ลูกหลานของประชาชาติ จงเขียนลงในหนังสือพิมพ์ "อัน-นะซีร" ซึ่งเป็นกระบอกเสียงของพวกท่าน และจงเขียนลงในหนังสือพิมพ์รายวันทั้งหลาย ซึ่งข้าพเจ้าคิดว่าจะไม่ขัดขวางหนทางของพวกท่าน จงระมัดระวังที่จะเป็นผู้สัตย์จริงโดยไม่กล่าวเกินความจริง และให้การเผยแพร่ของพวกท่านอยู่ในขอบเขตของมารยาทอันสมบูรณ์ คุณธรรมอันประเสริฐ และความใส่ใจอย่างเต็มที่ในการรวมหัวใจและผูกสัมพันธ์จิตวิญญาณให้เป็นหนึ่งเดียว และจงตระหนักไว้เสมอว่าทุกครั้งที่ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านปรากฏเด่นชัดขึ้น…

بَلِ ٱللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَىٰكُمْ لِلْإِيمَـٰنِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿١٧﴾

«…ความประเสริฐในทั้งหมดนั้นเป็นของอัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียว «แต่ทว่าอัลลอฮ์ต่างหากที่ทรงให้คุณแก่พวกท่าน ด้วยการที่พระองค์ทรงชี้นำพวกท่านสู่การศรัทธา หากพวกท่านเป็นผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:17)

6 – การที่เยาวชนหันมาสนใจดะอ์วะฮ์

ส่วนการที่เยาวชนหันมาสนใจดะอ์วะฮ์ และการที่ดะอ์วะฮ์เติบโตขึ้นในหลายแวดวง ซึ่งเป็นแหล่งเพาะที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดสำหรับดะอ์วะฮ์ทั้งหลาย คือในหมู่ชนชั้นแรงงานและชนชั้นกลาง นั้นคือเตาฟีก (ความสำเร็จที่อัลลอฮ์ทรงประทาน) อันยิ่งใหญ่ ซึ่งเราขอสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อสิ่งนั้น เยาวชนจากทุกหนแห่งได้หันมาสู่ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน พวกเขาศรัทธาต่อดะอ์วะฮ์นี้ สนับสนุนและช่วยเหลือมัน และให้สัญญาต่ออัลลอฮ์ว่าจะลุกขึ้นทำหน้าที่ตามสิทธิของมัน และทำงานในหนทางของมัน

เมื่อหลายปีก่อน มีนักศึกษามหาวิทยาลัยหกคนได้ก้าวออกมา อุทิศชีวิตและความพยายามของพวกเขาแด่อัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงรู้ถึงสิ่งนั้นจากพวกเขา พระองค์จึงทรงเสริมกำลังและสนับสนุนพวกเขา แล้วปรากฏว่าทั่วทั้งมหาวิทยาลัยก็มีผู้สนับสนุนอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ที่รักพวกเขา ให้เกียรติพวกเขา และปรารถนาให้พวกเขาประสบความสำเร็จ และปรากฏว่าในหมู่เยาวชนมหาวิทยาลัยมีกลุ่มผู้ศรัทธาอันมีเกียรติ ที่ทุ่มเทตนเองเพื่อดะอ์วะฮ์ และเผยแพร่ข่าวดีของมันในทุกหนแห่ง

จงกล่าวเช่นเดียวกันนั้นเกี่ยวกับอัล-อัซฮัรอันทรงเกียรติ และอัล-อัซฮัรโดยธรรมชาติของมันคือป้อมปราการของดะอ์วะฮ์อิสลาม และเป็นที่พึ่งพิงของอิสลาม ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่อัล-อัซฮัรจะถือว่าดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเป็นดะอ์วะฮ์ของตน และถือว่าเป้าหมายของมันคือเป้าหมายของตน และที่แถวขบวนของอัล-อิควานและสโมสรต่าง ๆ ของอัล-อิควานจะเต็มไปด้วยเยาวชนผู้ตื่นตัวของอัล-อัซฮัร ตลอดจนอุละมาอ์ผู้ทรงคุณธรรม ครูผู้สอน และนักเทศนาของที่นั่น และพวกเขาทั้งหมดมีบทบาทอย่างยิ่งใหญ่ที่สุดในการเผยแพร่ดะอ์วะฮ์ สนับสนุนมัน และเรียกร้องสู่มันในทุกหนแห่ง

يَهْدِى ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُ

การหันมาสนใจของเยาวชนนั้นมิได้จำกัดอยู่เฉพาะกลุ่มนักศึกษา ผู้มีความรู้ และผู้ที่เกี่ยวข้องกับพวกเขาเท่านั้น หากแต่ประชาชนผู้ศรัทธาจำนวนมากจากหลากหลายชนชั้นก็ได้หันมาสู่ดะอ์วะฮ์ และเป็นผู้ช่วยเหลือที่ดีที่สุดในการสนับสนุนมัน และเยาวชนจำนวนมากเคยหลงทาง แล้วอัลลอฮ์ทรงชี้นำเขา เคยสับสนไร้ทิศทาง แล้วอัลลอฮ์ทรงนำทางเขา การฝ่าฝืนเคยเป็นนิสัยของเขา แล้วอัลลอฮ์ทรงประทานเตาฟีกให้เขาภักดี และเขาเคยไม่รู้จักเป้าหมายใดในชีวิต แล้วเป้าหมายก็ปรากฏชัดอยู่เบื้องหน้าเขา «อัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์สู่รัศมีของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:35)

وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١٢٦﴾

และแท้จริงเราถือว่าสิ่งนั้นเป็นสัญญาณหนึ่งของเตาฟีก และเราสัมผัสได้ถึงความก้าวหน้าใหม่ ๆ ในด้านนี้ทุกวัน ซึ่งเรียกร้องเราไปสู่ความหวังอันแรงกล้า ความมุมานะ และการทุ่มเทความพยายามให้มากขึ้นเป็นทวีคูณ «และการช่วยเหลือนั้นมิได้มาจากที่ใด นอกจากจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:126)

7 – การแพร่กระจายอย่างรวดเร็วในหมู่บ้านและเมือง

ส่วนการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วของดะอ์วะฮ์ในหมู่บ้านและเมืองต่าง ๆ นั้น ข้าพเจ้าได้เล่าให้ท่านทั้งหลายฟังแล้วว่า ดะอ์วะฮ์ได้ถือกำเนิดขึ้นที่อิสมาอีลียะฮ์ เติบโตขึ้นในบรรยากาศอันบริสุทธิ์ของที่นั่น และเริ่มก้าวเดินบนผืนทรายอันงดงามที่ทอดยาวของมัน โดยสิ่งที่หล่อเลี้ยงและทำให้มันเติบโตคือสิ่งที่ผู้คนได้เห็นอยู่ทุกเช้าทุกค่ำ จากภาพการยึดครองของต่างชาติ และการผูกขาดของชาวยุโรปเหนือความมั่งคั่งของประเทศนี้ คลองสุเอซแห่งนี้แหละคือต้นเหตุของโรคร้ายและรากเหง้าของภัยพิบัติ และใน […]

ทางทิศตะวันตกคือค่ายทหารอังกฤษพร้อมอาวุธยุทโธปกรณ์ และทางทิศตะวันออกคือสำนักงานใหญ่ฝ่ายบริหารของบริษัทคลองสุเอซ พร้อมเครื่องเรือน ผู้บริหาร ความยิ่งใหญ่ และเงินเดือนค่าตอบแทนอันสูงลิ่ว ส่วนชาวอียิปต์กลับเป็นคนแปลกหน้าท่ามกลางบรรยากาศทั้งหมดนี้ในบ้านเกิดของตนเอง เขาถูกริดรอนสิทธิ์ ในขณะที่คนอื่นได้ดื่มด่ำกับความอุดมสมบูรณ์ของมาตุภูมิของเขา เขาต้องต่ำต้อยด้อยค่า ในขณะที่ชาวต่างชาติภาคภูมิใจกับสิ่งที่ตนแย่งชิงไปจากแหล่งปัจจัยยังชีพของเขา ความรู้สึกเช่นนี้ได้กลายเป็นอาหารอันดีงามและพลังหนุนเสริมอันประเสริฐแก่ดะอ์วะฮ์ของอิควาน ดะอ์วะฮ์จึงแผ่ขยายร่มเงาของตนไปทั่วเขตคลองสุเอซ แล้วก้าวข้ามไปยังอัล-บะห์รุศ-ศอฆีร และต่อไปยังจังหวัดอัด-ดะเกาะฮ์ลียะฮ์ ดะอ์วะฮ์นี้เข้าไปยึดพื้นที่ในหัวใจของผู้ศรัทธาต่อมันในฐานะเมล็ดพันธุ์เล็ก ๆ อันเรียบง่าย แล้วไม่นานนักก็เข้าครอบครองหัวใจเหล่านั้น และหลอมรวมความรู้สึกนึกคิดของพวกเขาไว้ทั้งหมด จนกลายเป็นความหวังสูงสุดและเป้าหมายสูงสุดของบุคคลผู้นั้น เขาจึงเรียกร้องเชิญชวน เสียสละ และทุ่มเทให้แก่มัน

และดะอ์วะฮ์ได้ก้าวเข้าสู่กรุงไคโร ด้วยการผนวกรวมของสมาคมอารยธรรมอิสลาม พร้อมทั้งนักดะอ์วะฮ์และเครื่องมือต่าง ๆ ของสมาคมเข้ากับอิควาน ด้วยความศรัทธาต่ออุดมการณ์ของอิควาน ด้วยการเลือกที่จะทำงานร่วมกับญะมาอะฮ์ ด้วยความไม่ใยดีต่อตำแหน่งและชื่อเสียง และด้วยความรังเกียจต่อความเห็นแก่ตัวเฉพาะบุคคลที่เคยทำลายงานทุกอย่างของเรามาแล้ว ต่อมาจึงมีการจัดตั้งสำนักงานอิรชาดกลาง (สำนักงานชี้นำทั่วไป) ขึ้นที่กรุงไคโร เพื่อกำกับดูแลสาขาต่าง ๆ ของญะมาอะฮ์ที่ถือกำเนิดขึ้นในภูมิภาคและเมืองต่าง ๆ และทำงานอย่างไม่หยุดหย่อนในการเผยแพร่อุดมการณ์และนำไปสู่เมืองต่าง ๆ ที่ยังไม่เคยได้รับการติดต่อ

หลังจากนั้นสำนักงานก็ยึดถือเป็นแนวปฏิบัติตลอดมา โดยที่สมาชิกของสำนักงานจะตัดแบ่งจากปัจจัยยังชีพ เวลา และความพยายามของพวกเขาเอง เพื่อใช้เป็นกำลังในการรับใช้อะกีดะฮ์ของพวกเขา ด้วยความสงวนตนดุจราชสีห์ และความบริสุทธิ์ดุจน้ำฝนจากเมฆ พวกเขาไม่แบมือขอผู้ใด ไม่ร้องขอสิ่งใดจากผู้ใหญ่หรือองค์กรใด ๆ ไม่รับเงินจากรัฐบาล และไม่แสวงหาความช่วยเหลือจากผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์ จนกระทั่งสาขาต่าง ๆ ของอิควานแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็วยิ่งในทุกภูมิภาคของประเทศอียิปต์ ตั้งแต่อัสวาน ถึงอเล็กซานเดรีย ถึงเราะชีด ถึงพอร์ตซาอิด ถึงสุเอซ ถึงฏ็อนฏอ ถึงอัล-ฟัยยูม ถึงบะนีสุวัยฟ์ ถึงอัล-มินยา ถึงอัสยูฏ ถึงญิรญา ถึงกินา และอำเภอกับหมู่บ้านต่าง ๆ ที่อยู่ระหว่างนั้น

และดะอ์วะฮ์ก็มิได้หยุดอยู่เพียงพรมแดนอียิปต์เท่านั้น หากแต่ก้าวข้ามไปยังดินแดนส่วนใต้ของมาตุภูมิอันเป็นที่รัก คือซูดานที่เราพร้อมพลีชีพเพื่อปกป้อง แล้วต่อไปยังดินแดนส่วนอื่น ๆ ของมาตุภูมิอิสลามอันทรงเกียรติ คือซีเรียและดินแดนต่าง ๆ ของมันทางทิศตะวันออก และมัฆริบและดินแดนต่าง ๆ ของมันทางทิศตะวันตก แล้วต่อไปยังดินแดนอื่น ๆ ในบรรดาประเทศอิสลามอันจำเริญของเรา เมื่อก่อนเราเป็นผู้ชี้นำดะอ์วะฮ์และทำงานเพื่อเผยแพร่มัน แต่บัดนี้ดะอ์วะฮ์กลับล่วงหน้าเราไปยังเมืองและหมู่บ้านต่าง ๆ และบีบให้เราต้องติดตามไปและปฏิบัติตามสิทธิของมัน ไม่ว่าจะมีความยากลำบากและความเหน็ดเหนื่อยเพียงใดก็ตาม และที่สำคัญก็คือ ความผูกพันระหว่างองค์กรเหล่านี้ทั้งหมด มิใช่เป็นเพียงความคล้ายคลึงกันในชื่อ หรือความเป็นหนึ่งเดียวในเป้าหมายโดยทั่วไปเท่านั้น ไม่เลย แต่มันคือความผูกพันที่แข็งแกร่งที่สุดในบรรดาความผูกพันทั้งปวง มันคือความผูกพันแห่งความรักอันลึกซึ้ง ความร่วมมืออันแน่นแฟ้น การเชื่อมโยงอันศักดิ์สิทธิ์และมั่นคง การรวมตัวอย่างสมบูรณ์รอบแกนกลางและศูนย์กลางของดะอ์วะฮ์ และความเป็นหนึ่งเดียวอันครอบคลุมทั้งในความเจ็บปวดและความหวัง การญิฮาดและการงาน วิธีการและเป้าหมาย ตลอดจนแนวทางและขั้นตอนต่าง ๆ และหลังจากนี้แล้วก็ไม่มีสิ่งใดที่ผู้ใฝ่หาจะต้องการเพิ่มเติมได้อีก

และองค์กรต่าง ๆ เหล่านี้ในหัวเมืองและหมู่บ้าน มิได้จำกัดงานของตนอยู่เพียงการปฏิบัติตามคำสั่งของสำนักงานใหญ่ที่กรุงไคโรเท่านั้น หากแต่ยังทุ่มเทและทำงานในด้านต่าง ๆ ของการบริการสาธารณะ โดยสร้างสโมสรของตนเอง หลายแห่งได้สร้างอาคารที่ทำการของตนจนกลายเป็นกรรมสิทธิ์ของตนโดยสมบูรณ์ และหลายแห่งก็ได้ดำเนินโครงการด้านการกุศล เศรษฐกิจ และสังคมไว้มากมาย ทุกแห่งล้วนตื่นตัวอยู่เสมอและสร้างผลงานไว้มาก นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างสำนักงานกับสาขาและองค์กรต่าง ๆ ของตนมิใช่ความสัมพันธ์ระหว่างผู้บังคับบัญชากับผู้ใต้บังคับบัญชา และมิใช่เพียงความสัมพันธ์ทางการบริหารล้วน ๆ หรือการกำกับดูแลทางวิชาการเท่านั้น แต่เป็นความสัมพันธ์ที่อยู่เหนือสิ่งทั้งปวงนั้น กล่าวคือ ประการแรก เป็นความสัมพันธ์ทางจิตวิญญาณ และเป็นความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในครอบครัวเดียวกัน คือการเยี่ยมเยียนกันเพื่ออัลลอฮ์ บรรดานักดะอ์วะฮ์ของอัลอิควานจะไปเยี่ยมเยียนพี่น้องของพวกเขา คลุกคลีอยู่กับพวกเขา และรับรู้เรื่องราวสำคัญที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและกิจการทั้งส่วนตัวและส่วนรวมของพวกเขา ซึ่งเท่าที่ข้าพเจ้าทราบ ยังไม่มีองค์กรใดในบรรดาองค์กรที่มีอยู่ได้รับสิ่งนี้ และนั่นคือความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่พระองค์ทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์

พี่น้องทั้งหลาย!

ข้าพเจ้าจะไม่ปิดบังท่านทั้งหลายว่า ข้าพเจ้าภาคภูมิใจในเอกภาพแห่งภราดรภาพอันแท้จริงนี้ ภูมิใจในความผูกพันอันเป็นไปเพื่อพระผู้อภิบาลที่แข็งแกร่งมั่นคงนี้ และมีความหวังอันยิ่งใหญ่ต่ออนาคต ตราบใดที่ท่านทั้งหลายยังคงเป็นพี่น้องกันเพื่ออัลลอฮ์ รักใคร่กันและร่วมมือกันเช่นนี้ ดังนั้น จงรักษาเอกภาพนี้ไว้ให้มั่น เพราะมันคืออาวุธและเสบียงกำลังของท่าน

และแท้จริง ผู้คนจำนวนมากต่างถามกันว่า อัลอิควานอัลมุสลิมูนนำค่าใช้จ่ายของดะอ์วะฮ์นี้มาจากไหน ทั้งที่เป็นค่าใช้จ่ายจำนวนมากซึ่งแม้แต่คนร่ำรวยก็ยังไม่อาจแบกรับไหว ไม่ต้องพูดถึงคนยากจน?

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ

พึงรู้เถิด ทั้งคนเหล่านั้นและคนอื่น ๆ ว่า อัลอิควานอัลมุสลิมูนไม่เคยตระหนี่ต่อดะอ์วะฮ์ของพวกเขาแม้สักวันเดียว ไม่ว่าจะด้วยอาหารประทังชีวิตของลูก ๆ หยาดโลหิตของพวกเขา และค่าใช้จ่ายสำหรับสิ่งจำเป็นของพวกเขา ไม่ต้องกล่าวถึงสิ่งฟุ่มเฟือยและส่วนที่เหลือจากค่าใช้จ่ายของพวกเขา และในวันที่พวกเขารับภาระนี้ไว้ พวกเขารู้ดีว่า นี่คือดะอ์วะฮ์ที่ไม่ยอมรับสิ่งใดที่น้อยกว่าเลือดเนื้อและทรัพย์สิน พวกเขาจึงสละสิ่งทั้งปวงนั้นเพื่ออัลลอฮ์ และเข้าใจความหมายแห่งพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธา โดยที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์เป็นการตอบแทน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111) พวกเขาจึงยอมรับการซื้อขายนั้น และมอบสินค้าให้ด้วยความยินยอมพร้อมใจ โดยเชื่อมั่นว่าความโปรดปรานทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์ พวกเขาจึงพอเพียงด้วยสิ่งที่อยู่ในมือของตน โดยไม่ต้องพึ่งพาสิ่งที่อยู่ในมือของผู้อื่น และอัลลอฮ์ทรงประทานความบะเราะกะฮ์ให้แก่พวกเขาในสิ่งที่มีน้อย จนเกิดผลอย่างมากมาย

พี่น้องทั้งหลาย จนถึงบัดนี้ สำนักงานแนะแนวทั่วไป (มักตับอัลอิรชาดอัลอาม) ยังไม่เคยได้รับเงินอุดหนุนแม้แต่ครั้งเดียวจากรัฐบาลใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลใดก็ตาม และนี่คือสำนักงานที่ภาคภูมิใจ และท้าทายผู้คนทั้งหลายให้ใครสักคนกล่าวว่า มีเงินแม้เพียงหนึ่งกิรช์ไหลเข้าสู่คลังของสำนักงานนี้จากที่อื่นนอกเหนือจากกระเป๋าของสมาชิก และเราก็ไม่ต้องการสิ่งอื่นใดนอกจากนี้ เราจะไม่รับนอกจากจากสมาชิกหรือจากผู้ที่รักใคร่ (ขบวนการ) เท่านั้น และเราจะไม่พึ่งพารัฐบาลในเรื่องใดเลย ดังนั้น ท่านทั้งหลายอย่าได้นำสิ่งนั้นมาไว้ในการวางแผนหรือแนวทางของท่าน อย่าได้หวังพึ่งมัน และอย่าได้ทำงานเพื่อมัน «และพวกเจ้าจงวอนขอต่ออัลลอฮ์จากความโปรดปรานของพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:32)

وَسْـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضْلِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًا ﴿٣٢﴾

พี่น้องทั้งหลาย นั่นคือคุณลักษณะบางประการของดะอ์วะฮ์ของท่าน ข้าพเจ้าได้ถือโอกาสนี้กล่าวถึงมันแก่ท่านทั้งหลาย และหลังจากนั้น ข้าพเจ้าจะขอกล่าวต่อไปยังอีกด้านหนึ่งที่สำคัญในบรรดาด้านต่าง ๆ ของ

…ดะอ์วะฮ์ ซึ่งในเรื่องนี้ จุดยืนของอิควานที่มีต่อมันอาจทำให้ผู้คนจำนวนมากสับสน และบางทีอาจไม่ชัดเจนแม้แต่กับสมาชิกอิควานบางคนเอง เราจึงจะมาร่วมกันกำหนดให้ชัด และร่วมกันขจัดความคลุมเครือใด ๆ ที่อาจมีอยู่

แนวทางของอิควานุลมุสลิมีน

เป้าหมายและวิถีทาง

พี่น้องผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย ข้าพเจ้าคิดว่าท่านทั้งหลายได้รับรู้เป้าหมาย วิถีทาง และภารกิจของอิควานอย่างครบถ้วนแล้วจากคำบรรยายอันยืดยาวนี้

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً

เป้าหมายของอิควานจำกัดอยู่ที่การสร้างคนรุ่นใหม่ซึ่งศรัทธาในคำสอนของอิสลามที่ถูกต้อง คนรุ่นนี้จะทำงานเพื่อย้อมประชาชาติด้วยสีสันแห่งอิสลามอย่างสมบูรณ์ในทุกด้านของชีวิต «(นี่คือ) สีสันของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในด้านสีสัน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138) ส่วนวิถีทางของพวกเขาในเรื่องนี้จำกัดอยู่ที่การเปลี่ยนแปลงค่านิยมทั่วไปของสังคม และการอบรมบ่มเพาะผู้สนับสนุนดะอ์วะฮ์ให้ยึดมั่นในคำสอนเหล่านี้ เพื่อให้พวกเขาเป็นแบบอย่างแก่ผู้อื่นในการยึดมั่น การใส่ใจรักษา และการยอมปฏิบัติตามบทบัญญัติของมัน พวกเขาได้มุ่งไปสู่เป้าหมายภายในกรอบของวิถีทางของตน จนบรรลุความสำเร็จในระดับที่พวกเขาพึงพอใจและสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อความสำเร็จนั้น ข้าพเจ้าคิดว่าข้าพเจ้าไม่จำเป็นต้องอธิบายหรือชี้แจงเพิ่มเติมในประเด็นนี้อีก

อิควานกับกำลังและการปฏิวัติ

ผู้คนจำนวนมากต่างตั้งคำถามว่า อิควานุลมุสลิมีนมีความตั้งใจที่จะใช้กำลังเพื่อบรรลุจุดประสงค์และไปให้ถึงเป้าหมายของพวกเขาหรือไม่ และอิควานุลมุสลิมีนคิดที่จะเตรียมการปฏิวัติครั้งใหญ่ต่อระบอบการเมืองหรือระบบสังคมในอียิปต์หรือไม่…?

ข้าพเจ้าไม่ต้องการปล่อยให้ผู้ตั้งคำถามเหล่านี้ตกอยู่ในความงุนงง แต่ข้าพเจ้าจะถือโอกาสนี้เปิดเผยคำตอบอย่างตรงไปตรงมาต่อเรื่องนี้ด้วยความชัดเจนแจ่มแจ้ง ผู้ใดประสงค์ก็จงรับฟังเถิด

وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ

المؤمن القوي خير من المؤمن الضعيف

اللّهُمّ إنّي أعوذُ بِكَ مِنَ الْهَمّ وَالْحَزَنِ، وَأعوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَأعوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ والْبُخْلِ وَأعوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدّيْنِ وَقَهْرِ الرّجَالِ

สำหรับเรื่องกำลังนั้น มันคือสัญลักษณ์ของอิสลามในทุกระบบและทุกบทบัญญัติของมัน อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ประกาศไว้อย่างชัดเจนแจ่มแจ้งว่า «และพวกเจ้าจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขาเท่าที่พวกเจ้าสามารถจะเตรียมได้ ซึ่งกำลังและม้าที่ผูกเตรียมไว้ เพื่อทำให้ศัตรูของอัลลอฮ์และศัตรูของพวกเจ้าหวาดกลัว» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:60) และท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ผู้ศรัทธาที่แข็งแรงนั้นดีกว่าผู้ศรัทธาที่อ่อนแอ» ยิ่งไปกว่านั้น กำลังยังเป็นสัญลักษณ์ของอิสลามแม้แต่ในการขอดุอาอ์ ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงความนอบน้อมและความถ่อมตน จงฟังสิ่งที่ท่านนบี ﷺ เคยใช้ขอดุอาอ์เป็นการส่วนตัว และสอนแก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน และใช้วิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของท่านว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความกังวลและความโศกเศร้า ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความไร้ความสามารถและความเกียจคร้าน ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความขลาดกลัวและความตระหนี่ และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการถูกหนี้สินท่วมท้นและการถูกผู้คนกดขี่» ท่านไม่เห็นหรือว่าในดุอาอ์เหล่านี้ ท่านได้ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากความอ่อนแอทุกรูปแบบ ได้แก่ ความอ่อนแอของเจตนารมณ์อันเกิดจากความกังวลและความโศกเศร้า ความอ่อนแอในการสร้างผลผลิตอันเกิดจากความไร้ความสามารถและความเกียจคร้าน และความอ่อนแอทางการเงิน…

…และ (ทรงขอความคุ้มครองให้พ้นจากความอ่อนแอของ) ทรัพย์สินอันเกิดจากความขลาดและความตระหนี่ และความอ่อนแอของเกียรติและศักดิ์ศรีอันเกิดจากหนี้สินและการถูกกดขี่ มิใช่หรือ?.. แล้วท่านจะคาดหวังอะไรจากผู้ที่ปฏิบัติตามศาสนานี้ นอกจากให้เขาเป็นผู้เข้มแข็งในทุกสิ่ง มีความเข้มแข็งเป็นคำขวัญในทุกเรื่อง?.. ดังนั้น อัลอิควาน อัลมุสลิมูนจึงจำเป็นต้องเป็นผู้เข้มแข็ง และจำเป็นต้องทำงานด้วยความเข้มแข็ง

แต่อัลอิควาน อัลมุสลิมูนมีความคิดที่ลึกซึ้งกว่าและมองการณ์ไกลกว่าที่จะถูกความผิวเผินของการกระทำและความคิดชักจูงไป พวกเขาจึงไม่ละเลยที่จะพิจารณาเจาะลึกถึงแก่นของสิ่งเหล่านั้น และชั่งน้ำหนักผลลัพธ์ เป้าหมาย และสิ่งที่มุ่งหวังจากสิ่งเหล่านั้นเสมอ พวกเขารู้ดีว่าระดับแรกของความเข้มแข็งคือความเข้มแข็งของอะกีดะฮ์และอีมาน ถัดมาคือความเข้มแข็งของความเป็นเอกภาพและความผูกพัน หลังจากนั้นจึงเป็นความเข้มแข็งของกำลังแขนและอาวุธ และไม่ถูกต้องที่จะกล่าวว่ากลุ่มใดเข้มแข็ง จนกว่าจะมีความหมายทั้งหมดนี้ครบถ้วน และหากกลุ่มใดใช้กำลังแขนและอาวุธ ทั้งที่ตนเองยังแตกแยกกระจัดกระจาย ระบบปั่นป่วน หรืออะกีดะฮ์อ่อนแอ อีมานมอดดับ จุดจบของกลุ่มนั้นก็จะเป็นความพินาศและความหายนะ

นี่คือมุมมองหนึ่ง และมีอีกมุมมองหนึ่ง คือ อิสลาม ซึ่งมีความเข้มแข็งเป็นคำขวัญนั้น ได้สั่งให้ใช้กำลังในทุกสถานการณ์และทุกสภาพการณ์หรือไม่? หรือได้วางขอบเขตไว้สำหรับเรื่องนั้น กำหนดเงื่อนไข และชี้นำการใช้กำลังไปในทิศทางที่จำกัดไว้?

และมุมมองที่สาม คือ กำลังควรเป็นการรักษาวิธีแรก หรือเป็นยาขนานสุดท้ายประดุจการจี้ด้วยเหล็กร้อน? และเป็นหน้าที่ของมนุษย์หรือไม่ที่จะต้องชั่งน้ำหนักระหว่างผลดีที่เกิดจากการใช้กำลังกับผลเสียของมัน รวมทั้งสภาพแวดล้อมที่ห้อมล้อมการใช้กำลังนั้น? หรือเป็นหน้าที่ของเขาที่จะใช้กำลังไปเลย แล้วหลังจากนั้นจะเกิดอะไรขึ้นก็ช่างมัน?

นี่คือมุมมองต่าง ๆ ที่อัลอิควาน อัลมุสลิมูนนำมาพิจารณาต่อวิธีการใช้กำลังก่อนที่จะลงมือ ส่วนการปฏิวัตินั้นเป็นรูปแบบของการใช้กำลังที่รุนแรงที่สุด ดังนั้นการมองของอัลอิควาน อัลมุสลิมูนต่อเรื่องนี้จึงละเอียดและลึกซึ้งยิ่งกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศเช่นอียิปต์ ซึ่งได้ลองผ่านการปฏิวัติมาแล้ว และมิได้เก็บเกี่ยวสิ่งใดจากเบื้องหลังของมันเลย นอกจากสิ่งที่ท่านทั้งหลายรู้กันอยู่แล้ว

และหลังจากมุมมองและการประเมินทั้งหมดนี้ ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่ผู้ที่ตั้งคำถามเหล่านั้นว่า อัลอิควาน อัลมุสลิมูนจะใช้กำลังในทางปฏิบัติ เมื่อไม่มีวิธีอื่นใดได้ผล และเมื่อพวกเขามั่นใจว่าได้เตรียมความพร้อมด้านอีมานและความเป็นเอกภาพครบถ้วนแล้ว และเมื่อพวกเขาใช้กำลังนี้ พวกเขาจะเป็นผู้มีเกียรติและเปิดเผยตรงไปตรงมา พวกเขาจะตักเตือนก่อน และรอคอย หลังจากนั้นจึงจะก้าวไปข้างหน้าอย่างมีเกียรติและสง่างาม และพวกเขาจะยอมรับผลทุกประการที่เกิดจากจุดยืนนี้ด้วยความพึงพอใจและความสบายใจอย่างเต็มที่

ส่วนการปฏิวัตินั้น อัลอิควาน อัลมุสลิมูนไม่ได้คิดถึงมัน ไม่ได้พึ่งพามัน และไม่ได้เชื่อในประโยชน์และผลลัพธ์ของมัน ถึงแม้ว่าพวกเขาจะกล่าวอย่างเปิดเผยต่อทุกรัฐบาลในอียิปต์ว่า หากสภาพการณ์ยังคงดำเนินไปเช่นนี้ และบรรดาผู้ปกครองไม่คิดถึงการปฏิรูปอย่างเร่งด่วนและการแก้ไขปัญหาเหล่านี้อย่างรวดเร็ว สิ่งนั้นจะนำไปสู่การปฏิวัติอย่างแน่นอน ซึ่งไม่ใช่การกระทำของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน และไม่ใช่มาจากการเรียกร้องเชิญชวนของพวกเขา แต่เกิดจากแรงกดดันของสถานการณ์ ความจำเป็นของสภาพการณ์ และการละเลยกิจการต่าง ๆ ของการปฏิรูป และปัญหาเหล่านี้ที่ทวีความซับซ้อนขึ้นตามกาลเวลาและลุกลามรุนแรงขึ้นเมื่อวันเวลาผ่านไป ก็มิใช่อื่นใดนอกจากสัญญาณเตือนภัยหนึ่งในบรรดาสัญญาณเตือนภัยเหล่านี้ ดังนั้น บรรดาผู้กอบกู้จงรีบเร่งลงมือกระทำเถิด

อัลอิควานอัลมุสลิมูนกับการปกครอง

ผู้คนอีกกลุ่มหนึ่งตั้งคำถามว่า ในแนวทางของอัลอิควานอัลมุสลิมูนนั้น มีเป้าหมายที่จะเป็นรัฐบาลและเรียกร้องอำนาจการปกครองด้วยหรือไม่? และพวกเขามีวิธีการอย่างไรเพื่อไปสู่เป้าหมายนั้น?… ข้าพเจ้าจะไม่ปล่อยให้ผู้ตั้งคำถามเหล่านี้ต้องสับสนงุนงงเช่นกัน และเราจะไม่ตระหนี่ที่จะให้คำตอบแก่พวกเขา

อัลอิควานอัลมุสลิมูนดำเนินทุกย่างก้าว ทุกความหวัง และทุกการงานของพวกเขาตามทางนำของอิสลามอันเที่ยงตรง ตามที่พวกเขาเข้าใจ และตามที่พวกเขาได้อธิบายความเข้าใจนี้ไว้แล้วในตอนต้นของถ้อยแถลงนี้ อิสลามที่อัลอิควานอัลมุสลิมูนศรัทธานี้ ถือว่ารัฐบาลเป็นหลักการหนึ่งในบรรดาหลักการของอิสลาม และอาศัยการบังคับใช้เช่นเดียวกับที่อาศัยการชี้แนะ ในอดีตท่านเคาะลีฟะฮ์คนที่สาม (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงยับยั้ง (ความชั่ว) ด้วยอำนาจการปกครอง ในสิ่งที่พระองค์มิได้ทรงยับยั้งด้วยอัลกุรอาน» และท่านนบี ﷺ ได้ถือว่าการปกครองเป็นห่วงยึดหนึ่งในบรรดาห่วงยึดของอิสลาม

إن الله ليزع بالسلطان ما لا يزع بالقرآن

การปกครองนั้นถูกนับไว้ในตำราฟิกฮ์ของเราว่าเป็นส่วนหนึ่งของหลักความเชื่อและหลักการพื้นฐาน มิใช่ส่วนหนึ่งของประเด็นฟิกฮ์ปลีกย่อย อิสลามจึงเป็นทั้งการปกครองและการบังคับใช้ เช่นเดียวกับที่เป็นทั้งการบัญญัติกฎหมายและการสั่งสอน และเป็นทั้งกฎหมายและการตัดสินคดี ซึ่งสิ่งใดสิ่งหนึ่งไม่อาจแยกออกจากอีกสิ่งหนึ่งได้ นักปฏิรูปอิสลามหากพึงพอใจให้ตนเองเป็นเพียงนักนิติศาสตร์ผู้ชี้แนะ ผู้วินิจฉัยบทบัญญัติ สาธยายคำสอน และแจกแจงประเด็นปลีกย่อยและหลักการพื้นฐาน แล้วปล่อยให้ผู้มีอำนาจบังคับใช้บัญญัติกฎหมายแก่ประชาชาติในสิ่งที่อัลลอฮ์มิได้ทรงอนุมัติ และใช้อำนาจบังคับใช้นั้นบีบบังคับประชาชาติให้ฝ่าฝืนพระบัญชาของพระองค์ ผลที่ตามมาโดยธรรมชาติก็คือ เสียงของนักปฏิรูปผู้นี้จะเป็นเพียงเสียงตะโกนในหุบเขาและการเป่าลงบนกองขี้เถ้า ดังที่ผู้คนกล่าวกัน

อาจเป็นที่เข้าใจได้หากนักปฏิรูปอิสลามจะพอใจอยู่ในฐานะของการตักเตือนและการชี้แนะ หากพวกเขาพบว่าผู้มีอำนาจบังคับใช้รับฟังพระบัญชาของอัลลอฮ์ บังคับใช้บทบัญญัติของพระองค์ และนำอายะฮ์ต่าง ๆ ของพระองค์และหะดีษของท่านนบีของพระองค์ไปสู่ผู้คน แต่สภาพการณ์ดังที่เราเห็นอยู่นี้ คือ บทบัญญัติอิสลามอยู่ในหุบเขาหนึ่ง และกฎหมายที่ใช้กันจริงอยู่ในอีกหุบเขาหนึ่ง การที่นักปฏิรูปอิสลามนิ่งเฉยไม่เรียกร้องอำนาจการปกครองจึงเป็นความผิดในทัศนะของอิสลาม ซึ่งไม่อาจลบล้างได้นอกจากด้วยการลุกขึ้นและช่วงชิงอำนาจการบังคับใช้กลับคืนมาจากมือของบรรดาผู้ที่ไม่ยึดถือบทบัญญัติของอิสลามอันเที่ยงตรง

นี่คือถ้อยคำที่ชัดเจน ซึ่งเรามิได้คิดขึ้นเองตามอำเภอใจ หากแต่เราใช้มันเพื่อยืนยันบทบัญญัติของอิสลามอันเที่ยงตรง

ด้วยเหตุนี้ อัลอิควานอัลมุสลิมูนจึงมิได้แสวงหาอำนาจการปกครองเพื่อตนเอง หากพวกเขาพบว่ามีผู้ใดในประชาชาติที่พร้อมจะแบกรับภาระ ปฏิบัติตามอะมานะฮ์ (ความไว้วางใจ) นี้ และปกครองตามแนวทางอิสลามที่ยึดอัลกุรอาน พวกเขาก็จะเป็นทหาร ผู้สนับสนุน และผู้ช่วยเหลือของผู้นั้น แต่หากพวกเขาไม่พบ การปกครองก็เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางของพวกเขา และพวกเขาจะทำงานเพื่อช่วงชิงมันกลับคืนมาจากมือของทุกรัฐบาลที่ไม่บังคับใช้พระบัญชาของอัลลอฮ์

ด้วยเหตุนี้ อัลอิควานอัลมุสลิมูนจึงมีสติปัญญาและความรอบคอบเกินกว่าที่จะก้าวเข้าสู่ภารกิจการปกครองในขณะที่จิตใจของประชาชาติยังอยู่ในสภาพเช่นนี้ จำเป็นต้องมีช่วงเวลาหนึ่งที่หลักการของอัลอิควานได้แผ่ขยายและครอบคลุมไปทั่ว และประชาชนได้เรียนรู้ว่าจะให้ความสำคัญแก่ประโยชน์ส่วนรวมเหนือประโยชน์ส่วนตนได้อย่างไร

และมีถ้อยคำหนึ่งที่เราจำเป็นต้องกล่าวในสถานการณ์นี้ คือ อัลอิควานอัลมุสลิมูนไม่เคยเห็นว่ามีรัฐบาลใดในบรรดารัฐบาลที่พวกเขาได้ร่วมยุคสมัยด้วย จะเป็นผู้ลุกขึ้นแบกรับภาระนี้ หรือแสดงความพร้อมอย่างแท้จริงที่จะสนับสนุนแนวคิดอิสลาม ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลชุดปัจจุบัน รัฐบาลชุดก่อน หรือรัฐบาลพรรคการเมืองอื่น ๆ ดังนั้นขอให้ประชาชาติได้รับรู้ความจริงข้อนี้ และเรียกร้องสิทธิอันพึงมีตามหลักอิสลามจากผู้ปกครองของตน และขอให้อัลอิควานอัลมุสลิมูนลงมือทำงานต่อไป

ถ้อยคำประการที่สองคือ ไม่มีความผิดพลาดใดจะร้ายแรงไปกว่าการที่บางคนเข้าใจว่า อัลอิควานอัลมุสลิมูนในยุคใดยุคหนึ่งของการเผยแผ่ของพวกเขาเคยเป็นเครื่องมือให้รัฐบาลใดขี่หลัง หรือเป็นผู้ดำเนินการเพื่อเป้าหมายอื่นที่มิใช่เป้าหมายของพวกเขา หรือทำงานตามแนวทางอื่นที่มิใช่แนวทางของพวกเขา ดังนั้นขอให้ผู้ที่ยังไม่รู้เรื่องนี้ ทั้งในหมู่อิควานและผู้ที่มิใช่อิควาน ได้รับรู้ไว้

อัลอิควานอัลมุสลิมูนกับรัฐธรรมนูญ

ในทำนองเดียวกัน ผู้คนกลุ่มหนึ่งได้ตั้งคำถามว่า กลุ่มอัลอิควานอัลมุสลิมูนมีจุดยืนต่อรัฐธรรมนูญอียิปต์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่พี่น้องศอลิห์ อัฟฟันดี อัชมาวี บรรณาธิการบริหารนิตยสาร "อัน-นะซีร" ได้เขียนบทความในเรื่องนี้ และหนังสือพิมพ์ "มิศร์ อัล-ฟะตาต" ได้นำงานเขียนของเขาไปวิจารณ์และเปรียบเทียบ นี่จึงเป็นโอกาสอันดีที่ข้าพเจ้าจะได้กล่าวกับท่านทั้งหลายถึงทัศนะของอัลอิควานอัลมุสลิมูนและจุดยืนของพวกเขาต่อรัฐธรรมนูญอียิปต์ แต่ก่อนหน้านั้น ข้าพเจ้าอยากให้เราแยกแยะอยู่เสมอระหว่าง "รัฐธรรมนูญ" ซึ่งเป็นระบบการปกครองโดยรวมที่กำหนดขอบเขตของอำนาจต่าง ๆ หน้าที่ของผู้ปกครอง และขอบเขตความสัมพันธ์ระหว่างพวกเขากับผู้อยู่ใต้การปกครอง กับ "กฎหมาย" ซึ่งเป็นสิ่งที่จัดระเบียบความสัมพันธ์ระหว่างปัจเจกบุคคลด้วยกัน คุ้มครองสิทธิทั้งทางศีลธรรมและทางวัตถุของพวกเขา และสอบสวนพวกเขาในการกระทำที่พวกเขาได้กระทำลงไป

หลังจากคำอธิบายนี้แล้ว ข้าพเจ้าสามารถชี้แจงให้ท่านทั้งหลายเห็นอย่างชัดเจนถึงจุดยืนของเราต่อระบบการปกครองแบบรัฐธรรมนูญโดยทั่วไป และต่อรัฐธรรมนูญอียิปต์โดยเฉพาะ ดังนี้

ความจริงแล้ว พี่น้องทั้งหลาย เมื่อผู้ศึกษาพิจารณาหลักการต่าง ๆ ของการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ ซึ่งสรุปได้ว่าคือ การพิทักษ์เสรีภาพส่วนบุคคลในทุกรูปแบบ การปรึกษาหารือ (ชูรอ) การที่อำนาจมีที่มาจากประชาชาติ ความรับผิดชอบของผู้ปกครองต่อประชาชนและการตรวจสอบพวกเขาในการกระทำที่พวกเขาได้กระทำ ตลอดจนการกำหนดขอบเขตของอำนาจแต่ละฝ่ายอย่างชัดเจน หลักการทั้งหมดนี้จะปรากฏชัดแก่ผู้ศึกษาว่า สอดคล้องอย่างสมบูรณ์กับคำสอนของอิสลาม ระบบและหลักเกณฑ์ของอิสลามในเรื่องรูปแบบการปกครอง

ด้วยเหตุนี้ อัลอิควานอัลมุสลิมูนจึงเชื่อว่า ระบบการปกครองแบบรัฐธรรมนูญเป็นระบบการปกครองที่ใกล้เคียงกับอิสลามมากที่สุดในบรรดาระบบการปกครองที่มีอยู่ทั่วโลก และพวกเขาจะไม่เลือกระบบอื่นใดแทนระบบนี้

ยังคงเหลืออีกสองเรื่องหลังจากนั้น ประการแรกคือตัวบทที่ใช้เป็นแม่พิมพ์ในการเรียบเรียงหลักการเหล่านี้ ประการที่สองคือวิธีการนำไปใช้ซึ่งตีความตัวบทเหล่านี้ในทางปฏิบัติ หลักการที่ถูกต้องและเที่ยงตรงอาจถูกบรรจุไว้ในตัวบทที่คลุมเครือและไม่ชัดเจน จึงเปิดช่องให้มีการบิดเบือนและทำลายความถูกต้องของหลักการนั้นเอง ส่วนตัวบทที่ชัดเจนแจ่มแจ้งของหลักการที่ถูกต้องและเที่ยงตรง ก็อาจถูกนำไปใช้และบังคับใช้ด้วยวิธีการที่อารมณ์ใฝ่ต่ำเป็นผู้กำหนดและความอยากเป็นผู้ชี้นำ การนำไปใช้เช่นนี้จึงทำลายประโยชน์ทั้งปวงที่คาดหวังไว้

เมื่อเรื่องนี้เป็นที่ยืนยันแล้ว ในบรรดาตัวบทของรัฐธรรมนูญอียิปต์ก็มีบางส่วนที่อัลอิควาน อัลมุสลิมูนเห็นว่าคลุมเครือและไม่ชัดเจน เปิดช่องกว้างให้แก่การตีความและการอธิบายตามที่เป้าหมายแอบแฝงและอารมณ์ใฝ่ต่ำกำหนด ตัวบทเหล่านี้จึงจำเป็นต้องได้รับการทำให้ชัดเจน การกำหนดขอบเขต และการอธิบาย... นี่คือประการที่หนึ่ง ประการที่สองคือวิธีการบังคับใช้ซึ่งใช้ในการนำรัฐธรรมนูญไปปฏิบัติ และใช้เป็นหนทางไปสู่การเก็บเกี่ยวผลของการปกครองระบอบรัฐธรรมนูญในอียิปต์ วิธีการนี้ประสบการณ์ต่าง ๆ ได้พิสูจน์แล้วว่าล้มเหลว และประชาชาติได้รับแต่ความเสียหายจากมันมิใช่ประโยชน์ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปรับเปลี่ยนและแก้ไขให้บรรลุจุดประสงค์และตอบสนองเป้าหมาย

เพียงพอแล้วที่เราจะกล่าวถึงในที่นี้คือกฎหมายการเลือกตั้ง ซึ่งเป็นเครื่องมือในการคัดเลือกผู้แทนที่เป็นตัวแทนของประชาชาติ และทำหน้าที่บังคับใช้และพิทักษ์รัฐธรรมนูญของประชาชาติ กฎหมายนี้ได้นำความขัดแย้งและความเคียดแค้นมาสู่ประชาชาติ และผลที่เกิดขึ้นจากมันนั้น สภาพความเป็นจริงที่จับต้องได้ก็เป็นพยานยืนยันอยู่แล้ว เราจำเป็นต้องมีความกล้าหาญเพียงพอที่จะเผชิญหน้ากับความผิดพลาดและลงมือแก้ไขมัน

ด้วยเหตุนี้ อัลอิควาน อัลมุสลิมูนจึงทุ่มเทความพยายามเพื่อให้มีการกำหนดความหมายของตัวบทที่คลุมเครือในรัฐธรรมนูญอียิปต์ให้ชัดเจน และให้มีการแก้ไขวิธีการที่ใช้บังคับรัฐธรรมนูญนี้ในประเทศ ข้าพเจ้าคิดว่าจุดยืนของอัลอิควานได้กระจ่างแล้วด้วยคำอธิบายนี้ และเรื่องราวต่าง ๆ ได้กลับคืนสู่ที่ทางอันถูกต้องของมันแล้ว

แท้จริงพี่น้องศอลิห์ อะฟันดี อัชมาวี ต้องการแสดงออกในบทความแรกของเขาถึงมุมมองเชิงวิพากษ์ที่อัลอิควานมีอยู่ เขาจึงเขียนอย่างดุเดือดและรุนแรง และเมื่อเราได้ตักเตือนเขาว่านี่ไม่ใช่จุดยืนของเราในความเป็นจริง เพราะเรายอมรับหลักการพื้นฐานของการปกครองระบอบรัฐธรรมนูญ ด้วยเห็นว่ามันสอดคล้องกับ หรือยิ่งกว่านั้นคือได้มาจากระบบของอิสลาม หากแต่เราวิพากษ์ความคลุมเครือและวิธีการบังคับใช้ เขาก็ต้องการแสดงออกถึงเรื่องนั้นและวางเรื่องราวไว้ในตำแหน่งตามธรรมชาติของมันสำหรับอัลอิควาน เขาจึงผ่อนปรนและอ่อนลง และเขาได้รับผลบุญในทั้งสองจุดยืน เพราะเขาตั้งใจในสิ่งที่ดี และเจตนาของคนเรานั้นดีกว่าการกระทำของเขา เราขอขอบคุณบรรดาผู้ที่ทักท้วงจุดยืนนี้ต่อพี่น้องศอลิห์ อะฟันดี และตามที่ข้าพเจ้าเชื่อ ก็ไม่เป็นที่เสียหายแก่เขาเลยที่จะได้รับประโยชน์จากการตักเตือนนี้ และเลือกความพอดีในทุกกรณี ข้าพเจ้าเชื่อว่าไม่มีที่ว่างสำหรับการกล่าวอะไรอีกหลังจากคำอธิบายนี้ ส่วนตัวอย่างโดยละเอียด หลักฐานที่ครบถ้วน และการอธิบายถึงวิธีการเยียวยาและการปฏิรูปนั้น จะอยู่ในริซาละฮ์ (สาส์น) เฉพาะเรื่อง อินชาอัลลอฮ์

อัลอิควานอัลมุสลิมูนกับกฎหมาย

ข้าพเจ้าได้กล่าวไปแล้วว่ารัฐธรรมนูญเป็นสิ่งหนึ่ง และกฎหมายก็เป็นอีกสิ่งหนึ่ง และข้าพเจ้าได้อธิบายจุดยืนของอัลอิควานต่อรัฐธรรมนูญไปแล้ว บัดนี้ข้าพเจ้าจะอธิบายแก่ท่านทั้งหลายถึงจุดยืนของพวกเขาต่อกฎหมาย

แท้จริงอิสลามมิได้มาโดยปราศจากกฎหมาย ทว่าอิสลามได้อธิบายหลักพื้นฐานของบทบัญญัติและรายละเอียดปลีกย่อยของข้อตัดสินไว้อย่างมากมาย ไม่ว่าจะเป็นด้านแพ่ง ด้านอาญา ด้านการค้า หรือด้านระหว่างประเทศ อัลกุรอานและหะดีษต่าง ๆ เปี่ยมล้นด้วยความหมายเหล่านี้ และตำราของบรรดานักนิติศาสตร์ (ฟุก็อฮาอ์) ก็อุดมสมบูรณ์อย่างยิ่งในทุกด้านเหล่านี้ บรรดาชาวต่างชาติเองก็ได้ยอมรับข้อเท็จจริงนี้ และที่ประชุมนานาชาติ ณ กรุงเฮกก็ได้รับรองข้อเท็จจริงนี้ต่อหน้าผู้แทนของประชาชาติต่าง ๆ จากนักกฎหมายทั่วทั้งโลก

ดังนั้นจึงเป็นเรื่องที่ไม่อาจเข้าใจได้และไม่สมเหตุสมผลเลยที่กฎหมายในประชาชาติอิสลามจะขัดแย้งกับคำสอนแห่งศาสนาของพวกเขา กับข้อตัดสินแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์ของนบีของพวกเขา และปะทะกับสิ่งที่มาจากอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์อย่างสิ้นเชิง ทั้งที่อัลลอฮ์ได้ทรงเตือนท่านนบี ﷺ ของพระองค์ให้ระวังเรื่องนี้มาก่อนแล้ว โดยพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า «และจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขา ว่าพวกเขาจะล่อลวงเจ้าให้หันเหไปจากบางส่วนของสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่เจ้า หากพวกเขาผินหลังให้ ก็พึงรู้เถิดว่าอัลลอฮ์เพียงประสงค์จะลงโทษพวกเขาเนื่องด้วยบางส่วนแห่งบาปของพวกเขา และแท้จริงมนุษย์จำนวนมากเป็นผู้ฝ่าฝืน คือข้อตัดสินแห่งยุคญาฮิลียะฮ์กระนั้นหรือที่พวกเขาแสวงหา? และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการตัดสิน สำหรับกลุ่มชนที่มีความเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:49-50) ทั้งนี้หลังจากที่พระองค์ตรัสว่า «และผู้ใดไม่ตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ปฏิเสธศรัทธา – ผู้อธรรม – ผู้ฝ่าฝืน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44, 45, 47) แล้วจุดยืนของมุสลิมผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และพระดำรัสของพระองค์จะเป็นเช่นไร เมื่อเขาได้ยินอายะฮ์อันชัดแจ้งเหล่านี้ รวมทั้งหะดีษและข้อตัดสินอื่น ๆ แล้วเขากลับเห็นตนเองถูกปกครองด้วยกฎหมายที่ขัดแย้งกับสิ่งเหล่านั้น? ครั้นเมื่อเขาเรียกร้องให้มีการแก้ไข ก็มีผู้กล่าวแก่เขาว่า "ชาวต่างชาติไม่พอใจในเรื่องนี้และไม่เห็นชอบด้วย" แล้วหลังจากการปิดกั้นและบีบคั้นเช่นนี้ ยังมีผู้กล่าวอีกว่า "ชาวอียิปต์เป็นเอกราชแล้ว" ทั้งที่พวกเขายังไม่สามารถแม้แต่จะได้รับเสรีภาพทางศาสนา ซึ่งเป็นเสรีภาพที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด

وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَـٰسِقُونَ ﴿٤٩﴾ أَفَحُكْمَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾

وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ـ الظَّالِمُونَ ـ الْفَاسِقُونَ

อีกทั้งกฎหมายที่มนุษย์บัญญัติขึ้นเหล่านี้ ในขณะที่มันขัดแย้งกับศาสนาและตัวบทของศาสนา มันก็ยังขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญที่มนุษย์บัญญัติขึ้นเองด้วย ซึ่งกำหนดไว้ว่าศาสนาประจำรัฐคืออิสลาม แล้วเราจะประสานสองสิ่งนี้เข้าด้วยกันได้อย่างไรเล่า โอ้ผู้มีปัญญาทั้งหลาย?

และเมื่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ได้ห้ามการผิดประเวณี ห้ามดอกเบี้ย ห้ามสุรา และต่อต้านการพนัน แต่แล้วกฎหมายกลับมาคุ้มครองหญิงผิดประเวณีและชายผิดประเวณี บังคับใช้ดอกเบี้ย อนุญาตสุรา และจัดระเบียบการพนัน แล้วจุดยืนของมุสลิมระหว่างสองสิ่งนี้จะเป็นเช่นไร? เขาจะเชื่อฟังอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ แล้วฝ่าฝืนรัฐบาลและกฎหมายของรัฐบาล ซึ่งอัลลอฮ์นั้นดีกว่าและคงอยู่ยิ่งกว่ากระนั้นหรือ? หรือเขาจะฝ่าฝืนอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ แล้วเชื่อฟังรัฐบาล จนต้องประสบความทุกข์ระทมทั้งในอาคิเราะฮ์และในโลกนี้?

เราต้องการคำตอบในเรื่องนี้จากท่านนายกรัฐมนตรี ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และจากบรรดาอุละมาอ์ผู้ทรงคุณธรรมและทรงเกียรติของเรา

ส่วนอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนนั้น พวกเขาจะไม่เห็นชอบกับกฎหมายฉบับนี้โดยเด็ดขาด และจะไม่ยอมรับมันไม่ว่าในกรณีใด พวกเขาจะดำเนินการทุกวิถีทางเพื่อให้บทบัญญัติอิสลามซึ่งเที่ยงธรรมและประเสริฐเข้ามาแทนที่ในทุกด้านของกฎหมาย ในที่นี้เรามิได้มุ่งจะตอบข้อคลุมเครือที่มีผู้กล่าวไว้ในประเด็นนี้ หรือสิ่งที่ขวางทางอยู่อันเกิดจากการคาดคิดไปเองว่ามีอุปสรรค แต่เรามุ่งจะชี้แจงจุดยืนของเรา ซึ่งเราได้ยึดถือปฏิบัติมาแล้วและจะยึดถือปฏิบัติต่อไป เราจะก้าวข้ามทุกอุปสรรคบนเส้นทางนี้ และจะอธิบายทุกข้อคลุมเครือให้กระจ่าง เพื่อมิให้มีฟิตนะฮ์ และเพื่อให้ศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนได้ยื่นบันทึกเพิ่มเติมในเรื่องนี้ต่อท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และในตอนท้ายของบันทึกนั้นพวกเขาได้ตักเตือนรัฐบาลมิให้บีบคั้นประชาชนให้ตกอยู่ในความลำบากใจถึงเพียงนี้ เพราะอะกีดะฮ์คือสิ่งที่มีค่ายิ่งที่สุดในโลกนี้ พวกเขาจะหวนกลับมาดำเนินการอีกครั้ง และนั่นจะไม่ใช่ความพยายามครั้งสุดท้ายของพวกเขา «และอัลลอฮ์ทรงไม่ยอม นอกจากจะทรงทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์ ถึงแม้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะเกลียดชังก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٣٢﴾

อัล-อิควานกับชาตินิยม ความเป็นอาหรับ และอิสลาม

บ่อยครั้งที่ความคิดของผู้คนแตกออกเป็นสามแนวทาง ได้แก่ เอกภาพแห่งชาติ เอกภาพอาหรับ และเอกภาพอิสลาม บางคนอาจเพิ่มเอกภาพแห่งตะวันออกเข้าไปด้วย จากนั้นผู้คนก็พากันพูดและคิดเปรียบเทียบระหว่างแนวทางเหล่านี้ ทั้งในแง่ความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นจริงหรือความยากลำบากของความเป็นไปได้นั้น ระดับของประโยชน์หรือโทษที่จะเกิดขึ้น และการส่งเสริมบางแนวทางโดยละเลยแนวทางอื่น

แล้วอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนมีจุดยืนอย่างไรต่อการปะปนกันของความคิดและแนวทางเหล่านี้? ยิ่งไปกว่านั้น ผู้คนจำนวนไม่น้อยยังกล่าวหาอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนในเรื่องความรักชาติ และถือว่าการที่พวกเขายึดมั่นในแนวคิดอิสลามเป็นเครื่องกีดขวางมิให้พวกเขามีความจริงใจต่อมิติด้านความรักชาติ

คำตอบในเรื่องนี้คือ เราจะไม่เบี่ยงเบนไปจากหลักการที่เราวางไว้เป็นรากฐานของแนวคิดของเรา นั่นคือการดำเนินไปตามทางนำของอิสลามและแสงสว่างแห่งคำสอนอันสูงส่งของอิสลาม ดังนั้น อิสลามเองมีจุดยืนอย่างไรต่อแนวทางเหล่านี้?

แท้จริงอิสลามได้กำหนดให้เป็นหน้าที่บังคับที่จำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ที่มนุษย์ทุกคนจะต้องทำงานเพื่อความดีงามของบ้านเมืองของตน ทุ่มเทในการรับใช้บ้านเมืองนั้น และมอบความดีงามให้แก่ประชาชาติที่ตนอาศัยอยู่ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยให้ความสำคัญแก่ผู้ที่ใกล้ชิดที่สุดก่อนตามลำดับ ทั้งในด้านเครือญาติและความเป็นเพื่อนบ้าน ถึงขนาดที่ไม่อนุญาตให้นำซะกาตไปแจกจ่ายไกลเกินระยะทางที่อนุญาตให้ละหมาดย่อได้ เว้นแต่ในกรณีจำเป็น ทั้งนี้เพื่อให้ความสำคัญแก่ญาติใกล้ชิดในการทำความดี ดังนั้น มุสลิมทุกคนจึงมีหน้าที่บังคับที่จะต้องปิดช่องโหว่ในจุดที่ตนประจำอยู่ และต้องรับใช้

يا أصيل دع القلوب تقر

มาตุภูมิที่เขาเติบโตขึ้นมา ด้วยเหตุนี้มุสลิมจึงเป็นผู้ที่รักชาติอย่างลึกซึ้งที่สุดในหมู่มนุษย์ เพราะสิ่งนั้นเป็นข้อบังคับที่พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลกทรงกำหนดแก่เขา และด้วยเหตุนี้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงเป็นผู้ที่ใส่ใจอย่างยิ่งต่อความดีงามของมาตุภูมิของตน และอุทิศตนรับใช้กลุ่มชนของตนอย่างสุดกำลัง พวกเขาปรารถนาให้ดินแดนอันเป็นที่รักและทรงเกียรตินี้ได้รับเกียรติ ความรุ่งโรจน์ ความก้าวหน้า ความเจริญ ความสำเร็จ และชัยชนะทุกประการ ทั้งนี้ ความเป็นผู้นำของบรรดาประชาชาติอิสลามได้ตกมาอยู่ที่ดินแดนนี้ ด้วยสภาพการณ์มากมายที่ประสานกันจนก่อให้เกิดสถานะอันทรงเกียรตินี้ และความรักที่มีต่อนครมะดีนะฮ์ก็มิได้ขัดขวางท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จากการคิดถึงมักกะฮ์ และจากการกล่าวแก่อะศีล ขณะที่เขาเริ่มพรรณนาถึงมักกะฮ์ว่า «โอ้อะศีลเอ๋ย จงปล่อยให้หัวใจได้สงบเถิด» และก็มิได้ขัดขวางมิให้บิลาลรำพันออกมาจากส่วนลึกของจิตใจว่า

โอ้ ข้าอยากรู้นักว่า ข้าจะได้ค้างแรมสักคืนหนึ่ง ณ หุบเขา โดยมีต้นอิษคิรและต้นญะลีลอยู่รอบกายหรือไม่ และสักวันหนึ่งข้าจะได้ลงดื่มน้ำแห่งมะญินนะฮ์หรือไม่ และภูเขาชามะฮ์กับเฏาะฟีลจะปรากฏแก่สายตาข้าอีกหรือไม่

ดังนั้น อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงรักมาตุภูมิของตน และใส่ใจรักษาเอกภาพแห่งชาติของมาตุภูมิ ด้วยเหตุผลนี้ พวกเขาจึงไม่เห็นว่าเป็นเรื่องเสียหายแต่อย่างใด ที่บุคคลหนึ่งจะจงรักภักดีต่อบ้านเมืองของตน อุทิศตนจนหมดสิ้นในหนทางของกลุ่มชนของตน และปรารถนาให้มาตุภูมิของตนได้รับความรุ่งโรจน์ เกียรติยศ และความภาคภูมิใจทุกประการ นี่คือในแง่ของความเป็นชาติในความหมายเฉพาะ

إذا ذل العرب ذل الإسلام

นอกจากนี้ อิสลามอันเที่ยงตรงได้ถือกำเนิดขึ้นในหมู่ชาวอาหรับ และแผ่ไปถึงประชาชาติต่าง ๆ โดยผ่านชาวอาหรับ คัมภีร์ของอิสลามก็ลงมาเป็นภาษาอาหรับอันชัดแจ้ง และประชาชาติทั้งหลายได้รวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้นามของอิสลามด้วยภาษานี้ ในยุคที่มุสลิมยังเป็นมุสลิมอย่างแท้จริง มีรายงานในอะษัรว่า «เมื่อชาวอาหรับตกต่ำ อิสลามก็จะตกต่ำ» และความหมายนี้ก็ได้ปรากฏเป็นจริง เมื่ออำนาจทางการเมืองของชาวอาหรับเสื่อมถอยลง และอำนาจการปกครองได้หลุดจากมือของพวกเขาไปสู่ผู้อื่น ทั้งชนต่างชาติที่มิใช่อาหรับ ชาวดัยลัม และพวกที่เป็นเช่นเดียวกันนั้น ดังนั้น ชาวอาหรับจึงเป็นแกนหลักของอิสลามและเป็นผู้พิทักษ์อิสลาม

ألا إن العربية اللسان , ألا إن العربية السان

ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าใคร่ขอชี้ให้เห็นว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนถือว่าความเป็นอาหรับนั้นเป็นไปตามที่ท่านนบี ﷺ ได้นิยามไว้ ในรายงานที่อิบนุกะษีรรายงานจากมุอาซ บิน ญะบัล (ร.ฎ.) ว่า «พึงรู้เถิดว่า ความเป็นอาหรับนั้นคือภาษา พึงรู้เถิดว่า ความเป็นอาหรับนั้นคือภาษา»

ด้วยเหตุนี้ เอกภาพของชาวอาหรับจึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ เพื่อการฟื้นฟูอิสลาม การสถาปนารัฐของอิสลาม และการเชิดชูอำนาจของอิสลาม และด้วยเหตุนี้เช่นกัน จึงเป็นหน้าที่ของมุสลิมทุกคนที่จะต้องทำงานเพื่อฟื้นฟูเอกภาพอาหรับ ให้การสนับสนุนและช่วยเหลือเอกภาพนั้น นี่คือจุดยืนของกลุ่มอัล-บะห์ษ์ที่มีต่อเอกภาพอาหรับ

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

ยังเหลืออยู่ที่เราจะต้องกำหนดจุดยืนของเราต่อเอกภาพอิสลาม ความจริงก็คือ อิสลามนั้นเป็นทั้งอะกีดะฮ์ และอิสลามได้ขจัดความแตกต่างทางเชื้อสายในหมู่มนุษย์ไปแล้ว อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)

المسلم أخو المسلم

والمسلمون تتكافأ دماؤهم ويسعى بذمتهم أدناهم وهم يد على سواهم

…และท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «มุสลิมเป็นพี่น้องของมุสลิม» และ «บรรดามุสลิมนั้น เลือดของพวกเขามีค่าเท่าเทียมกัน ผู้ที่ต่ำต้อยที่สุดในหมู่พวกเขาก็สามารถให้หลักประกันความคุ้มครองในนามของพวกเขาได้ และพวกเขาเป็นดั่งมือเดียวกันต่อผู้อื่น»

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงไม่ยอมรับพรมแดนทางภูมิศาสตร์ และไม่ถือเอาความแตกต่างทางเชื้อชาติและสายเลือดเป็นเกณฑ์ หากแต่ถือว่ามุสลิมทั้งมวลเป็นประชาชาติเดียวกัน และถือว่ามาตุภูมิอิสลามเป็นมาตุภูมิเดียวกัน ไม่ว่าดินแดนต่าง ๆ ของมันจะอยู่ห่างไกลกันเพียงใด และพรมแดนของมันจะแผ่ไกลออกไปเพียงใดก็ตาม

لا إله إلا الله محمد رسول الله

ในทำนองเดียวกัน อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนก็เทิดทูนเอกภาพนี้ และศรัทธาต่อความเป็นหนึ่งเดียวนี้ พวกเขาทำงานเพื่อรวมพลังของมุสลิมให้เป็นหนึ่งเดียว และเพื่อเชิดชูพี่น้องร่วมอิสลาม พวกเขาประกาศว่ามาตุภูมิของพวกเขาคือทุกคืบของแผ่นดินที่มีมุสลิมกล่าวว่า "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ มุฮัมมะดุรเราะซูลุลลอฮ์" (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ มุฮัมมัดคือศาสนทูตของอัลลอฮ์) และช่างงดงามยิ่งนักที่กวีผู้หนึ่งในหมู่อัล-อิควานได้กล่าวไว้ในความหมายนี้ว่า

ข้าไม่รู้จักมาตุภูมิใดของข้า นอกจากอิสลาม แผ่นดินชามในนั้นและลุ่มน้ำไนล์ ล้วนเท่าเทียมกัน และทุกครั้งที่พระนามของอัลลอฮ์ถูกกล่าวขานในดินแดนใด ข้าก็นับเอาทุกอาณาบริเวณของมัน เป็นแก่นแท้แห่งมาตุภูมิของข้า

บางคนกล่าวว่า สิ่งนี้ขัดแย้งกับกระแสความคิดที่ครอบงำโลกอยู่ ซึ่งก็คือแนวคิดคลั่งเชื้อชาติและสีผิว และขณะนี้โลกกำลังเผชิญกระแสคลื่นของลัทธิชาตินิยมทางเชื้อชาติ แล้วพวกท่านจะยืนหยัดต้านกระแสนี้ได้อย่างไร และพวกท่านจะฝืนสิ่งที่ผู้คนเห็นพ้องต้องกันได้อย่างไร?

คำตอบในเรื่องนี้คือ ผู้คนกำลังทำผิดพลาด และผลลัพธ์จากความผิดพลาดของพวกเขาในเรื่องนี้ก็เป็นปรากฏการณ์ที่จับต้องได้ ทั้งในการทำลายความสงบสุขของประชาชาติต่าง ๆ และการทรมานจิตสำนึกของมวลชน ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องมีหลักฐานใดมาพิสูจน์ อีกทั้งหน้าที่ของแพทย์มิใช่การคล้อยตามผู้ป่วย หากแต่คือการรักษาพวกเขาและชี้นำพวกเขาสู่หนทางที่ถูกต้อง และนั่นคือภารกิจของอิสลามและของผู้ที่เชื่อมโยงการเรียกร้องของตนเข้ากับอิสลาม

และบางคนกล่าวว่า สิ่งนี้เป็นไปไม่ได้ การทำงานเพื่อสิ่งนี้เป็นเรื่องไร้สาระที่ไม่มีประโยชน์ใด ๆ และเป็นความพยายามที่ไม่ได้ผลอะไร สำหรับผู้ที่ทำงานเพื่อความเป็นหนึ่งเดียวนี้ การที่พวกเขาทำงานเพื่อชนชาติของตน และทุ่มเทความพยายามรับใช้มาตุภูมิเฉพาะของตนนั้นย่อมดีกว่า

คำตอบต่อเรื่องนี้คือ นี่เป็นภาษาของความอ่อนแอและความยอมจำนน แท้จริงแล้วประชาชาติเหล่านี้ในอดีตเคยแตกแยกกัน และแตกต่างกันในทุกสิ่ง ทั้งศาสนาและภาษา ความรู้สึกนึกคิด ความหวัง และความทุกข์ระทม แล้วอิสลามก็ได้รวมพวกเขาให้เป็นหนึ่งเดียว และรวมหัวใจของพวกเขาไว้บนถ้อยคำเดียวกัน และอิสลามก็ยังคงเป็นเช่นเดิมด้วยขอบเขตและหลักเกณฑ์ของมัน ดังนั้น หากมีผู้ใดในหมู่ลูกหลานของอิสลามลุกขึ้นแบกรับภาระการเรียกร้องสู่อิสลาม และฟื้นฟูมันขึ้นใหม่ในจิตใจของมุสลิม อิสลามก็จะรวมประชาชาติเหล่านี้ทั้งหมดให้เป็นหนึ่งเดียวขึ้นใหม่อีกครั้ง ดังที่มันเคยรวมพวกเขาไว้เมื่อ…

เป็นของเก่า และการฟื้นคืนนั้นง่ายกว่าการเริ่มต้นใหม่ และประสบการณ์คือหลักฐานที่สัตย์จริงที่สุดว่าสิ่งนั้นเป็นไปได้

หลังจากนี้ มีบางคนเรียกร้องถึงเอกภาพแห่งตะวันออก ข้าพเจ้าเห็นว่ากระแสนี้ถูกปลุกขึ้นในจิตใจของผู้เรียกร้องเพียงเพราะความคลั่งไคล้ของชาวตะวันตกที่มีต่อตะวันตกของพวกเขา และทัศนคติที่เลวร้ายของพวกเขาต่อตะวันออกและผู้คนของตะวันออก ซึ่งในเรื่องนี้พวกเขาเป็นฝ่ายผิด หากชาวตะวันตกยังคงยึดถือทัศนคติเช่นนี้ต่อไป ทัศนคตินั้นจะนำความหายนะและการลงโทษมาสู่พวกเขาเอง ส่วนอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนนั้นมองเอกภาพแห่งตะวันออกนี้ผ่านความรู้สึกดังกล่าวเท่านั้น ตะวันออกและตะวันตกในทัศนะของพวกเขาย่อมเท่าเทียมกัน หากจุดยืนของทั้งสองที่มีต่ออิสลามเป็นอย่างเดียวกัน และพวกเขาไม่ชั่งน้ำหนักผู้คนด้วยตาชั่งอื่นใดนอกจากตาชั่งนี้

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾

ดังนั้นจึงเป็นที่ชัดเจนว่า อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนเคารพความเป็นชาติเฉพาะของตน ในฐานะที่เป็นรากฐานแรกของการฟื้นฟูที่ปรารถนา และไม่เห็นว่าเป็นสิ่งเสียหายที่แต่ละคนจะทำงานเพื่อมาตุภูมิของตนและให้ความสำคัญแก่มาตุภูมิของตนก่อนผู้อื่น หลังจากนั้นพวกเขาสนับสนุนเอกภาพอาหรับ ในฐานะที่เป็นห่วงโซ่ที่สองของการฟื้นฟู ต่อจากนั้นพวกเขาทำงานเพื่อสันนิบาตอิสลาม ในฐานะที่เป็นรั้วอันสมบูรณ์ของมาตุภูมิอิสลามโดยรวม และข้าพเจ้ามีสิทธิ์ที่จะกล่าวต่อไปว่า อัล-อิควานปรารถนาความดีแก่โลกทั้งมวล พวกเขาจึงเรียกร้องสู่เอกภาพของโลก เพราะนี่คือจุดมุ่งหมายและเป้าหมายของอิสลาม และเป็นความหมายของดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «และเรามิได้ส่งเจ้ามา เว้นแต่เพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:107)

หลังจากคำอธิบายนี้ ข้าพเจ้าไม่จำเป็นต้องกล่าวอีกว่า เอกภาพเหล่านี้ไม่ได้ขัดแย้งกันในความหมายดังกล่าว และแต่ละเอกภาพล้วนเสริมความแข็งแกร่งให้แก่กันและกัน เพื่อบรรลุเป้าหมายของมัน แต่หากชนชาติใดต้องการใช้การเรียกร้องไปสู่ความเป็นชาติเฉพาะเป็นอาวุธที่ทำลายความรู้สึกต่อสิ่งอื่นนอกจากชาติของตน อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนก็ไม่ได้อยู่ฝ่ายเดียวกับพวกเขา และบางทีนี่อาจเป็นข้อแตกต่างระหว่างเรากับผู้คนจำนวนมาก

อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนกับเคาะลีฟะฮ์

ส่วนหนึ่งที่จะทำให้การอภิปรายนี้สมบูรณ์ คือการนำเสนอจุดยืนของอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนต่อระบอบเคาะลีฟะฮ์และสิ่งที่เกี่ยวข้อง กล่าวคือ อัล-อิควานเชื่อว่าระบอบเคาะลีฟะฮ์เป็นสัญลักษณ์แห่งเอกภาพอิสลาม และเป็นภาพสะท้อนความผูกพันระหว่างประชาชาติต่าง ๆ ของอิสลาม ทั้งยังเป็นสัญลักษณ์ทางศาสนาที่มุสลิมจำเป็นต้องขบคิดและให้ความสำคัญ เคาะลีฟะฮ์เป็นผู้ที่บทบัญญัติจำนวนมากในศาสนาของอัลลอฮ์ผูกพันอยู่กับเขา ด้วยเหตุนี้ เหล่าศอฮาบะฮ์ (ร.ฎ.) จึงให้ความสำคัญแก่การพิจารณาเรื่องนี้ก่อนการจัดเตรียมศพและฝังศพท่านนบี ﷺ จนกระทั่งพวกเขาเสร็จสิ้นภารกิจนั้นและมั่นใจว่าได้ดำเนินการลุล่วงแล้ว

หะดีษต่าง ๆ ที่รายงานเกี่ยวกับความจำเป็นในการแต่งตั้งอิมาม การอธิบายบทบัญญัติว่าด้วยการเป็นอิมาม และรายละเอียดของสิ่งที่เกี่ยวข้องนั้น ไม่เปิดช่องให้เกิดความสงสัยเลยว่า

เป็นหน้าที่ของบรรดามุสลิมที่จะต้องใส่ใจขบคิดในเรื่องเคาะลีฟะฮ์ของพวกเขา นับตั้งแต่ที่มันถูกบิดเบือนไปจากแนวทางของมัน แล้วถูกยกเลิกไปโดยสิ้นเชิงจนถึงปัจจุบัน

ด้วยเหตุนี้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงให้แนวคิดเรื่องเคาะลีฟะฮ์และการทำงานเพื่อฟื้นฟูมันขึ้นมาใหม่อยู่ในลำดับแรกสุดของแนวทางของพวกเขา ถึงกระนั้น พวกเขาก็เชื่อว่าการนั้นจำเป็นต้องอาศัยการเตรียมการมากมายซึ่งขาดไม่ได้ และก้าวที่จะนำไปสู่การฟื้นฟูเคาะลีฟะฮ์โดยตรงนั้น จะต้องมีขั้นตอนต่าง ๆ มาก่อน ดังนี้

จะต้องมีความร่วมมืออย่างสมบูรณ์ทั้งในด้านวัฒนธรรม สังคม และเศรษฐกิจระหว่างประชาชาติอิสลามทั้งหมด ถัดจากนั้นคือการก่อตั้งพันธมิตรและการทำสนธิสัญญา ตลอดจนการจัดตั้งสภาและการจัดการประชุมระหว่างดินแดนเหล่านี้ อนึ่ง การประชุมรัฐสภาอิสลามว่าด้วยปัญหาปาเลสไตน์ และการเชิญคณะผู้แทนจากราชอาณาจักรอิสลามต่าง ๆ ไปยังกรุงลอนดอนเพื่อเรียกร้องสิทธิของชาวอาหรับในแผ่นดินอันจำเริญนั้น ล้วนเป็นปรากฏการณ์ที่ดีงามสองประการ และเป็นก้าวย่างที่กว้างไกลสองก้าวบนเส้นทางนี้ จากนั้นจึงตามด้วยการก่อตั้งสันนิบาตประชาชาติอิสลาม จนเมื่อสิ่งเหล่านี้สำเร็จลุล่วงแก่บรรดามุสลิมแล้ว ผลที่ตามมาก็คือการรวมตัวกันภายใต้ "อิมาม" ผู้ซึ่งเป็นศูนย์กลางของสายสร้อย เป็นจุดรวมแห่งความเป็นหนึ่งเดียว เป็นที่ใฝ่ถวิลของหัวใจ และเป็นร่มเงาของอัลลอฮ์บนหน้าแผ่นดิน

อัล-อิควานกับองค์กรต่าง ๆ

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนกับองค์กรอิสลาม

บัดนี้ เมื่อข้าพเจ้าได้ชี้แจงทัศนะและจุดยืนของอัล-อิควานในประเด็นสาธารณะหลายประการที่ครอบงำความคิดของประชาชาติในช่วงเวลานี้แล้ว ข้าพเจ้าก็ประสงค์เช่นกันที่จะชี้แจงต่อท่านทั้งหลายถึงจุดยืนของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนที่มีต่อองค์กรอิสลามต่าง ๆ ในอียิปต์ ทั้งนี้เพราะผู้ที่รักในความดีจำนวนมากต่างปรารถนาให้องค์กรเหล่านี้รวมตัวกันและเป็นหนึ่งเดียวในสมาคมอิสลามเดียว ที่ยิงธนูจากคันธนูเดียวกัน นั่นคือความหวังอันยิ่งใหญ่และความปรารถนาอันล้ำค่า ที่ผู้รักการปฏิรูปทุกคนในประเทศนี้ต่างใฝ่ฝัน

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเห็นว่า องค์กรอิสลามทั้งหลายแม้จะมีภาคสนามการทำงานแตกต่างกัน แต่ก็ล้วนทำงานเพื่อช่วยเหลืออิสลาม และพวกเขาปรารถนาให้องค์กรเหล่านั้นทั้งหมดประสบความสำเร็จ พวกเขามิได้ละเลยที่จะบรรจุไว้ในแนวทางของพวกเขา ถึงการเข้าใกล้ชิดกับองค์กรเหล่านั้น และการทำงานเพื่อรวบรวมและผนึกองค์กรเหล่านั้นให้เป็นหนึ่งเดียวบนแนวคิดร่วมกัน เรื่องนี้ได้ถูกลงมติไว้แล้วในการประชุมสมัชชาตามวาระครั้งที่สี่ของอัล-อิควานที่เมืองมันศูเราะฮ์และอัสยูฏเมื่อปีที่ผ่านมา และข้าพเจ้าขอแจ้งข่าวดีแก่ท่านทั้งหลายว่า เมื่อสำนักงานชี้นำ (มักตับ อัล-อิรชาด) ได้เริ่มดำเนินการตามมตินี้ ก็ได้พบกับท่าทีอันดีงามจากทุกองค์กรที่ได้ติดต่อและพูดคุยด้วย ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงความสำเร็จของความพยายามนี้เมื่อเวลาผ่านไป อินชาอัลลอฮ์

อัล-อิควานกับเยาวชน

ผู้คนมักมีคำถามวนเวียนอยู่ในใจเสมอว่า สมาคมอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนกับสมาคมอัช-ชุบบาน (ยุวชนมุสลิม) แตกต่างกันอย่างไร? และเหตุใดทั้งสองจึงไม่รวมกันเป็นองค์กรเดียวที่ดำเนินงานตามแนวทางเดียวกัน?

ก่อนจะตอบ ข้าพเจ้าขอยืนยันต่อผู้ที่ยินดีกับการรวมพลังและความร่วมมือระหว่างผู้ทำงานทั้งหลายว่า อัล-อิควานและอัช-ชุบบาน โดยเฉพาะที่นี่ในกรุงไคโร ไม่ได้รู้สึกว่าตนอยู่ในสนามแห่งการโต้แย้ง หากแต่อยู่ในสนามแห่งความร่วมมือที่เข้มแข็งและแน่นแฟ้น ในประเด็นอิสลามทั่วไปจำนวนมาก อัล-อิควานและอัช-ชุบบานปรากฏตัวเป็นหนึ่งเดียวและเป็นกลุ่มเดียวกัน เพราะเป้าหมายโดยรวมนั้นร่วมกัน นั่นคือการทำงานเพื่อสิ่งที่นำมาซึ่งเกียรติของอิสลามและความผาสุกของมุสลิม ความแตกต่างเล็กน้อยมีเพียงในด้านวิธีการดะอ์วะฮ์ แผนงานของผู้ดำเนินการ และการกำหนดทิศทางความพยายามของพวกเขาในทั้งสองสมาคมเท่านั้น ข้าพเจ้าเชื่อว่าเวลาที่ขบวนการอิสลามทั้งหมดจะปรากฏเป็นแนวร่วมหนึ่งเดียวนั้นอยู่ไม่ไกลนัก และกาลเวลาจะเป็นเครื่องรับประกันการบรรลุผลนั้น อินชาอัลลอฮ์

อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนกับพรรคการเมือง

อัล-อิควานอัล-มุสลิมูนเชื่อว่าพรรคการเมืองอียิปต์ทั้งหมดถือกำเนิดขึ้นในสถานการณ์เฉพาะ และด้วยแรงจูงใจที่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องส่วนตัว มิใช่เพื่อการปฏิรูป ซึ่งรายละเอียดของเรื่องนี้ท่านทั้งหลายต่างก็รู้ดีอยู่แล้ว

พวกเขายังเชื่ออีกว่าพรรคการเมืองเหล่านี้ยังไม่ได้กำหนดโครงการและแนวทางของตนจนถึงบัดนี้ แต่ละพรรคล้วนอ้างว่าตนทำงานเพื่อประโยชน์ของประชาชาติในทุกด้านของการปฏิรูป แต่รายละเอียดของงานเหล่านี้คืออะไร? วิธีการที่จะทำให้สำเร็จคืออะไร? ได้เตรียมวิธีการเหล่านี้ไว้อย่างไรบ้าง? อุปสรรคที่คาดว่าจะขวางกั้นการปฏิบัติคืออะไร? และได้เตรียมการอะไรไว้เพื่อขจัดอุปสรรคเหล่านั้น? ทั้งหมดนี้ไม่มีคำตอบเลยจากบรรดาผู้นำพรรคและฝ่ายบริหารพรรค พวกเขาเห็นพ้องต้องกันในความว่างเปล่านี้ เช่นเดียวกับที่เห็นพ้องกันในอีกเรื่องหนึ่ง นั่นคือการแย่งชิงอำนาจปกครองอย่างไม่คิดชีวิต การใช้การโฆษณาชวนเชื่อของพรรคและทุกวิถีทางทั้งที่สุจริตและไม่สุจริตเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจนั้น และการโจมตีใส่ร้ายทุกคนที่ขัดขวางมิให้ตนได้อำนาจนั้นมาจากฝ่ายคู่แข่งทางการเมือง

อัล-อิควานยังเชื่ออีกว่าระบบพรรคการเมืองนี้ได้ทำลายทุกด้านของชีวิตผู้คน ทำให้ผลประโยชน์ของพวกเขาหยุดชะงัก ทำลายศีลธรรมของพวกเขา ฉีกสายสัมพันธ์ของพวกเขาให้ขาดสะบั้น และส่งผลร้ายที่สุดต่อชีวิตทั้งส่วนรวมและส่วนตัวของพวกเขา

พวกเขายังเชื่ออีกว่าระบบผู้แทน หรือแม้แต่ระบบรัฐสภา ก็ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาระบบพรรคการเมืองในรูปแบบปัจจุบันที่มีอยู่ในอียิปต์ มิเช่นนั้นแล้วรัฐบาลผสมในประเทศประชาธิปไตยก็คงไม่เกิดขึ้น ดังนั้นข้ออ้างที่ว่าระบบรัฐสภาจะเป็นไปไม่ได้หากปราศจากพรรคการเมืองจึงเป็นข้ออ้างที่อ่อนแอ และประเทศรัฐธรรมนูญที่มีระบบรัฐสภาจำนวนมากก็ดำเนินไปภายใต้ระบบพรรคเดียว ซึ่งเรื่องนี้ย่อมเป็นไปได้

ยิ่งไปกว่านั้น อัล-อิควานเชื่อว่ามีความแตกต่างระหว่างเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การใช้ความคิด การชี้แจง การเปิดเผยทัศนะ การชูรอ (ปรึกษาหารือ) และการให้คำตักเตือน ซึ่งเป็นสิ่งที่อิสลามกำหนดให้เป็นหน้าที่ กับการคลั่งไคล้ในความคิดเห็นของตน การแยกตัวออกจากญะมาอะฮ์ และการทำงานอย่างไม่หยุดหย่อนเพื่อขยายช่องว่างแห่งความแตกแยกในประชาชาติ และสั่นคลอนอำนาจของผู้ปกครอง ซึ่งเป็นสิ่งที่การแบ่งพรรคแบ่งพวกนำไปสู่ อิสลามปฏิเสธสิ่งนี้และห้ามไว้อย่างเด็ดขาดที่สุด เพราะอิสลามในบทบัญญัติทั้งปวงของมันล้วนเรียกร้องไปสู่ความเป็นเอกภาพและความร่วมมือกันเท่านั้น

นี่คือภาพรวมของทัศนะของอัล-อิควานต่อประเด็นการแบ่งพรรคแบ่งพวกและพรรคการเมืองต่าง ๆ ในอียิปต์ ด้วยเหตุนี้ เมื่อประมาณหนึ่งปีก่อน พวกเขาจึงได้เรียกร้องต่อหัวหน้าพรรคการเมืองทั้งหลายให้ละทิ้งความเป็นปฏิปักษ์นี้ และให้แต่ละฝ่ายรวมตัวเข้าหากัน อีกทั้งยังได้เสนอให้ฯพณฯ เจ้าชายอุมัร ฏูสูน เป็นผู้ไกล่เกลี่ยในประเด็นนี้ นอกจากนี้พวกเขายังได้ทูลขอต่อสมเด็จพระราชาให้ยุบพรรคการเมืองที่มีอยู่เหล่านี้ เพื่อให้ทั้งหมดหลอมรวมกันเป็นองค์กรประชาชนเพียงหนึ่งเดียว ที่ทำงานเพื่อผลประโยชน์ของประชาชาติบนรากฐานของอิสลาม

และหากว่าสถานการณ์ในอดีตไม่เอื้ออำนวยให้แนวคิดนี้เกิดขึ้นจริงได้ เราก็เชื่อว่าปีนี้ได้เป็นหลักฐานยืนยันถึงความถูกต้องของทัศนะของอัล-อิควาน และเป็นสิ่งที่ทำให้ผู้ที่ยังคงสงสัยเกิดความเชื่อมั่นว่า ไม่มีความดีใด ๆ ในการคงอยู่ของพรรคการเมืองเหล่านี้ อัล-อิควานจะยังคงทุ่มเทความพยายามของพวกเขาในหนทางนี้ต่อไป และพวกเขาจะบรรลุถึงสิ่งที่พวกเขาปรารถนาด้วยการชี้นำ (เตาฟีก) ของอัลลอฮ์ ด้วยคุณูปการแห่งการตื่นตัวของประชาชาติ และด้วยความล้มเหลวที่เกิดขึ้นต่อเนื่องของบรรดานักการเมืองพรรคต่าง ๆ ในสนามของพวกเขาเอง แล้วกฎสภาวการณ์ (สุนนะฮ์) ของอัลลอฮ์ก็จะต้องเกิดขึ้นจริงอย่างแน่นอน: «ส่วนฟองนั้นก็จะสลายหายไป ส่วนสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์ก็จะคงอยู่ในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:17)

فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى ٱلْأَرْضِ

นักการเมืองพรรคบางคนเข้าใจว่า เรามุ่งหมายด้วยคำสอนเหล่านี้เพื่อทำลายพรรคของพวกเขา เพื่อรับใช้พรรคอื่น และเพื่อแสวงหาผลประโยชน์เฉพาะตน หลักฐานที่ชี้ชัดที่สุดถึงความผิดพลาดของทัศนะนี้ก็คือ ความเข้าใจผิดเช่นนี้ได้แทรกซึมเข้าไปในจิตใจของทุกพรรคการเมือง บรรดานักการเมืองพรรควัฟด์จำนวนมากกล่าวหาอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนว่า พวกเขาทำงานเพื่อต่อต้านพรรควัฟด์ และพรรควัฟด์เพียงพรรคเดียวเท่านั้นที่ถูกหมายถึงด้วยคำบรรยายและลักษณะเหล่านี้ และว่าอัล-อิควานกำลังปลุกเร้าผู้คนให้ต่อต้านและละทิ้งพรรคนี้ และว่าพวกเขามุ่งหมายด้วยการกระทำเช่นนั้นเพื่อรับใช้รัฐบาลและเสริมความแข็งแกร่งให้แก่พรรคการเมืองที่มีตัวแทนอยู่ในรัฐบาล ในขณะเดียวกันนั้นเอง เราก็ได้ยินข้อกล่าวหาเดียวกันนี้จากพรรคการเมืองฝ่ายรัฐบาลด้วยเช่นกัน! แล้วจะมีหลักฐานใดที่ชัดเจนยิ่งไปกว่านี้อีกเล่า ที่แสดงว่าอัล-อิควานยืนหยัดต่อทุกฝ่ายในจุดยืนเดียวกัน โดยพวกเขาดำเนินการตามอะกีดะฮ์ของพวกเขา และปฏิบัติตามแรงบันดาลใจจากมโนธรรมและอีมานของพวกเขา?

ข้าพเจ้าใคร่จะกล่าวแก่พี่น้องของเราผู้เป็นนักเผยแพร่แนวคิดของพรรคการเมืองและบุคลากรของพรรคเหล่านั้นว่า วันที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจะถูกใช้ไปเพื่อสิ่งอื่นนอกเหนือจากแนวคิดอิสลามอันบริสุทธิ์ของพวกเขานั้น ยังไม่เคยมาถึงและจะไม่มีวันมาถึงเลย และอัล-อิควานก็มิได้แอบแฝงความเป็นปฏิปักษ์เป็นการเฉพาะต่อพรรคการเมืองใด ๆ ทั้งสิ้น แต่พวกเขาเชื่อมั่นจากก้นบึ้งของจิตใจว่า อียิปต์จะไม่ได้รับการแก้ไขให้ดีขึ้นและจะไม่ได้รับการกอบกู้ เว้นแต่พรรคการเมืองเหล่านี้ทั้งหมดจะต้องถูกยุบเลิกไป และ

...ให้มีการจัดตั้งองค์กรแห่งชาติที่ลงมือทำงานจริง ซึ่งจะนำพาประชาชาติไปสู่ชัยชนะตามคำสอนของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ

ในโอกาสนี้ ข้าพเจ้าขอกล่าวว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน เห็นว่าแนวคิดเรื่องการร่วมมือกันระหว่างพรรคการเมืองไม่ก่อผลใด ๆ พวกเขาเห็นว่ามันเป็นเพียงยาระงับอาการ มิใช่ยารักษาโรค และไม่นานนักบรรดาผู้ร่วมมือกันก็จะหันมาบ่อนทำลายกันเอง แล้วสงครามระหว่างพวกเขาก็จะกลับมาลุกโชนรุนแรงยิ่งกว่าก่อนการร่วมมือกันเสียอีก การรักษาที่เด็ดขาดและได้ผลคือ ให้พรรคการเมืองเหล่านี้สลายตัวไปพร้อมกับคำขอบคุณ เพราะพวกเขาได้ปฏิบัติภารกิจของตนเสร็จสิ้นแล้ว และสถานการณ์ที่ก่อให้เกิดพรรคเหล่านี้ก็ได้สิ้นสุดลงแล้ว ดังที่เขากล่าวกันว่า แต่ละยุคสมัยย่อมมีรัฐและบุรุษของมันเอง

อัล-อิควานกับกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต (อียิปต์หนุ่ม)

ในโอกาสนี้ ข้าพเจ้าจำเป็นต้องกล่าวถึงจุดยืนของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ที่มีต่อกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต ขบวนการอัล-อิควานนี้ได้ก่อตั้งขึ้นมาตั้งแต่สิบปีก่อน ส่วนกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตก่อตั้งขึ้นเมื่อห้าปีก่อน ดังนั้นสมาคมอัล-อิควานจึงมีอายุมากกว่าสมาคมมิศร์ อัล-ฟะตาตเป็นสองเท่าพอดี ถึงกระนั้นก็ยังมีการเล่าลือกันแพร่หลายในหลายแวดวงว่า ขบวนการอัล-อิควานเป็นสาขาหนึ่งของกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต สาเหตุก็คือกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตอาศัยการโฆษณาประชาสัมพันธ์ ในขณะที่อัล-อิควานเลือกให้ความสำคัญกับการทำงานและการสร้างผลงาน แต่ทั้งหมดนั้นไม่ใช่เรื่องที่เราต้องใส่ใจ ไม่ว่าอัล-อิควานจะเป็นผู้ขีดเส้นทางแห่งการญิฮาดและการทำงานเพื่ออิสลามให้แก่กลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต หรือกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตจะเป็นผู้ทำให้อัล-อิควานปรากฏเด่นชัดต่อสายตาผู้คนก็ตาม ทั้งที่อัล-อิควานถือกำเนิดก่อนและนำหน้ากลุ่มนั้นสู่การญิฮาดและสนามการต่อสู้มาก่อนถึงห้าปี หรือเท่ากับอายุทั้งหมดของกลุ่มนั้น เรื่องนี้เป็นเพียงประเด็นทางทฤษฎีที่อัล-อิควานไม่ได้ให้น้ำหนักแต่อย่างใด

ทว่าสิ่งที่ข้าพเจ้าต้องการชี้แจงในถ้อยแถลงนี้คือ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนไม่เคยอยู่ในแถวของกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตแม้แต่วันเดียว และไม่เคยทำงานให้กลุ่มนั้นเลย ข้าพเจ้ามิได้มีเจตนาจะกล่าวร้ายกลุ่มนั้นหรือบรรดาผู้ดำเนินงานเผยแผ่ของกลุ่ม หากแต่เพียงกล่าวรายงานตามข้อเท็จจริงเท่านั้น และการที่หนังสือพิมพ์มิศร์ อัล-ฟะตาตได้โจมตีอัล-อิควานและกล่าวหาพวกเขาด้วยข้อกล่าวหาที่ไม่เป็นความจริง โดยอ้างว่าอัล-อิควานรุกรานและกล่าวหากลุ่มของตน ก็เป็นเรื่องที่ไม่เป็นความจริงเช่นกัน พวกเราชาวอัล-อิควานไม่เคยโต้ตอบสิ่งใดที่ถูกเขียนขึ้นแม้จะมีความสำคัญเพียงใด และเราไม่ประสงค์จะถือโทษในเรื่องใด ๆ จากสิ่งเหล่านั้น ข้าพเจ้าหวังว่านั่นคือความรู้สึกของชาวอัล-อิควานทุกคน

มีผู้คนจำนวนมากปรารถนาให้กลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตรวมตัวกับอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ความรู้สึกเช่นนี้ไม่ต้องสงสัยเลยว่าเป็นความรู้สึกที่งดงามและสูงส่ง เพราะไม่มีสิ่งใดงดงามไปกว่าความเป็นเอกภาพและการร่วมมือกันในความดี แต่มีบางเรื่องที่ไม่มีสิ่งใดจะชี้ขาดได้นอกจากกาลเวลาเท่านั้น ในกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาตมีผู้ที่มองว่าอัล-อิควานเป็นเพียงกลุ่มผู้ให้คำตักเตือน และคัดค้านแนวทางอื่น ๆ ทั้งหมดของพวกเขา ส่วนในหมู่อัล-อิควานก็มีผู้ที่เห็นว่า ความหมายอันถูกต้องของอิสลามยังไม่ได้หยั่งรากลึกในจิตใจของสมาชิกจำนวนมากของกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต ในระดับที่จะทำให้พวกเขามีคุณสมบัติพร้อมที่จะเรียกร้องสู่การเผยแผ่อิสลามอย่างบริสุทธิ์และถูกต้อง ดังนั้นเราจงปล่อยให้กาลเวลาทำหน้าที่ของมันและเป็นผู้ตัดสิน เพราะกาลเวลาคือผู้ค้ำประกันที่ดีที่สุดในการขัดเกลาและคัดแยก

แต่ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าอิควานจะต่อต้านกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต (อียิปต์รุ่นใหม่) ตรงกันข้าม เรายินดีอย่างยิ่งที่ผู้ทำงานเพื่อความดีทุกคนได้รับความสำเร็จในการทำความดีและมุ่งสู่ความดี อิควานไม่ต้องการให้การสร้างสรรค์ปะปนกับการทำลาย และสนามแห่งการญิฮาดนั้นกว้างขวางพอสำหรับทุกคน

นั่นคือจุดยืนของเราต่อกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต ตราบใดที่กลุ่มนี้ประกาศว่าตนไม่ใช่พรรคการเมือง และกำลังทำงานและจะทำงานต่อไปเพื่อแนวคิดอิสลามและหลักการของอิสลาม ความจริงข้อนี้ถือเป็นชัยชนะครั้งใหม่ของหลักการของอิควานุลมุสลิมีน

ยังเหลืออีกเรื่องหนึ่งเป็นเรื่องสุดท้าย คือจุดยืนของอิควานต่อกลุ่มมิศร์ อัล-ฟะตาต ในกรณีการทุบทำลายร้านสุรา เป็นที่รู้กันดีว่าไม่มีผู้หวงแหนศาสนาคนใดในอียิปต์ที่อยากเห็นร้านสุราแม้แต่ร้านเดียวบนแผ่นดินนี้ อิควานได้โยนความรับผิดชอบของการทุบทำลายครั้งนี้ไปที่รัฐบาลก่อนผู้ที่ลงมือกระทำ เพราะรัฐบาลนั่นเองที่ผลักดันประชาชนมุสลิมของตนให้ตกอยู่ในภาวะคับแค้นเช่นนี้ และไม่ได้ตระหนักถึงความเปลี่ยนแปลงทางจิตใจและกระแสใหม่อันทรงพลังที่เกิดขึ้นในหมู่ประชาชน คือการเทิดทูนอิสลามและความภาคภูมิใจในคำสอนของอิสลาม มีคำกล่าวมาแต่โบราณว่า (ก่อนที่ท่านจะสั่งให้ผู้ร้องไห้หยุดร้องไห้ จงสั่งผู้ตีให้หยุดยกไม้เรียวเสียก่อน) อย่างไรก็ตาม เราเชื่อว่ายังไม่ถึงเวลาสำหรับการท้าทายเช่นนี้ และจำเป็นต้องเลือกสภาพการณ์ที่เหมาะสม หรือใช้วิจารณญาณอย่างสุดความสามารถในเรื่องนี้ และดำเนินการในรูปแบบที่ก่อความเสียหายน้อยกว่า และสื่อถึงเป้าหมายได้ชัดเจนกว่า เพื่อให้รัฐบาลหันมาใส่ใจหน้าที่ทางอิสลามของตน และแม้ว่าผู้ถูกจับกุมจะไม่ได้ยอมรับสารภาพ อิควานก็ได้ยื่นหนังสือถึงท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เพื่อให้ท่านใส่ใจถึงความจำเป็นที่จะต้องพิจารณาคดีนี้เป็นกรณีพิเศษ ให้สอดคล้องกับแรงจูงใจอันมีเกียรติที่อยู่เบื้องหลัง และให้เร่งออกกฎหมายที่จะคุ้มครองประเทศจากความพินาศทางศีลธรรมเหล่านี้

จุดยืนของอิควานต่อประเทศในยุโรป

หลังจากชี้แจงจุดยืนของอิควานุลมุสลิมีนซึ่งอิสลามกำหนดไว้แก่พวกเขาในประเด็นสำคัญที่สุดภายในประเทศแล้ว ก็สมควรที่ข้าพเจ้าจะกล่าวกับท่านทั้งหลายถึงจุดยืนของพวกเขาต่อประเทศในยุโรป

ดังที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไปแล้ว อิสลามถือว่าบรรดามุสลิมเป็นประชาชาติเดียวกัน ซึ่งมีอะกีดะฮ์เป็นสิ่งที่รวมพวกเขาไว้ และพวกเขาต่างร่วมกันในความหวังและความทุกข์ การรุกรานใด ๆ ที่เกิดขึ้นต่อประเทศหนึ่งประเทศใดของพวกเขา หรือต่อมุสลิมคนหนึ่งคนใด ก็เท่ากับเกิดขึ้นกับพวกเขาทั้งหมด

ข้าพเจ้าทั้งหัวเราะและร้องไห้ต่อข้อชี้ขาดทางนิติศาสตร์ข้อหนึ่งที่ข้าพเจ้าได้พบโดยบังเอิญในหนังสือ (อัช-ชัรหุศ-ศ็อฆีร อะลา อักร็อบิล-มะซาลิก) ผู้แต่งได้กล่าวว่า (ประเด็น: สตรีมุสลิมคนหนึ่งถูกจับเป็นเชลยทางตะวันออก จำเป็นที่ชาวตะวันตก (มัฆริบ) จะต้องช่วยปลดปล่อยและไถ่ตัวนางออกมา แม้ว่าจะต้องใช้ทรัพย์สินของมุสลิมทั้งหมดก็ตาม) และก่อนหน้านั้นข้าพเจ้าก็เคยพบข้อความทำนองเดียวกันในหนังสือ (อัล-บะห์รุ ในมัซฮับหะนะฟี) เมื่อข้าพเจ้าได้เห็นเช่นนี้ ข้าพเจ้าก็หัวเราะและร้องไห้ แล้วรำพึงกับตนเองว่า ดวงตาของบรรดานักเขียนเหล่านี้อยู่ที่ไหนกัน จึงจะได้เห็นว่าบัดนี้มุสลิมทั้งหมดตกเป็นเชลยของผู้อื่นจากกลุ่มชนแห่งการปฏิเสธศรัทธาและการรุกราน??

ข้าพเจ้าต้องการสรุปจากเรื่องนี้ว่า มาตุภูมิแห่งอิสลามนั้นเป็นหนึ่งเดียว ไม่อาจแบ่งแยกได้ และการรุกรานส่วนใดส่วนหนึ่งของมันก็คือการรุกรานมันทั้งหมด นี่คือประการที่หนึ่ง ประการที่สอง อิสลามได้กำหนดเป็นข้อบังคับแก่มุสลิมให้เป็นผู้นำในดินแดนของตน และเป็นนายในมาตุภูมิของตน ไม่เพียงเท่านั้น พวกเขายังมีหน้าที่ต้องนำผู้อื่นให้เข้ามาสู่การเรียกร้องเชิญชวนของพวกเขา และให้ได้รับทางนำด้วยแสงสว่างแห่งอิสลามที่พวกเขาเองเคยได้รับทางนำมาก่อนแล้ว

ด้วยเหตุนี้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงมีความเชื่อว่า ทุกชาติที่ได้รุกรานและยังคงรุกรานดินแดนของอิสลามนั้นเป็นรัฐที่อธรรม ซึ่งจำเป็นต้องยุติการรุกรานของตน และมุสลิมจำเป็นต้องเตรียมตนเอง และร่วมมือสนับสนุนกันทำงานเพื่อปลดแอกของมันให้พ้นไป

อังกฤษยังคงบีบคั้นอียิปต์อยู่ แม้จะเป็นพันธมิตรกับอียิปต์ก็ตาม และไม่มีประโยชน์อันใดที่เราจะกล่าวว่าสนธิสัญญานั้นเป็นประโยชน์หรือเป็นโทษ หรือควรแก้ไข หรือจำเป็นต้องปฏิบัติตาม เพราะนั่นเป็นคำพูดที่ไร้สาระ สนธิสัญญานั้นเป็นปลอกคอที่คล้องคออียิปต์และเป็นโซ่ตรวนที่พันธนาการมือของอียิปต์อย่างไม่ต้องสงสัย และอียิปต์จะสามารถหลุดพ้นจากโซ่ตรวนนี้ได้หรือ หากมิใช่ด้วยการลงมือทำงานและการเตรียมพร้อมที่ดี? ภาษาของพลังอำนาจนั้นเป็นภาษาที่ชัดเจนที่สุด ดังนั้น จงทำงานเพื่อการนั้น และจงช่วงชิงเวลาไว้ หากต้องการเสรีภาพและเอกราช

และอังกฤษยังคงกระทำการร้ายต่อปาเลสไตน์ และพยายามลิดรอนสิทธิของชาวปาเลสไตน์ ทั้งที่ปาเลสไตน์เป็นมาตุภูมิของมุสลิมทุกคน เพราะเป็นแผ่นดินแห่งอิสลาม เป็นแหล่งกำเนิดของบรรดานบี และเป็นที่ตั้งของมัสยิดอัล-อักศอ ซึ่งอัลลอฮ์ทรงให้ความจำเริญแก่บริเวณโดยรอบ ปาเลสไตน์จึงเป็นหนี้ที่อังกฤษติดค้างต่อมุสลิม ความโกรธเคืองของพวกเขาจะไม่สงบลง จนกว่าอังกฤษจะคืนสิทธิของพวกเขาอย่างครบถ้วน และอังกฤษเองก็รู้ดีถึงข้อนี้ นั่นคือสิ่งที่ผลักดันให้อังกฤษเชิญผู้แทนของประเทศอิสลามทั้งหลายเข้าร่วมการประชุมที่ลอนดอน และเราขอถือโอกาสนี้เตือนอังกฤษว่า สิทธิของชาวอาหรับนั้นไม่อาจถูกลิดรอนได้ และการกระทำอันโหดร้ายที่บรรดาผู้แทนของอังกฤษกระทำอยู่อย่างต่อเนื่องในปาเลสไตน์นั้น มิใช่สิ่งที่จะช่วยให้มุสลิมมีความคิดเห็นที่ดีต่ออังกฤษ และจะเป็นการดีกว่าสำหรับอังกฤษที่จะยุติการรณรงค์อันเป็นปฏิปักษ์เหล่านี้ต่อผู้บริสุทธิ์ที่รักเสรีภาพ และจากบนมิมบัรนี้ เราขอส่งความเคารพอันบริสุทธิ์ใจที่สุดของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน และความปรารถนาดีอันประเสริฐที่สุดของพวกเขาไปยังท่านมุฟตีใหญ่ ทั้งนี้ ไม่มีสิ่งใดจะทำอันตรายต่อท่านได้ และไม่มีสิ่งใดจะทำอันตรายต่อตระกูลอัล-หุซัยนีได้ ไม่ว่าบ้านเรือนของพวกเขาจะถูกตรวจค้น หรือผู้รักเสรีภาพของพวกเขาจะถูกจองจำ เพราะสิ่งนั้นมีแต่จะเพิ่มเกียรติยศให้แก่เกียรติยศของพวกเขา และเพิ่มความภาคภูมิใจให้แก่ความภาคภูมิใจของพวกเขา และเราขอเตือนคณะผู้แทนจากประเทศอิสลามทั้งหลายให้ตระหนักถึงเล่ห์กลและการหลอกลวงของอังกฤษ และถึงความจำเป็นที่จะต้องยืนหยัดเพื่อสิทธิของชาวอาหรับอย่างครบถ้วนสมบูรณ์โดยไม่มีการลิดรอนใด ๆ

และในโอกาสนี้ ข้าพเจ้าขอเตือนบรรดาอิควานว่า ได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการกลางขึ้นที่สมาคมยุวมุสลิม (ดารุชชุบบาน อัล-มุสลิมีน) ซึ่งประกอบด้วยสมาคมอิสลามทั้งหมด เพื่อร่วมมือกันออกแสตมป์ราคาหนึ่งกิรช์แบบเดียวกัน โดยจะเริ่มจำหน่ายตั้งแต่ต้นปีฮิจเราะฮ์ศักราช เพื่อช่วยเหลือปาเลสไตน์ผู้ต่อสู้ และแสตมป์นี้จะใช้แทนแสตมป์ต่าง ๆ ที่หลากหลายขององค์กรทั้งหมด ดังนั้น ข้อสั่งเสียแก่บรรดาอิควานก็คือ ให้พวกเขาทุ่มเทความพยายามในการสนับสนุนคณะกรรมการนี้

…ด้วยการแจกจ่ายแสตมป์ของมันเมื่อออกจำหน่าย และด้วยการชำระบัญชีแสตมป์เก่าที่อาจยังคงค้างอยู่กับพวกเขา แล้วส่งคืนไปยังสำนักงานเพื่อทำลายทิ้ง

หลังจากนั้น เรายังมีบัญชีที่ต้องสะสางกับอังกฤษในดินแดนอิสลามต่าง ๆ ที่อังกฤษยึดครองไว้โดยไม่ชอบธรรม ดินแดนซึ่งอิสลามได้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของชาวดินแดนนั้น และของพวกเราร่วมกับพวกเขา ที่จะต้องทำงานเพื่อกอบกู้และปลดปล่อยมันให้เป็นอิสระ

وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ

ส่วนฝรั่งเศสซึ่งเคยอ้างตนว่าเป็นมิตรกับอิสลามอยู่ช่วงเวลาหนึ่งนั้น ฝรั่งเศสมีบัญชียาวเหยียดที่ต้องสะสางกับมุสลิม เราจะไม่ลืมท่าทีอันน่าอับอายของฝรั่งเศสที่มีต่อซีเรียประเทศพี่น้องของเรา เราจะไม่ลืมท่าทีของฝรั่งเศสในกรณีของมัฆริบอัล-อักศอ (โมร็อกโก) และกฤษฎีกาเบอร์เบอร์ (อัซ-ซะฮีร อัล-บัรบะรีย์) และเราจะไม่ลืมว่าพี่น้องที่รักของเราจำนวนมาก คือเยาวชนแห่งมัฆริบอัล-อักศอผู้รักชาติ ผู้เป็นไท และผู้ต่อสู้ญิฮาด ยังคงอยู่ในส่วนลึกของคุกตะรางและในดินแดนเนรเทศอันห่างไกล และวันนั้นจะมาถึง วันที่บัญชีนี้จะถูกสะสาง «และวันเวลาเหล่านั้น เราให้มันหมุนเวียนไปในหมู่มนุษย์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:140)

และบัญชีของเรากับอิตาลีก็ไม่น้อยไปกว่าบัญชีของเรากับฝรั่งเศส ตริโปลีอันเป็นดินแดนอาหรับมุสลิม เพื่อนบ้านผู้ใกล้ชิดและเป็นที่รักของเรา ถูก "ดูเช" (มุสโสลินี) และพรรคพวกของเขาดำเนินการเพื่อทำลายล้างมัน กวาดล้างชาวเมืองของมัน ถอนรากถอนโคนมัน และลบล้างร่องรอยทุกอย่างของความเป็นอาหรับและอิสลามออกไปจากมัน แล้วจะมีร่องรอยของความเป็นอาหรับและอิสลามหลงเหลืออยู่ในนั้นได้อย่างไร ในเมื่อมันถูกถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของอิตาลีไปแล้ว? และหลังจากนั้น ดูเชก็ยังไม่พบสิ่งใดที่จะห้ามเขาจากการอ้างว่าตนเป็นผู้ปกป้องอิสลาม และเรียกร้องมิตรภาพจากมุสลิมในนามนี้!!

โอ้พี่น้องอิควานุลมุสลิมีนทั้งหลาย

ถ้อยคำเหล่านี้ทำให้หัวใจหลั่งเลือดและตับไตแหลกสลาย! เพียงเท่านี้ก็พอแล้วสำหรับโศกนาฏกรรมทั้งหลายที่กล่าวไว้ในแถลงการณ์นี้ เพราะมันเป็นสายโซ่ที่ไม่มีวันสิ้นสุด และพวกท่านก็รู้เรื่องนี้ดีอยู่แล้ว แต่หน้าที่ของพวกท่านคือต้องอธิบายเรื่องนี้แก่ผู้คน และสอนพวกเขาให้รู้ว่า อิสลามไม่ยอมรับสิ่งใดจากลูกหลานของตนที่น้อยไปกว่าเสรีภาพและเอกราช นับประสาอะไรกับอธิปไตยและการประกาศญิฮาด แม้ว่าการนั้นจะต้องแลกด้วยเลือดเนื้อและทรัพย์สินก็ตาม เพราะความตายนั้นดีกว่าชีวิตเช่นนี้ ชีวิตแห่งการเป็นทาส การตกเป็นข้ารับใช้ และความต่ำต้อยอัปยศ! และหากพวกท่านได้กระทำเช่นนั้น และมีความตั้งมั่นอย่างจริงใจต่ออัลลอฮ์ ชัยชนะย่อมต้องมาถึงอย่างแน่นอน อินชาอัลลอฮ์

كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٢١﴾ لَّا

«อัลลอฮ์ทรงบัญญัติไว้แล้วว่า แน่นอนข้าและบรรดาเราะซูลของข้าจะได้รับชัยชนะ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเดชานุภาพ» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:21)

บทส่งท้าย

โอ้พี่น้องอิควานุลมุสลิมีนทั้งหลาย

ข้าพเจ้าได้นำเสนอแก่พวกท่านในแถลงการณ์นี้ ซึ่งบทสรุปที่ครบถ้วนและกระชับเกี่ยวกับแนวคิดของพวกท่านในรูปลักษณ์เฉพาะของมัน และในวันนี้ ข้าพเจ้าปรารถนาที่จะทบทวนร่วมกับพวกท่านถึงปัญหาทางสังคมและเศรษฐกิจบางประการที่มีอยู่ในสังคมอียิปต์ และหากพวกท่านประสงค์ก็จงกล่าวว่าสังคมอิสลามเถิด เพราะโรคร้ายนั้นย่อมเป็นอย่างเดียวกันในทุกแห่ง หากไม่เป็นเพราะ…

…ความจำกัดของเวลา และหากมิใช่ว่ามันสรุปรวมอยู่ในสิ่งเดียว นั่นคือ ความอ่อนแอของจริยธรรม การสูญเสียอุดมคติอันสูงส่ง การให้ประโยชน์ส่วนตนมาก่อนประโยชน์ส่วนรวม ความขลาดกลัวที่จะเผชิญหน้ากับความจริง การหลีกหนีภาระของการเยียวยา และการแตกแยก ขออัลลอฮ์ทรงทำลายมันเถิด นี่คือโรคร้าย ส่วนยารักษาก็คือคำเดียวเช่นกัน ได้แก่สิ่งที่ตรงข้ามกับจริยธรรมเหล่านี้ นั่นคือการเยียวยาจิตใจ โอ้พี่น้องทั้งหลาย และการขัดเกลาจริยธรรมของประชาชาติให้เที่ยงตรง:

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾

«แท้จริงผู้ที่ขัดเกลาจิตใจของเขาย่อมประสบความสำเร็จ และแท้จริงผู้ที่ทำให้จิตใจของเขาแปดเปื้อนย่อมล้มเหลว» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:9-10)

โอ้พี่น้องอิควานุลมุสลิมีนทั้งหลาย!

ศาสนานี้ได้ตั้งมั่นขึ้นด้วยการญิฮาดของบรรพชนของพวกท่าน บนเสาหลักอันแข็งแกร่ง ได้แก่ อีมานต่ออัลลอฮ์ การสมถะต่อความเพลิดเพลินของชีวิตอันจีรังไม่ยั่งยืน การให้ความสำคัญแก่ดินแดนอันนิรันดร์ (อาคิเราะฮ์) การเสียสละด้วยเลือด ชีวิต และทรัพย์สินในหนทางแห่งการสนับสนุนสัจธรรม ความรักต่อการตายในหนทางของอัลลอฮ์ และการดำเนินไปในทุกสิ่งเหล่านั้นตามทางนำแห่งอัลกุรอานอันทรงเกียรติ

وَٱللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَـٰلَكُمْ ﴿٣٥﴾

ดังนั้น จงวางรากฐานการฟื้นฟูของพวกท่านบนเสาหลักอันแข็งแกร่งเหล่านี้ จงปรับปรุงจิตใจของพวกท่าน จงมุ่งมั่นในดะอ์วะฮ์ของพวกท่าน และจงนำพาประชาชาติไปสู่ความดีงาม «และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกเจ้า และพระองค์จะไม่ทรงทำให้การงานของพวกเจ้าสูญเปล่า» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:35)

โอ้พี่น้องอิควานุลมุสลิมีนทั้งหลาย!

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾

จงอย่าสิ้นหวัง เพราะความสิ้นหวังมิใช่จริยธรรมของมุสลิม ความจริงของวันนี้คือความฝันของเมื่อวาน และความฝันของวันนี้คือความจริงของวันพรุ่งนี้ เวลายังคงมีอีกมาก และองค์ประกอบแห่งความสงบสุขยังคงแข็งแกร่งยิ่งใหญ่อยู่ในจิตใจของประชาชาติผู้ศรัทธาของพวกท่าน แม้ปรากฏการณ์แห่งความเสื่อมทรามจะลุกลามเพียงใดก็ตาม ผู้ที่อ่อนแอจะไม่คงอ่อนแอไปตลอดชีวิต และผู้ที่แข็งแกร่งก็ใช่ว่าพลังของเขาจะคงอยู่ตลอดกาล «และเราประสงค์ที่จะประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอด» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5)

แท้จริงกาลเวลาจะให้กำเนิดเหตุการณ์ใหญ่หลวงอีกมากมาย และโอกาสสำหรับการงานอันยิ่งใหญ่จะเปิดขึ้น โลกกำลังรอคอยดะอ์วะฮ์ของพวกท่าน ดะอ์วะฮ์แห่งทางนำ ชัยชนะ และสันติภาพ เพื่อช่วยให้โลกหลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานที่เผชิญอยู่ และบทบาทในการนำพาประชาชาติต่าง ๆ และการเป็นผู้นำของมวลชนนั้นเป็นหน้าที่ของพวกท่าน «และวันเวลาเหล่านั้น เราให้มันหมุนเวียนในหมู่มนุษย์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:140) «และพวกเจ้าหวังจากอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเขามิได้หวัง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:104) ดังนั้น จงเตรียมพร้อมและจงลงมือทำในวันนี้ เพราะพวกท่านอาจไม่สามารถทำงานได้ในวันพรุ่งนี้

ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ผู้ที่กระตือรือร้นในหมู่พวกท่านให้ใจเย็นและรอคอยการหมุนเวียนของกาลเวลา และข้าพเจ้าก็ขอกล่าวแก่ผู้ที่นิ่งเฉยให้ลุกขึ้นและลงมือทำ เพราะการญิฮาดนั้นไม่มีการพักผ่อน:

وَٱلَّذِينَ جَـٰهَدُوا۟ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٦٩﴾

«และบรรดาผู้ที่ต่อสู้ดิ้นรนในทางของเรา แน่นอนเราจะชี้นำพวกเขาสู่หนทางต่าง ๆ ของเรา และแท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับบรรดาผู้กระทำความดี» (ซูเราะฮ์อัล-อังกะบูต 29:69)

และมุ่งหน้าสู่เบื้องหน้าเสมอ…

والله أكبر ولله الحمد

อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์

หะซัน อัล-บันนา

ในการประชุมนักศึกษาอัล-อิควานุลมุสลิมีน

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่ท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา ตลอดจนวงศ์วานและเหล่าสหายของท่าน

يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا ﴿١٧٤﴾ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱعْتَصَمُوا۟ بِهِۦ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِى رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَٰطًا مُّسْتَقِيمًا ﴿١٧٥﴾

«โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าได้มายังพวกเจ้าแล้ว และเราได้ประทานแสงสว่างอันแจ่มแจ้งลงมาแก่พวกเจ้า ส่วนบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และยึดมั่นในพระองค์นั้น พระองค์จะทรงให้พวกเขาเข้าอยู่ในความเมตตาและความโปรดปรานจากพระองค์ และจะทรงชี้นำพวกเขาสู่พระองค์บนแนวทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:174-175)

เดือนมุหัรร็อม ฮิจเราะฮ์ศักราช 1357

สู่การปฏิบัติ

พี่น้องทั้งหลาย..

ทุกครั้งที่ข้าพเจ้ายืนอยู่ ณ ที่นี้ต่อหน้าผู้ฟังจำนวนมาก ข้าพเจ้าวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้วันนั้นมาถึงโดยเร็ว วันที่เราจะละจากเวทีแห่งคำพูดไปสู่เวทีแห่งการปฏิบัติ และละจากเวทีแห่งการวางแผนและการกำหนดแนวทางไปสู่เวทีแห่งการลงมือดำเนินการและการทำให้เป็นจริง เวลาที่เราใช้ไปในฐานะนักพูดผู้ปราศรัยนั้นยาวนานเกินไปแล้ว ขณะที่กาลเวลากำลังเรียกร้องจากเราอย่างเร่งเร้าให้ลงมือทำงานอย่างจริงจังและเกิดผล ทั้งโลกต่างแสวงหาปัจจัยแห่งความแข็งแกร่งและการเตรียมพร้อม แต่เรายังคงวนเวียนอยู่ในโลกแห่งคำพูดและความฝัน

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿٢﴾ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ ٱللَّهِ أَن تَقُولُوا۟ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿٣﴾ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِهِۦ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَـٰنٌ مَّرْصُوصٌ ﴿٤﴾

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย ทำไมพวกเจ้าจึงพูดในสิ่งที่พวกเจ้าไม่กระทำ เป็นที่น่ากริ้วยิ่ง ณ อัลลอฮ์ ที่พวกเจ้าพูดในสิ่งที่พวกเจ้าไม่กระทำ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่ต่อสู้ในทางของพระองค์เป็นแถว ประหนึ่งว่าพวกเขาเป็นอาคารที่ถูกเชื่อมติดกันอย่างแน่นหนา» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟ์ 61:2-4)

พี่น้องทั้งหลาย..

บรรดาพี่น้องอัล-อิควานได้พูดกับท่านทั้งหลายแล้วถึงความหมายอันครอบคลุมของอิสลาม รวมถึงการที่อิสลามโอบล้อมและรองรับทุกด้านของชีวิตประชาชาติ ไม่ว่าจะเป็นประชาชาติที่กำลังรุ่งเรืองหรือที่มั่นคงแล้ว ที่เพิ่งก่อตั้งหรือที่สมบูรณ์แล้ว บางท่านได้นำเสนอจุดยืนของอิสลามต่อความรักชาติ และแสดงให้ท่านทั้งหลายเห็นว่าความรักชาติแบบอิสลามนั้นเป็นความรักชาติที่มีอาณาเขตกว้างขวางที่สุด ครอบคลุมที่สุดในการดำรงอยู่ และสูงส่งที่สุดในความยั่งยืน ผู้ที่สุดโต่งที่สุดต่อมาตุภูมิของตนและคลั่งไคล้ต่อชนชาติของตนที่สุด จะไม่พบความกระตือรือร้นในการเรียกร้องของนักชาตินิยมล้วน ๆ เทียบเท่ากับที่เขาจะได้พบในความรักชาติของบรรดาผู้ศรัทธา ข้าพเจ้าจะไม่อธิบายเรื่องนี้ให้ยืดยาวอีก เนื่องจากพวกเขาได้นำเสนอไปแล้ว

แต่ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงประเด็นหนึ่งที่ผู้คนพูดถึงกันมาก และด้วยเหตุนั้นความผิดพลาดของพวกเขาในเรื่องนี้ก็มากขึ้นตามไปด้วย นั่นคือ (การเมืองกับอิสลาม)

ศาสนา .. กับการเมือง

น้อยนักที่ท่านจะพบใครสักคนพูดกับท่านเรื่องการเมืองและอิสลาม เว้นแต่ท่านจะพบว่าเขาแยกทั้งสองออกจากกันอย่างเด็ดขาด และวางความหมายแต่ละอย่างไว้คนละฟาก ในสายตาของผู้คน ทั้งสองจึงไม่มีวันบรรจบหรือรวมกันได้ ด้วยเหตุนี้ สมาคมแห่งนี้จึงถูกเรียกว่าสมาคมอิสลามที่ไม่ใช่สมาคมการเมือง และการชุมนุมนั้นก็ถูกเรียกว่าการชุมนุมทางศาสนาที่ไม่มีการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้อง ข้าพเจ้ายังเคยเห็นข้อความในตอนต้นของข้อบังคับและแนวทางของสมาคมอิสลามต่าง ๆ ว่า (สมาคมจะไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับกิจการทางการเมือง)

ก่อนที่ข้าพเจ้าจะพิจารณาทัศนะนี้ว่าควรสนับสนุนหรือควรหักล้าง ข้าพเจ้าขอให้ท่านใส่ใจสองประเด็นสำคัญ

ประการแรก ความแตกต่างระหว่างการฝักใฝ่พรรคการเมืองกับการเมืองนั้นห่างไกลกันมาก ทั้งสองอาจมาด้วยกันหรือแยกจากกันก็ได้ บางคนอาจเป็นนักการเมืองในทุกความหมายของคำนี้ ทั้งที่ไม่ได้สังกัดพรรคใดและไม่ได้โน้มเอียงไปทางพรรคใดเลย บางคนอาจฝักใฝ่พรรคการเมืองแต่ไม่รู้เรื่องการเมืองแม้แต่น้อย และบางคนก็มีทั้งสองอย่าง คือเป็นนักการเมืองที่ฝักใฝ่พรรค หรือเป็นผู้ฝักใฝ่พรรคที่เป็นนักการเมืองด้วย เมื่อข้าพเจ้าพูดถึงการเมืองในถ้อยคำนี้ ข้าพเจ้าหมายถึงการเมืองในความหมายกว้าง คือการพิจารณากิจการของประชาชาติทั้งภายในและภายนอก โดยไม่ผูกติดกับพรรคการเมืองแต่อย่างใด นี่คือประการหนึ่ง

ประการที่สอง เมื่อผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมไม่รู้จักอิสลาม หรือเมื่อพวกเขาจนปัญญาต่อความมั่นคงของอิสลามในจิตใจของผู้ปฏิบัติตาม การหยั่งรากลึกในหัวใจของผู้ศรัทธา และความพร้อมของมุสลิมทุกคนที่จะสละชีวิตและทรัพย์สินเพื่อมัน พวกเขาก็ไม่พยายามทำลายชื่อของอิสลาม รูปลักษณ์ภายนอก หรือรูปแบบพิธีการของอิสลามในจิตใจของมุสลิม แต่พวกเขาพยายามจำกัดความหมายของอิสลามให้อยู่ในวงแคบ ๆ ที่ตัดทอนทุกด้านอันทรงพลังในทางปฏิบัติของอิสลามออกไป แล้วหลงเหลือไว้ให้มุสลิมเพียงเปลือกของสมญานาม รูปแบบ และสิ่งที่เห็นภายนอก ซึ่งไม่ทำให้อิ่มและไม่ช่วยให้หายหิว.... พวกเขาทำให้มุสลิมเข้าใจว่าอิสลามเป็นเรื่องหนึ่ง สังคมเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อิสลามเป็นเรื่องหนึ่ง กฎหมายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อิสลามเป็นเรื่องหนึ่ง ส่วนประเด็นทางเศรษฐกิจไม่เกี่ยวข้องกับอิสลาม อิสลามเป็นเรื่องหนึ่ง ส่วนวัฒนธรรมทั่วไปเป็นอีกเรื่องหนึ่ง และอิสลามเป็นสิ่งที่ต้องอยู่ห่างไกลจากการเมือง

ขอสาบานด้วยพระผู้อภิบาลของพวกท่าน โอ้พี่น้องทั้งหลาย จงบอกข้าพเจ้าเถิดว่า หากอิสลามไม่ใช่การเมือง ไม่ใช่สังคม ไม่ใช่เศรษฐกิจ และไม่ใช่วัฒนธรรม ... แล้วอิสลามคืออะไรกันเล่า? ....

หรือมันคือร็อกอะฮ์เหล่านี้ที่ปราศจากหัวใจซึ่งมีสมาธิจดจ่อ..

หรือคือถ้อยคำเหล่านี้ ซึ่งเป็นดังที่รอบิอะฮ์ อัลอะดะวียะฮ์กล่าวไว้ว่า: «การขออภัยโทษที่ยังต้องขออภัยโทษอีก» ..

تِبْيَـٰنًا لِّكُلِّ شَىْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَىٰ لِلْمُسْلِمِينَ ﴿٨٩﴾

ด้วยเหตุนี้หรือ พี่น้องทั้งหลาย ที่อัลกุรอานได้ถูกประทานลงมาเป็นระบบที่สมบูรณ์ รัดกุม และละเอียดถี่ถ้วน: «เพื่อเป็นการแจกแจงทุกสิ่ง และเป็นทางนำ ความเมตตา และข่าวดีแก่บรรดามุสลิม» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:89)

ความหมายอันคับแคบนี้ของแนวคิดอิสลาม และขอบเขตอันจำกัดเหล่านี้ที่ถูกใช้กำหนดความหมายของอิสลาม คือสิ่งที่ศัตรูของอิสลามพยายามจำกัดบรรดามุสลิมให้อยู่ภายในนั้น และพวกเขาหัวเราะเยาะมุสลิมด้วยการกล่าวว่า "เราได้ให้เสรีภาพทางศาสนาแก่พวกท่านแล้ว และรัฐธรรมนูญก็บัญญัติไว้ว่าศาสนาประจำชาติอย่างเป็นทางการคืออิสลาม"

อิสลามที่ครอบคลุม

พี่น้องอิควานทั้งหลาย ข้าพเจ้าขอประกาศจากบนมิมบัรนี้ด้วยความตรงไปตรงมา ชัดเจน และหนักแน่นอย่างเต็มที่ว่า อิสลามมิใช่ความหมายเช่นนี้ที่ปฏิปักษ์และศัตรูจากลูกหลานของอิสลามเองต้องการจะจำกัดมันไว้และผูกมัดมันไว้ด้วย หากแต่อิสลามคืออะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ คือมาตุภูมิและสัญชาติ คือความใจกว้างและพลัง คือคุณธรรมจริยธรรมและวัตถุ คือวัฒนธรรมและกฎหมาย และมุสลิมนั้น ด้วยความเป็นมุสลิมของเขา จำเป็นต้องใส่ใจในกิจการทั้งปวงของประชาชาติของเขา ผู้ใดที่ไม่ใส่ใจในกิจการของบรรดามุสลิม เขาก็มิใช่ส่วนหนึ่งจากพวกเขา

และข้าพเจ้าเชื่อว่า บรรพชนของเรา ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา มิได้เข้าใจอิสลามในความหมายอื่นนอกจากนี้ ด้วยอิสลามพวกเขาปกครอง เพื่ออิสลามพวกเขาญิฮาด บนหลักการของอิสลามพวกเขาปฏิบัติต่อกัน และภายในขอบเขตของอิสลามพวกเขาดำเนินชีวิตในทุกกิจการของชีวิตทางโลกที่เป็นภาคปฏิบัติ ก่อนกิจการทางจิตวิญญาณแห่งอาคิเราะฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาเคาะลีฟะฮ์คนแรก (ร.ฎ.) ที่ได้กล่าวว่า «หากเชือกผูกอูฐเส้นหนึ่งหายไปจากฉัน แน่นอนฉันจะพบมันในคัมภีร์ของอัลลอฮ์»

لو ضاع مني عقال بعير لوجدته في كتاب الله

หลังจากการนิยามโดยทั่วไปนี้ต่อความหมายของอิสลามที่ครอบคลุม และต่อความหมายของการเมืองที่ปลอดจากความเป็นพรรคพวก ข้าพเจ้าสามารถประกาศอย่างตรงไปตรงมาได้ว่า ความเป็นมุสลิมของมุสลิมคนหนึ่งจะไม่สมบูรณ์ เว้นแต่เขาจะเป็นผู้ที่มีความเป็นการเมือง มองการณ์ไกลในกิจการของประชาชาติของเขา ใส่ใจและหวงแหนต่อมัน และข้าพเจ้ายังสามารถกล่าวได้อีกว่า การแยกออกเช่นนี้เป็นสิ่งที่อิสลามไม่ยอมรับ และทุกสมาคมอิสลามจำเป็นต้องให้ความสำคัญต่อกิจการทางการเมืองของประชาชาติของตนไว้เป็นอันดับแรกของแผนงาน มิฉะนั้นแล้ว สมาคมนั้นเองที่จำเป็นต้องทำความเข้าใจความหมายของอิสลามเสียก่อน

พี่น้องทั้งหลาย โปรดอนุญาตให้ข้าพเจ้าได้กล่าวต่อกับพวกท่านอีกสักเล็กน้อยในการยืนยันความหมายนี้ ซึ่งอาจดูเป็นเรื่องที่น่าประหลาดใจสำหรับผู้คนที่เคยชินกับการได้ยินท่วงทำนองของการแยกอิสลามออกจากการเมืองอยู่เสมอ และอาจทำให้บางคนกล่าวหลังจากที่เราแยกย้ายจากที่ชุมนุมนี้ไปว่า "ญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีนได้ละทิ้งหลักการของตน ออกนอกคุณลักษณะของตน และกลายเป็นกลุ่มการเมืองไปแล้ว หลังจากที่เคยเป็นสมาคมทางศาสนา" จากนั้นผู้ตีความแต่ละคนก็จะตีความไปในทิศทางต่าง ๆ เพื่อแสวงหาสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงนี้ตามทัศนะของเขา ท่านทั้งหลาย อัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่า อิควานไม่เคยเป็นผู้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเมืองแม้แต่วันเดียว และจะไม่…

وَإِذَا سَمِعُوا۟ ٱللَّغْوَ أَعْرَضُوا۟ عَنْهُ وَقَالُوا۟ لَنَآ أَعْمَـٰلُنَا وَلَكُمْ أَعْمَـٰلُكُمْ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِى ٱلْجَـٰهِلِينَ ﴿٥٥﴾

ไม่ว่าวันใดพวกเขาจะไม่เป็นผู้ที่มิใช่มุสลิม และการเรียกร้องของพวกเขาไม่เคยแยกการเมืองออกจากศาสนาเลยแม้แต่น้อย และผู้คนจะไม่มีวันเห็นพวกเขาเป็นพวกฝักใฝ่พรรคการเมืองแม้เพียงชั่วยามหนึ่งของกลางวัน «และเมื่อพวกเขาได้ยินคำพูดไร้สาระ พวกเขาก็ผินหลังให้ และกล่าวว่า "การงานของเราก็เป็นของเรา และการงานของพวกท่านก็เป็นของพวกท่าน ศานติจงมีแด่พวกท่าน เราไม่ปรารถนา (คบหา) ผู้โง่เขลา"» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:55) และเป็นไปไม่ได้ที่พวกเขาจะมุ่งสู่เป้าหมายอื่นนอกจากเป้าหมายของพวกเขา หรือทำงานเพื่อแนวคิดอื่นนอกจากแนวคิดของพวกเขา หรือเปลี่ยนไปมีสีสันอื่นนอกจากสีสันของอิสลามอันเที่ยงตรง «(นี่คือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี และเราเป็นผู้เคารพภักดีต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138)

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُۥ عَـٰبِدُونَ ﴿١٣٨﴾

การเมืองภายใน

พี่น้องทั้งหลาย โปรดให้ข้าพเจ้าได้อธิบายความหมายนี้กับท่านต่อไปอีกสักหน่อย ข้าพเจ้าขอกล่าวว่า หากคำว่าการเมืองหมายถึงความหมายภายในของมัน ในแง่ของการจัดระเบียบกิจการของรัฐบาล การชี้แจงภารกิจของรัฐบาล การแจกแจงสิทธิและหน้าที่ของรัฐบาล ตลอดจนการตรวจสอบและกำกับดูแลผู้ปกครอง เพื่อให้พวกเขาได้รับการเชื่อฟังเมื่อพวกเขาทำดี และถูกวิพากษ์วิจารณ์เมื่อพวกเขาทำผิด... อิสลามก็ได้ให้ความสำคัญกับด้านนี้แล้ว ได้วางหลักเกณฑ์และหลักการสำหรับเรื่องนี้ ได้แจกแจงสิทธิของผู้ปกครองและผู้อยู่ใต้การปกครอง ได้ชี้แจงจุดยืนของผู้อธรรมและผู้ถูกอธรรม และได้วางขอบเขตไว้ให้แก่แต่ละฝ่ายซึ่งพวกเขาจะไม่ละเมิดและไม่ล่วงเลย

ดังนั้น รัฐธรรมนูญ กฎหมายแพ่ง และกฎหมายอาญา พร้อมด้วยสาขาต่าง ๆ ของมัน อิสลามได้กล่าวถึงไว้แล้ว และได้วางตนเองไว้ในฐานะที่ทำให้อิสลามเป็นแหล่งที่มาอันดับแรกและเป็นต้นธารอันศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของสิ่งเหล่านั้น และเมื่ออิสลามกระทำเช่นนี้ ก็เพียงแต่วางหลักการอันเป็นองค์รวม หลักเกณฑ์ทั่วไป และเจตนารมณ์อันครอบคลุม และกำหนดให้ผู้คนต้องทำให้สิ่งเหล่านั้นเป็นจริง แล้วปล่อยรายละเอียดปลีกย่อยไว้ให้พวกเขานำไปปฏิบัติตามสภาพแวดล้อมและยุคสมัยของพวกเขา และให้พวกเขาใช้ความวิริยะอุตสาหะ (อิจญ์ติฮาด) ในเรื่องนั้นเท่าที่ผลประโยชน์ (มัศละหะฮ์) เปิดกว้างให้ และเท่าที่การอิจญ์ติฮาดเอื้ออำนวย

อิสลามได้กำหนดอำนาจของประชาชาติไว้และยืนยันอย่างหนักแน่น และสั่งเสียให้มุสลิมทุกคนเป็นผู้กำกับดูแลการกระทำของรัฐบาลของเขาอย่างเต็มที่ โดยให้คำตักเตือนและความช่วยเหลือแก่รัฐบาล และอภิปรายสอบสวนรัฐบาลอย่างถี่ถ้วน และเช่นเดียวกับที่อิสลามได้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของผู้ปกครองที่จะต้องทำงานเพื่อผลประโยชน์ของผู้อยู่ใต้การปกครอง โดยการทำให้ความจริงปรากฏและการล้มล้างความเท็จ อิสลามก็ได้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของผู้อยู่ใต้การปกครองเช่นกันที่จะต้องรับฟังและเชื่อฟังผู้ปกครองตราบใดที่เขายังคงเป็นเช่นนั้น แต่หากเขาเบี่ยงเบนออกไป ก็เป็นหน้าที่ของพวกเขาที่จะต้องดัดเขาให้ตรงอยู่บนความจริง บังคับให้เขาอยู่ในขอบเขตของกฎหมาย และนำเขากลับคืนสู่ครรลองแห่งความยุติธรรม คำสอนเหล่านี้ทั้งหมดมาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์:

وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ ۚ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَلَـٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۖ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٤٨﴾ وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ

«และเราได้ประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าพร้อมด้วยความจริง เพื่อยืนยันคัมภีร์ที่มีอยู่ก่อนหน้า และเพื่อเป็นผู้กำกับดูแลคัมภีร์เหล่านั้น ดังนั้นจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมา และจงอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขาโดยละทิ้งความจริงที่มายังเจ้า สำหรับแต่ละกลุ่มในหมู่พวกเจ้านั้น เราได้กำหนดบทบัญญัติและแนวทางไว้ และหากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ แน่นอนพระองค์จะทรงทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติเดียวกัน แต่ทว่า (พระองค์ไม่ทรงกระทำ) เพื่อจะทรงทดสอบพวกเจ้าในสิ่งที่พระองค์ได้ประทานแก่พวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงแข่งขันกันในความดีทั้งหลาย ยังอัลลอฮ์นั้นคือที่กลับของพวกเจ้าทั้งหมด แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเจ้าในสิ่งที่พวกเจ้าขัดแย้งกัน และจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขา อย่าให้พวกเขาหลอกล่อเจ้าให้หันเหไปจากบางส่วนของสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมาแก่เจ้า หากพวกเขาผินหลังให้ ก็จงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์ทรงประสงค์ที่จะลงโทษพวกเขาด้วยบางส่วน…

ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَـٰسِقُونَ ﴿٤٩﴾ أَفَحُكْمَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾

…บาปบางประการของพวกเขา และแท้จริงมนุษย์ส่วนมากนั้นเป็นผู้ฝ่าฝืน พวกเขาต้องการการตัดสินแบบยุคญาฮิลียะฮ์กระนั้นหรือ? และผู้ใดเล่าจะดียิ่งไปกว่าอัลลอฮ์ในการตัดสิน สำหรับกลุ่มชนที่มีความเชื่อมั่นอย่างแท้จริง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48-50) และอายะฮ์อันทรงเกียรติอื่นๆ อีกนับสิบที่กล่าวถึงทุกสิ่งที่เราได้กล่าวมาอย่างชัดแจ้งและละเอียด

الدين النصيحة

لله ولرسوله ولكتابه ولأئمة المسلمين و عامتهم

إن من أفضل الجهاد كلمة حق عند سلطان جائر

سيد الشهداء حمزة بن عبد المطلب ورجل قام إلي إمام جائر فأمره ونهاه فقتله

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวไว้ในการยืนยันอำนาจของประชาชาติและการยืนยันมติมหาชนในประชาชาตินั้นว่า «ศาสนาคือการตักเตือน (อัน-นะศีหะฮ์)» พวกเขากล่าวว่า "ต่อผู้ใดหรือ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์?" ท่านกล่าวว่า «ต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ ต่อคัมภีร์ของพระองค์ ต่อบรรดาผู้นำของมุสลิม และต่อมุสลิมทั่วไป» และท่านยังกล่าวอีกว่า «แท้จริงหนึ่งในญิฮาดที่ประเสริฐที่สุด คือถ้อยคำแห่งสัจธรรมต่อหน้าผู้ปกครองที่อธรรม» และท่านกล่าวเช่นกันว่า «ประมุขแห่งบรรดาชะฮีด คือฮัมซะฮ์ บินอับดิลมุฏฏอลิบ และชายผู้ลุกขึ้นต่อหน้าผู้นำที่อธรรม แล้วใช้เขา (ให้ทำความดี) และห้ามเขา (จากความชั่ว) แล้วผู้นำนั้นก็สังหารเขา» และยังมีหะดีษอีกนับร้อยบทที่อธิบายความหมายนี้อย่างละเอียดและชัดเจน และกำหนดให้เป็นหน้าที่ของมุสลิมที่จะต้องใช้ให้ทำความดีและห้ามปรามความชั่ว ต้องคอยตรวจสอบผู้ปกครองของตน และกำกับดูแลว่าพวกเขาเคารพสัจธรรมและนำบทบัญญัติของอัลลอฮ์ไปบังคับใช้มากน้อยเพียงใด

ดังนั้น ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในขณะที่ท่านใช้ให้มีการเข้าไปมีส่วนร่วมเช่นนี้ หรือการกำกับดูแล หรือการตักเตือนกันและกัน หรือจะเรียกมันว่าอะไรก็ตามแต่ และในขณะที่ท่านกระตุ้นส่งเสริมให้กระทำ และชี้แจงว่ามันคือญิฮาดอันยิ่งใหญ่ที่สุด และผลตอบแทนของมันคือการเป็นชะฮีดอันสูงส่งที่สุดนั้น ท่านได้ฝ่าฝืนคำสอนของอิสลามด้วยการเอาการเมืองมาปะปนกับศาสนากระนั้นหรือ? หรือว่านี่แหละคือธรรมชาติของอิสลามที่อัลลอฮ์ทรงส่งนบีของพระองค์ ﷺ มาพร้อมกับมัน และว่าเราเองต่างหาก ในเวลาที่เราบิดเบือนอิสลามออกไปจากความหมายนี้ ได้วาดภาพอิสลามแบบเฉพาะขึ้นมาสำหรับตัวเราเอง ซึ่งมิใช่อิสลามที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้นำมาจากพระผู้อภิบาลของท่าน

แท้จริง ความหมายอันกว้างขวางของอิสลามที่ถูกต้องนี้ได้ฝังแน่นอยู่ในจิตใจของบรรดาสะลัฟผู้ทรงคุณธรรมของประชาชาตินี้ และได้ผสมผสานอยู่ในจิตวิญญาณและสติปัญญาของพวกเขา และได้ปรากฏให้เห็นในทุกช่วงชีวิตที่เป็นอิสระของพวกเขา ก่อนที่จะเกิดอิสลามแบบอาณานิคมที่ยอมจำนนและต่ำต้อยนี้ขึ้นมา

จากตรงนี้เอง โอ้พี่น้องทั้งหลาย บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงพูดถึงระบอบการปกครอง ต่อสู้ดิ้นรนในการสนับสนุนสัจธรรม แบกรับภาระด้านการเมืองการปกครองของประชาชาติ และปรากฏตัวตามคุณลักษณะที่พวกเขาได้ใช้บรรยายตัวเองว่า (เป็นนักพรตในยามค่ำคืน เป็นอัศวินในยามกลางวัน) จนกระทั่งท่านแม่ของผู้ศรัทธา อาอิชะฮ์ อัศ-ศิดดีเกาะฮ์ (ร.ฎ.) ได้กล่าวปราศรัยต่อผู้คนในเรื่องรายละเอียดอันลึกซึ้งของการเมือง และบรรยายจุดยืนของรัฐบาลต่างๆ ให้พวกเขาเห็นด้วยถ้อยคำอันงดงามและหลักฐานอันหนักแน่น และจากตรงนี้เอง กองกำลังที่แข็งข้อไม่ยอมเชื่อฟังอัลหัจญาจ ได้ทำสงครามกับเขาและคัดค้านเขาภายใต้การนำของอิบนุลอัชอัษ จึงถูกเรียกว่า "กองกำลังแห่งนักนิติศาสตร์" เนื่องจากในกองกำลังนั้นมีสะอีด บินญุบัยร์ อามิร อัช-ชะอ์บี และบุคคลเช่นทั้งสองท่านจากบรรดานักนิติศาสตร์ในหมู่ตาบิอีนและนักวิชาการชั้นแนวหน้าของพวกเขา

ด้วยเหตุนี้ เราจึงได้เห็นจุดยืนของบรรดาอิมาม ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกท่าน ในการตักเตือนบรรดากษัตริย์ และการเผชิญหน้ากับบรรดาเจ้าผู้ครองและผู้ปกครองด้วยสัจธรรม มากมายจนเนื้อที่ ณ ที่นี้ไม่พอแม้จะกล่าวถึงเพียงบางส่วน ไม่ต้องพูดถึงทั้งหมด

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٩٠﴾

ด้วยเหตุนี้เช่นกัน ตำราฟิกฮ์อิสลามทั้งในอดีตและปัจจุบันจึงเปี่ยมล้นไปด้วยบทบัญญัติว่าด้วยการปกครอง การตัดสินคดี การเป็นพยาน การฟ้องร้อง การซื้อขายและธุรกรรม บทลงโทษฮุดูด และบทลงโทษตะอ์ซีร นอกจากนี้ อิสลามยังประกอบด้วยบทบัญญัติทั้งด้านการปฏิบัติและด้านจิตวิญญาณ แม้อำนาจนิติบัญญัติจะเป็นผู้กำหนดบทบัญญัติเหล่านั้น แต่ผู้ที่ทำหน้าที่พิทักษ์และบังคับใช้ก็คืออำนาจบริหารและอำนาจตุลาการ การที่คอฏีบกล่าวบนมิมบัรทุกวันศุกร์ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย แท้จริงสุรา การพนัน แท่นหินสำหรับเชือดบูชา และการเสี่ยงติ้วนั้น เป็นสิ่งโสมมอันเป็นงานของชัยฏอน ดังนั้นพวกเจ้าจงหลีกห่างจากมันเสีย เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:90) ย่อมไม่มีคุณค่าใด ๆ ในขณะที่กฎหมายอนุญาตให้ดื่มสุราได้ และตำรวจคอยคุ้มครองบรรดาคนขี้เมา พาพวกเขากลับบ้านอย่างปลอดภัยและสบายใจ ด้วยเหตุนี้ คำสอนของอัลกุรอานจึงไม่อาจแยกออกจากอำนาจของผู้ปกครองได้ ด้วยเหตุนี้ การเมืองจึงเป็นส่วนหนึ่งของศาสนา และเป็นหน้าที่ประการหนึ่งของมุสลิมที่จะต้องใส่ใจแก้ไขด้านการปกครอง เช่นเดียวกับที่เขาใส่ใจแก้ไขด้านจิตวิญญาณ

นั่นคือจุดยืนของอิสลามต่อการเมืองภายใน

การเมืองภายนอก

หากความหมายของการเมืองที่ต้องการคือความหมายในด้านภายนอก ซึ่งได้แก่ การรักษาเอกราชและเสรีภาพของประชาชาติ การทำให้ประชาชาติตระหนักถึงศักดิ์ศรีและเกียรติของตน การนำพาประชาชาติไปสู่เป้าหมายอันรุ่งโรจน์ที่จะทำให้ได้ครองตำแหน่งของตนท่ามกลางประชาชาติทั้งหลาย และได้รับฐานะอันมีเกียรติในหมู่ประชาชนและรัฐต่าง ๆ การปลดปล่อยประชาชาติให้พ้นจากการกดขี่ของผู้อื่นและการแทรกแซงกิจการของตน พร้อมทั้งการกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างประชาชาติกับผู้อื่นอย่างชัดเจน โดยระบุสิทธิทั้งหมดของทุกฝ่ายอย่างละเอียด และชี้นำรัฐทั้งปวงไปสู่สันติภาพสากลของโลก ซึ่งเป็นสิ่งที่พวกเขาเรียกกันว่า "กฎหมายระหว่างประเทศ" ... แท้จริงอิสลามได้ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้อย่างเต็มที่ และได้วินิจฉัยไว้อย่างชัดแจ้งแจ่มแจ้ง ทั้งได้กำหนดให้มุสลิมต้องยึดถือบทบัญญัติเหล่านี้ทั้งในยามสงบและยามสงครามอย่างเท่าเทียมกัน ผู้ใดบกพร่องหรือละเลยในเรื่องนี้ แสดงว่าเขาไม่รู้จักอิสลาม หรือไม่ก็ได้ออกนอกแนวทางของอิสลามไปแล้ว

كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

อิสลามได้ประกาศถึงอำนาจอธิปไตยของประชาชาติอิสลาม และสถานะการเป็นครูผู้ชี้นำประชาชาติทั้งหลาย ในหลายอายะฮ์ของอัลกุรอาน ส่วนหนึ่งได้แก่คำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่ดีที่สุดที่ถูกให้บังเกิดขึ้นสำหรับมนุษยชาติ พวกเจ้าใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามความชั่ว และพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:110) และคำตรัสของพระองค์ว่า «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติสายกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นพยานแก่มนุษย์ทั้งหลาย และเราะซูลก็จะได้เป็นพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143) และคำตรัสของพระองค์ว่า «และเกียรติยศนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าพวกมุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8) และอิสลามยังได้ยืนยันถึงความเป็นผู้นำของประชาชาตินี้ ชี้แนะแนวทางในการปกป้องรักษาตนเอง และชี้ให้เห็นถึงภัยจากการที่ผู้อื่นเข้ามาแทรกแซงกิจการของตน ดังเช่นคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย […]

لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١١٨﴾ هَا أَنتُمْ أُولَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ

«…อย่าได้ยึดเอาผู้อื่นที่มิใช่พวกเจ้ามาเป็นคนสนิท พวกเขาจะไม่ละเว้นที่จะก่อความเสียหายแก่พวกเจ้า พวกเขาปรารถนาสิ่งที่สร้างความลำบากแก่พวกเจ้า ความเกลียดชังได้ปรากฏออกมาจากปากของพวกเขาแล้ว และสิ่งที่หัวอกของพวกเขาปกปิดไว้นั้นใหญ่หลวงยิ่งกว่า แน่นอน เราได้แจกแจงบรรดาอายะฮ์แก่พวกเจ้าแล้ว หากพวกเจ้าใช้ปัญญา พวกเจ้านี่แหละที่รักพวกเขา แต่พวกเขาหาได้รักพวกเจ้าไม่» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:118-119)

إِنَّ ٱلْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا۟ قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوٓا۟ أَعِزَّةَ أَهْلِهَآ أَذِلَّةً ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ ﴿٣٤﴾

อัลลอฮ์ยังทรงชี้ถึงภัยของลัทธิล่าอาณานิคมและผลร้ายที่มีต่อประชาชาติต่าง ๆ โดยตรัสว่า «แท้จริงบรรดากษัตริย์นั้น เมื่อพวกเขาเข้าไปในเมืองใด พวกเขาก็จะทำลายเมืองนั้น และทำให้ผู้มีเกียรติของชาวเมืองนั้นกลายเป็นผู้ต่ำต้อย และเช่นนั้นแหละที่พวกเขากระทำกัน» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:34)

وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ

จากนั้นพระองค์ทรงกำหนดให้ประชาชาติมีหน้าที่รักษาอธิปไตยนี้ไว้ และทรงบัญชาให้เตรียมยุทโธปกรณ์และเสริมสร้างกำลังให้สมบูรณ์ เพื่อให้สัจธรรมดำเนินไปภายใต้การคุ้มครองของอำนาจอันสง่างาม ประดุจที่สัจธรรมนั้นเป็นแหล่งกำเนิดแห่งแสงสว่างของทางนำ พระองค์ตรัสว่า «และพวกเจ้าจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขาเท่าที่พวกเจ้าสามารถจากกำลัง» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:60)

وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا

ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

ทั้งนี้ อัลกุรอานมิได้ละเลยที่จะเตือนให้ระวังภาพลักษณ์ของชัยชนะ ความหลงใหลในเกียรติ และสิ่งที่อาจตามมา คือการละทิ้งความยุติธรรมและการละเมิดสิทธิ อัลลอฮ์จึงทรงเตือนบรรดามุสลิมมิให้ละเมิดผู้อื่นไม่ว่าในสภาพใดก็ตาม ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และอย่าให้ความเกลียดชังที่มีต่อกลุ่มชนใด ทำให้พวกเจ้าไม่ยุติธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:8) พร้อมกับที่พระองค์ตรัสว่า «คือบรรดาผู้ที่หากเราให้พวกเขามีอำนาจในแผ่นดิน พวกเขาก็จะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต ใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามจากความชั่ว และสำหรับอัลลอฮ์นั้นคือบั้นปลายของกิจการทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:41)

ด้วยเหตุนี้เอง พี่น้องทั้งหลาย เราจึงได้เห็นบรรดาผู้ผูกพันกับมัสยิด ผู้ที่ร่างกายผ่ายผอมเพราะการทำอิบาดะฮ์ ผู้ท่องจำคัมภีร์อันทรงเกียรติ ตลอดจนบรรดาผู้ประจำอยู่ตามป้อมปราการชายแดนและสถานที่ปลีกตัวทำอิบาดะฮ์ จากชนรุ่นสะลัฟ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา พวกเขาไม่พึงพอใจเพียงแค่เอกราชของบ้านเมืองตน หรือเกียรติของกลุ่มชนตน หรือการปลดปล่อยประชาชาติของตนเท่านั้น หากแต่พวกเขาได้ออกเดินทางไปทั่วแผ่นดิน และท่องไปยังทุกสารทิศของบ้านเมืองต่าง ๆ ในฐานะผู้พิชิตและผู้สั่งสอน พวกเขาปลดปล่อยประชาชาติทั้งหลายดังที่ตนเองได้รับการปลดปล่อยมาแล้ว นำทางประชาชาติเหล่านั้นด้วยรัศมีของอัลลอฮ์ที่พวกเขาได้รับทางนำมา และชี้แนะประชาชาติเหล่านั้นสู่ความผาสุกทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ พวกเขาไม่ฉ้อฉล ไม่ทรยศ ไม่อธรรม ไม่ละเมิด และไม่กดขี่ผู้คนให้เป็นทาส ในเมื่อมารดาของพวกเขาได้ให้กำเนิดพวกเขามาเป็นไทแล้ว

ด้วยเหตุนี้เอง เราจึงได้เห็นอุกบะฮ์ บิน นาฟิอ์ (ร.ฎ.) ควบม้าลุยลงไปในมหาสมุทรแอตแลนติก พร้อมกับกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ หากข้าพระองค์รู้ว่าเบื้องหลังทะเลนี้ยังมีแผ่นดินอยู่ ข้าพระองค์ก็จะเดินทางต่อไปในบ้านเมืองต่าง ๆ เพื่อญิฮาดในหนทางของพระองค์" และในช่วงเวลาเดียวกันนั้น บุตรร่วมบิดามารดาของอัล-อับบาส (ร.ฎ.) คนหนึ่งถูกฝังที่เมืองฏออิฟใกล้กับนครมักกะฮ์ คนที่สองถูกฝังในดินแดนของชาวเติร์กทางสุดแดนตะวันออก และคนที่สามถูกฝังในแอฟริกาทางสุดแดนตะวันตก ทั้งหมดนี้เพื่อญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์และแสวงหาความพึงพอพระทัยของพระองค์ เช่นนี้แหละที่บรรดาศอฮาบะฮ์และผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีได้เข้าใจว่า นโยบายต่างประเทศนั้นเป็นส่วนหนึ่งจากแก่นแท้ของอิสลาม

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْخَآئِنِينَ ﴿٥٨﴾

إِلَّا ٱلَّذِينَ عَـٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْـًٔا وَلَمْ يُظَـٰهِرُوا۟ عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوٓا۟ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٤﴾

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٦١﴾

ข้าพเจ้าใคร่ขอยืนยันต่อท่านทั้งหลายอย่างหนักแน่นก่อนจะจบการกล่าวเพิ่มเติมนี้ว่า นโยบายของอิสลาม ไม่ว่าจะเป็นนโยบายภายในหรือภายนอก ได้ให้หลักประกันอย่างสมบูรณ์แก่สิทธิของผู้ที่มิใช่มุสลิม ไม่ว่าจะเป็นสิทธิระหว่างประเทศ หรือสิทธิในฐานะพลเมืองของชนกลุ่มน้อยที่มิใช่มุสลิม ทั้งนี้เพราะเกียรติของอิสลามในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศนั้น เป็นเกียรติที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดเท่าที่ประวัติศาสตร์เคยรู้จัก อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสว่า «และหากเจ้ากลัวการทรยศจากกลุ่มชนใด ก็จงบอกยกเลิกสัญญาแก่พวกเขาอย่างเท่าเทียมกัน แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักบรรดาผู้ทรยศ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:58) และตรัสว่า «เว้นแต่บรรดาผู้ที่พวกเจ้าได้ทำสัญญาไว้จากหมู่มุชริกีน แล้วพวกเขามิได้บกพร่องต่อพวกเจ้าแต่ประการใด และมิได้ช่วยเหลือผู้ใดต่อต้านพวกเจ้า ดังนั้นจงปฏิบัติตามสัญญาของพวกเขาให้ครบจนถึงกำหนดเวลาของพวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:4) และพระองค์ตะอาลาตรัสว่า «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปสู่สันติภาพ ก็จงโน้มเอียงไปสู่สันติภาพด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61)

และหากว่าอิตาลีผู้มีอารยธรรมได้รุกรานอบิสสิเนีย (เอธิโอเปีย) จนยึดครองได้ โดยมิได้ประกาศสงครามและมิได้แจ้งเตือนล่วงหน้า และญี่ปุ่นผู้เจริญก้าวหน้าก็ได้เดินตามรอยนั้น โดยทำสงครามกับจีนโดยไม่แจ้งให้ทราบและไม่ประกาศสงคราม ประวัติศาสตร์กลับไม่เคยบันทึกไว้เลยว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ หรือบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านได้ทำสงครามกับกลุ่มชนใด หรือยกทัพไปโจมตีชนเผ่าใด โดยมิได้นำเสนอการเชิญชวน (ดะอ์วะฮ์) แจ้งเตือนล่วงหน้า และบอกยกเลิกสัญญาแก่พวกเขาอย่างเท่าเทียมกันก่อน

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾

อิสลามได้ให้หลักประกันแก่สิทธิของชนกลุ่มน้อยด้วยตัวบทจากอัลกุรอาน นั่นคือพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความยุติธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8)

وَٱلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿٣٨﴾

وَشَاوِرْهُمْ فِى ٱلْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ

لو اجتمعتما ما خالفتكما

อีกทั้งนโยบายอิสลามนี้เองก็ไม่ขัดแย้งแต่อย่างใดกับการปกครองตามรัฐธรรมนูญแบบชูรอ (การปรึกษาหารือ) หากแต่อิสลามเป็นผู้วางรากฐานของมันและชี้นำผู้คนไปสู่มัน ดังในพระดำรัสของพระองค์ตะอาลาที่ทรงกล่าวถึงคุณลักษณะของบรรดาผู้ศรัทธาว่า «และบรรดาผู้ที่ตอบรับต่อพระเจ้าของพวกเขา และดำรงการละหมาด และกิจการของพวกเขาเป็นการปรึกษาหารือกันระหว่างพวกเขา และจากสิ่งที่เราได้ประทานเป็นปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา พวกเขาก็บริจาค» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:38) และพระดำรัสของพระองค์ตะอาลาที่ว่า «และจงปรึกษาหารือกับพวกเขาในกิจการทั้งหลาย ครั้นเมื่อเจ้าได้ตัดสินใจแล้ว ก็จงมอบหมายต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาลิ อิมรอน 3:159) ท่านนบี ﷺ เคยปรึกษาหารือกับบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน และยอมรับความเห็นของบุคคลคนเดียวในหมู่พวกเขาเมื่อความถูกต้องของความเห็นนั้นปรากฏชัดแก่ท่าน ดังที่ท่านได้ปฏิบัติกับอัล-หุบาบ อิบนุ อัล-มุนซิร (ร.ฎ.) ในสงครามบะดัร และท่านได้กล่าวแก่อบูบักร (ร.ฎ.) และอุมัร (ร.ฎ.) ว่า «หากท่านทั้งสองมีความเห็นพ้องกัน ฉันจะไม่ขัดแย้งกับท่านทั้งสอง» ในทำนองเดียวกัน ท่านอุมัร (ร.ฎ.) ก็ได้ปล่อยให้เรื่อง (การเลือกผู้ปกครอง) เป็นการปรึกษาหารือกันในหมู่มุสลิม และบรรดามุสลิมยังคงอยู่ในความดีตราบเท่าที่กิจการของพวกเขาเป็นการปรึกษาหารือกันระหว่างพวกเขา

ความกว้างขวางของบทบัญญัติอิสลาม

ยิ่งไปกว่านั้น คำสอนของอิสลามและการเมืองของอิสลามไม่มีความหมายใดที่ล้าหลังเลยแม้แต่น้อย ตรงกันข้าม มันตั้งอยู่บนหลักการที่ละเอียดถี่ถ้วนที่สุดของการบัญญัติกฎหมายที่ดีงาม นักนิติศาสตร์ได้ยอมรับหลักการเหล่านั้นจำนวนมาก และกาลเวลาจะเผยให้ผู้คนได้รู้อย่างชัดแจ้งในสิ่งที่พวกเขายังไม่รู้ นั่นคือหลักการเหล่านั้นได้ล้ำหน้าการบัญญัติกฎหมายสมัยใหม่ ทั้งในด้านความละเอียดของบทบัญญัติ การวางภาพของเรื่องต่าง ๆ และความกว้างไกลของทัศนะ ผู้ที่มิใช่มุสลิมจำนวนมากได้ยืนยันในเรื่องนี้ ดังปรากฏบ่อยครั้งในคำกล่าวของ "มองซิเออร์ลองแบร์" และบุคคลอื่น ๆ ในทำนองเดียวกัน การประชุมนิติศาสตร์ระหว่างประเทศก็ได้ยืนยันเรื่องนี้เช่นกัน โดยระบุว่าอิสลามได้วางหลักการทั่วไปไว้ ซึ่งเปิดช่องทางอันกว้างขวางแก่มุสลิมในการนำกฎหมายที่ดีและเป็นประโยชน์ทุกอย่างมาใช้ ตราบใดที่ไม่ขัดกับหลักมูลฐานและเจตนารมณ์ของอิสลาม อิสลามได้ให้ผลตอบแทนแก่การอิจญ์ติฮาดตามเงื่อนไขของมัน ได้วางหลักอัล-มะศอลิห์ อัล-มุรสะละฮ์ (ผลประโยชน์ที่ไม่มีตัวบทระบุ) ได้ให้น้ำหนักแก่จารีตประเพณี (อัล-อุรฟ์) และได้ให้ความเคารพต่อทัศนะของผู้นำ หลักการทั้งหมดนี้ทำให้กฎหมายอิสลามอยู่ ณ จุดสูงสุดอันสง่างามท่ามกลางบรรดาบทบัญญัติ กฎหมาย และข้อตัดสินทั้งหลาย

ท่านทั้งหลาย เหล่านี้คือความหมายที่ข้าพเจ้าปรารถนาให้แพร่หลายในหมู่พวกเรา และให้เราเผยแพร่ออกไปในหมู่ผู้คน เพราะยังมีคนจำนวนมากที่เข้าใจความหมายของระบอบอิสลามไปในทางที่ไม่ตรงกับความจริงเลยแม้แต่น้อย ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงรังเกียจและต่อต้านการเผยแผ่เชิญชวนสู่ระบอบนี้ และหากพวกเขาได้เข้าใจระบอบนี้อย่างถูกต้องแล้ว พวกเขาย่อมจะหวนกลับมาหามัน และจะเป็นกลุ่มแรก ๆ ในบรรดาผู้สนับสนุนมัน เป็นผู้ที่กระตือรือร้นต่อมันมากที่สุด และเป็นผู้ที่ส่งเสียงเชิญชวนสู่มันดังที่สุด

ระบบพรรคการเมือง

พี่น้องผู้มีเกียรติทั้งหลาย..

ยังมีความหมายอีกประการหนึ่งของการเมือง ซึ่งข้าพเจ้าเสียใจที่ต้องกล่าวว่า มันเพียงประการเดียวคือความหมายที่ถูกผูกติดและพ่วงอยู่กับการเมืองอย่างไม่ถูกต้องในความคิดของพวกเราหลายคน นั่นคือ (ระบบพรรคการเมือง)

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوٓءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُۥٓ أَمَدًۢا بَعِيدًا

ข้าพเจ้ามีทัศนะเฉพาะตัวบางประการเกี่ยวกับระบบพรรคการเมือง ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาจะบังคับให้ผู้คนยอมรับ เพราะนั่นไม่ใช่สิทธิของข้าพเจ้าและไม่ใช่สิทธิของผู้ใด แต่ในขณะเดียวกัน ข้าพเจ้าก็ไม่ปรารถนาจะปิดบังทัศนะเหล่านั้นไว้จากพวกเขา ข้าพเจ้าเห็นว่าหน้าที่ในการให้คำตักเตือนแก่ประชาชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์เช่นนี้ เรียกร้องให้ข้าพเจ้าประกาศทัศนะเหล่านั้นอย่างเปิดเผย และนำเสนอต่อผู้คนอย่างชัดเจนแจ่มแจ้ง ข้าพเจ้ายังปรารถนาให้ผู้คนเข้าใจเป็นอย่างดีด้วยว่า เมื่อข้าพเจ้าพูดถึงระบบพรรคการเมือง มิได้หมายความว่าข้าพเจ้ากำลังวิพากษ์พรรคหนึ่งพรรคใดโดยเฉพาะ หรือยกพรรคหนึ่งให้เหนือกว่าพรรคอื่น หรือดูแคลนพรรคหนึ่งและยกย่องอีกพรรคหนึ่ง สิ่งเหล่านั้นไม่ใช่ภารกิจของข้าพเจ้า แต่ข้าพเจ้าจะพิจารณาหลักการในฐานะที่เป็นหลักการ และจะนำเสนอผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดขึ้นจากหลักการนั้น ส่วนการตัดสินพรรคต่าง ๆ นั้น ข้าพเจ้าขอปล่อยไว้ให้แก่ประวัติศาสตร์และมติมหาชน ส่วนการตอบแทนที่แท้จริงนั้นเป็นของอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว «วันที่ทุกชีวิตจะได้พบสิ่งที่ตนได้กระทำไว้จากความดีถูกนำมาปรากฏอยู่ต่อหน้า และสิ่งที่ตนได้กระทำไว้จากความชั่ว ชีวิตนั้นปรารถนาว่าหากระหว่างมันกับความชั่วนั้นมีระยะทางอันห่างไกล» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:30)

ข้าพเจ้าเชื่อ ท่านทั้งหลาย ว่าระบบพรรคการเมืองนั้น หากจะเป็นที่อนุญาตได้ในบางสถานการณ์ของบางประเทศ ก็มิใช่ว่าจะอนุญาตได้ในทุกประเทศ และในอียิปต์นั้นไม่อาจอนุญาตได้เลยโดยเด็ดขาด โดยเฉพาะในเวลานี้ซึ่งเรากำลังเปิดศักราชใหม่ และปรารถนาจะสร้างประชาชาติของเราให้มั่นคงแข็งแรง ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือร่วมแรง ความเข้มแข็งที่เพียบพร้อม การใช้ประโยชน์จากความสามารถทุกด้าน ความมีเสถียรภาพอย่างสมบูรณ์ และการทุ่มเทอย่างเต็มที่ให้แก่ด้านต่าง ๆ ของการปฏิรูป เบื้องหน้าเราในการปฏิรูปภายในนั้นมีแผนงานที่กว้างขวางยืดยาว ซึ่งเราจำต้องทุ่มเทความพยายามทั้งหมดเพื่อให้บรรลุผล เพื่อกอบกู้ประชาชนผู้มีชีวิตชีวาอยู่เสมอ เปี่ยมด้วยความกระตือรือร้น และพร้อมด้วยปัจจัยแห่งการเคลื่อนไหวทุกประการ ซึ่งยังขาดเพียงผู้นำที่ดีและการชี้นำที่เที่ยงตรง เพื่อให้เขาได้รับการหล่อหลอมอย่างดีที่สุด สามารถขจัดความอ่อนแอ ความยากจน ความโง่เขลา และความชั่วร้าย ซึ่งเป็นดั่งจอบที่ใช้ทำลาย และเป็นดั่งมอดที่กัดกินการฟื้นฟูทั้งหลาย ที่นี่มิใช่ที่ที่จะอธิบายรายละเอียดของแผนงานนี้ เพราะเรื่องนั้นมีวาระอื่นอยู่แล้ว และข้าพเจ้ารู้ดีว่าเราทุกคนต่างรู้สึกถึงความหนักอึ้งของภาระ และความพยายามอันยิ่งใหญ่ที่จะต้องทุ่มเทในหนทางแห่งการจัดระเบียบภายในในทุกด้านของชีวิต

และข้าพเจ้าเชื่อเช่นกันว่า เราได้ทดลองความเป็นเอกภาพมาแล้วสองครั้ง แต่ละครั้งล้วนเป็นดาวที่เจิดจรัสที่สุดในประวัติศาสตร์แห่งการฟื้นฟู ครั้งแรกคือในรุ่งอรุณของการฟื้นฟู เมื่อประชาชาติได้ปรากฏตัวเป็นแถวเดียวกันอย่างเป็นเอกภาพ เรียกร้องสิทธิของตนและทวงถามสิ่งที่ตนพึงได้ ในการรวมตัวกันซึ่งสร้างความหวาดหวั่นแก่ผู้ยึดครองมากที่สุด และทำให้นักล่าอาณานิคมครั่นคร้าม และบรรดากองกำลังของผู้อธรรมต่างอ่อนแรงลงต่อหน้าอำนาจของมัน ส่วนครั้งที่สองคือเมื่อมีการจัดตั้งแนวร่วมแห่งชาติ ซึ่งได้พาเราก้าวไปข้างหน้าหนึ่งก้าว ไม่ว่าจะสั้นเพียงใด ก็ยังคงเป็นการก้าวไปข้างหน้าอยู่ดี และเราได้ทดลองการแตกแยกมาแล้วหลายครั้งทั้งก่อนหน้าและหลังจากนั้น แต่เราไม่เห็นสิ่งใดเลยนอกจากการกระจัดกระจายของความพยายาม ความล้มเหลวของการงาน ความเสื่อมเสียของกิจการ ความพินาศของศีลธรรม ความล่มสลายของครอบครัว การตัดขาดเครือญาติ และการที่ศัตรูได้ประโยชน์บนความเสียหายของฝ่ายที่ขัดแย้งและเป็นปฏิปักษ์ต่อกัน

ระบบพรรคการเมืองกับการแทรกแซง

และข้าพเจ้าเชื่อ ท่านทั้งหลาย ว่าการแทรกแซงของต่างชาติในกิจการของประชาชาตินั้นไม่มีช่องทางใดเลยนอกจากการบาดหมางและความขัดแย้ง และระบบพรรคการเมืองอันน่ารังเกียจนี้ และไม่ว่าฝ่ายใดในสองฝ่ายจะได้ชัยชนะ ศัตรูก็จะคอยซุ่มรออยู่ คอยโบกมือข่มขู่เขาด้วยคู่ปรับอีกฝ่ายหนึ่ง และวางตัวต่อพวกเขาเหมือนลิงที่อยู่ระหว่างแมวสองตัว โดยที่ประชาชนไม่ได้รับสิ่งใดจากเรื่องนั้นเลย นอกจากการสูญเสียเกียรติ เอกราช ศีลธรรม และผลประโยชน์ของตน

พี่น้องทั้งหลาย แท้จริงเราเป็นประชาชาติที่ยังไม่ได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์ เรายังคงอยู่บนตาชั่ง และความละโมบทั้งหลายยังคงห้อมล้อมเราอยู่ทุกทิศทาง และไม่มีกำแพงใดที่จะปกป้องเอกราชนี้และขจัดความละโมบเหล่านั้นได้ นอกจากความเป็นเอกภาพและความสามัคคีช่วยเหลือกัน

และหากเป็นที่อนุญาตสำหรับบางประชาชาติที่ได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์แล้ว และเสร็จสิ้นจากการสร้างตนเองแล้ว ที่จะขัดแย้งกันและแบ่งเป็นพรรคเป็นพวกในเรื่องปลีกย่อยต่าง ๆ สิ่งนั้นก็ไม่เป็นที่อนุญาต

ในบรรดาประชาชาติที่เพิ่งก่อตัวขึ้นอย่างแน่นอน ทั้งนี้เราสังเกตเห็นว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ ของโลกได้บีบบังคับให้ทุกประชาชาติต้องละทิ้งระบบพรรคการเมืองโดยสิ้นเชิง หรือไม่ก็คงไว้เพียงระบบพรรคการเมืองตามรูปแบบและประเพณี ควบคู่ไปกับความเป็นเอกภาพในทุกทิศทาง

ไม่ควรมีพรรคการเมืองในอียิปต์

ข้าพเจ้ายังเชื่อด้วยว่า พรรคการเมืองอียิปต์ที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้เป็นพรรคที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นมากกว่าจะเป็นพรรคที่แท้จริง ปัจจัยที่ทำให้พรรคเหล่านี้เกิดขึ้นเป็นเรื่องส่วนตัวมากกว่าเรื่องของชาติ และภารกิจตลอดจนเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดพรรคเหล่านี้ได้สิ้นสุดลงแล้ว ระบบนี้จึงต้องสิ้นสุดลงไปพร้อมกับการสิ้นสุดของสิ่งเหล่านั้น

คณะวัฟด์อียิปต์ได้ก่อตั้งขึ้นจากประชาชาติทั้งหมดเพื่อเรียกร้องเอกราชบนพื้นฐานของการเจรจา และนั่นคือภารกิจของมัน ต่อมาพรรคเสรีนิยมรัฐธรรมนูญ (อัล-อะห์รอร อัด-ดุสตูรียูน) ได้แตกแขนงออกมาจากคณะวัฟด์เนื่องจากความขัดแย้งในวิธีการเจรจา บัดนี้การเจรจาได้สิ้นสุดลงแล้ว ทั้งวิธีการ ระบบ และหลักเกณฑ์ของมัน ภารกิจของมันจึงสิ้นสุดลงด้วยเหตุนั้น พรรคประชาชน (หิซบุชชะอ์บ) ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อสร้างระบบเฉพาะและรัฐธรรมนูญเฉพาะ ครั้นรัฐธรรมนูญและระบบดังกล่าวได้สิ้นสุดลงพร้อมกับรูปแบบและสภาพการณ์ของมัน ภารกิจของพรรคนี้ก็สิ้นสุดลงเช่นกัน และพรรคประชาชนได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อยืนหยัดในจุดยืนเฉพาะระหว่างราชวังกับพรรคการเมืองต่าง ๆ บัดนี้สถานการณ์ทั้งหมดเหล่านี้ได้สิ้นสุดลงแล้ว และมีสถานการณ์ใหม่เกิดขึ้นซึ่งเรียกร้องแนวทางและการปฏิบัติงานแบบใหม่ ดังนั้นจึงไม่มีความหมายใด ๆ เลยที่พรรคการเมืองเหล่านี้จะคงอยู่ต่อไป และไม่มีความหมายใด ๆ เลยที่จะย้อนกลับไปสู่อดีต ส่วนอนาคตนั้นกำลังเรียกร้องอย่างหนักแน่นและดังก้องให้ลงมือปฏิบัติงานและก้าวเดินไปข้างหน้าให้รวดเร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

อิสลามไม่ยอมรับระบบพรรคการเมือง

وَٱعْتَصِمُوا۟ بِحَبْلِ ٱللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا۟

هل أدلكم على أفضل من درجة الصلاة والصوم ؟ قالوا بلى يا رسول الله قال إصلاح ذات البين , فإن فساد ذات البين هي الحالقة , لا أقول تحلق الشعر ولكن تحلق الدين

หลังจากทั้งหมดนี้ ท่านทั้งหลาย ข้าพเจ้าเชื่อว่าอิสลาม ซึ่งเป็นศาสนาแห่งเอกภาพในทุกสิ่ง เป็นศาสนาแห่งความบริสุทธิ์ของจิตใจ ความใสสะอาดของหัวใจ ภราดรภาพที่แท้จริง และความร่วมมืออย่างจริงใจระหว่างมนุษยชาติทั้งมวล ไม่ต้องกล่าวถึงประชาชาติเดียวกันและประชาชนเดียวกัน นั้นไม่ยอมรับระบบพรรคการเมือง ไม่พึงพอใจ และไม่เห็นชอบกับระบบนี้ อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «และพวกเจ้าจงยึดมั่นในสายเชือกของอัลลอฮ์ไว้ทั้งหมด และจงอย่าแตกแยกกัน» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:103) และท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «จะให้ฉันบอกพวกท่านถึงสิ่งที่ประเสริฐยิ่งกว่าระดับของการละหมาดและการถือศีลอดไหม? พวกเขากล่าวว่า: แน่นอน โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ท่านกล่าวว่า: การไกล่เกลี่ยคืนดีระหว่างกัน เพราะความเสื่อมเสียของความสัมพันธ์ระหว่างกันนั้นคือสิ่งที่โกนทำลาย ฉันไม่ได้หมายความว่ามันโกนเส้นผม แต่มันโกนทำลายศาสนา»

และทุกสิ่งที่ตามมาจากระบบพรรคการเมืองนี้ ไม่ว่าจะเป็นการตั้งฉายาเหยียดหยามกัน การตัดขาดกัน การหันหลังให้กัน และความเกลียดชังกัน ล้วนเป็นสิ่งที่อิสลามรังเกียจอย่างที่สุด และได้เตือนให้ระวังไว้ในหะดีษและอายะฮ์จำนวนมาก การอธิบายรายละเอียดในเรื่องนี้คงยืดยาว และท่านทั้งหลายทุกคนก็รู้ดีอยู่แล้ว

เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น

พี่น้องทั้งหลาย จงแยกแยะให้ออกระหว่างลัทธิพรรคการเมืองซึ่งมีสัญลักษณ์คือความขัดแย้งและการแตกแยกในความคิดเห็นและทิศทางโดยรวม รวมถึงในทุกสิ่งที่แตกแขนงออกมาจากนั้น กับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นที่อิสลามอนุญาตและส่งเสริม ตลอดจนการพิจารณาไตร่ตรองเรื่องราวต่าง ๆ การศึกษาค้นคว้ากิจการทั้งหลาย และการเห็นต่างในประเด็นที่เกิดขึ้นเพื่อแสวงหาความจริง จนเมื่อความจริงปรากฏชัดแล้ว ทุกคนก็ยอมรับในข้อตัดสินนั้น ไม่ว่าจะเป็นการปฏิบัติตามเสียงข้างมากหรือตามมติเอกฉันท์ก็ตาม ดังนั้นประชาชาติจะไม่ปรากฏออกมาเว้นแต่ในสภาพที่เป็นปึกแผ่น และจะไม่เห็นบรรดาผู้นำเว้นแต่ในสภาพที่มีความเห็นสอดคล้องกัน

พี่น้องทั้งหลาย ถึงเวลาแล้วที่เสียงทั้งหลายจะต้องดังขึ้นเพื่อยุติระบบพรรคการเมืองในอียิปต์ และให้มีระบบใหม่มาแทนที่ ซึ่งเป็นระบบที่ทำให้ถ้อยคำเป็นหนึ่งเดียว และทำให้ความพยายามของประชาชาติเป็นเอกภาพรอบแนวทางอิสลามที่ดีงาม ที่พลังและความพยายามทั้งหลายร่วมกันวางรากฐานและนำไปปฏิบัติ

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٢٤﴾

เหล่านี้คือทัศนะที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเห็นว่า หน้าที่ของพวกเขาในฐานะมุสลิมเป็นอันดับแรก ในฐานะพลเมืองเป็นอันดับสอง และในฐานะมนุษย์เป็นอันดับสาม ได้กำหนดเป็นข้อบังคับเหนือพวกเขาอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ให้ประกาศมันอย่างเปิดเผยและนำเสนอต่อผู้คนด้วยอีมานอันลึกซึ้งและหลักฐานอันหนักแน่น โดยเชื่อมั่นว่าการทำให้มันเป็นจริงขึ้นมานั้นคือหนทางเดียวที่จะค้ำจุนการฟื้นฟูให้ตั้งอยู่บนรากฐานและหลักการที่ดีที่สุด «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงตอบรับอัลลอฮ์และเราะซูลเถิด เมื่อเขาได้เรียกร้องพวกเจ้าไปสู่สิ่งที่ให้ชีวิตแก่พวกเจ้า และพึงรู้เถิดว่าอัลลอฮ์นั้นทรงกั้นระหว่างบุคคลกับหัวใจของเขา และแท้จริงพวกเจ้าจะถูกนำไปชุมนุมยังพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:24)

บทส่งท้าย

ต่อจากนั้น พี่น้องทั้งหลาย เหล่านี้คือทัศนะที่ผู้คนจำนวนมากจะหัวเราะเยาะเมื่อได้ยิน และคนเหล่านั้นก็คือผู้ที่สิ้นหวังในตัวเอง หลงลืมการสนับสนุนของอัลลอฮ์ที่มีต่อบ่าวผู้ศรัทธาของพระองค์ และไม่รู้ว่าสิ่งที่พวกท่านประกาศอย่างเปิดเผยในวันนี้ไม่ใช่สิ่งใหม่ หากแต่เป็นการเรียกร้องของอิสลามที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้นำมา และได้ต่อสู้ในหนทางของมัน และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านได้ทำงานเพื่อมันหลังจากท่าน และเป็นสิ่งที่มุสลิมทุกคนที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ และต่อคัมภีร์ของพระองค์ จำเป็นต้องทำงานเพื่อมันดังที่พวกเขาได้ทำ และต่อสู้ในหนทางของมันดังที่พวกเขาได้ต่อสู้

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾

لِلَّهِ ٱلْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِنۢ بَعْدُ ۚ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

ส่วนพวกท่าน พี่น้องทั้งหลาย พวกท่านศรัทธาต่อสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด และเชื่อมั่นว่าอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่านในเรื่องนี้ ทั้งด้วยหลักฐานทางวิชาการ พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สภาพทางภูมิศาสตร์ และการสนับสนุนจากพระผู้อภิบาล และพวกท่านพบข่าวดีในพระดำรัสของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลกที่ว่า «และเราประสงค์จะให้ความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบมรดก» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5) และพึงรู้เถิดว่าอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน ข้าพเจ้าจะไม่ขอกล่าวยืดยาวในการชี้แจงหน้าที่ของพวกท่าน เพราะพวกท่านรู้ดีอยู่แล้ว ดังนั้นจงศรัทธา จงมีความบริสุทธิ์ใจ จงลงมือทำ และจงรอคอยเวลาแห่งชัยชนะ และเฝ้าคอยช่วงเวลาแห่งความสำเร็จ.. และ «กิจการทั้งหลายเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ทั้งก่อนหน้าและหลังจากนั้น และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจ ด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4–5)

วัสสลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์

ฮะซัน อัล-บันนา

การเรียกร้องถึงคนหนุ่ม

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา แด่วงศ์วานของท่าน ศอฮาบะฮ์ของท่าน และผู้ที่ภักดีต่อท่าน

قُلْ إِنَّمَآ أَعِظُكُم بِوَٰحِدَةٍ ۖ أَن تَقُومُوا۟ لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَٰدَىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا۟ ۚ مَا بِصَاحِبِكُم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَّكُم بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍ شَدِيدٍ ﴿٤٦﴾ قُلْ مَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿٤٧﴾ قُلْ إِنَّ رَبِّى يَقْذِفُ بِٱلْحَقِّ عَلَّـٰمُ ٱلْغُيُوبِ ﴿٤٨﴾ قُلْ جَآءَ ٱلْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ ٱلْبَـٰطِلُ وَمَا يُعِيدُ ﴿٤٩﴾ قُلْ إِن ضَلَلْتُ فَإِنَّمَآ أَضِلُّ عَلَىٰ نَفْسِى ۖ وَإِنِ ٱهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِىٓ إِلَىَّ رَبِّىٓ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ قَرِيبٌ ﴿٥٠﴾

«จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า แท้จริงฉันขอตักเตือนพวกท่านเพียงประการเดียว คือให้พวกท่านยืนขึ้นเพื่ออัลลอฮ์ ทีละสองคนและทีละคน แล้วจงใคร่ครวญดูเถิด ว่าสหายของพวกท่านนั้นหาได้เป็นบ้าไม่ เขามิใช่อื่นใดนอกจากผู้ตักเตือนแก่พวกท่าน ก่อนที่การลงโทษอันสาหัสจะมาถึง จงกล่าวเถิดว่า ค่าตอบแทนใดๆ ที่ฉันได้ขอจากพวกท่าน มันก็เป็นของพวกท่าน ค่าตอบแทนของฉันนั้นมิได้อยู่ที่ใดนอกจากที่อัลลอฮ์ และพระองค์ทรงเป็นพยานต่อทุกสิ่ง จงกล่าวเถิดว่า แท้จริงพระเจ้าของฉันทรงโยนความจริงลงมา พระองค์ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับ จงกล่าวเถิดว่า ความจริงได้มาแล้ว และความเท็จนั้นไม่อาจริเริ่มและไม่อาจหวนกลับมาได้อีก จงกล่าวเถิดว่า หากฉันหลงผิด แท้จริงฉันก็หลงผิดเพื่อความเสียหายแก่ตัวฉันเอง และหากฉันได้รับทางนำ ก็เพราะสิ่งที่พระเจ้าของฉันทรงวะฮีย์แก่ฉัน แท้จริงพระองค์ทรงได้ยิน ทรงใกล้ชิดยิ่ง» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:46-50)

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

โอ้คนหนุ่มทั้งหลาย

ข้าพเจ้าขอสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อพวกท่าน ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และขอการสดุดีและความสันติแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา ผู้นำของบรรดานักปฏิรูป และนายของบรรดานักญิฮาด แด่วงศ์วานของท่าน ศอฮาบะฮ์ของท่าน และบรรดาตาบิอีน

โอ้คนหนุ่มทั้งหลาย

แท้จริงแนวคิดหนึ่งจะประสบความสำเร็จได้ ก็ต่อเมื่ออีมานที่มีต่อแนวคิดนั้นแข็งแกร่ง มีความอิคลาศ (ความบริสุทธิ์ใจ) อย่างเต็มเปี่ยมในหนทางของมัน ความกระตือรือร้นเพื่อมันเพิ่มพูนขึ้น และมีความพร้อมที่ผลักดันให้เสียสละและลงมือทำเพื่อให้มันบรรลุผล หลักทั้งสี่ประการนี้ ได้แก่ อีมาน ความอิคลาศ ความกระตือรือร้น และการลงมือทำ แทบจะเป็นคุณลักษณะเฉพาะของคนหนุ่มก็ว่าได้ เพราะรากฐานของอีมานคือหัวใจที่เฉลียวฉลาด รากฐานของความอิคลาศคือจิตใจที่บริสุทธิ์ รากฐานของความกระตือรือร้นคือความรู้สึกที่แรงกล้า และรากฐานของการลงมือทำคือความมุ่งมั่นอันหนุ่มแน่น และสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดจะไม่มีอยู่ที่ใดนอกจากในคนหนุ่ม ด้วยเหตุนี้ คนหนุ่มจึงเป็นเสาหลักแห่งการฟื้นฟูของทุกประชาชาติมาทั้งในอดีตและปัจจุบัน เป็นความลับแห่งพลังของการฟื้นฟูทุกครั้ง และเป็นผู้ถือธงของทุกแนวคิด

إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ ءَامَنُوا۟ بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَـٰهُمْ هُدًى ﴿١٣﴾

«แท้จริงพวกเขาเป็นคนหนุ่มที่ศรัทธาต่อพระเจ้าของพวกเขา และเราได้เพิ่มทางนำให้แก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:13)

ด้วยเหตุนี้ หน้าที่ของพวกท่านจึงมีมากมาย ด้วยเหตุนี้ ภาระรับผิดชอบของพวกท่านจึงยิ่งใหญ่ ด้วยเหตุนี้ สิทธิที่ประชาชาติของพวกท่านมีเหนือพวกท่านจึงทวีคูณขึ้น และด้วยเหตุนี้ อะมานะฮ์ที่อยู่บนบ่าของพวกท่านจึงหนักอึ้ง ด้วยเหตุนี้ จึงจำเป็นที่พวกท่านจะต้องใคร่ครวญให้ยาวนาน ลงมือทำงานให้มาก กำหนดจุดยืนของตนให้ชัดเจน ก้าวออกมาเพื่อกอบกู้ และมอบสิทธิของประชาชาติจากคนหนุ่มเหล่านี้ให้ครบถ้วนสมบูรณ์

บางครั้งคนหนุ่มอาจเติบโตขึ้นในประชาชาติที่สงบสุขร่มเย็น อำนาจการปกครองเข้มแข็ง และความเจริญรุ่งเรืองแผ่ไพศาล เขาจึงหันไปใส่ใจตนเองมากกว่าใส่ใจประชาชาติของตน เขาเพลิดเพลินและเล่นสนุกไปอย่างสบายใจโดยไม่รู้สึกผิดใด ๆ และบางครั้งเขาอาจเติบโตขึ้นในประชาชาติที่ต้องต่อสู้ดิ้นรนและทำงานหนัก ถูกผู้อื่นเข้ายึดครอง และศัตรูเข้ากุมกิจการทั้งหลายของประชาชาตินั้นไว้ตามอำเภอใจ ประชาชาตินั้นจึงต่อสู้อย่างสุดความสามารถเพื่อทวงคืนสิทธิที่ถูกปล้นไป มรดกที่ถูกช่วงชิง อิสรภาพที่สูญหาย เกียรติยศอันสูงส่ง และอุดมการณ์อันสูงเด่น ในกรณีเช่นนี้ หน้าที่ที่จำเป็นที่สุดประการหนึ่งของคนหนุ่มผู้นี้ก็คือ การหันมาใส่ใจประชาชาติของตนมากกว่าใส่ใจตนเอง และเมื่อเขาทำเช่นนั้น เขาก็จะได้รับความดีอันฉับพลันในสนามแห่งชัยชนะ และความดีในภายภาคหน้าจากผลบุญตอบแทนของอัลลอฮ์ และบางทีอาจเป็นโชคดีของพวกเราที่เราอยู่ในกลุ่มหลังนี้ ดวงตาของเราจึงได้เบิกขึ้นมาพบกับประชาชาติที่ญิฮาดอย่างไม่ลดละ และต่อสู้อย่างต่อเนื่องในหนทางแห่งสัจธรรมและอิสรภาพ จงเตรียมพร้อมเถิด บรรดาบุรุษทั้งหลาย ชัยชนะนั้นช่างใกล้บรรดาผู้ศรัทธายิ่งนัก และความสำเร็จของบรรดาผู้ทำงานอย่างไม่ลดละนั้นช่างยิ่งใหญ่เหลือเกิน

โอ้ บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย

บางทีสิ่งที่อันตรายที่สุดประการหนึ่งในประชาชาติที่กำลังฟื้นตัว ขณะที่ยังอยู่ในรุ่งอรุณแห่งการฟื้นฟู ก็คือ ความแตกต่างของการเรียกร้องเชิญชวน ความสับสนปนเปของเสียงร้องเรียก ความหลากหลายของแนวทาง ความแตกต่างของแผนการและวิธีการ และการมีผู้คนจำนวนมากที่ตั้งตนขึ้นเป็นผู้นำและผู้ชี้นำ ทั้งหมดนี้คือการแบ่งแยกความพยายามและการกระจายพลังออกไป จนยากที่จะบรรลุถึงเป้าหมายได้ ด้วยเหตุนี้ การศึกษาการเรียกร้องเชิญชวนเหล่านี้และการชั่งเปรียบเทียบระหว่างกัน จึงเป็นเรื่องพื้นฐานที่ขาดไม่ได้สำหรับผู้ที่ต้องการการปฏิรูป

และด้วยเหตุนี้ จึงเป็นหน้าที่ของข้าพเจ้าที่จะอธิบายแก่พวกท่านอย่างชัดเจนและกระชับถึงดะอ์วะฮ์แห่งอิสลามในศตวรรษที่สิบสี่แห่งฮิจญ์เราะฮ์

ดะอ์วะฮ์ของเราในยุคปัจจุบัน

แท้จริง เรามีอีมานอย่างที่ไม่มีข้อโต้แย้งและไม่มีความสงสัยใด ๆ และเรายึดมั่นด้วยอะกีดะฮ์ที่มั่นคงยิ่งกว่าขุนเขา และลึกซึ้งยิ่งกว่าสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่ในมโนธรรม ว่าไม่มีสิ่งใดนอกจากแนวคิดเดียวเท่านั้นที่จะกอบกู้โลกที่ทุกข์ทรมาน ชี้นำมนุษยชาติที่สับสนงุนงง และนำทางผู้คนสู่หนทางอันเที่ยงตรง ด้วยเหตุนี้ แนวคิดนี้จึงสมควรที่จะเสียสละในหนทางแห่งการประกาศ การแจ้งข่าวดี และการนำผู้คนไปสู่มัน ด้วยชีวิต ทรัพย์สิน และทุก…

…ทั้งสิ่งที่ราคาถูกและสิ่งที่มีค่า แนวคิดนี้คืออิสลามอันเที่ยงตรง ซึ่งไม่มีความคดเคี้ยวใด ๆ ในนั้น ไม่มีความชั่วร้ายใดเจือปน และไม่มีความหลงผิดสำหรับผู้ที่ปฏิบัติตาม:

شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَأُو۟لُوا۟ ٱلْعِلْمِ قَآئِمًۢا بِٱلْقِسْطِ ۚ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿١٨﴾

«อัลลอฮ์ทรงยืนยันว่า แท้จริงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และมะลาอิกะฮ์กับบรรดาผู้มีความรู้ก็ยืนยันเช่นนั้นด้วย โดยที่พระองค์ทรงดำรงไว้ซึ่งความยุติธรรม ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงอำนาจยิ่ง ผู้ทรงปรีชาญาณยิ่ง» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:18)

ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَـٰمَ دِينًا

«วันนี้ข้าได้ทำให้ศาสนาของพวกเจ้าสมบูรณ์แก่พวกเจ้าแล้ว และได้ทำให้ความโปรดปรานของข้าครบถ้วนแก่พวกเจ้าแล้ว และข้าได้พอใจให้อิสลามเป็นศาสนาแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:3)

ด้วยเหตุนี้ แนวคิดของเราจึงเป็นแนวคิดอิสลามล้วน ๆ ตั้งมั่นอยู่บนอิสลาม ได้รับพลังจากอิสลาม ต่อสู้เพื่ออิสลาม และทำงานในหนทางแห่งการเชิดชูถ้อยคำของอิสลามให้สูงส่ง ไม่ยอมรับระบบใดมาเทียบเท่าอิสลาม ไม่พึงพอใจผู้นำอื่นใดนอกจากอิสลาม และไม่ยอมปฏิบัติตามบทบัญญัติของสิ่งอื่นใดนอกเหนือจากอิสลาม

وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ ٱلْإِسْلَـٰمِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ

«และผู้ใดแสวงหาศาสนาอื่นนอกจากอิสลาม ก็จะไม่ถูกตอบรับจากเขาเป็นอันขาด» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:85)

แท้จริงได้ผ่านพ้นช่วงเวลาหนึ่งมาแล้วสำหรับอิสลามและมุสลิม ซึ่งในช่วงนั้นเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้เกิดขึ้นติดต่อกัน และภัยพิบัติได้ประดังเข้ามาไม่ขาดสาย ศัตรูของอิสลามได้พยายามดับความสดใสของมัน ปิดบังความงดงามของมัน ทำให้ลูกหลานของมันหลงผิด ระงับการใช้บทลงโทษตามบัญญัติของมัน ทำให้กองกำลังของมันอ่อนแอลง และบิดเบือนคำสอนและบทบัญญัติของมัน บางครั้งด้วยการตัดทอน บางครั้งด้วยการเพิ่มเติม และอีกบางครั้งด้วยการตีความไปในทางที่ไม่ถูกต้อง สิ่งที่เอื้ออำนวยให้พวกเขาทำเช่นนั้นได้ก็คือ การสูญเสียอำนาจทางการเมืองของอิสลาม การแตกสลายของจักรวรรดิระดับโลกของอิสลาม การปลดประจำการกองทัพแห่งท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และการที่ประชาชาติต่าง ๆ ของอิสลามตกอยู่ในกำมือของพวกปฏิเสธศรัทธา ในสภาพที่ถูกกดขี่ให้ต่ำต้อยและตกเป็นอาณานิคม

ดังนั้น หน้าที่ประการแรกของเรา อิควาน ก็คือการชี้แจงขอบเขตของอิสลามนี้แก่ผู้คนอย่างชัดเจน สมบูรณ์ และแจ่มแจ้ง ไม่มีการเพิ่มเติม ไม่มีการตัดทอน และไม่มีความคลุมเครือใด ๆ นั่นคือภาคทฤษฎีของแนวคิดของเรา และการที่เราเรียกร้องให้พวกเขาทำให้มันเป็นจริง ผลักดันให้พวกเขานำไปบังคับใช้ และกำชับให้พวกเขาปฏิบัติตาม นั่นคือภาคปฏิบัติของแนวคิดนี้

หลักยึดของเราในเรื่องทั้งหมดนี้คือ คัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซึ่งความเท็จไม่อาจเข้ามาได้ทั้งจากเบื้องหน้าและจากเบื้องหลัง ซุนนะฮ์ที่ถูกต้องและได้รับการยืนยันว่ามาจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และแบบอย่างชีวิตอันบริสุทธิ์ของบรรพชนแห่งประชาชาตินี้ เราไม่ได้มุ่งหวังสิ่งใดจากการนี้ นอกจากความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ การปฏิบัติหน้าที่ที่พึงกระทำ การชี้นำมนุษยชาติ และการแนะนำผู้คนสู่ทางที่ถูกต้อง

และเราจะต่อสู้ในหนทางแห่งการทำให้แนวคิดของเราเป็นจริง เราจะยืนหยัดต่อสู้เพื่อมันตราบเท่าที่เรายังมีชีวิตอยู่ เราจะเชิญชวนผู้คนทั้งหมดสู่แนวคิดนี้ และเราจะทุ่มเททุกสิ่งในหนทางของมัน เพื่อที่เราจะได้มีชีวิตอยู่กับมันอย่างมีเกียรติ หรือตายไปอย่างมีเกียรติ และคำขวัญที่เราจะยึดถือตลอดไปก็คือ อัลลอฮ์คือเป้าหมายของเรา ท่านเราะซูล ﷺ คือผู้นำของเรา อัลกุรอานคือธรรมนูญของเรา ญิฮาดคือแนวทางของเรา และการตายในหนทางของอัลลอฮ์คือความปรารถนาอันสูงสุดของเรา

โอ้บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย!

แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงให้เกียรติแก่พวกท่าน ด้วยการที่พวกท่านได้สังกัดอยู่กับพระองค์ ได้ศรัทธาต่อพระองค์ และได้เติบโตขึ้นบนศาสนาของพระองค์ และด้วยเหตุนั้นพระองค์จึงทรงกำหนดให้พวกท่านได้รับตำแหน่งแถวหน้าแห่งโลกนี้ ได้รับฐานะผู้นำแห่งประชาชาติทั้งหลาย และได้รับเกียรติดุจครูท่ามกลางบรรดาลูกศิษย์ของเขา

كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ

«พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่ดีที่สุดที่ถูกให้อุบัติขึ้นแก่มนุษยชาติ โดยที่พวกเจ้าใช้ให้กระทำความดี ห้ามปรามมิให้กระทำความชั่ว และพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:110)

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ

«และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่เป็นกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษยชาติ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143)

ดังนั้น สิ่งแรกที่ศาสนานี้เรียกร้องพวกท่าน คือให้พวกท่านเชื่อมั่นในตัวของพวกท่านเอง ให้พวกท่านรู้ถึงฐานะของตนเอง และให้พวกท่านเชื่อมั่นว่าพวกท่านคือผู้นำแห่งโลกนี้ แม้ศัตรูของพวกท่านจะปรารถนาให้พวกท่านตกต่ำต้อยก็ตาม และพวกท่านคือครูของประชาชาติทั้งหลาย แม้คนอื่นจะเหนือกว่าพวกท่านด้วยสิ่งที่ปรากฏภายนอกของชีวิตทางโลกก็ตาม และบั้นปลายที่ดีนั้นย่อมเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง

ดังนั้น โอ้บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย จงฟื้นฟูอีมานของพวกท่าน และจงกำหนดเป้าหมายและจุดมุ่งหมายของพวกท่านให้ชัดเจน พลังอันดับแรกคือพลังแห่งอีมาน ผลของอีมานนี้คือความเป็นเอกภาพ และบั้นปลายของความเป็นเอกภาพคือชัยชนะที่ได้รับการสนับสนุนอันชัดแจ้ง ดังนั้นจงศรัทธา จงเป็นพี่น้องกัน จงลงมือปฏิบัติ และจงรอคอยชัยชนะนั้นหลังจากนั้น... และจงแจ้งข่าวดีแก่บรรดาผู้ศรัทธาเถิด

แท้จริงโลกทั้งโลกกำลังสับสนและปั่นป่วน ระบบทั้งหลายที่มีอยู่ในโลกล้วนไร้ความสามารถที่จะเยียวยามัน และไม่มียารักษาใดสำหรับมันนอกจากอิสลาม ดังนั้นจงก้าวออกมาด้วยพระนามของอัลลอฮ์เพื่อกอบกู้มัน เพราะทุกคนต่างเฝ้ารอผู้กอบกู้ และผู้กอบกู้นั้นจะไม่เป็นอื่นใด นอกจากสาส์นแห่งอิสลามที่พวกท่านเป็นผู้ถือคบเพลิงของมัน และเป็นผู้ประกาศข่าวดีด้วยมัน

อะไรคือสิ่งที่เราต้องการ?

โอ้บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย!

แท้จริงแนวทางของอัล-อิควานอัล-มุสลิมูนนั้นมีขั้นตอนที่กำหนดไว้แน่นอน และมีย่างก้าวที่ชัดเจน เรารู้อย่างถ่องแท้ว่าเราต้องการอะไร และเรารู้ถึงวิธีการที่จะทำให้ความต้องการนี้บรรลุผล

1. ประการแรก เราต้องการบุรุษมุสลิมทั้งในความคิดและอะกีดะฮ์ของเขา ในอุปนิสัยและความรู้สึกของเขา และในการกระทำและพฤติกรรมของเขา นี่คือการสร้างบุคคลของเรา

1. หลังจากนั้น เราต้องการครอบครัวมุสลิมทั้งในความคิดและอะกีดะฮ์ ในอุปนิสัยและความรู้สึก และในการกระทำและพฤติกรรม ด้วยเหตุนี้ เราจึงให้ความสำคัญแก่สตรีเช่นเดียวกับที่เราให้ความสำคัญแก่บุรุษ และให้ความสำคัญแก่วัยเด็กเช่นเดียวกับที่เราให้ความสำคัญแก่วัยหนุ่มสาว และนี่คือการสร้างครอบครัวของเรา

3- หลังจากนั้น เรายังต้องการให้ประชาชาติมุสลิมเป็นเช่นนั้นทั้งหมดด้วย เพื่อการนี้เราจึงทำงานให้การเผยแผ่ของเราไปถึงทุกบ้าน ให้เสียงของเราได้ยินในทุกหนแห่ง ให้แนวคิดของเราเข้าถึงได้ง่ายและแทรกซึมเข้าไปในหมู่บ้าน ชุมชนชนบท เมือง ศูนย์กลาง เมืองหลวง และมหานคร เราจะไม่ละเว้นความพยายามและไม่ทิ้งหนทางใดในเรื่องนี้

4- หลังจากนั้น เราต้องการรัฐบาลมุสลิมที่นำประชาชาตินี้ไปสู่มัสยิด และนำพาผู้คนไปสู่ทางนำของอิสลามอีกครั้ง ดังที่ทางนำนั้นเคยนำพาพวกเขาร่วมกับเหล่าศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ คืออบูบักร (ร.ฎ.) และอุมัร (ร.ฎ.) มาแล้วในอดีต ด้วยเหตุนี้ เราจึงไม่ยอมรับระบบการปกครองใด ๆ ที่ไม่ได้ตั้งอยู่บนรากฐานของอิสลามและไม่ได้มีที่มาจากอิสลาม เราไม่ยอมรับพรรคการเมืองเหล่านี้ และไม่ยอมรับรูปแบบที่สืบทอดตามกันมาเหล่านี้ ซึ่งผู้ปฏิเสธศรัทธาและศัตรูของอิสลามได้บีบบังคับให้เราใช้ปกครองและปฏิบัติตาม เราจะทำงานเพื่อฟื้นฟูระบบการปกครองแบบอิสลามในทุกรูปลักษณ์ และสถาปนารัฐบาลอิสลามบนรากฐานของระบบนี้

5- หลังจากนั้น เราต้องการรวมทุกส่วนของมาตุภูมิอิสลามของเราที่นโยบายของตะวันตกได้แบ่งแยก และความละโมบของยุโรปได้ทำลายเอกภาพของมันไป กลับมาสู่เรา ด้วยเหตุนี้ เราจึงไม่ยอมรับการแบ่งเขตแดนทางการเมืองเหล่านี้ และไม่ยอมจำนนต่อข้อตกลงระหว่างประเทศเหล่านี้ ซึ่งทำให้มาตุภูมิอิสลามกลายเป็นรัฐเล็ก ๆ ที่อ่อนแอและแตกเป็นเสี่ยง ง่ายต่อการถูกกลืนโดยผู้ยึดครอง และเราจะไม่นิ่งเฉยต่อการละเมิดเสรีภาพของประชาชาติเหล่านี้ และการที่ผู้อื่นใช้อำนาจกดขี่เหนือพวกเขา อียิปต์ ซีเรีย อิรัก หิญาซ เยเมน ตริโปลี ตูนิเซีย แอลจีเรีย มัรรากิช (โมร็อกโก) และทุกคืบแผ่นดินที่มีมุสลิมกล่าวว่า "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์" ทั้งหมดนั้นคือมาตุภูมิอันยิ่งใหญ่ของเรา ซึ่งเรามุ่งมั่นที่จะปลดปล่อย กอบกู้ ช่วยให้รอดพ้น และรวมส่วนต่าง ๆ ของมันเข้าด้วยกัน

และหากไรช์เยอรมันประกาศตนเป็นผู้ปกป้องทุกคนที่มีเลือดเยอรมันไหลเวียนอยู่ในเส้นเลือด อะกีดะฮ์อิสลามก็ย่อมกำหนดให้มุสลิมผู้เข้มแข็งทุกคนถือว่าตนเป็นผู้ปกป้องทุกคนที่จิตใจของเขาได้ซึมซับคำสอนของอัลกุรอาน ดังนั้นตามหลักของอิสลามแล้ว ไม่อนุญาตให้ปัจจัยด้านเชื้อชาติมีพลังในการผูกพันมากกว่าปัจจัยด้านอีมาน อะกีดะฮ์คือทุกสิ่งในอิสลาม และอีมานนั้นจะเป็นอื่นใดเล่า นอกจากความรักและความชัง?

6- หลังจากนั้น เราต้องการให้ธงของอัลลอฮ์กลับมาโบกสะบัดสูงเหนือดินแดนเหล่านั้นที่เคยได้รับความผาสุกด้วยอิสลามอยู่ช่วงหนึ่ง และเสียงของผู้อะซานเคยกังวานอยู่ในนั้นด้วยการตักบีรและการตะฮ์ลีล แล้วโชคชะตาอันเลวร้ายก็ทำให้แสงสว่างของอิสลามถอยห่างไปจากดินแดนเหล่านั้น จนพวกมันกลับไปสู่การปฏิเสธศรัทธาหลังจากที่เคยเป็นอิสลาม อันดะลุส ซิซิลี คาบสมุทรบอลข่าน ภาคใต้ของอิตาลี และหมู่เกาะในทะเลโรมัน (ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน) ทั้งหมดล้วนเป็นดินแดนอาณานิคมของอิสลามที่จะต้องกลับคืนสู่อ้อมอกของอิสลาม และทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับทะเลแดงจะต้องกลับมาเป็นทะเลสาบอิสลามสองแห่งดังที่เคยเป็นมาในอดีต และหากซินญอร์

…มุสโสลินีเห็นว่าเป็นสิทธิของเขาที่จะฟื้นฟูจักรวรรดิโรมันขึ้นมาใหม่ ทั้งที่จักรวรรดิที่ถูกกล่าวอ้างนี้ในอดีตไม่ได้ก่อตั้งขึ้นบนสิ่งใดนอกจากความละโมบและอารมณ์ใฝ่ต่ำ ฉะนั้น ย่อมเป็นสิทธิของเราที่จะฟื้นฟูความรุ่งโรจน์ของจักรวรรดิอิสลาม ซึ่งตั้งอยู่บนความยุติธรรม ความเที่ยงธรรม และการเผยแผ่แสงสว่างและทางนำในหมู่มนุษย์

7- หลังจากนั้นและพร้อมกันนั้น เราต้องการประกาศดะอ์วะฮ์ของเราต่อโลก ต้องการเผยแผ่ไปยังมนุษย์ทั้งมวล ให้ดะอ์วะฮ์นี้แผ่ไปทั่วทุกขอบฟ้าของแผ่นดิน และให้ผู้มีอำนาจกดขี่ทุกคนยอมสยบต่อมัน จนกระทั่ง «ไม่มีฟิตนะฮ์ (การบ่อนทำลาย) อีกต่อไป และศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:39) และ «ในวันนั้น บรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4-5)

แต่ละขั้นตอนเหล่านี้มีลำดับขั้น แขนงย่อย และวิธีการของมัน แต่ที่นี่เราขอกล่าวโดยสรุปเท่านั้น ไม่ขยายความและไม่ลงรายละเอียด อัลลอฮ์คือผู้ที่เราขอความช่วยเหลือ และพระองค์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงได้รับมอบหมายที่ดียิ่ง

ผู้บกพร่องและขลาดเขลาจะกล่าวก็ได้ว่า นี่คือจินตนาการเลื่อนลอยและความเพ้อฝันที่ครอบงำจิตใจของคนเหล่านี้ นั่นแหละคือความอ่อนแอที่เราไม่รู้จักและอิสลามก็ไม่รู้จัก นั่นคือความอ่อนแอ (อัล-วะฮัน) ที่ถูกโยนเข้าไปในหัวใจของประชาชาตินี้ จนทำให้ศัตรูของมันมีอำนาจเหนือมัน และนั่นคือความพังพินาศของหัวใจจากอีมาน และเป็นต้นเหตุแห่งความตกต่ำของมุสลิม เราขอประกาศอย่างชัดเจนและตรงไปตรงมาว่า มุสลิมทุกคนที่ไม่ศรัทธาต่อแนวทางนี้ และไม่ทำงานเพื่อทำให้มันเป็นจริง ย่อมไม่มีส่วนใดในอิสลาม ก็ขอให้เขาไปแสวงหาแนวคิดอื่นที่เขาจะยึดถือและทำงานเพื่อมันเถิด

โอ้ บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย

พวกท่านไม่ได้อ่อนแอไปกว่าผู้คนก่อนหน้าพวกท่าน ซึ่งอัลลอฮ์ทรงทำให้แนวทางนี้บรรลุผลด้วยมือของพวกเขา ดังนั้นจงอย่าท้อแท้และอย่าอ่อนแอ และจงยึดพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งไว้ต่อหน้าต่อตาพวกท่านเสมอว่า

ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدْ جَمَعُوا۟ لَكُمْ فَٱخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَـٰنًا وَقَالُوا۟ حَسْبُنَا ٱللَّهُ وَنِعْمَ ٱلْوَكِيلُ ﴿١٧٣﴾

«คือบรรดาผู้ที่ผู้คนได้กล่าวแก่พวกเขาว่า แท้จริงผู้คนได้รวมพลกันเพื่อต่อสู้พวกท่านแล้ว ดังนั้นพวกท่านจงกลัวพวกเขาเถิด แต่มันกลับเพิ่มอีมานแก่พวกเขา และพวกเขากล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงได้รับมอบหมายที่ดียิ่ง» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:173)

เราจะอบรมตัวเราเอง เพื่อให้แต่ละคนในหมู่พวกเราเป็นบุรุษมุสลิม เราจะอบรมครอบครัวของเรา เพื่อให้เกิดเป็นครอบครัวมุสลิม และเราจะอบรมประชาชนของเรา เพื่อให้เกิดเป็นประชาชาติมุสลิม และเราจะอยู่ท่ามกลางประชาชาติมุสลิมนี้ และเราจะก้าวเดินไปด้วยย่างก้าวที่มั่นคงจนสุดทาง และไปสู่เป้าหมายที่อัลลอฮ์ทรงวางไว้ให้แก่เรา มิใช่เป้าหมายที่เราวางไว้ให้ตัวเราเอง และเราจะไปถึงด้วยอนุมัติและความช่วยเหลือของอัลลอฮ์ «และอัลลอฮ์ทรงปฏิเสธนอกจากจะทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์ ถึงแม้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะรังเกียจก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

และเราได้เตรียมไว้เพื่อการนี้แล้ว ซึ่งอีมานที่ไม่หวั่นไหว การงานที่ไม่หยุดยั้ง ความไว้วางใจต่ออัลลอฮ์ที่ไม่อ่อนแรง และดวงวิญญาณที่วันอันเป็นสุขที่สุดของมัน คือวันที่มันได้พบอัลลอฮ์ในฐานะผู้พลีชีพ (ชะฮีด) ในหนทางของพระองค์

ขอให้สิ่งนี้เป็นแก่นแท้ของนโยบายทั้งภายในและภายนอกประเทศ เพราะเราได้รับสิ่งนี้มาจากอิสลาม และเราเห็นว่าการแยกศาสนาออกจากการเมืองนั้นไม่ใช่คำสอนของอิสลามอันเที่ยงตรง และบรรดามุสลิมผู้สัตย์จริงในศาสนาของตน ผู้เข้าใจเจตนารมณ์และคำสอนของศาสนาย่อมไม่รู้จักสิ่งนี้ ผู้ใดต้องการให้เราหันเหออกจากแนวทางนี้ก็จงตีตัวออกห่างจากเราไปเถิด เพราะเขาย่อมเป็นศัตรูของอิสลาม หรือไม่ก็เป็นผู้ไม่รู้เกี่ยวกับอิสลาม เขาไม่อาจเป็นอื่นได้นอกจากหนึ่งในสองสถานะนี้

ใครคืออิควานุลมุสลิมีน?

إن هذا الدين متين فأوغل فيه برفق، إن المنبت لا أرضا قطع ولا ظهرا أبقى

โอ้ บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย ผู้ที่คิดว่าญะมาอะฮ์อิควานุลมุสลิมีนเป็น (กลุ่มดัรวีช) ที่จำกัดตนเองอยู่ในวงแคบ ๆ ของการทำอิบาดะฮ์ในอิสลาม โดยมีความสนใจเพียงการละหมาด การถือศีลอด การซิกรุลลอฮ์ และการตัสบีห์นั้น เป็นผู้ที่เข้าใจผิด บรรดามุสลิมรุ่นแรกไม่ได้รู้จักอิสลามในรูปแบบเช่นนี้ และไม่ได้ศรัทธาต่ออิสลามในลักษณะนี้ หากแต่พวกเขาศรัทธาต่ออิสลามในฐานะที่เป็นทั้งอะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ เป็นทั้งมาตุภูมิและสัญชาติ เป็นทั้งจริยธรรมและวัตถุ เป็นทั้งวัฒนธรรมและกฎหมาย เป็นทั้งความใจกว้างและพลัง พวกเขาเชื่อมั่นว่าอิสลามเป็นระบบที่สมบูรณ์ซึ่งครอบคลุมทุกด้านของชีวิต และจัดระเบียบกิจการทางโลกเช่นเดียวกับที่จัดระเบียบกิจการแห่งอาคิเราะฮ์ พวกเขาเชื่อมั่นว่าอิสลามเป็นระบบทั้งในทางปฏิบัติและทางจิตวิญญาณไปพร้อมกัน ดังนั้นสำหรับพวกเขาแล้ว อิสลามคือศาสนาและรัฐ คือมุศหัฟ (อัลกุรอาน) และดาบ ถึงกระนั้นพวกเขาก็ไม่ละเลยเรื่องอิบาดะฮ์ของตน และไม่บกพร่องในการปฏิบัติฟัรฎูต่อพระผู้อภิบาลของพวกเขา พวกเขาพยายามละหมาดอย่างประณีต อ่านคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และซิกรุลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ตามแนวทางที่พระองค์ทรงบัญชาไว้ และอยู่ภายในขอบเขตที่พระองค์ทรงกำหนดไว้แก่พวกเขา โดยไม่สุดโต่งและไม่เกินเลย พวกเขาจึงไม่เคร่งครัดเกินเหตุและไม่ลงลึกจนเกินควร เพราะพวกเขารู้ดีถึงคำกล่าวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «แท้จริงศาสนานี้มั่นคงแข็งแรง ดังนั้นจงดำเนินเข้าไปในศาสนาด้วยความนุ่มนวล แท้จริงผู้ที่เร่งรีบจนพาหนะหมดแรงนั้น ย่อมไม่อาจเดินทางไปถึงจุดหมาย และไม่อาจรักษาพาหนะของตนไว้ได้» และถึงกระนั้นพวกเขาก็ยังรับเอาส่วนของตนจากดุนยาในระดับที่ไม่เป็นภัยต่ออาคิเราะฮ์ของพวกเขา และพวกเขารู้ถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ที่ว่า

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَـٰتِ مِنَ ٱلرِّزْقِ

«จงกล่าวเถิดว่า ใครเล่าที่ห้ามเครื่องประดับของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงให้ออกมาแก่ปวงบ่าวของพระองค์ และห้ามสิ่งดี ๆ จากปัจจัยยังชีพ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:32)

رهبان في الليل فرسان في النهار

และแท้จริงอิควานรู้ดีว่า คุณลักษณะที่ดีที่สุดของกลุ่มชนที่ดีที่สุด คือคุณลักษณะของบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «เป็นนักพรตในยามค่ำคืน และเป็นอัศวินในยามกลางวัน» และพวกเขาก็พยายามที่จะเป็นเช่นนั้น และอัลลอฮ์คือผู้ทรงได้รับการขอความช่วยเหลือ

และผู้ที่คิดว่าอิควานุลมุสลิมีนรู้สึกรังเกียจต่อมาตุภูมิและความรักชาตินั้นเป็นผู้ที่เข้าใจผิด เพราะบรรดามุสลิมเป็นผู้ที่จงรักภักดีต่อมาตุภูมิของตนมากที่สุด อุทิศตนในการรับใช้มาตุภูมิเหล่านี้มากที่สุด และให้เกียรติแก่ทุกคนที่ทำงานเพื่อมาตุภูมิด้วยความจริงใจมากที่สุด และท่านทั้งหลายก็ได้ทราบแล้วว่า พวกเขาไปไกลเพียงใดในความรักชาติของพวกเขา และพวกเขาปรารถนาเกียรติยศเพียงใดให้แก่ประชาชาติของพวกเขา แต่ความแตกต่างระหว่างมุสลิมกับผู้อื่นที่เรียกร้องไปสู่ความรักชาติล้วน ๆ ก็คือ รากฐานแห่งความรักชาติของบรรดามุสลิมนั้นคืออะกีดะฮ์อิสลาม ดังนั้นพวกเขาจึงทำงานเพื่อมาตุภูมิเช่นอียิปต์ ต่อสู้ในหนทางของมัน และอุทิศตนอย่างสุดชีวิตใน…

…ญิฮาด เพราะอียิปต์เป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินอิสลามและเป็นผู้นำของประชาชาติต่าง ๆ แห่งอิสลาม? นอกจากนี้ ความรู้สึกเช่นนี้ของพวกเขาไม่ได้หยุดอยู่แค่พรมแดนของอียิปต์ แต่พวกเขายังมีความรู้สึกเดียวกันนี้ต่อทุกแผ่นดินอิสลามและทุกมาตุภูมิของมุสลิม ขณะที่นักชาตินิยมล้วน ๆ หยุดอยู่แค่พรมแดนของชาติตน และไม่รู้สึกว่าการทำงานเพื่อมาตุภูมิเป็นหน้าที่ นอกจากจะทำไปเพราะการลอกเลียนแบบ การอยากปรากฏตัว การอวดโอ้ หรือผลประโยชน์ มิใช่เพราะเป็นหน้าที่ (ฟัรฎู) ที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมาแก่ปวงบ่าวของพระองค์ ความรักชาติของอิควานมุสลิมีนนั้นเห็นได้ชัดเพียงพอแล้วจากการที่พวกเขามีความเชื่ออย่างหนักแน่นว่า การละทิ้งแผ่นดินแม้เพียงคืบเดียวที่มีมุสลิมอาศัยอยู่เป็นอาชญากรรมที่ไม่อาจได้รับการอภัย จนกว่าพวกเขาจะนำแผ่นดินนั้นกลับคืนมา หรือพินาศไปในการทวงคืน และพวกเขาจะไม่รอดพ้นจากการลงโทษของอัลลอฮ์ เว้นแต่ด้วยการกระทำเช่นนี้

من لم يهتم بأمر المسلمين فليس منهم

إن الله كتب الإحسان على كل شيء

ผู้ที่คิดว่าอิควานมุสลิมีนเป็นผู้เรียกร้องสู่ความเกียจคร้านหรือความเพิกเฉยนั้นคิดผิด อิควานประกาศอยู่ตลอดเวลาว่ามุสลิมจำเป็นต้องเป็นผู้นำในทุกเรื่อง และพวกเขาจะไม่พอใจสิ่งใดนอกจากความเป็นผู้นำ การทำงาน การญิฮาด และการนำหน้าผู้อื่นในทุกเรื่อง ทั้งในด้านความรู้ ความแข็งแกร่ง สุขภาพ และทรัพย์สิน ความล้าหลังไม่ว่าในด้านใดย่อมเป็นภัยต่อแนวคิดของเราและขัดกับคำสอนแห่งศาสนาของเรา ถึงกระนั้น เราก็ยังคัดค้านวัตถุนิยมอันเชี่ยวกรากที่ทำให้ผู้คนต้องการมีชีวิตอยู่เพื่อตนเองเพียงลำพัง และทุ่มเทความสามารถ เวลา และความพยายามของตนไปเพื่อความเห็นแก่ตัวส่วนบุคคล จนไม่มีผู้ใดทำสิ่งใดเพื่อผู้อื่นเลย และไม่ใส่ใจกิจการใด ๆ ของประชาชาติของตน ทั้งที่ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดไม่ใส่ใจในกิจการของมุสลิม ผู้นั้นไม่ใช่พวกเขา» และท่านยังกล่าวว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงกำหนดความดีงาม (อิหฺสาน) ไว้ในทุกสิ่ง»

لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِۦ

وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ

ผู้ที่คิดว่าอิควานมุสลิมีนเป็นผู้เรียกร้องให้แบ่งแยกเชื้อชาติระหว่างชนชั้นต่าง ๆ ของประชาชาตินั้นคิดผิด เพราะเรารู้ดีว่าอิสลามให้ความสำคัญอย่างละเอียดลึกซึ้งยิ่งต่อการเคารพสายสัมพันธ์ทางมนุษยธรรมโดยทั่วไประหว่างมวลมนุษย์ ดังเช่นที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «เราจะไม่แบ่งแยกระหว่างผู้ใดจากบรรดาเราะซูลของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:285) และอิสลามยังห้ามการละเมิดแม้ในยามโกรธเคืองและเป็นปฏิปักษ์กัน ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และอย่าให้ความเกลียดชังที่มีต่อกลุ่มชนใดทำให้พวกเจ้าไม่ยุติธรรม จงยุติธรรมเถิด มันใกล้ชิดยิ่งกว่ากับความยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:8)

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ

อิสลามยังสั่งเสียให้ทำความดีและปฏิบัติอย่างดีงามต่อเพื่อนร่วมชาติ แม้ว่าความเชื่อและศาสนาของพวกเขาจะแตกต่างกันก็ตาม โดยตรัสว่า «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8)

لهم ما لنا وعليهم ما علينا

อิสลามยังสั่งเสียให้ให้ความเป็นธรรมแก่ชาวซิมมีและปฏิบัติต่อพวกเขาอย่างดีงาม ดังคำกล่าวที่ว่า «พวกเขามีสิทธิ์เช่นเดียวกับที่เรามี และมีหน้าที่เช่นเดียวกับที่เรามี» เรารู้ทั้งหมดนี้ เราจึงไม่เรียกร้องสู่การแบ่งแยกทางเชื้อชาติ และไม่เรียกร้องสู่ความคลั่งนิกายหรือพรรคพวก แต่ในขณะเดียวกัน เราจะไม่แลกเอกภาพนี้มาด้วยการสูญเสียอีมานของเรา จะไม่ต่อรองเพื่อมันด้วยการยอมเสียอะกีดะฮ์ของเรา และจะไม่ละทิ้งผลประโยชน์ของมุสลิมเพื่อมัน หากแต่เราจะได้มาซึ่งเอกภาพนี้ด้วยสัจธรรม ความเป็นธรรม และความยุติธรรมเท่านั้น และเพียงเท่านั้นก็พอแล้ว ดังนั้นผู้ใด…

«…ผู้ใดพยายามกระทำการอื่นจากนั้น เราก็จะหยุดยั้งเขาไว้ ณ ขอบเขตของเขา และชี้แจงให้เขาเห็นถึงความผิดพลาดในสิ่งที่เขามุ่งไป และ "อำนาจอันทรงเกียรตินั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา"» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8)

ผู้ที่คิดว่าอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานเพื่อผลประโยชน์ขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง หรือพึ่งพากลุ่มใดกลุ่มหนึ่งนั้นเข้าใจผิด อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานเพื่อเป้าหมายของพวกเขาบนทางนำจากพระผู้อภิบาลของพวกเขา เป้าหมายนั้นคืออิสลามและลูกหลานของอิสลามในทุกกาลสมัยและทุกสถานที่ พวกเขาบริจาคจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเขาเพื่อแสวงหาความพึงพอพระทัยของพระองค์ และพวกเขาภาคภูมิใจที่จนถึงบัดนี้ยังไม่เคยยื่นมือขอจากผู้ใด และไม่เคยขอความช่วยเหลือจากบุคคล องค์กร หรือกลุ่มใดเลย

โอ้บรรดาคนหนุ่มทั้งหลาย

เราขอเชิญชวนพวกท่านทั้งหมดสู่หลักการอันมั่นคงเหล่านี้และคำสอนอันสูงส่งเหล่านี้ หากพวกท่านศรัทธาในแนวคิดของเรา ดำเนินตามย่างก้าวของเรา เดินไปกับเราบนเส้นทางแห่งอิสลามอันเที่ยงตรง ปลดตัวเองจากทุกแนวคิดอื่น และอุทิศความพยายามทั้งหมดให้แก่อะกีดะฮ์ของพวกท่าน นั่นแหละคือความดีสำหรับพวกท่านทั้งในโลกนี้และอาคิเราะฮ์ และอินชาอัลลอฮ์ อัลลอฮ์จะทรงให้บังเกิดขึ้นโดยผ่านพวกท่าน ดังที่พระองค์ทรงให้บังเกิดขึ้นโดยผ่านบรรพชนของพวกท่านในยุคแรก ผู้ทำงานที่สัจจริงทุกคนในหมู่พวกท่านจะได้พบในสนามแห่งอิสลามซึ่งสิ่งที่ตอบสนองความมุ่งมั่นและรองรับพลังของเขาได้อย่างเต็มที่ หากเขาเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้สัจจริง

وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١٢٦﴾

แต่หากพวกท่านปฏิเสธ และเลือกเพียงความโลเลและความสับสน และความลังเลระหว่างการเรียกร้องที่หลงทิศกับแนวทางที่ล้มเหลว กองทัพของอัลลอฮ์ก็จะเดินหน้าต่อไปโดยไม่ใส่ใจว่าจะน้อยหรือมาก: «และการช่วยเหลือให้ได้รับชัยชนะนั้นมิได้มาจากที่ใด นอกจากจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:126)

หะซัน อัลบันนา

ภารกิจของเรา

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงประทานพรและความศานติแด่นายของเรา มุหัมมัด ﷺ แด่วงศ์วานและเหล่าสหายของท่าน

ข้าพเจ้าขอทักทายพวกท่านด้วยคำทักทายของอิสลาม «อันเป็นคำทักทายจากอัลลอฮ์ ที่ประเสริฐและดีงาม» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:61) ขอความศานติ ความเมตตา และความจำเริญของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่าน

โอ้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน…

โอ้ มวลมนุษย์ทั้งหลาย…

ท่ามกลางเสียงอึกทึกกึกก้องอันเป็นเสียงสะท้อนของเหตุการณ์อันขมขื่นมากมาย ที่ค่ำคืนอันตั้งครรภ์ได้ให้กำเนิดขึ้นในยุคสมัยนี้ และท่ามกลางกระแสอันหลั่งไหลล้นทะลักของการเรียกร้องต่าง ๆ ที่ดังก้องไปทั่วทุกมุมโลก และถูกคลื่นอีเธอร์พัดพาไปทั่วทุกแห่งหนที่มีผู้คนอาศัย การเรียกร้องเหล่านั้นล้วนเพียบพร้อมด้วยความหวัง คำสัญญา และภาพลักษณ์ที่ยั่วยวนและหลอกลวง

เรา อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ขอนำเสนอการเรียกร้องของเรา…

ทว่าสงบนิ่ง… แต่ทรงพลังยิ่งกว่าพายุที่โหมกระหน่ำ… นอบน้อมถ่อมตน… แต่สูงส่งยิ่งกว่าขุนเขาสูงตระหง่านที่ตั้งมั่น… มีขอบเขตจำกัด… แต่กว้างไกลยิ่งกว่าพรมแดนของดินแดนทั้งปวงบนพื้นพิภพนี้… ปราศจากรูปลักษณ์ภายนอกและความหรูหราจอมปลอม… แต่ห้อมล้อมด้วยความยิ่งใหญ่ของสัจธรรม ความงดงามของวะห์ยู และการดูแลปกป้องของอัลลอฮ์… ปลอดจากความโลภ ความใคร่ เป้าหมายส่วนตัว และผลประโยชน์ส่วนบุคคล แต่ได้มอบความเป็นผู้นำในโลกนี้และสวรรค์ในอาคิเราะฮ์ให้เป็นมรดกแก่บรรดาผู้ศรัทธาต่อมัน และผู้ที่จริงใจในการทำงานเพื่อมัน

ภายใต้แสงแห่งการเรียกร้องครั้งแรก

โอ้ พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย… โอ้ มนุษยชาติทั้งปวง…

จงฟังเสียงเรียกร้องอันกึกก้องชัดแจ้งนี้ ซึ่งเสียงของผู้เรียกร้องคนแรกได้ก้องกังวานด้วยมันในภายหลัง ดังที่เคยก้องกังวานมาแล้วในกาลก่อน:

يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ﴿١﴾ قُمْ فَأَنذِرْ ﴿٢﴾ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ ﴿٣﴾

«โอ้ ผู้ห่มคลุมตัวอยู่ จงลุกขึ้นเถิด แล้วจงตักเตือน และพระเจ้าของเจ้านั้น จงให้ความยิ่งใหญ่แด่พระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-มุดดัษษิร 74:1-3)

فَٱصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿٩٤﴾

และพร้อมกันนั้นก็ก้องกังวานด้วยเคล็ดลับแห่งดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: «ดังนั้น จงประกาศสิ่งที่เจ้าถูกบัญชาให้ชัดแจ้ง และจงผินหลังให้แก่บรรดาผู้ตั้งภาคี» (ซูเราะฮ์อัล-หิจร์ 15:94)

และวะห์ยูได้ประกาศมันออกมา โดยกล่าวแก่มนุษยชาติทั้งปวงว่า:

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٥٨﴾

«จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า โอ้ มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์มายังพวกท่านทั้งหมด ผู้ซึ่งอำนาจการปกครองชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย ดังนั้น พวกท่านจงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ผู้เป็นนบีที่อ่านเขียนไม่เป็น ซึ่งเขาศรัทธาต่ออัลลอฮ์และพระดำรัสทั้งหลายของพระองค์ และพวกท่านจงปฏิบัติตามเขาเถิด เพื่อว่าพวกท่านจะได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:158)

เราอยู่ ณ จุดใดเมื่อเทียบกับคำสอนของอิสลาม?

โอ้ พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย… โอ้ มนุษยชาติทั้งปวง… แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงส่งผู้นำมายังพวกท่าน ทรงวางระบบให้แก่พวกท่าน ทรงจำแนกบทบัญญัติไว้อย่างละเอียด ทรงประทานคัมภีร์ลงมา ทรงอนุมัติสิ่งที่หะลาล และทรงห้ามสิ่งที่หะรอม ทรงชี้นำพวกท่านสู่สิ่งที่มีความดีงามและความผาสุกของพวกท่าน และทรงนำทางพวกท่านสู่หนทางอันเที่ยงตรง แล้วพวกท่านได้ปฏิบัติตามผู้นำของพระองค์หรือไม่ และพวกท่านได้เคารพ…

…ระบบของมัน บังคับใช้บทบัญญัติของมัน ให้ความเคารพยกย่องคัมภีร์ของมัน ถือว่าสิ่งที่มันอนุมัติเป็นสิ่งหะลาล และถือว่าสิ่งที่มันห้ามเป็นสิ่งหะรอมแล้วหรือ?

จงตอบอย่างตรงไปตรงมาเถิด แล้วพวกท่านจะเห็นความจริงปรากฏชัดอยู่ตรงหน้า ระบบทั้งหมดที่พวกท่านใช้ดำเนินกิจการต่าง ๆ ในชีวิต ล้วนเป็นระบบที่ลอกเลียนมาโดยแท้ ไม่มีความเกี่ยวข้องกับอิสลาม ไม่ได้นำมาจากอิสลาม และไม่ได้อาศัยอิสลามเป็นหลักเลย ได้แก่

ระบบการปกครองภายใน

ระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

ระบบตุลาการ

ระบบการป้องกันประเทศและการทหาร

ระบบการเงินและเศรษฐกิจของรัฐและของปัจเจกบุคคล

ระบบวัฒนธรรมและการศึกษา

แม้แต่ระบบครอบครัวและบ้านเรือน

แม้แต่ระบบของปัจเจกบุคคลในพฤติกรรมส่วนตัว

ตลอดจนจิตวิญญาณโดยรวมที่ครอบงำทั้งผู้ปกครองและผู้ใต้ปกครอง และก่อรูปปรากฏการณ์ต่าง ๆ ของชีวิตในทุกรูปแบบ ทั้งหมดนั้นล้วนห่างไกลจากอิสลามและคำสอนของอิสลาม

แล้วยังมีอะไรเหลืออยู่อีกหลังจากนี้?

มัสยิดสูงตระหง่านที่ตั้งอยู่เหล่านี้ ซึ่งมีผู้ยากไร้และผู้ไร้กำลังเป็นผู้ทำนุบำรุง พวกเขาละหมาดในนั้นด้วยร็อกอะฮ์ที่ว่างเปล่าจากความหมายทางจิตวิญญาณและความคุชูอ์ (ความนอบน้อมสำรวม) เว้นแต่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำเท่านั้นหรือ?

วันเวลาที่ถือศีลอดในรอบปีเหล่านี้ ซึ่งกลับกลายเป็นเทศกาลแห่งการหยุดงาน การเกียจคร้าน และการกินดื่ม ซึ่งน้อยนักที่จะมีจิตใจได้รับการฟื้นฟู หรือมีวิญญาณได้รับการขัดเกลาในช่วงนั้น..

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَقَلِيلٌ مَّا هُمْ

«เว้นแต่บรรดาผู้ศรัทธาและกระทำความดีทั้งหลาย และพวกเขานั้นมีจำนวนน้อยยิ่ง» (ซูเราะฮ์ศอด 38:24)

ภาพลักษณ์อันหลอกลวงเหล่านี้ ทั้งลูกประคำและเครื่องแต่งกาย เครายาวและพิธีการต่าง ๆ ตลอดจนพิธีกรรม ถ้อยคำ และวาจาต่าง ๆ..

นี่หรือคืออิสลามที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้เป็นความเมตตาอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ และเป็นความโปรดปรานอันสูงสุดของพระองค์ต่อประชาชาติทั้งปวง?

นี่หรือคือแนวทางของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ซึ่งพระองค์ทรงประสงค์ให้ใช้นำมนุษย์ออกจากความมืดมิดทั้งหลายสู่แสงสว่าง?

นี่หรือคือบทบัญญัติแห่งอัลกุรอาน ซึ่งได้เยียวยาโรคร้ายของประชาชาติต่าง ๆ และแก้ปัญหาของบรรดาชนชาติ และได้วางหลักเกณฑ์ที่ละเอียดถี่ถ้วนที่สุดและรากฐานที่มั่นคงที่สุดไว้สำหรับการปฏิรูป?

กระแสการเลียนแบบตะวันตก

พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย... ไม่สิ มนุษย์ทั้งปวงเอ๋ย...

เป็นความจริงที่เราต้องยอมรับว่า มีกระแสอันทรงพลังที่ถาโถมกวาดล้าง และกระแสธารอันเชี่ยวกรากรุนแรง ได้เข้าครอบงำสติปัญญาและความคิดในช่วงเวลาที่ผู้คนตกอยู่ในความหลงลืม ในยามที่ประชาชาติอิสลามบางส่วนหลงระเริง และบางส่วนจมดิ่งอยู่ในความฟุ่มเฟือยและความสุขสำราญ.. แล้วหลักการและแนวคิดต่าง ๆ ก็ได้ถือกำเนิดขึ้น ระบบและปรัชญาต่าง ๆ ก็ได้ปรากฏขึ้น อารยธรรมและวิถีชีวิตเมืองต่าง ๆ ก็ได้ถูกสถาปนาขึ้น…

…และสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดได้เข้ามาแข่งขันกับแนวคิดของอิสลามในจิตใจของลูกหลานอิสลามเอง ได้รุกรานประชาชาติของอิสลามถึงใจกลางบ้านของพวกเขา ล้อมพวกเขาไว้ทุกทิศทาง เข้าไปถึงบ้านเมือง บ้านเรือน และห้องหับส่วนตัวของพวกเขา ยิ่งกว่านั้นยังยึดครองหัวใจ สติปัญญา และความรู้สึกของพวกเขาอีกด้วย สิ่งเหล่านี้มีปัจจัยแห่งการล่อลวง การยั่วยวน พลังอำนาจ และความมั่นคงอย่างที่ไม่เคยมีแก่สิ่งอื่นใดมาก่อน มันได้กวาดล้างประชาชาติมุสลิมไปทั้งประชาชาติ รัฐต่าง ๆ ที่เคยเป็นแก่นแท้และเป็นแนวหน้าของรัฐอิสลามก็หลงเชื่อมัน ส่วนที่เหลืออยู่ก็ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง ในทุกประชาชาติมุสลิมได้เกิดคนรุ่นหนึ่งที่เป็นลูกผสม ซึ่งใกล้ชิดกับสิ่งที่ไม่ใช่อิสลามมากกว่า คนรุ่นนี้ได้ขึ้นมาเป็นผู้นำในการบริหารกิจการของประชาชาติ และยึดครองตำแหน่งผู้นำทางความคิด จิตวิญญาณ การเมือง และการบริหาร แล้วผลักดันประชาชนไปสู่สิ่งที่ตนต้องการโดยที่ประชาชนไม่ทันรู้ตัว ยิ่งกว่านั้นยังผลักดันไปสู่สิ่งที่ตนคุ้นเคย ในขณะที่ประชาชนไม่รู้เลยว่าตนถูกกระทำอะไร และไม่รู้ว่าตนจะกลายเป็นอย่างไร เสียงของผู้เรียกร้องไปสู่แนวคิดที่ครอบงำนั้นดังขึ้นว่า "จงปลดปล่อยพวกเราให้พ้นจากสิ่งที่ยังหลงเหลืออยู่ของอิสลามและร่องรอยของอิสลามเถิด จงยอมรับข้อผูกพัน ภาระ แนวคิด และรูปแบบต่าง ๆ ของวิถีชีวิตเช่นนี้ร่วมกับพวกเราด้วยความเต็มใจ มิใช่ด้วยความฝืนใจ จงทิ้งเศษซากของแนวคิดที่เก่าคร่ำครึออกไปจากหัวและจากจิตใจของพวกท่าน และอย่าเป็นคนหลอกลวง กลับกลอก และดื้อรั้น ที่ทำอย่างชาวตะวันตก แต่พูดอย่างชาวมุสลิม"

เป็นความจริงที่เราจะต้องรู้ว่า เราได้ห่างไกลจากทางนำของอิสลาม รากฐาน และหลักการของอิสลาม อิสลามมิได้ปฏิเสธที่เราจะรับเอาสิ่งที่เป็นประโยชน์ และรับเอาวิทยปัญญาไม่ว่าจะพบมันที่ใด แต่อิสลามปฏิเสธอย่างสิ้นเชิงที่เราจะเลียนแบบในทุกสิ่งทุกอย่างผู้ที่ไม่มีส่วนใดเลยในศาสนาของอัลลอฮ์ และปฏิเสธที่เราจะทิ้งหลักอะกีดะฮ์ ข้อบังคับ บทลงโทษ และบทบัญญัติต่าง ๆ ของอิสลาม เพื่อวิ่งตามกลุ่มชนที่ดุนยาได้ทำให้พวกเขาหลงใหล และชัยฏอนได้ล่อลวงพวกเขาไป

จริงอยู่ วิทยาการได้ก้าวหน้า ศิลปะได้ก้าวหน้า ความคิดได้ก้าวหน้า ทรัพย์สินได้เพิ่มพูน ดุนยาได้อวดโฉมความงาม แผ่นดินได้ประดับประดาตนเองจนสวยงาม และผู้คนได้ใช้ชีวิตอย่างฟุ่มเฟือยและสุขสบาย แต่สิ่งใดในเหล่านี้ได้นำความสุขมาให้แก่พวกเขาบ้างหรือไม่? สิ่งใดในเหล่านี้ได้ทำให้ชีวิตของพวกเขาปลอดภัย หรือนำความสงบและความมั่นคงทางใจมาสู่จิตใจของพวกเขาบ้างหรือไม่?

ผู้คนได้นอนหลับอย่างสงบบนที่นอนแล้วหรือ?

เปลือกตาได้แห้งจากน้ำตาแล้วหรือ?

อาชญากรรมได้ถูกปราบปราม และสังคมได้พ้นจากความชั่วร้ายของเหล่าอาชญากรแล้วหรือ?

คนยากจนได้มั่งมีพอ และท้องของผู้หิวโหยนับล้าน ๆ คนที่มากเกินกว่าจะนับได้ ได้อิ่มแล้วหรือ?

สถานบันเทิงและสิ่งยั่วยวนเหล่านี้ ซึ่งเต็มไปทั่วท้องฟ้าและแผ่ซ่านไปดั่งสายลม ได้นำความปลอบประโลมไปสู่ผู้ที่โศกเศร้าแล้วหรือ?

ประชาชาติทั้งหลายได้ลิ้มรสของความสุขสบายและความสงบ และปลอดภัยจากการรุกรานของผู้รุกรานและการกดขี่ของผู้อธรรมแล้วหรือ?

ไม่มีสิ่งใดเลยในเหล่านี้ โอ้ มนุษย์ทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้นแล้ว อารยธรรมนี้จะมีความประเสริฐเหนืออารยธรรมอื่น ๆ ได้อย่างไร?

และเพียงเท่านี้เท่านั้นหรือ?

เรามิได้เห็นหรือว่า ระบบ คำสอน และปรัชญาต่าง ๆ เหล่านี้ แม้กระทั่งในด้านวิทยาศาสตร์และตัวเลข ต่างก็ทำลายล้างกันเอง และหักล้างกันเอง และหวนกลับ…

…ผู้คน หลังจากการทดลองอันยาวนานและการเสียสละอันยิ่งใหญ่ในหนทางนั้น ด้วยความขมขื่นของความล้มเหลว ความผิดหวัง และความเจ็บปวดจากการสูญเสีย?

ภารกิจของเรา

ถ้าเช่นนั้น ภารกิจของเรา อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน คืออะไร?

لِلَّهِ ٱلْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِنۢ بَعْدُ ۚ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

กล่าวโดยสรุป: ภารกิจของเราคือการยืนหยัดเผชิญหน้ากับกระแสอันเชี่ยวกรากของอารยธรรมวัตถุนิยม และอารยธรรมแห่งความสุขสำราญและตัณหา ที่ได้กวาดพาประชาชาติมุสลิมไป จนทำให้พวกเขาห่างไกลจากการนำของท่านนบี ﷺ และทางนำของอัลกุรอาน ทำให้โลกถูกตัดขาดจากแสงสว่างแห่งทางนำของอัลกุรอาน และทำให้ความก้าวหน้าของโลกล่าช้าไปหลายร้อยปี เราจะยืนหยัดจนกว่ากระแสนี้จะถอยร่นออกไปจากแผ่นดินของเรา และกลุ่มชนของเราปลอดพ้นจากภัยพิบัติของมัน แต่เราจะไม่หยุดอยู่เพียงเท่านี้ หากเราจะติดตามมันไปถึงแผ่นดินของมัน และบุกเข้าไปถึงใจกลางบ้านของมัน จนกว่าทั่วทั้งโลกจะเปล่งเสียงพระนามของท่านนบี ﷺ และทั้งโลกจะเชื่อมั่นในคำสอนของอัลกุรอาน และร่มเงาอันร่มรื่นของอิสลามจะแผ่ปกคลุมไปทั่วแผ่นดิน เมื่อนั้นสิ่งที่มุสลิมแสวงหาก็จะเป็นจริง จนไม่มีฟิตนะฮ์อีกต่อไป และศาสนาทั้งหมดจะเป็นของอัลลอฮ์ และ «กิจการทั้งหลายเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ทั้งก่อนและหลัง และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจ ด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงอำนาจยิ่ง ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:5)

นี่คือภารกิจของเรา อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน โดยสรุป

ส่วนในรายละเอียดบางประการ: ภารกิจของเราคือ ให้มีขึ้นในอียิปต์เป็นอันดับแรก — ด้วยเหตุที่อียิปต์อยู่ในแถวหน้าของบรรดารัฐและประชาชาติอิสลาม — แล้วจึงให้มีขึ้นในดินแดนอื่น ๆ เช่นเดียวกัน ดังนี้

وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ

• ระบบการปกครองภายในที่ทำให้พระดำรัสของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เป็นจริงขึ้นมา ความว่า

«และเจ้าจงตัดสินระหว่างพวกเขาตามที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขา มิให้พวกเขาหันเหเจ้าออกจากบางส่วนของสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่เจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:49)

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

• ระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่ทำให้ดำรัสของอัลกุรอานอันทรงเกียรติเป็นจริงขึ้นมา ความว่า

«และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติสายกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษย์ทั้งหลาย และเราะซูลจะได้เป็นสักขีพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143)

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا ﴿٦٥﴾

• ระบบตุลาการเชิงปฏิบัติที่ได้รับหลักการมาจากอายะฮ์อันทรงเกียรติ ความว่า

«ไม่ ขอสาบานด้วยพระเจ้าของเจ้า พวกเขาจะยังไม่ศรัทธา จนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินในสิ่งที่ขัดแย้งกันระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาไม่พบความคับข้องใจใด ๆ ในตัวของพวกเขาต่อสิ่งที่เจ้าได้ตัดสินไป และพวกเขายอมจำนนโดยสิ้นเชิง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:65)

ٱنفِرُوا۟ خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَـٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ

• ระบบการป้องกันประเทศและการทหารที่บรรลุเป้าหมายของการระดมพลทั่วไป ความว่า

«พวกเจ้าจงออกไปทั้งในสภาพเบาและหนัก และจงต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้าและชีวิตของพวกเจ้าในหนทางของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:41)

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

• ระบบเศรษฐกิจที่เป็นอิสระ สำหรับความมั่งคั่ง ทรัพย์สิน รัฐ และปัจเจกบุคคล โดยมีรากฐานอยู่บนพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ความว่า

«และพวกเจ้าอย่ามอบทรัพย์สินของพวกเจ้าแก่บรรดาผู้ด้อยปัญญา ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้มันเป็นปัจจัยค้ำจุนชีวิตของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:5)

ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ ﴿١﴾

• ระบบการศึกษาและวัฒนธรรมที่ขจัดความโง่เขลาและความมืดมน และสอดคล้องกับความยิ่งใหญ่ของวะฮีย์ในอายะฮ์แรกแห่งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ว่า «จงอ่านด้วยพระนามแห่งพระเจ้าของเจ้าผู้ทรงสร้าง» (ซูเราะฮ์อัล-อะลัก 96:1)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ

• ระบบครอบครัวและบ้านเรือนที่บ่มเพาะเด็กชายมุสลิม เด็กหญิงมุสลิม และบุรุษมุสลิม และทำให้พระดำรัสของพระองค์เป็นจริงที่ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงปกป้องตัวของพวกเจ้าและครอบครัวของพวกเจ้าให้พ้นจากไฟนรก ซึ่งเชื้อเพลิงของมันคือมนุษย์และก้อนหิน» (ซูเราะฮ์อัต-ตะห์รีม 66:6)

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾

• ระบบสำหรับปัจเจกบุคคลในความประพฤติส่วนตัว ที่ทำให้บรรลุความสำเร็จตามที่พระองค์ทรงหมายถึงในพระดำรัสว่า «แน่นอน ผู้ที่ขัดเกลาจิตใจให้บริสุทธิ์ย่อมประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:9)

وَٱبْتَغِ فِيمَآ ءَاتَىٰكَ ٱللَّهُ ٱلدَّارَ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۖ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ ٱلدُّنْيَا ۖ وَأَحْسِن كَمَآ أَحْسَنَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ وَلَا تَبْغِ ٱلْفَسَادَ فِى ٱلْأَرْضِ

• และจิตวิญญาณโดยรวมที่ครอบคลุมทุกคนในประชาชาติ ไม่ว่าจะเป็นผู้ปกครองหรือผู้ใต้ปกครอง โดยมีแก่นแท้คือพระดำรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า «และจงแสวงหาที่พำนักแห่งอาคิเราะฮ์ในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่เจ้า และอย่าลืมส่วนของเจ้าในโลกนี้ และจงทำความดีเช่นที่อัลลอฮ์ทรงทำความดีแก่เจ้า และอย่าแสวงหาการบ่อนทำลายในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:77)

เราต้องการ:

• ปัจเจกบุคคลมุสลิม...

• บ้านมุสลิม...

• ประชาชนมุสลิม...

• รัฐบาลมุสลิม...

• และรัฐที่จะนำบรรดารัฐอิสลาม รวบรวมมุสลิมที่กระจัดกระจายให้เป็นหนึ่งเดียว กอบกู้เกียรติภูมิของพวกเขากลับคืนมา คืนแผ่นดินที่สูญเสียไป มาตุภูมิที่ถูกปล้นชิง และดินแดนที่ถูกยึดครองให้แก่พวกเขา จากนั้นก็แบกธงแห่งญิฮาดและธงแห่งการเรียกร้องสู่อัลลอฮ์ จนกระทั่งโลกได้รับความผาสุกด้วยคำสอนของอิสลาม

ยุทโธปกรณ์ของเรา

ท่านทั้งหลายเอ๋ย นี่คือเป้าหมายของเรา... และนี่คือแนวทางของเรา

แล้วอะไรคือยุทโธปกรณ์ของเราในการทำให้แนวทางนี้เป็นจริง?

ยุทโธปกรณ์ของเราก็คือยุทโธปกรณ์ของบรรพชนของเราในอดีต และอาวุธที่ผู้นำและแบบอย่างของเรา คือ มุฮัมมัด เราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พร้อมด้วยบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน ได้ใช้พิชิตโลก ทั้งที่มีจำนวนน้อย ทรัพยากรน้อย และต้องทุ่มเทความพยายามอย่างใหญ่หลวง นั่นคืออาวุธที่เราจะแบกถือเพื่อพิชิตโลกอีกครั้งหนึ่ง

แท้จริงพวกเขาได้ศรัทธาด้วยอีมานที่ลึกซึ้งที่สุด แข็งแกร่งที่สุด บริสุทธิ์ที่สุด และยั่งยืนที่สุด:

إِن يَنصُرْكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ

لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ ٱللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ

قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾ يَهْدِى بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَـٰمِ

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَـٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٢٠﴾

• ในอัลลอฮ์ ในการช่วยเหลือและการสนับสนุนของพระองค์: «หากอัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือพวกเจ้า ก็ไม่มีผู้ใดจะมีชัยชนะเหนือพวกเจ้าได้» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:160)
• ในผู้นำ ในความสัตย์จริงและความเป็นผู้นำของท่าน: «แท้จริงในตัวท่านเราะซูลของอัลลอฮ์นั้น มีแบบอย่างอันดีงามสำหรับพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:21)
• ในแนวทาง ในความประเสริฐและความเหมาะสมของมัน: «แท้จริงได้มีแสงสว่างและคัมภีร์อันชัดแจ้งจากอัลลอฮ์มายังพวกเจ้าแล้ว ด้วยคัมภีร์นั้นอัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่ปฏิบัติตามความพอพระทัยของพระองค์ไปสู่บรรดาแนวทางแห่งความศานติ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:15-16)
• ในภราดรภาพ ในสิทธิต่าง ๆ และความศักดิ์สิทธิ์ของมัน: «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)
• ในการตอบแทน ในความยิ่งใหญ่ ความสูงส่ง และความมากมายของมัน: «ทั้งนี้เพราะว่า ไม่มีความกระหาย ความเหนื่อยยาก และความหิวโหยใดประสบแก่พวกเขาในหนทางของอัลลอฮ์ และพวกเขาไม่ได้เหยียบย่างไปยังที่ใดที่ทำให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาเกิดความโกรธแค้น และพวกเขาไม่ได้รับสิ่งใดจากศัตรู เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้ให้แก่พวกเขาเป็นการงานที่ดีด้วยสิ่งนั้น แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงทำให้รางวัลของผู้กระทำความดีสูญเปล่า» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:120)
• และในตัวของพวกเขาเอง: พวกเขาคือกลุ่มชนที่เกาะดัรได้เลือกสรรให้เป็นผู้กอบกู้ประชาชาติทั้งมวล และได้ถูกกำหนดให้มีความประเสริฐเพราะเหตุนั้น พวกเขาจึงเป็นประชาชาติที่ดีที่สุดที่ถูกนำออกมาเพื่อมนุษยชาติ

พวกเขาได้ยินผู้เรียกร้องเรียกร้องสู่อีมาน แล้วพวกเขาก็ศรัทธา และเราหวังว่าอัลลอฮ์จะทรงทำให้อีมานนี้เป็นที่รักแก่เรา และทรงประดับมันไว้ในหัวใจของเรา ดังที่พระองค์ได้ทรงทำให้มันเป็นที่รักแก่พวกเขา และทรงประดับมันไว้ในหัวใจของพวกเขามาก่อนแล้ว... ดังนั้น อีมานจึงเป็นเสบียงประการแรกของเรา

และพวกเขาได้รู้ด้วยความรู้ที่สัตย์จริงและมั่นคงที่สุดว่า การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของพวกเขานี้จะไม่ได้รับชัยชนะ เว้นแต่ด้วยการญิฮาด การเสียสละ การทุ่มเท และการอุทิศชีวิตและทรัพย์สิน พวกเขาจึงอุทิศชีวิต ทุ่มเทวิญญาณ และต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริง และพวกเขาได้ยินเสียงเรียกของพระผู้ทรงกรุณาปรานีที่ร้องเรียกพวกเขาว่า

قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ وَإِخْوَٰنُكُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَٰلٌ ٱقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَـٰرَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَـٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَجِهَادٍ فِى سَبِيلِهِۦ فَتَرَبَّصُوا۟ حَتَّىٰ يَأْتِىَ ٱللَّهُ بِأَمْرِهِۦ

«จงกล่าวเถิดว่า หากบรรดาบิดาของพวกเจ้า บรรดาลูกหลานของพวกเจ้า บรรดาพี่น้องของพวกเจ้า บรรดาคู่ครองของพวกเจ้า และญาติพี่น้องของพวกเจ้า และทรัพย์สินที่พวกเจ้าแสวงหามาได้ และการค้าที่พวกเจ้ากลัวว่าจะซบเซา และบ้านเรือนที่พวกเจ้าพึงพอใจ เป็นที่รักแก่พวกเจ้ายิ่งกว่าอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และการต่อสู้ในหนทางของพระองค์แล้ว ก็จงคอยดูจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงนำพระบัญชาของพระองค์มา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:24)

พวกเขาจึงตั้งใจฟังผู้ตักเตือน และสละทุกสิ่งทุกอย่างด้วยจิตใจที่เบิกบานและหัวใจที่พึงพอใจ ปีติยินดีกับการซื้อขายที่พวกเขาได้ทำสัญญาไว้กับอัลลอฮ์

ركضا إلى الله بغير زاد

คนหนึ่งในหมู่พวกเขาโอบกอดความตายพลางร้องว่า: "รีบรุดไปสู่อัลลอฮ์โดยไม่มีเสบียง"

تركت لعيالي الله ورسوله

อีกคนหนึ่งในหมู่พวกเขาสละทรัพย์สินทั้งหมดพลางกล่าวว่า: "ฉันทิ้งอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ไว้ให้แก่ครอบครัวของฉัน"

และอีกคนหนึ่งในหมู่พวกเขาก้าวเดินอย่างองอาจขณะที่ดาบจ่ออยู่ที่คอของเขา (พลางกล่าวว่า):

ฉันไม่แยแสเลย ขณะถูกสังหารในฐานะมุสลิม ว่าร่างฉันจะล้มลงด้านใด เพราะความตายของฉันนั้นเพื่ออัลลอฮ์

เช่นนั้นแหละคือพวกเขา: ญิฮาดอย่างสัตย์จริง เสียสละอย่างยิ่งใหญ่ และทุ่มเทอย่างมากมาย และเช่นนั้นเองที่เราพยายามจะเป็น... ดังนั้น ญิฮาดจึงเป็นเสบียงของเราด้วยเช่นกัน

และหลังจากทั้งหมดนี้ เรามีความมั่นใจในการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ และมีจิตใจสงบมั่นต่อการช่วยเหลือนั้น:

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

«และแน่นอน อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลัง ทรงเดชานุภาพยิ่ง คือบรรดาผู้ที่หากเราให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน พวกเขาจะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต สั่งใช้ในสิ่งที่ดี และห้ามปรามจากสิ่งที่ชั่ว และผลบั้นปลายของกิจการทั้งหลายนั้นเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40-41)

ระหว่างจินตนาการกับความจริง

ผู้ที่ได้ยินเรื่องนี้จะกล่าวว่า นี่คือจินตนาการแท้ๆ เป็นเพียงความเพ้อฝัน และเป็นความหลงผิด

คนเหล่านี้ซึ่งไม่มีสิ่งใดนอกจากอีมานและการญิฮาด จะต่อกรกับพลังอำนาจที่รวมตัวกันรุมเร้า และอาวุธอันหลากหลายนานาชนิดเหล่านี้ได้อย่างไร แล้วจะได้รับสิทธิของพวกเขาคืนได้อย่างไร ในเมื่อพวกเขาอยู่ระหว่างแขนทั้งสองและหน้าผากของราชสีห์?

คนจำนวนมากจะพูดเช่นนี้ และบางทีพวกเขาอาจมีข้ออ้างอยู่บ้าง เพราะพวกเขาได้หมดหวังในตัวเอง และหมดหวังจากความสัมพันธ์ที่พวกเขามีต่อพระผู้ทรงพลัง ผู้ทรงอานุภาพ ส่วนเรานั้น เรากล่าวว่า นี่คือความจริงที่เราศรัทธาและปฏิบัติตาม โดยที่เราอ่านคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า:

وَلَا تَهِنُوا۟ فِى ٱبْتِغَآءِ ٱلْقَوْمِ ۖ إِن تَكُونُوا۟ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ

«และพวกเจ้าจงอย่าอ่อนแอในการติดตามพวกศัตรู หากพวกเจ้าได้รับความเจ็บปวด พวกเขาก็ได้รับความเจ็บปวดเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าได้รับความเจ็บปวด แต่พวกเจ้าหวังจากอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเขาไม่ได้หวัง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:104)

(والله ليتمن هذا الأمر ، حتى يسير الراكب من صنعاء إلى حضرموت ، لا يخاف إلا الله و الذئب على غنمه)

แท้จริงบรรพชนของเราที่ได้พิชิตดินแดนต่างๆ ทั่วโลก และอัลลอฮ์ทรงให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดินนั้น มิใช่ผู้ที่มีจำนวนมากกว่า และมิใช่ผู้ที่มีกำลังพลยิ่งใหญ่กว่า แต่พวกเขาเป็นผู้ศรัทธาและเป็นนักต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และวันนี้เราจะเชื่อมั่นในสิ่งที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้เชื่อมั่น ในวันที่ท่านแจ้งข่าวดีแก่ท่านค็อบบาบ (ร.ฎ.) ว่า: «ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์จะทรงทำให้กิจการนี้สมบูรณ์อย่างแน่นอน จนกระทั่งผู้ขี่พาหนะจะเดินทางจากเมืองศอนอาอ์ไปยังหัฎเราะเมาต์ โดยไม่เกรงกลัวสิ่งใดนอกจากอัลลอฮ์ และ(เกรงกลัว)หมาป่าที่จะทำร้ายแพะของเขาเท่านั้น» ทั้งที่ในเวลานั้นพวกเขายังคงต้องปกปิดตัวอยู่

และในวันที่ท่านได้สัญญากับสุรอเกาะฮ์ บิน มาลิก ว่าจะได้สวมกำไลของกิสรอ ขณะที่ท่านกำลังอพยพหลบหนีพร้อมกับศาสนาของท่าน โดยไม่มีผู้ใดอยู่กับท่านเลยนอกจากอัลลอฮ์และสหายของท่าน

وَإِذْ زَاغَتِ ٱلْأَبْصَـٰرُ وَبَلَغَتِ ٱلْقُلُوبُ ٱلْحَنَاجِرَ

และในวันที่ท่านประกาศก้องโดยมองเห็นปราสาทสีขาวของโรม ขณะที่พวกมุชริกได้ล้อมท่านไว้ในเมืองของท่านด้วยกองทัพทั้งจากเบื้องบนและเบื้องล่างของพวกเขา: «และขณะที่สายตาทั้งหลายพร่าพราย และหัวใจทั้งหลายขึ้นมาจุกอยู่ที่ลำคอ» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:10)

แล้วหลังจากนั้นเกิดอะไรขึ้น.....??

ปรากฏว่ากาลเวลาได้เงี่ยหูสดับฟังการเรียกร้องของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และอายะฮ์อัลกุรอานได้ก้องกังวานอยู่ในปากของยุคสมัย ดวงอาทิตย์แห่งทางนำได้สาดแสงขึ้นในทุกหนแห่งจากหัวใจของบรรดาศอฮาบะฮ์และผู้ติดตามท่าน รัศมีได้แผ่ปกคลุมไปทั่วจักรวาล สันติภาพได้โบยบินเหนือโลก มนุษยชาติได้ลิ้มรสความหวานชื่นของความผาสุกด้วยความยุติธรรมแห่งการปกครอง และผู้ใต้การปกครองได้รับความปลอดภัยภายใต้ร่มเงาของคนรุ่นแรกนี้ ซึ่งเป็นศิษย์ของท่านมุหัมมัด ﷺ ปราสาทของโรมถูกพิชิต นครต่างๆ ของเปอร์เซียยอมสยบ แผ่นดินได้ยื่นคอของมันออกมา ทุ่มเทพื้นที่อันกว้างไกลของมัน และถูกม้วนรวบขอบเขตทั้งหลายของมันเข้ามา และได้ยอมจำนนต่อทางนำผู้ช่วยให้รอดโดยเต็มใจ ลมหายใจแห่งการเป็นนบีได้พลิ้วไหวอยู่เหนือมัน และลมหายใจแห่งวะห์ยูอันศักดิ์สิทธิ์ได้ผสมผสานกับมัน และความเมตตาของอัลลอฮ์ได้ปรากฏเป็นจริงขึ้นในทุกด้าน:

وَرَدَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا۟ خَيْرًا ۚ وَكَفَى ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلْقِتَالَ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزًا ﴿٢٥﴾ وَأَنزَلَ ٱلَّذِينَ ظَـٰهَرُوهُم مِّنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ مِن صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِى قُلُوبِهِمُ ٱلرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ

«และอัลลอฮ์ได้ทรงขับไล่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธากลับไปพร้อมกับความโกรธแค้นของพวกเขา โดยที่พวกเขามิได้รับความดีใดๆ เลย และอัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับบรรดาผู้ศรัทธาในการสู้รบ และอัลลอฮ์นั้นทรงพลัง ทรงเดชานุภาพยิ่ง และพระองค์ได้ทรงนำบรรดาผู้ที่ให้การสนับสนุนพวกเขาจากชาวคัมภีร์ลงมาจากป้อมปราการของพวกเขา และทรงโยนความหวาดกลัวลงในหัวใจของพวกเขา กลุ่มหนึ่งพวกเจ้าได้สังหาร…

وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا ﴿٢٦﴾ وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَـٰرَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُمْ وَأَرْضًا لَّمْ تَطَـُٔوهَا ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرًا ﴿٢٧﴾

…และพวกเจ้าจับเป็นเชลยอีกกลุ่มหนึ่ง และพระองค์ทรงให้พวกเจ้าได้รับมรดกแผ่นดินของพวกเขา บ้านเรือนของพวกเขา ทรัพย์สมบัติของพวกเขา และแผ่นดินที่พวกเจ้ายังไม่เคยเหยียบย่าง และอัลลอฮ์ทรงอานุภาพเหนือทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:25-27)

โอ้ ประชาชนทั้งหลาย วันนี้เราจะเตรียมพร้อมด้วยอาวุธนี้ และเราจะได้รับชัยชนะดังที่บรรพบุรุษของเราได้รับชัยชนะเมื่อไม่นานมานี้ และชัยชนะนั้นมิได้มาจากที่ใดนอกจากจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ และสัญญาของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง จะเป็นจริงสำหรับเรา:

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ

«และเราประสงค์ที่จะให้ความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบมรดก และเราจะให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5-6)

فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ ۖ وَلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ ٱلَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ ﴿٦٠﴾

«ดังนั้นจงอดทนเถิด แท้จริงสัญญาของอัลลอฮ์นั้นเป็นความจริง และอย่าให้บรรดาผู้ที่ไม่มีความเชื่อมั่นทำให้เจ้าหวั่นไหว» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:60)

หากเรามีรัฐบาล

หากเรามีรัฐบาลอิสลามที่มีอิสลามอันถูกต้อง มีอีมานอันสัจจริง เป็นอิสระทั้งในด้านความคิดและการปฏิบัติ รู้อย่างแท้จริงถึงความยิ่งใหญ่ของขุมทรัพย์ที่อยู่ในมือของตน และความสง่างามของระบอบอิสลามที่ตนได้รับเป็นมรดกสืบทอดมา และเชื่อมั่นว่าในระบอบนั้นมีการเยียวยาประชาชนของตนและทางนำสำหรับมวลมนุษย์ทั้งปวง… เราก็คงจะเรียกร้องให้รัฐบาลนั้นเชิญชวนโลกในนามของอิสลาม และเรียกร้องให้รัฐอื่น ๆ ศึกษาค้นคว้าและพิจารณาอิสลาม และนำพาพวกเขาเข้าสู่อิสลามด้วยการเชิญชวนอย่างต่อเนื่อง ด้วยการโน้มน้าวและการแสดงหลักฐาน ด้วยการส่งคณะผู้แทนติดต่อกันไป และด้วยวิธีการอื่น ๆ ของการเผยแผ่และการประกาศสาร

และรัฐบาลนั้นก็คงจะได้รับสถานะอันเป็นศูนย์กลางทั้งในด้านจิตวิญญาณ การเมือง และการปฏิบัติ ท่ามกลางรัฐบาลอื่น ๆ และคงจะสามารถฟื้นฟูความมีชีวิตชีวาของประชาชน ผลักดันพวกเขาไปสู่เกียรติยศและแสงสว่าง และปลุกเร้าความกระตือรือร้น ความมุ่งมั่น และการลงมือทำขึ้นในจิตใจของพวกเขา

เป็นเรื่องน่าประหลาดที่ท่านจะพบว่าลัทธิคอมมิวนิสต์มีรัฐที่ป่าวประกาศเชิดชูมัน เชิญชวนไปสู่มัน ทุ่มเททรัพย์ในหนทางของมัน และบังคับให้ผู้คนยอมรับมัน และท่านจะพบว่าลัทธิฟาสซิสต์และนาซีมีประชาชาติที่ยกย่องบูชามัน ต่อสู้เพื่อมัน ภาคภูมิใจในการเป็นผู้ปฏิบัติตามมัน และให้ระบบการดำเนินชีวิตทั้งหมดยอมจำนนต่อคำสอนของมัน และท่านจะพบว่าลัทธิทางสังคมและการเมืองต่าง ๆ มีผู้สนับสนุนที่เข้มแข็ง ซึ่งอุทิศชีวิต สติปัญญา ความคิด ปากกา ทรัพย์สิน หนังสือพิมพ์ และความพยายามของพวกเขาให้แก่มัน พวกเขามีชีวิตอยู่และตายไปเพื่อมัน

แต่เรากลับไม่พบรัฐบาลอิสลามใดที่ลุกขึ้นปฏิบัติหน้าที่ในการเชิญชวนไปสู่อิสลาม ซึ่งได้รวบรวมข้อดีทั้งหมดของระบอบเหล่านี้ไว้ และขจัดข้อเสียของมันออกไป และนำเสนออิสลามแก่ประชาชาติอื่น ๆ ในฐานะระบอบสากลที่มีทางออกอันถูกต้อง ชัดเจน และสะดวกง่ายดายสำหรับทุกปัญหาของมนุษยชาติ ทั้งที่อิสลามได้กำหนดให้การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) เป็นหน้าที่บังคับ (ฟัรฎู) อันจำเป็น และได้ทำให้เป็นข้อบังคับแก่มุสลิมทั้งในระดับประชาชาติและระดับกลุ่มชน ก่อนที่ระบอบเหล่านี้จะถือกำเนิดขึ้น และก่อนที่ระบอบเหล่านั้นจะรู้จักระบบการโฆษณาชวนเชื่อเสียอีก:

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى ٱلْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿١٠٤﴾

«และจงให้มีขึ้นในหมู่พวกเจ้าซึ่งกลุ่มชนหนึ่งที่เชิญชวนไปสู่ความดี และใช้ให้กระทำสิ่งที่ชอบ และห้ามปรามจากสิ่งที่มิชอบ และชนเหล่านี้แหละคือผู้ที่ได้รับความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อาลิ อิมรอน 3:104)

แต่ผู้ปกครองของเราจะทำเช่นนี้ได้อย่างไร ในเมื่อพวกเขาทั้งหมดล้วนเติบโตขึ้นในอ้อมอกของชาวต่างชาติ ยอมรับนับถือแนวคิดของพวกเขา รีบเร่งเดินตามรอยเท้าของพวกเขา และแข่งขันกันเพื่อให้ได้มาซึ่งความพอใจของพวกเขา? และเราคงไม่ได้กล่าวเกินจริง หากเราจะกล่าวว่า แนวคิดแห่งความเป็นอิสระในการบริหารกิจการและการงานต่าง ๆ นั้นไม่เคยแม้แต่จะผุดขึ้นในความคิดของพวกเขา ไม่ต้องพูดถึงการที่มันจะเป็นแนวทางในการทำงานของพวกเขาเลย

ที่ผ่านมาเราได้เสนอความปรารถนานี้ต่อผู้ปกครองจำนวนมากในอียิปต์ และเป็นเรื่องธรรมดาที่การเรียกร้องนี้จะไม่เกิดผลในทางปฏิบัติ เพราะผู้คนที่สูญเสียอิสลามไปแล้วทั้งในตัวของพวกเขาเอง ในบ้านเรือนของพวกเขา และในกิจการทั้งส่วนตัวและส่วนรวมของพวกเขา ย่อมไร้ความสามารถเกินกว่าที่จะเผื่อแผ่อิสลามไปยังผู้อื่น และเกินกว่าที่จะนำการเรียกร้องผู้อื่นไปสู่อิสลาม ผู้ที่ไม่มีสิ่งใดย่อมไม่อาจให้สิ่งนั้นแก่ผู้อื่นได้

โอ้พี่น้องทั้งหลาย นี่มิใช่ภารกิจของพวกเขา ประสบการณ์ได้พิสูจน์แล้วว่าพวกเขาไร้ความสามารถโดยสิ้นเชิงที่จะปฏิบัติภารกิจนี้ หากแต่มันคือภารกิจของคนรุ่นใหม่นี้ ดังนั้น จงเรียกร้องพวกเขาให้ดีที่สุด จงทุ่มเทอย่างจริงจังในการสร้างพวกเขา จงสอนพวกเขาให้มีความเป็นอิสระทั้งทางจิตใจและหัวใจ ความเป็นอิสระทั้งทางความคิดและสติปัญญา และความเป็นอิสระทั้งในการญิฮาดและการลงมือปฏิบัติ จงเติมจิตวิญญาณที่พร้อมจะโลดแล่นของพวกเขาด้วยความยิ่งใหญ่ของอิสลามและความงดงามตระการตาของอัลกุรอาน และจงระดมพวกเขาให้อยู่ภายใต้ธงและธงชัยของท่านมุฮัมมัด ﷺ แล้วในไม่ช้าพวกท่านจะได้เห็นผู้ปกครองมุสลิมจากคนรุ่นนี้ ผู้ซึ่งต่อสู้กับตัวของเขาเองและนำความผาสุกมาสู่ผู้อื่น

ธรรมชาติของแนวคิดของเรา

โอ้พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย… ไม่เพียงเท่านั้น โอ้มนุษย์ทั้งมวล…

เรามิใช่พรรคการเมือง ถึงแม้ว่าการเมืองที่ตั้งอยู่บนหลักการของอิสลามจะเป็นแก่นแท้ของแนวคิดของเราก็ตาม

และเรามิใช่สมาคมการกุศลเพื่อการปฏิรูป ถึงแม้ว่าการทำความดีและการปฏิรูปจะเป็นเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งของเราก็ตาม

และเรามิใช่ทีมกีฬา ถึงแม้ว่าการฝึกฝนทางร่างกายและจิตวิญญาณจะเป็นวิธีการที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งของเราก็ตาม

เรามิใช่องค์กรใดเลยในบรรดาองค์กรเหล่านี้ เพราะองค์กรเหล่านั้นทั้งหมดมีเหตุผลรองรับการดำรงอยู่ด้วยเป้าหมายเฉพาะเรื่องที่จำกัดอยู่ในช่วงเวลาอันมีกำหนด และบางทีสิ่งที่ผลักดันให้มีการจัดตั้งองค์กรเหล่านั้นขึ้นมาก็เป็นเพียงความปรารถนาที่จะก่อตั้งคณะหนึ่งขึ้นมา และประดับตนด้วยตำแหน่งทางการบริหารในคณะนั้นเท่านั้น

แต่เรา โอ้มนุษย์ทั้งหลาย คือแนวคิดและอะกีดะฮ์ คือระบบและแนวทาง ซึ่งไม่ถูกกำหนดด้วยสถานที่ ไม่ถูกจำกัดด้วยเชื้อชาติ ไม่มีพรมแดนทางภูมิศาสตร์ใดมาขวางกั้น และจะไม่สิ้นสุดลงจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงรับมรดกแผ่นดินและผู้ที่อยู่บนแผ่นดินนั้น ทั้งนี้เพราะมันคือระบบของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก และเป็นแนวทางของท่านเราะซูล ﷺ ผู้ทรงสัจจะของพระองค์

โอ้มนุษย์ทั้งหลาย เรา – โดยมิได้โอ้อวด – คือสหายของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เป็นผู้แบกธงของท่านภายหลังจากท่าน เป็นผู้ชูธงของท่านดังที่พวกเขา (ศอฮาบะฮ์) ได้ชูมันขึ้น เป็นผู้เผยแผ่ธงของท่านดังที่พวกเขาได้เผยแผ่มัน เป็นผู้รักษาอัลกุรอานของท่านดังที่พวกเขาได้รักษามันไว้ เป็นผู้แจ้งข่าวดีถึงการเรียกร้องของท่านดังที่พวกเขาได้แจ้งข่าวดี และเป็นความเมตตาจากอัลลอฮ์แด่สากลโลก «และแน่นอน พวกเจ้าจะได้รู้ถึงข่าวของมันภายหลังจากเวลาหนึ่ง» (ซูเราะฮ์ศอด 38:88)

وَلَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُۥ بَعْدَ حِينٍۭ ﴿٨٨﴾

โอ้พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย:

นี่คือสถานะของพวกท่าน ดังนั้นจงอย่าดูแคลนตัวเอง จนนำตัวเองไปเทียบกับผู้อื่น หรือดำเนินการเรียกร้องของพวกท่านไปบนหนทางอื่นที่มิใช่หนทางของบรรดาผู้ศรัทธา หรือนำการเรียกร้องของพวกท่าน ซึ่งรับแสงสว่างมาจากรัศมีของอัลลอฮ์ และรับแนวทางมาจากซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ของพระองค์ ไปชั่งเปรียบกับการเรียกร้องอื่น ๆ ที่มีความจำเป็นเฉพาะหน้าเป็นเหตุผลรองรับ และจะถูกเหตุการณ์และวันเวลาพัดพาหายไป

وَٱللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَـٰلَكُمْ ﴿٣٥﴾

พวกท่านได้เผยแผ่ดะอ์วะฮ์และได้ต่อสู้ดิ้นรนมาแล้ว และพวกท่านก็ได้เห็นผลของความพยายามอันน้อยนิดนี้แล้ว คือเสียงที่กึกก้องประกาศถึงความเป็นผู้นำของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และความเหนือกว่าของระบบแห่งอัลกุรอาน ประกาศถึงความจำเป็นที่จะต้องลุกขึ้นทำงาน และการทำให้เป้าหมายบริสุทธิ์เพื่ออัลลอฮ์ ผลนั้นยังรวมถึงเลือดที่หลั่งไหลจากเหล่าคนหนุ่มผู้บริสุทธิ์และมีเกียรติในหนทางของอัลลอฮ์ และความปรารถนาอันแท้จริงที่จะได้ชะฮีดในหนทางของอัลลอฮ์ นี่คือความสำเร็จที่เกินกว่าที่พวกท่านเคยคาดหวังไว้ ดังนั้นจงทุ่มเทความพยายามต่อไป และจงลงมือทำงาน «และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกเจ้า และพระองค์จะไม่ทรงทำให้การงานของพวกเจ้าสูญเปล่า» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:35)

ผู้ใดที่ติดตามเรามาในบัดนี้ ก็ได้รับชัยชนะด้วยการเป็นผู้มาก่อนแล้ว และผู้ใดจากบรรดาผู้มีความบริสุทธิ์ใจที่ยังรั้งรออยู่ในวันนี้ ก็จะตามมาสมทบกับเราในวันพรุ่งนี้ และผู้ที่มาก่อนย่อมมีความประเสริฐเหนือเขา ส่วนผู้ใดที่หันหลังให้กับดะอ์วะฮ์ของเรา ไม่ว่าจะเพราะไม่ใยดี เย้ยหยัน ดูแคลน หรือหมดหวังว่ามันจะได้รับชัยชนะ วันเวลาก็จะพิสูจน์ให้เขาเห็นถึงความผิดพลาดอันใหญ่หลวงของเขา และอัลลอฮ์จะทรงขว้างสัจธรรมของเราลงบนความเท็จของเขา แล้วมันก็จะทำลายความเท็จนั้น และทันใดนั้นความเท็จก็จะมลายหายไป

ดังนั้น จงมาหาเราเถิด โอ้บรรดาผู้ศรัทธาที่ลงมือทำงาน และบรรดานักต่อสู้ผู้มีความบริสุทธิ์ใจ ณ ที่นี่คือหนทางที่ถูกต้อง และแนวทางที่เที่ยงตรง และอย่าได้แบ่งกระจายพลังและความพยายามของพวกท่านออกไป

وَأَنَّ هَـٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٥٣﴾

«และแท้จริงนี่คือแนวทางของข้าที่เที่ยงตรง ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามมันเถิด และอย่าปฏิบัติตามแนวทางอื่น ๆ เพราะมันจะทำให้พวกเจ้าแตกแยกออกไปจากแนวทางของพระองค์ นั่นแหละที่พระองค์ทรงสั่งเสียพวกเจ้าไว้ เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:153)

หะซัน อัลบันนา

ใครคืออัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน?

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ

«การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงชี้นำเราสู่สิ่งนี้ และเราจะไม่ได้รับการชี้นำเลย หากอัลลอฮ์มิได้ทรงชี้นำเรา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:43)

ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา ผู้นำของบรรดามุญาฮิดีน และแด่วงศ์วานของท่าน บรรดาสหายของท่าน และผู้ที่ต่อสู้ในหนทางแห่งการเผยแผ่ของท่านจนถึงวันแห่งการตอบแทน

ใครคืออัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน?

พี่น้องอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทั้งหลาย

สองปีได้ผ่านไปนับจากการประชุมครั้งที่แล้วของพวกท่านที่ดาร อาล ลุฏฟุลลอฮ์ (เมื่อวันที่สิบสามเดือนซุลหิจญะฮ์ ปี ฮ.ศ. 1357) ในช่วงสองปีนั้นกาลเวลาได้หมุนเวียนไปรอบหนึ่ง โลกได้ประสบกับเหตุการณ์และสภาวการณ์ต่าง ๆ มากมาย และในที่สุด (คลังดินปืน) ก็ได้ระเบิดขึ้น เสียงเรียกระดมสู่สงครามได้กึกก้องไปทั่วแผ่นดินอีกครั้ง หลังจากที่ผู้คนบนแผ่นดินกล่าวอ้างว่าพวกเขาได้สถาปนาสันติภาพขึ้นแล้ว บัดนี้พวกท่าน—พี่น้องอัล-อิควานทั้งหลาย—มาชุมนุมกันเพื่อทบทวนบันทึกการงานของพวกท่าน เพื่อทำความเข้าใจขั้นตอนต่าง ๆ แห่งแนวทางของพวกท่าน และเพื่อพูดคุยกับตัวพวกท่านเองและกับผู้คนเกี่ยวกับการเผยแผ่ของพวกท่านอีกครั้ง หวังว่าในสิ่งนั้นจะมีความกระจ่างและการตักเตือน และการตักเตือนนั้นย่อมยังประโยชน์แก่บรรดาผู้ศรัทธา

พี่น้องอัล-อิควานผู้ต่อสู้ทั้งหลาย ผู้มาชุมนุมกันในค่ำคืนนี้จากสุดเขตหนึ่งของอียิปต์อันจำเริญไปจนถึงอีกสุดเขตหนึ่ง

ข้าพเจ้าปรารถนาให้พวกท่านเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่า พวกท่านคือใครในหมู่ผู้คนแห่งยุคสมัยนี้? การเผยแผ่ของพวกท่านอยู่ ณ จุดใดในบรรดาการเผยแผ่ทั้งหลาย? ญะมาอะฮ์ของพวกท่านเป็นญะมาอะฮ์เช่นใด? และด้วยความหมายใดที่อัลลอฮ์ทรงรวบรวมพวกท่านเข้าไว้ด้วยกัน ทรงทำให้หัวใจและเป้าหมายของพวกท่านเป็นหนึ่งเดียว และทรงทำให้แนวคิดของพวกท่านปรากฏขึ้นในช่วงเวลาอันวิกฤตนี้ ซึ่งโลกกำลังกระหายหาการเรียกร้องสู่สันติภาพและการกอบกู้

ดังนั้น จงจดจำไว้ให้ดีเถิด พี่น้องทั้งหลาย ว่าพวกท่านคือบรรดาผู้แปลกหน้าที่ทำการปรับปรุงแก้ไขในยามที่ผู้คนเสื่อมทราม พวกท่านคือปัญญาใหม่ที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์จะใช้แยกแยะระหว่างความจริงกับความเท็จ ในยามที่ความจริงและความเท็จปะปนกันจนผู้คนสับสน พวกท่านคือผู้เรียกร้องสู่อิสลาม ผู้แบกรับอัลกุรอาน สายสัมพันธ์ที่เชื่อมแผ่นดินเข้ากับฟากฟ้า ทายาทของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และผู้สืบทอดของบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านภายหลังจากท่าน ดังนั้นการเผยแผ่ของพวกท่านจึงเหนือกว่าการเผยแผ่ทั้งหลาย และเป้าหมายของพวกท่านจึงสูงส่งเหนือเป้าหมายทั้งปวง พวกท่านได้พึ่งพิงหลักยึดอันมั่นคง ได้ยึดมั่นอยู่กับห่วงที่แน่นหนาซึ่งไม่มีวันขาดสะบั้น และได้ยึดถือแสงสว่างอันชัดแจ้ง ในขณะที่หนทางต่าง ๆ ได้สับสนปนเปแก่ผู้คน และพวกเขาได้หลงไปจากทางอันเที่ยงตรง และอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้มีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์

ความบริสุทธิ์ใจปราศจากผลประโยชน์ (ตะญัรรุด)

และจงจดจำไว้ให้ดีเถิด พี่น้องอัล-อิควานทั้งหลาย ว่าไม่มีชายคนใดในหมู่พวกท่าน—หรือในหมู่พี่น้องของพวกท่านที่มีเหตุจำเป็นทำให้ไม่อาจมาร่วมการประชุมของพวกท่านได้—ที่หวังผลจากการสนับสนุนการเผยแผ่นี้และการทำงานภายใต้ธงของมัน เพื่อเป้าหมายใดจากเป้าหมายทางโลก หรือผลประโยชน์ใดจากผลประโยชน์ของมัน พวกท่านเสียสละทั้งตัวตนและทรัพย์สินที่อยู่ในมือของพวกท่าน พวกท่านไม่พึ่งพาผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์ ไม่แสวงหาความช่วยเหลือและการสนับสนุนจากผู้ใดนอกจากพระองค์ และพวกท่านไม่หวังสิ่งใดนอกจาก […]

وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ نَصِيرًا ﴿٤٥﴾

…ผลบุญของพระองค์ และพวกท่านไม่ปรารถนาสิ่งใดนอกจากพระพักตร์ของพระองค์ «และพอเพียงแล้วที่อัลลอฮ์ทรงเป็นผู้คุ้มครอง และพอเพียงแล้วที่อัลลอฮ์ทรงเป็นผู้ช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อันนิซาอ์ 4:45)

ความเข้าใจ

พี่น้องทั้งหลาย จงรำลึกให้ดีเถิดว่า อัลลอฮ์ได้ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกท่าน จนพวกท่านได้เข้าใจอิสลามอย่างบริสุทธิ์ผุดผ่อง ง่ายดายและครอบคลุม เพียงพอและสมบูรณ์ เป็นความเข้าใจที่ก้าวทันทุกยุคสมัย ตอบสนองความต้องการของประชาชาติทั้งหลาย และนำความผาสุกมาสู่มนุษย์ ห่างไกลจากความหยุดนิ่งตายตัวของพวกที่ยึดติดแข็งทื่อ ความหละหลวมของพวกที่ปล่อยเนื้อปล่อยตัว และความซับซ้อนวกวนของพวกที่ทำตัวเป็นนักปรัชญา ไม่มีความสุดโต่งและไม่มีความหย่อนยาน เป็นความเข้าใจที่ได้มาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ และแบบอย่างชีวิตของสะลัฟผู้ทรงคุณธรรม อย่างตรงตามจริงและเที่ยงธรรม ด้วยหัวใจของผู้ศรัทธาที่สัจจริงและสติปัญญาของนักคณิตศาสตร์ผู้ละเอียดถี่ถ้วน พวกท่านได้รู้จักอิสลามตามสภาพที่แท้จริงของมันว่า เป็นทั้งอะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ เป็นทั้งมาตุภูมิและเชื้อชาติ เป็นทั้งจริยธรรมและวัตถุ เป็นทั้งความเอื้ออารีและความเข้มแข็ง เป็นทั้งวัฒนธรรมและกฎหมาย และพวกท่านได้ศรัทธาต่ออิสลามตามความเป็นจริงของมันว่า เป็นทั้งศาสนาและรัฐ เป็นทั้งรัฐบาลและประชาชาติ เป็นทั้งมุศหัฟและดาบ และเป็นการแต่งตั้งจากอัลลอฮ์ให้มุสลิมเป็นผู้สืบทอดอำนาจ (เคาะลีฟะฮ์) ในหมู่ประชาชาติทั้งปวงบนหน้าแผ่นดิน «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติสายกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษย์ และเราะซูลก็จะเป็นสักขีพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143)

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

ภราดรภาพ

พี่น้องทั้งหลาย จงรำลึกให้ดีเถิดว่า แต่ละสาขาของพวกท่านนั้นเป็นหน่วยเดียวกันที่มีจิตวิญญาณเชื่อมโยงกันและหัวใจผูกพันกลมเกลียว เป้าหมายอันสูงส่งได้รวมพวกเขาไว้บนจุดมุ่งหมายเดียวกัน ความหวังเดียวกัน ความเจ็บปวดเดียวกัน และการต่อสู้เดียวกัน และหน่วยต่าง ๆ ที่กลมเกลียวกันเหล่านี้ต่างผูกพันกัน เชื่อมโยงถึงกัน ต่างโหยหาซึ่งกันและกัน และต่างให้เกียรติซึ่งกันและกัน แต่ละหน่วยรู้สึกว่าตนจะไม่สมบูรณ์หากปราศจากพี่น้องของตน และพี่น้องของตนก็จะไม่ครบถ้วนหากปราศจากตน ดุจก้อนอิฐของสิ่งปลูกสร้างที่เรียงแน่นซึ่งต่างค้ำจุนกันและกัน และหน่วยทั้งหมดนั้นผูกพันกับศูนย์กลางใหญ่ของตนด้วยความผูกพันที่แน่นแฟ้นที่สุด สูงส่งที่สุด และประเสริฐที่สุด ทั้งในด้านจิตวิญญาณ การบริหาร การปฏิบัติ และรูปลักษณ์ภายนอก และหมุนรอบศูนย์กลางนั้น ดุจกลุ่มดวงดาวอันสุกสว่างที่ยึดเหนี่ยวกันแน่นหนาหมุนรอบแกนที่ดึงดูดและแก่นที่มั่นคงของมัน เพื่อให้เป็นจริงตามดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

ญิฮาด

พี่น้องทั้งหลาย จงรำลึกให้ดีเถิดว่า อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ได้ทรงประทานความจำเริญแก่การต่อสู้ของพวกท่าน ทรงเผยแผ่แนวคิดของพวกท่าน และทรงรวมหัวใจทั้งหลายให้มาอยู่กับพวกท่าน ไม่มีวันใดผ่านไปเลย เว้นแต่จะมีสาขาใหม่ของพวกท่านเกิดขึ้น และมีผู้คนจำนวนไม่น้อยหันมาสนับสนุนหลักการของพวกท่าน ทั้งที่ก่อนหน้านั้นพวกเขาไม่รู้จักหลักการนี้ หรือหมดหวังในความสำเร็จของมัน หรือรู้สึกเบื่อหน่ายรำคาญต่อมัน หรือวางแผนร้ายต่อมัน ด้วยเหตุนี้ ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านจึงไปถึงทุกชนชั้น แทรกซึมเข้าไปในทุกสังคม และได้พบผู้ปฏิบัติตามและผู้สนับสนุนในทุกแวดวงและทุกสภาพแวดล้อม:

• เยาวชนผู้ศรัทธานับพันคนที่พร้อมจะทำงานและต่อสู้ในหนทางแห่งการปฏิรูปที่แท้จริง
• อาคารสถานที่ในทุกแห่งหนที่จัดเตรียมไว้พร้อมสำหรับการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ การชี้แนะ และการอบรมชี้นำที่ดีงาม
• กองกำลังที่จัดระเบียบอย่างเป็นระบบ ซึ่งฝึกฝนทั้งกีฬาทางร่างกายและการฝึกฝนทางจิตวิญญาณด้วยความเพลิดเพลิน ความกระตือรือร้น และความสุขใจ

• สาขาที่กระจายอยู่ทั่วหมู่บ้าน ชุมชนชนบท ถิ่นห่างไกล เมือง และนครต่าง ๆ มีจำนวนมากกว่าห้าร้อยแห่ง ซึ่งร่วมมือกัน ผนึกกำลังกัน และแข่งขันกันในการทำความดี
• ลิ้นและปากกาที่ชัดเจนและแจ่มแจ้ง ซึ่งเปิดเผยให้ผู้คนได้เห็นความงดงามของอิสลาม ความยิ่งใหญ่ของอิสลาม และสัจธรรมของอิสลาม
• คณะผู้แทนที่ออกเดินทางอย่างต่อเนื่องในหนทางของอัลลอฮ์ เพื่อศึกษาความรู้ในศาสนาและเพื่อสอนศาสนาแก่ผู้คน

ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ

พี่น้องทั้งหลาย เหล่านี้คือส่วนหนึ่งของผลแห่งการญิฮาดของพวกท่าน ซึ่งพวกท่านเห็นได้อย่างชัดเจนว่ากำลังทวีคูณและเพิ่มพูนขึ้น: «นั่นคือทางนำของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงชี้นำด้วยทางนำนั้นแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:88)

การเสียสละ

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ

พี่น้องทั้งหลาย จงจดจำไว้ให้ดีว่า การเรียกร้องของพวกท่านเป็นการเรียกร้องที่บริสุทธิ์และรักษาเกียรติที่สุด และญะมาอะฮ์ของพวกท่านเป็นญะมาอะฮ์ที่มีเกียรติที่สุด แหล่งทุนของพวกท่านมาจากกระเป๋าของพวกท่านเอง มิใช่จากกระเป๋าของผู้อื่น ค่าใช้จ่ายในการเรียกร้องของพวกท่านมาจากปัจจัยยังชีพของลูก ๆ และงบประมาณในบ้านของพวกท่านเอง ไม่มีบุคคลใด องค์กรใด รัฐบาลใด หรือประเทศใด... ที่จะสามารถอ้างได้ว่าตนมีบุญคุณต่อพวกท่านในเรื่องนี้ และนั่นมิใช่สิ่งที่มากมายเกินไปเลยสำหรับการเรียกร้องที่สิ่งน้อยที่สุดที่เรียกร้องจากผู้ยึดถือมันคือชีวิตและทรัพย์สิน: «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธา โดยที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์เป็นการตอบแทน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111)

ความบริสุทธิ์ใจ

بَلِ ٱللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَىٰكُمْ لِلْإِيمَـٰنِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿١٧﴾

พี่น้องทั้งหลาย จงจดจำสิ่งนี้ไว้ให้ดี มิใช่เพื่อการโอ้อวดหรือการอวดอ้าง แต่เพื่อให้พวกท่านรู้ว่า อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดให้แก่การเรียกร้องของพวกท่านซึ่งอีมาน ความบริสุทธิ์ใจ ความเข้าใจ ความเป็นเอกภาพ การสนับสนุน และการเสียสละ ในสิ่งที่พระองค์มิได้ทรงกำหนดให้แก่การเรียกร้องอื่นอีกมากมายที่เป็นที่นิยมแพร่หลาย ส่งเสียงดังกึกก้อง และมีภาพลักษณ์ภายนอกที่หรูหรา คุณลักษณะเหล่านี้คือเสาหลักของการเรียกร้องที่ดีงาม ดังนั้นจงพยายามรักษามันไว้อย่างครบถ้วน และเพิ่มพูนความมั่นคงและความเข้มแข็งของมันในตัวของพวกท่าน และพึงรู้เถิดว่า พวกท่านหาได้มีความดีเด่นหรือบุญคุณใด ๆ ในเรื่องนี้ไม่: «แต่อัลลอฮ์ต่างหากที่ทรงมีบุญคุณแก่พวกท่าน ที่ทรงชี้นำพวกท่านสู่อีมาน หากพวกท่านเป็นผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:17)

เราเป็นกลุ่มชนที่คลุมเครือหรือ?

พี่น้องมุสลิมทั้งหลาย...

หลังจากสิบสองปีที่ผ่านมา ซึ่งพวกท่านได้ประกาศการเรียกร้องของพวกท่านอย่างเปิดเผยและเผยแผ่มันแก่ผู้คน ก็ยังคงมีคนกลุ่มหนึ่งตั้งคำถามเกี่ยวกับอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน และมองว่าพวกเขาเป็นญะมาอะฮ์ที่คลุมเครือ ถ้าเช่นนั้นพวกท่านเป็นกลุ่มชนที่คลุมเครือหรือ? ข้าพเจ้าจะตอบคำถามนี้อย่างตรงไปตรงมาและชัดเจน ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงเป้าหมายของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน วิธีการของพวกเขา จุดยืนของพวกเขาต่อองค์กรต่าง ๆ และจุดยืนของพวกเขาในสถานการณ์ปัจจุบันซึ่งเหตุการณ์ต่าง ๆ กำลังปกคลุมผู้คนอยู่ หลายคนในหมู่พวกท่านได้รู้เรื่องเหล่านี้เป็นอย่างดีแล้ว และเราเคยได้อธิบายมันไว้โดยละเอียดมาก่อนแล้ว

ในสาส์น งานเขียน และคำบรรยายต่าง ๆ ของอัล-อิควาน แต่ที่เรากล่าวถึงเรื่องนี้ในตอนนี้ก็โดยสังเขป เพื่อเป็นการเตือนสติแก่ผู้ที่หลงลืม และเป็นการสอนแก่ผู้ที่ยังไม่รู้

เป้าหมายของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน

อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานเพื่อเป้าหมายสองประการ ประการแรกคือเป้าหมายใกล้ ซึ่งจุดมุ่งหมายของมันปรากฏชัด และผลของมันปรากฏให้เห็นตั้งแต่วันแรกที่บุคคลเข้าร่วมกับญะมาอะฮ์ หรือวันที่ญะมาอะฮ์อัล-อิควานปรากฏตัวในสนามงานสาธารณะ ประการที่สองคือเป้าหมายไกล ซึ่งจำเป็นต้องเฝ้ารอโอกาส รอคอยเวลา เตรียมการอย่างดี และวางรากฐานการบ่มเพาะไว้ล่วงหน้า

สำหรับเป้าหมายประการแรก คือการมีส่วนร่วมในความดีงามส่วนรวมไม่ว่าจะมีลักษณะหรือประเภทใดก็ตาม และการบริการสังคมทุกครั้งที่สถานการณ์เอื้ออำนวย

เมื่อพี่น้องคนหนึ่งเข้ามาเชื่อมสัมพันธ์กับอัล-อิควาน เขาจะถูกเรียกร้องให้ขัดเกลาจิตใจของตนให้บริสุทธิ์ ปรับปรุงพฤติกรรมของตนให้เที่ยงตรง และเตรียมจิตวิญญาณ สติปัญญา และร่างกายของตนให้พร้อมสำหรับการญิฮาดอันยาวนานที่รอคอยเขาอยู่ในวันข้างหน้า จากนั้นเขายังถูกเรียกร้องให้เผยแผ่จิตวิญญาณนี้ไปยังครอบครัว มิตรสหาย และสภาพแวดล้อมของเขา ดังนั้นพี่น้องคนหนึ่งจะยังไม่เป็นพี่น้องมุสลิมที่แท้จริง จนกว่าเขาจะนำบทบัญญัติของอิสลามและจริยธรรมของอิสลามมาปฏิบัติต่อตนเอง และหยุดอยู่ ณ ขอบเขตแห่งคำสั่งใช้และคำสั่งห้ามที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้นำมาจากพระผู้อภิบาลของท่าน:

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّىٰهَا ﴿٧﴾ فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَىٰهَا ﴿٨﴾ قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾

«และด้วยชีวิตและผู้ที่ทำให้มันสมบูรณ์ แล้วพระองค์ทรงดลใจแก่มันให้รู้ถึงความชั่วของมันและความยำเกรงของมัน แน่นอนผู้ที่ขัดเกลามันให้บริสุทธิ์ย่อมได้รับความสำเร็จ และแน่นอนผู้ที่ทำให้มันแปดเปื้อนย่อมล้มเหลว» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:7-10)

และญะมาอะฮ์ก็ก่อตัวขึ้นจากกลุ่มต่าง ๆ ของอัล-อิควาน แล้วจัดตั้งสำนักงานขึ้น และทำงานสอนหนังสือแก่ผู้ไม่รู้หนังสือ ถ่ายทอดบทบัญญัติของศาสนาแก่ผู้คน ทำหน้าที่ตักเตือนและชี้แนะ ไกล่เกลี่ยระหว่างผู้ที่พิพาทกัน และจัดตั้งสถานที่อันเป็นประโยชน์ เช่น โรงเรียน สถาบันการศึกษา สถานพยาบาล และมัสยิด ตามขอบเขตความสามารถของตนและสถานการณ์ที่แวดล้อมอยู่ และสาขาจำนวนมากของอัล-อิควานก็ได้ลุกขึ้นปฏิบัติภารกิจเหล่านี้ โดยดำเนินการได้เป็นที่น่าพึงพอใจในด้านคุณภาพของการปฏิบัติงาน

ถ้าเช่นนั้น นี่หรือคือสิ่งที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนต้องการ และเตรียมตัวเพื่อมัน และฝึกฝนตนเองด้วยมัน?!

ไม่ใช่เลย พี่น้องทั้งหลาย นี่มิใช่ทั้งหมดที่เราต้องการ มันเป็นเพียงส่วนหนึ่งของสิ่งที่เราต้องการเพื่อแสวงหาความพึงพระทัยของอัลลอฮ์ มันคือเป้าหมายแรกที่อยู่ใกล้ คือการใช้เวลาไปในการภักดีและความดีงาม จนกว่าสถานการณ์ที่เหมาะสมจะมาถึง และเวลาแห่งการทำงานเพื่อการปฏิรูปอย่างรอบด้านที่ปรารถนาจะมาถึง

ส่วนเป้าหมายพื้นฐานของอัล-อิควาน… ส่วนจุดมุ่งหมายอันสูงสุดของอัล-อิควาน… ส่วนการปฏิรูปที่อัล-อิควานต้องการและเตรียมตนเองไว้เพื่อมัน… ก็คือการปฏิรูปอย่างรอบด้านและสมบูรณ์ ซึ่งพลังทั้งมวลของประชาชาติร่วมมือกันกระทำ ประชาชาติทั้งหมดมุ่งหน้าไปสู่มัน และครอบคลุมสภาพการณ์ที่เป็นอยู่ทั้งหมดด้วยการเปลี่ยนแปลงและผลัดเปลี่ยน

แท้จริงอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนเปล่งเสียงเรียกร้องสู่ดะอ์วะฮ์หนึ่ง ศรัทธาในแนวทางหนึ่ง สนับสนุนอะกีดะฮ์หนึ่ง และทำงานในหนทางแห่งการชี้นำผู้คนไปสู่ระบบสังคมที่ครอบคลุมกิจการทั้งปวงของชีวิต ซึ่งมีชื่อว่า (อิสลาม)… ซึ่งอัร-รูหุลอะมีน (ญิบรีล) ได้นำลงมาสู่หัวใจของประมุขแห่งบรรดาเราะซูล เพื่อท่านจะได้เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ตักเตือน ด้วยภาษาอาหรับที่ชัดแจ้ง… และพวกเขาต้องการฟื้นฟูประชาชาติอิสลามอันเป็นแบบอย่าง ซึ่งยึดถืออิสลามที่แท้จริงเป็นศาสนา เพื่อให้อิสลามเป็นผู้ชี้นำและผู้นำของประชาชาตินั้น และให้ประชาชาตินั้นเป็นที่รู้จักในหมู่มนุษย์ว่าเป็นรัฐ

…อัลกุรอาน ซึ่งพวกเขายึดถือจนซึมซับเป็นเนื้อแท้ของตน ปกป้องมัน เรียกร้องเชิญชวนไปสู่มัน ต่อสู้ในหนทางของมัน และเสียสละทั้งชีวิตและทรัพย์สินในหนทางนี้

وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَـٰسِقُونَ ﴿٤٩﴾

แท้จริงอิสลามได้มาทั้งในฐานะระบบและผู้นำ เป็นทั้งศาสนาและรัฐ เป็นทั้งบทบัญญัติและการบังคับใช้ แต่ระบบยังคงอยู่ทว่าผู้นำได้สูญสิ้นไป ศาสนายังคงดำเนินต่อไปทว่ารัฐได้สูญหายไป บทบัญญัติเจริญรุ่งเรืองทว่าการบังคับใช้ได้เหี่ยวเฉาลง นี่มิใช่สภาพความเป็นจริงดอกหรือ พี่น้องทั้งหลาย?! มิฉะนั้นแล้ว การตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาในเรื่องเลือดเนื้อ ทรัพย์สิน และเกียรติยศนั้นอยู่ที่ไหนเล่า? ทั้งที่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ได้ตรัสแก่นบีของพระองค์ ﷺ ว่า «และจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขา มิให้พวกเขาหันเหเจ้าออกจากบางส่วนของสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่เจ้า หากพวกเขาผินหลังให้ ก็จงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์เพียงแต่ทรงประสงค์จะลงโทษพวกเขาเนื่องด้วยบางส่วนแห่งบาปของพวกเขา และแท้จริงส่วนมากของมนุษย์นั้นเป็นผู้ฝ่าฝืนอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:49)

ثُمَّ جَعَلْنَـٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَٱتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٨﴾ إِنَّهُمْ لَن يُغْنُوا۟ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۚ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ ۖ وَٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿١٩﴾

และอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานเพื่อให้ระบบนี้ได้รับการสนับสนุนจากผู้ปกครอง เพื่อให้รัฐอิสลามฟื้นคืนชีพขึ้นมาใหม่ เพื่อให้บทบัญญัติเหล่านี้ได้รับการบังคับใช้อย่างครอบคลุม และเพื่อให้มีรัฐบาลมุสลิมเกิดขึ้นในหมู่ประชาชน โดยมีประชาชาติมุสลิมให้การสนับสนุน และมีชะรีอะฮ์อิสลามจัดระเบียบชีวิตของประชาชาตินั้น ซึ่งเป็นชะรีอะฮ์ที่อัลลอฮ์ได้ทรงบัญชาแก่นบีของพระองค์ ﷺ ไว้ในคัมภีร์ของพระองค์ โดยตรัสว่า «แล้วเราได้ให้เจ้าอยู่บนแนวทางอันชัดเจนแห่งกิจการ(ศาสนา) ดังนั้นจงปฏิบัติตามแนวทางนั้น และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของบรรดาผู้ที่ไม่รู้ แท้จริงพวกเขาจะไม่ช่วยเจ้าให้พ้นจากอัลลอฮ์ได้แต่อย่างใดเลย และแท้จริงบรรดาผู้อธรรมนั้น บางส่วนของพวกเขาเป็นพันธมิตรของอีกบางส่วน และอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้คุ้มครองบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-ญาษิยะฮ์ 45:18-19)

ผลลัพธ์บางประการจากความเสื่อมทรามของระบบสังคมปัจจุบันในอียิปต์

พี่น้องทั้งหลาย…

แท้จริงเราอยู่ในดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ที่สุด มีน้ำจืดสนิทที่สุด อากาศพอเหมาะที่สุด ปัจจัยยังชีพหาได้ง่ายที่สุด มีความดีงามมากที่สุด เป็นศูนย์กลางของโลกมากที่สุด เป็นดินแดนที่เก่าแก่ที่สุดทั้งในด้านอารยธรรม ความเจริญ ความรู้ และวิทยาการ และเปี่ยมล้นด้วยร่องรอยแห่งความเจริญรุ่งเรืองทั้งด้านจิตวิญญาณและวัตถุ ด้านวิชาการและศิลปะมากที่สุด ในประเทศของเรามีวัตถุดิบ ทรัพยากรสำหรับอุตสาหกรรม และผลผลิตทางการเกษตร ตลอดจนทุกสิ่งที่ประชาชาติอันเข้มแข็งซึ่งต้องการพึ่งพาตนเองและหยิบยื่นความดีงามให้แก่ผู้อื่นจำเป็นต้องมี และไม่มีชาวต่างชาติคนใดที่ได้มาเหยียบแผ่นดินอันปลอดภัยแห่งนี้ เว้นแต่เขาจะหายจากความเจ็บป่วย มั่งคั่งหลังจากความยากจน มีเกียรติหลังจากความต่ำต้อย และมีชีวิตที่สุขสบายหลังจากความทุกข์ยากและความลำเค็ญ… แล้วชาวอียิปต์เองได้รับประโยชน์อะไรจากสิ่งทั้งหมดนี้บ้าง? ไม่ได้อะไรเลย… และมีความยากจน ความโง่เขลา โรคภัย และความอ่อนแอแพร่ระบาดในประเทศใด เหมือนดังที่แพร่ระบาดในอียิปต์ ดินแดนอันมั่งคั่ง แหล่งกำเนิดแห่งอารยธรรม และผู้นำของบรรดาประเทศในโลกตะวันออกโดยไม่มีผู้ใดโต้แย้งได้เช่นนี้หรือ?!

พี่น้องทั้งหลาย ต่อไปนี้คือตัวเลขบางส่วนที่บ่งบอกถึงภยันตรายทางสังคมอันร้ายแรงที่คุกคามเราอยู่ ซึ่งหากอัลลอฮ์มิได้ทรงช่วยเหลือเราด้วยความเมตตาของพระองค์ในเรื่องนี้แล้ว มันจะก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เลวร้ายที่สุดและผลกระทบที่ใหญ่หลวงที่สุด:

(1) ชาวนาในอียิปต์มีจำนวนถึงแปดล้านคน ในขณะที่พื้นที่เพาะปลูกมีประมาณหกล้านเฟดดาน เมื่อพิจารณาเช่นนี้แล้ว แต่ละคนจะได้ส่วนแบ่งที่ดินประมาณสองในสามเฟดดานเท่านั้น

และหากเราสังเกตควบคู่ไปด้วยว่า ดินกำลังสูญเสียคุณสมบัติของมัน เนื่องจากระบบคลองระบายน้ำที่ไม่มีประสิทธิภาพและการใช้ที่ดินอย่างหนักเกินไป และด้วยเหตุนี้ ดินจึงต้องใช้ปุ๋ยเคมีมากกว่าดินในที่อื่น ๆ ที่มีคุณภาพและความอุดมสมบูรณ์ด้อยกว่าหลายเท่า และว่า…

จำนวนประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และการกระจายการถือครองที่ดินในแผ่นดินนี้ทำให้ประชากรสี่ล้านคนไม่มีกรรมสิทธิ์ในสิ่งใดเลย อีกสองล้านคนถือครองที่ดินไม่เกินครึ่งเฟดดาน และส่วนใหญ่ของที่เหลือถือครองไม่เกินห้าเฟดดาน เมื่อพิจารณาเช่นนี้เราจะรู้ว่าความยากจนที่ชาวนาอียิปต์ต้องเผชิญนั้นหนักหนาเพียงใด และมาตรฐานการครองชีพของพวกเขาตกต่ำถึงขั้นน่าหวาดหวั่นและน่าสะพรึงกลัวเพียงใด

ชาวอียิปต์สี่ล้านคนนั้น แต่ละคนหาเงินได้ไม่ถึงแปดสิบเกิรช์ต่อเดือน และกว่าจะได้มาก็แสนยากลำบาก หากเราสมมติว่าเขามีภรรยาหนึ่งคนและบุตรสามคน ซึ่งเป็นสภาพโดยเฉลี่ยของชนบทอียิปต์ หรือแม้กระทั่งของครอบครัวชาวอียิปต์โดยทั่วไป ส่วนแบ่งเฉลี่ยต่อคนต่อปีจะอยู่ที่สองปอนด์ ซึ่งน้อยกว่าค่าเลี้ยงดูลาหนึ่งตัวเสียอีก เพราะเจ้าของลาต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูมัน (140 เกิรช์เป็นค่าหญ้าบัรซีมหนึ่งในห้าเฟดดาน 30 เกิรช์เป็นค่าฟางหนึ่งสัมภาระครึ่ง 150 เกิรช์เป็นค่าถั่วฟูลหนึ่งอัรดับ และ 20 เกิรช์เป็นค่าต้นข้าวโพดสำหรับเป็นอาหารสัตว์สี่กีรัฏ รวมทั้งสิ้น 340 เกิรช์) ซึ่งเป็นสองเท่าของค่าครองชีพของมนุษย์แต่ละคนในกลุ่มนี้ในอียิปต์ ด้วยเหตุนี้ชาวอียิปต์สี่ล้านคนจึงมีชีวิตความเป็นอยู่ต่ำกว่าสัตว์เสียอีก

จากนั้นหากท่านมองไปยังชนชั้นเจ้าของที่ดินรายใหญ่ ท่านก็จะพบว่าพวกเขาถูกพันธนาการด้วยหนี้สิน และตกอยู่ในความต่ำต้อยต่อหน้าศาลและธนาคาร

ธนาคารอสังหาริมทรัพย์เพียงแห่งเดียวถือครองที่ดินที่จำนองไว้เกือบครึ่งล้านเฟดดาน และยอดหนี้ที่เจ้าของที่ดินชาวอียิปต์ติดค้างธนาคารนี้สูงถึง 17 ล้านปอนด์ จนถึงเดือนตุลาคม ปี 1936 และนี่เป็นเพียงธนาคารแห่งเดียวเท่านั้น

มูลค่าของที่ดินและบ้านเรือนที่ถูกยึดกรรมสิทธิ์เพื่อชำระหนี้ในปี 1939 มีจำนวนถึง (346,256 ปอนด์) แล้วตัวเลขเหล่านี้บ่งบอกถึงสิ่งใดเล่า?

(2) แรงงานในอียิปต์มีจำนวน (5,718,127) คน หรือประมาณหกล้านคน ในจำนวนนี้มีผู้ว่างงาน (511,119) คน หรือมากกว่าครึ่งล้านคนที่ไม่มีงานทำเลย และยังมีผู้จบการศึกษาที่ว่างงานอีกมากมายราวกับกองทัพ

يكاد الفقر أن يكون كفرا

แล้วคนที่มีสภาพเช่นนี้จะรู้สึกถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของตนได้อย่างไร หรือจะรู้จักความหมายของความรักชาติและความผูกพันต่อมาตุภูมิได้อย่างไร ในเมื่อแผ่นดินนั้นเขาไม่อาจหาแม้แต่อาหารประทังชีวิตได้ ท่านนบี ﷺ เคยขอความคุ้มครองจากความยากจน และมีคำกล่าวมาแต่โบราณว่า "ความยากจนนั้นเกือบจะกลายเป็นการปฏิเสธศรัทธา" ยิ่งไปกว่านั้น แรงงานที่มีงานทำก็ยังถูกคุกคามจากการเอารัดเอาเปรียบของนายทุน ค่าจ้างที่ต่ำ และการทำงานหนักจนเกินกำลัง ทั้งที่รัฐบาลยังไม่ได้ออกกฎหมายที่เพียงพอเพื่อคุ้มครองผู้ทุกข์ยากเหล่านี้เลย และภาวะสงครามที่ดำเนินอยู่ได้ทำให้จำนวนผู้ว่างงานเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ และทำให้ผู้ที่มีงานทำต้องทุกข์ยากซ้ำเติมความทุกข์ยากเดิมของพวกเขาหนักขึ้นไปอีก

(3) บริษัทผูกขาดในอียิปต์ได้เข้ายึดครองสาธารณูปโภคที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและสาธารณประโยชน์ทั้งหลาย ไฟฟ้า น้ำประปา เกลือ การคมนาคม และสิ่งอื่น ๆ ทำนองนี้ล้วนอยู่ในมือของบริษัทเหล่านี้ ซึ่งไม่คำนึงถึงทั้งความผูกพันและพันธสัญญาใด ๆ ต่อชาวอียิปต์ บริษัทเหล่านี้กอบโกยกำไรอย่างมหาศาลเกินควร ทว่ากลับตระหนี่แม้กระทั่งการจ้างชาวอียิปต์ให้ทำงานในกิจการของตน

มีกำไรของบริษัทน้ำประปานับตั้งแต่ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1865 จนถึงปี ค.ศ. 1933 สูงถึงยี่สิบล้านปอนด์ ความละเลยและความหย่อนยานของรัฐบาลอียิปต์ถึงขั้นที่ได้ขายหุ้นส่วนของตนในกำไรของบริษัทในสมัยคณะรัฐมนตรีของริยาฎ ปาชา (ขณะนั้นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงโยธาธิการคือ มุฮัมมัด ซากี ปาชา) ในราคาเพียงสองหมื่นปอนด์ ทั้งที่ส่วนแบ่งของรัฐในกำไรสุทธินับจากวันที่ขาย คือวันที่ 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1899 จนถึงปี ค.ศ. 1934 เพียงช่วงเดียวก็มีมูลค่าถึงสองล้านห้าแสนปอนด์

ในอียิปต์มีบริษัทต่างชาติ 320 แห่ง ที่แสวงประโยชน์จากสาธารณูปโภคทุกด้านของชีวิต กำไรของบริษัทเหล่านี้ในปี ค.ศ. 1938 ที่ผ่านมามีมูลค่าถึง 7,637,482 ปอนด์ บริษัทเหล่านี้ทั้งหมดล้วนละเมิดข้อกำหนดในสัญญาในการดำเนินการหลายประการ แต่การปฏิบัติต่อบริษัทเหล่านี้กลับเป็นไปอย่างหละหลวมและอ่อนแอ จนทำให้รัฐบาลและประชาชนต้องสูญเสียผลประโยชน์ไปพร้อมกัน

และอาจเป็นเรื่องที่น่าขันจนน่าร้องไห้ เมื่อเรากล่าวว่าจำนวนบริษัทของชาวอียิปต์จนถึงปี ค.ศ. 1938 มีเพียงสิบเอ็ดบริษัทเท่านั้น เมื่อเทียบกับบริษัทต่างชาติ 320 แห่ง

(4) ในปี ค.ศ. 1934 สถานพยาบาลของรัฐบาลอียิปต์ได้รับผู้ป่วยจำนวน 7,241,383 คน ในจำนวนนี้หนึ่งล้านคนป่วยเป็นโรคพยาธิใบไม้ในเลือด (บิลฮาร์เซีย) มากกว่าครึ่งล้านคนป่วยเป็นโรคพยาธิปากขอ และหนึ่งล้านห้าแสนคนป่วยเป็นโรคตาอักเสบ ในอียิปต์มีประชากรร้อยละ 90 ป่วยเป็นโรคตาอักเสบและโรคพยาธิ และมีคนตาบอดถึง 55,575 คน การตรวจทางการแพทย์ในโรงเรียน สถาบันการศึกษา และมหาวิทยาลัย รวมถึงวิทยาลัยการทหาร ได้เปิดเผยให้เราเห็นข้อเท็จจริงที่น่าตกใจเกี่ยวกับความอ่อนแอทางร่างกายของนักศึกษา ทั้งที่พวกเขาคือดอกผลแห่งเยาวชนของประชาชาติ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในประชาชาติที่ท่านนบี ﷺ ของพวกเขาได้สอนให้วิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานความปลอดภัยแก่ร่างกาย แก่การได้ยิน และแก่การมองเห็นของพวกเขา

(5) อียิปต์ภายหลังการต่อสู้อันยาวนานนี้ ยังคงมีผู้คนนับพันจำนวนมากที่เขียนแม้แต่ตัวอักษรอะลิฟก็ไม่ได้ และจำนวนผู้ได้รับการศึกษายังไม่เกินหนึ่งในห้า (ร้อยละ 20) ในจำนวนนี้รวมถึงนักเรียนในโรงเรียนภาคบังคับที่ยังทำสิ่งใดไม่เป็น และหลายคนในหมู่พวกเขาไม่ได้ก้าวเลยประกาศนียบัตรระดับประถมศึกษา แม้แต่ผู้ที่ได้รับการศึกษาระดับสูง ก็ยังมีเสียงร้องเรียนไม่ขาดสายว่าคุณวุฒิทางวิชาการของพวกเขาไม่อาจทำให้พวกเขาประสบความสำเร็จอย่างสมบูรณ์ในชีวิตการทำงาน และเสียงร้องเรียนนี้ก็ดังออกมาจากปากของบรรดารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ หัวหน้าหน่วยงานด้านแรงงาน และคนอื่น ๆ

(6) ระดับศีลธรรมได้ตกต่ำลงอย่างน่าตกใจ จำนวนผู้ที่ถูกพิพากษาในคดีอาญาที่ละเมิดกฎหมายในปี ค.ศ. 1938 มีมากกว่าหนึ่งล้านคน ทั้งชายและหญิงชาวอียิปต์ ในจำนวนนี้มีผู้ต้องเข้าคุกราวหนึ่งแสนคนหรือมากกว่านั้น ยังไม่นับรวมผู้ที่กระบวนการยุติธรรมยังเอื้อมไปไม่ถึงและยังไม่มีผู้ใดล่วงรู้ถึงความผิดของพวกเขา

ทั้งนี้ยังไม่รวมถึงความกล้าบ้าบิ่นของคนหนุ่มสาวและผู้คนอื่น ๆ จำนวนมาก ในการกระทำสิ่งที่ฝ่าฝืนศาสนาซึ่งกฎหมายที่มนุษย์บัญญัติขึ้นไม่เอาผิด เช่น การดื่มสุรา การหมกมุ่นในการพนัน ลอตเตอรี่ การพนันแข่งขัน และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน ตลอดจนความเหลวไหลไร้สาระและสิ่งอื่นที่ทำนองเดียวกันซึ่งมากมายจนนับไม่ถ้วน โดยปราศจากความยำเกรงและความละอายใด ๆ

(7) แม้ว่าเราจะสูญเสียรากฐานของชีวิตทางวัตถุ ทั้งความรู้ทางโลกที่เป็นประโยชน์ ความมั่งคั่งและทรัพย์สิน รวมถึงพละกำลังและสุขภาพไปแล้ว เรายังรักษาพลังทางจิตวิญญาณไว้ได้บ้างหรือไม่? ไม่เลย... ไม่เลย

มีชาวอียิปต์สักกี่คนที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์อย่างแท้จริง และมอบหมายความไว้วางใจต่อพระองค์อย่างแท้จริง?...

มีพวกเขาสักกี่คนที่ภาคภูมิใจในเกียรติของชาติและศักดิ์ศรีของอิสลามของตน?...

มีพวกเขาสักกี่คนที่ละหมาด?...

ในบรรดาผู้ที่ละหมาดเหล่านี้ มีสักกี่คนที่ดำรงการละหมาดอย่างถูกต้องตามรูปแบบ และเรียนรู้บทบัญญัติและเคล็ดลับของมัน?...

มีพวกเขาสักกี่คนที่จ่ายซะกาต และพิถีพิถันในการจ่ายให้ตรงกับผู้มีสิทธิ์รับและตรงตามเป้าหมายของมัน?...

มีพวกเขาสักกี่คนที่เกรงกลัวอัลลอฮ์และยำเกรงพระองค์ ออกห่างจากการฝ่าฝืน และหลีกเลี่ยงบาปใหญ่และความชั่วช้าลามก?...

สภาพความเป็นจริงที่ปรากฏต่อสายตาได้ตอบคำถามทั้งหมดนี้ด้วยคำตอบที่สร้างความเจ็บปวด ความเศร้าโศก และความรันทดใจแก่ผู้ศรัทธาทุกคนที่มีความหวงแหนในศาสนา

โรคร้ายและการรักษา

พี่น้องทั้งหลาย...

นี่คือภาษาของตัวเลข และนี่เป็นเพียงส่วนน้อยจากภาพสะท้อนของความทุกข์ยากและความลำเค็ญอันมากมายในอียิปต์

แล้วอะไรคือสาเหตุของสิ่งทั้งหมดนี้?...

ใครคือผู้ที่ต้องรับผิดชอบ?...

เราจะหลุดพ้นจากมันได้อย่างไร อะไรคือหนทาง และอะไรคือเส้นทางสู่การปฏิรูป?...

สาเหตุ

สำหรับสาเหตุของสิ่งนั้น คือความเสื่อมทรามของระบบสังคมในอียิปต์ ซึ่งเป็นความเสื่อมทรามที่จำเป็นต้องได้รับการเยียวยา ยุโรปได้รุกรานเรามาตั้งแต่หนึ่งร้อยปีก่อนด้วยกองทัพทางการเมืองและกองทัพทางการทหาร ด้วยกฎหมายและระบบต่าง ๆ ด้วยโรงเรียน ศาสตร์ความรู้ และศิลปวิทยาการของมัน และควบคู่ไปกับสิ่งเหล่านี้ก็คือสุรา สตรี ความสำราญ ความฟุ้งเฟ้อ ขนบธรรมเนียมและประเพณีของมัน แล้วมันก็พบว่าพวกเรามีหัวอกที่เปิดกว้าง และเป็นเครื่องมือที่ว่าง่าย พร้อมรับทุกสิ่งที่ถูกเสนอให้ เราหลงใหลในสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด และเราไม่ได้หยุดอยู่เพียงขอบเขตของการรับเอาประโยชน์จากสิ่งที่เป็นคุณ ทั้งความรู้ วิทยาการ ศิลปะ ระเบียบ ความแข็งแกร่ง ความมั่นคง ศักดิ์ศรี และความเหนือกว่า แต่เรากลับคิดดีต่อผู้รุกรานจนเกินไป เราจึงมอบการนำของเราให้แก่พวกเขา และละทิ้งศาสนาของเราเพื่อพวกเขา พวกเขานำเสนอสินค้าที่เป็นภัยแก่เรา เราก็รับมันไว้ และพวกเขาปิดกั้นสิ่งที่เป็นประโยชน์ไม่ให้ถึงเรา เราก็เพิกเฉยต่อมัน ที่ร้ายยิ่งไปกว่านั้นคือ เราแตกแยกกันเป็นก๊กเป็นเหล่า เป็นนิกายและพรรคพวก บ้างก็ตบหน้ากันเอง บ้างก็ทำร้ายกันเอง เราไม่อาจมองเห็นเป้าหมายที่ชัดเจน และไม่ได้รวมตัวกันบนแนวทางใดเลย

ผู้ที่ต้องรับผิดชอบ

สำหรับผู้ที่ต้องรับผิดชอบต่อสิ่งนั้น คือทั้งผู้ปกครองและผู้ใต้ปกครองอย่างเท่าเทียมกัน ผู้ปกครองซึ่งอ่อนข้อต่อผู้ที่คอยเสียดสีกล่าวร้าย และยอมให้ผู้รุกรานจูงจมูกโดยง่าย ทั้งยังใส่ใจต่อตัวเองมากกว่าที่ใส่ใจต่อประชาชนของตน จนกระทั่งความเสื่อมได้แพร่กระจายในระบบบริหารของอียิปต์ ทำให้ประโยชน์ของมันหยุดชะงัก และภัยของมันตกอยู่กับผู้คน... ความเห็นแก่ตัว การติดสินบน และการเล่นพรรคเล่นพวก

...ความอ่อนแอ ความเกียจคร้าน และความยุ่งยากซับซ้อน ล้วนเป็นลักษณะเด่นในระบบการบริหารของอียิปต์ ส่วนผู้ถูกปกครองนั้นยอมรับความต่ำต้อย อ่อนแอ และละเลยหน้าที่ ถูกหลอกลวงด้วยความเท็จ คล้อยตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ และสูญเสียพลังแห่งอีมานและพลังแห่งความเป็นหมู่คณะ จนกลายเป็นเหยื่อของผู้ปล้นสะดมและเป็นอาหารของผู้ละโมบ

การหลุดพ้น

ส่วนเราจะหลุดพ้นจากสิ่งนั้นได้อย่างไร คำตอบคือด้วยการญิฮาดและการต่อสู้ ไม่มีชีวิตใดอยู่ร่วมกับความสิ้นหวัง และไม่มีความสิ้นหวังใดอยู่ร่วมกับชีวิต ดังนั้นเราจะหลุดพ้นจากสิ่งทั้งหมดนี้ได้ด้วยการทำลายสภาพอันเสื่อมทรามนี้ และแทนที่ด้วยระบบสังคมที่ดีกว่า โดยมีรัฐบาลที่เด็ดเดี่ยวเป็นผู้ดำเนินการและปกป้องรักษา รัฐบาลที่อุทิศตนเพื่อมาตุภูมิและทำงานอย่างทุ่มเทเพื่อกอบกู้ประชาชนของตน โดยมีประชาชนที่มีเอกภาพและมีอีมานเข้มแข็งให้การสนับสนุน และหากประชาชาติได้สูญเสียตะเกียงอันสว่างไสวซึ่งเราใช้แสงของมันนำทางและดำเนินตามทางนำของมันไปแล้ว...

และไม่มีรัฐบาลอียิปต์ใดสามารถดำเนินการปฏิรูปสังคมนี้ได้ จนกว่าจะปลดปล่อยตนเองอย่างสิ้นเชิงจากความอ่อนแอ ความไร้สมรรถภาพ ความหวาดกลัว และการแทรกแซงทางการเมืองที่พันธนาการทุกย่างก้าวของตน และหลุดพ้นจากแอกทางความคิดที่ยุโรปได้วางไว้บนคอของเรา จนทำให้จิตใจของเราอ่อนแอและการต่อต้านของเราอ่อนกำลังลง

ในวันเวลาเหล่านี้ เรากำลังเผชิญกับเหตุการณ์ใหญ่หลวงที่จะเปลี่ยนแปลงระบบและสภาพการณ์ต่าง ๆ และทำให้รัฐและอาณาจักรต่าง ๆ เกิดขึ้นใหม่ ดังนั้นจึงเป็นการสมควรยิ่งแก่เราที่จะถือเอาสิ่งนี้เป็นโอกาสอันเหมาะสมในการปลดเปลื้องตนเองจากร่องรอยของอดีต และสร้างอนาคตอันรุ่งโรจน์บนรากฐานอันมั่นคงของการปฏิรูปแบบอิสลามอันเที่ยงตรงนี้

ด้วยเหตุนี้ เป้าหมายของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน (ขบวนการภราดรภาพมุสลิม) จึงสรุปได้ในสองประการ:

• การหวนกลับสู่ระบบสังคมแบบอิสลาม
• การปลดปล่อยตนเองอย่างสมบูรณ์จากอำนาจต่างชาติทุกรูปแบบ

และด้วยเหตุนี้ เราจึงจะสามารถกอบกู้อียิปต์ให้พ้นจากผลร้ายของความหายนะเหล่านี้ได้

فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ ۖ وَلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ ٱلَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ ﴿٦٠﴾

หลังจากนั้น เรายังมีความหวังอันยิ่งใหญ่ในการฟื้นฟูความรุ่งโรจน์ของอิสลามและความยิ่งใหญ่ของอิสลาม ซึ่งผู้คนมองว่ายังอยู่ไกล แต่เรามองว่าอยู่ใกล้ «ดังนั้นเจ้าจงอดทนเถิด แท้จริงสัญญาของอัลลอฮ์นั้นเป็นจริง และอย่าให้บรรดาผู้ที่ไม่มีความเชื่อมั่นทำให้เจ้าหวั่นไหว» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:60)

วิธีการของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน

ส่วนวิธีการโดยทั่วไปของเรานั้น ได้แก่:

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾

• การโน้มน้าวและการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ด้วยสื่อการเผยแพร่ทุกรูปแบบ จนกระทั่งมติมหาชนเข้าใจและให้การสนับสนุนด้วยอะกีดะฮ์และอีมาน
• จากนั้นคือการคัดสรรบุคคลที่ดีงาม เพื่อให้พวกเขาเป็นรากฐานอันมั่นคงของแนวคิดการปฏิรูป
• จากนั้นคือการต่อสู้ตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ จนกระทั่งเสียงของดะอ์วะฮ์นี้ดังก้องในเวทีทางการ และได้รับการสนับสนุนจากเวทีเหล่านั้น และอำนาจบริหารหันมาเข้าข้าง บนพื้นฐานนี้ ผู้สมัครของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจะก้าวออกมาต่อหน้าประชาชาติเมื่อถึงเวลาอันเหมาะสม เพื่อเป็นตัวแทนของประชาชาติในองค์กรนิติบัญญัติ และเรามั่นใจว่าด้วยความช่วยเหลือของอัลลอฮ์ เราจะประสบความสำเร็จ ตราบใดที่เรามุ่งหวังพระพักตร์ของอัลลอฮ์ด้วยสิ่งนั้น «และแน่นอน อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลังยิ่ง ทรงเดชานุภาพยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40)

ส่วนวิธีการอื่นนอกเหนือจากนั้น เราจะไม่หันไปพึ่งมันเว้นแต่ในยามถูกบีบบังคับ และจะไม่ใช้มันเว้นแต่ในยามจำเป็นอย่างยิ่ง และเมื่อถึงเวลานั้น เราจะเป็นผู้ที่เปิดเผยตรงไปตรงมาและมีเกียรติ ไม่ลังเลที่จะประกาศจุดยืนของเราอย่างชัดแจ้ง ไม่มีความคลุมเครือหรือความกำกวมใดๆ และเราพร้อมอย่างเต็มที่ที่จะรับผลแห่งการกระทำของเราไม่ว่าจะเป็นอย่างไร เราจะไม่โยนความรับผิดชอบให้ผู้อื่น และจะไม่อาศัยผู้อื่นเป็นที่พึ่ง เรารู้ดีว่าสิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้นดีกว่าและจีรังกว่า และการสิ้นสลายไปในหนทางแห่งสัจธรรมนั้นคือความคงอยู่อย่างแท้จริง และไม่มีดะอ์วะฮ์ใดที่ปราศจากการญิฮาด และไม่มีญิฮาดใดที่ปราศจากการถูกกดขี่ข่มเหง เมื่อนั้นเวลาแห่งชัยชนะก็จะใกล้เข้ามา และถึงเวลาแห่งความสำเร็จ และพระดำรัสของพระผู้ทรงอำนาจผู้ทรงสัจจริงผู้ทรงแจ้งชัดก็จะปรากฏเป็นจริง: «จนกระทั่งเมื่อบรรดาเราะซูลหมดหวัง และพวกเขาคิดว่าพวกเขาถูกปฏิเสธแล้ว ความช่วยเหลือของเราก็มาถึงพวกเขา แล้วผู้ที่เราประสงค์ก็ได้รับการช่วยให้รอดพ้น และการลงโทษของเรานั้นจะไม่ถูกปัดป้องไปจากหมู่ชนผู้กระทำผิด» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:110)

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسْتَيْـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا۟ جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّىَ مَن نَّشَآءُ ۖ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿١١٠﴾

เรากับการเมือง

บางคนกล่าวว่า: อิควานเกี่ยวข้องอะไรกับรัฐสภา ในขณะที่อิควานเป็นกลุ่มทางศาสนา และนี่คือแนวทางขององค์กรทางการเมือง? เรื่องนี้มิใช่สิ่งที่สนับสนุนคำกล่าวของผู้คนที่ว่า อิควานุลมุสลิมีนเป็นกลุ่มนักการเมืองที่ไม่ได้หยุดอยู่แค่ขอบเขตของการเรียกร้องสู่อิสลามดังที่พวกเขาอ้างหรอกหรือ?

ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่ผู้พูดเช่นนี้อย่างเปิดเผยและชัดเจนว่า: พี่น้องเอ๋ย หากหมายถึงการที่เราเป็นนักการเมืองแบบพรรคการเมือง ที่สนับสนุนพรรคหนึ่งและต่อต้านอีกพรรคหนึ่ง เราก็มิได้เป็นเช่นนั้น และจะไม่มีวันเป็นเช่นนั้น และไม่มีผู้ใดสามารถนำหลักฐานหรือสิ่งที่คล้ายหลักฐานมายืนยันเรื่องนี้ได้

แต่หากหมายถึงการที่เราเป็นนักการเมืองในความหมายที่ว่า เราใส่ใจในกิจการของประชาชาติของเรา และเราเชื่อว่าอำนาจบริหารเป็นส่วนหนึ่งของคำสอนของอิสลาม อยู่ภายในขอบเขตของอิสลามและอยู่ภายใต้บทบัญญัติของอิสลาม และเสรีภาพทางการเมืองและเกียรติศักดิ์ของชาติเป็นหลักการหนึ่งในบรรดาหลักการของอิสลาม และเป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) หนึ่งในบรรดาข้อบังคับของอิสลาม และเราทำงานอย่างทุ่มเทเพื่อให้ได้มาซึ่งเสรีภาพอย่างสมบูรณ์ และเพื่อปฏิรูปกลไกการบริหาร เช่นนั้นแล้วเราก็เป็นเช่นนั้นจริง และเราเชื่อว่าเรามิได้นำสิ่งใหม่ใดๆ มาในเรื่องนี้ เพราะนี่คือสิ่งที่มุสลิมทุกคนที่ศึกษาอิสลามอย่างถูกต้องย่อมรู้ดี และเราไม่รู้จักดะอ์วะฮ์ของเรา และไม่อาจนึกถึงความหมายของการดำรงอยู่ของเราได้ นอกจากการทำให้เป้าหมายเหล่านี้บรรลุผล ด้วยเหตุนี้ เราจึงมิได้ออกห่างจากการเรียกร้องสู่อิสลามแม้แต่เส้นผมเดียว และอิสลามนั้นมิได้ให้มุสลิมพอใจเพียงแค่การตักเตือนและการชี้แนะเท่านั้น แต่อิสลามผลักดันเขาให้ต่อสู้และญิฮาดอยู่เสมอ: «และบรรดาผู้ที่ต่อสู้ดิ้นรนในทางของเรา แน่นอนเราจะชี้แนะทางของเราแก่พวกเขา และแท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับผู้กระทำความดีอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต 29:69)

وَٱلَّذِينَ جَـٰهَدُوا۟ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٦٩﴾

ส่วนจุดยืนของเราต่อองค์กรต่างๆ ในอียิปต์นั้น เป็นจุดยืนที่เปิดเผยและชัดเจน เราพูดถึงมันและเขียนถึงมันในทุกสถานการณ์และทุกโอกาส......

เรากับรัฐบาลต่างๆ

ส่วนจุดยืนของเราต่อรัฐบาลอียิปต์ทั้งหลาย ไม่ว่าจะมีสีสันแตกต่างกันอย่างไร ก็คือจุดยืนของผู้ให้คำแนะนำที่มีความเมตตาห่วงใย ผู้ปรารถนาให้รัฐบาลเหล่านั้นได้รับความถูกต้องและความสำเร็จ และให้อัลลอฮ์ทรงขจัดความเสื่อมเสียด้วยรัฐบาลเหล่านั้น แม้ว่าประสบการณ์มากมายทั้งหมดจะทำให้เราเชื่อมั่นว่า เราอยู่ในหุบเขาหนึ่ง และพวกเขาอยู่ในอีกหุบเขาหนึ่ง และช่างน่าเวทนาผู้ที่ทุกข์ระทมเพราะผู้ที่ไร้กังวลเสียนี่กระไร

เราได้วางแนวทางการปฏิรูปไว้มากมายให้แก่รัฐบาลอียิปต์ที่ผลัดเปลี่ยนกันเข้ามา และได้ยื่นบันทึกเพิ่มเติมแก่รัฐบาลเหล่านั้นหลายชุดในหลายเรื่องที่เกี่ยวข้องกับแก่นแท้ของชีวิตชาวอียิปต์..

เราได้เรียกร้องให้รัฐบาลเหล่านั้นใส่ใจปฏิรูปกลไกของรัฐเอง โดยคัดเลือกบุคลากร รวมศูนย์การทำงาน ลดขั้นตอนให้เรียบง่าย คำนึงถึงความสามารถ และขจัดข้อยกเว้นต่าง ๆ ให้หมดสิ้นไป..

เราได้เรียกร้องให้ปฏิรูปแหล่งที่มาของวัฒนธรรมทั่วไป โดยทบทวนนโยบายการศึกษาใหม่ และกำกับดูแลหนังสือพิมพ์ หนังสือ ภาพยนตร์ โรงละคร และวิทยุกระจายเสียง แก้ไขข้อบกพร่องในสิ่งเหล่านี้ และชี้นำไปในทิศทางที่ดีงาม

เราได้เรียกร้องให้ปฏิรูปกฎหมาย โดยให้มีที่มาจากบทบัญญัติของอิสลาม ปราบปรามความชั่ว และต่อต้านบาปด้วยบทลงโทษหุดูดและบทลงโทษที่ยับยั้งและป้องปรามได้อย่างแท้จริง..

และเราได้เรียกร้องให้ชี้นำประชาชนไปในทิศทางที่ดีงาม โดยให้พวกเขาใช้เวลาว่างไปกับงานที่เป็นประโยชน์

แล้วสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดเกิดผลอะไรบ้าง? .. ไม่มีเลย กระทรวงกิจการสังคมได้ถูกตั้งขึ้นเพื่ออุดช่องว่างนี้ แต่กระทรวงทำอะไรไปบ้าง ทั้งที่ผ่านมาแล้วกว่าหนึ่งปีครึ่ง? กระทรวงสำเร็จงานอะไรไปบ้าง? .. ไม่มีเลย และ "ไม่มีเลย" จะยังคงเป็นคำตอบของทุกข้อเสนอต่อไป ตราบใดที่เรายังไม่มีความกล้าหาญพอที่จะหลุดพ้นจากคุกแห่งการเลียนแบบ และลุกขึ้นต่อต้านระบบงานประจำอันเก่าคร่ำครึนี้ และตราบใดที่เรายังไม่กำหนดแนวทางที่ชัดเจน และยังไม่คัดเลือกบุคลากรที่มีความสามารถมาดำเนินการตามแนวทางนั้น ถึงกระนั้นก็ตาม เราจะยังคงยืนหยัดอยู่ในฐานะผู้ให้คำตักเตือน ขออัลลอฮ์ทรงตัดสินระหว่างเรากับกลุ่มชนของเราด้วยสัจธรรม และพระองค์คือผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด

เรากับพรรคการเมือง

ส่วนจุดยืนของเราต่อพรรคการเมืองนั้น เราไม่ได้จัดลำดับว่าพรรคใดดีกว่าพรรคใด และไม่ได้เข้าข้างพรรคใดพรรคหนึ่ง แต่เราเชื่อว่าพรรคเหล่านั้นทั้งหมดมีจุดร่วมกันในหลายประการ ดังนี้

พรรคเหล่านั้นมีจุดร่วมกันตรงที่บุคคลจำนวนมากของพรรคได้ทำงานรับใช้ประเด็นทางการเมืองของอียิปต์ และได้มีส่วนร่วมในการต่อสู้เพื่อประเด็นนี้อย่างแท้จริง และมีส่วนทำให้อียิปต์บรรลุถึงผลของการต่อสู้นี้ ไม่ว่าจะเล็กน้อยหรือยิ่งใหญ่ก็ตาม ดังนั้นในแง่นี้ เราจึงไม่ลดทอนสิทธิของบุคคลเหล่านี้

พรรคเหล่านั้นยังมีจุดร่วมกันตรงที่ยังไม่มีพรรคใดเลยที่กำหนดแนวทางอันละเอียดถี่ถ้วนสำหรับการปฏิรูปด้านต่าง ๆ ที่ตนต้องการ และยังไม่ได้วางเป้าหมายที่ตนมุ่งไปสู่ ด้วยเหตุนี้ พรรคเหล่านั้นจึงไม่แตกต่างกันเลยในด้านแนวทาง จุดมุ่งหมาย และเป้าหมาย

พรรคเหล่านั้นยังมีจุดร่วมกันตรงที่ทุกพรรคยังไม่เชื่อมั่นถึงความจำเป็นที่จะต้องเรียกร้องให้มีการปฏิรูปสังคมบนพื้นฐานหลักการและคำสอนของอิสลาม และบรรดาแกนนำของพรรคเหล่านั้นทั้งหมดยังคงเข้าใจอิสลามว่าเป็นเพียงรูปแบบหนึ่งของการทำอิบาดะฮ์และเรื่องทางจิตวิญญาณ ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับชีวิตด้านสังคมและทางโลกของประชาชาติและชนชาติต่าง ๆ

นอกจากนั้น พรรคเหล่านั้นยังมีจุดร่วมกันตรงที่ได้ผลัดกันขึ้นมาปกครองประเทศนี้ แต่ก็ไม่ได้นำสิ่งใหม่มาเลย และภายใต้การปกครองของพรรคเหล่านั้น ประชาชนก็ไม่ได้พบความก้าวหน้าทั้งทางวัตถุและทางจิตใจตามที่พวกเขาเคยคาดหวังไว้ และสิ่งนี้ก็ได้ส่งผลในทางปฏิบัติ กล่าวคือ ในอียิปต์ได้มีรัฐบาลที่ไม่[…]

…ความเป็นพรรคการเมืองในสถานการณ์ที่คับขันที่สุดและในจุดยืนที่ละเอียดอ่อนที่สุด ซึ่งรวมถึงรัฐบาลชุดปัจจุบันด้วย

صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلْأُمُورُ ﴿٥٣﴾

ดังนั้น พรรคการเมืองต่าง ๆ ของอียิปต์จึงไม่ได้แตกต่างกันเลย เว้นแต่ในรูปลักษณ์ภายนอกและเรื่องส่วนตัว ซึ่งอัลอิควาน อัลมุสลิมูนไม่ใส่ใจ ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงมองพรรคการเมืองเหล่านี้ทั้งหมดในมุมมองเดียวกัน และยกการเรียกร้องของพวกเขา ซึ่งเป็นมรดกของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ให้อยู่เหนือระดับของความเป็นพรรคการเมืองทั้งหมด พวกเขานำเสนอการเรียกร้องนี้อย่างชัดเจนและแจ่มแจ้งต่อบุคคลในพรรคเหล่านี้ทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน และปรารถนาให้ท่านเหล่านั้นตระหนักถึงความจริงข้อนี้ เข้าใจสถานการณ์อันละเอียดอ่อนนี้ และยอมรับข้อกำหนดของความรักชาติที่ถูกต้อง เพื่อให้พวกเขามีความเห็นเป็นหนึ่งเดียว และรวมกันอยู่บนแนวทางเดียว ซึ่งจะทำให้สภาพการณ์ต่าง ๆ ดีขึ้นและความหวังทั้งหลายเป็นจริง และไม่มีแนวทางใดอยู่ตรงหน้าพวกเขานอกจากแนวทางของอัลอิควาน อัลมุสลิมูน หรือกล่าวให้ถูกคือทางนำของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก «ทางของอัลลอฮ์ผู้ทรงเป็นเจ้าของสิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดิน พึงทราบเถิดว่า กิจการทั้งหลายจะกลับคืนไปยังอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:53)

فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى ٱلْأَرْضِ

เราไม่โจมตีผู้ใด เพราะเราจำเป็นต้องใช้ความพยายามที่จะต้องทุ่มเทไปในการเป็นปฏิปักษ์และการต่อสู้เชิงลบนั้น มาใช้ในงานที่เป็นประโยชน์และการต่อสู้เชิงบวก และเราปล่อยให้กาลเวลาเป็นผู้ชำระบัญชีพวกเขา โดยเชื่อมั่นว่าสิ่งที่ดีที่สุดเท่านั้นที่จะคงอยู่ «ส่วนฟองนั้นจะสูญสลายไปอย่างไร้ค่า และส่วนสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์นั้นจะคงอยู่ในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ดุ 13:17)

เรากับองค์กรอิสลามต่าง ๆ

وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ ﴿٥٦﴾

ส่วนจุดยืนของเราต่อองค์กรอิสลามต่าง ๆ ไม่ว่าจะมีแนวโน้มแตกต่างกันอย่างไรก็ตาม คือจุดยืนแห่งความรัก ภราดรภาพ ความร่วมมือ และความภักดี เรารักพวกเขาและร่วมมือกับพวกเขา และเราพยายามอย่างเต็มที่ที่จะทำให้ทัศนะต่าง ๆ ใกล้ชิดกัน และประสานความคิดที่หลากหลายเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน เพื่อให้สัจธรรมได้รับชัยชนะภายใต้ร่มเงาของความร่วมมือและความรัก ทัศนะทางนิติศาสตร์ (ฟิกฮ์) หรือความขัดแย้งทางมัซฮับจะไม่ทำให้เรากับพวกเขาห่างเหินกัน เพราะศาสนาของอัลลอฮ์นั้นง่าย และ «จะไม่มีผู้ใดทำให้ศาสนาเป็นเรื่องยากลำบาก เว้นแต่ศาสนาจะเอาชนะเขา» แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงประทานความสำเร็จให้เราดำเนินตามแนวทางอันเป็นแบบอย่าง โดยเราแสวงหาสัจธรรมด้วยวิธีการที่นุ่มนวล ซึ่งดึงดูดหัวใจและเป็นที่สงบมั่นของสติปัญญา และเราเชื่อว่าจะมาถึงวันหนึ่งที่ชื่อเรียก ฉายานาม ความแตกต่างในรูปลักษณ์ภายนอก และกำแพงทางทฤษฎีต่าง ๆ จะหมดไป และเอกภาพในทางปฏิบัติที่รวมแถวของกองทัพแห่งท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ จะเข้ามาแทนที่ เมื่อนั้นจะไม่มีสิ่งใดนอกจากพี่น้องมุสลิม ผู้ทำงานเพื่อศาสนา และผู้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ «และผู้ใดยึดเอาอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์และบรรดาผู้ศรัทธาเป็นผู้ปกป้อง แท้จริงพรรคของอัลลอฮ์นั้น พวกเขาคือผู้มีชัยชนะ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:56)

คำสัจจริง

وَٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ بِغَيْرِ مَا ٱكْتَسَبُوا۟ فَقَدِ ٱحْتَمَلُوا۟ بُهْتَـٰنًا وَإِثْمًا مُّبِينًا ﴿٥٨﴾

وإن أبغضكم إلى وأبعدكم مني مجلساً يوم القيامة المشاؤون بالنميمة المفرقون بين الأحبة الملتمسون للبرءاء العيب

หลังจากนี้ เราอยากกล่าวคำพูดตรง ๆ แก่บรรดาผู้ที่ยังคงคิดว่าอัลอิควานทำงานเพื่อผลประโยชน์ของบุคคลหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งว่า: จงยำเกรงอัลลอฮ์เถิด โอ้ ผู้คนทั้งหลาย และอย่ากล่าวในสิ่งที่พวกท่านไม่รู้ และจงระลึกถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «และบรรดาผู้ที่ทำร้ายบรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิงโดยที่พวกเขามิได้กระทำผิด แน่นอนพวกเขาได้แบกการใส่ร้ายและบาปอันชัดแจ้งไว้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:58) และคำกล่าวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «และแท้จริงผู้ที่ฉันเกลียดที่สุดในหมู่พวกท่าน และอยู่ห่างไกลจากที่นั่งของฉันที่สุดในวันกิยามะฮ์ คือบรรดาผู้ที่เที่ยวยุแหย่ด้วยการนำความไปฟ้อง ผู้ที่ทำให้บรรดาผู้รักใคร่กันแตกแยก และผู้ที่แสวงหาข้อตำหนิให้แก่ผู้บริสุทธิ์»,

และพวกเขาพึงรู้อย่างถ่องแท้ว่า วันที่อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจะกลายเป็นพาหนะให้ผู้อื่นขี่ หรือเป็นเครื่องมือของแนวทางที่ไม่เกี่ยวข้องกับแนวทางของพวกเขานั้น ยังไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเลย ข้าพเจ้าจำได้ว่าในโอกาสหนึ่ง ข้าพเจ้าได้เขียนจดหมายถึงท่านปาชาผู้หนึ่ง ซึ่งตอนท้ายมีข้อความว่า:

فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿٥٠﴾

(ฯพณฯ ท่านปาชา อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนนั้นไม่อาจถูกชักนำด้วยความปรารถนาหรือความหวาดกลัว พวกเขาไม่เกรงกลัวผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์ ไม่มีเกียรติยศหรือตำแหน่งใดล่อใจพวกเขาได้ พวกเขาไม่โลภในผลประโยชน์หรือทรัพย์สิน และจิตใจของพวกเขาไม่ผูกพันกับสิ่งใดในบรรดาสิ่งชั่วคราวของชีวิตอันไม่จีรังนี้ แต่พวกเขาแสวงหาความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ และหวังผลตอบแทนแห่งอาคิเราะฮ์ พวกเขายึดถือพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งในทุกย่างก้าวของพวกเขาว่า «ดังนั้นพวกท่านจงหนีไปสู่อัลลอฮ์เถิด แท้จริงฉันเป็นผู้ตักเตือนอย่างชัดแจ้งจากพระองค์แก่พวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัษ-ษาริยาต 51:50)

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً

ดังนั้น พวกเขาจึงหนีจากทุกเป้าหมายและความโลภทั้งปวง ไปสู่เป้าหมายเดียวและจุดมุ่งหมายเดียว นั่นคือความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้ พวกเขาจึงไม่ทำงานในแนวทางอื่นใดนอกจากแนวทางของพวกเขา ไม่เหมาะกับการเผยแผ่อื่นใดนอกจากการเผยแผ่ของพวกเขา และไม่ย้อมตัวด้วยสีใดนอกจากสีของอิสลาม «(นี่คือ) การย้อมของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะย้อมได้ดียิ่งกว่าอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138) ... ดังนั้น ผู้ใดพยายามหลอกลวงพวกเขา ผู้นั้นจะถูกหลอกเสียเอง ผู้ใดต้องการแสวงประโยชน์จากพวกเขา ผู้นั้นจะขาดทุน และผู้ใดหวังจะใช้พวกเขารับใช้อารมณ์ใฝ่ต่ำของตน ผู้นั้นจะล้มเหลว ... ส่วนผู้ใดจริงใจร่วมกับพวกเขาในเป้าหมาย และเห็นพ้องกับพวกเขาบนเส้นทางของพวกเขา ผู้นั้นจะมีความสุขด้วยพวกเขา และพวกเขาก็มีความสุขด้วยผู้นั้น เขาจะได้เห็นในตัวพวกเขาซึ่งเหล่าทหารผู้กล้าหาญและพี่น้องผู้ซื่อสัตย์ ที่พร้อมจะพลีชีวิตเพื่อเขา โอบล้อมปกป้องเขาด้วยหัวใจและความพยายามของพวกเขา และหลังจากนั้นพวกเขายังเห็นว่าเขามีบุญคุณต่อพวกเขาอีกด้วย ...

لِلَّهِ ٱلْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِنۢ بَعْدُ ۚ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

ข้าพเจ้าเขียนถึงท่าน ฯพณฯ ท่านปาชา มิใช่เพื่อหวังความช่วยเหลือทางวัตถุแก่ญะมาอะฮ์อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน และมิใช่เพื่อปรารถนาความช่วยเหลือเชิงผลประโยชน์แก่สมาชิกผู้ปฏิบัติงานคนใดของญะมาอะฮ์ แต่เพื่อเชิญชวนท่านเข้าสู่แถวของพี่น้องเหล่านี้ หลังจากที่ท่านได้ศึกษาพวกเขาอย่างจริงจังและถูกต้อง จนทำให้ท่านมั่นใจในแนวทางของพวกเขา และนำไปสู่ความร่วมมือของท่านกับพวกเขาในการปฏิรูปสังคมอียิปต์บนรากฐานอันมั่นคงแห่งจริยธรรมอิสลามและคำสอนของอิสลาม .. และ «กิจการทั้งหลายเป็นของอัลลอฮ์ทั้งก่อนและหลัง และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะดีใจ ด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์คือผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4-5))

ด้วยลีลาเช่นนี้เองที่เราพูดกับผู้คน และเราเขียนถึง ฯพณฯ อันนะห์ฮาส ปาชา, มุฮัมมัด มะห์มูด ปาชา, อะลี มาฮิร ปาชา, หุเซน ซิรรี ปาชา และคนอื่น ๆ ซึ่งเราต้องการให้มีข้อแก้ตัวต่อหน้าอัลลอฮ์ ด้วยการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ให้พวกเขาได้รับรู้ และชี้แนะพวกเขาไปสู่สิ่งที่เราเชื่อว่ามีความดีงามและความถูกต้องสำหรับพวกเขาและสำหรับผู้คนทั้งหลาย ..

لَّوْلَآ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ ٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا۟ هَـٰذَآ إِفْكٌ مُّبِينٌ ﴿١٢﴾

แล้วหลังจากนี้ยังจะมีผู้กล่าวอีกหรือว่า อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนทำงานเพื่อประโยชน์ของบุคคลหรือองค์กรใด ไม่ว่าจะใหญ่หรือเล็ก น้อยหรือมากก็ตาม .. «ทำไมเล่า เมื่อพวกเจ้าได้ยินเรื่องนั้น บรรดาผู้ศรัทธาชายและผู้ศรัทธาหญิงจึงไม่คิดในทางที่ดีต่อพวกพ้องของตนเอง และกล่าวว่า นี่คือการใส่ร้ายอย่างชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:12) ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ ที่วันหนึ่งวันใดเราจะเป็นไปเพื่อสิ่งอื่นนอกจากอิสลามและคำสอนของอิสลาม

จุดยืนของเราในสถานการณ์ปัจจุบัน

จากการประชุมใหญ่ครั้งที่ห้าถึงการประชุมใหญ่ครั้งที่หก เวลาได้ผ่านไปสองปี ซึ่งในช่วงนั้นมีเหตุการณ์ร้ายแรงเกิดขึ้นกับอียิปต์ต่อเนื่องกันทั้งภายในและภายนอกประเทศ ศูนย์กลางใหญ่ของขบวนการอิควานุลมุสลิมีน รวมทั้งสาขาทั้งหมดที่อยู่เบื้องหลัง ได้รับมือกับทุกเหตุการณ์ด้วยท่าทีที่เหมาะสมกับเหตุการณ์นั้น และได้แสดงจุดยืนที่สอดคล้องกับมัน ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุน การชี้แนะให้ถูกทาง การวิพากษ์วิจารณ์ หรือการรับรอง โดยในการนั้นพวกเขาได้รับแสงสว่างจากแรงบันดาลใจของเป้าหมายอันสูงส่ง และจากหลักการของแนวทางอันถูกต้องของพวกเขา

เหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด อันตรายที่สุด และส่งผลลึกซึ้งที่สุดในบรรดาเหตุการณ์เหล่านั้น คือการประกาศสงครามและการที่เปลวเพลิงของมันลุกลามมาถึงอียิปต์ ตลอดจนการที่ยุโรปแบ่งออกเป็นสองค่ายที่ทำสงครามกัน แต่ละฝ่ายต่างพยายามทำลายล้างและกวาดล้างอีกฝ่ายหนึ่งให้สิ้นซาก จนกระทั่งวิธีการต่าง ๆ ในการคลี่คลายสถานการณ์ล้มเหลว และดาบถูกชักออกจากฝักหลังจากที่ถ้อยคำเงียบงันลง

รัฐบาลอียิปต์ได้ประกาศจุดยืนของอียิปต์ รัฐสภาได้สนับสนุนจุดยืนนั้น มติมหาชนก็สนับสนุน และขบวนการอิควานุลมุสลิมีนก็สนับสนุนเช่นกัน จุดยืนนี้สามารถสรุปได้ด้วยคำสองคำ คือ (ความเป็นกลางและการเตรียมพร้อม)

นี่เป็นจุดยืนที่ชัดเจนและแจ่มแจ้ง หากมันครบถ้วนตามเงื่อนไขของความถูกต้อง แต่ความเป็นกลางนี้เป็นไปไม่ได้ที่จะเป็นความเป็นกลางที่แท้จริง เพราะสนธิสัญญาอียิปต์–อังกฤษบังคับให้เราต้องให้ความช่วยเหลือทุกอย่างที่เป็นไปได้แก่กองกำลังอังกฤษ และเราก็ได้ทำเช่นนั้นจริง ๆ อียิปต์ได้ระดมกำลังอย่างแท้จริงเพื่อช่วยเหลืออังกฤษ ได้ประกาศกฎอัยการศึก บังคับใช้การเซ็นเซอร์หนังสือพิมพ์ ใช้ทางรถไฟ สนามบิน ท่าเรือ โทรศัพท์ โทรเลข และเส้นทางคมนาคมทุกสาย ได้ให้ความสำคัญแก่คำร้องขอของฝ่ายทหารอังกฤษเหนือคำร้องขออื่นทั้งหมดในทุกกิจการ ได้กักวัสดุที่จำเป็นสำหรับกองทัพและกิจการสงครามไว้ ไม่ว่าความต้องการวัสดุเหล่านั้นจะมีมากเพียงใดก็ตาม และได้ส่งกองทัพอียิปต์ไปยังชายแดนและไปยังซูดาน อียิปต์จึงตกอยู่ในภาวะสงครามอย่างแท้จริง มิใช่เพียงในจินตนาการ ซึ่งทำให้ความเป็นกลางนี้ไม่มีคุณค่าใด ๆ ในความเป็นจริง

เช่นเดียวกัน การเตรียมพร้อมก็จะไม่มีวันสมบูรณ์ เพราะมีอุปสรรคทั้งทางวัตถุและทางการเมืองขวางอยู่ข้างหน้า ซึ่งทำให้เวลาผ่านไปโดยที่เราไม่ได้เตรียมตัวเองแม้เพียงด้วยยุทโธปกรณ์ทางทหารหรือทางพลเรือนเพียงเล็กน้อย

ดังนั้น การที่อียิปต์ยอมรับจุดยืนตามรูปแบบอันแปลกประหลาดนี้ จึงมิได้เกิดจากความสมัครใจและการเลือกเอง แต่เกิดจากความไม่เต็มใจและความจำยอม และก็ไม่มีจุดยืนใดที่ดีกว่านี้ ตราบใดที่เรายังถูกบีบบังคับให้ต้องยึดถือมัน เราขอเรียกร้องอย่างจริงจังต่อรัฐบาลอียิปต์ให้ทำทุกอย่างเท่าที่สามารถทำได้เพื่อให้การเตรียมความพร้อมสมบูรณ์ และเตรียมประชาชนให้มีเครื่องมือในการป้องกันตนเองทั้งทางทหารและทางพลเรือน เพื่อเป็นการระมัดระวังไว้ก่อนและเตรียมพร้อมรับเหตุฉุกเฉินต่าง ๆ

ส่วนจุดยืนที่อียิปต์จะพึงพอใจ ยินดีต้อนรับ และยอมรับได้นั้น ไม่พ้นไปจากหนึ่งในสองประการ:

ประการแรก อังกฤษไม่ไว้วางใจเรา ไม่พึ่งพาเรา และไม่ถือว่าเราเป็นพันธมิตรที่แท้จริงของตน หากเป็นเช่นนั้น อังกฤษก็จะต้องบอกเราอย่างตรงไปตรงมา ถอนออกจากแผ่นดินของเรา ไม่ต้องให้เราช่วยเหลืออีก และปลดเราจากพันธะของสนธิสัญญาที่กำหนดความเป็นพันธมิตรและผูกพันให้ต้องให้ความช่วยเหลือ แต่สมมติฐานนี้ย่อมเป็นไปได้ยากโดยธรรมชาติ

ประการที่สอง อังกฤษไว้วางใจเรา ถือว่าเราเป็นพันธมิตร และเห็นคุณค่าในเจตนาดีและความจริงใจในการช่วยเหลือของเรา ซึ่งเราได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วด้วยการกระทำ นับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้นจนถึงบัดนี้ รัฐบาลอียิปต์ได้ทุ่มเทเต็มกำลังเพื่อร่วมกับอังกฤษทั้งในยามที่สงครามเป็นไปด้วยดีและในยามยากลำบาก หากเป็นเช่นนี้ อังกฤษก็จะต้องให้ความมั่นใจแก่เราเกี่ยวกับอนาคตของเรา ทั้งในระหว่างเหตุการณ์เหล่านี้และหลังจากนั้น โดยประกาศอย่างเป็นทางการในขณะนี้ว่าจะธำรงเอกราชของอียิปต์และซูดาน และการคงอยู่ของกองกำลังอังกฤษในอียิปต์เป็นเพียงการชั่วคราวในช่วงสงครามเท่านั้น ประกาศนี้ต้องควบคู่ไปกับการช่วยเหลือเราอย่างเป็นรูปธรรม โดยอนุญาตให้เราเพิ่มจำนวนกองทัพ เสริมสร้างอาวุธ และเตรียมความพร้อมให้แก่ประชาชนของเรา เมื่อนั้นเราก็จะร่วมมือกันอย่างจริงใจ แบกรับภาระของสงครามไปด้วยกัน และแบ่งงานทั้งด้านการทหารและพลเรือนกัน เช่น ให้กองทัพอียิปต์รับภาระการสู้รบในซูดานจนกว่าอัลลอฮ์จะทรงชำระแผ่นดินนั้นให้พ้นจากศัตรูผู้รุกราน และให้กองทัพอังกฤษคุ้มกันพรมแดนด้านตะวันตกจนกว่าสงครามจะยุติลง นี่คือถ้อยคำที่ตรงไปตรงมา ซึ่งเราเชื่อว่าเป็นการดีที่จะต้องพูดให้ชัดเจน การที่อียิปต์ได้ยินคำชื่นชมจากหนังสือพิมพ์และนิตยสารของอังกฤษ ถ้อยคำเอาอกเอาใจที่นักการเมืองอังกฤษใช้กล่าวทักทาย หรือถ้อยคำยกย่องที่พวกเขาใช้ขอบคุณความช่วยเหลืออันยิ่งใหญ่ของอียิปต์นั้น ไม่ได้เกิดประโยชน์อันใดแก่อียิปต์เลย สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่อียิปต์คือถ้อยแถลงอย่างเป็นทางการและการกระทำที่ก่อผลอย่างแท้จริง อียิปต์จะปฏิบัติตามพันธะในส่วนของตนที่สนธิสัญญากำหนดไว้ เพราะอียิปต์ไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากนี้ และไม่สามารถทำอย่างอื่นได้ทั้งในทางวัตถุและทางศีลธรรม แต่การที่รัฐบาลอังกฤษยึดถือเจตนารมณ์และตัวบทของสนธิสัญญาอย่างแข็งทื่อ ในขณะเดียวกันก็ตีความตัวบทเหล่านั้นเพื่อผลประโยชน์ของฝ่ายเดียว ท่ามกลางสถานการณ์ที่กำลังโหมกระหน่ำทั้งรัฐ ประชาชน ทรัพย์สิน ชีวิต ประชาชาติ รัฐบาล ระบบ และสนธิสัญญาต่าง ๆ นั้น เป็นการยึดถือที่แม้นิติศาสตร์ทางการเมืองจะยอมรับ แต่ประชาชนผู้มีศักดิ์ศรีย่อมไม่มีวันยอมรับ อียิปต์ได้ต่อสู้เพื่อเอกราชของตนมาแล้ว และจะต่อสู้เพื่อสิ่งนั้นต่อไปหากจำเป็นต้องต่อสู้ อียิปต์หวงแหนเอกราชนี้ ไม่ยอมให้ถูกช่วงชิงไปก่อนที่จะสมบูรณ์ หรือสูญสิ้นไปก่อนที่จะสำเร็จลุล่วง อียิปต์ไม่ต้องการอยู่ภายใต้การคุ้มครองของผู้อื่น หรือตกอยู่ภายใต้ความเมตตาของผู้ใด ไม่ว่าจะต้องเสียสละมากเพียงใดก็ตาม และหากรัฐบาลอังกฤษได้ยินถ้อยคำอื่นที่ต่างไปจากนี้จากรัฐบาลอียิปต์หรือนักการเมืองอียิปต์ นั่นก็เป็นเพียงการเอาอกเอาใจทางการทูตเท่านั้น

ส่วนเรานั้น เราถ่ายทอดความเชื่อมั่นที่แท้จริงของประชาชนตามสภาพที่เป็นจริง โดยไม่ได้มุ่งหวังสิ่งใดนอกจากความร่วมมืออันถูกต้องบนรากฐานที่ถูกต้อง

แต่เราต้องการฉวยโอกาสนี้ไว้ เราจึงขอเสนออย่างจริงใจต่อบรรดานักการเมืองชาวตะวันตก เพื่อให้พวกเขาตระหนักถึงโอกาสทองครั้งนี้ ซึ่งหากหลุดลอยไปจากมือพวกเขาในวันนี้ ก็จะไม่หวนกลับมาอีก นอกจากหลังจากเวลาอันยาวนานที่ไม่มีผู้ใดรู้ว่าจะนานเพียงใดนอกจากอัลลอฮ์ และหากพวกเขาประสบความสำเร็จในการใช้ประโยชน์จากโอกาสนี้ ก็จะเป็นความดีแก่พวกเขาเองและแก่โลกทั้งมวล

นักการเมืองทั้งหลายต่างพูดถึงคำว่า "ระเบียบใหม่" ซ้ำแล้วซ้ำเล่า... ฮิตเลอร์ต้องการเสนอระเบียบใหม่แก่ผู้คน เชอร์ชิลล์กล่าวว่าอังกฤษผู้ได้รับชัยชนะจะนำพาผู้คนไปสู่ระเบียบใหม่ และรูสเวลต์ก็พยากรณ์และยกย่องระเบียบใหม่นี้ ทุกคนต่างชี้ว่าระเบียบใหม่นี้จะจัดระเบียบยุโรป และนำความมั่นคง ความสงบสุข และสันติภาพกลับคืนสู่ยุโรป แล้วส่วนแบ่งของโลกตะวันออกและของมุสลิมจากระเบียบที่ทุกฝ่ายใฝ่หานี้อยู่ที่ใดเล่า?

ณ ที่นี้ เราต้องการให้บรรดานักการเมืองชาวตะวันตกตระหนักว่า แนวคิดล่าอาณานิคมนั้น หากเคยล้มเหลวมาแล้วครั้งหนึ่งในอดีต ในอนาคตก็จะล้มเหลวอย่างรุนแรงยิ่งกว่าอย่างแน่นอน ความรู้สึกของผู้คนได้ตื่นขึ้นแล้ว และประสาทสัมผัสของประชาชาติทั้งหลายก็ตื่นตัวแล้ว นโยบายแห่งการกดขี่ การบีบบังคับ และความเผด็จการนั้น ในอดีตไม่ได้นำมาซึ่งสิ่งใดนอกจากผลที่ตรงกันข้ามกับสิ่งที่มุ่งหวัง และมันได้ล้มเหลวในการนำพาหัวใจและประชาชาติทั้งหลาย และในอนาคตมันก็จะไร้ความสามารถยิ่งกว่านั้น

ส่วนนโยบายแห่งการหลอกลวง เล่ห์เหลี่ยม และความยืดหยุ่นทางการเมืองนั้น แม้บรรยากาศจะสงบลงด้วยนโยบายนี้ได้ชั่วระยะหนึ่ง แต่ไม่นานพายุก็จะพัดกระหน่ำอย่างรุนแรงและบ้าคลั่ง นโยบายนี้ได้เผยให้เห็นถึงความผิดพลาด ปัญหา และความขัดแย้งมากมาย และในอนาคตมันก็อ่อนแอเกินกว่าที่จะนำไปสู่เป้าหมายได้

ดังนั้น จึงจำเป็นต้องมีนโยบายใหม่ นั่นคือนโยบายแห่งความร่วมมือและการเป็นพันธมิตรที่จริงใจและบริสุทธิ์ ซึ่งตั้งอยู่บนภราดรภาพและการให้เกียรติซึ่งกันและกัน และการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ทั้งทางวัตถุและทางจิตใจระหว่างสมาชิกของครอบครัวมนุษยชาติทั้งในโลกตะวันออกและตะวันตก มิใช่เพียงระหว่างรัฐต่าง ๆ ในยุโรปเท่านั้น ด้วยนโยบายนี้เพียงประการเดียว ระเบียบใหม่จึงจะมั่นคง และความมั่นคงและสันติภาพจะแผ่ขยายภายใต้ร่มเงาของมัน

ยุคแห่งการปกครองด้วยความเผด็จการและการกดขี่ได้ผ่านพ้นไปแล้ว และนับจากวันนี้ไป ยุโรปจะไม่สามารถปกครองโลกตะวันออกด้วยเหล็กและไฟได้อีกต่อไป ทฤษฎีการเมืองที่เก่าคร่ำคร่าเหล่านี้จะไม่สอดคล้องกับพัฒนาการของเหตุการณ์ ความก้าวหน้าของประชาชาติทั้งหลาย และการฟื้นตื่นของประชาชาติอิสลาม และไม่สอดคล้องกับหลักการและความรู้สึกที่สงครามอันดุเดือดครั้งนี้จะนำมาสู่ผู้คน

และมิใช่เราเพียงลำพังที่กล่าวเช่นนี้ แต่บรรดานักการเมืองชาวยุโรปเองก็กล่าวเช่นกัน เราขอวางทฤษฎีเหล่านี้ไว้ต่อหน้าบรรดานักการเมืองชาวอังกฤษ นักการเมืองชาวฝรั่งเศส และนักการเมืองอื่น ๆ ของรัฐล่าอาณานิคม ในฐานะคำแนะนำที่เป็นประโยชน์แก่พวกเขามากกว่าจะเป็นข้อเรียกร้องที่เป็นประโยชน์แก่เรา ดังนั้น พวกเขาจะรับไว้หรือจะละทิ้งก็ได้

…และเราได้ตั้งปณิธานไว้แล้วว่า เราจะมีชีวิตอยู่อย่างเสรีชนผู้ยิ่งใหญ่ หรือไม่ก็ตายอย่างผู้บริสุทธิ์ผู้มีเกียรติ

เราไม่ได้ปรารถนาในสิทธิของผู้อื่น และไม่มีผู้ใดสามารถปฏิเสธสิทธิของเราได้ แท้จริงแล้ว การที่ประชาชาติหนึ่งดำรงอยู่โดยร่วมมือกับประชาชาติอื่นนั้นย่อมดีกว่าการดำรงอยู่โดยแข่งขันกับผู้อื่นไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง แล้วหลังจากนั้นเปลวไฟแห่งการปฏิวัติก็ลุกโชนขึ้นในดินแดนที่ถูกยึดครอง และนรกแห่งสงครามก็ปะทุขึ้นระหว่างรัฐต่าง ๆ ที่แข่งขันกัน

คำพูดเหล่านี้ผู้คนอาจมองว่าเป็นการมองโลกในแง่ดีจนเกินไป และบางทีอาจใกล้เคียงกับจินตนาการมากกว่า และบางทีอาจมีบางคนเห็นว่า เป็นความฉลาดรอบคอบที่จะไม่พูดถึงเรื่องเช่นนี้ในสถานการณ์เช่นนี้ แต่ข้าพเจ้าเชื่อว่าการพูดอย่างตรงไปตรงมานั้นเป็นหนทางที่ดีที่สุดเสมอที่จะนำไปสู่เป้าหมาย เราไม่รู้ว่าสงครามครั้งนี้จะสิ้นสุดลงเมื่อใดและอย่างไร และการที่เราจะเตือนสติกลุ่มชนของเราให้ตระหนักถึงสิ่งที่ควรจะเป็น เพื่อเราจะได้ปลดเปลื้องความรับผิดชอบของเรา และได้มอบคำตักเตือนของเราไว้นั้น ย่อมเป็นการสมควรสำหรับเรามากกว่าการปล่อยให้โอกาสอันเหมาะสมผ่านพ้นไป «และอัลลอฮ์ทรงกล่าวความจริง และพระองค์ทรงชี้นำสู่ทางที่ถูกต้อง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:4)

وَٱللَّهُ يَقُولُ ٱلْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى ٱلسَّبِيلَ ﴿٤﴾

บนรากฐานอันยุติธรรมเหล่านี้ โลกจะได้รับความร่วมมืออันทรงเกียรติและสันติภาพอันยาวนาน ส่วนบทเพลงแห่งประชาธิปไตยและเผด็จการนั้น เป็นบทเพลงที่เราเชื่อว่าสงครามที่กำลังเกิดขึ้นนี้จะเติมท่วงทำนองใหม่และจังหวะใหม่เข้าไป หลังจากวิกฤตการณ์ครั้งนี้ โลกจะไม่มีประชาธิปไตยแบบที่ผู้คนเคยรู้จัก และจะไม่มีเผด็จการแบบที่พวกเขาเคยประสบ จะไม่มีลัทธิฟาสซิสต์หรือลัทธิคอมมิวนิสต์ในรูปแบบที่คุ้นเคยกันเช่นนี้อีก แต่จะมีระบอบการปกครองและแนวทางทางสังคมรูปแบบใหม่ที่สงครามจะก่อกำเนิดขึ้น และนักการเมืองจะคิดค้นขึ้นมา แล้วพวกเขาก็จะนำมันมาทดลองใช้กันใหม่อีกครั้ง และนั่นคือกฎแห่งอัลลอฮ์ (ซุนนะตุลลอฮ์) และระบบของสังคม

ช่างประเสริฐยิ่งนักหากนักการเมืองเหล่านั้นในวันนั้นจะได้รับทางนำด้วยรัศมีแห่งอัลลอฮ์ และขจัดม่านแห่งความคลั่งไคล้อันน่ารังเกียจออกจากหัวใจ หู และดวงตาของพวกเขา และยึดเอาอิสลามอันเที่ยงตรง ซึ่งได้รับเอาสิ่งที่ดีที่สุดจากทุกสิ่ง มาเป็นรากฐานสำหรับระบบการเมือง การบริหารบ้านเมือง และสังคมของพวกเขา เมื่อนั้นเอกภาพทางจิตวิญญาณของมวลมนุษยชาติที่รอคอยมาเนิ่นนานก็จะบังเกิดขึ้นจริง ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่มีสิ่งใดจะทำให้เป็นจริงได้นอกจากความใจกว้างของอิสลามและทางนำของอิสลาม «แท้จริง ได้มีแสงสว่างและคัมภีร์อันชัดแจ้งจากอัลลอฮ์มายังพวกเจ้าแล้ว ด้วยคัมภีร์นั้นอัลลอฮ์จะทรงชี้นำผู้ที่ปฏิบัติตามความพอพระทัยของพระองค์สู่หนทางแห่งความศานติ และจะทรงนำพวกเขาออกจากความมืดมนทั้งหลายสู่แสงสว่างด้วยอนุมัติของพระองค์ และจะทรงชี้นำพวกเขาสู่ทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:15-16)

قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾ يَهْدِى بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَـٰمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِهِۦ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿١٦﴾

หะซัน อัล-บันนา

ระยะใหม่ในดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

…นี่คือช่วงใหม่ในดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมีน ซึ่งข้าพเจ้าประสงค์จะกล่าวกับผู้อ่านถึงดะอ์วะฮ์นี้ในช่วงดังกล่าว ดะอ์วะฮ์นี้ถือกำเนิดขึ้นในขณะที่ผู้คนกำลังหันหลังให้แนวคิดอิสลาม และหลงใหลในแนวคิดวัตถุนิยมแบบตะวันตก ดะอ์วะฮ์นี้จึงค่อย ๆ เข้าสู่หัวใจของชนชั้นแรกในหมู่ผู้คนอย่างเงียบ ๆ นั่นคือมวลชนผู้ศรัทธาที่มีอะกีดะฮ์และหัวใจอันบริสุทธิ์ และดำรงอยู่ในจิตใจของพวกเขาในฐานะอะมานะฮ์อันล้ำค่า เป็นความรู้สึกอันสูงส่งที่ลุกโชน และเป็นเปลวไฟที่ส่องสว่างเจิดจ้า ในขณะที่นักคิด ผู้มีความเห็น และผู้ชี้นำสังคมส่วนใหญ่ต่างพากันส่งเสริมแนวคิดอีกแบบหนึ่ง โห่ร้องสนับสนุน และเชิญชวนผู้คนสู่แนวคิดนั้น ทั้งยังประดับประดาให้แนวคิดนั้นดูงดงามทั้งต่อหู ต่อตา และต่อหัวใจ ด้วยการตกแต่งเสริมแต่งนานาวิธี

แล้วอัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้เกิดเหตุการณ์อันรุนแรง (สงครามโลกครั้งที่สอง) ซึ่งสั่นสะเทือนทุกสติปัญญา ความรู้สึก หัวใจ และความคิด และทำให้มนุษยชาติตระหนักถึงความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทบทวนวิถีการดำเนินชีวิต รากฐานของอารยธรรม และเสาหลักของความเจริญเสียใหม่ เสียงต่าง ๆ จึงดังขึ้นจากทุกสารทิศเพื่อเตรียมการสู่ระบบใหม่และการแก้ไขเยียวยาแบบใหม่

ประจวบกับในช่วงเวลานั้น ดะอ์วะฮ์ของอัล-อิควานได้เผชิญกับบททดสอบซึ่งเผยให้เห็นแก่นแท้ของดะอ์วะฮ์ และดึงดูดสายตาของผู้คนให้หันมาสนใจ ทั้งยังรวบรวมหัวใจจำนวนมากที่เคยรังเกียจหลีกหนีให้มาอยู่รอบดะอ์วะฮ์ ด้วยเหตุนี้ ดะอ์วะฮ์จึงได้ก้าวเข้าสู่หัวใจของผู้ศรัทธาและสติปัญญาของผู้ใช้ความคิด และกลายเป็นหลักการที่ได้รับการยอมรับ หลังจากที่เคยเป็นเพียงความรู้สึกอันเร่าร้อน ผู้คนจำนวนมากมองดะอ์วะฮ์นี้ว่าเป็นหลักการที่สามารถทำให้เป็นจริงได้และเหมาะแก่การนำไปปฏิบัติ มิใช่เป็นเพียงความฝันในศีรษะหรือความรู้สึกในจิตใจอีกต่อไป

จึงเป็นเรื่องธรรมดาที่คำถามจะทวีมากขึ้นเกี่ยวกับเป้าหมายของดะอ์วะฮ์และแก่นแท้ของมัน ตลอดจนแนวทางที่สมาชิกและผู้รับผิดชอบดะอ์วะฮ์ใช้ในการแก้ไขปัญหาทั้งภายในและภายนอกที่รายล้อมการนำหลักการและคำสอนของดะอ์วะฮ์ไปปฏิบัติ การตอบคำถามเหล่านั้นด้วยถ้อยคำที่กล่าวโดยไม่ได้ตระเตรียม หรือคำปราศรัยที่ปลุกเร้าความรู้สึก หรือวาทะที่สะเทือนอารมณ์ ไม่เพียงพออีกต่อไป หากแต่กลายเป็นหน้าที่ของผู้คนในดะอ์วะฮ์นี้ที่จะต้องอธิบายดะอ์วะฮ์ให้ผู้คนเข้าใจอย่างมีตรรกะ ละเอียดถี่ถ้วน ชัดเจน และแจกแจงตามหลักเกณฑ์การค้นคว้าทางวิชาการที่ละเอียดที่สุด และต้องวางแนวทางเชิงปฏิบัติที่เกิดผลจริงซึ่งพวกเขาได้เตรียมไว้ต่อหน้าผู้คน เพื่อบรรลุสิ่งที่พวกเขาปรารถนา และเพื่อฝ่าฟันอุปสรรคที่พวกเขาจะต้องพบเจอ ซึ่งย่อมต้องมีอยู่บนเส้นทางอย่างแน่นอน

และบางทีอาจมีอีกช่วงหนึ่งที่รอคอยดะอ์วะฮ์นี้อยู่ เมื่อดะอ์วะฮ์ถูกนำไปสู่การทดลองปฏิบัติจริง เมื่อนั้นโครงสร้างอันเป็นเป้าหมายของการเตรียมอิฐเหล่านี้ก็จะสมบูรณ์ และเมื่อนั้นผู้คนก็จะได้เห็นว่าพวกเขาจะได้รับความดีงามเพียงใดจากการนำหลักการอันสูงส่งเหล่านี้ไปปฏิบัติ และจากการบรรลุเป้าหมายอันสูงส่งเหล่านี้

และข้าพเจ้าจะกล่าวถึง อินชาอัลลอฮ์ ถึงคุณลักษณะเฉพาะและเป้าหมายของดะอ์วะฮ์นี้ ข้อคลุมเครือที่มีผู้ยกขึ้นมาโจมตี และอุปสรรคที่รายล้อมดะอ์วะฮ์นี้ในช่วงใหม่นี้ โดยขอความช่วยเหลือและเตาฟีก (ความสำเร็จ) จากอัลลอฮ์

ความเป็นร็อบบานียะฮ์และความเป็นสากล

คุณลักษณะที่เด่นชัดที่สุดของดะอ์วะฮ์ของเราคือ เป็นดะอ์วะฮ์แห่งพระผู้เป็นเจ้า (ร็อบบานียะฮ์) และเป็นสากล (อาละมียะฮ์)

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿٢١﴾

ก. ที่ว่าเป็นดะอ์วะฮ์แห่งพระผู้เป็นเจ้านั้น เพราะรากฐานที่เป้าหมายทั้งหมดของเราหมุนรอบอยู่ คือการให้มนุษย์ได้รู้จักพระผู้เป็นเจ้าของพวกเขา และได้รับจิตวิญญาณอันประเสริฐจากความเปี่ยมล้นแห่งความสัมพันธ์นี้ ซึ่งจะยกระดับจิตใจของพวกเขาให้พ้นจากความแข็งกระด้างของวัตถุอันไร้ความรู้สึกและการปฏิเสธของมัน ไปสู่ความบริสุทธิ์และความงดงามของความเป็นมนุษย์อันดีงาม พวกเราอิควานุลมุสลิมีน (ภราดรภาพมุสลิม) ขอประกาศก้องจากหัวใจทั้งหมดของเราว่า "อัลลอฮ์คือเป้าหมายของเรา" ดังนั้นเป้าหมายแรกของดะอ์วะฮ์นี้คือ การให้มนุษย์ได้ระลึกถึงอีกครั้งถึงความสัมพันธ์ที่ผูกพันพวกเขาไว้กับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ซึ่งพวกเขาได้หลงลืมไป แล้วอัลลอฮ์จึงทรงทำให้พวกเขาลืมตัวเอง «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย จงเคารพภักดีต่อพระผู้เป็นเจ้าของพวกเจ้า ผู้ทรงสร้างพวกเจ้าและบรรดาผู้ที่อยู่ก่อนพวกเจ้า เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:21) และแท้จริงแล้ว นี่คือกุญแจดอกแรกที่จะไขแม่กุญแจของปัญหาต่าง ๆ ของมนุษยชาติ ซึ่งความแข็งกระด้างและวัตถุนิยมได้ปิดตายไว้ต่อหน้ามวลมนุษย์ทั้งหมด จนพวกเขาไม่อาจหาหนทางแก้ไขได้ และหากปราศจากกุญแจดอกนี้แล้ว ก็จะไม่มีการปฏิรูปใด ๆ เกิดขึ้นได้เลย

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا ﴿١﴾

ข. ส่วนที่ว่าเป็นดะอ์วะฮ์สากลนั้น เพราะเป็นดะอ์วะฮ์ที่มุ่งสู่มนุษย์ทั้งมวล เนื่องจากตามหลักของดะอ์วะฮ์นี้ มนุษย์ทั้งหลายล้วนเป็นพี่น้องกัน รากเหง้าของพวกเขาเป็นหนึ่งเดียว บิดาของพวกเขาเป็นคนเดียวกัน และเชื้อสายของพวกเขาก็เป็นหนึ่งเดียว พวกเขาจะไม่มีความเหนือกว่ากันเว้นแต่ด้วยความยำเกรง (ตักวา) และด้วยความดีอันไพบูลย์และคุณประโยชน์อันครอบคลุมที่แต่ละคนมอบให้แก่ส่วนรวม «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย จงยำเกรงพระผู้เป็นเจ้าของพวกเจ้า ผู้ทรงสร้างพวกเจ้าจากชีวิตเดียว และทรงสร้างคู่ของมันจากชีวิตนั้น และทรงให้แพร่กระจายจากทั้งสองนั้นซึ่งบรรดาชายเป็นจำนวนมากและบรรดาหญิง และจงยำเกรงอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งพวกเจ้าต่างขอกันด้วยพระนามของพระองค์ และจงรักษาไว้ซึ่งเครือญาติ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้เฝ้าดูพวกเจ้าเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:1) ดังนั้นเราจึงไม่ศรัทธาในลัทธิเหยียดเชื้อชาติ และไม่ส่งเสริมความคลั่งชาติพันธุ์และสีผิว แต่เราเรียกร้องไปสู่ภราดรภาพอันเที่ยงธรรมระหว่างมวลมนุษยชาติ

ข้าพเจ้าเคยอ่านงานเขียนของผู้นำชาวตะวันตกคนหนึ่ง ที่แบ่งมนุษยชาติออกเป็นพวกนักสร้างสรรค์ พวกอนุรักษ์ และพวกทำลาย โดยเขาถือว่าชนชาติของเขาเป็นนักสร้างสรรค์ ถือว่าชนชาติอื่น ๆ บางกลุ่มในหมู่ชาวตะวันตกเป็นพวกอนุรักษ์ และถือว่าพวกเราชาวตะวันออกและผู้ที่เกี่ยวข้องกับเรา นอกเหนือจากสองกลุ่มนั้น เป็นพวกทำลายและพวกล้างผลาญ การแบ่งเช่นนี้เป็นการแบ่งที่อยุติธรรมและลำเอียง ยิ่งไปกว่านั้นยังไม่ถูกต้องตั้งแต่รากฐาน เพราะมนุษยชาติทั้งหมดล้วนย้อนกลับไปสู่สายเลือดเดียวกันและดินเดียวกัน แม้ว่าสภาพแวดล้อม ปัจจัย ความเข้าใจ และวัฒนธรรมจะแตกต่างกันก็ตาม และเมื่อมนุษย์ได้รับการขัดเกลา เขาก็สามารถยกระดับจากสถานะของตนไปสู่สถานะที่สูงกว่าได้ ตามระดับการขัดเกลาที่เขาได้รับ และไม่มีชนชาติใดในหมู่ลูกหลานของอาดัมที่ไม่อาจปรับปรุงแก้ไขได้ภายในขอบเขตของสภาพการณ์และสภาพแวดล้อมเฉพาะของตน นี่คือด้านหนึ่ง ส่วนอีกด้านหนึ่ง ดินแดนตะวันออกที่ถูกจัดให้อยู่ในแถวของพวกทำลายและพวกล้างผลาญนี้ แท้จริงคือแหล่งกำเนิดของความเจริญทั้งหลาย เป็นที่อุทัยของอารยธรรม และเป็นที่ลงมาของสาส์นแห่งฟากฟ้า และเป็นผู้หลั่งไหลสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดไปสู่ตะวันตก ไม่มีผู้ใดปฏิเสธข้อเท็จจริงนี้ได้ นอกจากผู้ปฏิเสธที่ดื้อรั้นหยิ่งผยองเท่านั้น และข้ออ้างอันเป็นเท็จเช่นนี้ แท้จริงแล้วเป็นเพียงอารมณ์ชั่ววูบที่เกิดจากความหลงตัว […]

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ

ليس منا من دعا إلى عصيبة ، وليس منا من مات علي عصيبة

ความสำนึกที่ไร้สติยั้งคิดของมนุษย์ ย่อมไม่อาจเป็นรากฐานให้การฟื้นฟูใดตั้งมั่นอยู่ได้ หรือเป็นฐานให้อารยธรรมใดดำรงอยู่ได้ และตราบใดที่ยังมีผู้คนที่มีความรู้สึกเช่นนี้ต่อพี่น้องมนุษย์ของเขา ก็จะไม่มีความปลอดภัย ไม่มีสันติภาพ และไม่มีความสงบ จนกว่าผู้คนจะหวนกลับไปสู่ธงแห่งภราดรภาพ ชูมันขึ้นโบกสะบัด และพักพิงอยู่ใต้ร่มเงาอันร่มรื่นและปลอดภัยของมัน และพวกเขาจะไม่พบหนทางใดที่ราบรื่นไปสู่สิ่งนั้นเหมือนหนทางของอิสลาม ซึ่งคัมภีร์ของมันกล่าวว่า «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากเพศชายและเพศหญิง และเราได้ทำให้พวกเจ้าแยกเป็นชนชาติและเผ่าพันธุ์ เพื่อจะได้รู้จักกัน แท้จริงผู้ที่มีเกียรติที่สุดในหมู่พวกเจ้า ณ ที่อัลลอฮ์ คือผู้ที่มีความยำเกรงที่สุดในหมู่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:13) และท่านนบี ﷺ ของมันกล่าวว่า «ไม่ใช่พวกเรา ผู้ที่เรียกร้องไปสู่ความคลั่งพวกพ้อง และไม่ใช่พวกเรา ผู้ที่ตายบนความคลั่งพวกพ้อง» รายงานโดยอะห์มัด จากหะดีษของญุบัยร์ บิน มุฏอิม (ร.ฎ.)

ด้วยเหตุนี้ ดะอ์วะฮ์ของอิควานุลมุสลิมีนจึงเป็นดะอ์วะฮ์แห่งร็อบบานียะฮ์ (ที่ผูกพันกับพระผู้อภิบาล) และเป็นดะอ์วะฮ์เพื่อมวลมนุษยชาติ

ระหว่างวิธีคิดที่ยึดถือเรื่องเร้นลับกับวิธีคิดเชิงวิทยาศาสตร์

แท้จริงสติปัญญาของมนุษย์ได้แกว่งไกวไปมานับตั้งแต่มนุษย์ได้ปรากฏขึ้นบนหน้าแผ่นดินจวบจนทุกวันนี้ และเป็นไปได้มากว่าจะยังคงเป็นเช่นนั้นต่อไปจนกว่าจะได้รับทางนำจากอัลลอฮ์ ระหว่างสามช่วงยุค หรือหากจะกล่าวว่าระหว่างสามรูปแบบของการคิดและการมองโลกก็ได้ ดังนี้

1. ยุคแห่งความงมงาย ความซื่อๆ และการยอมจำนนอย่างสิ้นเชิงต่อสิ่งเร้นลับที่ไม่อาจหยั่งรู้ และต่อพลังลี้ลับที่อยู่ห่างไกลจากเขา เขาจึงโยงทุกสิ่งไปหาพลังเหล่านั้น และใช้มันอธิบายทุกสิ่ง โดยไม่เห็นว่าตนเองมีบทบาทใดเคียงคู่กับพลังเหล่านั้นเลย ไม่ว่าจะในด้านการกระทำหรือความคิด และบ่อยครั้งที่ยุคนี้ครอบงำมนุษย์ในช่วงแรกๆ ของชีวิต ในวันที่เขาใช้ชีวิตอยู่บนแผ่นดินนี้โดยไม่รู้จักมันและมันก็ไม่รู้จักเขา และบางทีอาจมีมนุษย์บางกลุ่มที่ยังคงใช้ชีวิตในลักษณะเช่นนี้อยู่จนถึงปัจจุบัน

1. ยุคแห่งความแข็งทื่อ วัตถุนิยม และการปฏิเสธสิ่งเร้นลับที่ไม่อาจหยั่งรู้นี้ การหลุดพ้นจากพลังที่อยู่ไกลเกินประสาทสัมผัสของมนุษย์ และการแข็งข้อต่อทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับพลังเหล่านั้นไม่ว่าทางใด รวมทั้งความพยายามอธิบายปรากฏการณ์ทั้งปวงของจักรวาลในแบบวัตถุล้วนๆ ตามกฎเกณฑ์เชิงทดลองที่มนุษย์ค้นพบได้จากการทดลองอันยาวนาน และจากการค้นคว้าและการคิดอย่างไม่หยุดหย่อน และบ่อยครั้งที่การคิดเช่นนี้ได้ครอบงำสติปัญญาของมนุษย์ในยุคสมัยใหม่นี้ ซึ่งมนุษย์ได้ค้นพบความลับมากมายของธรรมชาติที่เคยไม่เป็นที่รู้จัก และได้รู้คุณสมบัติมากมายของสรรพสิ่ง เขาจึงคิดว่าตนจะไปถึงการรู้แจ้งในสิ่งที่อยู่เบื้องหลังได้อย่างแน่นอนด้วยวิธีการนี้ ทั้งที่สิ่งที่เขารู้นั้น เมื่อเทียบกับสิ่งที่เขาไม่รู้แล้ว ก็เปรียบเสมือนเม็ดทรายเม็ดเดียวในทะเลทรายอันกว้างใหญ่ไพศาล

ในยุคนี้ มนุษย์ผู้ยึดถือวัตถุได้ปฏิเสธความเป็นพระเจ้าและสิ่งที่เกี่ยวข้องกับมัน ปฏิเสธการเป็นนบีและสิ่งที่สัมพันธ์กับมัน ปฏิเสธอาคิเราะฮ์และการตอบแทน และปฏิเสธโลกแห่งจิตวิญญาณพร้อมทุกสิ่งที่อยู่ในนั้น เขาไม่เห็นสิ่งใดเลยนอกจากโลกต่ำต้อยอันจำกัดนี้ ซึ่งเขาอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆ ของมันตามกฎเกณฑ์ทางวัตถุล้วนๆ

การคิดทั้งสองรูปแบบนี้ล้วนเป็นความผิดพลาดอย่างชัดแจ้ง เป็นความสุดโต่งอย่างร้ายแรง และเป็นความโง่เขลาของมนุษย์ต่อสิ่งที่แวดล้อมตัวเขา

1. และแล้วอิสลามอันเที่ยงตรงก็ได้มาตัดสินประเด็นนี้อย่างเด็ดขาดและถูกต้อง โดยยืนยันความจริงของโลกแห่งจิตวิญญาณ และชี้แจงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับอัลลอฮ์ผู้เป็นพระผู้อภิบาลแห่งสรรพสิ่งทั้งปวง

และ (ศรัทธา) ต่อชีวิตในโลกอาคิเราะฮ์หลังจากชีวิตในโลกนี้ อิสลามได้ทำให้การศรัทธาต่ออัลลอฮ์เป็นรากฐานแห่งการขัดเกลาจิตวิญญาณ ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นสิ่งที่มาจากโลกแห่งรูห์ และไม่มีหนทางใดที่จะขัดเกลามันให้ดีได้นอกจากด้วยอีมานนี้ อิสลามได้บรรยายถึงโลกแห่งสิ่งเร้นลับที่ไม่อาจล่วงรู้นั้นด้วยการบรรยายที่ทำให้มันใกล้เข้ามาสู่ความเข้าใจ และไม่ขัดแย้งกับสิ่งที่เป็นสัจธรรมพื้นฐานของสติปัญญา ขณะเดียวกัน อิสลามก็ยืนยันถึงคุณค่าของโลกแห่งวัตถุนี้และสิ่งดีงามที่มีอยู่ในนั้นสำหรับมนุษย์ หากพวกเขาสร้างสรรค์มันด้วยสัจธรรมและใช้ประโยชน์จากมันภายในขอบเขตแห่งความดี อิสลามเรียกร้องให้พินิจพิจารณาอย่างถูกต้องในอาณาจักรแห่งชั้นฟ้าและแผ่นดิน และถือว่าการพินิจพิจารณานี้เป็นหนทางที่ใกล้ที่สุดในการรู้จักอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ จุดยืนเช่นนี้ของอิสลามอันเที่ยงตรงได้กำหนดให้สติปัญญาของมนุษย์ยึดถือวิธีคิดรูปแบบหนึ่ง ซึ่งเป็นรูปแบบที่สมบูรณ์ที่สุด ครบถ้วนที่สุด สอดคล้องกับความเป็นจริงของชีวิตและตรรกะแห่งจักรวาลมากที่สุด และยังก่อประโยชน์แก่มวลมนุษย์ยิ่งใหญ่ที่สุด นั่นคือ การผสานระหว่างการศรัทธาต่อสิ่งเร้นลับกับการใช้ประโยชน์จากสติปัญญา

แท้จริงแล้วเราใช้ชีวิตอยู่ในสองโลก มิใช่โลกเดียว และแท้จริงเราไม่สามารถอธิบายปรากฏการณ์มากมายของจักรวาลได้ ไม่สามารถเข้าใจข้อเท็จจริงพื้นฐานทั้งหมดที่อยู่รอบตัวเราได้ ในการทำความเข้าใจสิ่งเหล่านั้น เราเคลื่อนจากสิ่งที่ไม่รู้ไปสู่สิ่งที่ไม่รู้ จนกระทั่งความไร้กำลังนั้นนำเราไปสู่การยอมรับในความยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์ และเรารู้สึกได้จากส่วนลึกของหัวใจถึงความรู้สึกแห่งอีมานที่แรงกล้าและลุกโชน เพราะอีมานเป็นส่วนหนึ่งของฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) แห่งจิตใจของเรา และเป็นความจำเป็นประการหนึ่งต่อการดำรงชีวิตของมัน เช่นเดียวกับอาหาร อากาศ และน้ำที่จำเป็นต่อร่างกายโดยไม่มีผิดเพี้ยน

หลังจากนั้น เรายังสัมผัสได้ว่าสังคมมนุษย์จะไม่มีวันดีงามได้ นอกจากด้วยความเชื่อทางจิตวิญญาณที่ปลุกให้จิตใจตระหนักถึงการเฝ้ามองของอัลลอฮ์ และพบความปลอบประโลมใจในการรู้จักพระองค์ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นความจำเป็นที่มนุษย์จะต้องหวนกลับไปสู่การศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ต่อการเป็นนบี ต่อรูห์ ต่อชีวิตในโลกอาคิเราะฮ์ และต่อการตอบแทนการงานทั้งหลายในโลกนั้น «ดังนั้น ผู้ใดกระทำความดีแม้เพียงน้ำหนักเท่าผงธุลี เขาก็จะได้เห็นมัน และผู้ใดกระทำความชั่วแม้เพียงน้ำหนักเท่าผงธุลี เขาก็จะได้เห็นมัน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซัลซะละฮ์ 99:7-8)

فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ ﴿٧﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ ﴿٨﴾

ทั้งหมดนี้ ในขณะเดียวกับที่พวกเขาจำเป็นต้องปล่อยให้สติปัญญาของตนเป็นอิสระ เพื่อเรียนรู้ ทำความรู้จัก ประดิษฐ์คิดค้น ค้นพบ และนำวัตถุอันไร้ชีวิตนี้มาใช้ประโยชน์ ตลอดจนได้รับประโยชน์จากความดีงามและคุณประโยชน์ทั้งหลายที่มีอยู่ในสรรพสิ่ง «และจงกล่าวเถิดว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ โปรดเพิ่มพูนความรู้แก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:114) และสู่วิธีคิดรูปแบบนี้ ซึ่งผสานระหว่างกรอบคิดสองประการ คือ กรอบคิดที่ศรัทธาต่อสิ่งเร้นลับและกรอบคิดเชิงวิทยาศาสตร์ ที่เราเรียกร้องเชิญชวนผู้คน

وَقُل رَّبِّ زِدْنِى عِلْمًا ﴿١١٤﴾

ในช่วงหลังนี้ โลกตะวันตกได้ใช้ชีวิตด้วยแนวโน้มแบบวัตถุนิยม ไม่รู้สึกถึงสิ่งใดนอกจากวัตถุ ไม่ยอมรับสิ่งใดนอกจากวัตถุ และไม่สัมผัสถึงการมีอยู่ของสิ่งอื่นใดนอกเหนือจากมัน จนกระทั่งความรู้สึกเมตตาแห่งความเป็นมนุษย์ได้ตายไปจากจิตใจของผู้คนในโลกตะวันตก และจิตวิญญาณแห่งพระผู้อภิบาลทุกรูปแบบได้มอดดับลง โลกตะวันตกได้ครอบงำโลกทั้งใบด้วยวิทยาการ ความรู้ ความรื่นรมย์ ความหรูหรา การค้นพบ สิ่งประดิษฐ์ กองทัพ และทรัพย์สินของตน และได้ย้อมความคิดของมนุษย์ในทุกหนแห่งด้วยสีสันเช่นนี้ของตน

และบัดนี้ ขณะที่โลกทั้งใบกำลังถูกแผดเผาด้วยไฟเหล่านี้ ดะอ์วะฮ์ได้ผุดขึ้นจากอีกด้านหนึ่งที่แปลกใหม่ เพื่อเรียกร้องผู้คนทั้งในโลกตะวันออกและโลกตะวันตกให้ผสานวัตถุเข้ากับจิตวิญญาณ ให้ศรัทธาต่อสิ่งเร้นลับและสิ่งที่ประจักษ์ และให้หวนกลับไปยอมรับอัลลอฮ์อีกครั้ง «ดังนั้น พวกท่านจงหนีไปสู่อัลลอฮ์เถิด แท้จริงฉันเป็นผู้ตักเตือนอย่างชัดแจ้งจากพระองค์มายังพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซาริยาต 51:50)

فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿٥٠﴾

ชาตินิยม ความเป็นอาหรับ ความเป็นตะวันออก และความเป็นสากล

และดังที่การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของเรานี้เป็นการเผยแผ่ที่มาจากพระผู้เป็นเจ้า เรียกร้องให้ละทิ้งวัตถุนิยมและต่อต้านมัน ยืนหยัดเผชิญหน้ากับความลุแก่อำนาจของมัน และจำกัดอิทธิพลของมัน ให้หนีกลับไปหาอัลลอฮ์ ศรัทธาต่อพระองค์ มอบหมายต่อพระองค์ และสำรวมระวังโดยตระหนักว่าพระองค์ทรงเฝ้ามองอยู่ในทุกการงาน การเผยแผ่ของเราก็เป็นการเผยแผ่เพื่อมนุษยชาติเช่นเดียวกัน เรียกร้องสู่ภราดรภาพระหว่างลูกหลานมนุษย์ และมุ่งหมายนำความผาสุกมาสู่พวกเขาทั้งมวล เพราะมันเป็นการเผยแผ่อิสลาม และอิสลามนั้นมีไว้สำหรับมนุษย์ทั้งปวง มิใช่สำหรับเผ่าพันธุ์หนึ่งโดยไม่รวมอีกเผ่าพันธุ์หนึ่ง และมิใช่สำหรับประชาชาติหนึ่งโดยไม่รวมอีกประชาชาติหนึ่ง

تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا ﴿١﴾

«ความจำเริญยิ่งแด่พระผู้ทรงประทานอัล-ฟุรกอนแก่บ่าวของพระองค์ เพื่อเขาจะได้เป็นผู้ตักเตือนแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:1)

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٥٨﴾

«จงกล่าวเถิด โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์มายังพวกท่านทั้งหมด ผู้ซึ่งอำนาจแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย ดังนั้นพวกท่านจงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ผู้เป็นนบีที่อ่านเขียนไม่ได้ ผู้ซึ่งศรัทธาต่ออัลลอฮ์และพจนารถทั้งหลายของพระองค์ และจงปฏิบัติตามเขาเถิด เพื่อพวกท่านจะได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:158)

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا

«และเรามิได้ส่งเจ้ามา นอกจากเพื่อมนุษย์ชาติทั้งมวล ในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:28)

จากความเป็นสากลในการแต่งตั้งท่านนบี ﷺ และขอบเขตแห่งสาส์นของท่านนี้เอง การเผยแผ่ของเราจึงได้รับความเป็นสากลในเป้าหมายและจุดมุ่งหมายของมัน มันจึงเป็นการเผยแผ่ที่มุ่งไปยังมนุษย์ทั้งปวง พยายามแสวงหาความดีงามแก่พวกเขาทั้งหมด ผูกภราดรภาพระหว่างพวกเขาทั้งหมด ไม่ยอมรับความแตกต่างของเผ่าพันธุ์และสีผิว และไม่เปลี่ยนแปลงไปตามความเปลี่ยนแปลงของชนชาติและมาตุภูมิ

มีถ้อยคำมากมายที่วนเวียนอยู่ในปากของนักเผยแผ่และผู้คน ซึ่งพวกเขาใช้หมายถึงทัศนะและแนวคิดต่าง ๆ แล้วถ้อยคำเหล่านี้มีที่ทางอยู่ตรงไหนในการเผยแผ่ของเรา? แท้จริงแล้ว ทุกถ้อยคำจากถ้อยคำเหล่านี้และทุกทัศนะจากทัศนะเหล่านี้ล้วนมีที่ทางในการเผยแผ่ของเรา มิใช่เพราะเราทำงานเพื่อเอาใจทุกคน และประนีประนอมในแนวคิดจนเสียหลักการ แต่เป็นเพราะธรรมชาติของการเผยแผ่ของเรานั้นเป็นเช่นนี้ คือมีความเป็นสากลและครอบคลุม:

ก. ความเป็นอียิปต์หรือชาตินิยม: มีที่ทางและมีสิทธิของมันในการเผยแผ่ของเรา ในการต่อสู้และการดิ้นรน

แท้จริงพวกเราเป็นชาวอียิปต์ด้วยผืนแผ่นดินอันทรงเกียรตินี้ ซึ่งเราได้ถือกำเนิดและเติบโตขึ้นบนมัน อียิปต์เป็นดินแดนแห่งผู้ศรัทธา ที่ได้รับอิสลามไว้อย่างมีเกียรติ ได้ปกป้องอิสลามจากการรุกรานในหลายยุคสมัยของประวัติศาสตร์ ได้ยึดถืออิสลามอย่างบริสุทธิ์ใจ และเก็บความรู้สึกอันอ่อนโยนที่สุดและอารมณ์อันสูงส่งที่สุดไว้กับมัน อียิปต์จะไม่ดีขึ้นได้เว้นแต่ด้วยอิสลาม จะไม่ได้รับการเยียวยาเว้นแต่ด้วยโอสถของมัน และจะไม่ได้รับการรักษาเว้นแต่ด้วยวิธีบำบัดของมัน และด้วยเหตุปัจจัยมากมาย หน้าที่ในการโอบอุ้มแนวคิดอิสลามและการดูแลมันได้ตกมาอยู่กับอียิปต์ แล้วเราจะไม่ทำงานเพื่ออียิปต์และเพื่อความดีงามของอียิปต์ได้อย่างไร? เราจะไม่ปกป้องอียิปต์ด้วยทุกสิ่งที่เราสามารถได้อย่างไร? และจะกล่าวได้อย่างไรว่า ความศรัทธาในความเป็นอียิปต์นั้นไม่สอดคล้องกับสิ่งที่ผู้ที่เรียกร้องสู่อิสลามและป่าวประกาศอิสลามจำเป็นต้องเรียกร้อง! แท้จริงพวกเราภาคภูมิใจที่เราจงรักภักดีอย่างบริสุทธิ์ใจต่อมาตุภูมิอันเป็นที่รักนี้ ทำงานเพื่อมัน และต่อสู้ในหนทางแห่งความดีงามของมัน และเราจะคงเป็นเช่นนั้นตราบเท่าที่เรายังมีชีวิตอยู่ โดยเชื่อมั่นว่า นี่คือห่วงแรกในสายโซ่แห่งการฟื้นฟูที่เราปรารถนา และอียิปต์เป็นส่วนหนึ่งของมาตุภูมิอาหรับโดยรวม และเมื่อเราทำงานเพื่ออียิปต์ เราก็กำลังทำงานเพื่อความเป็นอาหรับ เพื่อโลกตะวันออก และเพื่ออิสลาม

และไม่เป็นที่เสียหายแก่เราแต่อย่างใดในเรื่องทั้งหมดนี้ ที่เราจะให้ความสนใจต่อประวัติศาสตร์ของอียิปต์โบราณ และต่อวิทยาการและความรู้ต่าง ๆ ที่ชาวอียิปต์โบราณได้ล้ำหน้าผู้คนทั้งหลายไปก่อน ดังนั้นเราจึงยินดีต้อนรับ

...อียิปต์โบราณในฐานะประวัติศาสตร์ที่มีทั้งเกียรติภูมิ ความรู้ และวิทยาการ แต่เราจะต่อต้านแนวคิดนี้ด้วยกำลังทั้งหมดที่เรามี หากมันถูกนำมาใช้เป็นแนวทางปฏิบัติที่มุ่งจะย้อมอียิปต์ให้มีสีสันเช่นนั้น และเรียกร้องอียิปต์ให้หวนกลับไปสู่มัน หลังจากที่อัลลอฮ์ได้ทรงชี้นำอียิปต์ด้วยคำสอนของอิสลาม ทรงเปิดหัวอกของอียิปต์ให้กว้างขวาง ทรงใช้อิสลามส่องสว่างแก่การมองเห็นของอียิปต์ และทรงเพิ่มพูนเกียรติและความรุ่งโรจน์ให้เหนือกว่าเกียรติภูมิเดิม ด้วยเหตุนั้นพระองค์จึงทรงชำระอียิปต์ให้พ้นจากสิ่งที่เคยติดมากับประวัติศาสตร์ดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นมลทินแห่งการบูชารูปเคารพ คราบสกปรกแห่งชิริก และประเพณีของยุคญาฮิลิยะฮ์

إذا ذل العرب ذل الإسلام

ข. ความเป็นอาหรับ หรือสันนิบาตอาหรับ: ในดะอ์วะฮ์ของเราก็ให้ความสำคัญที่โดดเด่นและมีส่วนอย่างเต็มที่แก่เรื่องนี้เช่นกัน ชาวอาหรับคือประชาชาติแรกของอิสลามและเป็นกลุ่มชนที่ได้รับการคัดเลือก ช่างเป็นความจริงดังที่ท่านนบี ﷺ กล่าวไว้ว่า «เมื่อชาวอาหรับต่ำต้อย อิสลามก็ต่ำต้อย» อิสลามจะไม่มีวันฟื้นตัวขึ้นได้หากปราศจากความเป็นเอกภาพของประชาชาติอาหรับและการตื่นตัวของพวกเขา ทุกตารางนิ้วของแผ่นดินในดินแดนอาหรับ เราถือว่าเป็นส่วนหนึ่งจากใจกลางแผ่นดินของเราและแก่นแท้แห่งมาตุภูมิของเรา พรมแดนทางภูมิศาสตร์และการแบ่งแยกทางการเมืองเหล่านี้จะไม่มีวันทำลายความหมายของเอกภาพอาหรับอิสลามในจิตใจของเราได้เลย เอกภาพที่ได้รวมหัวใจทั้งหลายไว้บนความหวังเดียวกัน และได้ทำให้ดินแดนทั้งหมดนี้เป็นประชาชาติเดียวกัน ไม่ว่าผู้พยายามทั้งหลายจะพยายามเพียงใด และพวกชุอูบิยะฮ์จะกุเรื่องขึ้นมาอย่างไรก็ตาม

ความหมายที่งดงามที่สุดประการหนึ่งในเรื่องนี้ คือสิ่งที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้กำหนดไว้ในฐานะความหมายของความเป็นอาหรับ โดยท่านได้อธิบายว่ามันคือภาษาและอิสลาม

يا أيها الناس إن الرب واحد , والأب واحد ، والدين واحد ، وليست العربية بأحدكم من أب ولا أم ، وإنما هي اللسان فمن تكلم بالعربية فهو عربي

อัล-หาฟิซ อิบนุอะซากิร ได้รายงานพร้อมสายรายงานของท่านจากมาลิก ถึงคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ว่า «โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงพระผู้อภิบาลนั้นมีเพียงหนึ่งเดียว บิดาก็มีเพียงหนึ่งเดียว และศาสนาก็มีเพียงหนึ่งเดียว ความเป็นอาหรับนั้นมิได้มาจากบิดาหรือมารดาของผู้ใดในหมู่พวกท่าน หากแต่มันคือภาษาเท่านั้น ดังนั้นผู้ใดพูดภาษาอาหรับ เขาก็คือชาวอาหรับ»

ด้วยเหตุนี้เราจึงรู้ว่า ประชาชาติต่าง ๆ ที่แผ่ขยายตั้งแต่อ่าวเปอร์เซียไปจนถึงแทนเจียร์และมาร์ราเกชริมมหาสมุทรแอตแลนติกนั้น ล้วนเป็นชาวอาหรับทั้งสิ้น มีอะกีดะฮ์เป็นสิ่งที่รวมพวกเขาไว้ และมีภาษาเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงระหว่างกัน ยิ่งไปกว่านั้นยังมีสภาพที่กลมกลืนกันเป็นเครื่องผูกพัน คือการอยู่บนผืนแผ่นดินเดียวกันที่ต่อเนื่องเชื่อมโยงและคล้ายคลึงกัน ไม่มีสิ่งใดกั้นขวางระหว่างส่วนต่าง ๆ ของมัน และไม่มีสิ่งใดแบ่งแยกระหว่างพรมแดนของมัน และเราเชื่อว่า ขณะที่เราทำงานเพื่อความเป็นอาหรับ เราก็กำลังทำงานเพื่ออิสลามและเพื่อความดีงามของโลกทั้งมวล

ค. ความเป็นตะวันออก: ในดะอ์วะฮ์ของเราก็ให้ความสำคัญแก่เรื่องนี้เช่นกัน แม้ว่าความหมายที่รวมความรู้สึกของผู้คนไว้ในเรื่องนี้จะเป็นความหมายชั่วคราวที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญก็ตาม สิ่งที่ก่อให้เกิดความหมายนี้คือความหยิ่งผยองของตะวันตกในอารยธรรมของตน ความหลงใหลอย่างเกินเลยในความเจริญของตน และการแยกตัวออกจากประชาชาติเหล่านี้ที่ตะวันตกเรียกว่าประชาชาติตะวันออก ตลอดจนการแบ่งโลกออกเป็นตะวันออกและตะวันตก และการป่าวประกาศการแบ่งแยกนี้ แม้กระทั่งในคำกล่าวอันเลื่องชื่อของกวีคนหนึ่งของพวกเขาที่ว่า "ตะวันออกก็คือตะวันออก ตะวันตกก็คือตะวันตก และทั้งสองไม่อาจมาบรรจบกันได้" ความหมายที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญนี้เองที่ทำให้ชาวตะวันออกถือว่าตนเป็นแถวหนึ่งที่ยืนประจันหน้ากับแถวของตะวันตก แต่เมื่อใดที่ตะวันตกหวนกลับสู่ความยุติธรรม และละทิ้งหนทางแห่งการรุกรานและการกดขี่ ความคลั่งพวกพ้องที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญนี้ก็จะสลายไป และจะมีแนวคิดใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้นเข้ามาแทนที่ นั่นคือแนวคิดแห่งการร่วมมือกันระหว่างประชาชาติต่าง ๆ ในสิ่งที่เป็นความดีงามและความก้าวหน้าของพวกเขา

ง. ส่วนความเป็นสากล หรือความเป็นมนุษยชาติ: นี่คือเป้าหมายที่สูงส่งที่สุดและจุดหมายอันยิ่งใหญ่ที่สุดของเรา และเป็นห่วงโซ่ข้อสุดท้ายในสายโซ่แห่งการปฏิรูป โลกกำลังมุ่งหน้าไปสู่สิ่งนั้นอย่างไม่...

…อย่างแน่นอน ดังนั้น การรวมตัวกันของประชาชาติต่าง ๆ การรวมกลุ่มกันของเชื้อชาติและชนชาติ การที่ผู้อ่อนแอผนึกเข้าหากันเพื่อให้ได้มาซึ่งพลังจากการผนึกรวมนี้ และการที่ผู้กระจัดกระจายมารวมกันเพื่อพบความอบอุ่นแห่งเอกภาพ ทั้งหมดนี้ล้วนปูทางไปสู่ความเป็นใหญ่ของแนวคิดสากล และการที่แนวคิดนี้จะเข้ามาแทนที่แนวคิดชาตินิยมแบบชนชาติที่ผู้คนเคยศรัทธามาก่อน ผู้คนจำเป็นต้องมีความเชื่อเช่นนั้นเพื่อให้เซลล์ดั้งเดิมได้รวมตัวกัน แล้วต่อมาก็จำเป็นต้องละทิ้งมันเพื่อให้กลุ่มใหญ่ ๆ ได้ผสานกัน และเพื่อให้เอกภาพขั้นสุดท้ายบรรลุผลด้วยการผสานนี้ นี่คือขั้นตอนต่าง ๆ ที่แม้กาลเวลาจะทำให้มันล่าช้าไป แต่มันก็ต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน เพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะยึดมันเป็นเป้าหมาย ตั้งมันไว้เป็นอุดมคติต่อหน้าต่อตาเรา และวางอิฐแต่ละก้อนของสิ่งก่อสร้างแห่งมนุษยชาตินี้ โดยมิใช่หน้าที่ของเราที่จะต้องทำให้สิ่งก่อสร้างนั้นเสร็จสมบูรณ์ เพราะทุกกำหนดเวลาย่อมมีบันทึกไว้แล้ว

และหากว่าในโลกปัจจุบันมีการเรียกร้องมากมายและระบบต่าง ๆ จำนวนมาก ซึ่งส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความคลั่งชาตินิยมที่เร้าใจหัวใจของชนชาติต่าง ๆ และปลุกเร้าอารมณ์ของประชาชาติ บทเรียนอันโหดร้ายที่โลกได้รับจากผลพวงของพลังอันหยิ่งผยองนี้ ย่อมรับประกันได้ว่าผู้คนจะกลับคืนสู่ความถูกต้อง และหวนกลับสู่การร่วมมือและภราดรภาพ

แท้จริงอิสลามได้วางแนวทางนี้ไว้ให้แก่โลก โดยได้รวมอะกีดะฮ์ให้เป็นหนึ่งเดียวก่อน จากนั้นจึงรวมระบบและการปฏิบัติให้เป็นหนึ่งเดียว และความหมายอันสูงส่งและน่าอัศจรรย์นี้ก็ปรากฏอยู่ในทุกแขนงของการปฏิบัติ

شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِيهِ

พระผู้อภิบาลของมนุษย์นั้นมีหนึ่งเดียว ที่มาของศาสนามีหนึ่งเดียว บรรดานบีทั้งหมดล้วนได้รับการเทิดทูนและยกย่อง คัมภีร์จากฟากฟ้าทั้งหมดล้วนมาจากอัลลอฮ์ และเป้าหมายที่มุ่งหวังคือการรวมหัวใจเข้าด้วยกัน «พระองค์ได้ทรงบัญญัติศาสนาแก่พวกเจ้า ดังที่พระองค์ได้ทรงสั่งเสียไว้แก่นูห์ และที่เราได้วะฮีย์แก่เจ้า และที่เราได้สั่งเสียไว้แก่อิบรอฮีม มูซา และอีซา ว่าพวกเจ้าจงดำรงศาสนาไว้ และอย่าแตกแยกกันในเรื่องนั้น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:13) อัลกุรอานเป็นภาษาอาหรับ และเป็นรากฐานของศาสนานี้ ส่วนการละหมาดซึ่งเป็นรุก่นหนึ่งนั้นเป็นการทำความดีเพื่อใกล้ชิดอัลลอฮ์ที่ประเสริฐที่สุด และนั่นคือวิธีการในทางปฏิบัติที่นำไปสู่เอกภาพทางภาษา หลังจากเอกภาพทางอีมาน

การละหมาดนี้ ซะกาตนั้น ตลอดจนการทำฮัจญ์และการถือศีลอด ทั้งหมดล้วนเป็นบทบัญญัติทางสังคมที่มุ่งหมายเพื่อกระชับเอกภาพ รวมความเป็นหนึ่งเดียว ขจัดความแตกต่าง และเปิดม่านกั้นและอุปสรรคระหว่างมนุษยชาติ

ด้วยเหตุนี้ การเรียกร้องของเราจึงมีหลายขั้นตอน ซึ่งเราหวังว่าจะบรรลุผลทีละขั้นตามลำดับ และหวังว่าเราจะผ่านพ้นมันไปได้ทั้งหมด แล้วไปถึงเป้าหมายในท้ายที่สุด

เราหวังว่าจะมีรัฐมุสลิมเกิดขึ้นในอียิปต์ที่โอบอุ้มการเรียกร้องสู่อิสลาม รวมความเป็นหนึ่งเดียวของชาวอาหรับ ทำงานเพื่อประโยชน์ของพวกเขา ปกป้องมุสลิมทั่วทุกมุมโลกจากการรุกรานของผู้รุกรานทุกคน เผยแผ่พจนารถของอัลลอฮ์ และประกาศสาส์นของพระองค์ «จนกระทั่งไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:39)

حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِ

การตื่นตัวของจิตวิญญาณ – อีมาน เกียรติศักดิ์ และความหวัง

ผู้คนมักมองการเรียกร้องต่าง ๆ ที่การแสดงออกในทางปฏิบัติและรูปลักษณ์ภายนอก และมักละเลยที่จะมองถึงแรงจูงใจทางจิตใจและแรงบันดาลใจทางจิตวิญญาณ ซึ่งแท้จริงแล้วคือพลังหนุนเสริมและอาหารหล่อเลี้ยงของการเรียกร้องเหล่านั้น และชัยชนะของการเรียกร้องย่อมขึ้นอยู่กับสิ่งเหล่านี้

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

และความเจริญงอกงามของมัน และนี่คือความจริงที่ไม่มีผู้ใดโต้แย้ง นอกจากผู้ที่ห่างไกลจากการศึกษาการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ต่าง ๆ และการรู้จักความลับของมัน เบื้องหลังรูปลักษณ์ภายนอกทั้งหมดของดะอ์วะฮ์ทุกดะอ์วะฮ์ มีจิตวิญญาณที่ผลักดัน และพลังภายในที่ขับเคลื่อน ครอบงำ และผลักดันไปสู่มัน เป็นไปไม่ได้ที่ประชาชาติใดจะลุกขึ้นได้ หากปราศจากการตื่นตัวที่แท้จริงนี้ในจิตใจ จิตวิญญาณ และความรู้สึก «แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าจึงกล่าวได้ว่า สิ่งแรกที่เราให้ความสำคัญในดะอ์วะฮ์ของเรา และสิ่งสำคัญที่สุดที่เราพึ่งพาเพื่อความเจริญงอกงาม การปรากฏ และการแผ่ขยายของมัน คือการตื่นตัวทางจิตวิญญาณที่เปี่ยมด้วยพลังนี้ สิ่งแรกที่เราต้องการคือการตื่นของจิตวิญญาณ การมีชีวิตของหัวใจ และการตื่นตัวอย่างแท้จริงในจิตสำนึกและความรู้สึก เรามิได้สนใจที่จะพูดถึงสิ่งที่เราต้องการจากดะอ์วะฮ์นี้ในด้านแขนงต่าง ๆ ของการปฏิรูปในภาคปฏิบัติด้านต่าง ๆ มากเท่ากับที่เราสนใจจะปลูกฝังแนวคิดนี้ให้หยั่งลึกในจิตใจ

เราต้องการจิตใจที่มีชีวิต แข็งแกร่ง และหนุ่มแน่น หัวใจที่ใหม่และเต้นระรัว ความรู้สึกที่หวงแหน ลุกโชนและร้อนแรง จิตวิญญาณที่ทะเยอทะยาน มุ่งมั่น และพร้อมจะทะยานไปข้างหน้า ซึ่งวาดภาพอุดมคติอันสูงส่งและเป้าหมายอันสูงเด่น เพื่อจะยกระดับตนไปสู่มัน มุ่งมองไปยังมัน แล้วไปให้ถึงมัน และจำเป็นต้องกำหนดเป้าหมายและอุดมคติเหล่านี้ให้ชัดเจน จำเป็นต้องรวบรวมอารมณ์และความรู้สึกเหล่านี้ไว้ และจำเป็นต้องทำให้มันหยั่งลึกจนกลายเป็นอะกีดะฮ์ที่ไม่รับการโต้แย้ง และไม่เปิดช่องให้แก่ความสงสัยหรือความคลางแคลงใด ๆ หากปราศจากการกำหนดและการหยั่งรากนี้ การตื่นตัวเช่นนี้ก็จะเป็นเหมือนลำแสงที่หลงทางในทะเลทราย ไม่มีทั้งความสว่างและความอบอุ่น ดังนั้น ขอบเขตของเป้าหมายคืออะไร และจุดสิ้นสุดของมันอยู่ที่ใด?!

แท้จริงเรามุ่งดำเนินดะอ์วะฮ์ของเราตามแนวทางของดะอ์วะฮ์แรก และพยายามให้ดะอ์วะฮ์ยุคใหม่นี้เป็นเสียงสะท้อนที่แท้จริงของดะอ์วะฮ์ในอดีตที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ประกาศไว้ ณ หุบเขาบัฏฮาอ์แห่งมักกะฮ์เมื่อพันกว่าปีมาแล้ว ช่างสมควรยิ่งนักที่เราจะย้อนความคิดและจินตนาการของเรากลับไปยังยุคสมัยที่สว่างไสวด้วยแสงแห่งการเป็นนบี และงดงามด้วยความยิ่งใหญ่ของวะห์ยู เพื่อเราจะได้ยืนอยู่เบื้องหน้าครูคนแรก ผู้เป็นนายแห่งนักอบรมขัดเกลาทั้งหลาย และเป็นความภาคภูมิของบรรดาเราะซูลผู้ชี้นำ เพื่อเราจะได้รับการปฏิรูปจากท่านอีกครั้งหนึ่ง และศึกษาขั้นตอนของดะอ์วะฮ์อีกครั้งหนึ่ง

แสงสว่างใดเล่าจากความเจิดจ้าของดวงตะวันแห่งพระผู้เป็นเจ้า ที่ท่านนบีผู้ทรงเกียรติได้จุดขึ้นในหัวใจของบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน จนหัวใจเหล่านั้นเปล่งประกายและสว่างไสวหลังจากที่เคยมืดมิดและมืดมน? และน้ำใดเล่าจากความอุดมแห่งชีวิตทางจิตวิญญาณ ที่ท่านได้หลั่งรดลงบนหัวใจเหล่านั้น จนมันเคลื่อนไหว พองฟู ดอกไม้ผลิบานงอกงาม แตกใบด้วยจิตสำนึกและความรู้สึก และอารมณ์ความรู้สึกและมโนธรรมก็เติบโตขึ้นในนั้น?!

แท้จริงท่านนบี ﷺ ได้หยั่งความรู้สึกทั้งสามประการนี้ลงในหัวใจของบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน จนหัวใจเหล่านั้นเปล่งประกายด้วยความรู้สึกเหล่านี้และถูกประทับไว้ด้วยมัน

(ก) ท่านได้หยั่งลงในหัวใจของพวกเขาว่า สิ่งที่ท่านนำมานั้นคือสัจธรรม และสิ่งอื่นจากนั้นคือความเท็จ และสาส์นของท่านคือสาส์นที่ดีที่สุด แนวทางของท่านคือแนวทางที่ประเสริฐที่สุด และบทบัญญัติของท่านคือระบบที่สมบูรณ์ที่สุด ซึ่งความผาสุกของมนุษย์ทั้งมวลจะบรรลุได้ด้วยมัน และท่านได้อ่านอายะฮ์จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ให้พวกเขาฟัง ซึ่งยิ่งเพิ่มความหมายนี้ให้มั่นคงในจิตใจและยึดแน่นในหัวใจ ดังนี้:

فَٱسْتَمْسِكْ بِٱلَّذِىٓ أُوحِىَ إِلَيْكَ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٤٣﴾ وَإِنَّهُۥ لَذِكْرٌ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ ۖ وَسَوْفَ تُسْـَٔلُونَ ﴿٤٤﴾

فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلْحَقِّ ٱلْمُبِينِ ﴿٧٩﴾

ثُمَّ جَعَلْنَـٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَٱتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٨﴾

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا ﴿٦٥﴾

«ดังนั้น เจ้าจงยึดมั่นในสิ่งที่ถูกวะฮีย์แก่เจ้า แท้จริงเจ้าอยู่บนแนวทางอันเที่ยงตรง และแท้จริงมันเป็นเกียรติแก่เจ้าและแก่กลุ่มชนของเจ้า และพวกเจ้าจะถูกสอบสวน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:43-44), «ดังนั้น เจ้าจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์เถิด แท้จริงเจ้าอยู่บนสัจธรรมอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:79), «แล้วเราได้ให้เจ้าอยู่บนบทบัญญัติหนึ่งแห่งกิจการ (ศาสนา) ดังนั้นเจ้าจงปฏิบัติตามมัน และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของบรรดาผู้ที่ไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-ญาษิยะฮ์ 45:18), «ไม่ใช่เช่นนั้น ขอสาบานด้วยพระเจ้าของเจ้า พวกเขาจะยังไม่ศรัทธา จนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินในสิ่งที่ขัดแย้งกันระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาไม่พบความอึดอัดใจใด ๆ ในตัวของพวกเขาต่อสิ่งที่เจ้าได้ตัดสินไป และพวกเขายอมจำนนอย่างสิ้นเชิง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:65)

พวกเขาจึงศรัทธาต่อสิ่งนี้ ยึดถือเป็นความเชื่อมั่น และดำเนินการตามนั้น

(ข) และได้ถูกประทานลงในหัวใจของพวกเขาว่า ตราบใดที่พวกเขาเป็นผู้อยู่บนสัจธรรม และตราบใดที่พวกเขาเป็นผู้แบกสาส์นแห่งแสงสว่าง ในขณะที่ผู้อื่นซวนเซอยู่ในความมืดมิด และตราบใดที่พวกเขามีทางนำจากฟากฟ้าอยู่ในมือเพื่อชี้นำแผ่นดิน เมื่อเป็นเช่นนั้นพวกเขาก็จำต้องเป็นครูของมวลมนุษย์ และนั่งอยู่ในตำแหน่งต่อผู้อื่นดังเช่นครูต่อศิษย์ของเขา คือ เอาใจใส่ดูแลเขา ชี้แนะเขา ขัดเกลาเขาให้เที่ยงตรง ประคับประคองเขา นำพาเขาไปสู่ความดี และชี้ทางให้เขาสู่หนทางอันเที่ยงตรง

และอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้มายืนยันความหมายนี้ และเพิ่มความชัดเจนให้แก่มันยิ่งขึ้น พวกเขาจึงรับจากท่านนบีของพวกเขาซึ่งวะฮีย์จากฟากฟ้าว่า

كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ

«พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่ดีเยี่ยมที่ถูกให้อุบัติขึ้นเพื่อมวลมนุษย์ โดยที่พวกเจ้าใช้ให้กระทำในสิ่งที่ชอบ และห้ามปรามจากสิ่งที่มิชอบ และพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:110), «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติสายกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษย์ทั้งหลาย และเพื่อท่านเราะซูลจะได้เป็นสักขีพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143), «และพวกเจ้าจงต่อสู้ดิ้นรนในทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริง พระองค์ได้ทรงเลือกพวกเจ้า และพระองค์มิได้ทรงให้มีความลำบากใด ๆ แก่พวกเจ้าในศาสนา» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

พวกเขาจึงศรัทธาต่อสิ่งนี้ด้วย ยึดถือเป็นความเชื่อมั่น และดำเนินการตามนั้น

(ค) และได้ถูกประทานลงในหัวใจของพวกเขาว่า ตราบใดที่พวกเขายังคงศรัทธาต่อสัจธรรมนี้ ภาคภูมิใจในการสังกัดอยู่กับมัน แท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกเขา ทรงช่วยเหลือพวกเขา ทรงชี้นำพวกเขา ทรงประทานชัยชนะแก่พวกเขา ทรงสนับสนุนพวกเขา และทรงเสริมกำลังแก่พวกเขาเมื่อผู้คนทอดทิ้งพวกเขา ทรงปกป้องพวกเขาเมื่อพวกเขาขาดผู้ช่วยเหลือ และพระองค์ทรงอยู่กับพวกเขาไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ ณ ที่ใด และหากกองทัพแห่งแผ่นดินไม่ลุกขึ้นยืนหยัดร่วมกับพวกเขา ความช่วยเหลือจากกองทัพแห่งฟากฟ้าก็จะลงมายังพวกเขา และพวกเขาได้อ่านความหมายอันสูงส่งเหล่านี้อย่างชัดแจ้งในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ว่า

إِنَّ ٱلْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿١٢٨﴾

أَنَّ ٱلْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِىَ ٱلصَّـٰلِحُونَ ﴿١٠٥﴾

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾

كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٢١﴾

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢١﴾

إِذْ يُوحِى رَبُّكَ إِلَى ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ أَنِّى مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟

وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٤٧﴾

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ

«แท้จริงแผ่นดินนั้นเป็นของอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้มันเป็นมรดกแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์ และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:128), «แท้จริงแผ่นดินนั้น ปวงบ่าวของข้าที่เป็นคนดีจะได้รับมันเป็นมรดก» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:105), «และแน่นอน อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือ (ศาสนาของ) พระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเดชานุภาพ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40), «อัลลอฮ์ทรงกำหนดไว้แล้วว่า แน่นอนข้าและบรรดาเราะซูลของข้าจะเป็นผู้มีชัยชนะ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเดชานุภาพ» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:21), «และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่ว่ามนุษย์ส่วนมากไม่รู้» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21), «จงรำลึกขณะที่พระเจ้าของเจ้าทรงวะฮีย์แก่มะลาอิกะฮ์ว่า แท้จริงข้าอยู่กับพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงทำให้บรรดาผู้ศรัทธามั่นคงเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:12), «และเป็นหน้าที่ของเราที่จะช่วยเหลือบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:47), «และเราประสงค์ที่จะประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5)

พวกเขาได้อ่านสิ่งนี้และเข้าใจมันเป็นอย่างดี พวกเขาจึงศรัทธาต่อมัน ยึดถือเป็นความเชื่อมั่น และดำเนินการตามนั้น

และด้วยความรู้สึกทั้งสามประการนี้ คือ การศรัทธาในความยิ่งใหญ่ของสาส์น ความภาคภูมิใจในการยึดถือสาส์นนั้น และความหวังในการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ต่อสาส์นนั้น ผู้นำคนแรก ﷺ ได้ปลุกให้ความรู้สึกเหล่านี้ฟื้นคืนชีวิตขึ้นในหัวใจ

…บรรดาผู้ศรัทธาจากหมู่ศอฮาบะฮ์ของท่านด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์ และท่านได้กำหนดเป้าหมายในชีวิตนี้แก่พวกเขา แล้วพวกเขาก็มุ่งออกไปพร้อมกับแบกสาส์นของพวกเขาไว้ ซึ่งถูกรักษาไว้ในหัวอกหรือในมุศหัฟของพวกเขา ปรากฏชัดอยู่ในจริยธรรมและการกระทำของพวกเขา ภาคภูมิใจในเกียรติที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่พวกเขา และมั่นใจในความช่วยเหลือและการสนับสนุนของพระองค์ แผ่นดินจึงยอมสยบต่อพวกเขา และพวกเขาได้สถาปนาอารยธรรมแห่งหลักการอันประเสริฐ และวัฒนธรรมแห่งจริยธรรมอันเปี่ยมด้วยความเมตตาและความยุติธรรมขึ้นเหนือโลก และได้เปลี่ยนความชั่วร้ายของวัตถุนิยมอันแข็งกระด้างในโลกนั้นให้เป็นความดีงามแห่งร็อบบานียะฮ์อันจีรังยั่งยืน และอัลลอฮ์ไม่ทรงประสงค์สิ่งใดนอกจากจะทรงทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์

ความรู้สึกทั้งสามประการนี้ คือสิ่งที่เราเรียกร้องผู้คนไปสู่เป็นอันดับแรก

โอ้มวลมนุษย์ ก่อนที่เราจะพูดกับพวกท่านในการเชิญชวนนี้ถึงเรื่องการละหมาดและการถือศีลอด เรื่องการตัดสินและการปกครอง เรื่องประเพณีและอิบาดะฮ์ เรื่องระบบต่าง ๆ และมุอามะลาต เราขอพูดกับพวกท่านถึงเรื่องหัวใจที่มีชีวิต วิญญาณที่มีชีวิต จิตใจที่มีความรู้สึก มโนธรรมที่ตื่นตัว และอีมานอันลึกซึ้งต่อหลักทั้งสามประการนี้ ได้แก่ การศรัทธาต่อความยิ่งใหญ่ของสาส์น ความภาคภูมิใจในการยึดถือสาส์นนั้น และความหวังในการสนับสนุนของอัลลอฮ์ต่อสาส์นนั้น แล้วพวกท่านเป็นผู้ศรัทธาแล้วหรือยัง?

ปัจเจกบุคคลมุสลิม ครอบครัวมุสลิม และประชาชาติมุสลิม

ความรู้สึกอันแรงกล้านี้ ซึ่งจะต้องเอ่อล้นอยู่ในจิตใจ และการตื่นตัวทางจิตวิญญาณนี้ ซึ่งเราเรียกร้องผู้คนไปสู่ จำเป็นต้องมีผลในทางปฏิบัติในชีวิตของพวกเขา! และจำเป็นอย่างไม่ต้องสงสัยว่าจะต้องมีการฟื้นฟูในทางปฏิบัติตามมา ซึ่งครอบคลุมทั้งปัจเจกบุคคล ครอบครัว และสังคม

(ก) การตื่นตัวนี้จะทำงานในตัวปัจเจกบุคคล แล้วเมื่อนั้นเขาก็จะกลายเป็นแบบอย่างที่ยืนหยัดของสิ่งที่อิสลามต้องการในตัวบุคคล… แท้จริงอิสลามต้องการให้ปัจเจกบุคคลมีมโนธรรมที่มีความรู้สึก ซึ่งสามารถลิ้มรสความงามและความน่าเกลียด มีการรับรู้ที่ถูกต้องซึ่งเข้าใจสิ่งที่ถูกและสิ่งที่ผิด มีเจตนารมณ์อันเด็ดเดี่ยวที่ไม่อ่อนแอและไม่อ่อนข้อต่อหน้าสัจธรรม และมีร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรง ซึ่งแบกรับภาระหน้าที่ของความเป็นมนุษย์ได้อย่างเต็มที่ และเป็นเครื่องมือที่ดีในการทำให้เจตนารมณ์ที่ดีบรรลุผล และช่วยเหลือสัจธรรมและความดี

อิสลามได้วางบทบัญญัติส่วนบุคคลไว้บนหลักเกณฑ์ที่นำไปสู่ผลลัพธ์เหล่านี้ทั้งหมด ในการพินิจพิจารณาตามแนวทางอิสลามมีสิ่งที่ยกระดับสติปัญญาและความคิด และผลักดันให้เปิดเผยความลี้ลับของจักรวาลและรู้จักรายละเอียดอันลึกซึ้งของการมีอยู่

ในจริยธรรมอิสลามมีสิ่งที่บ่มเพาะเจตนารมณ์อันเด็ดเดี่ยวและความมุ่งมั่นอันแน่วแน่เด็ดขาด และในระบบอิสลามเกี่ยวกับการกิน การดื่ม การนอน และสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับเรื่องราวในชีวิต มีสิ่งที่หากปัจเจกบุคคลปฏิบัติตาม ก็จะรักษาร่างกายของเขาให้พ้นจากภัยร้ายที่ไม่มีทางรักษา และจะยังคงเป็นเกราะป้องกันจากโรคร้ายที่คร่าชีวิต

ด้วยเหตุนี้ เราจึงเห็นว่าจำเป็นที่พี่น้องมุสลิมจะต้องทำอิบาดะฮ์ตามที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาเพื่อยกระดับมโนธรรมของเขา ศึกษาหาความรู้เท่าที่เขาสามารถเพื่อให้การรับรู้ของเขากว้างขวาง ประพฤติตนตามจริยธรรมอิสลามเพื่อเสริมสร้างเจตนารมณ์ของเขา และยึดมั่นในระบบของอิสลามในการกิน การดื่ม และการนอน เพื่ออัลลอฮ์จะทรงรักษาร่างกายของเขาให้พ้นจากภัยร้ายของโรคภัยไข้เจ็บ

และเมื่ออิสลามวางหลักการเหล่านี้ อิสลามมิได้วางไว้สำหรับผู้ชายแล้วละเลยผู้หญิง แต่ในด้านปัจเจกบุคคลนี้ ทั้งสองเพศในอิสลามเท่าเทียมกัน ดังนั้นพี่น้องมุสลิมะฮ์จึงต้องเป็นเช่นเดียวกับพี่น้องมุสลิมชาย ทั้งในความละเอียดอ่อนของจิตใจ ความสูงส่งของความเข้าใจ ความดีงามของอุปนิสัย และความแข็งแรงสมบูรณ์ของร่างกาย

(ข) การปฏิรูประดับปัจเจกบุคคลนี้จะส่งผลต่อครอบครัว เพราะครอบครัวคือกลุ่มของปัจเจกบุคคล เมื่อผู้ชายดีและผู้หญิงดี ซึ่งทั้งสองเป็นเสาหลักของครอบครัว ทั้งสองย่อมสามารถสร้างบ้านที่เป็นแบบอย่างตามหลักการที่อิสลามวางไว้ได้ อิสลามได้วางหลักการของครัวเรือนไว้อย่างรัดกุม โดยชี้แนะให้เลือกคู่ครองอย่างดี อธิบายวิธีการที่ดีที่สุดในการผูกพันเป็นคู่ครอง กำหนดสิทธิและหน้าที่ และกำหนดให้ทั้งสองฝ่ายต้องดูแลผลผลิตของการแต่งงานนี้จนเติบโตและสุกงอม โดยไม่ทำอย่างเล่น ๆ และไม่ละเลย อิสลามยังแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่ขวางกั้นชีวิตคู่นี้ด้วยการเยียวยาที่ละเอียดที่สุด และวางแนวทางสายกลางไว้ในทุกทัศนะของตน ไม่หย่อนยานและไม่เกินเลย

(ค) เมื่อครอบครัวดี ประชาชาติซึ่งเป็นที่รวมของครอบครัวเหล่านี้ก็ย่อมดี เพราะครอบครัวก็คือประชาชาติขนาดย่อม และประชาชาติก็คือครอบครัวขนาดใหญ่ อิสลามได้วางหลักการของชีวิตสังคมที่ผาสุกไว้ให้แก่ประชาชาติ โดยผูกสายสัมพันธ์แห่งภราดรภาพไว้ระหว่างสมาชิกของประชาชาติ และทำให้ภราดรภาพนั้นควบคู่กับอีมาน ยกระดับความสัมพันธ์นี้ขึ้นสู่ความรัก กระทั่งถึงขั้นการเสียสละให้ผู้อื่นก่อนตนเอง และขจัดทุกสิ่งที่จะฉีกทำลายสายสัมพันธ์เหล่านี้หรือทำให้ความผูกพันเหล่านี้อ่อนแอลง อิสลามกำหนดสิทธิ หน้าที่ และความสัมพันธ์ต่าง ๆ ไว้ ความเป็นบิดามารดามีสิทธิของตนและมีหน้าที่ของตน ความเป็นบุตรก็เช่นเดียวกัน บรรดาญาติใกล้ชิดก็มีสิทธิของพวกเขาและมีหน้าที่ของพวกเขา อิสลามได้แจกแจงภารกิจของผู้ปกครองและผู้ใต้ปกครองไว้อย่างละเอียดที่สุด และอธิบายบทบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมระหว่างผู้คนไว้อย่างชัดแจ้งที่สุด อิสลามมิได้ให้ผู้ใดมีความเหนือกว่าผู้อื่นนอกจากด้วยความยำเกรง (ตักวา) จึงไม่มีนายและไม่มีบ่าว ไม่มีเจ้าและไม่มีทาส หากแต่ผู้คนในสายพระเนตรของอัลลอฮ์นั้นเท่าเทียมกันดั่งซี่หวี พวกเขาแตกต่างกันก็ด้วยการประกอบความดีเท่านั้น ในทำนองเดียวกัน อิสลามได้กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างประชาชาติต่าง ๆ และอธิบายสิทธิและหน้าที่ของแต่ละกลุ่มในนั้น โดยไม่ละเว้นเรื่องใดไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ เว้นแต่ได้ระบุไว้ครบถ้วน

หลังจากนั้น อิสลามได้แก้ไขปัญหาของสังคมต่าง ๆ ประการแรกด้วยการป้องกันสิ่งที่นำไปสู่ปัญหา และประการที่สองด้วยการถอนรากถอนโคนปัญหาที่อาจเกิดขึ้น ทุกปัญหาสังคมจึงมีวิธีเยียวยาในอิสลาม และยาขนานแรกในการเยียวยาทุกอย่างคือความดีงามของจิตใจ และความเป็นปึกแผ่นช่วยเหลือกันทางสังคมในหมู่มนุษยชาติ

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾

อิสลามครอบคลุมทั้งหมดนี้โดยไม่ดำเนินไปในทางแห่งความยากลำบาก และไม่บังคับให้ผู้คนทำสิ่งที่นำไปสู่ความคับแค้น แต่ต้องการความง่ายดายแก่ผู้คน และไม่ต้องการความยากลำบากแก่พวกเขา อิสลามวางหลักการทั่วไป และปล่อยรายละเอียดปลีกย่อยไว้ วางแนวทางการนำไปปฏิบัติ แล้วมอบให้กาลเวลาและยุคสมัยทำหน้าที่ของมัน ด้วยเหตุนี้อิสลามจึงเป็นบทบัญญัติสำหรับทุกยุคทุกสมัยและทุกสถานที่ และด้วยเหตุนี้อิสลามจึงกำหนดให้เผยแผ่ดะอ์วะฮ์จนครอบคลุมมนุษย์ทั้งมวล และพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งก็จะเป็นจริงที่ว่า «และเรามิได้ส่งเจ้ามาเพื่ออื่นใด นอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:107)

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ

และเมื่อใดที่ความรู้สึกที่เราได้กล่าวถึงข้างต้นนี้เข้มแข็งขึ้น และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เราได้วางไว้ในตอนนี้ คือระบบของอิสลามได้ถูกนำมาปฏิบัติใช้กับปัจเจกบุคคล ครอบครัว และประชาชาติ และสาส์นได้เข้าถึงทั้งหัวใจและโสตประสาทแล้ว เมื่อนั้นแนวคิดของเราก็ประสบความสำเร็จ และการเรียกร้องเชิญชวนของเราก็ได้รับการตอบรับ «และอัลลอฮ์ไม่ทรงยอมนอกจากจะทรงทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

ระหว่างลักษณะที่เป็นอิสระกับลักษณะที่เป็นการลอกเลียนแบบ

เราต้องการปัจเจกบุคคลที่เป็นมุสลิม ครอบครัวที่เป็นมุสลิม และประชาชนที่เป็นมุสลิม แต่ก่อนหน้านั้นเราต้องการให้แนวคิดอิสลามมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง จนกระทั่งมีอิทธิพลต่อสภาพการณ์ทั้งหมดเหล่านี้ และย้อมสภาพการณ์เหล่านั้นด้วยสีสันของอิสลาม หากปราศจากสิ่งนี้แล้ว เราจะไม่บรรลุถึงสิ่งใดเลย เราต้องการที่จะคิดอย่างเป็นอิสระ โดยยึดถือรากฐานของอิสลามอันเที่ยงตรง ไม่ใช่บนรากฐานของแนวคิดลอกเลียนแบบที่ทำให้เราผูกมัดตัวเองอยู่กับทฤษฎีและแนวทางของตะวันตกในทุกสิ่ง เราต้องการที่จะโดดเด่นด้วยองค์ประกอบพื้นฐานและเอกลักษณ์แห่งชีวิตของเรา ในฐานะประชาชาติที่ยิ่งใหญ่และรุ่งโรจน์ ซึ่งมีหลักฐานแห่งความภาคภูมิและเกียรติยศที่เก่าแก่ที่สุดและประเสริฐที่สุดเท่าที่ประวัติศาสตร์เคยรู้จักติดตามอยู่เบื้องหลัง

เราได้รับมรดกอิสลามอันเที่ยงตรงนี้ และได้ถูกย้อมด้วยสีสันของมันอย่างมั่นคงและเข้มแข็ง มันได้แทรกซึมเข้าไปในจิตสำนึกและความรู้สึก และฝังแน่นอยู่ในซอกลึกแห่งทรวงอกและเยื่อหุ้มหัวใจ อียิปต์ได้หลอมรวมตัวเองทั้งหมดเข้ากับอิสลามทั้งหมด ทั้งอะกีดะฮ์ ภาษา และอารยธรรมของมัน อียิปต์ได้ปกป้องอิสลาม พิทักษ์แหล่งน้ำของมัน และขับไล่ความรุกรานของผู้ละเมิดให้พ้นไปจากมัน อียิปต์ได้ต่อสู้ในหนทางของอิสลามเท่าที่มีความสามารถ ด้วยการญิฮาดทั้งด้วยทรัพย์สินและเลือดเนื้อของบุตรหลาน และได้ช่วยอิสลามให้รอดพ้นจากกรงเล็บของพวกตาตาร์และเขี้ยวของพวกครูเสด และได้ผลักดันพวกเขาทั้งหมดให้ถอยกลับไปอย่างผู้ขาดทุน ในอียิปต์นั้นวิชาการและความรู้ต่าง ๆ ของอิสลามได้ตั้งมั่นอยู่ และได้เป็นที่ตั้งของอัล-อัซฮัร มหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุด ซึ่งทำหน้าที่ปกป้อง ดูแล และพิทักษ์อิสลาม และความเป็นผู้นำของประชาชาติอิสลามทั้งในด้านวรรณกรรมและสังคมก็ได้มาสิ้นสุดอยู่ที่อียิปต์ จนอียิปต์กลายเป็นจุดที่ทุกสายตาจับจ้อง และเป็นที่ฝากความหวังของทุกคน

อิสลามนี้ ทั้งอะกีดะฮ์ ระบบ ภาษา และอารยธรรมของมัน คือมรดกอันล้ำค่าและมีราคาสูงยิ่งสำหรับอียิปต์ การละเลยมันมิใช่เรื่องเล็กน้อย และการทำให้มันห่างเหินออกไปจากอียิปต์ก็มิใช่เรื่องที่จะทำได้ ไม่ว่าความพยายามอันเป็นการทำลายล้างจะทุ่มเทเพื่อการนั้นมากเพียงใดก็ตาม

และจากจุดนี้เอง ภาพลักษณ์ของอิสลามจึงปรากฏอย่างเข้มแข็ง เปี่ยมล้น เบ่งบาน และมีชีวิตชีวาอยู่ในหลายแง่มุมของชีวิตชาวอียิปต์ ชื่อของพวกเขาเป็นชื่อแบบอิสลาม ภาษาของพวกเขาเป็นภาษาอาหรับ และมัสยิดอันยิ่งใหญ่เหล่านี้ ซึ่งพระนามของอัลลอฮ์ถูกกล่าวรำลึกอยู่ในนั้น และเสียงเรียกร้องสู่สัจธรรมดังกังวานออกมาจากที่นั่นทั้งเช้าและเย็น และความรู้สึกของเราเหล่านี้ก็ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งใดเหมือนที่หวั่นไหวต่ออิสลามและสิ่งที่เกี่ยวข้องกับอิสลาม ทั้งหมดนั้นเป็นความจริง แต่อารยธรรมตะวันตกนี้ได้รุกรานเราอย่างเข้มแข็งและรุนแรง ด้วยวิทยาการและทรัพย์สิน ด้วยการเมืองและความหรูหรา ด้วยความสำราญ ความบันเทิง และรูปแบบต่าง ๆ ของชีวิตอันสุขสบาย ไร้สาระ และยั่วยวนใจ ซึ่งเราไม่เคยรู้จักมาก่อน เราจึงหลงใหลมัน และเอนเอียงเข้าหามัน การรุกรานนี้ได้ส่งผลต่อเราอย่างลึกซึ้งที่สุด และเงาของแนวคิดอิสลามได้หดหายไปจากชีวิตทางสังคมในหลายกิจการที่สำคัญ เราพากันรีบเร่งเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์อันสำคัญยิ่งของเรา และย้อมส่วนใหญ่ของมันด้วยสีสันแบบยุโรป เราจำกัดอำนาจของอิสลามในชีวิตของเราไว้เพียงในหัวใจและในมิห์รอบ และแยกกิจการต่าง ๆ ของชีวิตภาคปฏิบัติออกจากมัน และเราได้ทำให้ […]

…ระหว่างสิ่งนั้นกับวิถีชีวิตนี้มีความห่างไกลกันอย่างมาก ด้วยเหตุนี้ เราจึงใช้ชีวิตแบบสองขั้วที่ลังเลไปมาหรือขัดแย้งกันเอง

อิสลามดึงดูดหัวใจและความรู้สึกเข้าหาตน ด้วยความงดงามและความยิ่งใหญ่ที่มีอยู่ในตัว ด้วยอำนาจอันน่าหลงใหล อ่อนโยน และน่าดึงดูด ด้วยหลักการที่มั่นคง หนักแน่น และแข็งแกร่ง และด้วยหลักฐานอันสมบูรณ์ครบถ้วน อิสลามทำให้พวกเราผู้ศรัทธาต่อมันโหยหามันอยู่เสมอ ส่วนชีวิตแบบตะวันตกนี้ ด้วยความรื่นรมย์ ความยั่วยวน และรูปลักษณ์ของพลังทางวัตถุที่มีอยู่ ก็พยายามเข้าครอบงำและควบคุมกิจการสำคัญของชีวิตที่ยังเหลืออยู่ของเรา นี่คือสภาพที่มองเห็นได้และจับต้องได้ ซึ่งทุกคนที่ใส่ใจในกิจการของประชาชาตินี้ต่างก็เห็นและรู้ดี ความลังเลไปมานี้จะต้องจบลงด้วยความมั่นคงในที่สุด และฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะต้องมีชัยเหนืออีกฝ่ายหนึ่ง เพราะทุกสิ่งย่อมมีจุดจบ!

พวกเราอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงหวั่นเกรงอย่างยิ่งว่า จุดจบนั้นจะเป็นการหลุดพ้นจากรูปลักษณ์ของอิสลามที่ยังหลงเหลืออยู่ และการจมดิ่งลงในชีวิตแบบตะวันตกโดยสิ้นเชิงในทุกรูปแบบ มีเสียงเรียกร้องในเรื่องนี้ดังขึ้น มีขบวนการเรียกร้องต่าง ๆ ตั้งขึ้นบนพื้นฐานของแนวคิดนี้ และมีหลายประชาชาติและหลายรัฐบาลได้ก้าวไปสู่สิ่งนี้ก่อนเราแล้ว แม้ว่าทั้งหมดนั้นจะลดความรุนแรงลงแล้วในขณะนี้ เมื่อเผชิญกับวิกฤตและความหายนะที่ทั้งโลกกำลังประสบอยู่

เราหวั่นเกรงต่อชะตากรรมเช่นนี้ และเราเรียกร้องให้อียิปต์หวนกลับสู่คำสอนและหลักการของอิสลาม ยึดเป็นที่พึ่ง ดึงพลังจากมัน สร้างการฟื้นฟูครั้งใหม่บนพื้นฐานของมัน และวางรากฐานสภาพสังคมในอนาคตไว้บนมัน อินชาอัลลอฮ์

الحكمة ضالة المؤمن أني وجدها فهو أحق الناس بها

และเมื่ออิสลามเรียกร้องให้เรารับเอาสิ่งที่ดีที่สุดจากทุกสิ่ง และประกาศว่า «วิทยปัญญาคือสิ่งที่หายไปของผู้ศรัทธา ไม่ว่าเขาจะพบมันที่ใด เขาก็คือผู้ที่มีสิทธิในมันมากที่สุด» และไม่ได้ห้ามประชาชาติอิสลามจากการรับเอาความดีงามจากที่ใดก็ตาม ดังนั้นจึงไม่มีสิ่งใดขัดขวางมิให้เรานำเอาทุกสิ่งที่เป็นประโยชน์และมีคุณค่าจากผู้อื่นมาใช้ แล้วปรับใช้ให้สอดคล้องกับหลักการแห่งศาสนาของเรา ระบบชีวิตของเรา และความต้องการของประชาชนของเรา

สำหรับผลกระทบของความลังเลไปมานี้ต่อรูปลักษณ์ของชีวิตในภาคปฏิบัติของเรานั้น ใหญ่หลวงและชัดเจน และอาจเป็นต้นตอของปัญหามากมายทั้งในด้านการศึกษาและการตุลาการ ในชีวิตครอบครัว ในแหล่งที่มาของวัฒนธรรมทั่วไป และในกิจการสาธารณะอื่น ๆ มีประชาชาติใดบ้างนอกจากอียิปต์ที่การศึกษาดำเนินไปตั้งแต่ก้าวแรกบนรูปแบบการอบรมสองแบบเช่นนี้ กล่าวคือ มีการศึกษาด้านศาสนาซึ่งเกี่ยวข้องกับประชาชาติครึ่งหนึ่ง และไปสิ้นสุดที่อัล-อัซฮัร สถาบันและคณะต่าง ๆ ของมัน และมีการศึกษาสามัญซึ่งเกี่ยวข้องกับอีกครึ่งหนึ่ง โดยแต่ละสายต่างมีลักษณะเฉพาะและจุดเด่นของตนเอง? และมีสาเหตุอื่นใดหรือไม่ นอกจากว่าสายแรกคือร่องรอยของอิสลามที่ยังหลงเหลืออยู่ในจิตใจของประชาชาตินี้ และสายที่สองคือผลผลิตของการเดินตามตะวันตกและการรับเอาจากมัน? แล้วอะไรเล่าที่ขัดขวางมิให้มีการรวมการศึกษาในระดับเริ่มต้นให้เป็นหนึ่งเดียว บนพื้นฐานของการอบรมแห่งชาติแบบอิสลาม แล้วหลังจากนั้นจึงแยกไปเรียนเฉพาะทาง? และมีประชาชาติใดบ้างนอกจากอียิปต์ที่การตุลาการถูกแบ่งออกเป็นศาลชะรีอะฮ์และศาลที่ไม่ใช่ชะรีอะฮ์ ดังที่การตุลาการของอียิปต์ถูกแบ่งอยู่? และมีสาเหตุอื่นใดหรือไม่ นอกจากว่าการตุลาการแบบแรกคือร่องรอยของอิสลามใน…

…ชีวิตของชาวอียิปต์ ส่วนประเภทที่สองเกิดจากการลอกเลียนและรับเอามาจากตะวันตก แล้วอะไรเล่าที่ขัดขวางมิให้ศาลรวมเป็นหนึ่งเดียว บนพื้นฐานที่ถือว่าชะรีอะฮ์อิสลามคือกฎหมายของประเทศและเป็นแหล่งที่มาของการบัญญัติกฎหมาย?

และบ้านเรือนของชาวอียิปต์เหล่านี้ เราไม่เห็นร่องรอยของชีวิตที่ลังเลและขัดแย้งกันนี้ดอกหรือ? ครอบครัวชาวอียิปต์จำนวนมากยังคงยึดมั่นอย่างเคร่งครัดในคำสอนและจริยมารยาทของอิสลามที่ได้รับสืบทอดมา ในขณะที่อีกมากมายได้ละทิ้งคำสอนเหล่านี้ ฝ่าฝืนจริยมารยาทเหล่านี้ และถูกครอบงำด้วยแนวโน้มที่จะเลียนแบบในทุกสิ่ง ยิ่งไปกว่านั้น บางคนในหมู่พวกเรายังเลยเถิดไปกว่านั้นจนกลายเป็นคนตะวันตกยิ่งกว่าชาวตะวันตกเสียอีก

จำเป็นต้องยุติความเหลื่อมล้ำอันแปลกประหลาดนี้ เพื่อที่เราจะได้ประชาชาติที่เป็นเอกภาพ เพราะหากปราศจากเอกภาพแล้ว การฟื้นฟูย่อมไม่อาจบรรลุผล และประชาชาติย่อมไม่อาจมีชีวิตที่สมบูรณ์ได้

ด้วยเหตุนี้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงเรียกร้องให้รากฐานที่การฟื้นฟูของเราอาศัยเป็นหลัก คือการทำให้รูปแบบต่าง ๆ ของชีวิตภาคปฏิบัติในประชาชาติเป็นเอกภาพบนพื้นฐานของอิสลามและหลักการต่าง ๆ ของอิสลาม ด้วยวิธีนี้อียิปต์จะสร้างตนเองขึ้นมาได้ และจะนำเสนอแบบอย่างที่สมบูรณ์ที่สุดของชีวิตมนุษย์ที่ถูกต้องแก่โลกทั้งมวล

วิธีการทั่วไปของเรา... ระหว่างการเป็นสมาคมกับการเป็นแนวคิด

การกล่าวถึงวิธีการทั่วไปของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ทำให้เราต้องพิจารณาดะอ์วะฮ์นี้ในฐานะสมาคมหนึ่งที่ทำงานบริการสาธารณะ และทำให้เราต้องพิจารณาดะอ์วะฮ์นี้ในฐานะดะอ์วะฮ์หนึ่งแห่งการฟื้นฟูชีวิตของประชาชาติและประชาชน ซึ่งวางแนวทางใหม่ให้พวกเขาศรัทธาและดำเนินตาม

ก. ไม่ต้องสงสัยเลยว่ากลุ่มต่าง ๆ ของอัล-อิควานทำงานบริการสาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างมัสยิดและการบำรุงรักษามัสยิด การเปิดโรงเรียนและสำนักสอนพร้อมทั้งดูแลกำกับ การจัดตั้งสโมสรและคณะต่าง ๆ พร้อมทั้งชี้แนะและดูแล การจัดงานรำลึกวาระสำคัญทางอิสลามอย่างสมเกียรติและความยิ่งใหญ่ของวาระนั้น การไกล่เกลี่ยประนีประนอมระหว่างผู้คนในหมู่บ้านและเมืองต่าง ๆ ซึ่งช่วยประหยัดความพยายามและทรัพย์สินของพวกเขาได้มาก การเป็นสื่อกลางระหว่างคนรวยที่หลงลืมกับคนยากจนที่ขัดสน ด้วยการจัดระบบการทำความดี และการรวบรวมเงินเศาะดะเกาะฮ์เพื่อแจกจ่ายในเทศกาลและวันอีดต่าง ๆ ไม่ต้องสงสัยเลยว่าอัล-อิควานได้ทำสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด และ—อัลหัมดุลิลลาฮ์—พวกเขามีผลงานที่ควรค่าแก่การกล่าวถึงในเรื่องนี้ และกิจกรรมของพวกเขาในด้านเหล่านี้ได้ทวีคูณขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในช่วงนี้ของดะอ์วะฮ์ อันเป็นผลโดยธรรมชาติจากการที่ผู้คนหันมาให้ความสนใจและเข้าร่วมกับดะอ์วะฮ์ วิธีการของอัล-อิควานในด้านเหล่านี้คือ การจัดระบบ การอาสาสมัคร การขอความช่วยเหลือจากผู้มีความคิดเห็นและประสบการณ์ และการจัดหาสิ่งที่โครงการเหล่านี้ต้องการ บางครั้งจากเงินของสมาชิก และบางครั้งจากผู้บริจาค เพื่อสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อโครงการเช่นนี้ เรามิได้กล่าวว่าความพยายามของอัล-อิควานในด้านนี้สมบูรณ์แล้ว แต่เรากล่าวว่าพวกเขากำลังก้าวไปด้วยก้าวที่กว้างไกลสู่ความสมบูรณ์ และอัลลอฮ์คือผู้ประทานความสำเร็จและผู้ที่ถูกขอความช่วยเหลือ นี่คืออัล-อิควาน และนี่คือดะอ์วะฮ์ของพวกเขาในฐานะกลุ่มหนึ่งในบรรดากลุ่มบริการสาธารณะ

ข. แต่อัล-อิควานดังที่ท่านทราบ มิได้เป็นเพียงเช่นนั้นเท่านั้น หากแต่แก่นแท้ของดะอ์วะฮ์ของพวกเขาคือแนวคิดและอะกีดะฮ์ที่พวกเขาหว่านลงในจิตใจของผู้คน เพื่อให้ได้รับการอบรมบ่มเพาะบนแนวคิดและอะกีดะฮ์นั้น…

...ประชามติ เป็นสิ่งที่หัวใจทั้งหลายศรัทธา และดวงวิญญาณทั้งหลายมารวมกันอยู่รอบ ๆ นั่นคือการทำงานเพื่ออิสลาม และการปฏิบัติตามอิสลามในทุกด้านของชีวิต

ส่วนหนทางที่จะทำให้สิ่งนั้นบรรลุผลนั้นไม่ใช่ทรัพย์สินเงินทอง ประวัติศาสตร์นับตั้งแต่ที่มนุษย์รู้จักมาจนถึงปัจจุบันบอกเราว่า การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ทั้งหลายไม่ได้ตั้งอยู่บนทรัพย์สินเป็นอันดับแรก และไม่ได้ลุกขึ้นยืนได้ด้วยทรัพย์สินแต่อย่างใด แน่นอนว่ามันต้องอาศัยทรัพย์สินในบางช่วงของเส้นทาง แต่เป็นไปไม่ได้ที่ทรัพย์สินจะเป็นแก่นแกนและเสาหลักของมัน บุคคลแห่งการเผยแผ่และผู้สนับสนุนนั้นล้วนเป็นผู้ที่มีทรัพย์สินเช่นนี้น้อยอยู่เสมอ จงถามประวัติศาสตร์ดูเถิด แล้วมันจะบอกท่าน และหนทางนั้นก็ไม่ใช่กำลังอำนาจเช่นกัน เพราะการเผยแผ่ที่แท้จริงนั้นพูดกับดวงวิญญาณเป็นอันดับแรก กระซิบกับหัวใจ และเคาะประตูที่ปิดตายของจิตใจ เป็นไปไม่ได้ที่มันจะถูกปักหลักด้วยไม้กระบอง หรือจะไปถึงจิตใจได้ด้วยปลายหอกและลูกธนู ทว่าหนทางในการปักหลักการเผยแผ่ทุกอย่างและทำให้มั่นคงนั้นเป็นที่รู้จัก เป็นที่ทราบกันดี และอ่านได้สำหรับทุกคนที่มีความรู้ในประวัติศาสตร์ของกลุ่มชนต่าง ๆ ...

وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ ٱللَّهِ تَبْدِيلًا ﴿٦٢﴾

สรุปได้ในสองวลี คือ อีมานและการปฏิบัติ ความรักและความเป็นพี่น้อง ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ทำอะไรในการปักหลักการเผยแผ่ของท่านในจิตใจของศอฮาบะฮ์รุ่นแรก มากไปกว่าการที่ท่านเชิญชวนพวกเขาสู่อีมาน แล้วรวมหัวใจของพวกเขาไว้บนความรักและความเป็นพี่น้อง พลังแห่งอะกีดะฮ์จึงรวมเข้ากับพลังแห่งเอกภาพ และกลุ่มของพวกเขาก็กลายเป็นกลุ่มต้นแบบที่ถ้อยคำของมันจะต้องปรากฏเด่นชัด และการเผยแผ่ของมันจะต้องได้รับชัยชนะ แม้ว่าชาวโลกทั้งหมดจะต่อต้านก็ตาม และนักเผยแผ่ทั้งก่อนหน้าและหลังจากนั้นได้ทำอะไรมากไปกว่านี้? พวกเขาประกาศแนวคิด อธิบายให้กระจ่าง และเชิญชวนผู้คนสู่แนวคิดนั้น แล้วผู้คนก็ศรัทธาในมัน ทำงานเพื่อให้มันบรรลุผล รวมตัวกันบนมัน และเพิ่มจำนวนขึ้น แนวคิดนั้นจึงยิ่งปรากฏเด่นชัดด้วยพวกเขา จนกระทั่งมันไปถึงจุดหมาย และกลืนสิ่งอื่นนอกจากมันไปเสีย และนั่นคือแบบอย่าง (ซุนนะฮ์) ของอัลลอฮ์ «และเจ้าจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ในแบบอย่างของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:62)

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ

การเผยแผ่ของอิควานไม่ใช่สิ่งใหม่ในบรรดาการเผยแผ่ทั้งหลาย หากแต่มันคือเสียงสะท้อนของการเผยแผ่แรกเริ่ม ที่ดังก้องอยู่ในหัวใจของบรรดาผู้ศรัทธาเหล่านี้ และทวีขึ้นบนลิ้นของพวกเขา พวกเขาพยายามจะประทับมันลงไปเป็นอีมานในหัวใจของประชาชาติมุสลิม เพื่อให้มันปรากฏเป็นการปฏิบัติในพฤติกรรมของประชาชาติ และเพื่อให้หัวใจของประชาชาติรวมกันอยู่บนมัน เมื่อพวกเขาทำเช่นนั้นแล้ว อัลลอฮ์ก็จะทรงสนับสนุนพวกเขา ทรงช่วยเหลือพวกเขา และทรงชี้นำพวกเขาสู่ทางอันเที่ยงตรง ... ดังนั้น จงมุ่งสู่อีมานและการปฏิบัติ สู่ความรักและความเป็นพี่น้องเถิด โอ้พี่น้องอิควานทั้งหลาย อัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน และนั่นคือหนทางของพวกท่าน «และอัลลอฮ์นั้นทรงมีชัยเหนือกิจการของพระองค์» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21) ...

ในการประชุมหัวหน้าเขตและศูนย์ญิฮาด

จัดขึ้นที่กรุงไคโร วันที่ 3 เชาวาล ปี ฮ.ศ. 1364 ตรงกับวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1945

บทนำ

بِسْــمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

الحمد لله والصلاة والسلام على سيدنا محمد وعلى اله وصحبه ومن دعا بدعوته إلى يوم الدين ..

การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ขอการประสาทพรและความสันติจงมีแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ นายของเรา แด่วงศ์วาน ศอฮาบะฮ์ของท่าน และผู้ที่เชิญชวนด้วยการเผยแผ่ของท่านจนถึงวันกิยามะฮ์ ...

พี่น้องผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย..

وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢١﴾

อัสสะลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์ ต่อจากนั้น ข้าพเจ้าคิดอยากจะขอบคุณท่านทั้งหลายที่ได้ฝ่าฟันความลำบาก อดทนต่อความเหน็ดเหนื่อย และสละทรัพย์สินเพื่อมาร่วมการประชุมครั้งนี้ แต่ข้าพเจ้าก็ถามตัวเองว่า สิ่งนั้นมิใช่หน้าที่ที่ง่ายที่สุดที่ดะอ์วะฮ์เรียกร้องจากเราหรอกหรือ? ถ้าเช่นนั้นแล้วจะขอบคุณกันไปทำไม มีคำกล่าวมาแต่โบราณว่า "ไม่มีการขอบคุณต่อสิ่งที่เป็นหน้าที่" ด้วยเหตุนี้ข้าพเจ้าจึงเปลี่ยนใจไม่ขึ้นมากล่าวขอบคุณท่านทั้งหลาย แต่นั่นก็มิได้ขัดขวางข้าพเจ้าจากการขึ้นมาแจ้งข่าวดีแก่ท่านทั้งหลาย ถึงผลบุญอันยิ่งใหญ่และรางวัลอันมากมายที่อัลลอฮ์ทรงเตรียมไว้สำหรับปวงบ่าวของพระองค์ผู้ลงมือปฏิบัติด้วยความบริสุทธิ์ใจ เมื่อพวกเขาลงมือปฏิบัติ มีความบริสุทธิ์ใจ และตอบรับต่ออัลลอฮ์และต่อท่านเราะซูล ﷺ เมื่อท่านเรียกร้องพวกเขาไปสู่สิ่งที่ให้ชีวิตแก่พวกเขา ขอจงรับข่าวดีเถิด พี่น้องทั้งหลาย.. ทุกย่างก้าวที่ท่านได้ก้าวไป หรือทุกสิ่งที่ท่านได้จ่ายไป โดยมุ่งหวังจะเชิดชูพจนารถของอัลลอฮ์ สนับสนุนดะอ์วะฮ์ และรวมตัวกันบนความรักเพื่ออัลลอฮ์และความเป็นพี่น้องเพื่ออัลลอฮ์นั้น อัลลอฮ์จะทรงบันทึกสิ่งนั้นไว้ให้แก่ท่าน และทรงยกย่องการกล่าวถึงท่านในหมู่ชุมนุมอันสูงส่ง (อัล-มะลาอุลอะอ์ลา) ด้วยสิ่งนั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่ตรัสไว้จริงแท้ว่า «และพวกเขาจะไม่บริจาคสิ่งใด ไม่ว่าเล็กน้อยหรือมากมาย และจะไม่ข้ามหุบเขาใด นอกจากมันจะถูกบันทึกไว้ให้แก่พวกเขา เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนพวกเขาด้วยสิ่งที่ดีที่สุดที่พวกเขาเคยกระทำ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:121) และข้าพเจ้าขอแสดงความยินดีต่อท่านทั้งหลายในเทศกาลนี้ คือเทศกาลอีดิลฟิฏริ โดยวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ให้ทรงนำวันอีดนี้กลับมาสู่มวลมนุษยชาติที่หลงทาง พร้อมด้วยทางนำและความสำเร็จ ถึงแม้ว่าวันอีดที่แท้จริงของเราคือวันที่ดะอ์วะฮ์ของเราได้รับชัยชนะ รัฐของเราได้รับการฟื้นฟูขึ้น และพจนารถของอัลลอฮ์ได้รับการเชิดชูบนแผ่นดินของพระองค์โดยผ่านเรา และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะปีติยินดีด้วยความช่วยเหลือของอัลลอฮ์

พี่น้องผู้เป็นที่รักและทรงเกียรติทั้งหลาย...

ช่างเป็นความหมายอันยิ่งใหญ่ และความรู้สึกอันสูงส่งเพียงใด ที่การรวมตัวของท่านทั้งหลายปลุกขึ้นในจิตใจของผู้ที่ได้เห็นท่าน หากความรู้สึกของเขาได้เชื่อมโยงกับความรู้สึกของท่าน และสายตาแห่งปัญญาของเขาได้หยั่งลึกลงไปถึงก้นบึ้งจิตใจของท่าน แล้วเขาได้เห็นว่าแรงผลักดันอันประเสริฐเพียงใดที่ครอบงำท่านจนผลักดันให้ท่านมายังสถานที่แห่งนี้ และได้เห็นว่าความคิดอันสูงส่ง บริสุทธิ์ และสะอาดเพียงใดที่เบียดเสียดอยู่ในห้วงความคิดของท่านในชั่วโมงเหล่านี้ และความสง่างาม ความสงบเสงี่ยม ความเมตตา ความสงบมั่น และความพึงพอพระทัยเพียงใดที่กำลังห้อมล้อมที่ประชุมของท่านนี้อยู่ในขณะนี้ และปกคลุมท่านทั้งหลาย ณ ที่นั่งของท่าน

ประชาชาติใหม่

ใหม่ในหัวใจที่ใสสะอาดและขาวบริสุทธิ์ ซึ่งเปี่ยมล้นไปด้วยอีมานและความเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่ ใหม่ในสติปัญญาที่สว่างไสวและรุ่งโรจน์ด้วยคำสอนของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ และทางนำของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก

ใหม่ในความหวังและความปรารถนาที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ กับความเห็นแก่ตัว หากแต่มุ่งหวังความดีงามและความผาสุกแก่มวลมนุษย์ทั้งปวง

تِلْكَ ٱلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۚ وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿٨٣﴾

ใหม่ในวิธีการที่ชัดเจน เปิดเผย ยุติธรรม และเปี่ยมด้วยความเมตตา ซึ่งเริ่มต้นด้วยวิทยปัญญาและการตักเตือนที่ดี และจบลงด้วยความเที่ยงธรรม ความยุติธรรม และความเมตตา และรอคอยผลบุญของสิ่งนั้นตามที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «นั่นคือบ้านแห่งอาคิเราะฮ์ ซึ่งเราจะให้แก่บรรดาผู้ที่ไม่ปรารถนาความยิ่งใหญ่ในแผ่นดิน และไม่ปรารถนาการบ่อนทำลาย และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:83)

พี่น้องผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย..

จงรำลึกถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกท่าน จงเห็นคุณค่าของตัวพวกท่านเองและเห็นคุณค่าของดะอ์วะฮ์ของพวกท่าน และจงยินดีเถิด เพราะอนาคตเป็นของพวกท่าน อัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน และพระองค์จะไม่ทรงทำให้การงานของพวกท่านสูญเปล่า จงมั่นใจเถิดว่าพวกท่านคือตัวแทนที่แท้จริงของประชาชาติแห่งลุ่มแม่น้ำไนล์ซึ่งมีจำนวนเกินกว่าสามสิบล้านคน รวมถึงประชาชาติอาหรับส่วนที่เหลือซึ่งมีจำนวนเกือบเจ็ดสิบล้านคน และเบื้องหลังนั้นคือโลกอิสลามซึ่งมีมุสลิมถึงสามร้อยล้านคน พวกท่านคือตัวแทนที่แท้จริงและถูกต้องของมวลชนเหล่านี้ แม้ฝ่ายทางการและพิธีการทั้งหลายในทางปฏิบัติอาจปฏิเสธสถานะนี้ของพวกท่านก็ตาม แต่จะมีผู้ที่เป็นธรรมและเที่ยงตรงคนใดเล่าที่จะสงสัยว่า ในการประชุมของพวกท่าน ณ ที่นี้ จิตใจของพวกท่านมิได้สั่นไหวด้วยความรู้สึกเดียวกับที่จิตใจของคนเหล่านั้นทั้งหมดสั่นไหว? ศีรษะของพวกท่านมิได้เปี่ยมด้วยความคิดเดียวกับที่ศีรษะของคนเหล่านั้นทั้งหมดเปี่ยมล้น? และลิ้นของพวกท่านมิได้เปล่งถ้อยคำเดียวกับที่ลิ้นของคนเหล่านั้นพร่ำกล่าว?

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

หากคนเหล่านั้นได้รับเสรีภาพอย่างเต็มที่ มือของพวกเขาย่อมจับมือของพวกท่านด้วยความอบอุ่นและความคิดถึง อกของพวกเขาย่อมโอบกอดอกของพวกท่านด้วยความรักและความโหยหา และเสียงโห่ร้องของพวกเขาย่อมกึกก้องสูงและหนักแน่นไปพร้อมกับเสียงโห่ร้องของพวกท่านว่า "อัลลอฮุอักบัร วะลิลลาฮิลหัมด์" นั่นคือภราดรภาพที่ไม่มีวันขาดสะบั้น ซึ่งอัลกุรอานได้รวมหัวใจของบรรดาผู้ศรัทธาต่ออัลกุรอานในทุกหนแห่งไว้ด้วยกัน และได้บันทึกไว้แก่พวกเขาเมื่อพระองค์ตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10) ดังนั้น โอ้บรรดาตัวแทนที่แท้จริงของประชาชาติที่ดีที่สุดที่ถูกให้อุบัติขึ้นมาเพื่อมวลมนุษย์ จงฟังเถิด…

ประการแรก – ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านคืออะไร?

พวกท่านได้ประกาศตั้งแต่วันแรกว่า ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านคือ "ดะอ์วะฮ์อิสลามอย่างแท้จริง" ยึดมั่นอยู่บนอิสลามและได้รับแรงบันดาลใจจากอิสลาม และพวกท่านได้เปล่งเสียงร้องด้วยหัวใจทั้งหมดของพวกท่านว่า (อัลลอฮ์คือเป้าหมายของเรา ท่านเราะซูลคือแบบอย่างของเรา อัลกุรอานคือธรรมนูญของเรา ญิฮาดคือหนทางของเรา และการตายในหนทางของอัลลอฮ์คือความปรารถนาอันสูงสุดของเรา…) แต่กระนั้นพวกท่านก็เข้าใจอิสลามอย่างครอบคลุม กล่าวคือ

1. พวกท่านศรัทธาว่าอิสลามคือระบบสังคมที่สมบูรณ์ ซึ่งแก้ไขสภาพสังคมของผู้คนให้ถูกต้องในทุกเรื่อง ไม่ละเว้นกิจการใดของชีวิต ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ เว้นแต่จะกล่าวถึงไว้ และอธิบายให้เห็นชัดถึงสิ่งที่ดีในนั้นเพื่อให้ผู้คนมุ่งไปสู่ และสิ่งที่ชั่วในนั้นเพื่อให้พวกเขาหลีกห่าง

1. พวกท่านศรัทธาด้วยว่า เป็นหน้าที่ของมุสลิมผู้เที่ยงแท้ที่จะต้องต่อสู้ (ญิฮาด) ในหนทางของอิสลามนี้ จนกระทั่งอิสลามมีอำนาจเหนือสังคมทั้งมวล และได้ครองตำแหน่งที่อัลลอฮ์ทรงเตรียมไว้ให้ในโลกของมนุษย์

1. พวกท่านศรัทธาด้วยว่า สิ่งนั้นเป็นเรื่องที่เป็นไปได้และง่ายดาย หากมุสลิมต้องการและร่วมใจกันกระทำ

สามประการนี้อาจเป็นจุดที่มีความเห็นแตกต่างกันระหว่างพวกท่านกับมุสลิมกลุ่มหนึ่ง เพราะยังคงมีคนจำนวนมากที่มองอิสลามเพียงแค่ในรูปของอะกีดะฮ์ที่ถูกต้องหรือที่บิดเบือน และอิบาดะฮ์ที่สมบูรณ์หรือที่บกพร่องเท่านั้น… และยังคงมีคนจำนวนมากที่เห็นว่าญิฮาดในหนทางของอิสลามนี้เป็นเรื่องที่หมดเวลาและผ่านพ้นยุคสมัยไปแล้ว… และยังคงมีคนจำนวนมากที่เห็นว่าอุปสรรคที่ขวางหน้าบรรดามุญาฮิดในหนทางสู่เป้าหมายนี้ใหญ่หลวงเกินกว่าที่สิ่งใดจะขจัดได้

إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ ظَالِمِىٓ أَنفُسِهِمْ قَالُوا۟ فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا۟ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ قَالُوٓا۟ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةً فَتُهَاجِرُوا۟ فِيهَا ۚ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا ﴿٩٧﴾

ด้วยเหตุแห่งความบกพร่องในความเข้าใจ ความต่ำต้อยของความมุ่งมั่น และความสิ้นหวังในจิตใจนี้เอง ผู้คนจำนวนมากจึงยอมจำนนต่อสภาพความเป็นจริง และคิดว่าการกระทำเช่นนั้นจะปลดเปลื้องพวกเขาจากการถูกตำหนิในดุนยาและการลงโทษในอาคิเราะฮ์ โดยพวกเขาลืมพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่มะลาอิกะฮ์ได้เอาชีวิตของพวกเขาไปในสภาพที่พวกเขาอธรรมต่อตัวเอง มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า "พวกเจ้าอยู่ในสภาพใด" พวกเขาตอบว่า "พวกเราเป็นผู้ถูกกดขี่ในแผ่นดิน" มะลาอิกะฮ์กล่าวว่า "แผ่นดินของอัลลอฮ์มิได้กว้างขวางดอกหรือ เพื่อพวกเจ้าจะได้อพยพไปในนั้น" ชนเหล่านี้แหละที่พำนักของพวกเขาคือนรกญะฮันนัม และมันเป็นที่กลับไปที่ชั่วช้ายิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:97)

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

ดังนั้น ท่านทั้งหลาย โอ้พี่น้องมุสลิม จึงได้ลุกขึ้นสลัดภาระแห่งความบกพร่อง ความอ่อนแอ และความสิ้นหวังออกไปจากตัวท่านและจากผู้คน และท่านทั้งหลายกำลังรอคอยสัญญาของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลังยิ่ง ทรงเดชานุภาพยิ่ง คือบรรดาผู้ที่หากเราให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน พวกเขาจะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต สั่งใช้ในสิ่งที่ดี และห้ามปรามในสิ่งที่ชั่ว และบั้นปลายของกิจการทั้งหลายนั้นเป็นสิทธิของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40-41)

ระหว่างสองยุค

อิสลามอันเที่ยงตรงได้มาพร้อมกับการวางหลักการที่ยุติธรรมที่สุดและบทบัญญัติแห่งพระผู้เป็นเจ้าที่เที่ยงตรงที่สุดให้แก่โลก ยกระดับจิตใจของมนุษย์ เชิดชูภราดรภาพสากลให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และวางหลักอะกีดะฮ์ว่าด้วยชีวิตอันนิรันดร์และการตอบแทนให้เป็นแรงผลักดันสู่การงานที่ดีงาม และเป็นเครื่องยับยั้งจากการก่อความเสียหายบนหน้าแผ่นดิน อีกทั้งยังวางแนวทางเชิงปฏิบัติสำหรับสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดในชีวิตประจำวันของผู้คน แล้วในสภาพการณ์ทางสังคมพลเมืองของพวกเขา ฟื้นฟูหัวใจทั้งหลายด้วยสิ่งนั้น รวมประชาชาติให้เป็นหนึ่งเดียวบนสิ่งนั้น สถาปนารัฐบนรากฐานของสิ่งนั้น และกำหนดให้การเผยแผ่เชิญชวนสู่สิ่งนั้นแก่มวลมนุษย์ทั้งหมดเป็นหน้าที่ที่จำเป็น จนกระทั่งไม่มีฟิตนะฮ์อีกต่อไป และศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์

فَـَٔاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ ثَوَابَ ٱلدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ ٱلْـَٔاخِرَةِ ۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٤٨﴾

ชีวิตของชาวมุสลิมได้ดำเนินไปบนแนวทางนี้อยู่ช่วงระยะเวลาหนึ่ง ดะอ์วะฮ์ของพวกเขาสูงส่ง รัฐของพวกเขาแผ่ขยาย อำนาจของพวกเขามั่นคง พวกเขาได้เป็นผู้นำประชาชาติต่าง ๆ ของโลก และเป็นครูของมวลมนุษย์ อัลลอฮ์ทรงสัญญากับพวกเขาด้วยผลตอบแทนที่งดงามที่สุดสำหรับสิ่งนั้น และทรงทำให้สัญญานี้เป็นจริงแก่พวกเขา «ดังนั้นอัลลอฮ์จึงทรงประทานผลตอบแทนแห่งดุนยาและผลตอบแทนอันดีงามแห่งอาคิเราะฮ์แก่พวกเขา และอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้กระทำความดี» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:148)

ต่อมาหลังจากนั้น กิจการก็สับสนปนเปสำหรับพวกเขา พวกเขาถือเอาศาสนาเป็นเพียงพิธีกรรมและรูปแบบภายนอก ถือเอาวิชาความรู้เป็นเรื่องของการโต้เถียงและการทะเลาะวิวาท และพวกเขาแบ่งแยกภารกิจการปฏิรูปจนมันกลายเป็นเครื่องมือเพื่อดุนยา และเป็นหนทางสู่ยศศักดิ์และทรัพย์สิน จิตใจทั้งหลายจึงเสื่อมเสียเป็นอันดับแรก แล้วความเป็นเอกภาพก็แตกแยกตามมา และรัฐก็ล่มสลายไปตามกัน แม้แต่ผู้ที่ไม่สามารถปกป้องตนเองได้ก็ยังโลภอยากได้ชาวมุสลิม พวกเขาจึงตกอยู่ภายใต้การปกครองและอำนาจของผู้อื่น และสภาพชีวิตทางด้านจริยธรรมและวิชาการของพวกเขาทั้งหมดก็เปลี่ยนแปลงไปตามสิ่งนั้น

บรรดานักปฏิรูปผู้มีความหวงแหนต้องการจะแก้ไขสถานการณ์ จึงมีกลุ่มหนึ่งลุกขึ้นพยายามปฏิรูปจิตใจ อีกกลุ่มหนึ่งลุกขึ้นพยายามรับใช้ประชาชน และกลุ่มที่สามเจาะจงตนเองไว้กับการแก้ไขกลไกการปกครองให้ถูกต้อง แต่ละกลุ่มต่างตั้งชื่อให้แก่ตนเองตามที่ตนพึงพอใจ และให้คุณลักษณะที่ตนชื่นชม ต่างก็ยืนหยัดเข้าข้างภารกิจของตน และลดทอนคุณค่าภารกิจของผู้อื่น ทั้งที่เงื่อนไขของการแบ่งความชำนาญเฉพาะด้านนี้ – เพื่อให้มันเกิดประโยชน์และมีคุณค่า – คือการที่แต่ละด้านจะต้องเสริมกำลังให้แก่ด้านอื่น และเป็นที่พึ่งค้ำจุนแก่กัน กล่าวคือ ผู้ที่ดูแลการขัดเกลาจิตใจก็ผลักดันผู้ตามของตนไปสู่การรับใช้สังคม และกลุ่มนี้ก็ตักเตือนผู้ที่อยู่กับตนให้ตระหนักว่าความดีงามของสังคมนั้นขึ้นอยู่กับความดีงามของการปกครอง จนกระทั่งทุกฝ่ายร่วมมือประสานกันเพื่อการปฏิรูปโดยรวม

และเงื่อนไขของความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านนี้ก็คือ จะต้องมีองค์กรรวมที่คอยดูแลทุกด้านของมันและประสานทุกส่วนของมันเข้าด้วยกัน และเงื่อนไขประการสุดท้ายของความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านนี้ก็คือ จะต้องมีผู้มีความสามารถและมีความบริสุทธิ์ใจเป็นผู้ดำเนินการ แต่ทั้งหมดนี้มิได้เกิดขึ้นจริง เว้นแต่ในกรณีที่น้อยมาก และสิ่งที่เกิดขึ้นน้อยนั้นย่อมไม่อาจถือเป็นหลักได้

เป้าหมายของดะอ์วะฮ์และวิถีทางทั่วไปของมัน

โอ้พี่น้องทั้งหลาย ดะอ์วะฮ์ของพวกท่านได้ปรากฏขึ้นท่ามกลางเมฆหมอกที่ทับถมกันอยู่ทั้งหมดนี้ มันส่องประกายดั่งฟ้าแลบที่แวบวาบ แล้วก็ส่องสว่างดั่งดวงอาทิตย์ที่สาดแสง ปลุกความสว่าง ชีวิตชีวา และความตื่นตัวให้เกิดขึ้นในหมู่ประชาชาติ หลังจากที่หลับใหลและซบเซามาเป็นเวลานาน ดังนั้น จุดมุ่งหมายและเป้าหมายของพวกท่านก็คือจุดมุ่งหมายและเป้าหมายของอิสลามอันเที่ยงตรงนั่นเอง

1. การแก้ไขความเข้าใจของมุสลิมที่มีต่อศาสนาของพวกเขา และอธิบายการเรียกร้องของอัลกุรอานอันทรงเกียรติอย่างชัดแจ้ง นำเสนอมันอย่างทรงคุณค่าและสอดคล้องกับจิตวิญญาณของยุคสมัย เปิดเผยให้เห็นถึงความงดงามและความวิจิตรที่มีอยู่ในนั้น และตอบโต้ความเท็จและข้อคลุมเครือต่าง ๆ ที่มีต่อมัน

1. จากนั้นคือการรวมมุสลิมให้ยึดมั่นในหลักการแห่งคัมภีร์อันทรงเกียรติของพวกเขาอย่างเป็นรูปธรรม ด้วยการฟื้นฟูอิทธิพลอันลึกซึ้งยิ่งของมันในจิตใจ

1. จากนั้นคือการรับใช้สังคมและชำระสังคมให้บริสุทธิ์ ด้วยการต่อสู้กับความไม่รู้ โรคภัย ความยากจน และความชั่วร้าย ตลอดจนการส่งเสริมความดีงามและประโยชน์ส่วนรวมในทุกรูปแบบ

1. และไม่มีผู้ใดจะรู้สึกถึงเกียรติและศักดิ์ศรี และได้ลิ้มรสชีวิตที่มีเกียรติ เว้นแต่เมื่อเขาอิ่มท้อง ไม่ต้องพึ่งพาผู้อื่น และมีปัจจัยจำเป็นในการดำรงชีวิตอย่างพอเพียง ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงมิได้ละเลยมิติทางเศรษฐกิจ และมิได้เพิกเฉยต่อการปฏิรูปด้านการเงิน ยิ่งไปกว่านั้น อิสลามยังได้วางหลักการที่ดีที่สุดสำหรับเรื่องนี้ไว้ ซึ่งเสริมสร้างความเป็นเอกภาพของประชาชาติทั้งในระดับปัจเจกบุคคลและระดับกลุ่ม ยกระดับมาตรฐานการครองชีพ ลดช่องว่างระหว่างชนชั้น ให้ความมั่นคงแก่ทุกคน ทั้งตัวเขาเอง ลูกหลาน และบุตรของพวกเขา ประกันความยุติธรรมทางสังคมที่ถูกต้อง และจัดให้มีโอกาสที่เท่าเทียมกันสำหรับทุกคนอย่างเสมอภาค

نعم المال الصالح للرجل الصالح

اللهم إني أعوذ بك من الكفر والفقر

إن الله يحب المؤمن المحترف

من أمسي كالاً من عمل يده أمسي مغفوراً له

อิสลามมิได้ดูแคลนทรัพย์สิน มิได้สอนให้สมถะจนละทิ้งความมั่งคั่ง และมิได้ห้ามสิ่งดีงามทั้งหลาย ทว่ากลับถือว่าทรัพย์สินเป็นความโปรดปรานหนึ่งจากความโปรดปรานทั้งหลายของอัลลอฮ์ที่จำเป็นต้องขอบคุณ ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ทรัพย์สินที่ดีช่างประเสริฐยิ่งนักสำหรับคนดี» และท่านได้ขอความคุ้มครองจากความขัดสนและความยากจน โดยท่านได้นำความยากจนมาเคียงคู่กับการปฏิเสธศรัทธา ท่านกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากการปฏิเสธศรัทธาและความยากจน» หลังจากนั้นท่านยังได้ส่งเสริมให้ทำงานและแสวงหาปัจจัยยังชีพ และถือว่าสิ่งนั้นเป็นการทำความดีเพื่อใกล้ชิดอัลลอฮ์ ซึ่งนำไปสู่ความรัก ผลบุญ และการอภัยโทษของพระองค์ ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักผู้ศรัทธาที่มีอาชีพการงาน» และท่านยังกล่าวว่า «ผู้ใดที่ถึงยามเย็นในสภาพเหน็ดเหนื่อยจากการงานด้วยมือของเขาเอง เขาจะถึงยามเย็นในสภาพที่ได้รับการอภัยโทษ» และท่านได้ห้ามการขอทานและการขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น เพราะในสิ่งนั้นมีความต่ำต้อยและความอัปยศ

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُوا۟ لَمْ يُسْرِفُوا۟ وَلَمْ يَقْتُرُوا۟ وَكَانَ بَيْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا ﴿٦٧﴾

จากนั้น อิสลามได้สั่งเสียให้รักษาทรัพย์สินนี้ไว้ ให้ใช้จ่ายมันอย่างพอดี และแสวงหาหนทางที่ดีที่สุดในการใช้จ่ายมัน อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «และพวกเจ้าอย่ามอบทรัพย์สินของพวกเจ้า ซึ่งอัลลอฮ์ทรงทำให้เป็นปัจจัยค้ำจุนการดำรงชีพของพวกเจ้า แก่ผู้ที่ขาดความสามารถในการจัดการ» (ซูเราะฮ์อันนิซาอ์ 4:5) และกล่าวว่า «และบรรดาผู้ที่เมื่อพวกเขาใช้จ่าย พวกเขาก็ไม่ฟุ่มเฟือยและไม่ตระหนี่ และ(การใช้จ่ายของพวกเขา)อยู่ระหว่างนั้นอย่างพอดี» (ซูเราะฮ์อัลฟุรกอน 25:67)

أَلَمْ تَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُۥ ظَـٰهِرَةً وَبَاطِنَةً

แล้วอิสลามก็ชี้ให้เห็นแหล่งที่มาของความมั่งคั่งและรากฐานของช่องทางการทำมาหากิน ไม่ว่าจะเป็นการค้า การเกษตร อุตสาหกรรม ทรัพยากรจากสัตว์ แร่ธาตุ น้ำ และอากาศ ตลอดจนพลังต่าง ๆ ในจักรวาล ทั้งหมดนี้ปรากฏชัดในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งและยิ่งใหญ่ อิสลามยังกระตุ้นให้มุสลิมนำทรัพยากรเหล่านี้มาใช้ พัฒนาให้งอกเงย และใช้ประโยชน์จากมัน โดยไม่ละเลย อัลลอฮ์ทรงรวมเรื่องทั้งหมดนี้ไว้ให้พวกเขาด้วยการชี้แนะที่ชัดเจนว่า «พวกเจ้าไม่เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ทรงให้สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินอยู่ในบริการแก่พวกเจ้า และทรงประทานความโปรดปรานของพระองค์แก่พวกเจ้าอย่างครบถ้วน ทั้งที่เปิดเผยและที่ซ่อนเร้น» (ซูเราะฮ์ลุกมาน 31:20)

จากนั้นอิสลามได้ห้ามการหาเลี้ยงชีพที่ไม่ชอบธรรมทุกรูปแบบ อันจะนำไปสู่ความเกลียดชัง ความบาดหมาง และความเสื่อมทรามของสังคม เพราะเมื่ออิสลามประสงค์จะจัดหาปัจจัยแห่งการดำรงชีวิตและความผาสุกให้แก่ปัจเจกบุคคล ก็ประสงค์เช่นกันที่จะจัดให้สังคมมีชีวิตแห่งการเกื้อกูลกันและความสงบสุข และขจัดความเห็นแก่ตัวและความเอารัดเอาเปรียบอันน่ารังเกียจให้หมดไปจากสังคม อิสลามจึงห้ามริบา ห้ามการฉ้อโกง และห้ามการใช้เล่ห์กล และในเรื่องนี้อิสลามได้วางหลักการอันเป็นที่รู้จักกันดี คือการให้ความสำคัญแก่ประโยชน์ส่วนรวมเหนือประโยชน์ส่วนตนเสมอ ดังนั้นเมื่อสิทธิของปัจเจกบุคคลขัดแย้งกับสิทธิของส่วนรวม สิทธิของปัจเจกบุคคลก็จะถูกยกเลิกไปโดยเจ้าของสิทธิจะได้รับการชดเชย และสิทธิของส่วนรวมจะได้รับการดำรงไว้ในทางที่นำไปสู่ความดีงามโดยรวม

ระบบเศรษฐกิจอิสลามมิได้หยุดอยู่เพียงเท่านี้ แต่ยังวางแนวทางพื้นฐานเพื่อลดช่องว่างระหว่างชนชั้น โดยหักส่วนหนึ่งจากทรัพย์สินของคนร่ำรวยในรูปแบบที่ขัดเกลา ชำระล้าง และทำให้ทรัพย์สินนั้นบริสุทธิ์ อีกทั้งทำให้เขาได้มาซึ่งหัวใจของผู้คนและคำสรรเสริญ อิสลามสอนให้เขาละเว้นความฟุ้งเฟ้อและความหยิ่งยโส และส่งเสริมให้เขาบริจาคทานและทำความดี พร้อมทั้งตอบแทนผลบุญและรางวัลอย่างมากมายแก่เขาในเรื่องนั้น อิสลามได้กำหนดสิทธิอันแน่นอนแก่คนยากจน และให้เขาอยู่ในความดูแลของรัฐเป็นอันดับแรก ในความดูแลของญาติพี่น้องเป็นอันดับที่สอง และในความดูแลของสังคมหลังจากนั้น

ต่อจากนั้น อิสลามได้กำหนดรูปแบบของการปฏิสัมพันธ์ที่เป็นประโยชน์แก่ปัจเจกบุคคลและพิทักษ์ส่วนรวมไว้อย่างน่าอัศจรรย์ ทั้งในด้านความละเอียดถี่ถ้วน ความครอบคลุม ผลกระทบ และผลลัพธ์ และได้ตั้งมโนธรรมของมนุษย์ให้เป็นผู้กำกับดูแลรูปแบบภายนอกเหล่านี้จากเบื้องหลัง ทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของหลักเกณฑ์ที่อิสลามวางไว้เพื่อจัดระเบียบชีวิตทางเศรษฐกิจของผู้ศรัทธา แต่ชีวิตทางเศรษฐกิจอันบิดเบี้ยวที่ผู้คนดำเนินอยู่ในยุคสมัยนี้ได้แยกเศรษฐกิจออกจากอิสลาม ท่านทั้งหลายจึงลุกขึ้น โดยมีเป้าหมายและจุดประสงค์ประการหนึ่งคือการปฏิรูปเศรษฐกิจ ด้วยการพัฒนาและปกป้องความมั่งคั่งของชาติ การยกระดับมาตรฐานการครองชีพ การลดช่องว่างระหว่างชนชั้น การสร้างความยุติธรรมทางสังคม การประกันความมั่นคงอย่างสมบูรณ์แก่พลเมืองทุกคน และการสถาปนาระบบต่าง ๆ ที่อิสลามได้นำมาในเรื่องทั้งหมดนี้

5 - และเมื่อเป้าหมายทั้งหมดนี้ไม่อาจบรรลุผลได้ นอกจากภายใต้ร่มเงาของรัฐที่ดีงาม และกาลเวลาก็ได้ทำให้เรารู้จักรัฐบาลหลากรูปแบบที่ตั้งอยู่บนระบบที่ไม่ใช่ระบบอิสลาม ซึ่งปรากฏว่าทั้งหมดล้วนแต่ทำให้สถานการณ์ยิ่งเลวร้ายลง ทั้งที่รัฐธรรมนูญของประเทศที่ประเทศนี้เลือกเป็นระบบสำหรับตนเองได้ประกาศไว้ในมาตรา 149 ว่า "ศาสนาของรัฐคืออิสลาม และภาษาราชการคือภาษาอาหรับ" ดังนั้น จึงเป็นเรื่องจำเป็นที่ท่านทั้งหลายจะต้องเรียกร้องสิทธิของอิสลามในการสถาปนารัฐบาลที่ตั้งอยู่บนหลักการ บทบัญญัติ และคำสอนของอิสลาม โดยมีเงื่อนไขว่าจะต้องมีเสรีภาพและเอกราชโดยสมบูรณ์ จึงเป็นเรื่องธรรมชาติที่เป้าหมายประการหนึ่งของท่านทั้งหลาย ในฐานะที่เป็นการเผยแผ่อิสลามที่ถูกต้องและสมบูรณ์ คือ…

• ปลดปล่อยลุ่มแม่น้ำไนล์ ดินแดนอาหรับ และมาตุภูมิอิสลามทุกส่วน ให้พ้นจากอำนาจครอบงำของต่างชาติทุกรูปแบบ

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا

تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا ﴿١﴾

لِتُخْرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ

1. การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของอิสลามอันเที่ยงตรงนั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงชนชาติใดชนชาติหนึ่งหรือดินแดนใดดินแดนหนึ่ง เพราะอัลลอฮ์ตรัสแก่นบีของพระองค์ ﷺ ว่า «และเรามิได้ส่งเจ้ามา นอกจากเพื่อมวลมนุษย์ทั้งหมด ในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:28) และตรัสว่า «ความจำเริญยิ่งแด่พระผู้ทรงประทานอัลฟุรกอนแก่บ่าวของพระองค์ เพื่อเขาจะได้เป็นผู้ตักเตือนแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:1) และตรัสว่า «เพื่อเจ้าจะได้นำมนุษย์ออกจากความมืดทั้งหลายสู่ความสว่าง» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:1) นั่นคือรากฐานแรกทั้งทางจิตวิญญาณและทางปฏิบัติที่ถูกวางไว้บนแผ่นดินนี้ เพื่อเอกภาพของโลก ซึ่งบรรดาผู้นำต่างโห่ร้องเรียกหา สิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ ปูทางไปสู่ ความคิดของผู้คนทั่วโลกมุ่งรวมกันอยู่ที่มัน และบรรดาชนชาติและประชาชาติต่างเตรียมพร้อมรับมันในยุคนี้ ดังนั้น ส่วนหนึ่งจากการเผยแผ่ของพวกท่าน โอ้พี่น้องที่รักทั้งหลาย คือการที่พวกท่านมีส่วนร่วมในสันติภาพของโลก และในการสร้างชีวิตใหม่ให้แก่มวลมนุษย์ ด้วยการเปิดให้พวกเขาได้เห็นความงดงามของศาสนาของพวกท่าน แจกแจงหลักการและคำสอนของศาสนาให้พวกเขาเห็นอย่างชัดแจ้ง และนำเสนอแก่พวกเขา หลังจากความกระหายอันแสนสาหัสที่แผดเผาหัวใจของพวกเขาในชีวิตแบบวัตถุนิยมและจักรกลอันแข็งกระด้างนี้

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ

นั่นคือเป้าหมายของการเผยแผ่ของพวกท่าน และจุดมุ่งหมายขององค์กรของพวกท่าน ทั้งหมดล้วนมาจากอิสลามอันเที่ยงตรง ไม่ออกนอกไปจากอิสลามแม้เพียงเส้นผม และ «การสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงชี้นำเราสู่สิ่งนี้ และเราจะไม่ได้รับการชี้นำเลย หากอัลลอฮ์มิได้ทรงชี้นำเรา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:43)

ส่วนวิธีการของพวกท่านเพื่อบรรลุเป้าหมายนี้ ก็คือวิธีการของการเผยแผ่ในยุคแรก ได้แก่

1. เผยแผ่การดะอ์วะฮ์เพื่อการเผยแพร่ และขัดเกลาจิตใจให้ยึดมั่นในคำสอนเหล่านี้อย่างเป็นรูปธรรมเพื่อการสร้างบุคคล

1. วางแนวทางที่ดีงามในกิจการต่าง ๆ ของชีวิตเพื่อการชี้นำ และนำเสนอต่อบรรดาผู้นำ ตลอดจนองค์กรนิติบัญญัติ องค์กรบริหาร และองค์กรระหว่างประเทศ

1. และในระหว่างนั้น ส่วนหนึ่งจากภารกิจของพวกท่านคือการหยิบยื่นความดีและคุณงามความดีแก่ผู้คน

พวกท่านเป็นเช่นนี้มาตั้งแต่ได้วางรากฐานแรกของการเผยแผ่ของพวกท่านในเดือนซุลเกาะอ์ดะฮ์ ปี ฮ.ศ. 1347 ตรงกับ ค.ศ. 1928 พวกท่านยืนหยัดและมั่นคงอยู่บนสิ่งนี้ และจะยืนหยัดและมั่นคงต่อไป จนกว่าอัลลอฮ์จะทรงทำให้สัญญาของพระองค์เป็นจริง อินชาอัลลอฮ์

คุณลักษณะของเรา

ผู้คนจะกล่าวว่า สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไร และพวกท่านคือใครกัน โอ้อัล-อิควาน? เรายังไม่เข้าใจพวกท่านเลย ดังนั้นจงทำให้เราเข้าใจตัวพวกท่าน และจงตั้งชื่อเรียกให้แก่ตัวเอง เพื่อเราจะได้รู้จักพวกท่าน ดังที่องค์กรต่าง ๆ เป็นที่รู้จักด้วยชื่อเรียกของมัน

พวกท่านเป็นฏอริเกาะฮ์ (สำนัก) ซูฟีหรือ? หรือเป็นสถาบันทางสังคม? หรือเป็นพรรคการเมือง? จงเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งจากชื่อและสิ่งที่ถูกเรียกขานเหล่านี้ เพื่อเราจะได้รู้จักพวกท่านด้วยชื่อและคุณลักษณะของพวกท่าน

ดังนั้น จงกล่าวแก่ผู้ที่ถามเหล่านี้ว่า เราคือการเผยแผ่แห่งอัลกุรอานอันเป็นสัจธรรม ที่ครอบคลุมและรวบรวมทุกสิ่งไว้ คือ

• ฏอริเกาะฮ์ซูฟีที่บริสุทธิ์ เพื่อปรับปรุงจิตใจ ชำระจิตวิญญาณ และรวมหัวใจทั้งหลายไว้กับอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่

• และสมาคมการกุศลที่ยังประโยชน์ ซึ่งใช้ให้กระทำความดีและห้ามปรามความชั่ว ปลอบโยนผู้ประสบทุกข์ ทำดีต่อผู้ขอและผู้ขัดสน และไกล่เกลี่ยประนีประนอมระหว่างผู้ที่ขัดแย้งกัน

• และเป็นสถาบันทางสังคมที่ดำรงอยู่ ซึ่งต่อสู้กับความไม่รู้ ความยากจน โรคภัย และความชั่วร้ายในทุกรูปแบบ
• และเป็นพรรคการเมืองที่สะอาด ซึ่งรวมความเป็นหนึ่งเดียว ปราศจากผลประโยชน์แอบแฝง กำหนดเป้าหมายอย่างชัดเจน และเป็นผู้นำและชี้แนะได้อย่างดี

หลังจากทั้งหมดนี้ พวกเขาอาจกล่าวว่า "พวกท่านยังคงคลุมเครืออยู่" ก็จงตอบพวกเขาว่า เป็นเพราะในมือของพวกท่านไม่มีกุญแจแห่งแสงสว่างที่จะทำให้พวกท่านมองเห็นเราด้วยแสงของมัน ... โอ้ผู้คนทั้งหลาย เราคืออิสลาม ผู้ใดเข้าใจอิสลามตามแนวทางที่ถูกต้อง ผู้นั้นก็ย่อมรู้จักเราเหมือนที่เขารู้จักตัวเอง ดังนั้นจงเข้าใจอิสลามเสียก่อน หลังจากนั้นจะกล่าวถึงเราอย่างไรก็ตามแต่พวกท่านต้องการเถิด!

เรากับกระทรวงกิจการสังคม

พี่น้องที่รักทั้งหลาย

การเผยแผ่ของพวกท่านถือกำเนิดและเติบโตขึ้นบนสภาพที่ชัดเจนและมีเกียรตินี้ ต่อมาในระหว่างนั้นได้มีการก่อตั้งกระทรวงกิจการสังคมขึ้น ภารกิจส่วนหนึ่งของกระทรวงคือการส่งเสริมกิจกรรมด้านความดี สนับสนุนองค์กรประชาชนและสมาคมการกุศล ตลอดจนให้ความช่วยเหลือแก่องค์กรเหล่านั้นทั้งทางวัตถุและทางจิตใจในงานความดีที่องค์กรเหล่านั้นดำเนินการอยู่ เราเห็นว่าไม่มีอะไรขัดข้องที่เราจะร่วมมือกับกระทรวงในด้านที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมของเรา เราจึงติดต่อกับกระทรวงบนพื้นฐานนี้ และอนุญาตให้สาขาต่าง ๆ ของอัลอิควานติดต่อกับกระทรวงในลักษณะเดียวกัน ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับกระทรวงกิจการสังคมดำเนินไปในลักษณะของความเข้าใจและความร่วมมือเช่นนี้เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน จนกระทั่งมีการประกาศใช้กฎหมายฉบับที่ 49 ปี ค.ศ. 1945 ว่าด้วยการจัดระเบียบสมาคมการกุศล สถาบันทางสังคม และการบริจาคเพื่อการกุศล ซึ่งในกฎหมายนั้นได้กำหนดความหมายของคำว่า "สมาคม" และ "สถาบัน" ไว้ เมื่อนำคำนิยามนี้มาใช้กับองค์กรอัลอิควานอัลมุสลิมีน เราเห็นว่าคำนิยามดังกล่าวไม่อาจใช้กับองค์กรนี้ได้เลย เพราะองค์กรนี้มิใช่สมาคมการกุศล และมิใช่สถาบันทางสังคม แม้ว่าองค์กรนี้จะทำความดีและรับใช้สังคมก็ตาม ทั้งนี้เพราะในการดำเนินงานดังกล่าว องค์กรนี้อาศัยทรัพย์สินของสมาชิกเป็นหลัก และอาศัยสิ่งที่รวบรวมได้จากสาธารณชน

นี่เป็นด้านหนึ่ง ส่วนอีกด้านหนึ่งนั้น สิ่งนี้มิใช่วัตถุประสงค์ทั้งหมดขององค์กร และองค์กรก็มิได้ถูกก่อตั้งขึ้นเพื่อสิ่งนี้โดยเฉพาะ เรามิได้ปฏิเสธที่จะร่วมมือกับกระทรวงกิจการสังคมในงานความดีและการรับใช้ผู้คน แท้จริงเรายินดีต้อนรับสิ่งนั้นและปรารถนาสิ่งนั้น แต่เราต้องการให้กิจการทั้งหลายถูกจัดวางไว้ในที่ทางที่ถูกต้อง และเราจะไม่นำตัวเราเองและการเผยแผ่ของเรา ซึ่งเราได้อุทิศเลือดเนื้อ ทรัพย์สิน ชีวิต และลูกหลานให้แก่มัน และเป็นความหวังสูงสุดของเรา ไปวางไว้ในฐานะที่จะพันธนาการมือของมัน และขวางกั้นมันจากการทำงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์และไปถึงเป้าหมายของมัน

จะมีผู้ใดสำคัญผิดหรือว่า การเผยแผ่ของอัลอิควานและกลุ่มของพวกเขาจะอยู่ในขอบข่ายของกฎหมายและตรรกะของสภาพการณ์ที่ถูกต้อง ทั้งที่มันคือองค์กรที่ทำงานเพื่อเผยแพร่การเรียกร้องของอัลกุรอานไปทั่วโลก ฟื้นฟูประชาชาติของอัลกุรอาน สถาปนารัฐของอัลกุรอาน และเผชิญหน้ากับโลกด้วยคำสอนของอัลกุรอาน เพื่อให้มนุษย์ได้รับความสุขภายใต้ร่มเงาของมันตามที่พวกเขาใฝ่ฝันถึง ทั้งความผาสุกและสันติภาพ

قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾ يَهْدِى بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَـٰمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِهِۦ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿١٦﴾

«แท้จริงได้มีแสงสว่างและคัมภีร์อันชัดแจ้งจากอัลลอฮ์มายังพวกเจ้าแล้ว ซึ่งด้วยคัมภีร์นั้น อัลลอฮ์จะทรงชี้นำผู้ที่ปฏิบัติตามความพอพระทัยของพระองค์สู่หนทางแห่งความศานติ และจะทรงนำพวกเขาออกจากความมืดทั้งหลายสู่แสงสว่างด้วยอนุมัติของพระองค์ และจะทรงชี้นำพวกเขาสู่ทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:15-16)

โอ้พี่น้องอัลอิควานทั้งหลาย นี่คือองค์กรนี้ และนี่คือเจตนารมณ์ขององค์กร จะมีผู้ใดสำคัญผิดหรือว่า ในขอบข่ายของกฎหมายและตรรกะของสภาพการณ์ องค์กรนี้จะเป็นเพียงกลุ่มที่ทำหน้าที่ห่อกะฝั่นศพคนยากจน

? กลุ่มหยดน้ำนม? และกลุ่มผู้สนับสนุนการทำความดี? อัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่า เรามิได้ดูแคลนด้านใดด้านหนึ่งของการทำความดี และมิได้ลดคุณค่างานใดงานหนึ่งของการทำความดีไม่ว่าจะเป็นงานใดก็ตาม แต่ทุกสถานการณ์ย่อมมีถ้อยคำที่เหมาะสมกับมัน

وَٱللَّهُ يَقُولُ ٱلْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى ٱلسَّبِيلَ ﴿٤﴾

ด้วยเหตุนี้ สำนักงานแนะแนว (มักตับ อัล-อิรชาด) จึงเห็นควรแก้ไขธรรมนูญ เพื่อให้เป้าหมายและแนวทางของดะอ์วะฮ์ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยกำหนดให้ด้านการกุศลและด้านกีฬาแยกการบริหารและบัญชีการเงินออกจากองค์กรหลัก ทั้งนี้เพื่ออำนวยความสะดวกในการร่วมมือกับกระทรวงกิจการสังคม (อินชาอัลลอฮ์) ด้านหนึ่ง และกับองค์กรทั้งหลายที่ทำงานในสองด้านนี้อีกด้านหนึ่ง ร่างการแก้ไขและมติของสำนักงานในเรื่องนี้ทั้งหมดจะนำเสนอต่อท่านทั้งหลายในช่วงท้ายของการประชุมครั้งนี้ «และอัลลอฮ์ทรงกล่าวความจริง และพระองค์ทรงชี้นำสู่แนวทาง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:4)

ประการที่สอง – สิทธิของชาติเรา

ส่วนเรื่องที่สองที่ท่านทั้งหลายมาชุมนุมกันเพื่อมัน คือการเตือนให้ระลึกถึงสิทธิของชาติแห่งลุ่มแม่น้ำไนล์และโลกอิสลาม และการชี้แจงแนวทางการทำงานเพื่อทวงสิทธิเหล่านั้นและไปให้ถึงมัน ขอให้ท่านจงฟังเถิด พี่น้องทั้งหลาย:

พึงมั่นใจเถิดว่า หน้าที่ของท่านในเรื่องนี้ ทั้งในฐานะปัจเจกบุคคลและในฐานะองค์กร เป็นหน้าที่ที่หนักที่สุดประการหนึ่ง และความรับผิดชอบของท่านเป็นความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่ง และในเรื่องนี้ท่านถูกเรียกร้องมากกว่าที่ผู้คนทั่วไปถูกเรียกร้อง และท่านต้องแบกรับมากกว่าที่พวกเขาแบกรับ เพราะอัลลอฮ์ทรงประสงค์...

ให้ท่านตื่นขึ้นในขณะที่ผู้อื่นยังหลับใหลอยู่...

ให้ท่านมีอีมานในขณะที่คนอื่นยังเคว้งคว้างอยู่ในความสงสัย...

ให้ท่านมีความหวังในขณะที่เมฆแห่งความสิ้นหวังปกคลุมผู้คน...

ให้ท่านรวมตัวกันในขณะที่ไม้เท้าแตกแยกและกิจการขององค์กรและพรรคการเมืองทั้งหลายสับสนวุ่นวาย...

ให้ผู้คนมารวมตัวรอบตัวท่าน ความไว้วางใจไปสิ้นสุดที่ท่าน และความหวังโอบล้อมท่านไว้ ในขณะที่ผู้คนสูญสิ้นความหวังและความเชื่อมั่น และเกือบทุกคนสงสัยแม้กระทั่งในตัวเอง..

และอัลลอฮ์ทรงทำให้กิจการของท่านปรากฏ โดยมิได้หยุดอยู่ที่พรมแดนอียิปต์และซูดาน แต่ข้ามพ้นไปยังดินแดนและประเทศอื่น ๆ

وَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا ۖ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾

และอัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้หลังจากนั้น พายุของสงครามอันดุเดือดนี้พัดผ่านท่านเป็นเวลาหกปีเต็ม มันฉีกกระชากผู้อื่นทั้งภายในและภายนอกเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้มันฉีกกระชาก แต่มันกลับผ่านท่านไปอย่างอ่อนโยน ยิ่งทำให้เข้มแข็งไม่ทำให้อ่อนแอ ไม่ทำให้สั่นคลอน ทำให้ตื่นตัวไม่ทำให้ท้อถอย และยิ่งเพิ่มพูนอีมานต่อความช่วยเหลือของอัลลอฮ์และความเชื่อมั่นต่อการคุ้มครองดูแลของพระองค์ เพราะท่านพูดด้วยพจนารถของพระองค์ และทำงานเพื่อดะอ์วะฮ์ของพระองค์ ดังนั้นท่านจึงถูกสร้างขึ้นภายใต้การดูแลของพระองค์ «และจงอดทนต่อการตัดสินของพระเจ้าของเจ้า เพราะแท้จริงเจ้าอยู่ในสายตาของเรา และจงแซ่ซ้องสรรเสริญพระเจ้าของเจ้าขณะที่เจ้าลุกขึ้น» (ซูเราะฮ์อัฏ-ฏูร 52:48)

และจากตรงนี้เอง หน้าที่ของท่านจึงเป็นหน้าที่ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด และความรับผิดชอบของท่านจึงเป็นความรับผิดชอบที่หนักที่สุด

การฉวยโอกาส

จากนั้นพวกท่านจงมั่นใจเถิดว่า นี่คือโอกาสทองที่จะไม่หวนกลับมาอีก แล้วพวกท่านยังจะรออะไรอีกเล่า? สงครามอันดุเดือดนี้ได้สิ้นสุดลงแล้ว ฝ่ายสัมพันธมิตรได้รับชัยชนะอย่างที่พวกเขาเองก็ไม่ได้คาดคิด และศัตรูของพวกเขาก็ยอมจำนนโดยไม่มีข้อแม้หรือเงื่อนไขใด ๆ รัฐบาล องค์กร และประชาชนของพวกเขาต่างรู้ถึงคุณค่าของเวลา พวกเขาจึงไม่ปล่อยให้มันสูญเปล่า ไม่ปล่อยให้มันหายไปอย่างไร้ค่าในการโต้เถียงอันว่างเปล่า การทะเลาะวิวาทอันร้ายแรง และการหลับใหลอันยาวนาน หากแต่พวกเขาทั้งรบและวางแผนจัดการไปพร้อมกัน จนเมื่อสงครามยุติลง ก็มีการประชุมซานฟรานซิสโก การประชุมพอทสดัม และการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศที่กรุงลอนดอนซึ่งเหลือเวลาอีกเพียงไม่กี่คืนไม่กี่วันเท่านั้น ระหว่างนั้นก็มีทั้งการพบปะ การประชุม แถลงการณ์ มติ สุนทรพจน์ บทความ และรัฐบาลแล้วรัฐบาลเล่า เช่นนี้แหละที่มหาอำนาจดำเนินการไป และรัฐอื่น ๆ ก็เตรียมพร้อม ด้วยความรวดเร็ว ความตื่นตัว และความเอาใจใส่ ชะตากรรมของโลกถูกตัดสิน และอนาคตของประชาชาติและประชาชนทั้งหลายถูกกำหนดในชั่วโมงอันชี้ขาดเหล่านี้ของประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และเมื่อสิ่งใดได้เกิดขึ้นแล้ว ก็ยากนักที่จะเปลี่ยนแปลงได้ เว้นแต่ด้วยความพยายามอันหนักหน่วงและความอุตสาหะอันน่าครั่นคร้าม แล้วพวกท่านยังจะรออะไรอีก? เรื่องนี้คือเรื่องของพวกท่าน พวกท่านคือหัวข้อของการหารือและการตัดสิน ผลประโยชน์ของพวกท่านคือสิ่งที่การโต้แย้งและความขัดแย้งทวีความรุนแรง และเป็นจุดหมายที่ความทะเยอทะยานและความหวังทั้งหลายมุ่งไป หลังจากทั้งหมดนี้แล้ว พวกท่านยังไม่เห็นอีกหรือว่า นี่คือชั่วโมงที่จะส่งผลต่อสิ่งที่ตามมาภายหลัง ทั้งยังเป็นชั่วโมงที่วิกฤตที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ของเรา?

ระหว่างชาตินิยมกับงานสังคม

เพื่อนคนหนึ่งของอิควานซึ่งไม่เป็นที่ระแวงสงสัยทั้งในความคิดเห็นและในการตักเตือน ได้กล่าวกับข้าพเจ้าเมื่อไม่กี่วันมานี้ว่า "มิใช่ว่าจะเป็นการเหมาะสมกว่าสำหรับอิควาน และเป็นประโยชน์กว่าสำหรับมาตุภูมิหรอกหรือ ที่องค์กรอิควานจะทุ่มเทให้กับเป้าหมายด้านวรรณกรรม สังคม และเศรษฐกิจตามแผนงานของตน ซึ่งก็เป็นส่วนหนึ่งของอิสลามเช่นกัน แล้วปล่อยด้านชาตินิยม ความรักชาติ หรือที่เรียกอีกอย่างว่าด้านการเมือง ให้แก่องค์กรอื่น ๆ เพื่อที่อาคารอันสูงส่งนี้ ซึ่งได้กลายเป็นความหวังของผู้มีใจห่วงใย และเป็นผลงานในประวัติศาสตร์ของการฟื้นฟูนี้ จะได้ไม่ต้องเผชิญกับพายุอันรุนแรง?"

ข้าพเจ้าจึงตอบเขาด้วยความตรงไปตรงมา ความจริงใจ และความรู้สึกที่ท่วมท้นว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ พี่น้องของข้าพเจ้า แท้จริงข้าพเจ้าก็เห็นด้วยกับท่านในความคิดนี้ ข้าพเจ้าพบความรู้สึกที่หนักแน่นและลึกซึ้งเช่นนี้อยู่ในส่วนลึกของจิตใจ และข้าพเจ้ารังเกียจอย่างยิ่งต่อสิ่งที่มาพร้อมกับการต่อสู้นี้ ทั้งที่ปรากฏออกมาและที่ส่งผลต่อจิตใจและความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน ตลอดจนสิ่งที่มันนำไปสู่ในเรื่องของชื่อเสียงและเกียรติยศจอมปลอมซึ่งทำให้ผู้คนหลงลืมข้อเท็จจริงและหน้าที่ทั้งหลาย ข้าพเจ้าปรารถนาเหลือเกินว่าสถานการณ์จะเป็นใจทั้งต่อข้าพเจ้าและต่อท่าน และให้เหตุการณ์ต่าง ๆ เหลือเวลาให้เรามากพอสำหรับสิ่งที่ท่านรักและข้าพเจ้าก็รักนี้ ทั้งนี้มิใช่เพราะรักความสุขสบายหรือเลือกความสะดวกสบาย แต่สถานการณ์เป็นดังที่ท่านเห็นอยู่ในขณะนี้:

มหาอำนาจทั้งหลาย ซึ่งได้รับชัยชนะออกมาแล้ว กำลังทำงานอย่างขะมักเขม้นทั้งกลางวันและกลางคืน พยายาม หรือแม้กระทั่งจงใจที่จะเพิกเฉยต่อสิทธิของเรา และลืมเลือนพันธสัญญาและข้อตกลงที่พวกเขาเคยให้ไว้แก่เรา ขณะที่เวลาก็ผ่านไปเร็วดั่งก้อนเมฆที่ลอยผ่าน

ส่วนองค์กรทางการเมืองของเรานั้นได้ละเลยหน้าที่นี้ และหมกมุ่นอยู่กับสิ่งที่ท่านได้อ่านในหนังสือพิมพ์และวารสารของพวกเขา ทั้งการเรียกขานกันด้วยฉายาที่น่ารังเกียจ และการทะเลาะวิวาทกันเพื่อแย่งชิงผลประโยชน์ นอกจากนั้น เหตุการณ์ต่าง ๆ ยังเอื้อให้ผู้มีเจตนาแอบแฝงสามารถทำลายเอกภาพขององค์กรเหล่านั้น ทำให้ผู้คนแยกตัวออกห่าง และทำให้บุคคลขององค์กรเหล่านั้นปรากฏต่อสายตาสาธารณชนในฐานะผู้แปดเปื้อนและไร้ความรับผิดชอบ ประชาชนจึงสูญเสียความเชื่อมั่นในผู้นำของตน ผู้นำก็สูญเสียไพร่พล และบรรดาผู้สนับสนุนเองก็สูญเสียความเชื่อมั่นในตนเองและในความชอบธรรมของตนไปด้วย

ความรู้สึกรักชาติดังที่ท่านเห็นนั้นกำลังคุกรุ่น มีพลัง และเปี่ยมด้วยความกระตือรือร้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่เยาวชนผู้มีการศึกษากลุ่มนี้ หากมิใช่ในหมู่ประชาชนทั้งหมด ซึ่งถูกความยากจนรุมเร้า ถูกความหิวโหยและการขาดเครื่องนุ่งห่มทิ่มแทง และถูกค่าครองชีพที่สูงลิ่วกับความเหนื่อยยากกัดกร่อน หากความรู้สึกนี้มิได้ถูกนำโดยมือที่สุขุมรอบคอบ และมิได้ถูกกำกับโดยปัญญาที่ผ่านประสบการณ์มาแล้ว มันก็อาจดำเนินไปบนเส้นทางที่ไม่นำไปสู่ความสำเร็จและไม่บรรลุถึงเป้าหมายใดเลย

ควบคู่กับความรู้สึกรักชาตินี้ ยังมีความพร้อมจากฝ่ายประชาชาติอาหรับและประเทศมุสลิมที่อยู่ใกล้เคียง ที่จะร่วมเป็นเอกภาพและรวมตัวกัน และมีความปรารถนาที่จะประสานความพยายามและการงานต่าง ๆ เข้าด้วยกัน และไม่มีองค์กรใดที่ใกล้ชิดกับหัวใจของประชาชาติเหล่านี้ และมีความสามารถที่จะปรากฏตัวในสนามนี้ได้มากไปกว่าอัล-อิควาน

ทั้งหมดนี้ โอ้พี่น้องของฉัน ประกอบกับที่เราได้ใช้เวลาสิบเจ็ดปีในการเตรียมการและเตรียมความพร้อม และได้ทำให้ผู้คนเข้าใจเรื่องนี้ตามความเป็นจริงของมัน ว่าการเมือง เสรีภาพ และเกียรติศักดิ์นั้นเป็นส่วนหนึ่งของบัญชาแห่งอัลกุรอาน และว่าความรักต่อมาตุภูมินั้นเป็นส่วนหนึ่งของอีมาน และไม่มีองค์กรใดหลงเหลืออยู่อีกแล้วที่ยังคงรักษาเอกภาพของตน ความเชื่อมั่นของผู้คน และความหวังที่ผู้คนฝากไว้ได้ นอกจากอัล-อิควาน ทั้งหมดนี้ โอ้พี่น้องของฉัน ทำให้ฉันรู้สึกถึงความรู้สึกหนึ่งที่ได้ยกระดับขึ้นจนถึงขั้นของความเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่ ว่าเราไม่มีทางเลือกอีกต่อไปแล้ว และหน้าที่ของเราในขณะนี้คือการนำจิตใจที่สับสนเหล่านี้ ชี้นำความรู้สึกที่คุกรุ่นเหล่านี้ และก้าวไปสู่ขั้นนี้ และอัลลอฮ์คือผู้ที่เราขอความช่วยเหลือ

อนึ่ง ยังมีอีกมุมมองหนึ่งซึ่งมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าที่ได้กล่าวมาแล้ว ท่านไม่เห็นหรือ โอ้พี่น้องของฉัน ว่าปัจจัยสำคัญที่สุดแห่งความเสื่อมเสียและการทำลายชีวิตของประชาชนชาวอียิปต์และประชาชาติอาหรับและมุสลิมอื่น ๆ ก็คือการแทรกแซงและการครอบงำของต่างชาติ ซึ่งทำให้เราสูญเสียเกียรติศักดิ์ หันเหเราไปสู่ทิศทางที่มิใช่ทิศทางของเรา เปลี่ยนแปลงสภาพชีวิตของเรา หลอกล่อเราด้วยเปลือกนอก และหันเหเราออกจากแก่นแท้ และต่อมาก็คือความอ่อนแอถึงขีดสุดของรัฐบาลเหล่านี้ ซึ่งได้ทำตนให้เป็นเครื่องมือที่ว่านอนสอนง่าย หากมิใช่เครื่องมือที่รีบร้อนรับใช้ อยู่ในมือของต่างชาติ ที่ใช้มันบังคับเหนือคอของผู้คนได้ตามใจปรารถนา และใช้มันดำเนินการตามข้อเรียกร้องและแผนการของตนได้ตามที่ต้องการ ทั้งอย่างเปิดเผยและอย่างแอบแฝง

และท่านไม่เห็นหรือว่า ประตูแรกของการปฏิรูปคือการที่เราต่อสู้กับสองสภาพการณ์นี้ และให้ผู้คนได้ปลดปล่อยตนเองจากแอกทั้งสองนี้ มิฉะนั้นแล้ว ความพยายามทั้งหมดย่อมสูญเปล่า เราได้ทดลองเรื่องนี้มาแล้วทั้งกับตัวเราเองและกับผู้อื่น เราได้สัมผัสและได้รู้ซึ้งถึงมันแล้ว ดังนั้น หากเราไม่เข้าไปหาพวกเขาทางประตูในช่วงเวลานี้ แล้วจะเป็นเมื่อใดเล่า?

ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ โอ้พี่น้องของฉัน หากเราเป็นประชาชาติที่มีเอกราช มีรัฐบาลที่ตื่นตัวคอยบริหารกิจการของเรา แน่นอนว่าในแต่ละเป้าหมายแห่งดะอ์วะฮ์ของเรา เมื่อแยกพิจารณาทีละเป้าหมาย ย่อมมีขอบเขตกว้างขวางพอสำหรับเวลาและความพยายามทั้งหมดของเรา ดังเช่นเป้าหมายทางวิชาการนี้ ซึ่งได้แก่การอธิบายดะอ์วะฮ์แห่งอิสลามและการเปิดเผย…

…ด้วยความงดงามและความวิจิตรที่มีอยู่ในนั้น อีกทั้งเป้าหมายด้านสังคม คือการดูแลผู้ประสบภัยให้ได้รับความเท่าเทียมและการช่วยเหลือผู้ยากไร้ และเป้าหมายด้านเศรษฐกิจ คือการกอบกู้ความมั่งคั่งของชาติ พัฒนาและปกป้องมัน แต่ละเป้าหมายเหล่านี้ล้วนต้องใช้เวลาของเรามากกว่าที่มีอยู่หลายเท่า และต้องใช้ความพยายามของเรามากกว่าที่ทุ่มเทอยู่หลายเท่าตัว แต่ทว่าไม่ใช่ทุกสิ่งที่คนเราปรารถนาแล้วจะได้สมดังหวัง และ «อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งว่าพระองค์จะทรงมอบสาส์นของพระองค์ไว้ ณ ที่ใด» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:124)

ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ

ในช่วงเวลาที่สำคัญและชี้ขาดเช่นนี้ ญิฮาดเพื่อชาตินี้ย่อมเป็นฟัรฎูอัยน์ (หน้าที่ส่วนบุคคล) สำหรับทุกคนและทุกองค์กร… แล้วสหายผู้เป็นพี่น้องท่านนั้นก็กล่าวด้วยความซาบซึ้งและฮึกเหิมว่า "ท่านพูดถูกแล้ว จงเดินหน้าไปด้วยบะเราะกะฮ์ของอัลลอฮ์เถิด และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน"

พี่น้องผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย…

พึงมั่นใจด้วยว่า ประเทศของเรามีสิทธิและข้อเรียกร้องของชาติที่ยังไม่ได้รับ ไม่มีประโยชน์อันใดที่จะกล่าวถึงปัจจัยทางประวัติศาสตร์และเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่นำไปสู่การลิดรอนและการแย่งชิงสิทธิเหล่านี้ แต่สิ่งที่เป็นประโยชน์และได้ผลคือ การที่เรามีอีมานอันแรงกล้าและท่วมท้นต่อสิทธิเหล่านี้ และการที่เราต่อสู้อย่างไม่หยุดหย่อนและเข้มแข็งเพื่อกอบกู้และให้ได้มาซึ่งสิทธิเหล่านั้น ด้วยอีมาน ญิฮาด ความหวัง และการลงมือทำ เราจะได้รับชัยชนะและบรรลุเป้าหมาย อินชาอัลลอฮ์ และไม่มีสิทธิใดที่จะสูญหายไป หากเบื้องหลังสิทธินั้นยังมีผู้เรียกร้องอยู่

เมื่อเรามีอีมานและต่อสู้ เรามิได้พึ่งพาพลังของอาวุธ ความมากมายของกองทัพและกองเรือในการต่อสู้ของเรา เพราะเรารู้ดีว่าเราไม่มีสิ่งเหล่านั้นเลยแม้แต่น้อย และเรารู้สึกอย่างลึกซึ้งที่สุดถึงพันธนาการและโซ่ตรวนอันหนักอึ้งที่มัดมือมัดเท้าของเราไว้ และเพียงพอแล้วสำหรับโลกนี้กับสิ่งที่ได้ประสบมาจากการพึ่งพากำลัง การละทิ้งกฎหมาย และการละเลยหลักแห่งความยุติธรรมและความเป็นธรรม แต่เราพึ่งพาข้อเท็จจริงที่ว่า นี่คือสิทธิตามธรรมชาติของเรา ซึ่งไม่มีผู้ใดปฏิเสธนอกจากผู้ปฏิเสธความจริงและผู้ดื้อรั้นยโสเท่านั้น เราไม่ใช่ประชาชาติล้าหลังที่ต้องการการดูแล การปกครองในฐานะผู้พิทักษ์ และการชี้นำ แต่เราเป็นประชาชาติที่ได้สืบทอดอารยธรรมอันรุ่งโรจน์ที่สุดและวัฒนธรรมอันเก่าแก่ที่สุด และได้ส่องประกายให้แก่โลกด้วยวิชาความรู้และปัญญา ในขณะที่ประชาชาติสมัยใหม่เหล่านี้ยังไม่รู้อะไรเกี่ยวกับเรื่องราวของโลกเลยแม้แต่น้อย

และเราพึ่งพาข้อเท็จจริงที่ว่า เราได้มีส่วนร่วมในความพยายามทางการสงครามด้วยทรัพย์สิน เลือดเนื้อ ลูกหลาน แผ่นดิน การคมนาคม อาหาร และทุกสาธารณูปโภคแห่งชีวิตของเรา เราได้นำทุกสิ่งไปเสี่ยงต่ออันตรายที่คุกคาม และเราได้ยืนเคียงข้างสหประชาชาติในหลายวาระ ซึ่งมีผลต่อชัยชนะครั้งนี้อย่างไม่ต้องสงสัย และเราไม่ประสงค์จะต่อรองในยามคับขันเพื่อสิทธิใด ๆ ของเรา หรือยกข้อเรียกร้องใด ๆ ของเราขึ้นมา แต่เราได้มอบสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดไว้เป็นอะมานะฮ์ในมือของมโนธรรมแห่งมนุษยชาติทั่วโลก โดยไว้วางใจในความมีเกียรติของพันธมิตรของเราและความสัตย์จริงในคำมั่นสัญญาของพวกเขา

และเราพึ่งพาคำมั่นสัญญาและกฎบัตรเหล่านี้ที่ฝ่ายพันธมิตรได้ให้คำมั่นไว้กับตนเอง ซึ่งรวมถึงกฎบัตรแอตแลนติก ตลอดจนคำแถลงและสุนทรพจน์ ถ้อยแถลงและเอกสารเผยแพร่ต่าง ๆ ที่พวกเขาได้ประกาศไว้ ทั้งในนามประชาชนและรัฐบาล ว่าพวกเขาทำสงครามเพื่อความยุติธรรมและการปลดปล่อย ต้องการช่วยเหลือผู้ถูกอธรรม และกอบกู้มนุษยชาติให้พ้นจากการเป็นทาสและการกดขี่ และสร้างโลกใหม่ที่ตั้งอยู่บนความร่วมมือ การประกันเสรีภาพ กฎหมาย และความเป็นธรรม

และเรายังพึ่งพาวิวัฒนาการทางความคิดของโลก และการตื่นตัวของมโนธรรมแห่งมนุษยชาติครั้งนี้ด้วย ช่างน่าอนาถนักสำหรับโลกนี้ หากว่ามันจะถูกครอบงำและถูกบงการโดย…

…ฟื้นคืนแนวคิดล้าหลังขึ้นมาใหม่ และถูกครอบงำด้วยความโลภของลัทธิล่าอาณานิคม หากบรรดาประเทศผู้ชนะสงครามคิดว่าตนสามารถนำพาโลกอีกครั้งด้วยเหล็กและไฟได้ ความคิดเช่นนี้ช่างห่างไกลจากความจริงและจมดิ่งอยู่ในความเพ้อฝันและจินตนาการเสียเหลือเกิน เพราะกระแสแห่งการตื่นตัวที่เกิดจากแรงสั่นสะเทือนอันรุนแรงเหล่านี้ ไม่อาจถูกหยุดยั้งได้จนกว่าจะบรรลุเป้าหมายและไปถึงจุดสูงสุดของมัน และนับจากวันนี้ไป สันติภาพจะไม่มีวันมั่นคงบนแผ่นดิน เว้นแต่เมื่อมหาอำนาจทั้งหลายตระหนักถึงความจริงข้อนี้ และยอมรับสิทธิของประชาชาติและประชาชนอื่น ๆ ในการมีชีวิต เสรีภาพ และเอกราช

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾

เราไม่ได้เขลาหรือขาดความเข้าใจถึงขนาดที่จะเชื่อว่าเราสามารถใช้ชีวิตอย่างโดดเดี่ยวจากผู้คน และห่างไกลจากเอกภาพของโลกที่แผ่นดินทั้งมวลกำลังเตรียมพร้อมรับ และซึ่งเราชาวมุสลิมคือเสียงแรกที่เปล่งออกมาจากลำคอของเราเพื่อเรียกร้องและเชิญชวนสู่เอกภาพนั้น พร้อมกับอ่านอายะฮ์แห่งความเมตตาและสันติภาพ «และเรามิได้ส่งเจ้ามาเพื่ออื่นใด นอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:107) และเราตระหนักดีว่า ไม่เคยมีวันใดที่โลกจะต้องการความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกันมากเท่ากับที่ต้องการในเวลานี้ และเราพร้อมที่จะสนับสนุนความร่วมมือนี้และทำให้มันเกิดขึ้นจริง ภายใต้ร่มเงาของอุดมการณ์อันสูงส่งและประเสริฐ ที่ประกันสิทธิ ปกป้องเสรีภาพ และให้ผู้แข็งแรงจูงมือผู้อ่อนแอจนกระทั่งเขาลุกขึ้นยืนได้

ข้อเรียกร้องของเรา

เมื่อเราเรียกร้องสิทธิของเรา เรามิได้เรียกร้องเกินเลยหรือตามอำเภอใจ และเรามิได้ต้องการความยิ่งใหญ่เหนือผู้อื่นบนแผ่นดินหรือการก่อความเสียหายใด ๆ แต่เราหยุดอยู่ที่สิทธิตามธรรมชาติ ซึ่งปัจเจกบุคคลหรือประชาชาติใดก็ไม่อาจดำรงชีวิตอย่างมีเกียรติและศักดิ์ศรีได้หากปราศจากสิทธินั้น

\* ลุ่มแม่น้ำไนล์

เราขอเรียกร้องเพื่อลุ่มแม่น้ำไนล์ ดังนี้

1. ให้กองทหารต่างชาติถอนออกไปจากลุ่มแม่น้ำไนล์ โดยต้องไม่มีกองทัพยึดครองอยู่ในส่วนใดของดินแดนแห่งนี้เลย กองทหารกลุ่มเล็ก ๆ เหล่านี้จะมีประโยชน์อันใดเล่า หากความไว้วางใจได้สูญสิ้นไปและความสัมพันธ์ได้เสื่อมทรามลงแล้ว การทำให้จิตใจของผู้คนพึงพอใจและการยอมรับในสิทธิต่าง ๆ คือหนทางที่รับประกันได้ดีที่สุดสำหรับการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์และการรักษาผลประโยชน์ร่วมกัน

1. ให้ยกเลิกข้อจำกัดและพันธนาการทั้งหลายที่ถูกบังคับใช้กับการค้า การเกษตร และอุตสาหกรรมของเราในระหว่างสงครามและก่อนสงคราม ซึ่งเรายอมรับไว้เพื่อเป็นส่วนร่วมของเราในความพยายามทางการสงคราม และให้ประเทศต่างชาติทั้งหลายพิจารณาว่า เราเป็นประชาชาติที่มีจำนวนประชากรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนแผ่นดินและทรัพยากรแห่งความมั่งคั่งของเราไม่เพียงพอแก่พวกเขา และไม่เป็นธรรมเลยที่ชาวต่างชาติจะเอาไปทุกสิ่งอีกด้วย เรามิได้รังเกียจชาวต่างชาติ และไม่ต้องการตัดสายสัมพันธ์แห่งความร่วมมือระหว่างเรากับพวกเขา และเราทราบดีว่าเราไม่อาจปราศจากเงินทุนและความเชี่ยวชาญทางเทคนิคของพวกเขาได้ แต่ในขณะเดียวกัน เราไม่ต้องการให้ความร่วมมือนี้ตั้งอยู่บนหลักการที่ว่า พวกเขาได้รับผลกำไร ส่วนเราต้องแบกรับภาระความสูญเสีย สิ่งที่พึงกระทำคือการคำนึงถึงปัจจัยทางสังคมและเศรษฐกิจทั้งหมดเหล่านี้ จำนวนประชากรของเรามีมาก และมาตรฐานการครองชีพของเราต่ำกว่าประชาชาติใด ๆ ในบรรดาประชาชาติทั้งหลาย…

…ที่เจริญ ทั้งที่ชาวอียิปต์มากกว่าครึ่งหนึ่งมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ต่ำกว่าความเป็นอยู่ของสัตว์ แต่ถึงกระนั้น ชาวต่างชาติก็ยังคิดที่จะอพยพเข้ามายังแผ่นดินของเรา และคิดที่จะจำกัดเสรีภาพของเราในด้านการส่งออก การนำเข้า การค้า การเกษตร และการเงิน สิ่งทั้งหมดนี้ไม่ก่อให้เกิดผลอื่นใดนอกจากความคับแค้นใจและการปลุกเร้าอารมณ์ความรู้สึก และแรงกดดันที่รุนแรงย่อมก่อให้เกิดการระเบิด

1. คลองสุเอซ คือแผ่นดินอียิปต์ที่ถูกขุดขึ้นด้วยเลือดเนื้อของชาวอียิปต์และหยาดเหงื่อแรงงานของลูกหลานอียิปต์ ดังนั้นอียิปต์จึงต้องมีสิทธิ์ในการควบคุมดูแล ปกป้อง และจัดระเบียบกิจการของคลองนี้ ระยะเวลาของสัมปทานคลองใกล้จะสิ้นสุดลงแล้ว และบางประเทศกำลังคิดที่จะเข้ามาแทรกแซงกิจการของคลองนี้ เนื่องจากประเทศเหล่านั้นได้ซื้อหุ้นของคลองไว้เป็นจำนวนมาก อีกไม่กี่ปีข้างหน้า คลองนี้จะตกกลับมาเป็นของเรา และเป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องตระหนักถึงเรื่องนี้ตั้งแต่บัดนี้ และต้องเรียกร้องให้เพิ่มจำนวนพนักงานชาวอียิปต์ในแผนกต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งแผนกด้านเทคนิคซึ่งต้องอาศัยความรู้ความชำนาญและประสบการณ์ เราจะต้องเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต และไม่รอจนกระทั่งเหตุการณ์ต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างกะทันหันในขณะที่เรายังไม่ได้เตรียมพร้อม และประเทศต่าง ๆ จะต้องยอมรับสิทธิ์อันมั่นคงนี้ของเรา และรับรองสิทธิ์นี้ให้แก่เรา

1. ซูดาน เราไม่ได้กล่าวว่าเราเรียกร้องสิทธิ์ของอียิปต์ในซูดาน เพราะอียิปต์ไม่มีสิทธิ์อันใดในซูดาน แต่ซูดานเป็นส่วนหนึ่งของมาตุภูมิ ซูดานคืออียิปต์ตอนใต้ และอียิปต์คือซูดานตอนเหนือ และทั้งสองก็คือลุ่มแม่น้ำไนล์ นี่คือถ้อยคำที่เราต้องการให้เป็นที่เข้าใจอย่างถ่องแท้ ทั้งแก่ประเทศต่างชาติทั้งหลายโดยทั่วไป และแก่พี่น้องและเพื่อนร่วมชาติของเราชาวซูดานโดยเฉพาะ แท้จริงแม่น้ำไนล์ซึ่งชีวิตของอียิปต์ ทั้งแผ่นดิน พืชพันธุ์ สัตว์ และผู้คน ต้องพึ่งพาอาศัยนั้น ไหลลงมาสู่อียิปต์จากซูดาน จากน้ำและตะกอนดินของแม่น้ำนี้เองที่แผ่นดินทางใต้ได้ก่อตัวขึ้น เช่นเดียวกับที่แผ่นดินทางเหนือได้ก่อกำเนิดขึ้น และจากแม่น้ำนี้เองที่ร่างกายเหล่านี้ได้ก่อกำเนิดขึ้นและเลือดเหล่านี้ได้ไหลเวียน ดังนั้น โอ้พี่น้องชาวซูดานทั้งหลาย เราทั้งหลายมาจากน้ำเดียวกันและดินเดียวกัน และหากมีผู้ใดกล่าวแก่ท่านว่า อียิปต์ต้องการจะยึดครองท่านเป็นอาณานิคมเพื่อแสวงประโยชน์จากแผ่นดินของท่าน เพื่อกดขี่ท่าน และเพื่อแผ่อำนาจครอบงำเหนือแผ่นดินของท่าน ก็จงกล่าวเถิดว่า นั่นเป็นคำโกหกที่ใส่ร้ายป้ายสี เราต้องการให้ซูดานเป็นส่วนหนึ่งของอียิปต์ เช่นเดียวกับที่อียิปต์เป็นส่วนหนึ่งของซูดาน ชาวซูดานจะได้รับสิทธิ์เช่นเดียวกับที่ชาวอียิปต์ได้รับ และมีหน้าที่เช่นเดียวกับที่ชาวอียิปต์มี หากมีการเปิดโรงเรียนในอียิปต์ ก็จะมีการเปิดโรงเรียนเช่นเดียวกันในซูดาน หากมีการจัดตั้งศาลในภาคเหนือ ก็จะมีการจัดตั้งศาลในภาคใต้ด้วย สัญชาติจะเป็นหนึ่งเดียวกัน กฎหมายจะเป็นหนึ่งเดียวกัน และทุกสิ่งทุกอย่างในวิถีชีวิตทางสังคมจะเป็นหนึ่งเดียวกันในทั้งสองส่วนของมาตุภูมิเดียวกัน คือลุ่มแม่น้ำไนล์

إِنَّ ٱلْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا۟ قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوٓا۟ أَعِزَّةَ أَهْلِهَآ أَذِلَّةً ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ ﴿٣٤﴾

และหากบรรดาผู้มีวาระแอบแฝงสามารถบิดเบือนภาพของเรื่องราวต่าง ๆ ให้ผิดไปจากความเป็นจริงได้ แท้จริงความเท็จนั้นย่อมไม่อาจทดแทนสัจธรรมได้แม้แต่น้อย การโฆษณาชวนเชื่อของต่างชาติได้ดำเนินการไปแล้วในซูดาน แต่พี่น้องชาวซูดานของเราเป็นผู้ศรัทธาและเป็นผู้มีสติปัญญาเฉียบแหลม พวกเขารู้สึกได้อย่างชัดเจนว่า สิ่งที่พวกเขาได้รับอยู่ในขณะนี้ คือความอ่อนโยนและการผ่อนปรน ซึ่งเป็นเพียงสิ่งชั่วคราวในช่วงเวลาหนึ่งเท่านั้น หลังจากนั้นลัทธิล่าอาณานิคมก็จะเผยโฉมหน้าที่แท้จริงของมันออกมา และพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งผู้ทรงยิ่งใหญ่ก็จะปรากฏเป็นจริงแก่พวกเขาที่ว่า «แท้จริงบรรดากษัตริย์นั้น เมื่อพวกเขาเข้าไปในเมืองใด พวกเขาก็จะทำให้เมืองนั้นพินาศเสียหาย และทำให้ชาวเมืองผู้มีเกียรติกลายเป็นผู้ต่ำต้อย และเช่นนั้นแหละที่พวกเขากระทำกัน» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:34) และฝ่ายบริหารของซูดานได้พยายามที่จะแยกซูดานใต้ออกจากซูดานเหนืออย่างเด็ดขาด ทั้งที่ซูดานใต้นั้นคือ…

เป็นแหล่งที่มาของความมั่งคั่งในซูดานทั้งประเทศ เพราะเป็นที่ตั้งของป่าไม้ ทุ่งเลี้ยงสัตว์ และแหล่งแร่ธาตุ แต่รัฐบาลได้ปิดกั้นดินแดนนี้จากชาวซูดานภาคเหนือ และวางแนวควบคุมอย่างเข้มงวดล้อมรอบไว้ ถึงขั้นห้ามแม้แต่พ่อค้าชาวซูดานเองไม่ให้เดินทางเข้าไป ในขณะเดียวกันกลับเปิดทางให้คณะมิชชันนารีต่าง ๆ เผยแผ่ศาสนาคริสต์ได้อย่างเสรี จนดินแดนนี้กลายเป็นของปล้นที่ถูกแบ่งสรรกันในหมู่พวกเขา ถึงกระนั้นอิสลามก็ยังคงแผ้วถางหนทางเข้าไปสู่ดินแดนแห่งนี้ได้ และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์เสมอ

ที่น่าแปลกคือรัฐบาลอียิปต์ไม่ใส่ใจต่อเหตุการณ์มากมายที่เกิดขึ้นในซูดาน และไม่ได้ก้าวไปสู่การดำเนินการเชิงสร้างสรรค์ใด ๆ เพื่อซูดานเลย แต่เราจะไม่นิ่งเฉยต่อสภาพเช่นนี้ เราเชื่อว่าหากองค์กรต่าง ๆ ของซูดานที่เรียกร้องเอกภาพอย่างสมบูรณ์กับอียิปต์ (หากองค์กรเหล่านี้มีอยู่จริง) ได้รับรู้ถึงสภาพที่ถูกต้องนี้ ซึ่งเราประกาศ ศรัทธา และดำเนินการบนพื้นฐานของมัน พวกเขาย่อมจะรีบประกาศและยืนยันทัศนะนี้โดยเร็วที่สุด เพราะหากอียิปต์จำเป็นต้องมีซูดานเพื่อให้มั่นใจในน้ำแห่งแม่น้ำไนล์ซึ่งเป็นชีวิตของตน ซูดานเองก็จำเป็นต้องมีอียิปต์อย่างยิ่งในทุกองค์ประกอบของการดำรงชีวิตเช่นกัน ทั้งสองต่างเป็นส่วนที่เติมเต็มซึ่งกันและกันอย่างไม่ต้องสงสัย ยิ่งไปกว่านั้นยังมีเอกภาพทางภาษา ศาสนา ความรู้สึกนึกคิด วิถีการแสดงออก เชื้อสาย และสายเลือด

بَلْ نَقْذِفُ بِٱلْحَقِّ عَلَى ٱلْبَـٰطِلِ فَيَدْمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ ۚ وَلَكُمُ ٱلْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ ﴿١٨﴾

เราจะเรียกร้องสิทธิอันชอบธรรมนี้ต่อไปและยึดมั่นในสิทธินี้จนกว่าจะบรรลุถึง อินชาอัลลอฮ์ เพราะสิ่งนี้คือสัจธรรม และสัจธรรมย่อมต้องสูงส่งและปรากฏชัดในที่สุด «แต่ทว่าเราได้ขว้างสัจธรรมใส่ความเท็จ แล้วสัจธรรมก็ได้ทำลายความเท็จนั้น ทันใดนั้นความเท็จก็สูญสลายไป และความหายนะจงประสบแด่พวกเจ้า เนื่องจากสิ่งที่พวกเจ้ากล่าวพรรณนา» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:18)

บัรเกาะฮ์และฏ็อรอบุลุส (ตริโปลี)

1. หลังจากนั้น เราต้องการสร้างหลักประกันความมั่นคงให้แก่พรมแดนของเรา คือพรมแดนด้านตะวันตก มิใช่ด้วยการยึดครองบัรเกาะฮ์ หรือการตั้งอาณานิคมในฏ็อรอบุลุส เพราะเรามีเกียรติเกินกว่าจะทำเช่นนั้น และสัจธรรมก็มีเกียรติเหนือเรายิ่งกว่าที่เราจะดำเนินตามแนวทางอันอยุติธรรมนี้ หากแต่เราจะมั่นใจในความปลอดภัยของพรมแดนด้านตะวันตกได้ ในวันที่ลิเบียถูกส่งมอบคืนแก่เจ้าของดินแดนชาวอาหรับ ผู้ซึ่งได้ต่อสู้ญิฮาดในหนทางของมาตุภูมิมาหลายสิบปี เป็นญิฮาดของวีรบุรุษ บทสรุปของการต่อสู้นั้นคือการที่กองทัพของพวกเขาได้เข้าร่วมในสงครามครั้งล่าสุดเคียงบ่าเคียงไหล่กับกองทัพฝ่ายพันธมิตร ดังนั้นจึงควรจัดตั้งรัฐบาลอาหรับที่เป็นอิสระขึ้นในลิเบีย และให้ลิเบียคงเป็นมาตุภูมิที่เป็นเอกภาพ เสรี และเป็นอิสระ

หากอังกฤษได้ปลดปล่อยเอธิโอเปียจากแอกของลัทธิอาณานิคมอิตาลี แล้วส่งมอบให้แก่จักรพรรดิของตนในฐานะราชอาณาจักรที่เป็นอิสระและเป็นเอกภาพแล้ว ก็เป็นหน้าที่ของอังกฤษที่จะต้องกระทำเช่นเดียวกันนั้นต่อลิเบีย และการญิฮาดของลิเบียในหนทางแห่งเสรีภาพของตนก็มิได้ด้อยไปกว่าการต่อสู้ของเอธิโอเปียเลย การปฏิบัติต่อทั้งสองอย่างแตกต่างกันนั้นไม่มีคำอธิบายอื่นใดนอกจากประการเดียว นั่นคือจิตวิญญาณแห่งความคลั่งชาติคลั่งศาสนาของชาวคริสต์ต่ออิสลาม ยังคงครอบงำจิตใจของรัฐตะวันตกที่เจริญแล้วบางรัฐ แม้ในศตวรรษที่ยี่สิบนี้ก็ตาม ถึงกระนั้นกลับมีคนกล่าวหาว่าพวกเราเองที่เป็นผู้คลั่งศาสนา และต่ออัลลอฮ์เท่านั้นที่เราร้องทุกข์

ไม่มีสิ่งใดในโลกที่แสดงถึงการดูหมิ่นเกียรติของชาวอาหรับและมุสลิมได้รุนแรงยิ่งไปกว่าการที่มีการกล่าวว่า รัฐบางรัฐกำลังคิดจะคืนอาณานิคมของอิตาลีให้แก่อิตาลี!! นี่ช่างเป็นเรื่องแปลกและน่าตกตะลึงยิ่งนัก... อิตาลี ศัตรูผู้ทำสงคราม กลับได้รับเสรีภาพและอาณานิคมของตนคืน ขณะที่ชาวอาหรับแห่งทิศตะวันตก ผู้เป็นพันธมิตรและนักต่อสู้ญิฮาด กลับถูกกีดกัน

สิ่งที่เป็นมาตุภูมิของพวกเขา แล้วพันธมิตรของพวกเขาก็ส่งมอบมันไป ทั้งที่มีสนธิสัญญาและพันธะสัญญาอยู่ หลังจากนั้นผู้คนยังต้องการให้ความมั่นคงและสันติภาพตั้งมั่นอยู่บนแผ่นดินอีกหรือ!!

ใกล้เคียงกับเรื่องนี้คือข่าวที่เล่าลือกันว่า ตริโปลีจะตกเป็นของอิตาลีภายใต้การกำกับดูแลขององค์กรระหว่างประเทศ ชายฝั่งบัรเกาะฮ์จะยกให้แก่กรีซ และทะเลทรายลิเบียจะเป็นของชาวอาหรับภายใต้อาณัติร่วมระหว่างอียิปต์และอังกฤษ! นี่มันอะไรกัน โอ้ผู้ชนะทั้งหลาย? กรีซเกี่ยวข้องอะไรกับชายฝั่งบัรเกาะฮ์? และนี่คือความหลงลืมอันใดที่ครอบงำสติปัญญาของชาวอียิปต์ ให้พวกเขาก้าวเข้าไปในทะเลทรายที่สูบเอาทั้งเลือดเนื้อ แรงกาย และทรัพย์สิน เพื่อพัฒนามันขึ้นมาแล้วก็ละทิ้งมันไป? และผู้ต่ำต้อยคนใดเล่าจะยินยอมปกครองเนินทรายภายใต้อำนาจของระบบอาณัติและการยึดครอง? แล้วกรีซจะพอใจกับการรุกรานเช่นนี้หรือ? หรือว่ากรีซได้ลืมบทเรียนจากการยึดครองอนาโตเลียในอดีตไปแล้ว?

และค่ำคืนแห่งกาลเวลานั้นตั้งครรภ์อยู่ หนักอึ้ง พร้อมจะให้กำเนิดทุกสิ่งที่น่าอัศจรรย์

เราต้องการให้พรมแดนด้านตะวันตกของเรามีความมั่นคงปลอดภัย ด้วยการที่ลิเบียได้รับเอกราชและเป็นเอกภาพ มีรัฐบาลอาหรับที่เป็นมิตรเกิดขึ้นที่นั่น และคืนสิ่งที่ถูกยึดเอาไปจากเราอย่างอยุติธรรมและเป็นการรุกราน เพื่อให้ญัฆบูบกลับคืนมาเป็นของอียิปต์ดังที่เคยเป็นมาก่อน

ปาเลสไตน์ด้วยเช่นกัน

เช่นเดียวกัน เราต้องการให้พรมแดนด้านตะวันออกของเรามีความมั่นคงปลอดภัย ด้วยการแก้ไขปัญหาปาเลสไตน์ในแนวทางที่สอดคล้องกับทัศนะของฝ่ายอาหรับ และเป็นแนวทางที่ป้องกันมิให้ชาวยิวเข้ายึดครองสาธารณูปโภคของดินแดนแห่งนี้ได้ แท้จริงอียิปต์ ตลอดจนโลกอาหรับและโลกอิสลามทั้งมวล ต่างพร้อมจะสละตนเพื่อปาเลสไตน์ สำหรับอียิปต์นั้นก็เพราะปาเลสไตน์คือพรมแดนด้านตะวันออกที่ติดกัน ส่วนสำหรับดินแดนอาหรับนั้นก็เพราะปาเลสไตน์คือหัวใจที่เต้นอยู่ เป็นเม็ดกลางของสร้อยคอ และเป็นศูนย์กลางแห่งเอกภาพของพวกเขา พวกเขาหวงแหนเอกภาพนี้ยิ่งนัก ไม่ยอมให้มันแตกสลาย ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นเช่นไร และไม่ว่าจะต้องเสียสละมากเพียงใดก็ตาม ส่วนสำหรับโลกอิสลามนั้นก็เพราะปาเลสไตน์คือกิบละฮ์แรกในบรรดาสองกิบละฮ์ เป็นหนึ่งในสองดินแดนต้องห้ามอันศักดิ์สิทธิ์ และเป็นสถานที่ที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เดินทางในยามค่ำคืน (อัล-อิสรออ์) ไปถึง ความจริงข้อนี้เป็นสิ่งที่สหประชาชาติจะต้องตระหนักไว้เสมอ เพราะมิตรภาพของมุสลิมและชาวอาหรับนั้นอยู่ในตาชั่งข้างหนึ่ง ส่วนความละโมบของชาวยิวในปาเลสไตน์อยู่ในตาชั่งอีกข้างหนึ่ง และบางทีอาจเป็นผลดีแก่ชาวยิวเองที่จะหันหน้าออกไปจากเรื่องนี้ ไม่ต้องสงสัยเลยว่าเรารู้สึกเจ็บปวดอย่างยิ่งต่อความทุกข์ยากที่ชาวยิวประสบ แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าพวกเขาจะได้รับความเป็นธรรมด้วยการอธรรมต่อชาวอาหรับ หรือความทุกข์ยากของพวกเขาจะถูกปลดเปลื้องไปด้วยความพินาศของผู้อื่นและการรุกรานต่อผู้อื่น ในเมื่อบนแผ่นดินยังมีทางเลือกอื่น และในบรรดาประเทศต่าง ๆ ยังมีพื้นที่กว้างขวางอยู่ ทุกความคิด ทุกคำแถลง หรือทุกการกระทำที่ขัดต่อการให้ความเป็นธรรมแก่ชาวอาหรับ และไม่ทำให้ความหวังของพวกเขาในปาเลสไตน์เป็นจริงนั้น จะไม่ก่อให้เกิดผลอันใดนอกจากการยั่วยุและการสร้างความลำบากใจ

เราเรียกร้องเรื่องนี้เพราะมันคือการสร้างความมั่นคงให้แก่พรมแดนของเรา และเป็นผลประโยชน์โดยตรงของเรา และเราเรียกร้องเรื่องนี้เช่นกันเพราะมันคือสิทธิของสองประชาชาติอาหรับทั้งทางตะวันออกและตะวันตก พวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของเรา และเราก็เป็นส่วนหนึ่งของพวกเขา จะไม่มีสิ่งใดมาแยกพวกเราออกจากกันได้ แล้วสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรวมไว้เป็นหนึ่งเดียว มนุษย์หรือจะสามารถแยกมันออกจากกันได้

เอริเทรีย ซัยละอ์ ฮะร็อร และมัศวะอ์

และต่อจากนั้น เราต้องการให้พรมแดนทางใต้ของเรามีความมั่นคงปลอดภัย ด้วยการรักษาสิทธิของเราในเอริเทรีย ตลอดจนซัยละอ์ ฮะร็อร และดินแดนลุ่มแม่น้ำไนล์ตอนบน ดินแดนเหล่านั้นคือที่ซึ่งเลือดของผู้พิชิตชาวอียิปต์ได้หลั่งรดผืนดิน มืออียิปต์ได้บุกเบิกสร้างความเจริญ และธงอียิปต์ได้โบกสะบัดอยู่บนท้องฟ้า แล้วดินแดนเหล่านั้นก็ถูกแย่งชิงไปจากผืนแผ่นดินของมาตุภูมิอย่างอยุติธรรมและเป็นการรุกราน ไม่มีข้อตกลงระหว่างประเทศหรือสถานะทางกฎหมายใดที่ให้สิทธิในดินแดนเหล่านั้นแก่ผู้อื่นนอกจากอียิปต์ แม้ผู้คนจะปฏิเสธสิทธินี้ของเราก็ตาม เป็นหน้าที่ของเราที่จะไม่รับเอาการกำหนดพรมแดนประเทศของเรามาจากผู้อื่น แต่ต้องย้อนกลับไปพิจารณาประวัติศาสตร์ของเราเอง และให้เราได้เห็นว่าเราได้จ่ายราคาที่แพงเพียงใดด้วยเลือดเนื้อและชีวิตเพื่อรักษาความมั่นคงของพรมแดนของเรา มิใช่เพื่อความละโมบแบบนักล่าอาณานิคม และมิใช่เพื่อผลประโยชน์ทางภูมิศาสตร์ แต่เพื่อความจำเป็นที่สำคัญยิ่งต่อการดำรงอยู่ ซึ่งไม่อาจหลีกเลี่ยงหรือละทิ้งได้ บัดนี้โอกาสได้เปิดแล้วที่อียิปต์จะเรียกร้องให้คืนสิ่งที่ถูกยึดไปจากตนในช่วงที่กาลเวลาเผลอไผลและรัฐบาลทั้งหลายละเลย นี่คือสิ่งที่เราเรียกร้องเพื่อลุ่มแม่น้ำไนล์ ‑ เป็นประการแรก ‑

ดินแดนอาหรับ

และเราเรียกร้องเพื่อดินแดนอาหรับ ให้บรรดามหาอำนาจไว้วางใจสันนิบาตอาหรับ และเปิดโอกาสให้สันนิบาตได้เข้มแข็งและฟื้นตัว เพราะการฟื้นตัวและความเข้มแข็งของสันนิบาตคือปัจจัยสำคัญที่สุดที่จะช่วยให้สันติภาพและความสงบสุขในโลกตะวันออกอาหรับมั่นคง ทั้งยังจำเป็นต้องยอมรับสิทธิของทุกประชาชาติอาหรับในเสรีภาพและเอกราชโดยสมบูรณ์ ... ให้กองกำลังต่างชาติถอนตัวออกจากซีเรียและเลบานอน ... ให้แก้ไขสนธิสัญญาอิรักเพื่อให้สอดคล้องกับทัศนะของประชาชนอิรัก และทำให้ความหวังที่พวกเขามีต่อฝ่ายสัมพันธมิตรเป็นจริง ... ให้ยอมรับสิทธิของทรานส์จอร์แดน เพื่อให้บรรดาประชาชาติเล็ก ๆ ตระหนักถึงความจำเป็นของการรวมตัวกันในยุคที่การแยกตัวและการอยู่โดดเดี่ยวไม่เหมาะสมอีกต่อไป และให้บรรดามหาอำนาจยุติความละโมบอันไม่ชอบธรรมในเยเมนและหิญาซ ... นี่คือในส่วนของโลกตะวันออก

และทางตะวันตกของอียิปต์และลิเบีย มีมุสลิมจำนวนยี่สิบห้าล้านคนในตูนิเซีย แอลจีเรีย และมอร็อกโก ... ซึ่งประสบภัยพิบัติจากลัทธิล่าอาณานิคมของฝรั่งเศส ภายใต้ชื่อของการอารักขาบ้าง การพิชิตอันอยุติธรรมบ้าง หรือการยึดครองอันน่ารังเกียจบ้าง พวกเขาได้ต่อสู้ (ญิฮาด) มาหลายสิบปี และได้เสียสละอย่างใหญ่หลวงทั้งเสรีภาพและเลือดเนื้อ จนคุกและค่ายกักกันเต็มไปด้วยพวกเขา ที่ราบและหุบเขาเจิ่งนองด้วยเลือดของพวกเขา บรรดาผู้นำและเยาวชนนักต่อสู้ของพวกเขาถูกขับไล่ให้ระหกระเหินไปทุกหนแห่ง ลัทธิล่าอาณานิคมอันโหดร้ายพยายามบ่อนทำลายศาสนาของพวกเขาด้วยการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ บ่อนทำลายความเป็นอาหรับของพวกเขาด้วยการทำให้เป็นคนต่างชาติและการทำให้เป็นคริสเตียน และบ่อนทำลายเสรีภาพของพวกเขาด้วยการกดขี่ บีบบังคับ และใช้อำนาจบาตรใหญ่ แต่ทั้งหมดนั้นก็ไม่เกิดผลใด ๆ เลย บรรดานักต่อสู้ยังคงยืนหยัดในการต่อสู้ของพวกเขาดุจขุนเขาอันสูงตระหง่าน แล้วสงครามครั้งล่าสุดนี้ก็มาถึง ฝรั่งเศสพ่ายแพ้และไปเข้ากับเยอรมนี ทรยศต่อพันธมิตรเก่าของตน และฝ่ายสัมพันธมิตรได้เข้ายึดครองแอฟริกาเหนือ ฝ่ายสัมพันธมิตรได้รับความช่วยเหลืออย่างยิ่งใหญ่ที่สุดจากลูกหลานของดินแดนเหล่านี้ ซึ่งได้ร่วมรบกับพวกเขาอย่างแข็งขันทั้งในแอฟริกา ในอิตาลี และในการบุกฝรั่งเศส และได้ยืนหยัดร่วมกับพวกเขาในสมรภูมิที่ดุเดือดที่สุดและในยามที่วิกฤตที่สุด และกองทัพฝรั่งเศสเสรีนั้นจะเป็นใครอื่นเล่า หากมิใช่บรรดาวีรบุรุษผู้กล้าหาญเหล่านี้จากลูกหลานแห่งมัฆริบผู้พลีชีพ และแท้จริง…

ท่านมิสเตอร์เชอร์ชิลล์เองก็ได้ยอมรับในเรื่องนี้ และได้กล่าวยกย่องความกล้าหาญของบรรดานักต่อสู้ (มุญาฮิดีน) เหล่านี้ด้วยคำยกย่องที่ดีที่สุด ครั้นสงครามสิ้นสุดลง ฝรั่งเศสซึ่งยังไม่ลืมเสียงฝีเท้าของผู้ยึดครองที่เหยียบย่ำแผ่นดินตน ก็ไม่ลังเลที่จะถล่มเมืองและหมู่บ้านด้วยระเบิดจากเครื่องบิน ฝรั่งเศสสังหารพลเรือนในแอลจีเรียถึงสี่หมื่นคนในการลุกฮือเพียงครั้งเดียว และทำลายหมู่บ้านที่มีผู้คนอาศัยอยู่ถึงสี่สิบห้าหมู่บ้าน คนเหล่านี้ไม่มีความผิดอันใดเลย นอกจากต้องการให้ฝ่ายพันธมิตรทำตามสัญญาที่ให้ไว้ พวกเขาจึงลุกขึ้นเรียกร้องเสรีภาพและเอกราช ซึ่งเป็นสิทธิตามธรรมชาติของพวกเขา ฝรั่งเศสผู้เจ้าเล่ห์ต้องการโปรยขี้เถ้าเข้าตาผู้คน จึงอ้างว่านี่เป็นเพียงการลุกฮือเพื่อขนมปังและอาหาร และกล่าวอ้างสิทธิอันเลื่อนลอยให้แก่ตนเอง หากในอดีตความเผอเรอของชาวอาหรับและมุสลิมเคยทำให้ข้ออ้างนั้นฟังขึ้น บัดนี้ยุคสมัยนั้นได้ผ่านพ้นไปแล้ว การลุกฮือจะเกิดขึ้นติดต่อกันไม่ขาดสาย และภูเขาไฟจะปะทุออกมา ดูเถิด มาร์ราเกช (โมร็อกโก) กำลังลุกเป็นไฟและเปลวนรก และทรวงอกของแอลจีเรียและตูนิเซียก็คุกรุ่นด้วยเปลวเพลิงและความร้อนแรงไม่น้อยไปกว่ากัน สันติภาพย่อมไม่อาจสร้างขึ้น และความมั่นคงปลอดภัยและความสงบสุขย่อมไม่อาจตั้งมั่นอยู่บนความรู้สึกเช่นนี้ได้ ดังนั้น เราจึงเรียกร้องให้ดินแดนทั้งหมดนี้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งจากหัวใจของมาตุภูมิอาหรับอันยิ่งใหญ่ของเรา ได้รับสิทธิของตน และได้เข้าร่วมกับสันนิบาตอาหรับอย่างแท้จริง และหากจะมีการลงประชามติเกี่ยวกับรูปแบบการปกครองที่ควรจะมีในดินแดนเหล่านี้ การลงประชามตินั้นจะต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสภาสันนิบาตอาหรับ และอย่างน้อยที่สุดจะต้องมีผู้แทนจากบรรดารัฐอาหรับที่เป็นเอกราชเข้าร่วมด้วย

ดินแดนอิสลามและชนกลุ่มน้อยมุสลิม

เราเรียกร้องให้ดินแดนอิสลามและชนกลุ่มน้อยมุสลิมได้รับเอกราชและอิสรภาพ ได้รับสิทธิของตน ได้รับการปลดเปลื้องจากการกดขี่และความอยุติธรรม และได้อยู่อย่างปลอดภัยจากการกดขี่และการรุกราน

อิหร่านนั้น ทหารอังกฤษและรัสเซียจะต้องถอนตัวออกไป ตามแถลงการณ์ร่วมของมหาอำนาจที่ระบุว่าจะถอนทหารภายในหกเดือนนับจากสงครามกับญี่ปุ่นสิ้นสุดลง ส่วนอินโดนีเซียทุกภูมิภาค ก็ไม่มีเหตุผลอันใดเลยที่จะต้องกลับไปอยู่ใต้ฮอลแลนด์อีกครั้ง ฮอลแลนด์ซึ่งเคยลิ้มรสความขมขื่นของการกดขี่และการใช้อำนาจบาตรใหญ่มาแล้ว ควรพอใจกับแผ่นดินของตนเอง และดำเนินการเพื่อผลประโยชน์ของตนภายใต้ความยุติธรรม ความเที่ยงธรรม และการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน ซึ่งนั่นย่อมดีกว่าและยั่งยืนกว่าการปล้นสิทธิและการช่วงชิงเสรีภาพ

يسعى بذمتهم أدناها

إذا اشتكي عضو منهم تداعي له سائر الجسد بالسهر

ส่วนปัญหาอินเดีย จะต้องได้รับการแก้ไขในแนวทางที่พิทักษ์สิทธิของชาวมุสลิมในทุกรัฐ และช่วยให้พวกเขาได้รับความก้าวหน้าและได้รับการคุ้มครองสิทธิในทุกแห่งหน และแอลเบเนียก่อนสงครามครั้งนี้เคยมีรัฐบาลอิสลาม เนื่องจากประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิมซึ่งสืบเชื้อสายมาจากผู้อพยพชาวบอลข่านและชาวเติร์ก ดังนั้น จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่รัฐบาลเช่นนั้นจะต้องกลับคืนมา และเป็นความยุติธรรมและความเที่ยงธรรมที่จะต้องให้ความช่วยเหลืออย่างแท้จริง เพื่อให้รัฐบาลนั้นเป็นผู้พิทักษ์สิทธิของชนกลุ่มน้อยมุสลิมในดินแดนบอลข่าน เพราะในยูโกสลาเวีย ในกรีซ ในบัลแกเรีย และในที่อื่น ๆ มีชนกลุ่มน้อยมุสลิมที่ถูกกดขี่ ถูกรุกราน และถูกปล้นสิทธิ โดยที่ไม่มีใครรับรู้เลย ทั้งที่ชาวมุสลิมในทุกแห่งหนคือประชาชาติเดียวกัน «ผู้ที่ต่ำต้อยที่สุดในหมู่พวกเขาก็สามารถให้คำมั่นคุ้มครองแทนพวกเขาได้» และ «เมื่ออวัยวะส่วนหนึ่งของพวกเขาเจ็บป่วย ร่างกายส่วนที่เหลือทั้งหมดก็จะร่วมรับรู้ด้วยการอดนอน…»

...และการคุ้มครอง ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมอบภารกิจในการกำกับดูแลการให้ความเป็นธรรมแก่คนเหล่านี้ไว้กับรัฐบาลอิสลามที่ใกล้ชิดกับพวกเขามากที่สุด

ภายหลังสงครามที่ผ่านมา ตุรกีเคยคิดจะแยกตัวออกจากโลกตะวันออกและประชาชาติอิสลาม แล้วโผเข้าสู่อ้อมอกของตะวันตกและประจบประแจงรัฐต่าง ๆ ในยุโรป ด้วยคาดว่าสิ่งนั้นจะช่วยให้ตนมีความสงบมั่นในบ้านเมืองและปลอดภัยในแผ่นดินของตน แต่เป็นที่แน่ชัดอย่างยิ่งว่าหลังสงครามครั้งนี้ ตุรกีได้ตระหนักแล้วว่าตนสูญเสียผลประโยชน์ไปมากเพียงใดจากการแยกตัวออกจากชาวอาหรับและประชาชาติอิสลาม เราไม่ต้องการคิดบัญชีกับตุรกีในตอนนี้สำหรับสิ่งที่ผ่านพ้นไปแล้ว เพราะทั้งเราและตุรกีต่างจำเป็นอย่างยิ่งที่จะร่วมมือและค้ำจุนกันในสมรภูมิที่อัดแน่นไปด้วยความปรารถนาและความละโมบนี้ และเราจะไม่ปล่อยให้ตุรกีเผชิญวิกฤตเพียงลำพัง บางทีตุรกีอาจตระหนักถึงสิ่งนั้น แล้วหวนกลับไปสู่สิ่งที่ตนได้หลงลืมไปจากอิสลามของตน และยึดมั่นอีกครั้งในภราดรภาพอันเป็นนิรันดร์นี้ ซึ่งแม้โลกดุนยาจะสลายไปแต่ภราดรภาพนี้ไม่สลาย แม้วันเวลาจะดับสูญแต่ภราดรภาพนี้ยังคงอยู่ยั่งยืนกว่ากาลเวลาที่เหลืออยู่

فَٱصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَـٰمٌ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ﴿٨٩﴾

หลังจากทั้งหมดนี้ เราปรารถนาและหวังให้โลกทั้งมวลมีความปลอดภัย ความสงบมั่น สันติภาพอันยาวนาน และความสบายใจ แต่เราไม่คิดว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้นได้ เว้นแต่ด้วยความยุติธรรมและความเป็นธรรม เราถูกสร้างมาบนฟิฏเราะฮ์เช่นนี้ «ดังนั้นเจ้าจงให้อภัยแก่พวกเขาเถิด และจงกล่าวว่า สลาม แล้วพวกเขาจะได้รู้» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:89)

ประการที่สาม — สิทธิของอิสลาม

พี่น้องผู้เป็นที่รักและผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย..

ต่อจากนั้น ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่ท่านทั้งหลายว่า บรรดามหาอำนาจได้ประกาศอย่างชัดแจ้งมากกว่าหนึ่งครั้งว่าจะไม่แทรกแซงกิจการภายในโดยแท้ของประชาชาติต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงรูปแบบการปกครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากสอดคล้องกับหลักการทั่วไปของประชาธิปไตย อีกทั้งแนวคิดอิสลามก็ได้รับการยกย่องอย่างสมบูรณ์ในการประชุมกรุงเฮกปี 1938 เมื่อที่ประชุมมีมติว่าชะรีอะฮ์อิสลามเป็นระบบกฎหมายที่เป็นเอกเทศ สามารถพัฒนาและเติบโตได้ และสอดคล้องกับหลักนิติบัญญัติที่ทันสมัยที่สุด แนวคิดอิสลามยังได้รับการยกย่องเช่นนี้อีกเป็นครั้งที่สองในการประชุมกรุงวอชิงตันเมื่อเดือนพฤษภาคม 1945 ซึ่งมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ฮาฟิซ ปาชา เราะมะฎอน เป็นผู้แทนของอียิปต์ ท่านสามารถโน้มน้าวให้ผู้เข้าร่วมประชุมออกมติยืนยันมติก่อนหน้า และบนพื้นฐานนั้นได้สงวนสิทธิให้อียิปต์มีผู้แทนในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศในนามของชะรีอะฮ์อิสลาม

ทั้งนี้ยังไม่นับว่าอิสลามในตัวเองคือระบบสังคมสากลที่ประกันความดีงามและความผาสุกแก่มนุษย์ และแก้ปัญหาต่าง ๆ ในสังคมของพวกเขาได้ หากพวกเขาเข้าถึงจิตวิญญาณของอิสลามและนำไปปฏิบัติอย่างถูกต้อง รัฐธรรมนูญอียิปต์ก็ได้บัญญัติไว้ในมาตรา 149 ว่า (ศาสนาประจำรัฐคืออิสลาม และภาษาราชการคือภาษาอาหรับ) บัดนี้โลกก็พร้อมอีกครั้งที่จะหวนกลับสู่จิตวิญญาณแห่งการนับถือศาสนา และได้ตระหนักถึงความผิดพลาดของแนวคิดเก่า.. คือแนวคิดที่จะปลดเปลื้องตนออกจากหลักความเชื่อและศาสนาทั้งปวง ถึงขนาดที่คณะกรรมการการศึกษาบางคณะในอังกฤษและอเมริกามีมติว่าจำเป็นต้องนำศาสนาเข้าสู่โรงเรียน และบางคณะถึงกับกำหนดให้คาบเรียนแรกในสถาบันการศึกษาทุกแห่งเป็น "การละหมาดเชิงวิทยาศาสตร์" ด้วยเหตุนี้ เราจึงเรียกร้องจากรัฐบาลใดก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลอียิปต์เป็นอันดับแรก และรัฐบาลอาหรับหรืออิสลามถัดจาก...

นั่นคือ ให้รัฐหวนกลับสู่อิสลามในระบบการดำเนินชีวิตของตนทั้งด้านศาสนาและด้านพลเรือน โดยมีรูปธรรมในทางปฏิบัติดังนี้

1. ประกาศว่าตนเป็นรัฐบาลอิสลามที่เป็นตัวแทนแนวคิดของอิสลามอย่างเป็นทางการในเวทีระหว่างประเทศ

1. เคารพข้อบังคับ (ฟัรฎู) และสัญลักษณ์ทางศาสนา (ชะอาอิร) ของอิสลาม และกำหนดให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ทุกคนต้องปฏิบัติ โดยให้ผู้ใหญ่เป็นแบบอย่างแก่ผู้อื่นในเรื่องนี้

1. ห้ามสิ่งชั่วร้ายร้ายแรงที่อิสลามห้ามไว้ ได้แก่ สุราและสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับสุรา การผิดประเวณีและสิ่งที่ปูทางไปสู่การผิดประเวณี ดอกเบี้ย (ริบา) และสิ่งที่เกี่ยวข้องกับดอกเบี้ย เช่น การพนันประเภทต่าง ๆ และการแสวงหารายได้ที่หะรอม และให้รัฐบาลเป็นแบบอย่างในเรื่องนี้ คือไม่อนุญาตสิ่งใดในสิ่งเหล่านี้ ไม่ใช้อำนาจของกฎหมายคุ้มครองสิ่งเหล่านี้ และไม่ปฏิบัติต่อประชาชนของตนบนพื้นฐานของสิ่งเหล่านี้

1. ปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาให้ตั้งอยู่บนการอบรมบ่มเพาะแบบอิสลามและความรักชาติ ให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับภาษาอาหรับและประวัติศาสตร์ของชาติ และนำไปสู่การหล่อหลอมจิตใจของผู้เรียนด้วยคำสอนของอิสลาม รวมทั้งให้ความรู้แก่สติปัญญาของพวกเขาในบทบัญญัติและวิทยปัญญาของอิสลาม

1. ให้ชะรีอะฮ์อิสลามเป็นแหล่งที่มาอันดับแรกของกฎหมาย

1. ให้รัฐบาลดำเนินการทุกอย่างโดยยึดแนวทางอิสลามนี้เป็นหลัก

นั่นคือสิทธิของอิสลามที่มีต่อพวกเรา และเราได้ประกาศเผยแผ่แล้ว โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นพยานด้วยเถิด และเราไม่เห็นว่าจะมีเวลาใดเหมาะสมสำหรับเรื่องนี้ไปยิ่งกว่าเวลานี้อีกแล้ว

لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ

لهم ما لنا وعليهم ما علينا

ผู้คนถามว่า แล้วพวกท่านจะทำอย่างไรกับชาวต่างชาติและพลเมืองที่ไม่ใช่มุสลิม? เราขอตอบว่า ซุบฮานัลลอฮ์! อิสลามได้คลี่คลายปัญหานี้ไว้แล้ว ได้ปกป้องเอกภาพของประชาชาติมิให้แตกแยกและแบ่งฝ่าย ได้รับรองเสรีภาพในการนับถือศาสนาและการประกอบศาสนกิจ ตลอดจนสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับทั้งสองประการนี้ ดังที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวว่า «ไม่มีการบังคับใด ๆ ในศาสนา» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:256) และคำขวัญในการปฏิบัติต่อกันระหว่างพลเมืองในดินแดนอิสลามก็เป็นเช่นนี้เสมอมา คือ «พวกเขามีสิทธิเช่นเดียวกับที่เรามี และมีหน้าที่เช่นเดียวกับที่เรามี» ความใจกว้างอดกลั้นเหนือไปกว่านี้ไม่มีอีกแล้วสำหรับผู้ที่ต้องการมากกว่านี้

กระนั้นก็ตาม เราขอกล่าวย้ำอีกครั้งว่า มีระบบใดในโลกนี้ ไม่ว่าจะเป็นระบบทางศาสนาหรือทางโลก ที่สามารถเปิดพื้นที่ในหัวใจของผู้ศรัทธาต่อระบบนั้น ผู้ที่คลั่งไคล้ระบบนั้น และผู้ที่อุทิศตนจนหลอมรวมอยู่ในระบบนั้น ให้แก่ผู้อื่นที่เห็นต่างจากพวกเขา ได้กว้างขวางเท่ากับที่อิสลามอันเที่ยงตรงนี้ได้เปิดไว้? อิสลามซึ่งกำหนดให้มุสลิมต้องศรัทธาต่อนบีทุกท่านที่มาก่อน และต่อคัมภีร์ทุกเล่มที่ถูกประทานลงมา ให้ยกย่องชมเชยประชาชาติทุกประชาชาติที่ผ่านมาแล้ว ให้ปรารถนาดีต่อมนุษย์ทุกคน และให้มีความเมตตาต่อทุกชีวิตที่มีตับอันชุ่มชื้น จนถึงขั้นที่สวรรค์เปิดประตูทั้งแปดของมันต้อนรับชายผู้หนึ่งที่ดับกระหายให้แก่สุนัขตัวหนึ่ง และนรกลุกโชนด้วยชั้นที่ลึกที่สุดของมันสำหรับหญิงผู้หนึ่งที่กักขังแมวไว้ ศาสนาแห่งความเมตตานี้จึงไม่อาจเป็นอย่างอื่นได้ นอกจากเป็นแหล่งที่มาของความรัก เอกภาพ สันติ และความปรองดอง

ประการที่สี่ – วิธีการของเรา

พี่น้องผู้มีเกียรติทั้งหลาย ..

من أعطي الذلة من نفسه طائعاً غير مكره فليس مني

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

และผู้คนยังกล่าวอีกว่า "พวกท่านผู้ถูกกดขี่ไร้อำนาจเหนือกิจการของตนเองเอ๋ย พวกท่านมีวิธีการใดเล่าที่จะบรรลุข้อเรียกร้องและได้มาซึ่งสิทธิของพวกท่าน?" ส่วนเราขอตอบอย่างง่ายดายว่า "ผู้คนต้องการอะไรจากเราหรือ? ต่อให้เราถูกกดขี่ไร้อำนาจเหนือกิจการของตนเองและถูกกีดกันจากสิทธิของเรา แล้วผู้มีเกียรติจะยอมต่ำต้อยและอัปยศได้หรือ?" ในเมื่อท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดยอมมอบความต่ำต้อยให้แก่ตนเองโดยสมัครใจ มิได้ถูกบังคับ เขาก็มิใช่พวกของฉัน» และอัลลอฮ์ตรัสว่า «และเกียรติยศนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าพวกมุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8)

بَلْ نَقْذِفُ بِٱلْحَقِّ عَلَى ٱلْبَـٰطِلِ فَيَدْمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ ۚ وَلَكُمُ ٱلْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ ﴿١٨﴾

كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ وَٱلْبَـٰطِلَ ۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ ﴿١٧﴾

وَقُلْ جَآءَ ٱلْحَقُّ وَزَهَقَ ٱلْبَـٰطِلُ ۚ إِنَّ ٱلْبَـٰطِلَ كَانَ زَهُوقًا ﴿٨١﴾

แท้จริงเรามีอาวุธที่ไม่มีวันทื่อ และกาลเวลาก็มิอาจทำอันตรายแก่มันได้ นั่นคือ "สัจธรรม" และสัจธรรมนั้นคงอยู่ชั่วนิรันดร์ อัลลอฮ์ตรัสว่า «มิใช่เช่นนั้น เราจะขว้างสัจธรรมใส่ความเท็จ แล้วมันจะทำลายความเท็จ แล้วทันใดนั้นความเท็จก็มลายสิ้นไป และความหายนะจงประสบแก่พวกเจ้า เนื่องจากสิ่งที่พวกเจ้ากล่าวอ้าง» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:18) และพระองค์ตรัสว่า «ในทำนองนั้นแหละ อัลลอฮ์ทรงยกอุปมาสัจธรรมและความเท็จ ส่วนฟองนั้นจะหายไปอย่างไร้ค่า และส่วนสิ่งที่ยังประโยชน์แก่มนุษย์ก็จะคงอยู่ในแผ่นดิน ในทำนองนั้นแหละ อัลลอฮ์ทรงยกอุปมาต่าง ๆ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:17) และพระองค์ตรัสว่า «และจงกล่าวเถิดว่า สัจธรรมได้มาแล้ว และความเท็จได้มลายไป แท้จริงความเท็จนั้นย่อมมลายสิ้นไปเสมอ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:81)

وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٤٧﴾

إِذْ يُوحِى رَبُّكَ إِلَى ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ أَنِّى مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟

และเรายังมีอาวุธอีกอย่างหนึ่งหลังจากนั้น นั่นคือ "อีมาน" และอีมานก็เป็นความลับประการหนึ่งแห่งพลัง ซึ่งไม่มีผู้ใดเข้าใจได้นอกจากบรรดาผู้ศรัทธาที่สัจจริงเท่านั้น บรรดาผู้ทำงานในอดีตได้ต่อสู้ญิฮาด และในอนาคตพวกเขาจะต่อสู้ญิฮาดด้วยสิ่งอื่นใดเล่า นอกจากด้วยอีมาน? และหากอีมานสูญสิ้นไป อาวุธทางวัตถุทั้งปวงจะช่วยอะไรเจ้าของมันได้เล่า? แต่หากมีอีมาน ก็ย่อมพบหนทางสู่ความสำเร็จ และหากความมุ่งมั่นนั้นสัจจริง หนทางก็จะชัดเจน «และเป็นหน้าที่ของเราที่จะช่วยเหลือบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:47) และหากกองทัพแห่งแผ่นดินทอดทิ้งเรา แท้จริงกองทัพแห่งฟากฟ้าก็อยู่กับเรา «จงรำลึกเมื่อพระผู้อภิบาลของเจ้าทรงวะฮีย์แก่มะลาอิกะฮ์ว่า แท้จริงข้าอยู่กับพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงทำให้บรรดาผู้ศรัทธามั่นคงเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:12)

كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٢١﴾

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسْتَيْـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا۟ جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّىَ مَن نَّشَآءُ ۖ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿١١٠﴾

إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ ﴿٨٧﴾

และหลังจากนั้น ความหวังคืออาวุธประการที่สาม เราจะไม่สิ้นหวัง ไม่รีบร้อน ไม่ชิงล่วงหน้าเหตุการณ์ และความยาวนานของการต่อสู้ญิฮาดจะไม่ทำให้ความมุ่งมั่นของเราอ่อนลง มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก เพราะเรารู้ว่าเราจะได้รับผลบุญตราบใดที่เจตนาดีและจิตใจบริสุทธิ์ และด้วยการสรรเสริญต่ออัลลอฮ์ จิตใจของเราก็บริสุทธิ์ ทุกวันที่ผ่านไปจึงมีผลบุญใหม่ให้เรา และชัยชนะซึ่งตามมาหลังจากนั้นย่อมไม่คลาดเคลื่อน «อัลลอฮ์ทรงบัญญัติไว้ว่า แน่นอนข้าและบรรดาเราะซูลของข้าจะเป็นฝ่ายชนะ แท้จริงอัลลอฮ์เป็นผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเดชานุภาพ» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:21) «จนกระทั่งเมื่อบรรดาเราะซูลเกือบสิ้นหวัง และพวกเขาคิดว่าพวกเขาถูกปฏิเสธแล้ว ความช่วยเหลือของเราก็มายังพวกเขา แล้วผู้ที่เราประสงค์ก็ได้รับการช่วยให้รอด และการลงโทษของเราจะไม่ถูกปัดป้องไปจากหมู่ชนผู้กระทำผิด» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:110) แล้วจะสิ้นหวังไปเพื่ออะไร และจะท้อแท้ไปเพื่ออะไรเล่า? ความสิ้นหวังจะไม่มีวันหาทางเข้าสู่หัวใจของเราได้ อินชาอัลลอฮ์ «แท้จริงไม่มีผู้ใดสิ้นหวังจากความเมตตาของอัลลอฮ์ นอกจากหมู่ชนผู้ปฏิเสธศรัทธาเท่านั้น» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:87)

และเราจะทำงานภายใต้แสงสว่างแห่งความรู้สึกเหล่านี้ เราจะทำงานด้วยสัจธรรม โดยมีอีมานเป็นแรงผลักดัน และมีความหวังเป็นแรงนำทาง เราจะเผยแพร่ใบปลิวและแถลงการณ์ต่าง ๆ จะอธิบายให้ผู้คนเข้าใจถึงสิทธิของพวกเขาที่ถูกปิดบังไว้ และจะเปิดโปงให้พวกเขาเห็นกลอุบายที่ซ่อนเร้นของบรรดาผู้หลอกลวงและผู้ชักนำพวกเขาไปในทางที่ผิด ทั้งภายในและภายนอกประเทศ เราจะรวมพลังเสียงของผู้คนในเรื่องนี้ผ่านการประชุมใหญ่ในทุกหนแห่ง และเราจะเรียกร้องให้จัดการประชุมใหญ่ของชาวอาหรับและมุสลิม เพื่อรวมพลังความพยายามและประสานแผนงานเข้าด้วยกัน และเราจะส่งพี่น้องของเราไปยังทุกหนแห่งในประเทศต่างชาติ เพื่อปลุกเร้าประชาชนและรัฐบาลใน […]

إِن يَنصُرْكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ

ประเด็นอิสลามและประเด็นของชาติ หากทั้งหมดนี้ไม่เกิดผล และเราไม่ได้รับความเป็นธรรมจากโลกใหม่ที่ต้องการให้ชีวิตตั้งมั่นอยู่บนความสงบและสันติ เราก็จะรู้ว่าจะควบคุมตนเองอย่างไร และจะตั้งกำแพงที่แข็งแกร่งมั่นคงขึ้นระหว่างเราผู้ศรัทธากับบรรดาผู้อธรรมผู้กล่าวเท็จเหล่านั้นอย่างไร แล้วพวกเขาจะได้เห็นว่าอาวุธเชิงปฏิเสธนี้จะทำให้เป้าหมายของพวกเขาไม่บรรลุผล จะทำให้การรุกรานของพวกเขาย้อนกลับไปหาตัวพวกเขาเอง และจะทำให้แผนร้ายของพวกเขาย้อนกลับไปทิ่มแทงพวกเขาเอง และบรรดาผู้อธรรมจะได้รู้ว่าพวกเขาจะต้องกลับไปสู่ที่กลับเช่นใด ชัยชนะในบั้นปลายย่อมเป็นของเรา และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับเรา «หากอัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือพวกท่านแล้ว ก็ไม่มีผู้ใดจะเอาชนะพวกท่านได้» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:160)

พี่น้องผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย.. นี่คือช่วงเวลาชี้ชะตาในประวัติศาสตร์ของพวกท่าน ดังนั้นจงใคร่ครวญ จงตัดสินใจ จงลงมือทำ จงยืนหยัด จงอดทน จงอดทนให้มากกว่า จงประจำการเฝ้าระวัง และจงยำเกรงอัลลอฮ์ เพื่อพวกท่านจะได้ประสบความสำเร็จ อัลลอฮุอักบัร และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์

วัสสลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์ หะซัน อัล-บันนา

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا ﴿١٠﴾

«โอ้พระเจ้าของเรา โปรดประทานความเมตตาจากพระองค์แก่เรา และโปรดจัดเตรียมแนวทางที่ถูกต้องในกิจการของเราให้แก่เราด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:10)

ไคโร เมืองหลวงแห่งดินแดนอียิปต์ ในเดือนเราะญับ ฮ.ศ. 1366

เรียน ฯพณฯ …

อัสสลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์

ต่อจากนั้น สิ่งที่ผลักดันให้เรายื่นสาส์นฉบับนี้ต่อท่านผู้มีตำแหน่งอันสูงส่ง ก็คือความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะชี้นำประชาชาติ ซึ่งอัลลอฮ์ทรงมอบหมายให้ท่านเป็นผู้ปกครองดูแลกิจการ และทรงฝากฝังภารกิจของประชาชาตินั้นไว้กับท่านในยุคใหม่ของพวกเขา ให้เป็นการชี้นำที่ดีงาม ซึ่งจะทำให้ประชาชาติตั้งมั่นอยู่บนหนทางที่ดีที่สุด วางแนวทางที่ประเสริฐที่สุดให้แก่พวกเขา ปกป้องพวกเขาจากความสั่นคลอนและความวุ่นวาย และทำให้พวกเขารอดพ้นจากการลองผิดลองถูกอันเจ็บปวดและยาวนาน

เราไม่ได้มุ่งหวังสิ่งใดจากการนี้ นอกจากเพื่อให้เราได้ปฏิบัติหน้าที่และได้ยื่นคำตักเตือนแล้ว … และผลตอบแทนของอัลลอฮ์นั้นดีกว่าและจีรังยิ่งกว่า

ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

ท่านผู้ทรงเกียรติ …

(كلكم راع وكلكم مسؤول عن رعيته)

แท้จริงอัลลอฮ์ทรงมอบหมายกิจการของประชาชาตินี้ไว้กับท่าน และทรงทำให้ผลประโยชน์ กิจการ ปัจจุบัน และอนาคตของประชาชาตินี้เป็นอะมานะฮ์ (สิ่งที่ได้รับความไว้วางใจ) ที่อยู่กับท่าน และเป็นสิ่งที่ฝากไว้ในความดูแลของท่าน และท่านจะต้องถูกสอบสวนถึงสิ่งทั้งหมดนั้นต่อหน้าอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง หากคนรุ่นปัจจุบันคือกำลังของท่าน คนรุ่นที่จะมาถึงก็คือผลผลิตจากสิ่งที่ท่านได้หว่านไว้ ช่างเป็นอะมานะฮ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด และเป็นความรับผิดชอบที่หนักหนาที่สุดเพียงใด ที่บุคคลหนึ่งจะต้องถูกสอบสวนเกี่ยวกับประชาชาติทั้งประชาชาติ «พวกท่านทุกคนเป็นผู้ดูแล และพวกท่านทุกคนจะถูกสอบสวนเกี่ยวกับผู้ที่อยู่ภายใต้การดูแลของตน»

(لو عثرت بغلة بالعراق لرأيتني مسؤولا عنها بين يدي الله تبارك وتعالى لِم لَم أسوّ لها الطريق؟)

ในอดีต อิมามผู้ทรงธรรม อุมัร อิบนุล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ว่า «หากล่อตัวหนึ่งสะดุดล้มที่อิรัก ฉันก็เห็นว่าตัวฉันจะต้องถูกสอบสวนเกี่ยวกับมันต่อหน้าอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ว่าเหตุใดฉันจึงไม่ปรับถนนให้เรียบสำหรับมัน?»

(لوددت أن أخرج منها كفافا لا لي ولا علي)

และอิมามอุมัร อิบนุล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ได้พรรณนาความหนักหนาของความรับผิดชอบนี้ไว้ในประโยคเดียวว่า «ฉันปรารถนาที่จะได้ออกจากมัน (ตำแหน่งผู้ปกครอง) ไปอย่างเสมอตัว ไม่ได้อะไรและไม่เสียอะไร»

บทนำ

(ก) ยุคเปลี่ยนผ่าน

ยุคที่อันตรายที่สุดในชีวิตของประชาชาติ และควรพิจารณาอย่างถี่ถ้วนที่สุด คือยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านจากสภาพหนึ่งไปสู่อีกสภาพหนึ่ง เพราะในยุคนี้จะมีการวางแนวทางของยุคใหม่ และกำหนดแผนการและหลักการที่จะใช้บ่มเพาะประชาชาติและให้ประชาชาติยึดถือปฏิบัติ หากแผนการ หลักการ และแนวทางเหล่านี้ชัดเจน ดีงาม และเที่ยงตรง ก็จงแจ้งข่าวดีแก่ประชาชาตินี้เถิดว่าจะมีชีวิตที่ยืนยาว พร้อมด้วยการงานอันยิ่งใหญ่และสร้างสรรค์ และจงแจ้งข่าวดีแก่บรรดาผู้นำที่พาประชาชาติไปสู่ชัยชนะนี้ และผู้ชี้ทางไปสู่ความดีนี้ว่า จะได้รับผลตอบแทนอันยิ่งใหญ่ ชื่อเสียงที่ถูกจารึกไว้ตลอดกาล ความเที่ยงธรรมจากประวัติศาสตร์ และการถูกกล่าวขานถึงอย่างงดงาม

(ข) บนทางแยกสองสาย

ภารกิจนี้มีสองด้าน

ด้านแรก: ปลดปล่อยประชาชาติจากพันธนาการทางการเมือง จนได้รับอิสรภาพ และได้คืนเอกราชและอธิปไตยที่สูญเสียไป

ด้านที่สอง: สร้างประชาชาติขึ้นใหม่ เพื่อให้ดำเนินไปบนเส้นทางของตนท่ามกลางประชาชาติทั้งหลาย และแข่งขันกับประชาชาติอื่นในระดับขั้นแห่งความสมบูรณ์ทางสังคม

บัดนี้ การต่อสู้ทางการเมืองได้วางภาระลงชั่วคราวแล้ว และท่านทั้งหลายกำลังจะนำประชาชาติก้าวสู่ยุคใหม่ ท่านจะพบทางสองสายอยู่เบื้องหน้า แต่ละสายต่างเรียกร้องให้ท่านนำประชาชาติมุ่งไปทางนั้นและดำเนินตามวิถีของมัน แต่ละสายต่างมีคุณลักษณะ จุดเด่น ผลกระทบ ผลลัพธ์ ผู้เรียกร้อง และผู้เผยแพร่ของตนเอง ทางแรกคือทางของอิสลาม พร้อมด้วยหลักมูล หลักการ อารยธรรม และความเจริญของอิสลาม ส่วนทางที่สองคือทางของตะวันตก พร้อมด้วยรูปแบบชีวิต ระบบ และแนวทางของตะวันตก

ความเชื่อมั่นของเราคือ ทางแรก อันได้แก่ทางของอิสลาม หลักการและหลักมูลของอิสลาม เป็นทางเดียวที่จำเป็นต้องดำเนินไป และเป็นทางที่ประชาชาติทั้งในปัจจุบันและอนาคตต้องมุ่งไป

(ค) ข้อดีของการมุ่งสู่แนวทางอิสลาม

หากเรานำประชาชาติดำเนินบนเส้นทางนี้ เราจะได้รับประโยชน์มากมาย ประการหนึ่งคือ แนวทางอิสลามได้ผ่านการพิสูจน์มาแล้วในอดีต และประวัติศาสตร์ได้เป็นพยานถึงความเหมาะสมของมัน แนวทางนี้ได้ให้กำเนิดประชาชาติที่แข็งแกร่งที่สุด ประเสริฐที่สุด เมตตาที่สุด ดีงามที่สุด และนำความจำเริญมาสู่มวลมนุษยชาติมากที่สุด อีกทั้งยังมีความศักดิ์สิทธิ์และความมั่นคงในจิตใจผู้คน ซึ่งทำให้ทุกคนรับได้ง่าย เข้าใจได้ง่าย ตอบรับ และดำเนินตามได้ง่ายเมื่อใดก็ตามที่พวกเขาถูกชี้นำไปสู่แนวทางนี้ ยิ่งไปกว่านั้นยังเป็นการภาคภูมิใจในความเป็นชาติและการยกย่องความรักชาติอย่างแท้จริง เพราะเราสร้างชีวิตของเราบนหลักการและหลักมูลของเราเอง โดยไม่รับมาจากผู้อื่น และนี่คือความหมายที่ดีที่สุดของเอกราชทางสังคมและการดำเนินชีวิต ภายหลังเอกราชทางการเมือง

การดำเนินตามแนวทางนี้ยังเป็นการเสริมสร้างเอกภาพอาหรับเป็นอันดับแรก และเอกภาพอิสลามเป็นอันดับถัดมา โลกอิสลามทั้งมวลจะสนับสนุนเราด้วยจิตวิญญาณ ความรู้สึก ความเห็นอกเห็นใจ และการค้ำจุนของพวกเขา และจะมองเห็นเราเป็นพี่น้องที่พวกเขาให้ความช่วยเหลือและขอความช่วยเหลือ ที่พวกเขาสนับสนุนและได้รับการสนับสนุนกลับคืน นี่คือกำไรทางจิตใจอันยิ่งใหญ่ที่ผู้มีสติปัญญาย่อมไม่มองข้าม

และแนวทางนี้สมบูรณ์และครอบคลุม เป็นหลักประกันในการวางระบบที่ดีที่สุดสำหรับชีวิตส่วนรวมของประชาชาติ ทั้งในด้านการปฏิบัติและด้านจิตวิญญาณ นี่คือคุณลักษณะพิเศษที่อิสลามมีเหนือสิ่งอื่น อิสลามวางระบบชีวิตให้แก่ประชาชาติทั้งหลายบนหลักการสำคัญสองประการ คือ การรับสิ่งที่ดีและการหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นโทษ

หากเราดำเนินตามแนวทางนี้ เราจะหลีกเลี่ยงปัญหาสำคัญที่ประเทศอื่น ๆ ประสบได้ เพราะประเทศเหล่านั้นไม่รู้จักและไม่ได้เดินตามแนวทางนี้ ยิ่งไปกว่านั้น เราจะแก้ปัญหาที่ซับซ้อนจำนวนมากซึ่งระบบต่าง ๆ ในปัจจุบันไม่สามารถแก้ได้ ณ ที่นี้เราขอยกคำกล่าวของจอร์จ เบอร์นาร์ด ชอว์ ที่ว่า

(โลกในยุคสมัยใหม่นี้ช่างต้องการบุรุษเช่นมุฮัมมัดยิ่งนัก ผู้ซึ่งจะแก้ปัญหาอันยุ่งเหยิงที่มีอยู่ได้ในขณะที่ดื่มกาแฟเพียงถ้วยเดียว)

หลังจากทั้งหมดนี้ หากเราดำเนินตามแนวทางนี้ การสนับสนุนจากอัลลอฮ์ก็จะอยู่เบื้องหลังเรา พระองค์จะทรงเสริมกำลังเราในยามที่อ่อนแอ ทรงช่วยเราให้รอดพ้นในยามคับขัน ทรงทำให้ความยากลำบากเป็นเรื่องง่ายสำหรับเรา และทรงเรียกร้องให้เรามุ่งไปข้างหน้าอยู่เสมอ

وَلَا تَهِنُوا۟ فِى ٱبْتِغَآءِ ٱلْقَوْمِ ۖ إِن تَكُونُوا۟ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٠٤﴾

«และพวกเจ้าอย่าได้อ่อนแอในการติดตามพวกศัตรูนั้น หากพวกเจ้าได้รับความเจ็บปวด แท้จริงพวกเขาก็ได้รับความเจ็บปวดเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าได้รับ และพวกเจ้าหวังจากอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเขาไม่ได้หวัง และอัลลอฮ์นั้นทรงรอบรู้ ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:104)

(ง) อารยธรรมตะวันตกในปัจจุบัน

เพื่อให้การศึกษานี้สมบูรณ์ เราขอกล่าวว่า อารยธรรมตะวันตกซึ่งเคยรุ่งโรจน์ด้วยความงดงามทางวิทยาการอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง และใช้ผลแห่งวิทยาการนั้นทำให้ทั้งโลกยอมสยบต่อรัฐและประชาชาติของตน บัดนี้กำลังล้มละลายและพ่ายแพ้ รากฐานของมันกำลังพังทลาย ระบบและหลักการของมันกำลังล่มสลาย

รากฐานทางการเมืองของมันถูกบ่อนทำลายโดยระบอบเผด็จการ รากฐานทางเศรษฐกิจถูกวิกฤตการณ์ต่าง ๆ โหมกระหน่ำ โดยมีผู้ยากไร้นับล้านทั้งคนว่างงานและคนอดอยากเป็นพยานกล่าวโทษมัน ส่วนรากฐานทางสังคมก็ถูกทำลายโดยแนวคิดอันวิปริตและการปฏิวัติที่ปะทุขึ้นทุกหนแห่ง

ผู้คนต่างสับสนในการแก้ไขสภาพของมันและหลงทาง การประชุมของพวกเขาล้มเหลว สนธิสัญญาของพวกเขาถูกละเมิด ข้อตกลงของพวกเขาถูกฉีกทิ้ง สันนิบาตชาติของพวกเขาเป็นเพียงเงาที่ไร้วิญญาณและไร้อิทธิพล มือของผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่พวกเขาข้างหนึ่งลงนามในสัญญาสันติภาพและความสงบร่วมกับผู้อื่น แล้วมืออีกข้างหนึ่งก็ตบหน้าผู้นั้นอย่างรุนแรงที่สุดจากอีกด้านหนึ่ง

ด้วยเหตุนี้ ผลจากนโยบายอันอยุติธรรมและละโมบเหล่านี้ทำให้โลกเป็นเสมือนเรือกลางทะเล ที่กัปตันสับสนไร้ทิศทาง และพายุโหมกระหน่ำมาจากทุกทิศทาง มนุษยชาติทั้งมวลต่างได้รับความทุกข์ทรมาน ระทมทุกข์ กระวนกระวาย และสับสนวุ่นวาย ถูกแผดเผาด้วยไฟแห่งความละโมบและวัตถุนิยม จึงต้องการอย่างยิ่งยวดซึ่งน้ำอันชื่นใจจากแหล่งน้ำแห่งอิสลามอันเที่ยงตรง เพื่อชำระล้างคราบสกปรกแห่งความทุกข์ระทมออกไป และนำพามนุษยชาติไปสู่ความผาสุก

ครั้งหนึ่งการนำโลกเคยเป็นของตะวันออกโดยแท้ ต่อมาหลังจากการปรากฏขึ้นของชาวกรีกและโรมัน การนำก็ตกเป็นของตะวันตก แล้วการเป็นนบีของมูซา อีซา และมุฮัมมัด ก็ได้ย้ายการนำกลับมาสู่ตะวันออกอีกครั้งหนึ่ง จากนั้นตะวันออกก็หลับใหลครั้งใหญ่ และตะวันตกก็ตื่นขึ้นด้วยการฟื้นฟูสมัยใหม่ นี่คือแนวทางของอัลลอฮ์ที่ไม่เคยผันแปร ตะวันตกจึงได้สืบทอดการนำของโลก และบัดนี้ตะวันตกกำลังกดขี่…

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ

และ[โลก]ก็อธรรม ละเมิดขอบเขต สับสน และเปะปะไร้ทิศทาง จึงไม่เหลือสิ่งใดอีกนอกจากการยื่นมือของ “ตะวันออก” อันแข็งแกร่ง ที่มีธงของอัลลอฮ์ให้ร่มเงา มีธงแห่งอัลกุรอานโบกสะบัดอยู่เหนือศีรษะ และมีกองทัพแห่งอีมานอันเข้มแข็งมั่นคงคอยหนุนเสริม เมื่อนั้นโลกก็จะเป็นมุสลิมที่สงบสุข และทุกภพภูมิจะเปล่งเสียงร้องว่า «การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ผู้ทรงชี้นำเราสู่สิ่งนี้ และเราจะไม่ได้รับการชี้นำเลย หากอัลลอฮ์มิได้ทรงชี้นำเรา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:43)

فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ

สิ่งนี้มิใช่จินตนาการเพ้อฝันแต่อย่างใด หากแต่เป็นคำตัดสินของประวัติศาสตร์อันสัจจริง หากมันไม่สำเร็จเป็นจริงด้วยมือของพวกเรา «แล้วอัลลอฮ์จะทรงนำกลุ่มชนหนึ่งมา ซึ่งพระองค์ทรงรักพวกเขา และพวกเขาก็รักพระองค์ พวกเขาอ่อนโยนต่อบรรดาผู้ศรัทธา แข็งกร้าวต่อบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา พวกเขาต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และไม่เกรงกลัวคำตำหนิของผู้ตำหนิใด ๆ นั่นคือความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ที่พระองค์จะทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:54)

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ وَيَخْتَارُ

ทว่าเรามุ่งมั่นที่จะเป็นส่วนหนึ่งของผู้ที่ได้ครอบครองความประเสริฐนี้ และได้รับการบันทึกชื่อไว้ในทะเบียนแห่งเกียรติยศนี้ «และพระเจ้าของเจ้าทรงสร้างสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงเลือกสรร» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:68)

อิสลามเป็นผู้ค้ำประกันในการหล่อเลี้ยงประชาชาติ

ไม่มีระบบใดในโลกที่หล่อเลี้ยงประชาชาติที่กำลังฟื้นฟูตนเองด้วยสิ่งที่พวกเขาจำเป็นต้องมี ทั้งระบบ หลักเกณฑ์ ความรู้สึกนึกคิด และอารมณ์ความรู้สึก ได้เสมือนดังที่อิสลามหล่อเลี้ยงประชาชาติที่กำลังฟื้นฟูของตนด้วยสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด อัลกุรอานอันทรงเกียรติเปี่ยมไปด้วยการพรรณนาถึงด้านนี้เป็นการเฉพาะ และได้ยกอุทาหรณ์ในเรื่องนี้ บางครั้งโดยสรุปและบางครั้งโดยละเอียด อีกทั้งได้บำบัดแก้ไขด้านต่าง ๆ เหล่านี้อย่างละเอียดถี่ถ้วนและชัดเจน ซึ่งไม่มีประชาชาติใดยึดถือปฏิบัติตาม เว้นแต่จะบรรลุถึงสิ่งที่ตนปรารถนา

ก. อิสลามกับความหวัง

ประชาชาติที่กำลังฟื้นฟูตนเองจำเป็นต้องมีความหวังอันกว้างไกลไพศาล และอัลกุรอานได้หล่อเลี้ยงประชาชาติของตนด้วยความรู้สึกนี้ ด้วยวิธีการที่สามารถทำให้ประชาชาติที่ตายแล้วกลายเป็นประชาชาติที่เปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวา ความมุมานะ ความหวัง และความมุ่งมั่น เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่อัลกุรอานได้ทำให้ความสิ้นหวังเป็นหนทางไปสู่การปฏิเสธศรัทธา และการหมดหวังเป็นส่วนหนึ่งของลักษณะแห่งความหลงผิด และแท้จริงแล้ว ประชาชาติที่อ่อนแอที่สุด หากได้ยินคำตรัสของพระองค์ที่ว่า:

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٥﴾ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ

«และเราประสงค์ที่จะให้ความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ที่ถูกกดขี่ในแผ่นดิน และจะทำให้พวกเขาเป็นผู้นำ และทำให้พวกเขาเป็นผู้รับมรดก และเราจะให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:5-6)

وَلَا تَهِنُوا۟ وَلَا تَحْزَنُوا۟ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١٣٩﴾ إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ ٱلْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُۥ ۚ وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ

และคำตรัสของพระองค์ที่ว่า: «และพวกเจ้าอย่าท้อแท้ และอย่าเศร้าโศก เพราะพวกเจ้าคือผู้ที่สูงส่งกว่า หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา หากบาดแผลหนึ่งได้ประสบแก่พวกเจ้า แน่นอนบาดแผลเช่นเดียวกันก็ได้ประสบแก่พวกนั้นแล้ว และวันเวลาเหล่านั้น เราให้มันหมุนเวียนเปลี่ยนไปในหมู่มนุษย์» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:139-140)

هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِن دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ۚ مَا ظَنَنتُمْ أَن يَخْرُجُوا ۖ وَظَنُّوا أَنَّهُم مَّانِعَتُهُمْ حُصُونُهُم مِّنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا ۖ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ ۚ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُم بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ ﴿٢﴾

และคำตรัสของพระองค์ที่ว่า: «พระองค์คือผู้ทรงขับไล่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจากหมู่ชาวคัมภีร์ออกจากบ้านเรือนของพวกเขาในการขับไล่ครั้งแรก พวกเจ้ามิได้คาดคิดเลยว่าพวกเขาจะออกไป และพวกเขาเองก็คิดว่าป้อมปราการของพวกเขาจะปกป้องพวกเขาจากอัลลอฮ์ได้ แต่อัลลอฮ์ได้ทรงมาหาพวกเขาจากที่ที่พวกเขาไม่ได้คาดคิด และทรงให้ความหวาดกลัวเข้าไปในหัวใจของพวกเขา พวกเขาทำลายบ้านเรือนของพวกเขาด้วยมือของพวกเขาเองและด้วยมือของบรรดาผู้ศรัทธา ดังนั้นจงใคร่ครวญเถิด โอ้ผู้มีสายตาทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:2)

أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُم ۖ مَّسَّتْهُمُ ٱلْبَأْسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوا۟ حَتَّىٰ يَقُولَ

และคำตรัสของพระองค์ที่ว่า: «หรือพวกเจ้าคิดว่าพวกเจ้าจะได้เข้าสวรรค์ ทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีสิ่งใดประสบแก่พวกเจ้าเหมือนดังที่ได้ประสบแก่บรรดาผู้ที่ล่วงลับไปก่อนพวกเจ้า โดยที่ความทุกข์ยากและความเดือดร้อนได้ประสบแก่พวกเขา และพวกเขาถูกสั่นคลอนอย่างรุนแรง จนกระทั่งได้กล่าว…

ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصْرُ ٱللَّهِ ۗ أَلَآ إِنَّ نَصْرَ ٱللَّهِ قَرِيبٌ ﴿٢١٤﴾

«…จนกระทั่งท่านเราะซูลและบรรดาผู้ศรัทธาที่อยู่กับท่านกล่าวว่า เมื่อใดเล่าการช่วยเหลือของอัลลอฮ์จะมาถึง พึงรู้เถิดว่าการช่วยเหลือของอัลลอฮ์นั้นใกล้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:214)

แม้ประชาชาติที่อ่อนแอที่สุด หากได้ยินข่าวดีทั้งหมดนี้ และได้อ่านเรื่องราวที่เป็นแบบอย่างจริงซึ่งเกิดขึ้นตามข่าวดีนั้น ก็ย่อมจะกลายเป็นประชาชาติที่มีอีมานและจิตวิญญาณที่เข้มแข็งที่สุด และย่อมจะพบในความหวังนี้สิ่งที่ผลักดันให้บุกฝ่าอุปสรรคทั้งหลายไม่ว่าจะหนักหนาเพียงใด และเผชิญกับเหตุการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะใหญ่หลวงเพียงใด จนกระทั่งบรรลุถึงความสมบูรณ์ที่ตนใฝ่ฝัน

ข. อิสลามกับเกียรติแห่งชนชาติ

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตัวจำเป็นต้องภาคภูมิใจในชนชาติของตน ในฐานะประชาชาติที่ประเสริฐและทรงเกียรติ มีคุณลักษณะเด่นและประวัติศาสตร์ของตนเอง เพื่อให้ภาพนี้ฝังแน่นอยู่ในจิตใจของลูกหลาน จนพวกเขายอมสละเลือดเนื้อและชีวิตเพื่อพิทักษ์เกียรติและศักดิ์ศรีนั้น และทำงานเพื่อความดีงามของมาตุภูมิ เพื่อเชิดชูและสร้างความผาสุกให้แก่มัน ความหมายนี้เราจะไม่พบว่าชัดเจนในระบบใด ๆ ที่มีความยุติธรรม ประเสริฐ และเปี่ยมด้วยความเมตตา เหมือนดังที่ปรากฏในอิสลามอันเที่ยงตรง เพราะประชาชาติที่รู้ว่าเกียรติและศักดิ์ศรีของตนนั้น อัลลอฮ์ได้ทรงยกย่องไว้แล้วในความรู้อันมีมาแต่เดิมของพระองค์ และทรงบันทึกไว้ในคัมภีร์อันชัดแจ้งของพระองค์ โดยพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ตรัสว่า «พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่ดีที่สุดที่ถูกให้อุบัติขึ้นสำหรับมนุษยชาติ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:110) และพระองค์ตรัสว่า «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติที่เป็นกลาง เพื่อพวกเจ้าจะได้เป็นสักขีพยานแก่มนุษย์ และเราะซูลจะได้เป็นสักขีพยานแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:143) และ «และเกียรตินั้นเป็นของอัลลอฮ์ ของเราะซูลของพระองค์ และของบรรดาผู้ศรัทธา แต่ทว่าพวกมุนาฟิกนั้นไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุนาฟิกูน 63:8) ประชาชาติเช่นนี้ย่อมคู่ควรที่สุดที่จะยอมสละโลกนี้และสิ่งทั้งหลายในนั้น เพื่อแลกกับเกียรติอันมาจากพระผู้อภิบาลของตน

كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَـٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا

وَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَـٰكِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨﴾

ประชาชาติสมัยใหม่ได้พยายามปลูกฝังความหมายนี้ให้หยั่งรากลงในจิตใจของเยาวชน บุรุษ และลูกหลานของตนทุกคน จากตรงนี้เองที่เราได้ยินคำขวัญว่า "เยอรมนีเหนือทุกสิ่ง" "อิตาลีเหนือทุกสิ่ง" และ "จงปกครองเถิด บริเตน จงปกครอง"

แต่ความแตกต่างระหว่างความรู้สึกที่หลักการอิสลามปลูกฝังขึ้น กับความรู้สึกที่ถ้อยคำและหลักการเหล่านี้ก่อให้เกิด ก็คือ ในด้านหนึ่ง ความรู้สึกของมุสลิมนั้นสูงส่งขึ้นไปจนเชื่อมโยงกับอัลลอฮ์ ในขณะที่ความรู้สึกของผู้อื่นหยุดอยู่เพียงแค่ระดับคำพูดเท่านั้น และในอีกด้านหนึ่ง อิสลามได้กำหนดเป้าหมายของการสร้างความรู้สึกนี้ไว้อย่างชัดเจน และเคร่งครัดในการยึดมั่นต่อมัน และได้แจกแจงว่าความรู้สึกนี้มิใช่ความคลั่งเชื้อชาติและความโอ้อวดอันจอมปลอม หากแต่เป็นการนำพาโลกไปสู่ความดีงาม ด้วยเหตุนี้พระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งจึงตรัสว่า «พวกเจ้าใช้กันให้ทำความดี และห้ามปรามกันจากการทำความชั่ว และพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:110)

تَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ

ความหมายของสิ่งนี้คือ การสนับสนุนคุณธรรม การต่อต้านความชั่วร้าย และการเคารพยึดถืออุดมคติอันสูงส่งพร้อมทั้งคำนึงถึงมันในทุกการกระทำ ด้วยเหตุนี้ความรู้สึกถึงความเป็นผู้นำเช่นนี้ในหมู่บรรพชนมุสลิม (อัส-สะลัฟ) จึงก่อให้เกิดความยุติธรรมและความเมตตาในระดับสูงสุดเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ในหมู่ประชาชาติทั้งหลาย ส่วนหลักการแห่งความเป็นผู้นำในจิตใจของประชาชาติตะวันตกนั้น มิได้มีเป้าหมายใดนอกจากความคลั่งชาติอันผิดพลาด ด้วยเหตุนี้มันจึงก่อให้เกิดการห้ำหั่นกันเองและการรุกรานประชาชาติที่อ่อนแอ ดังนั้นหลักการอิสลามจึงได้เลือกเอาสิ่งที่ดีที่สุดในด้านนี้ และต้องการให้ลูกหลานของตนซึมซับมันไว้ พร้อมทั้งหลีกเลี่ยงความชั่วร้ายและการกดขี่ที่มีอยู่ในนั้น และอิสลามได้ขยายขอบเขตของมาตุภูมิอิสลามให้กว้างขวาง ดังนั้นมาตุภูมิในทัศนะของอิสลามจึงครอบคลุม:

1. เริ่มจากดินแดนเฉพาะของตนก่อน

1. จากนั้นจึงขยายออกไปยังดินแดนอิสลามอื่น ๆ เพราะดินแดนเหล่านั้นทั้งหมดล้วนเป็นมาตุภูมิและบ้านของมุสลิม

1. จากนั้นจึงยกระดับขึ้นไปถึงจักรวรรดิอิสลามยุคแรก ซึ่งบรรพชนได้สร้างขึ้นด้วยเลือดเนื้ออันมีค่ายิ่งของพวกเขา และได้ชูธงของอัลลอฮ์ไว้เหนือดินแดนนั้น ร่องรอยของพวกเขาในดินแดนเหล่านั้นยังคงบอกเล่าถึงคุณงามความดีและเกียรติยศที่พวกเขาเคยมี ดินแดนทั้งหมดนี้ มุสลิมจะถูกสอบสวน ณ เบื้องพระพักตร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า เหตุใดเขาจึงไม่ทำงานเพื่อนำดินแดนเหล่านั้นกลับคืนมา

وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِ

1. หลังจากนั้นทั้งหมด มาตุภูมิของมุสลิมก็สูงส่งขึ้นจนครอบคลุมโลกทั้งใบ ท่านไม่ได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งดอกหรือว่า «และพวกเจ้าจงต่อสู้พวกเขา จนกว่าจะไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาทั้งหมดจะเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:39)

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงได้ประสานระหว่างความรู้สึกรักชาติในวงแคบกับความรู้สึกรักชาติในวงกว้าง ด้วยสิ่งที่นำมาซึ่งความดีงามทั้งปวงแก่มวลมนุษยชาติทั้งหมด «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากเพศชายและเพศหญิง และเราได้ทำให้พวกเจ้าเป็นชนชาติต่าง ๆ และเผ่าต่าง ๆ เพื่อจะได้รู้จักกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:13)

ค. อิสลามกับพลังทางการทหาร

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตัวยังต้องการพลังอำนาจ และการหล่อหลอมลูกหลานของตนให้มีบุคลิกแบบทหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยเหล่านี้ ซึ่งมุสลิมไม่อาจมีหลักประกันความปลอดภัยได้นอกจากด้วยการเตรียมพร้อมสำหรับสงคราม และเป็นยุคที่คำขวัญของผู้คนทั้งหมดกลายเป็นว่า "พลังอำนาจคือหนทางที่มั่นคงที่สุดในการธำรงความจริง"

1. อิสลามไม่ได้ละเลยด้านนี้ ทว่ากลับกำหนดให้เป็นฟัรฎูที่หนักแน่นข้อหนึ่งในบรรดาฟัรฎูของอิสลาม และไม่ได้แยกมันออกจากการละหมาดและการถือศีลอดแต่ประการใด ไม่มีระบบใดในโลกนี้ทั้งในอดีตและปัจจุบันที่ให้ความสำคัญกับด้านนี้ เหมือนดังที่อิสลามได้ให้ความสำคัญไว้ในอัลกุรอานและในหะดีษของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และท่านจะเห็นสิ่งนี้ปรากฏอย่างชัดแจ้งในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า

وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ

كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ

«และพวกเจ้าจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขา เท่าที่พวกเจ้าสามารถจะเตรียมได้ ซึ่งกำลังและม้าศึกที่ผูกเตรียมไว้ เพื่อให้ศัตรูของอัลลอฮ์และศัตรูของพวกเจ้าเกรงกลัว» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:60) และในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «การสู้รบได้ถูกกำหนดแก่พวกเจ้าแล้ว ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่พวกเจ้าเกลียดชัง และบางทีพวกเจ้าเกลียดชังสิ่งหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่ดีแก่พวกเจ้า และบางทีพวกเจ้าชอบสิ่งหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่มันเป็นสิ่งที่เลวแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:216)

ท่านเคยเห็นประกาศทางการทหารในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์เล่มใด ที่ถูกอ่านในการละหมาด การซิกรุลลอฮ์ การอิบาดะฮ์ และการวิงวอนรำพึงต่อพระผู้เป็นเจ้า เหมือนดังประกาศนี้หรือไม่ ซึ่งเริ่มต้นด้วยคำสั่งอันเด็ดขาดในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า

فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ

وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿٧٤﴾

«ดังนั้น จงให้บรรดาผู้ที่ขายชีวิตความเป็นอยู่แห่งโลกนี้เพื่อแลกกับอาคิเราะฮ์ ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์เถิด» จากนั้นพระองค์ทรงชี้แจงถึงผลตอบแทนหลังจากนั้นว่า «และผู้ใดต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ แล้วเขาถูกฆ่าตายหรือได้รับชัยชนะ เราก็จะให้แก่เขาซึ่งรางวัลอันใหญ่หลวง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:74)

แล้วพระองค์ทรงตามด้วยการปลุกเร้าความรู้สึกอันสูงส่งที่สุดในจิตใจ นั่นคือการช่วยเหลือครอบครัวและมาตุภูมิให้รอดพ้น โดยตรัสว่า

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلظَّالِمِ

«และมีเหตุใดเล่าแก่พวกเจ้า ที่พวกเจ้าไม่ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และเพื่อบรรดาผู้อ่อนแอทั้งชาย หญิง และเด็ก ๆ ซึ่งพวกเขากล่าวว่า "ข้าแต่พระเจ้าของเรา โปรดนำพวกเราออกไปจากเมืองนี้ที่ชาวเมืองเป็นผู้อธรรม…

أَهْلُهَا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا ﴿٧٥﴾

…ชาวเมืองนั้นอธรรม และขอพระองค์ทรงให้มีผู้คุ้มครองแก่เราจากที่พระองค์ และขอพระองค์ทรงให้มีผู้ช่วยเหลือแก่เราจากที่พระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:75)

จากนั้นพระองค์ทรงชี้แจงให้พวกเขาเห็นถึงความสูงส่งแห่งเป้าหมายของพวกเขา และความต่ำต้อยแห่งเป้าหมายของศัตรู เพื่อแสดงให้พวกเขาเห็นว่า พวกเขากำลังสละสิ่งที่มีราคาสูงยิ่ง คือชีวิต เพื่อแลกกับสินค้าอันล้ำค่า และพวกเขาได้กำไรจากการนั้น คือความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ในขณะที่คนอื่นต่อสู้โดยไร้เป้าหมาย พวกเขาจึงเป็นผู้ที่มีจิตใจอ่อนแอที่สุดและมีหัวใจที่ต่ำต้อยที่สุด นั่นคือดำรัสของพระองค์ที่ว่า

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾

«บรรดาผู้ศรัทธานั้น พวกเขาต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น พวกเขาต่อสู้ในทางของฏอฆูต ดังนั้นพวกเจ้าจงต่อสู้บรรดาพรรคพวกของชัยฏอนเถิด แท้จริงแผนการของชัยฏอนนั้นอ่อนแอยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76)

จากนั้นพระองค์ทรงตำหนิบรรดาผู้ที่ขลาดกลัวไม่ยอมปฏิบัติหน้าที่นี้ โดยเลือกเอาภาระหน้าที่ที่ง่ายดาย และละทิ้งภาระหน้าที่แห่งความกล้าหาญ พระองค์ทรงชี้ให้พวกเขาเห็นถึงความผิดพลาดของจุดยืนเช่นนี้ และทรงชี้ว่าการรุดหน้าเข้าสู้นั้นจะไม่เป็นภัยแก่พวกเขาแต่ประการใด ทว่าพวกเขาจะได้รับผลตอบแทนอันยิ่งใหญ่ ส่วนการถอยหนีนั้นก็จะไม่ช่วยอะไรพวกเขาได้เลย เพราะความตายนั้นตามหลังพวกเขาอยู่อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ พระองค์จึงตรัสต่อจากอายะฮ์ก่อนหน้านี้ทันทีว่า

أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوٓا۟ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ ٱلنَّاسَ كَخَشْيَةِ ٱللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوا۟ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا ٱلْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍ قَرِيبٍ ۗ قُلْ مَتَـٰعُ ٱلدُّنْيَا قَلِيلٌ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ ٱتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا ﴿٧٧﴾ أَيْنَمَا تَكُونُوا۟ يُدْرِككُّمُ ٱلْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِى بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ

«เจ้ามิได้เห็นบรรดาผู้ที่ถูกกล่าวแก่พวกเขาดอกหรือว่า จงยับยั้งมือของพวกเจ้าไว้ และจงดำรงการละหมาด และจงจ่ายซะกาต ครั้นเมื่อการสู้รบได้ถูกบัญญัติแก่พวกเขา ทันใดนั้นกลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขาก็กลัวมนุษย์เหมือนกับกลัวอัลลอฮ์ หรือกลัวยิ่งกว่า และพวกเขากล่าวว่า โอ้พระเจ้าของเรา ไฉนพระองค์จึงทรงบัญญัติการสู้รบแก่เรา ไฉนพระองค์ไม่ทรงประวิงเราไว้จนถึงกำหนดเวลาอันใกล้ จงกล่าวเถิดว่า ความสุขสำราญแห่งโลกนี้นั้นเล็กน้อย และอาคิเราะฮ์นั้นดียิ่งกว่าสำหรับผู้ที่ยำเกรง และพวกเจ้าจะไม่ถูกอธรรมแม้แต่เท่าเยื่อในร่องเมล็ดอินทผลัม ไม่ว่าพวกเจ้าจะอยู่ ณ ที่ใด ความตายก็จะมาถึงพวกเจ้า แม้ว่าพวกเจ้าจะอยู่ในป้อมปราการอันสูงตระหง่านก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:77-78)

ขอสาบานด้วยพระเจ้าของท่าน มีแถลงการณ์ทางทหารฉบับใดเล่าที่ทรงพลังและชัดเจนเช่นนี้ อันจะปลุกเร้าในจิตใจของทหารให้เกิดทุกสิ่งที่ผู้บัญชาการปรารถนา ทั้งความมุ่งมั่น เกียรติศักดิ์ และอีมาน?!

และหากว่าหัวใจหลักของชีวิตทางทหารตามธรรมเนียมของพวกเขานั้นมีอยู่สองประการ คือ ระเบียบวินัยและการเชื่อฟัง อัลลอฮ์ก็ได้ทรงรวมทั้งสองประการนั้นไว้ในสองอายะฮ์จากคัมภีร์ของพระองค์ โดยพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสว่า

إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِهِۦ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَـٰنٌ مَّرْصُوصٌ ﴿٤﴾

فَأَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٠﴾ طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ

«แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่ต่อสู้ในทางของพระองค์เป็นแถว ประหนึ่งว่าพวกเขาเป็นอาคารที่ถูกเชื่อมติดกันอย่างแน่นหนา» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟ์ 61:4) และดังที่พระองค์ตรัสว่า «ดังนั้น สิ่งที่สมควรแก่พวกเขาคือการเชื่อฟังและคำพูดที่ดี» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:20-21)

وَسِعَ كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ﴿٩٨﴾

และหากท่านได้อ่านสิ่งที่อิสลามได้นำมาในเรื่องการเตรียมยุทโธปกรณ์และการเสริมสร้างกำลังให้สมบูรณ์ การสอนยิงธนู การเตรียมม้าศึก ความประเสริฐของการตายชะฮีด ผลบุญของการญิฮาด รางวัลของการบริจาคทรัพย์ในหนทางนี้ การดูแลเอาใจใส่ผู้ที่ทำญิฮาด และการครอบคลุมประเภทต่างๆ ของมัน ท่านก็จะพบสิ่งเหล่านั้นมากมายจนนับไม่ถ้วน ไม่ว่าจะเป็นในอายะฮ์อันทรงเกียรติ หะดีษอันประเสริฐ ชีวประวัติอันบริสุทธิ์ หรือนิติศาสตร์อิสลามอันเที่ยงตรง «ความรู้ของพระองค์ครอบคลุมทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:98)

แท้จริงประชาชาติยุคใหม่ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ และได้สร้างตนเองขึ้นบนหลักการเหล่านี้ เราได้เห็นว่ารากฐานของลัทธิฟาสซิสต์ของมุสโสลินี ลัทธินาซีของฮิตเลอร์ และลัทธิคอมมิวนิสต์ของสตาลินนั้น เป็นรากฐานทางทหารล้วนๆ แต่ความแตกต่างระหว่างสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดกับความเป็นทหารของอิสลามนั้นเป็นความแตกต่างอันใหญ่หลวง เพราะอิสลามซึ่งได้ยกย่องความแข็งแกร่งถึงเพียงนี้ ก็คือศาสนาที่ให้ความสำคัญแก่สันติภาพเหนือกว่ามัน ดังที่พระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งตรัสไว้ต่อจากอายะฮ์ว่าด้วยความแข็งแกร่ง

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ

…โดยทันที: «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปสู่การประนีประนอม เจ้าก็จงโน้มเอียงไปสู่มันด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61)

وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

และพระองค์คือผู้ทรงกำหนดราคาของชัยชนะและลักษณะที่ปรากฏของมัน ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพลัง ทรงเดชานุภาพยิ่ง คือบรรดาผู้ซึ่งหากเราให้พวกเขามีอำนาจในแผ่นดิน พวกเขาจะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต ใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามจากความชั่ว และผลบั้นปลายของกิจการทั้งหลายนั้นเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40-41)

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْخَآئِنِينَ ﴿٥٨﴾

และพระองค์คือผู้ทรงวางรากฐานของกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยการสงคราม ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และหากเจ้าเกรงว่าจะมีการทรยศจากกลุ่มชนใด ก็จงประกาศยกเลิกสนธิสัญญาแก่พวกเขาอย่างเท่าเทียมกัน แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักบรรดาผู้ทรยศ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:58)

لا تغدروا ، ولا تغلوا ، ولا تمثلوا ، ولا تقتلوا امرأة ولا طفلاً ولا شيخاً كبيراً ، ولا تقطعوا شجرة مثمرة ، ولا تجهزوا على جريح ، وستمرون بأقوام ترهبوا في الصوامع فدعوهم وما فرغوا أنفسهم له

ด้วยเหตุผลบางประการ คำสั่งเสียของท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาเคาะลีฟะฮ์ของท่านภายหลังจากท่าน ที่ให้ไว้แก่แม่ทัพนายกองของพวกเขา จึงเป็นภาพแห่งความเมตตาและความอ่อนโยนที่งดงามที่สุด: «พวกท่านอย่าทรยศ อย่ายักยอกทรัพย์สงคราม อย่าทำลายศพให้เสียรูป อย่าฆ่าสตรี เด็ก หรือคนชรา อย่าโค่นต้นไม้ที่ให้ผล อย่าซ้ำเติมสังหารผู้บาดเจ็บ และพวกท่านจะผ่านกลุ่มชนที่บำเพ็ญตนเป็นนักพรตอยู่ในอาราม ก็จงปล่อยพวกเขาไว้กับสิ่งที่พวกเขาอุทิศตนให้»

เช่นนี้แหละ การทหารในอิสลามจึงเป็นตำรวจแห่งความยุติธรรม และเป็นผู้พิทักษ์กฎหมายและระเบียบ ส่วนการทหารของยุโรปในปัจจุบันนั้น ผู้คนทั้งหลายต่างรู้ดีว่ามันคือกองทัพแห่งความอธรรมและไพร่พลแห่งความโลภ ดังนั้นฝ่ายใดเล่าในสองฝ่ายนี้ที่มีฐานะดีกว่าและมีที่ชุมนุมงดงามกว่า?

ง. อิสลามกับสุขภาพอนามัยของส่วนรวม

قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصْطَفَىٰهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُۥ بَسْطَةً فِى ٱلْعِلْمِ وَٱلْجِسْمِ

เมื่อประชาชาติที่กำลังรุ่งเรืองมีความจำเป็นต้องมีการทหารที่ทรงคุณธรรมเช่นนี้ และรากฐานของการทหารนี้คือสุขภาพของร่างกายและความแข็งแรงของสรีระ อัลกุรอานจึงได้บ่งชี้ถึงความหมายนี้ไว้ในการเล่าเรื่องราวของประชาชาติหนึ่งที่ต่อสู้ดิ้นรน ซึ่งได้เตรียมพร้อมที่จะแบกรับภาระแห่งการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ เอกราช และการสร้างตัวตนของพวกเขา อัลลอฮ์จึงทรงเลือกผู้นำคนหนึ่งให้แก่พวกเขา ซึ่งมีความคิดที่เข้มแข็งและมีจริยธรรมที่มั่นคง และทรงทำให้ความแข็งแรงของร่างกายเป็นหนึ่งในหลักสำคัญที่ทำให้เขาสามารถแบกรับภาระนั้นได้ นั่นคือสิ่งที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้เล่าไว้เกี่ยวกับบนีอิสรออีลในการยกย่องฏอลูต: «เขา (นบีของพวกเขา) กล่าวว่า แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกเขาเหนือพวกท่าน และทรงเพิ่มพูนให้แก่เขาซึ่งความกว้างขวางทั้งในด้านความรู้และร่างกาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:247)

المؤمن القوى خير من المؤمن الضعيف

إن لبدنك عليك حقا

نحن قوم لا نأكل حتى نجوع وإذا أكلنا لا نشبع

كان يستعذب الماء

และแน่นอน ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้อธิบายความหมายนี้ไว้ในหะดีษจำนวนมากของท่าน และได้ส่งเสริมให้บรรดาผู้ศรัทธารักษาความแข็งแรงของร่างกายของพวกเขา ดังที่ท่านได้ส่งเสริมให้พวกเขามีจิตวิญญาณที่เข้มแข็ง หะดีษเศาะฮีหฺกล่าวว่า «ผู้ศรัทธาที่แข็งแรงนั้นดีกว่าผู้ศรัทธาที่อ่อนแอ» และกล่าวว่า «แท้จริงร่างกายของท่านมีสิทธิ์เหนือท่าน» ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ยังได้ชี้แจงแก่ประชาชาติถึงหลักการด้านสุขภาพอนามัยของส่วนรวมไว้มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวิชาการป้องกันโรค ซึ่งเป็นครึ่งที่ประเสริฐที่สุดของวิชาการแพทย์ เช่นคำกล่าวของท่าน ﷺ ว่า «เราเป็นกลุ่มชนที่ไม่กินจนกว่าจะหิว และเมื่อเรากินก็จะไม่กินจนอิ่ม» และความพิถีพิถันของท่านในเรื่องน้ำที่ท่านดื่ม ดังที่มีในหะดีษว่า «ท่านเคยแสวงหาน้ำจืดที่สะอาดมาดื่ม» และการที่ท่านห้ามปัสสาวะและถ่ายอุจจาระลงในน้ำนิ่ง และการที่ท่านประกาศการกักกันโรคต่อเมืองที่เกิดโรคระบาดและชาวเมืองนั้น โดยพวกเขาจะต้องไม่ออกจากเมืองนั้น และคนอื่นก็จะต้องไม่เข้าไปในเมืองนั้น และการที่ท่านเตือนให้ระวังการติดต่อของโรค และสั่งให้หนีห่างจากผู้ป่วยโรคเรื้อน และท้ายที่สุดคือการที่ท่านให้ความสำคัญกับการออกกำลังกายหลายประเภท เช่น การยิงธนู…

من تعلم الرمي ثم نسيه فليس مني

และการว่ายน้ำ การขี่ม้า และการวิ่ง ท่านได้ส่งเสริมให้ประชาชาติของท่านฝึกฝนและเอาใจใส่สิ่งเหล่านี้ ถึงขนาดที่มีรายงานในหะดีษว่า «ผู้ใดเรียนการยิงธนูแล้วละทิ้งจนลืมเลือนไป ผู้นั้นไม่ใช่พวกของฉัน» นอกจากนี้ท่านยังห้ามอย่างเคร่งครัดไม่ให้ถือพรตครองตนเป็นโสด ใช้ชีวิตแบบนักบวช และทรมานร่างกายจนทรุดโทรมเพื่อแสวงหาความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา และท่านยังชี้นำประชาชาติให้ยึดทางสายกลางในเรื่องทั้งหมดนี้ สิ่งเหล่านี้ล้วนบ่งบอกถึงความใส่ใจอย่างยิ่งของอิสลามต่อสุขภาพโดยรวมของประชาชาติ การกำชับอย่างจริงจังให้รักษาสุขภาพไว้ และการเปิดกว้างต่อทุกสิ่งที่นำมาซึ่งความดีงามและความผาสุกแก่ประชาชาติในด้านที่สำคัญนี้

จ. อิสลามกับความรู้

ประชาชาติทั้งหลายต้องการความรู้เช่นเดียวกับที่ต้องการความแข็งแกร่ง ความรู้จะเกื้อหนุนความแข็งแกร่งนี้ ชี้นำให้ไปในทิศทางที่ดีที่สุด และเติมเต็มด้วยสิ่งประดิษฐ์และการค้นพบที่จำเป็น อิสลามไม่ปฏิเสธความรู้ ตรงกันข้าม อิสลามกำหนดให้ความรู้เป็นหน้าที่จำเป็นประการหนึ่งเช่นเดียวกับความแข็งแกร่ง และยังให้การสนับสนุน เพียงพอแล้วที่อายะฮ์แรกซึ่งถูกประทานลงมาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ตะอาลาคือ

ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ ﴿١﴾ خَلَقَ ٱلْإِنسَـٰنَ مِنْ عَلَقٍ ﴿٢﴾ ٱقْرَأْ وَرَبُّكَ ٱلْأَكْرَمُ ﴿٣﴾ ٱلَّذِى عَلَّمَ بِٱلْقَلَمِ ﴿٤﴾ عَلَّمَ ٱلْإِنسَـٰنَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿٥﴾

«จงอ่านด้วยพระนามแห่งพระเจ้าของเจ้าผู้ทรงสร้าง ทรงสร้างมนุษย์จากก้อนเลือด จงอ่านเถิด และพระเจ้าของเจ้านั้นทรงใจบุญยิ่ง ผู้ทรงสอนการใช้ปากกา ทรงสอนมนุษย์ในสิ่งที่เขาไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-อะลัก 96:1-5)

قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٩﴾

فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا۟ فِى ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُوا۟ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوٓا۟ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ﴿١٢٢﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قَاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُم مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ ﴿١٢٣﴾

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กำหนดค่าไถ่ตัวเชลยมุชริกีนในสงครามบัดรฺไว้ว่า เชลยคนหนึ่งต้องสอนการอ่านและการเขียนแก่ลูกหลานของมุสลิมสิบคน เพื่อขจัดการไม่รู้หนังสือ อัลลอฮ์ไม่ทรงให้ผู้รู้และผู้ไม่รู้มีสถานะเท่าเทียมกัน ดังที่พระองค์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ตรัสว่า «จงกล่าวเถิดว่า บรรดาผู้รู้และบรรดาผู้ไม่รู้จะเท่าเทียมกันหรือ? แท้จริงผู้มีสติปัญญาเท่านั้นที่จะรับคำตักเตือน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:9) อิสลามได้ชั่งหมึกของบรรดาผู้รู้ให้เท่ากับเลือดของบรรดาผู้พลีชีพ และอัลกุรอานได้ผูกโยงระหว่างความรู้กับความแข็งแกร่งไว้ในสองอายะฮ์อันทรงเกียรติว่า «ทำไมจึงไม่มีคณะหนึ่งจากแต่ละกลุ่มในหมู่พวกเขาออกไป เพื่อศึกษาให้เข้าใจในศาสนา และเพื่อตักเตือนกลุ่มชนของพวกเขาเมื่อพวกเขากลับไปหา โดยหวังว่าพวกเขาจะระมัดระวัง โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงต่อสู้กับบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาที่อยู่ใกล้พวกเจ้า และให้พวกเขาพบความเข้มแข็งเด็ดขาดจากพวกเจ้า และพึงรู้เถิดว่าอัลลอฮ์ทรงอยู่กับบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:122-123)

อัลกุรอานไม่ได้แยกระหว่างความรู้ทางโลกกับความรู้ทางศาสนา หากแต่กำชับให้แสวงหาทั้งสองอย่างควบคู่กัน และได้รวบรวมวิทยาการเกี่ยวกับจักรวาลไว้ในอายะฮ์เดียว ส่งเสริมให้ศึกษา และทำให้ความรู้เหล่านั้นเป็นหนทางไปสู่ความยำเกรงต่อพระองค์และเป็นเส้นทางไปสู่การรู้จักพระองค์ นั่นคือดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาว่า

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً

فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهَا

وَمِنَ ٱلْجِبَالِ جُدَدٌۢ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ ﴿٢٧﴾

وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَ

«เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27) ในส่วนนี้เป็นการบ่งชี้ถึงวิชาดาราศาสตร์ ระบบวงโคจรของจักรวาล และความเชื่อมโยงระหว่างฟากฟ้ากับแผ่นดิน จากนั้นพระองค์ตรัสว่า «แล้วเราได้ให้ผลไม้ต่าง ๆ ที่มีสีสันแตกต่างกันงอกเงยออกมาด้วยน้ำนั้น» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27) ในส่วนนี้เป็นการบ่งชี้ถึงวิชาพฤกษศาสตร์ ความแปลกและความมหัศจรรย์ของพืช รวมทั้งเคมีของพืช «และจากภูเขามีแนวทางสีขาวและสีแดงซึ่งมีสีสันแตกต่างกัน และบางส่วนก็ดำสนิท» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27) ในส่วนนี้เป็นการบ่งชี้ถึงวิชาธรณีวิทยา ชั้นต่าง ๆ ของแผ่นดิน ตลอดจนยุคสมัยและพัฒนาการของมัน «และจากมนุษย์ สัตว์ที่เดินดิน และปศุสัตว์ ก็มีสีสันแตกต่างกันเช่นเดียวกัน» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:28) ในส่วนนี้เป็นการบ่งชี้ถึงวิชาชีววิทยาและสัตววิทยาพร้อมทั้งประเภทต่าง ๆ ของมัน

إِنَّمَا يَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَـٰٓؤُا۟

…ทั้งมนุษย์ แมลง และสัตว์ต่าง ๆ แล้วท่านเห็นหรือไม่ว่าอายะฮ์นี้ได้ละเว้นสิ่งใดจากศาสตร์แห่งจักรวาลไว้บ้าง? จากนั้นพระองค์ทรงตามทั้งหมดนั้นด้วยดำรัสของพระองค์ที่ว่า «แท้จริงผู้ที่ยำเกรงอัลลอฮ์ในหมู่บ่าวของพระองค์นั้น คือบรรดาผู้มีความรู้เท่านั้น» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27-28)

ท่านมิได้เห็นจากการเรียงร้อยถ้อยคำอันน่าอัศจรรย์นี้หรือว่า อัลลอฮ์ทรงใช้ให้มนุษย์ศึกษาจักรวาลและทรงกระตุ้นพวกเขาให้ทำเช่นนั้น และทรงทำให้ผู้ที่รู้ถึงรายละเอียดและความลับของจักรวาลในหมู่พวกเขา เป็นผู้ที่รู้จักพระองค์และยำเกรงพระองค์?

โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความเข้าใจในศาสนาแก่บรรดามุสลิมด้วยเถิด

ฉ. อิสลามกับจริยธรรม

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตัวนั้นมีความต้องการจริยธรรมมากที่สุด คือจริยธรรมอันประเสริฐ เข้มแข็ง และมั่นคง และจิตใจอันยิ่งใหญ่ สูงส่ง และมุ่งมั่นทะเยอทะยาน เพราะประชาชาตินั้นจะต้องเผชิญกับความต้องการของยุคใหม่ ซึ่งไม่อาจบรรลุถึงได้เลย เว้นแต่ด้วยจริยธรรมที่เข้มแข็งและสัจจริง อันเกิดจากอีมานที่ลึกซึ้ง ความหนักแน่นที่มั่นคง การเสียสละอย่างมากมาย และความอดทนอย่างถึงที่สุด และแท้จริงสิ่งที่หล่อหลอมจิตใจที่สมบูรณ์เช่นนี้ได้มีเพียงอิสลามเท่านั้น อิสลามคือผู้ที่ทำให้ความดีงามของจิตใจและการขัดเกลาจิตใจเป็นรากฐานของความสำเร็จ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แน่นอน ผู้ที่ขัดเกลาจิตใจให้บริสุทธิ์ย่อมประสบความสำเร็จ และแน่นอน ผู้ที่ทำให้มันมัวหมองย่อมขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัช-ชัมส์ 91:9-10)

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ

และอิสลามได้ทำให้การเปลี่ยนแปลงกิจการของประชาชาติทั้งหลายขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงจริยธรรมและความดีงามแห่งจิตใจของพวกเขา ดังที่พระองค์ตรัสว่า «แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ในตัวของพวกเขาเอง» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:11)

مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُۥ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا۟ تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾ لِّيَجْزِىَ ٱللَّهُ ٱلصَّـٰدِقِينَ بِصِدْقِهِمْ

และแท้จริงท่านจะได้ยินอายะฮ์อันลึกซึ้งเกี่ยวกับรายละเอียดของจริยธรรมอันประเสริฐ ซึ่งท่านจะเห็นว่ามันเป็นพลังที่ไม่มีสิ่งใดเอาชนะได้ในการปรับปรุงจิตใจ ตระเตรียม ขัดเกลา และชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ เช่นดำรัสของพระองค์ในเรื่องการรักษาสัญญาว่า «ในหมู่ผู้ศรัทธานั้นมีบรรดาชายที่ซื่อสัตย์ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์ ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้ปฏิบัติตามสัญญาของตนจนสิ้นชีวิตแล้ว และในหมู่พวกเขามีผู้ที่กำลังรอคอยอยู่ และพวกเขามิได้เปลี่ยนแปลง (สัญญานั้น) แต่ประการใด เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนบรรดาผู้สัตย์จริงด้วยความสัตย์จริงของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:23-24)

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَـٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٢٠﴾ وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢١﴾

และในเรื่องการทุ่มเท การเสียสละ ความอดทน ความอดกลั้น และการต่อสู้กับความยากลำบาก (พระองค์ตรัสว่า) «ทั้งนี้เพราะพวกเขาจะไม่ประสบกับความกระหาย ความเหน็ดเหนื่อย และความหิวโหยในทางของอัลลอฮ์ และพวกเขาจะไม่ย่างเหยียบไปในที่ใดที่ทำให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาโกรธแค้น และพวกเขาจะไม่ได้รับสิ่งใดจากศัตรู เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้สำหรับพวกเขาว่าเป็นการงานที่ดี แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงทำให้รางวัลของผู้กระทำความดีสูญเปล่า และพวกเขาจะไม่บริจาคทรัพย์ใด ๆ ไม่ว่าเล็กน้อยหรือมากมาย และจะไม่ข้ามหุบเขาใด เว้นแต่จะถูกบันทึกไว้สำหรับพวกเขา เพื่ออัลลอฮ์จะทรงตอบแทนพวกเขาด้วยสิ่งที่ดียิ่งกว่าที่พวกเขาเคยกระทำไว้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:120-121)

และไม่มีสิ่งใดเทียบเท่าอิสลามในการปลุกมโนธรรม ฟื้นฟูความรู้สึก และตั้งผู้เฝ้าระวังไว้เหนือจิตใจ ซึ่งนั่นคือผู้เฝ้าระวังที่ดีที่สุด หากปราศจากสิ่งนี้แล้ว ไม่มีกฎหมายใดจะเข้าไปจัดระเบียบได้ถึงส่วนลึกของจิตใจและเรื่องราวที่ซ่อนเร้น

ช. อิสลามกับเศรษฐกิจ

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

ประชาชาติที่กำลังฟื้นตัวนั้นจำเป็นอย่างยิ่งต่อการจัดระเบียบกิจการทางเศรษฐกิจของตน ซึ่งเป็นกิจการที่สำคัญที่สุดในยุคสมัยนี้ อิสลามมิได้ละเลยด้านนี้ แต่ได้วางหลักการทั่วไปไว้ และมิได้ขัดขวางการพัฒนากิจการนี้ให้สมบูรณ์ ท่านจะได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งเกี่ยวกับการรักษาทรัพย์สิน การชี้ถึงคุณค่าของมัน และความจำเป็นที่ต้องเอาใจใส่ต่อมันว่า «และพวกเจ้าอย่าได้มอบทรัพย์สินของพวกเจ้า ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้มันเป็นปัจจัยดำรงชีวิตของพวกเจ้า แก่บรรดาผู้ไร้วิจารณญาณ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:5)

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ ٱلْبَسْطِ

และพระองค์ตรัสเกี่ยวกับการรักษาสมดุลระหว่างรายจ่ายกับรายรับว่า «และเจ้าอย่าทำให้มือของเจ้าถูกล่ามติดไว้กับคอของเจ้า และอย่าแบมันออกจนสุด» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:29)

ما عال من اقتصد

نعم المال الصالح للرجل الصالح

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ที่ใช้จ่ายอย่างพอประมาณย่อมไม่ยากจน» ซึ่งเป็นจริงสำหรับประชาชาติเช่นเดียวกับที่เป็นจริงสำหรับปัจเจกบุคคล ทั้งยังสอดคล้องกับคำกล่าวของท่าน ﷺ ที่ว่า «ทรัพย์สินที่ดีนั้นช่างประเสริฐยิ่งสำหรับบุรุษที่ดี» ระบบเศรษฐกิจที่ดีงามใดก็ตาม อิสลามย่อมยินดีต้อนรับ และเรียกร้องประชาชาติให้สนับสนุนส่งเสริม โดยไม่ขัดขวางหนทางของมันเลย ตำราฟิกฮ์อิสลามก็เต็มไปด้วยบทบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางการเงิน และได้อธิบายไว้อย่างละเอียดจนไม่เหลือที่ให้ผู้ใดต้องการเพิ่มเติมอีก

กล่าวโดยสรุป เมื่อประชาชาติใดมีเสาหลักเหล่านี้ครบถ้วน ได้แก่ ความหวัง ความรักชาติ ความรู้ ความแข็งแกร่ง สุขภาพ และเศรษฐกิจ ประชาชาตินั้นย่อมเป็นประชาชาติที่แข็งแกร่งที่สุดอย่างไม่ต้องสงสัย และอนาคตย่อมเป็นของประชาชาตินั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเพิ่มเติมด้วยการที่ประชาชาตินั้นได้ชำระตนให้สะอาดจากความเห็นแก่ตัว การรุกราน ความเอาแต่ประโยชน์ส่วนตน และการกดขี่ข่มเหง จนกลายเป็นประชาชาติที่ปรารถนาความดีงามแก่โลกทั้งมวล และเมื่ออิสลามได้รับประกันสิ่งเหล่านี้ไว้แล้ว ประชาชาติที่ต้องการฟื้นตัวย่อมไม่มีข้ออ้างใดที่จะถอยห่างจากอิสลามและหันเหออกจากแนวทางของมัน

ซ. ระบบต่าง ๆ ของอิสลามโดยทั่วไป

ที่กล่าวมานี้เป็นเพียงด้านหนึ่งของความงดงามในระบบบางประการของอิสลาม คือระบบที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะกับการฟื้นตัวของประชาชาติ เนื่องจากเรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการฟื้นฟู ส่วนความงดงามทุกด้านในระบบทั้งหมดของอิสลามนั้น จำเป็นต้องใช้หนังสือเล่มใหญ่หลายเล่มและการศึกษาค้นคว้าที่กว้างขวางครอบคลุม เพียงพอแล้วที่เราจะกล่าวถ้อยคำสรุปรวมหนึ่งประโยค นั่นคือ ระบบต่าง ๆ ของอิสลาม ไม่ว่าจะเกี่ยวข้องกับปัจเจกบุคคล ครอบครัว หรือประชาชาติทั้งในส่วนของรัฐบาลและประชาชน หรือความสัมพันธ์ระหว่างประชาชาติต่าง ๆ ล้วนรวมความครอบคลุมเข้ากับความละเอียดถี่ถ้วน และให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ส่วนรวมพร้อมทั้งอธิบายไว้อย่างชัดแจ้ง และแท้จริงระบบเหล่านั้นเป็นสิ่งที่สมบูรณ์ที่สุดและเป็นประโยชน์ที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยรู้จักมา […]

...ระบบต่าง ๆ ไม่ว่าในอดีตหรือปัจจุบัน นี่คือข้อตัดสินที่ประวัติศาสตร์สนับสนุน และการค้นคว้าอย่างละเอียดยืนยันในทุกแง่มุมของชีวิตประชาชาติ

ข้อตัดสินนี้เป็นสิ่งที่ผู้มีความเที่ยงธรรมทุกคนต่างยืนยัน ยิ่งนักวิจัยเจาะลึกในการค้นคว้ามากเท่าใด พวกเขาก็ยิ่งค้นพบแง่มุมแห่งความงดงามในระบบอันเป็นอมตะนี้ ซึ่งบรรพชนของพวกเขาไม่เคยนึกถึงมาก่อน และอัลลอฮ์ผู้ตรัสนั้นทรงสัจจริงยิ่ง:

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿٥٣﴾

«เราจะให้พวกเขาเห็นสัญญาณต่าง ๆ ของเราในขอบฟ้าทั้งหลายและในตัวของพวกเขาเอง จนกระทั่งเป็นที่ชัดแจ้งแก่พวกเขาว่ามันคือสัจธรรม พระเจ้าของเจ้ายังไม่เพียงพออีกหรือที่พระองค์ทรงเป็นพยานต่อทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:53)

จุดยืนของอิสลามต่อชนกลุ่มน้อยและชาวต่างชาติ

ข้าแต่ท่านผู้...

ผู้คนคิดว่าการยึดมั่นในอิสลามและการทำให้อิสลามเป็นรากฐานของระบบการดำเนินชีวิตนั้น ขัดแย้งกับการมีอยู่ของชนกลุ่มน้อยที่ไม่ใช่มุสลิมในประชาชาติมุสลิม และขัดแย้งกับเอกภาพระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ ของประชาชาติ ทั้งที่เอกภาพนี้เป็นเสาหลักอันแข็งแกร่งประการหนึ่งของการฟื้นฟูในยุคนี้ แต่ความจริงหาได้เป็นเช่นนั้นไม่ เพราะอิสลามซึ่งผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงรอบรู้ยิ่ง ได้ทรงวางไว้ พระองค์ผู้ทรงรู้อดีต ปัจจุบัน และอนาคตของประชาชาติทั้งหลาย ได้ทรงป้องกันอุปสรรคข้อนี้และขจัดมันไว้แล้วตั้งแต่ก่อนหน้านี้ ธรรมนูญอันศักดิ์สิทธิ์และเปี่ยมด้วยวิทยปัญญาของอิสลามจึงมิได้ถูกประกาศใช้ เว้นแต่จะครอบคลุมตัวบทที่ชัดแจ้ง ซึ่งไม่เปิดช่องให้เกิดความคลุมเครือหรือความไม่ชัดเจนใด ๆ ในการคุ้มครองชนกลุ่มน้อย แล้วผู้คนยังต้องการสิ่งใดที่ชัดแจ้งยิ่งกว่าตัวบทนี้อีกเล่า:

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾

«อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำความดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความยุติธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8)

นี่คือตัวบทที่มิได้ครอบคลุมเพียงแค่การคุ้มครองเท่านั้น หากแต่ยังสั่งเสียให้ทำความดีและปฏิบัติอย่างงดงามต่อพวกเขาด้วย และอิสลามนี้เองที่ยกย่องเอกภาพแห่งมนุษยชาติโดยรวมไว้อย่างศักดิ์สิทธิ์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا

«โอ้มนุษย์เอ๋ย แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากเพศชายและเพศหญิง และเราได้ให้พวกเจ้าแยกเป็นชนชาติและเผ่าต่าง ๆ เพื่อจะได้รู้จักกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:13)

จากนั้นอิสลามก็ได้ยกย่องเอกภาพทางศาสนาโดยรวมไว้อย่างศักดิ์สิทธิ์เช่นกัน จึงได้ขจัดความคลั่งพวกพ้องให้หมดไป และกำหนดให้บรรดาผู้นับถืออิสลามต้องศรัทธาต่อสาส์นแห่งฟากฟ้าทั้งหมด ดังที่พระองค์ตรัสว่า:

قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِىَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٦﴾ فَإِنْ ءَامَنُوا۟ بِمِثْلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهْتَدَوا۟ ۖ وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا هُمْ فِى شِقَاقٍ ۖ فَسَيَكْفِيكَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣٧﴾ صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً

«พวกเจ้าจงกล่าวเถิดว่า เราได้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาวงศ์วานของเขา และสิ่งที่มูซาและอีซาได้รับ และสิ่งที่บรรดานบีได้รับจากพระเจ้าของพวกเขา เราจะไม่แยกระหว่างผู้ใดในหมู่พวกเขา และเราเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์ ดังนั้นหากพวกเขาศรัทธาเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าศรัทธา แน่นอนพวกเขาก็ได้รับทางนำแล้ว แต่หากพวกเขาผินหลังให้ แท้จริงพวกเขาก็อยู่ในความแตกแยกเท่านั้น แล้วอัลลอฮ์จะทรงพอเพียงแก่เจ้าในการปกป้องจากพวกเขา และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ (นี่คือ) การย้อมสี (ศาสนา) ของอัลลอฮ์ และผู้ใดเล่าจะดียิ่งกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136-138)

หลังจากนั้น อิสลามก็ได้ยกย่องเอกภาพทางศาสนาอันเฉพาะให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดยปราศจากความยโสโอหังและการรุกราน อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ตรัสว่า:

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿١٠﴾

«แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน ดังนั้นพวกเจ้าจงไกล่เกลี่ยระหว่างพี่น้องทั้งสองของพวกเจ้า และจงยำเกรงอัลลอฮ์ เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความเมตตา» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10)

อิสลามนี้ซึ่งตั้งอยู่บนท่าทีที่สายกลางและความเที่ยงธรรมอย่างถึงที่สุดเช่นนี้ ย่อมเป็นไปไม่ได้ที่ผู้ปฏิบัติตามจะเป็นต้นเหตุของการฉีกทำลายเอกภาพที่เชื่อมโยงกันอยู่ ตรงกันข้าม อิสลามกลับทำให้เอกภาพนี้มีคุณลักษณะแห่งความศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา หลังจากที่เดิมเอกภาพนี้ได้รับพลังมาจากตัวบทกฎหมายบ้านเมืองเพียงอย่างเดียวเท่านั้น

อิสลามได้กำหนดไว้อย่างละเอียดชัดเจนว่า ผู้ใดบ้างที่เรามีสิทธิ์จะต่อต้าน ตัดความสัมพันธ์ และไม่ติดต่อด้วย โดยอัลลอฮ์ตะอาลาตรัสต่อจากอายะฮ์ข้างต้นว่า:

إِنَّمَا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَـٰتَلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ وَظَـٰهَرُوا۟ عَلَىٰٓ إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٩﴾

«แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกเจ้าเพียงแต่การที่พวกเจ้าจะผูกมิตรกับบรรดาผู้ที่ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า และให้ความช่วยเหลือในการขับไล่พวกเจ้า และผู้ใดผูกมิตรกับพวกเขา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:9)

ไม่มีผู้ที่เที่ยงธรรมแม้แต่คนเดียวในโลกนี้ที่จะบังคับให้ประชาชาติใดยอมรับคนประเภทนี้ให้เข้ามาเป็นผู้แปลกปลอมอยู่ในหมู่พวกเขา เป็นความเสียหายใหญ่หลวงในหมู่ลูกหลานของประชาชาตินั้น และเป็นการทำลายระเบียบแบบแผนในกิจการต่าง ๆ ของประชาชาตินั้น

นั่นคือจุดยืนของอิสลามต่อชนกลุ่มน้อยที่ไม่ใช่มุสลิม ซึ่งชัดเจน ไม่มีความคลุมเครือ และไม่มีความอยุติธรรมใด ๆ เจือปน ส่วนจุดยืนของอิสลามต่อชาวต่างชาตินั้น คือจุดยืนแห่งสันติภาพและความอ่อนโยน ตราบใดที่พวกเขายังคงเที่ยงตรงและจริงใจ แต่หากจิตใจของพวกเขาเสื่อมทรามและอาชญากรรมของพวกเขามีมากขึ้น อัลกุรอานก็ได้กำหนดจุดยืนของเราต่อพวกเขาไว้แล้วด้วยดำรัสของพระองค์ว่า:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١١٨﴾ هَا أَنتُمْ أُولَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงอย่าเอาผู้อื่นจากพวกเจ้ามาเป็นคนสนิทใกล้ชิด พวกเขาจะไม่ละเว้นที่จะสร้างความเสียหายแก่พวกเจ้า พวกเขาปรารถนาสิ่งที่ทำให้พวกเจ้าลำบาก ความเกลียดชังได้ปรากฏออกมาจากปากของพวกเขาแล้ว และสิ่งที่หัวอกของพวกเขาปกปิดไว้นั้นยิ่งใหญ่กว่า แน่นอนเราได้ชี้แจงสัญญาณต่าง ๆ แก่พวกเจ้าแล้ว หากพวกเจ้าใช้ปัญญา ดูเถิด พวกเจ้านี่แหละที่รักพวกเขา แต่พวกเขาไม่รักพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:118-119)

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงได้แก้ไขประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้ทั้งหมดด้วยวิธีการแก้ไขที่ละเอียดที่สุด ได้ผลที่สุด และบริสุทธิ์ที่สุด

จุดยืนของอิสลามต่อความสัมพันธ์กับโลกตะวันตก

ผู้คนอาจเข้าใจเช่นกันว่า ระบบต่าง ๆ ของอิสลามในชีวิตใหม่ของเรานั้นจะทำให้เราห่างเหินจากประเทศตะวันตก และทำให้ความสัมพันธ์ทางการเมืองระหว่างเรากับประเทศเหล่านั้นขุ่นมัว หลังจากที่ใกล้จะมั่นคงแล้ว ความเข้าใจเช่นนี้ก็เป็นความเข้าใจที่หยั่งรากลึกอยู่ในความเพ้อฝันเช่นกัน เพราะประเทศเหล่านี้ หากพวกเขามีอคติต่อเรา พวกเขาก็จะไม่พอใจเราไม่ว่าเราจะปฏิบัติตามอิสลามหรือสิ่งอื่นก็ตาม และหากพวกเขาเป็นมิตรกับเราอย่างจริงใจและมีความไว้วางใจซึ่งกันและกันระหว่างพวกเขา

และระหว่างเรา บรรดานักพูดและนักการเมืองของพวกเขาได้ประกาศอย่างชัดเจนว่า ทุกรัฐมีอิสระในระบบที่ตนใช้ภายในดินแดนของตน ตราบใดที่ไม่ไปละเมิดสิทธิของผู้อื่น ดังนั้น นักการเมืองของรัฐเหล่านี้ทั้งหมดจึงต้องเข้าใจว่า เกียรติภูมิระหว่างประเทศของอิสลามคือเกียรติภูมิอันศักดิ์สิทธิ์ที่สุดที่ประวัติศาสตร์เคยรู้จัก และหลักการที่อิสลามวางไว้ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเพื่อพิทักษ์และรักษาเกียรติภูมินี้ ก็เป็นหลักการที่หยั่งรากลึกและมั่นคงที่สุด

وَأَوْفُوا۟ بِٱلْعَهْدِ ۖ إِنَّ ٱلْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔولًا ﴿٣٤﴾

إِلَّا ٱلَّذِينَ عَـٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْـًٔا وَلَمْ يُظَـٰهِرُوا۟ عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوٓا۟ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٤﴾

فَمَا ٱسْتَقَـٰمُوا۟ لَكُمْ فَٱسْتَقِيمُوا۟ لَهُمْ

وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ٱسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَـٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُۥ

อิสลามได้กล่าวถึงการรักษาพันธสัญญาและการปฏิบัติตามข้อผูกพันไว้ว่า «และพวกเจ้าจงรักษาสัญญา แท้จริงสัญญานั้นจะถูกสอบสวน» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:34) และกล่าวว่า «เว้นแต่บรรดาผู้ที่พวกเจ้าได้ทำสัญญาไว้จากหมู่ผู้ตั้งภาคี แล้วพวกเขามิได้บกพร่องต่อพวกเจ้าแต่อย่างใด และมิได้สนับสนุนผู้ใดให้เป็นศัตรูต่อพวกเจ้า ดังนั้น พวกเจ้าจงปฏิบัติตามสัญญาที่มีต่อพวกเขาให้ครบจนถึงกำหนดเวลาของพวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:4) และกล่าวว่า «ตราบใดที่พวกเขายังคงเที่ยงตรงต่อพวกเจ้า พวกเจ้าก็จงเที่ยงตรงต่อพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:7) และกล่าวเกี่ยวกับการให้เกียรติแก่ผู้ลี้ภัยและการให้ความคุ้มครองอย่างดีแก่ผู้ขอความคุ้มครองว่า «และหากผู้ใดจากหมู่ผู้ตั้งภาคีขอความคุ้มครองจากเจ้า ก็จงให้ความคุ้มครองแก่เขา จนกว่าเขาจะได้ฟังพระดำรัสของอัลลอฮ์ แล้วจงส่งเขาไปยังที่ปลอดภัยของเขา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:6) นี่คือการปฏิบัติต่อผู้ตั้งภาคี แล้วจะกล่าวไปไยถึงชาวคัมภีร์เล่า?

ดังนั้น อิสลามซึ่งวางหลักการเหล่านี้ไว้ และนำผู้ปฏิบัติตามให้ดำเนินไปตามแนวทางเหล่านี้ ชาวตะวันตกจึงควรถือว่าเป็นหลักประกันอีกประการหนึ่งที่ค้ำประกันความปลอดภัยแก่พวกเขา เรากล่าวว่า เป็นความดีแก่ยุโรปเองที่จะให้ทฤษฎีอันถูกต้องเที่ยงตรงเหล่านี้มีอิทธิพลเหนือการปฏิบัติต่อกันระหว่างรัฐต่าง ๆ ของตน เพราะนั่นเป็นสิ่งที่ดีกว่าและยั่งยืนกว่าสำหรับพวกเขา

รากฐานของการฟื้นฟูในตะวันออกแตกต่างจากตะวันตก

โอ้ท่านผู้เป็นสหาย...

ในบรรดาสาเหตุที่ทำให้ประชาชาติตะวันออกบางประชาชาติหันเหออกจากอิสลาม และเลือกที่จะลอกเลียนแบบตะวันตก ก็คือการที่ผู้นำของพวกเขาได้ศึกษาการฟื้นฟูของตะวันตก แล้วเกิดความเชื่อมั่นว่า การฟื้นฟูนั้นมิได้ตั้งอยู่บนสิ่งใดนอกจากการทำลายศาสนาและการรื้อถอนโบสถ์ การปลดแอกจากอำนาจของสำนักพระสันตะปาปา การควบคุมบาทหลวงและนักบวช การกำจัดทุกรูปแบบของอำนาจทางศาสนาในประชาชาติ และการแยกศาสนาออกจากนโยบายทั่วไปของรัฐอย่างเด็ดขาด

แม้สิ่งนั้นจะถูกต้องสำหรับประชาชาติตะวันตก แต่ก็ไม่อาจถูกต้องเลยสำหรับประชาชาติอิสลาม เพราะธรรมชาติของคำสอนอิสลามนั้นแตกต่างจากธรรมชาติของคำสอนของศาสนาอื่นใด และอำนาจของผู้รู้ทางศาสนาของมุสลิมก็มีขอบเขตจำกัด ไม่มีอำนาจที่จะเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์หรือล้มล้างระบอบการปกครองได้ จึงทำให้หลักการพื้นฐานในอิสลามตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา สอดคล้องไปกับทุกยุคสมัย เรียกร้องสู่ความก้าวหน้า สนับสนุนวิชาความรู้ และปกป้องบรรดาผู้รู้ ดังนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นที่นั่นจึงไม่อาจถูกต้องที่จะเกิดขึ้นที่นี่ได้

เรื่องนี้เป็นการศึกษาค้นคว้าที่กว้างขวาง ซึ่งมีการเขียนตำราไว้มากมาย หน้าที่ของเราในขณะนี้คือการกล่าวถึงประเด็นนี้โดยสังเขป เพื่อเป็นการเตือนความจำและขจัดข้อคลุมเครือ และเรามั่นใจว่าผู้มีใจเป็นธรรมทุกคนย่อมเห็นพ้องกับเราในหลักการข้อนี้ ด้วยเหตุนี้ จึงไม่อนุญาตเลยที่ความรู้สึกเช่นนี้จะเป็นแนวทางนำของเราในการฟื้นฟูครั้งใหม่ ซึ่งสิ่งแรกที่จะต้องยึดเป็นหลักก็คือ เสาหลักอันแข็งแกร่งแห่งจริยธรรมอันประเสริฐ ความรู้อันกว้างขวาง และพลังอันสมบูรณ์ และนั่นคือสิ่งที่อิสลามได้บัญชาไว้

ผู้รู้ศาสนามิใช่ตัวศาสนา

ข้ออ้างประการหนึ่งที่บางคนซึ่งเดินตามแนวทางของชาวตะวันตกยกขึ้นมา คือการที่พวกเขาประจานพฤติกรรมของผู้รู้ศาสนาชาวมุสลิม ทั้งในเรื่องท่าทีที่เป็นปฏิปักษ์ต่อการฟื้นฟูชาติ การใส่ร้ายนักชาตินิยม การสมรู้ร่วมคิดกับผู้ยึดครอง และการให้ความสำคัญแก่ผลประโยชน์ส่วนตนและความละโมบทางโลกมากกว่าประโยชน์ของบ้านเมืองและประชาชาติ หากเรื่องนี้เป็นความจริง ก็เป็นความอ่อนแอของตัวผู้รู้ศาสนาเอง หาใช่ความบกพร่องของตัวศาสนาไม่ ศาสนาสั่งใช้ให้ทำเช่นนี้หรือ? และชีวประวัติของบรรดาปราชญ์ผู้ทรงเกียรติแห่งประชาชาติอิสลามได้วางแบบอย่างเช่นนี้ไว้หรือ? พวกท่านเหล่านั้นบุกฝ่าประตูและด่านกั้นของบรรดากษัตริย์และเจ้าผู้ครองนครเข้าไปตำหนิติเตียน สั่งใช้ให้ทำความดีและห้ามปรามความชั่ว ปฏิเสธการรับของกำนัลจากพวกเขา ชี้แจงสัจธรรมแก่พวกเขา และนำข้อเรียกร้องของประชาชาติไปเสนอต่อพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น พวกท่านยังจับอาวุธขึ้นต่อสู้กับความอยุติธรรมและการกดขี่ ประวัติศาสตร์ยังไม่เคยลืมกองทัพของบรรดานักนิติศาสตร์ (ฟุกอฮาอ์) ที่อยู่ในแนวรบของอิบนุลอัชอัษทางภาคตะวันออกของรัฐอิสลาม และไม่เคยลืมการลุกฮือของท่านกอฎีอิบนุยะห์ยา อัล-ลัยษี อัล-มาลิกี ทางภาคตะวันตกของรัฐอิสลาม

นี่คือคำสอนของศาสนา และนี่คืออดีตของบรรดาบุคคลแห่งศาสนาจากหมู่นักนิติศาสตร์มุสลิม แล้วในนั้นมีสิ่งใดบ้างที่ตรงกับสิ่งที่พวกเขากล่าวอ้าง? และเป็นความยุติธรรมหรือที่จะให้ศาสนาต้องรับผิดชอบการกระทำของบุคคลที่เบี่ยงเบนออกไปจากศาสนา?

อนึ่ง ข้อกล่าวอ้างเหล่านี้ แม้จะเป็นจริงกับคนบางกลุ่ม ก็หาได้เป็นจริงกับทุกคนไม่ และแม้จะเกิดขึ้นในสถานการณ์เฉพาะบางอย่าง ก็หาได้เป็นเช่นนั้นในทุกสถานการณ์ไม่ ประวัติศาสตร์ของขบวนการฟื้นฟูยุคใหม่ในโลกตะวันออกเต็มไปด้วยจุดยืนอันน่ายกย่องของผู้รู้ศาสนาชาวมุสลิมในทุกประชาชาติ จุดยืนของอัล-อัซฮัรในอียิปต์ ของสภาสูงสุดในซีเรียใต้ (ปาเลสไตน์) และซีเรียเหนือ (เลบานอน) ของเมาลานาอบุลกะลาม และสหายของท่านจากบรรดาปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งอินเดีย ตลอดจนผู้นำมุสลิมในอินโดนีเซีย ล้วนเป็นสิ่งที่ยังไม่ถูกลืมเลือนและมิได้ห่างไกลออกไปเลย ดังนั้น สิ่งเหล่านี้จึงเป็นเพียงข้อกล่าวอ้างที่ไม่สมควรนำมาใช้เป็นข้ออ้างเพื่อหันเหประชาชาติออกจากศาสนาของตนในนามของชาตินิยมล้วน ๆ มิใช่ว่าการที่ประชาชาติปรับปรุงแก้ไขผู้รู้ศาสนาและคืนดีกับพวกเขา จะเป็นประโยชน์แก่ประชาชาติยิ่งกว่าการยืนหยัดในจุดยืนที่จะทำลายล้างพวกเขาหรอกหรือ?

อนึ่ง ถ้อยคำเหล่านี้ที่แพร่เข้ามาสู่เราด้วยการเลียนแบบ ซึ่งรวมถึงคำว่า "ผู้รู้ศาสนา" (ริญาลุดดีน) นั้น ไม่สอดคล้องและไม่ตรงกับขนบธรรมเนียมของเรา เพราะหากในโลกตะวันตกคำนี้หมายถึงคณะนักบวช (เคลอร์จี) โดยเฉพาะ ในขนบธรรมเนียมอิสลามคำนี้ย่อมครอบคลุมมุสลิมทุกคน มุสลิมทั้งหมด ตั้งแต่ผู้น้อยที่สุดไปจนถึงผู้ใหญ่ที่สุด ล้วนเป็นบุคคลแห่งศาสนาทั้งสิ้น

ก้าวที่กล้าหาญแต่ประสบผลสำเร็จ

โอ้ ท่านผู้ทรงเกียรติ…

หลังจากทุกสิ่งที่กล่าวมาข้างต้น เราย่อมไม่มีข้ออ้างใด ๆ เลย หากเราหลีกห่างจากหนทางแห่งสัจธรรม คือหนทางแห่งอิสลาม แล้วหันไปเดินตามหนทางแห่งตัณหาและความหรูหราฉาบฉวย คือหนทางของยุโรป ในหนทางของยุโรปนั้นมีเครื่องประดับและความแวววาว มีความเพลิดเพลินและความฟุ่มเฟือย มีความหละหลวมและความมักง่ายทางศีลธรรม และมีความสำราญที่จิตใจปรารถนา ซึ่งทั้งหมดนั้นล้วนเป็นที่รักของจิตใจ และแท้จริงอัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ตรัสไว้ว่า:

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلْبَنِينَ وَٱلْقَنَـٰطِيرِ ٱلْمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلْفِضَّةِ وَٱلْخَيْلِ ٱلْمُسَوَّمَةِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ وَٱلْحَرْثِ ۗ ذَٰلِكَ مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا

«ได้ถูกทำให้เป็นที่ประดับประดาแก่มนุษย์ ซึ่งความรักในบรรดาสิ่งที่ปรารถนาทั้งหลาย อันได้แก่ สตรี บุตร ทองและเงินที่ถูกสะสมไว้เป็นกอง ๆ ม้าที่ถูกฝึกอย่างดี ปศุสัตว์ และไร่นา นั่นคือสิ่งอำนวยความสุขแห่งชีวิตในโลกนี้» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:14)

แต่หนทางของอิสลามนั้นคือเกียรติและความเข้มแข็งที่ไม่มีผู้ใดล่วงล้ำได้ คือสัจธรรมและพลัง คือความจำเริญและความเที่ยงตรง คือความหนักแน่นมั่นคง คุณธรรม และความสูงส่ง ดังนั้นจงพาประชาชาติดำเนินไปบนหนทางนี้เถิด ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่ท่าน:

قُلْ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيْرٍ مِّن ذَٰلِكُمْ ۚ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَٰنٌ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ ﴿١٥﴾

«จงกล่าวเถิดว่า จะให้ฉันบอกพวกท่านไหมถึงสิ่งที่ดีกว่านั้น? สำหรับบรรดาผู้ยำเกรงนั้น ณ พระผู้อภิบาลของพวกเขามีสวนสวรรค์หลากหลาย ซึ่งมีแม่น้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง พวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และมีคู่ครองที่บริสุทธิ์ และมีความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์นั้นทรงเห็นบรรดาบ่าวทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:15)

แท้จริงแล้ว สิ่งที่ทำลายประชาชาติทั้งหลายก็คือความหรูหราฟุ่มเฟือย และสิ่งที่สั่นคลอนยุโรปก็คือความสุขสำราญและความโลภทะยานอยาก:

وَإِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا۟ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا ٱلْقَوْلُ فَدَمَّرْنَـٰهَا تَدْمِيرًا ﴿١٦﴾

«และเมื่อเราประสงค์จะทำลายเมืองใด เราก็ใช้บรรดาผู้มีชีวิตหรูหราฟุ่มเฟือยของเมืองนั้น (ให้เชื่อฟัง) แต่พวกเขากลับละเมิดในเมืองนั้น ดังนั้นพระดำรัสจึงเป็นที่ถูกต้องแก่เมืองนั้น แล้วเราก็ทำลายมันอย่างย่อยยับ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:16)

لِيُظْهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ

และแท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ทรงส่งเราะซูลของพระองค์มาเป็นความเมตตาแก่ประชาคมโลกจนถึงวันกิยามะฮ์ และทรงส่งคัมภีร์ของพระองค์มาพร้อมกับท่านเพื่อเป็นแสงสว่างและทางนำจนถึงวันกิยามะฮ์ การเป็นผู้นำของท่านเราะซูล ﷺ ยังคงดำรงอยู่ด้วยซุนนะฮ์ของท่าน อำนาจของอัลกุรอานนั้นแข็งแกร่งด้วยหลักฐานของมัน และมนุษยชาติกำลังมุ่งหน้าไปสู่ทั้งสองอย่างโดยมิอาจหลีกเลี่ยงได้ ไม่ว่าจะด้วยเกียรติของผู้มีเกียรติหรือด้วยความต่ำต้อยของผู้ต่ำต้อย ไม่ช้าก็เร็ว จนกระทั่งพระดำรัสของอัลลอฮ์เป็นจริงที่ว่า: «เพื่อพระองค์จะทรงให้มันอยู่เหนือศาสนาทั้งปวง» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:28)

ดังนั้นจงเป็นผู้แรกที่ก้าวออกมาในนามของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พร้อมกับขวดยาจากโอสถแห่งอัลกุรอาน เพื่อกอบกู้โลกที่ป่วยไข้และทุกข์ทรมานนี้

وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿٤﴾ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾

แท้จริงนี่เป็นก้าวที่กล้าหาญ แต่มันจะประสบความสำเร็จ อินชาอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงมีชัยเหนือกิจการของพระองค์: «และในวันนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจะยินดีด้วยการช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:4-5)

บางขั้นตอนของการปฏิรูปภาคปฏิบัติ

โอ้ ท่าน…

หลังจากที่เราได้ชี้แจงถึงความรู้สึกทางจิตวิญญาณที่จะต้องแผ่ปกคลุมประชาชาติในการฟื้นฟูครั้งใหม่ของตนแล้ว ในตอนท้ายนี้เราประสงค์จะนำเสนอรูปแบบและผลในภาคปฏิบัติบางประการที่ความรู้สึกนี้จะต้องก่อให้เกิดขึ้น โดยเราจะกล่าวในที่นี้เพียงหัวข้อของเรื่องต่าง ๆ เท่านั้น และเรารู้ดีว่าข้อเรียกร้องแต่ละข้อเหล่านี้จำเป็นต้องมีการศึกษาค้นคว้าอย่างกว้างขวางและละเอียดถี่ถ้วน ซึ่งต้องอาศัยความพยายามและความสามารถของผู้เชี่ยวชาญร่วมกัน อีกทั้งเรายังรู้ว่าเรายังไม่ได้กล่าวครอบคลุมถึงความต้องการทั้งหมดของประชาชาติ ข้อเรียกร้อง และรูปแบบของการฟื้นฟูทั้งหมด และเราก็ไม่ได้เชื่อว่าการทำให้ข้อเรียกร้องเหล่านี้เป็นจริงนั้นเป็นเรื่องง่ายดายที่จะสำเร็จได้ในเวลาเย็นวันหนึ่งหรือในยามสายของมัน เช่นเดียวกับที่เรารู้ว่าข้อเรียกร้องจำนวนมากนั้นมีอุปสรรคที่แตกแขนงซับซ้อนรออยู่เบื้องหน้า ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความอดทนอันยาวนาน ความรอบคอบอันยิ่งใหญ่ และความมุ่งมั่นอันเด็ดเดี่ยว ทั้งหมดนั้นเรารู้และให้ความสำคัญ และควบคู่กันนั้นเรายังรู้ว่า หากความมุ่งมั่นนั้นจริงใจ หนทางก็จะกระจ่างชัด และประชาชาติที่มีเจตนารมณ์อันแข็งแกร่ง เมื่อได้ก้าวเดินบนหนทางแห่งความดีแล้ว ย่อมจะไปถึงสิ่งที่ตนต้องการอย่างแน่นอน อินชาอัลลอฮ์ ดังนั้นจงมุ่งหน้าไปสู่สิ่งเหล่านั้นเถิด และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน ส่วนหัวข้อหลักของด้านต่าง ๆ ของการปฏิรูปที่ตั้งอยู่บนจิตวิญญาณอิสลามที่ถูกต้องนั้น มีดังนี้:

ประการแรก: ในด้านการเมือง การยุติธรรม และการบริหาร

1. ขจัดลัทธิการแบ่งพรรคแบ่งพวก และชี้นำพลังทางการเมืองของประชาชาติให้มุ่งไปในทิศทางเดียวกันและอยู่ในแถวเดียวกัน
2. ปฏิรูปกฎหมายให้สอดคล้องกับบทบัญญัติอิสลามในทุกแขนง
3. เสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่กองทัพ เพิ่มจำนวนกลุ่มเยาวชน และปลุกความกระตือรือร้นของพวกเขาบนรากฐานของการญิฮาดในอิสลาม
4. กระชับสายสัมพันธ์ระหว่างดินแดนมุสลิมทั้งหมด โดยเฉพาะดินแดนอาหรับ เพื่อปูทางไปสู่การคิดอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรมเกี่ยวกับเรื่องคิลาฟะฮ์ที่สูญหายไป
5. เผยแพร่จิตวิญญาณอิสลามในหน่วยงานราชการ เพื่อให้ข้าราชการทุกคนตระหนักว่าตนมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำสอนของอิสลาม
6. ตรวจสอบความประพฤติส่วนตัวของข้าราชการ และไม่แยกเรื่องส่วนตัวออกจากเรื่องการงาน
7. เลื่อนเวลาทำงานในหน่วยงานราชการให้เร็วขึ้นทั้งในฤดูร้อนและฤดูหนาว เพื่อช่วยให้สามารถปฏิบัติศาสนกิจภาคบังคับ (ฟัรฎู) ได้ และขจัดการนอนดึกจนเกินควร
8. ขจัดการติดสินบนและการเล่นพรรคเล่นพวก โดยยึดถือความสามารถและเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น
9. ให้ชั่งน้ำหนักการดำเนินงานทั้งหมดของรัฐบาลด้วยตาชั่งแห่งบทบัญญัติและคำสอนของอิสลาม โดยให้ระเบียบการจัดงานเฉลิมฉลอง งานเลี้ยงรับรอง การประชุมอย่างเป็นทางการ เรือนจำ และโรงพยาบาล ไม่ขัดกับหลักคำสอนของอิสลาม และให้การจัดเวรในการทำงานแบ่งในลักษณะที่ไม่ทับซ้อนกับเวลาละหมาด
10. ใช้บุคลากรที่จบจากอัลอัซฮัรในตำแหน่งงานด้านการทหารและการบริหาร และฝึกอบรมพวกเขา

ประการที่สอง: ด้านสังคมและวิชาการ

1. ปลูกฝังให้ประชาชนเคารพศีลธรรมอันดีของสังคม วางแนวทางคำแนะนำในเรื่องนี้โดยมีกฎหมายคุ้มครองสนับสนุน และเพิ่มโทษให้หนักขึ้นสำหรับความผิดทางศีลธรรม
2. แก้ไขปัญหาสตรีด้วยวิธีที่ผสานระหว่างการยกระดับสถานภาพของนางกับการปกป้องรักษานางตามหลักคำสอนของอิสลาม เพื่อมิให้ปัญหานี้ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาสังคมที่สำคัญที่สุด ถูกปล่อยให้ตกอยู่ภายใต้อำนาจของปลายปากกาและทัศนะอันวิปริตของพวกที่สุดโต่งเกินเลยและพวกที่ละเลยหย่อนยาน
3. ขจัดการค้าประเวณีทั้งสองรูปแบบ คือแบบลับและแบบเปิดเผย และถือว่าการซินา ไม่ว่าจะเกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมเช่นใด เป็นอาชญากรรมอันน่ารังเกียจที่ผู้กระทำต้องถูกลงโทษด้วยการเฆี่ยน
4. ขจัดการพนันทุกรูปแบบ ทั้งเกม ลอตเตอรี่ การแข่งขันชิงรางวัล และสโมสรการพนัน
5. ต่อต้านสุราเช่นเดียวกับที่ต่อต้านยาเสพติด ห้ามสุรา และปลดเปลื้องประชาชาติให้พ้นจากความชั่วร้ายของมัน
6. ต่อต้านการแต่งกายเปิดเผยประดับประดาโอ้อวด (ตะบัรรุจญ์) และความไร้ยางอาย ชี้แนะสตรีไปสู่สิ่งที่พึงเป็น และเข้มงวดในเรื่องนี้เป็นพิเศษกับครูสตรี นักเรียนหญิง แพทย์หญิง นักศึกษาหญิง และผู้ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกับพวกนาง

1. ทบทวนหลักสูตรการศึกษาของเด็กหญิงใหม่ และจำเป็นต้องแยกหลักสูตรนี้ออกจากหลักสูตรการศึกษาของเด็กชายในหลายระดับชั้นของการศึกษา

1. ห้ามการปะปนกันระหว่างนักเรียนชายและนักเรียนหญิง และให้ถือว่าการที่ชายคนใดอยู่ตามลำพังกับหญิงที่ไม่เป็นที่อนุมัติสำหรับเขาเป็นความผิดทางอาญา ซึ่งทั้งสองฝ่ายจะต้องถูกลงโทษ

1. ส่งเสริมการแต่งงานและการมีบุตรด้วยทุกวิถีทางที่นำไปสู่สิ่งนั้น และตรากฎหมายที่คุ้มครองครอบครัว ส่งเสริมการสร้างครอบครัว และแก้ไขปัญหาการแต่งงาน

1. ปิดห้องเต้นรำและสถานเต้นรำที่ไร้ศีลธรรม ห้ามการเต้นรำและสิ่งอื่นในทำนองเดียวกัน

1. ควบคุมดูแลโรงละครและภาพยนตร์ และเข้มงวดในการคัดเลือกบทละครและฟิล์มภาพยนตร์

1. ขัดเกลาบทเพลง คัดเลือกและควบคุมดูแลบทเพลง และเข้มงวดในเรื่องนี้

1. คัดเลือกสิ่งที่ออกอากาศหรือนำเสนอต่อประชาชาติอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นรายการ การบรรยาย บทเพลง และหัวข้อต่าง ๆ และใช้วิทยุและโทรทัศน์ในการอบรมบ่มนิสัยด้านคุณธรรมและความรักชาติที่ดีงาม

1. ยึดนวนิยายที่ยั่วยุ หนังสือที่สร้างความคลางแคลงใจและบ่อนทำลาย และหนังสือพิมพ์ที่มุ่งเผยแพร่ความชั่วช้าและแสวงประโยชน์จากตัณหาอย่างลามกอนาจาร

1. จัดระเบียบสถานตากอากาศฤดูร้อนในลักษณะที่ขจัดความวุ่นวายและความเสรีอย่างไร้ขอบเขต ซึ่งทำลายจุดประสงค์พื้นฐานของการพักตากอากาศ

1. กำหนดเวลาเปิดและปิดร้านกาแฟสาธารณะ ควบคุมดูแลสิ่งที่ผู้มาใช้บริการทำกันอยู่ และชี้แนะพวกเขาไปสู่สิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อพวกเขา และไม่ปล่อยให้พวกเขาใช้เวลาอันยาวนานทั้งหมดนี้ไปในร้านเหล่านั้น

1. ใช้ร้านกาแฟเหล่านี้เป็นสถานที่สอนการอ่านและการเขียนแก่ผู้ไม่รู้หนังสือ โดยมีคนหนุ่มสาวผู้กระตือรือร้นจากบรรดาครูในระบบการศึกษาภาคบังคับและนักเรียนนักศึกษาให้ความช่วยเหลือในเรื่องนี้

1. ต่อต้านธรรมเนียมที่เป็นภัย ไม่ว่าจะในด้านเศรษฐกิจ ด้านศีลธรรม หรือด้านอื่น ๆ และเบี่ยงเบนกระแสของมวลชนจากธรรมเนียมเหล่านั้นไปสู่ธรรมเนียมอื่นที่เป็นประโยชน์ หรือขัดเกลาธรรมเนียมนั้นเองให้สอดคล้องกับผลประโยชน์ส่วนรวม เช่น ธรรมเนียมในงานมงคล งานศพ งานเมาลิด พิธีซาร์ (พิธีไล่ผี) งานเทศกาลตามฤดูกาล งานวันรื่นเริง และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน โดยให้รัฐบาลเป็นแบบอย่างที่ดีในเรื่องนี้

1. รับรองการฟ้องร้องคดีหิสบะฮ์ และเอาผิดผู้ที่พิสูจน์ได้ว่าได้ฝ่าฝืนคำสอนใดของอิสลามหรือละเมิดต่อคำสอนนั้น เช่น การไม่ถือศีลอดในเดือนเราะมะฎอน การละทิ้งการละหมาดโดยเจตนา หรือการด่าทอศาสนา และเรื่องอื่น ๆ ในทำนองเดียวกันนี้

1. ผนวกโรงเรียนการศึกษาภาคบังคับในหมู่บ้านเข้ากับมัสยิด และปฏิรูปทั้งสองแห่งอย่างสมบูรณ์ ทั้งในด้านบุคลากร ความสะอาด และการดูแลเอาใจใส่อย่างครบถ้วน เพื่อให้เด็กเล็กได้ฝึกฝนการละหมาด และผู้ใหญ่ได้ฝึกฝนการแสวงหาความรู้

1. กำหนดให้การศึกษาศาสนาเป็นวิชาหลักในโรงเรียนทุกแห่งไม่ว่าจะเป็นประเภทใด ตามความเหมาะสมของแต่ละระดับ และในมหาวิทยาลัยด้วยเช่นกัน

22 - ส่งเสริมการท่องจำอัลกุรอานในมักตับ (สำนักสอนอัลกุรอาน) สาธารณะที่เป็นอิสระ และกำหนดให้การท่องจำอัลกุรอานเป็นเงื่อนไขในการได้รับประกาศนียบัตรทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับด้านศาสนาและภาษา พร้อมทั้งบรรจุการท่องจำอัลกุรอานบางส่วนไว้ในหลักสูตรของทุกโรงเรียน

23 - วางนโยบายการศึกษาที่มั่นคง ซึ่งพัฒนาและยกระดับมาตรฐานการศึกษา รวมการศึกษาประเภทต่าง ๆ ที่มีเป้าหมายและจุดมุ่งหมายเดียวกันให้เป็นเอกภาพ ทำให้วัฒนธรรมที่แตกต่างกันในประชาชาติใกล้ชิดกันมากขึ้น และกำหนดให้การศึกษาระดับแรกมุ่งเน้นการบ่มเพาะจิตวิญญาณรักชาติอันดีงามและจริยธรรมอันเที่ยงตรงโดยเฉพาะ

24 - ให้ความสำคัญกับภาษาอาหรับในทุกระดับการศึกษา และให้ภาษาอาหรับเป็นภาษาเดียวที่ใช้สอนในระดับแรก ๆ โดยไม่มีภาษาต่างประเทศอื่นปะปน

25 - ให้ความสำคัญกับประวัติศาสตร์อิสลาม ประวัติศาสตร์ชาติ หน้าที่พลเมือง และประวัติศาสตร์อารยธรรมอิสลาม

26 - คิดหาวิธีการที่เหมาะสมเพื่อให้การแต่งกายในประชาชาติเป็นแบบเดียวกันอย่างค่อยเป็นค่อยไป

27 - ขจัดจิตวิญญาณต่างชาติในบ้านเรือน ทั้งในด้านภาษา ขนบธรรมเนียม การแต่งกาย พี่เลี้ยงเด็ก และพยาบาล ฯลฯ และแก้ไขสิ่งเหล่านั้นให้ถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบ้านเรือนของชนชั้นสูง

28 - ชี้นำสื่อหนังสือพิมพ์ไปในทางที่ดี และส่งเสริมนักประพันธ์และนักเขียนให้เขียนในหัวข้อเกี่ยวกับอิสลามและโลกตะวันออก

29 - ให้ความสำคัญกับกิจการสาธารณสุข โดยการเผยแพร่ความรู้ด้านสุขภาพด้วยวิธีการต่าง ๆ เพิ่มจำนวนโรงพยาบาล แพทย์ และหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ให้มากขึ้น และอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงการรักษา

30 - ให้ความสำคัญกับกิจการของหมู่บ้าน ทั้งในด้านความเป็นระเบียบ ความสะอาด การทำให้น้ำสะอาดบริสุทธิ์ ตลอดจนจัดให้มีสื่อและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการเรียนรู้ การพักผ่อน และการขัดเกลาจิตใจในหมู่บ้าน

ประการที่สาม: ด้านเศรษฐกิจ

1 - จัดระบบซะกาตทั้งด้านรายรับและรายจ่ายตามคำสอนของชะรีอะฮ์อันผ่อนปรน และนำซะกาตมาใช้ในโครงการการกุศลที่จำเป็น เช่น สถานสงเคราะห์ผู้ทุพพลภาพ คนยากจน และเด็กกำพร้า รวมถึงการเสริมสร้างกำลังกองทัพ

2 - ห้ามดอกเบี้ย (ริบา) และจัดระบบธนาคารในลักษณะที่นำไปสู่เป้าหมายนี้ โดยให้รัฐบาลเป็นแบบอย่างในเรื่องนี้ด้วยการยกเลิกดอกเบี้ยในโครงการต่าง ๆ ของรัฐเอง เช่น ธนาคารสินเชื่อ เงินกู้เพื่ออุตสาหกรรม และอื่น ๆ

3 - ส่งเสริมโครงการทางเศรษฐกิจและเพิ่มจำนวนให้มากขึ้น จัดหางานให้แก่พลเมืองที่ว่างงานในโครงการเหล่านั้น และนำโครงการที่อยู่ในมือชาวต่างชาติกลับคืนมาเป็นของชาติโดยแท้

4 - ปกป้องประชาชนจากการกดขี่ของบริษัทผูกขาด บังคับให้บริษัทเหล่านั้นอยู่ในขอบเขตของตน และให้ประชาชนได้รับประโยชน์ทุกประการเท่าที่เป็นไปได้

5 - ปรับปรุงสภาพความเป็นอยู่ของข้าราชการชั้นผู้น้อยด้วยการขึ้นเงินเดือน คงเงินเพิ่มและค่าตอบแทนของพวกเขาไว้ และลดเงินเดือนของข้าราชการชั้นผู้ใหญ่

1. จำกัดจำนวนตำแหน่งงานราชการ โดยเฉพาะตำแหน่งที่มีอยู่มากเกินไป ให้มีเพียงเท่าที่จำเป็น และกระจายงานให้แก่เจ้าหน้าที่อย่างยุติธรรม พร้อมทั้งกำกับดูแลเรื่องนี้อย่างละเอียดรอบคอบ

1. ส่งเสริมการให้คำแนะนำด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม และการค้า และใส่ใจพัฒนาเกษตรกรและช่างฝีมือในด้านการผลิต

1. ดูแลกิจการของคนงานทั้งในด้านวิชาชีพและด้านสังคม และยกระดับคุณภาพชีวิตของพวกเขาในทุกด้าน

1. นำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ประโยชน์ เช่น ที่ดินรกร้าง เหมืองแร่ที่ถูกทิ้งร้าง และอื่น ๆ

1. ให้ความสำคัญแก่โครงการที่จำเป็นก่อนสิ่งฟุ่มเฟือย ทั้งในการก่อสร้างและการดำเนินงาน

الدين النصيحة لله ولرسوله ولأئمة المسلمين وعامتهم

อนึ่ง นี่คือสาส์นของอิควานุลมุสลิมีน ที่เราขอเสนอ และแท้จริงเราพร้อมมอบตัวเรา ความสามารถของเรา และทุกสิ่งที่เรามีอยู่ ให้อยู่ในการใช้ของคณะบุคคลหรือรัฐบาลใดก็ตามที่ต้องการนำประชาชาติอิสลามก้าวไปสู่ความเจริญและความก้าวหน้า เราพร้อมตอบรับการเรียกร้องและพร้อมเป็นผู้เสียสละ เราหวังว่าด้วยสิ่งนี้เราได้ปฏิบัติตามอะมานะฮ์ของเราและได้กล่าวถ้อยคำของเราแล้ว และ «ศาสนาคือการให้คำตักเตือนด้วยความหวังดี ต่ออัลลอฮ์ ต่อเราะซูลของพระองค์ ต่อผู้นำของบรรดามุสลิม และต่อมุสลิมทั่วไป»

وحسبنا الله وكفى ... وسلام على عباده الذين اصطفى

อัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และสันติสุขจงมีแด่บรรดาบ่าวของพระองค์ที่พระองค์ทรงคัดเลือกไว้…

หะซัน อัลบันนา

สามทัศนะ

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ظَهَرَ ٱلْفَسَادُ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِى ٱلنَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعْضَ ٱلَّذِى عَمِلُوا۟ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿٤١﴾

«ความเสียหายได้ปรากฏขึ้นทั้งบนบกและในทะเล เนื่องด้วยสิ่งที่มือของมนุษย์ได้ขวนขวายไว้ เพื่อพระองค์จะทรงให้พวกเขาได้ลิ้มรสบางส่วนของสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้ หวังว่าพวกเขาจะกลับตัว» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:41)

ถึงประธานรัฐบาล ในฐานะผู้รับผิดชอบคนแรก .. และถึงสมาชิกองค์กรอิสลามต่าง ๆ ไม่ว่าจะแตกต่างกันอย่างไร ในฐานะที่พวกเขาเป็นนักดาอีย์อย่างเป็นทางการของระบอบอิสลาม .. และถึงผู้นำองค์กรภาคประชาชนทั้งทางการเมืองและทางชาติ ในฐานะที่พวกเขาเป็นผู้นำทางความคิดและผู้ชี้นำมวลชน และถึงทุกคนที่รักความดีงามของโลกและความเป็นใหญ่ของมวลมนุษยชาติ .. ข้าพเจ้าขอส่งถ้อยคำเหล่านี้ เพื่อปฏิบัติตามอะมานะฮ์ และเพื่อธำรงไว้ซึ่งสิทธิของการดะอ์วะฮ์ .. พึงทราบเถิดว่า ข้าพเจ้าได้ประกาศแล้ว ... โอ้อัลลอฮ์ โปรดทรงเป็นพยานด้วยเถิด

ฮะซัน อัล-บันนา

สำหรับทัศนะที่หนึ่ง: ว่าด้วยสภาพที่ประเทศอันเป็นที่รักของเรา คืออียิปต์ ได้ตกอยู่ ซึ่งเป็นความเสื่อมเสียที่แทรกซึมเข้าไปในทุกภาคส่วน และครอบคลุมทุกแง่มุมของชีวิต:

ข้อเรียกร้องระดับชาติของเรา เรายังไม่บรรลุสิ่งใดเลย ...

ขวัญกำลังใจของประชาชนถูกทำลายย่อยยับอย่างที่สุดเนื่องจากความซบเซา ความแตกแยกและความขัดแย้งได้ครอบงำจิตใจของบรรดาผู้นำและแกนนำ ทั้งผู้ปกครองและผู้ถูกปกครองไม่ต่างกัน ...

กลไกการบริหารถูกทำให้เสื่อมเสียด้วยความละโมบส่วนตัว เป้าหมายของพรรคการเมือง การปฏิบัติงานที่ไม่ดี ศีลธรรมที่อ่อนแอ การรวมศูนย์อำนาจที่ทำลายล้าง ขั้นตอนที่ยุ่งยากซับซ้อน และการหลีกหนีความรับผิดชอบต่อผลที่ตามมา

กฎหมายก็อ่อนอำนาจลงทั้งต่อจิตใจผู้คนและต่อสภาพการณ์ต่าง ๆ เพราะมีการหลบเลี่ยงและข้อยกเว้นมากมายรุกล้ำเข้ามา

..ค่าครองชีพที่สูงลิ่ว ผู้ว่างงานที่มีจำนวนมากเพราะงานมีน้อย และมาตรฐานการครองชีพที่ตกต่ำ จนถึงขั้นที่แทบไม่มีใครนึกภาพออก ในหมู่ประชากรส่วนใหญ่ พร้อมกับการที่ตาน้ำแห่งความเมตตาได้เหือดแห้งไปจากหัวใจ และความแข็งกระด้าง จิตวิญญาณแห่งความเผด็จการ และความอยุติธรรมได้เข้าครอบงำจิตใจ ทั้งหมดนี้ได้เริ่มกลายเป็นสภาพของความไม่พอใจ ซึ่งปรากฏออกมาในรูปของการนัดหยุดงานจำนวนมาก และแสดงออกในหลายรูปแบบและถ้อยคำ ...

ส่วนศีลธรรมนั้นก็ถึงจุดจบแล้ว หรือเกือบจะถึงจุดจบ ความโง่เขลา ความยากจน ความขัดสน และความอัตคัดได้กระหน่ำทำลายมันลง ความชั่วช้าและความเสื่อมทรามทางศีลธรรมได้แพร่ระบาดไปทุกหนแห่ง ...

ความคิดของผู้คนสับสนวุ่นวาย จิตใจก็กระวนกระวาย แทบจะไม่มั่นคงอยู่กับสิ่งใดได้เลย

สภาพการณ์ทั้งหมดนี้ยิ่งทวีมากขึ้นเมื่อวันเวลาผ่านไป และเพิ่มพูนขึ้นทุกชั่วโมง เป็นสัญญาณเตือนถึงภัยพิบัติที่จะโอบล้อมไปทั่ว และความชั่วร้ายที่จะลุกลามไปทุกทิศ หากผู้มีปัญญาไม่รีบแก้ไขก่อนที่จะสายเกินไป ...

ส่วนการพิจารณาประการที่สอง คือการมองไปยังสภาพที่มาตุภูมิอันเป็นที่รักและล้ำค่าของเราในดินแดนอาหรับและประชาชาติมุสลิมต้องประสบอยู่ในขณะนี้

ปาเลสไตน์: ถูกคุกคามด้วยการรุกรานครั้งนี้ อันเป็นผลจากการสมคบคิดระดับนานาชาติของชาวอเมริกัน ชาวรัสเซีย และชาวอังกฤษไม่ต่างกัน ด้วยการกระทำของขบวนการไซออนิสต์โลกที่ใช้เงินตราชักใยรัฐบาลและประชาชนชาวตะวันตก ประกอบกับการตระเตรียมไว้ล่วงหน้าของขบวนการนี้ ด้วยอคติอันน่ารังเกียจทุกรูปแบบต่อชาวอาหรับและมุสลิมไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ที่ใดก็ตาม ...

ปากีสถานซึ่งเพิ่งถือกำเนิดขึ้น: ต้องเผชิญความทุกข์ยากแสนสาหัสจากการรุกรานด้วยอาวุธของพวกบูชาเจว็ด ซึ่งได้รับการหนุนหลังจากแผนร้ายของลัทธิล่าอาณานิคมและอาวุธของบรรดาประเทศนักล่าอาณานิคมทั้งหลาย กระทั่งรัสเซียซึ่งแสร้งทำเป็นเคารพเจตจำนงของประชาชาติและประชาชน ก็ยังร่วมสมคบคิดต่อรัฐที่เพิ่งถือกำเนิดนี้ด้วย หากข่าวโทรเลขที่เราได้รับทราบในวันนี้เป็นความจริง ...

อินโดนีเซีย: ซึ่งมีประชากรถึงเจ็ดสิบล้านคน ส่วนใหญ่เป็นมุสลิม กำลังถูกกดดันจากฮอลแลนด์ ประเทศที่ไม่อาจทำลายพันธนาการแห่งการยึดครองของเยอรมนีได้เลย หากไม่ใช่ด้วยมือของทหารฝ่ายสัมพันธมิตรชาติอื่น ๆ บัดนี้ฮอลแลนด์กลับต้องการขัดขวางประชาชนผู้รักสันติและกล้าหาญนี้ไม่ให้ได้รับสิทธิตามธรรมชาติของพวกเขา คือเสรีภาพและเอกราช ..

ตริโปลีตะวันตกและบัรเกาะฮ์: กำลังถูกวางกับดักแห่งการลงประชามติ และไม่มีผู้ใดล่วงรู้ผลลัพธ์ของเกมการเมืองนี้ได้นอกจากอัลลอฮ์ และแท้จริงวันพรุ่งนั้นใกล้แค่เอื้อมสำหรับผู้ที่เฝ้ารอดู ...

แอฟริกาเหนือทุกภูมิภาค ได้แก่ ตูนิเซีย แอลจีเรีย และมัรรากุช: กำลังร้องขอความช่วยเหลือแต่ไม่มีผู้ใดยื่นมือช่วย และกำลังต่อสู้อย่างสุดกำลังเพื่อทำลายโซ่ตรวนและพันธนาการที่ฝรั่งเศสล่ามไว้รอบตัว และใช้มันริดรอนสิทธิของพวกเขาในการมีชีวิตอย่างเสรีและมีเกียรติ รวมถึงสิทธิในการได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์ ...

และจงกล่าวในทำนองเดียวกันนี้สำหรับประชาชนอาหรับและมุสลิมทุกชาติ เพราะท่านจะไม่พบแม้แต่ชาติเดียวที่รอดพ้นจากเล่ห์กลแห่งการปล้นชิงและแผนร้ายของลัทธิล่าอาณานิคม ... นี่คือสภาพทางการเมือง ส่วนในด้านสภาพสังคมนั้น ทุกชาติล้วนไม่ได้

…มีสภาพที่ดีกว่าที่ได้กล่าวมาแล้วเกี่ยวกับหุบเขาไนล์ … และเราทุกคนต่างก็ตกอยู่ในความทุกข์เดียวกัน

ส่วนมุมมองที่สาม คือสิ่งที่ความคิดของบรรดาผู้นำโลกและผู้ปกครองประชาชาติได้ตกต่ำลงไปถึง ซึ่งเป็นผู้ที่ชะตากำหนดเปิดโอกาสให้พวกเขาได้เป็นผู้นำของโลกในช่วงเวลานี้ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง

อุดมคติอันสูงส่งได้สูญหายไปจนหมดสิ้น และเป้าหมายอันงดงามที่คนเหล่านี้เคยป่าวประกาศในยามคับขัน ได้เลือนหายไปจากสายตาและจิตใจ ทั้งที่พวกเขาเคยใช้ชื่อของเป้าหมายเหล่านั้นระดมพลังของประชาชาติต่าง ๆ ให้ต่อต้านความอธรรมและการกดขี่ … ไม่ว่าจะเป็นความยุติธรรมทางสังคม เสรีภาพทั้งสี่ประการ และหลักการแห่งกฎบัตรสหประชาชาติ ฯลฯ

รายการอันยาวเหยียดของหลักการอันสูงส่งและเป้าหมายอันน่าดึงดูดใจนี้ ได้กลายเป็นเพียงเรื่องเล่าในอดีต และสำหรับผู้ปกครองและผู้นำเหล่านี้ ไม่มี "ปรัชญาอันสูงส่ง" ใด ๆ ที่ใช้ชี้นำโลกอีกต่อไป นอกจากปรัชญาแห่งผลประโยชน์ทางวัตถุ ความละโมบแบบจักรวรรดินิยม เขตอิทธิพล และการยึดครองวัตถุดิบ! และทั้งหมดนั้นอยู่ในรูปของความโลภและความตะกละที่โลกไม่เคยพบเห็นมาก่อน แม้แต่ภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ความหมายเหล่านี้เพียงอย่างเดียวได้กลายเป็นแกนกลางของการแข่งขันระหว่างประเทศผู้ชนะสงคราม คือรัสเซียฝ่ายหนึ่ง กับอเมริกาและอังกฤษอีกฝ่ายหนึ่ง แม้ว่าแต่ละฝ่ายจะพยายามปกปิดความละโมบและการเล่ห์เหลี่ยมของตนไว้ภายใต้ม่านแห่งการอ้างหลักการทางสังคมที่ดีงามและระบอบมนุษยธรรมอันประเสริฐ ในนามของคอมมิวนิสต์หรือประชาธิปไตยก็ตาม แต่เบื้องหลังถ้อยคำทั้งสองนี้ไม่มีสิ่งใดเลย นอกจากความละโมบแบบจักรวรรดินิยมและผลประโยชน์ทางวัตถุในทุกหนแห่ง

يَوْمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلْفَرَاشِ ٱلْمَبْثُوثِ ﴿٤﴾ وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ ٱلْمَنفُوشِ ﴿٥﴾

ผลของการเบี่ยงเบนนี้ – ซึ่งแท้จริงแล้วคือการบิดเบือนความเป็นมนุษย์ของมวลมนุษยชาติ – ไม่ใช่อะไรอื่นนอกจาก "สงครามโลกครั้งที่สาม" ที่ติดอาวุธด้วยระเบิดปรมาณู ก๊าซพิษ และอาวุธทำลายล้าง ตลอดจนเครื่องมือแห่งความพินาศและความวิบัติทั้งที่เราได้ยินแล้วและที่เรายังไม่ได้ยิน ซึ่งเป็นภาพสะท้อนของสิ่งที่คัมภีร์จากฟากฟ้าได้บอกไว้ และสิ่งที่ปรากฏในการพรรณนาถึงอัล-เกาะริอะฮ์และความน่าสะพรึงกลัวของวันกิยามะฮ์ว่า: «วันที่มนุษย์จะเป็นเหมือนแมลงเม่าที่กระจัดกระจาย และภูเขาจะเป็นเหมือนขนสัตว์ที่ถูกยีจนฟู» (ซูเราะฮ์อัล-กอริอะฮ์ 101:4-5)

นี่คือภาพสภาพการณ์ในมาตุภูมิเฉพาะของเรา ในมาตุภูมิอาหรับและอิสลามของเรา และในมาตุภูมิแห่งมนุษยชาติโดยรวมของเรา และหากในโลกนี้ไม่มีประชาชาติแห่ง "ดะอ์วะฮ์ใหม่" ลุกขึ้นมาแบกสาส์นแห่งสัจธรรมและสันติภาพ ก็ขอลาก่อนโลกนี้ และขอลาก่อนมนุษยชาติ …

และแท้จริง เป็นหน้าที่ของเรา ในขณะที่ในมือของเรามีคบเพลิงแห่งแสงสว่างและขวดยารักษา ที่จะต้องก้าวออกไปเพื่อปรับปรุงตัวเราเองและเชิญชวนผู้อื่น หากเราประสบความสำเร็จก็เป็นเช่นนั้น แต่หากไม่ ก็เพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะ

เราก็ได้เผยแผ่สาส์นแล้ว ได้ปฏิบัติตามอะมานะฮ์ (ความไว้วางใจ) แล้ว และได้ปรารถนาความดีงามแก่ผู้คนแล้ว และไม่สมควรเลยที่เราจะดูแคลนตัวเอง เพราะสำหรับผู้แบกรับสาส์นและผู้ดำเนินงานดะอ์วะฮ์นั้น ปัจจัยแห่งความสำเร็จที่เพียงพอแล้วก็คือ การที่พวกเขามีอีมานต่อสาส์นนั้น มีความบริสุทธิ์ใจต่อมัน และต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของมัน ทั้งยังเป็นสาส์นที่กาลเวลากำลังรอคอยและโลกกำลังเฝ้าคอยอยู่... แล้วจะมีผู้ใดตอบรับบ้างหรือไม่?

قُلْ إِنَّمَآ أَعِظُكُم بِوَٰحِدَةٍ ۖ أَن تَقُومُوا۟ لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَٰدَىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا۟ ۚ مَا بِصَاحِبِكُم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَّكُم بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍ شَدِيدٍ ﴿٤٦﴾

«จงกล่าวเถิด แท้จริงฉันขอตักเตือนพวกท่านเพียงประการเดียว คือให้พวกท่านยืนหยัดเพื่ออัลลอฮ์ทีละสองคนและทีละคน แล้วจงใคร่ครวญดูเถิดว่าสหายของพวกท่านนั้นมิได้เป็นบ้าแต่อย่างใด เขามิใช่อื่นใดนอกจากผู้ตักเตือนแก่พวกท่านก่อนที่การลงโทษอันสาหัสจะมาถึง» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:46)

เราจะเลือกสีสันใด?

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُۥ عَـٰبِدُونَ ﴿١٣٨﴾

«(นี่คือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี และพวกเราเป็นผู้เคารพภักดีต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138)

ทุกวันนี้ ความสับสนงุนงงได้ครอบงำสังคมของเรา หากความสับสนนี้ยังคงดำรงอยู่ต่อไป เบื้องหลังของมันก็จะมีแต่การปฏิวัติ การปฏิวัติอันบ้าคลั่งที่ไร้เป้าหมาย ไร้หลักเกณฑ์ ไร้ระเบียบ และไร้ขอบเขต ผลที่ตามมาก็มีเพียงความพินาศ ความหายนะ และความสูญเสียอันใหญ่หลวง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยที่ไร้ความปรานีนี้ ยุคที่อารมณ์ใฝ่ต่ำเข้าครอบงำผู้คนดุจโรคพิษสุนัขบ้าที่ลุกลามในตัวผู้ป่วย และในดินแดนอย่างอียิปต์ซึ่งสายตาทั้งหลายจับจ้องอยู่ และความละโมบทั้งจากภายในและภายนอกต่างแย่งชิงกันเป็นเจ้าของ

คำกล่าวนี้เป็นที่เห็นพ้องกันในหมู่ทุกคนที่ใส่ใจในกิจการของประเทศนี้ ท่านจะได้ยินมันจากบรรดาผู้นำและนักคิด เช่นเดียวกับที่ได้ยินจากสามัญชนในวงสนทนาของพวกเขา จากผู้คนที่ชุมนุมกันในสโมสร และจากนักธุรกิจในสถานที่ทำงานของพวกเขา จากคนขับรถม้าหากท่านโดยสารไปกับเขา และจากคนขายผักหากท่านได้พูดคุยกับเขา และหากเราปฏิเสธเรื่องนี้ หรือแสร้งทำเป็นไม่สนใจผลกระทบของมัน หรือดูแคลนผลที่จะตามมา เราก็จะเป็นเหมือนนกกระจอกเทศที่มุดหัวลงในผืนทราย โดยคิดว่าด้วยวิธีนั้นมันจะหลอกนายพรานได้

จากช่องโหว่นี้ และตามกฎเกณฑ์ทางสังคมที่ไม่เคยคลาดเคลื่อน บรรดาหลักการใหม่ ๆ และดะอ์วะฮ์ใหม่ ๆ ต่างหวังที่จะแทรกซึมเข้าสู่อียิปต์ และต่อสู้อย่างหนักหน่วงที่สุดเพื่อครอบงำจิตใจและหัวใจของชาวอียิปต์ โดยใช้ทุกวิถีทางทั้งที่ทำได้และทำไม่ได้ ด้วยเหตุนี้เราจึงได้ยินเสียงเหล่านี้ดังก้องอยู่บ่อยครั้งในหนังสือพิมพ์รายวัน ในวงสนทนา และในสโมสรต่าง ๆ ลัทธิคอมมิวนิสต์กำลังพยายามอย่างจริงจังที่จะยัดเยียดคำสอนของตนแก่ลูกหลานของสังคมนี้ ฝ่ายประชาธิปไตยแบบอาณานิคมอันอ่อนแอก็พยายามต้านกระแสนี้จากอีกด้านหนึ่ง โดยมีกลุ่มผู้เรียกร้องสังคมนิยมอยู่ตรงกลางระหว่างทั้งสองฝ่าย ขณะที่อิสลามอันเก่าแก่ซึ่งตั้งมั่นอยู่ในหัวใจเหล่านี้มาถึงสิบสี่ศตวรรษ ครอบครองหัวใจเหล่านั้น และมีอิทธิพลเหนือมันด้วยความงดงาม ความยิ่งใหญ่ ความสูงส่ง และความวิจิตรของตน ก็ไม่ยอมให้ผู้ใดมาลดทอนสถานะของมัน หรือละทิ้ง

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢١﴾

…จากหัวใจเหล่านี้ที่ได้ศรัทธาต่อมัน และได้ต่อสู้ญิฮาดอย่างทรงเกียรติที่สุดเพื่อเชิดชู ธำรงรักษา และยกระดับมันให้สูงส่ง และด้วยญิฮาดนี้เองที่ได้ปกป้องมันจากการรุกรานของพวกครูเสด การโจมตีของพวกตาตาร์ และแผนร้ายของพวกไซออนิสต์ «และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่มนุษย์ส่วนมากไม่รู้» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21)

แต่การปะทะกันระหว่างทัศนะและสภาพการณ์เหล่านี้จะดำเนินไปอีกนานเพียงใด แม้วันนี้มันยังเล็กอยู่ แต่มันจะไม่คงเป็นเช่นนั้นตลอดไปอย่างแน่นอน?!

และบรรดาผู้มีความคิดเห็นในอียิปต์จะมองการต่อสู้นี้ด้วยความหลงลืม ความเฉยเมย และความไม่ใส่ใจไปอีกนานเพียงใด ราวกับว่าเรื่องนี้ไม่เกี่ยวข้องกับพวกเขา และราวกับว่ามันเป็นเรื่องของประเทศอื่นที่มิใช่ประเทศของพวกเขา และของบุคคลอื่นที่มิใช่ตัวพวกเขาเอง?!.. เราไม่มีทางหลีกเลี่ยงได้เลยนอกจากจะต้องเลือก

และหากวันนี้เราไม่เลือกในขณะที่เรายังเต็มใจ พรุ่งนี้ – ไม่สิ พรุ่งนี้ที่ใกล้มาก – เราก็จะต้องยอมรับในขณะที่เราถูกบังคับ และแท้จริงฉันมองเห็นประกายไฟวาบอยู่ใต้กองขี้เถ้า และมันใกล้จะลุกเป็นเปลวเพลิงแล้ว

เราจำเป็นต้องเลือกรูปแบบของชีวิตใหม่ที่เราจะดำเนินไป สภาพของชีวิตทางสังคมในทุกด้านในอียิปต์นั้นไม่เหมาะสมอีกต่อไปแล้วเมื่อเผชิญกับพัฒนาการใหม่ในด้านศีลธรรม ความคิด และความต้องการของผู้คน และผู้มีปัญญาคือผู้ที่ไตร่ตรองเรื่องราวก่อนที่มันจะเกิดขึ้น และเตรียมการรับมือกับมันไว้

ตรงหน้าเรามีลัทธิคอมมิวนิสต์และลัทธิสังคมนิยม ซึ่งทั้งสองถูกนับว่าเป็นส่วนหนึ่งของความหมายแห่งประชาธิปไตยตามตรรกะของการเป็นพันธมิตรระหว่างประเทศในปัจจุบัน และพวกนักประชาธิปไตยก็ไม่อาจเสนอสิ่งอื่นนอกเหนือจากนี้ได้ และตรงหน้าเราก็ยังมี (ระบอบอิสลาม) แนวทางของอิสลาม คำสอนของอิสลาม และบทบัญญัติของอิสลาม

แท้จริงแล้วเรามิได้มีสิทธิ์เลือก และเรามิได้เป็นอิสระในการเลือก เพราะพวกเราทุกคนได้ศรัทธาต่ออิสลามอันเที่ยงตรงนี้ทั้งในฐานะศาสนาและรัฐ และเราถือว่าอียิปต์เป็นรัฐอิสลาม ยิ่งกว่านั้น เป็นผู้นำของบรรดารัฐอิสลาม และรัฐธรรมนูญของเราได้ระบุไว้อย่างชัดแจ้งว่า "ศาสนาประจำรัฐอย่างเป็นทางการคืออิสลาม และภาษาประจำรัฐคือภาษาอาหรับ"

และประชาชนนี้ – ประชาชนแห่งลุ่มน้ำไนล์ทั้งหมดทั้งทางเหนือและทางใต้ – นับถือศาสนาอันเที่ยงตรงนี้ ส่วนชนกลุ่มน้อยที่มิใช่มุสลิมจากบรรดาลูกหลานของมาตุภูมินี้ก็รู้ดีอย่างถ่องแท้ว่าพวกเขาได้รับความสงบสุข ความปลอดภัย ความยุติธรรม และความเสมอภาคอย่างสมบูรณ์เพียงใดในคำสอนและบทบัญญัติทั้งหมดของศาสนานี้ ศาสนาซึ่งคัมภีร์ของมันกล่าวไว้ว่า

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾

«อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความเป็นธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักผู้ที่ให้ความเป็นธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหินะฮ์ 60:8)

และการพูดถึงประเด็นนี้เป็นเรื่องที่ยุติไปแล้ว ประวัติศาสตร์อันยาวนานและกว้างขวางของสายสัมพันธ์อันดีงามระหว่างลูกหลานของมาตุภูมินี้ทั้งหมด ทั้งมุสลิมและมิใช่มุสลิม ทำให้เราไม่จำเป็นต้องอธิบายอย่างยืดยาวหรือเกินเลย และเป็นเรื่องที่งดงามอย่างแท้จริงที่เราจะบันทึกไว้ให้แก่บรรดาพลเมืองผู้มีเกียรติเหล่านี้ว่า พวกเขาเห็นคุณค่าของความหมายเหล่านี้ในทุกโอกาส และถือว่าอิสลามเป็นความหมายหนึ่งของความเป็นชาติของพวกเขา แม้ว่าบทบัญญัติและคำสอนของอิสลามจะไม่ใช่ส่วนหนึ่งของความเชื่อของพวกเขาก็ตาม

ดังนั้น รัฐบาลอียิปต์ ตลอดจนองค์กรต่าง ๆ และพรรคการเมืองต่าง ๆ ของอียิปต์ จึงไม่มีทางหลีกเลี่ยงที่จะต้องรักษาพันธสัญญาทางศาสนบัญญัติที่มีต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ซึ่งได้ให้ไว้ในวันที่กล่าวปฏิญาณทั้งสอง (ชะฮาดะตัยน์) และยึดมั่นในอิสลาม และต้องรักษาพันธสัญญาทางพลเมืองและทางชาติที่มีต่อประชาชนนี้ ซึ่งได้ให้ไว้ในวันที่ประกาศใช้รัฐธรรมนูญและบัญญัติไว้ในนั้นว่าศาสนาประจำชาติคืออิสลาม หากไม่เป็นเช่นนั้น พวกเขาก็ได้ผิดสัญญาของตน และได้ทรยศต่ออะมานะฮ์ของอัลลอฮ์และของประชาชนที่อยู่ในความรับผิดชอบของพวกเขา และพวกเขาจะต้องพูดกับประชาชนอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้ประชาชนได้กำหนดจุดยืนของตนต่อพวกเขา และพวกเขาได้กำหนดจุดยืนของตนต่อประชาชน วันนี้ไม่มีที่ว่างสำหรับการเล่นแง่และการหลอกลวงอีกแล้ว

การรักษาพันธสัญญานี้จะปกป้องมาตุภูมิจากภัยอันตรายทางสังคมที่กำลังคุกคามอยู่อย่างกระชั้นชิด และจะนำความสงบและความมั่นคงกลับคืนสู่จิตวิญญาณและหัวใจ แต่สิ่งนี้จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงทิศทางและสภาพการณ์ทั้งหมดในทันที และประกาศอย่างเปิดเผยว่า ลุ่มแม่น้ำไนล์คือผู้แบกรับสาส์นแห่งอิสลาม เป็นผู้นำไปปฏิบัติและเผยแผ่ โดยไม่อ้อมค้อมและไม่อ่อนแอ และคำพูดไม่อาจทดแทนการกระทำได้

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا ﴿٦٥﴾

แล้วหูที่ปิดสนิทจะยอมสดับฟังคำเตือนนี้ และหวนกลับสู่อ้อมอกของอิสลามทั้งด้วยคำพูด การกระทำ และการนำไปปฏิบัติหรือไม่?? «ไม่เลย ขอสาบานด้วยพระเจ้าของเจ้า พวกเขาจะยังไม่ศรัทธา จนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินในสิ่งที่ขัดแย้งกันระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาไม่พบความอึดอัดใจใด ๆ ในตัวของพวกเขาต่อสิ่งที่เจ้าได้ตัดสินไป และพวกเขายอมจำนนอย่างสิ้นเชิง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:65)

โอ้ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี

โอ้ บรรดาบุรุษแห่งอัล-อัซฮัรอันทรงเกียรติ

โอ้ บรรดาผู้นำองค์กร กลุ่มชน และพรรคการเมืองทั้งหลาย

โอ้ ผู้ที่ห่วงใยในผลประโยชน์ของมาตุภูมิอันเป็นที่รักนี้

โอ้ ลูกหลานของมาตุภูมินี้ทั้งหลาย...

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُۥ عَـٰبِدُونَ ﴿١٣٨﴾

ข้าพเจ้าขอส่งเสียงเรียกร้องนี้ไปยังพวกท่าน ให้กลับสู่คำสอนของอิสลาม «(นี่คือ) ศิบฆะฮ์ (การหล่อหลอม) ของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการหล่อหลอม และเราเป็นผู้เคารพภักดีต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138)

พึงรู้เถิด ข้าพเจ้าได้ประกาศแล้ว... โอ้ อัลลอฮ์ โปรดทรงเป็นสักขีพยานด้วยเถิด

ข้อโต้แย้ง

فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسَـٰرِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌ ۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأْتِىَ بِٱلْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِّنْ عِندِهِۦ فَيُصْبِحُوا۟ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ نَـٰدِمِينَ ﴿٥٢﴾

«แล้วเจ้าจะเห็นบรรดาผู้ที่ในหัวใจของพวกเขามีโรค รีบเร่งไปหาพวกเขา โดยกล่าวว่า "เรากลัวว่าภัยพิบัติจะประสบแก่เรา" แต่ก็เป็นไปได้ที่อัลลอฮ์จะทรงนำมาซึ่งชัยชนะ หรือกิจการใดกิจการหนึ่งจากพระองค์ แล้วพวกเขาก็จะกลายเป็นผู้เสียใจต่อสิ่งที่พวกเขาได้ปกปิดไว้ในใจของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:52)

ข้าพเจ้าได้เรียกร้องให้ประชาชาติของข้าพเจ้าเลือก หรือหากกล่าวให้ถูกต้องและชัดเจนยิ่งขึ้น คือเรียกร้องให้พวกเขาปฏิบัติตามสัญญาที่ให้ไว้กับอัลลอฮ์และกับตัวเอง ด้วยการวางรากฐานของชีวิตสังคมของเราในทุกรูปแบบไว้บนหลักการของอิสลามอันเที่ยงตรง เมื่อนั้นสังคมของเราก็จะปลอดภัยจากความวิตกกังวล ความปั่นป่วน และความสับสนวุ่นวายที่แผ่คลุมไปทุกสิ่ง ซึ่งได้ฉุดรั้งเราไว้จากความก้าวหน้าทุกประการ และขวางกั้นเราไว้จากการรู้จักหนทางอันถูกต้องในการแก้ไขปัญหาใด ๆ ในบรรดาปัญหามากมายของเราที่ยังค้างคาอยู่ทั้งภายในและภายนอก และข้าพเจ้าได้กล่าวว่า ไม่มีหนทางรอดใดเลยนอกจากแนวทางนี้ ทั้งในด้านความเชื่อและการปฏิบัติ ด้วยความเด็ดขาดและรวดเร็วเท่าที่เราจะสามารถทำได้

อาจมีผู้กล่าวว่า จะเป็นเช่นนั้นได้อย่างไร ในเมื่อชีวิตสมัยใหม่ทั่วทั้งโลกมิได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของศาสนาเลยไม่ว่าในด้านใด และบรรดาประชาชาติของโลกซึ่งปัจจุบันกุมบังเหียนกิจการต่าง ๆ และกำหนดทิศทางชะตากรรมของประชาชาติและชนชาติทั้งหลาย ต่างก็ได้ตกลงกันที่จะแยกชีวิตสังคมออกจากหลักความเชื่อทางศาสนา และกันศาสนาออกจากทุกแง่มุมของชีวิต โดยจำกัดมันไว้เพียงในมโนธรรมและสถานที่ประกอบศาสนกิจ ซึ่งเป็นช่องทางเดียวที่ผู้ศรัทธาใช้ติดต่อกับอัลลอฮ์

ผู้ที่กล่าวเช่นนี้ไม่รู้จัก "อิสลาม" ไม่ได้ศึกษาคำสอนและบทบัญญัติของอิสลาม และยังไม่เข้าใจอิสลามตามธรรมชาติที่แท้จริงและสถานะอันถูกต้องของมัน... นั่นคืออิสลามเป็นทั้งศาสนาและสังคม เป็นทั้งมัสยิดและรัฐ เป็นทั้งดุนยาและอาคิเราะฮ์ อีกทั้งอิสลามได้กล่าวถึงกิจการของชีวิตทางโลกในทางปฏิบัติมากกว่าที่กล่าวถึงการงานด้านอิบาดะฮ์เสียอีก แม้ว่าอิสลามจะวางทั้งสองส่วนไว้ร่วมกันบนรากฐานของความบริสุทธิ์ของหัวใจ ความมีชีวิตชีวาของจิตสำนึก การสำนึกถึงการเฝ้ามองของอัลลอฮ์ และความสะอาดบริสุทธิ์ของจิตใจ ดังนั้น ศาสนาในความหมายนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของระบบอิสลาม และอิสลามจัดระเบียบศาสนาเช่นเดียวกับที่จัดระเบียบดุนยาอย่างสมบูรณ์ และเราในฐานะมุสลิมจึงมีหน้าที่ต้องให้ศาสนาและดุนยาของเราตั้งอยู่บนพื้นฐานของหลักการอิสลาม «และใครเล่าจะดียิ่งไปกว่าอัลลอฮ์ในการตัดสิน สำหรับกลุ่มชนที่มีความเชื่อมั่น» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:50)

وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾

يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلْعُسْرَ

จากจุดนี้เอง บรรดานักนิติศาสตร์ (ฟุเกาะฮาอ์) จึงแยกแยะในมุมมองด้านบทบัญญัติ ระหว่างสิ่งที่เป็นหลักการพื้นฐาน กับบทบัญญัติด้านมุอามะลาตและกิจการของชีวิตสังคม โดยพวกเขาได้เปิดช่องให้แก่การพิจารณาและการอิจญ์ติฮาดในส่วนหลังมากกว่าที่มีในส่วนแรก เพื่อมิให้เป็นการสร้างความลำบากและความยุ่งยากแก่ผู้คนในเรื่องนั้น «อัลลอฮ์ทรงประสงค์ความสะดวกแก่พวกเจ้า และไม่ทรงประสงค์ความยากลำบากแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:185) และคำตัดสินใหม่ ๆ ย่อมเกิดขึ้นสำหรับผู้คนตามขนาดของความชั่วร้ายที่พวกเขาได้ก่อขึ้นใหม่

และอาจมีผู้กล่าวว่า สิ่งนี้คือความหยุดนิ่งและการพาโลกถอยหลังกลับไปหนึ่งพันปีหรือมากกว่านั้น จะเป็นไปได้อย่างไรที่วันนี้เราจะนำระบบซึ่งมาสำหรับประชาชาติที่มีชีวิตอยู่ก่อนเราสิบสี่ชั่วอายุคนมาใช้ ทั้งที่พวกเขาอยู่ในดินแดนที่มิใช่ดินแดนของเรา และมีวิถีชีวิตที่แตกต่างจากวิถีชีวิตของเรา?! แล้วกฎแห่งวิวัฒนาการ และกฎแห่งความก้าวหน้าและการพัฒนาจะอยู่ที่ไหน?

เราขอกล่าวแก่คนเหล่านี้เช่นกันว่า พวกท่านไม่เข้าใจธรรมชาติของอิสลามอันเที่ยงตรง ซึ่งมาสู่มนุษย์พร้อมด้วยแนวคิดอันสูงส่งที่กำหนดเป้าหมายอันสูงสุด วางหลักการพื้นฐาน กล่าวถึงประเด็นที่เป็นภาพรวม และไม่ลงไปพัวพันกับรายละเอียดปลีกย่อย หลังจากนั้นจึงเปิดทางให้เหตุการณ์ทางสังคมและพัฒนาการของชีวิตดำเนินไปตามวิถีของมัน โดยอิสลามมีความกว้างขวางพอที่จะรองรับสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด และไม่ขัดแย้งกับสิ่งใดในนั้นเลย

ประวัติศาสตร์ของบทบัญญัติอิสลามเล่าให้เราฟังว่า ท่านอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) เคยให้คำวินิจฉัย (ฟัตวา) ในเทศกาลหัจญ์ในประเด็นหนึ่งด้วยความเห็นหนึ่ง ต่อมาประเด็นนั้นถูกนำมาถามท่านอีกในเทศกาลหัจญ์ของปีถัดไป ท่านก็ให้คำวินิจฉัยด้วยความเห็นอีกแบบหนึ่ง เมื่อมีผู้ถามท่านในเรื่องนั้น ท่านก็ตอบว่า "นั่นเป็นไปตามที่เรารู้ในตอนนั้น และนี่เป็นไปตามที่เรารู้ในตอนนี้" หรือคำพูดในทำนองนี้

เช่นเดียวกับที่ประวัติศาสตร์เล่าให้เราฟังว่า ท่านอัช-ชาฟิอีย์ (ร.ฎ.) ได้วางมัซฮับเดิมของท่านไว้ที่อิรัก ครั้นเมื่อท่านไปพำนักที่อียิปต์ ท่านก็วางมัซฮับใหม่ขึ้น โดยยอมรับต่อเงื่อนไขของสภาพแวดล้อม และเพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะของวิถีชีวิตใหม่ โดยที่สิ่งนั้นไม่ได้กระทบต่อความถูกต้องของการปฏิบัติตามหลักการพื้นฐานที่เป็นภาพรวมเดิมเลย... และเราก็ได้ยินคำว่า "ท่านอัช-ชาฟิอีย์กล่าวไว้ในมัซฮับเดิม" และ "ท่านอัช-ชาฟิอีย์กล่าวไว้ในมัซฮับใหม่" เราจึงเห็นได้ว่าความเห็นของบุคคลคนเดียวในประเด็นเดียวกันเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาในบางครั้ง ดังที่ท่านอิบนุอุมัรได้กระทำ และเปลี่ยนแปลงไปตามสถานที่ในอีกบางครั้ง ดังที่ท่านอัช-ชาฟิอีย์ได้กระทำ หรือเปลี่ยนแปลงไปตามทั้งสองอย่างพร้อมกัน

إذا سرق خدمك مرة ثانية قطعت يدك أنت

และเราได้ยินมาเช่นกันว่า ท่านอุมัร (ร.ฎ.) ได้สั่งไม่ให้ลงโทษตัดมือในคดีลักขโมยในปีที่เกิดทุพภิกขภัย และมีชายคนหนึ่งมาหาท่านเพื่อร้องเรียนว่าคนรับใช้ของเขาลักขโมย ท่านจึงเรียกพวกเขามา พวกเขาก็ยอมรับสารภาพ และบอกว่าสาเหตุคือชายผู้นั้นไม่ได้จัดหาอาหารและเครื่องนุ่งห่มให้พวกเขาอย่างเพียงพอ ฯลฯ ท่านอุมัรจึงปล่อยพวกเขาไป พร้อมกับกล่าว (แก่ชายผู้นั้น) ว่า "หากคนรับใช้ของท่านลักขโมยอีกเป็นครั้งที่สอง ฉันจะตัดมือของท่านเอง" ท่านถือว่ากรณีนี้เป็นข้อคลุมเครือที่ทำให้ระงับการลงโทษตามบทบัญญัติ (ฮัด) และท่านได้คำนึงถึงสภาพการณ์และบริบทแวดล้อม..

مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَـٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿٦﴾

ดังนั้น หลังจากนี้แล้ว ยังจะกล่าวได้อีกหรือว่าการหวนกลับสู่ระบบอิสลามคือความล้าหลังและความหยุดนิ่ง ทั้งที่ในโลกนี้ไม่มีบทบัญญัติใดที่รองรับพัฒนาการ ดำเนินไปพร้อมกับความจำเป็นของความก้าวหน้า และเปี่ยมไปด้วยความยืดหยุ่น ความง่ายดาย และความกว้างขวาง เหมือนดังบทบัญญัติของอิสลามอันเที่ยงตรง «อัลลอฮ์มิทรงประสงค์ที่จะให้มีความลำบากใด ๆ แก่พวกเจ้า แต่ทว่าพระองค์ทรงประสงค์ที่จะทำให้พวกเจ้าบริสุทธิ์ และเพื่อจะทรงให้ความโปรดปรานของพระองค์ครบถ้วนแก่พวกเจ้า เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้ขอบคุณ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:6)

และอาจมีผู้กล่าวว่า การประกาศอย่างเปิดเผยถึงการหวนกลับสู่ระบบอิสลามนั้นเป็นสิ่งที่ทำให้รัฐต่างชาติและประชาชาติตะวันตกหวาดกลัว แล้วพวกเขาก็จะรวมหัวกันต่อต้านเราและรวมพลังกันเป็นศัตรูกับเรา ในขณะที่เราไม่มีกำลังที่จะต้านทานพวกเขา และไม่มีความสามารถที่จะเอาชนะพวกเขาได้ นี่คือสุดยอดของความอ่อนแอ และที่สุดของความวิปริตในการประเมิน และความคับแคบของวิสัยทัศน์.. ประการแรก เราเห็นรัฐเหล่านี้อยู่ และเราได้ดำเนินตามพวกเขาในระบบต่าง ๆ ของพวกเขา รับเอาวิถีชีวิตของพวกเขามา และเดินตามพวกเขาในขนบธรรมเนียมประเพณีของพวกเขา

ถามว่าสิ่งนั้นช่วยอะไรเราได้บ้างหรือ?! มันปัดป้องแผนร้ายของพวกเขาได้หรือ? มันยับยั้งพวกเขาจากการยึดครองแผ่นดินของเรา ปล้นเอกราชของเรา และฉกฉวยทรัพยากรของบ้านเมืองเราไปแต่ผู้เดียวได้หรือ? แล้วพวกเขาก็ยังรวมตัวกันในทุกการประชุมหรือทุกเวทีนานาชาติเพื่อต่อต้านสิทธิของเรา ก่อปัญหา ความยุ่งยาก และอุปสรรคขวางหน้าเรา พวกเขาไม่หวั่นไหวต่อสิ่งใดนอกจากสิ่งเดียวเท่านั้น คือสภาพการณ์และผลประโยชน์ของพวกเขาเอง หลังจากนั้นก็ไม่มีสิ่งใดสำคัญสำหรับพวกเขา แม้กระทั่งการที่พวกเขาเป็นชาวคริสต์ เราได้เห็นพวกเขาในสงครามที่ผ่านมาห้ำหั่นกันเอง ทั้งที่ทุกฝ่ายล้วนเป็นชาวคริสต์ ขณะเดียวกันพวกเขาก็ประจบประแจงรัฐ ประชาชาติ และประชาชนชาวอิสลาม และเข้าหาด้วยถ้อยคำหวานดุจน้ำผึ้ง แต่แล้วพวกเขาทั้งหมดก็ให้การสนับสนุนขบวนการไซออนิสต์ยิว ทั้งที่เป็นสิ่งที่พวกเขารังเกียจที่สุด เพียงเพราะผลประโยชน์ทางวัตถุและเป้าหมายแบบล่าอาณานิคมของพวกเขาผูกพันอยู่กับการสนับสนุนนี้ ความข้อนี้ได้กลายเป็นที่รู้กันดีในพฤติการณ์ของนักการเมืองตะวันตกทุกคน

ดังนั้น การที่เราตีตัวออกห่างจากอิสลามจะไม่ทำให้เราได้ประโยชน์อันใดจากพวกเขาเลย และการที่เราประกาศยึดมั่นในอิสลามและดำเนินตามทางนำของมัน ก็จะไม่ทำให้พวกเขาเกลียดชังเรามากขึ้นแต่ประการใด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อขณะนี้พวกเขาแตกออกเป็นสองค่ายที่ขัดแย้งกัน แข่งขันกันแย่งชิงผลประโยชน์ทางวัตถุแต่เพียงอย่างเดียว

แต่ภัยของการตีตัวออกห่างจากอิสลามและการปฏิเสธมันนั้นร้ายแรงยิ่งต่อการดำรงอยู่ของเราเอง ตราบใดที่เรายังห่างไกลจากการซึมซับจิตวิญญาณของอิสลามและการปฏิบัติตามคำสอนของมัน เราก็จะยังคงสับสนงุนงง ขวัญกำลังใจของเราจะแตกสลาย และเราจะแตกแยกกันจนพลังของเราอ่อนแอลง แต่หากเราตัดสินใจอย่างเด็ดเดี่ยวและประกาศออกไปอย่างชัดแจ้งตรงไปตรงมาว่า พวกเราประชาชาติแห่งอิสลามนั้น มิใช่คอมมิวนิสต์ มิใช่นักประชาธิปไตย และมิใช่สิ่งใดในบรรดาสิ่งที่พวกเขากล่าวอ้าง แต่พวกเรา อัลหัมดุลิลลาฮ์ เป็นมุสลิม เมื่อนั้นหนทางแห่งทางนำและแสงสว่างก็จะปรากฏชัดอยู่เบื้องหน้าเราในทันที ถ้อยคำแห่งอิสลามจะรวมเราเป็นหนึ่งเดียว และจะรวมเราเข้ากับพี่น้องของเราในทุกภูมิภาคของโลก... และในสิ่งนี้เพียงอย่างเดียว ไม่มีสิ่งอื่นใดนอกจากนี้ คือพลังและทางรอดในการเผชิญหน้ากับการรุกรานแบบล่าอาณานิคมของตะวันตกที่โหมกระหน่ำและคุกคามเราอยู่ทุกหนแห่ง

สรุปความโดยย่อก็คือ หากเราพิจารณาความโกรธและความพอใจของชาวตะวันตกต่อการที่เรายึดมั่นในอิสลามหรือออกห่างจากมัน ก็มีความหมายเพียงประการเดียว คือ หากเราไม่ยึดมั่นในอิสลาม เราก็จะไม่ได้รับความพอใจจากพวกเขา และเราจะสูญเสียตัวเราเองไปด้วย ในขณะที่หากเรายึดมั่นในอิสลาม รวมตัวกันรอบมัน และดำเนินตามทางนำของมัน เราย่อมได้ตัวเราเองกลับคืนมาอย่างไม่ต้องสงสัย และยังมีความเป็นไปได้สูงที่เราจะได้พวกเขามาด้วย ด้วยอิทธิพลแห่งพลังของความเป็นเอกภาพ แล้วทัศนะใดในสองทัศนะนี้เล่าที่สมควรแก่การปฏิบัติตามมากกว่า โอ้ผู้มีสติปัญญาทั้งหลาย?!

ส่วนข้อทักท้วงของชนกลุ่มน้อยที่มิใช่มุสลิมนั้น เราได้กล่าวถึงไว้แล้วก่อนหน้านี้ และไม่ประสงค์จะกล่าวยืดยาวในวันนี้ เพราะเรื่องนี้ชัดเจนเกินกว่าจะเป็นประเด็นให้โต้แย้งกัน

แท้จริงแล้ว เบื้องหน้าประชาชาติอิสลามในวันนี้ไม่มีสิ่งใดนอกจากโอกาสนี้ และบรรดารัฐตะวันตกก็ตระหนักถึงข้อนี้ดีอย่างที่สุด พวกเขาจึงทำให้เราวุ่นวายอยู่กับตัวเราเอง และเพิ่มพูนความสับสนให้แก่เราซ้อนทับความสับสน เวลาที่มีอยู่ไม่เหลือพอสำหรับการลังเลอีกแล้ว และความรับผิดชอบของผู้ที่ไม่รู้นั้นตกอยู่บนบ่าของผู้ที่รู้ และ "ผู้คนจะไม่อาจดีงามได้ในความโกลาหลที่ไร้ผู้นำ"

ดังนั้น โอ้ท่านนายกรัฐมนตรี... โอ้บรรดาบุรุษแห่งอัล-อัซฮัรอันทรงเกียรติ...

โอ้บรรดาสมาชิกของกลุ่มองค์กรและพรรคการเมืองทั้งหลาย และโอ้บรรดาผู้มีความหวงแหนต่อมาตุภูมินี้

และโอ้บรรดาลูกหลานของมาตุภูมินี้ทั้งมวล... ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่พวกท่านว่า:

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا

จงหวนกลับสู่อิสลามเถิด แล้วพวกท่านจะได้รับผลประโยชน์และจะปลอดภัย: «แท้จริงคำพูดของบรรดาผู้ศรัทธานั้น เมื่อพวกเขาถูกเรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ เพื่อให้ตัดสินระหว่างพวกเขา ก็คือพวกเขาจะกล่าวว่า เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:51)

พึงทราบเถิดว่า ข้าพเจ้าได้ประกาศแจ้งแล้ว... โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นพยานด้วยเถิด

ประเด็นปัญหาแห่งชาติของเราในแสงแห่งการชี้นำของอิสลาม

สิทธิอันพึงมีของชาติเรานั้นเป็นที่รู้กันดี ประชาชาติได้ประกาศสิทธิเหล่านั้นอย่างชัดเจนแจ่มแจ้งทุกประการ ผ่านปากของพรรคการเมือง องค์กร กลุ่มต่าง ๆ และปัจเจกบุคคลของประชาชาติในทุกโอกาส นั่นคือ การทำให้ลุ่มแม่น้ำไนล์ทั้งตอนใต้และตอนเหนือเป็นเอกภาพ และการถอนกองกำลังต่างชาติทั้งหมดออกไปจากดินแดนนี้ เพื่อให้เสรีภาพและเอกราชของดินแดนนี้สมบูรณ์

من أعطى الذلة من نفسه طائعا غير مكره فليس منى

متى تعبدتم الناس وقد ولدتهم أمهاتهم أحراراً

และอิสลามอันเที่ยงตรงนั้นประกาศเสรีภาพและยกย่องมัน อีกทั้งยืนยันเสรีภาพนั้นแก่ปัจเจกบุคคล ประชาชาติ และกลุ่มชนต่าง ๆ ในความหมายที่ดีเลิศที่สุด และเรียกร้องพวกเขาให้ภาคภูมิใจในเสรีภาพนั้นและพิทักษ์รักษามันไว้ ท่านนบี ﷺ ของอิสลามกล่าวว่า: «ผู้ใดยอมมอบความต่ำต้อยให้แก่ตนเองด้วยความสมัครใจโดยมิได้ถูกบังคับ ผู้นั้นมิใช่พวกของฉัน» และอิสลามต่อต้านการปล้นสะดมระหว่างประเทศที่พวกเขาเรียกขานกันว่า "ลัทธิล่าอาณานิคม" ด้วยพลังทั้งหมดที่มี คำสอนของอิสลามไม่เคยยินยอมเลยแม้แต่น้อยที่ประชาชาติหนึ่งจะเข้าครอบครองเป็นนาย หรือที่ชนชาติหนึ่งจะกดขี่บีบคั้นชนชาติอื่น และถ้อยคำของอุมัร อัล-ฟารูก (ร.ฎ.) ยังคงก้องกังวานอยู่ในโสตประสาท เมื่อครั้งที่ท่านกล่าวแก่ข้าหลวงของท่าน คือ อัมร์ บิน อัล-อาศ ว่า: «ตั้งแต่เมื่อใดกันที่พวกท่านนำผู้คนมาเป็นทาส ทั้งที่มารดาของพวกเขาให้กำเนิดพวกเขามาเป็นไท»

และในวันที่ผู้พิชิตชาวมุสลิมแบกดาบไว้บนบ่า แล้วออกเดินทางไปทำสงครามในแผ่นดินต่าง ๆ ของอัลลอฮ์นั้น เขามิได้หวังผลกำไรทางโลกใด ๆ จากการนั้น และมิได้หมายปองทรัพย์สมบัติของประชาชาติและชนชาติต่าง ๆ เพื่อจะยึดครองไว้เป็นของตนแต่ผู้เดียว แม้ว่ามือทั้งสองของเขาจะเต็มไปด้วยสิ่งเหล่านั้นโดยมิได้ตั้งใจก็ตาม... แต่เขาเป็นผู้ที่ศรัทธาต่อการเผยแผ่ของตน ปกป้องสาส์นของตน และปกป้องหลักการแห่งสัจธรรม ความยุติธรรม และสันติภาพในโลกนี้ และประวัติศาสตร์ในยุคแรกของบรรดาผู้นำมุสลิมผู้ทรงธรรมและได้รับการชี้นำ — ซึ่งพวกเขาคือหลักฐานยืนยันของอิสลาม — ได้แสดงให้ท่านเห็นภาพนี้อย่างชัดเจนในลักษณะ และแจ่มแจ้งในขอบเขต

وَلَن يَجْعَلَ ٱللَّهُ لِلْكَـٰفِرِينَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا ﴿١٤١﴾

และพร้อมกันนี้ อิสลามถือว่าประชาชาติอิสลามเป็นผู้ได้รับความไว้วางใจในสาส์นของอัลลอฮ์บนแผ่นดินของพระองค์ และประชาชาตินี้มีสถานะแห่งความเป็นครูบาอาจารย์ในโลก — เราไม่กล่าวว่าเป็นสถานะแห่งความเป็นนายเหนือผู้อื่น — โดยอาศัยหน้าที่แห่งความไว้วางใจนี้ ดังนั้นจึงไม่อนุญาตให้ประชาชาตินี้ต้องตกต่ำแก่ผู้ใด หรือยอมเป็นทาสของผู้ใด หรือยอมอ่อนข้อให้แก่ผู้ใส่ร้าย หรือยอมจำนนต่อผู้แย่งชิงที่รุกรานและเป็นคนบาป: «และอัลลอฮ์จะไม่ทรงให้มีทางใด ๆ แก่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาที่จะเหนือบรรดาผู้ศรัทธาเป็นอันขาด» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:141)

ในวันที่อิสลามได้กำหนดหลักการนี้ขึ้น อิสลามก็ได้วางแนวทางเชิงปฏิบัติเพื่อปกป้องเสรีภาพนี้ไว้ด้วย โดยกำหนดให้การญิฮาดด้วยชีวิตและทรัพย์สินเป็นหน้าที่ และให้เป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์เพื่อคุ้มครองการเผยแผ่ศาสนา (ดะอ์วะฮ์) และเป็นฟัรฎูอีนแก่สมาชิกทุกคนของประชาชาติในการขับไล่การรุกรานต่อมาตุภูมิ เมื่อมาตุภูมิต้องเผชิญกับกองกำลังผู้รุกรานที่มิใช่มุสลิม อิสลามได้ทำให้การชะฮีดเป็นระดับขั้นสูงสุดของอีมาน และสัญญาแก่ผู้ทำญิฮาดว่าจะได้รับชัยชนะและการสนับสนุนในโลกนี้ และได้รับความเป็นนิรันดร์ ความคงอยู่ และความสุขอันถาวรในอาคิเราะฮ์ และประกาศว่าการญิฮาดเป็นการงานที่ประเสริฐที่สุดรองจากอีมาน

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ ٱللَّهِ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ ﴿٢٠﴾ يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَٰنٍ وَجَنَّـٰتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ ﴿٢١﴾ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥٓ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿٢٢﴾

«บรรดาผู้ที่ศรัทธา และได้อพยพ และได้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ด้วยทรัพย์สินและชีวิตของพวกเขานั้น มีระดับที่ยิ่งใหญ่กว่า ณ ที่อัลลอฮ์ และชนเหล่านี้แหละคือผู้ประสบความสำเร็จ พระเจ้าของพวกเขาทรงแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาถึงความเมตตาจากพระองค์ และความพึงพอพระทัย และบรรดาสวนสวรรค์ซึ่งพวกเขาจะได้รับความสุขสำราญอันถาวรในนั้น โดยพวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล แท้จริงอัลลอฮ์นั้น ณ ที่พระองค์มีรางวัลอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:20-22)

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ

ถึงกระนั้น อิสลามก็ยังยินดีต้อนรับวิธีการทางสันติและการยุติความขัดแย้ง ตราบใดที่วิธีการเหล่านั้นนำไปสู่การยอมรับสิทธิอันสมบูรณ์ของเจ้าของสิทธิ «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปทางสันติ เจ้าก็จงโน้มเอียงไปทางนั้นด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61) และท่านนบี ﷺ ไม่เคยถูกให้เลือกระหว่างสองเรื่อง เว้นแต่ท่านจะเลือกเรื่องที่ง่ายกว่าเสมอ ตราบใดที่สิ่งนั้นไม่เป็นสิ่งต้องห้าม ส่วนหนึ่งของสันติวิธีคือการเจรจา หากมันนำไปสู่สิทธิอันสมบูรณ์ และท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็ได้เจรจาที่อัล-หุดัยบิยะฮ์ และส่วนหนึ่งของสันติวิธีคือการใช้อนุญาโตตุลาการ หากมันนำไปสู่สิทธินี้เช่นกัน แม้ว่าเราจะไม่ทราบว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ หรือคนใดคนหนึ่งจากบรรดาเคาะลีฟะฮ์ผู้ทรงธรรมและได้รับทางนำ เคยยินยอมให้ผู้ปฏิเสธศรัทธาเป็นผู้ตัดสินก็ตาม แต่นั่นคือสิ่งที่ความหมายโดยรวมของอายะฮ์บ่งชี้ และเป็นผลที่ตามมาจากการตกลงกันในสิ่งที่ดี ซึ่งอิสลามไม่ได้ห้ามระหว่างมุสลิมกับผู้อื่น ตราบใดที่ในนั้นมีประโยชน์แก่พวกเขาและไม่มีโทษภัยแก่พวกเขา

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْخَآئِنِينَ ﴿٥٨﴾ وَلَا يَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ سَبَقُوٓا۟ ۚ إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ ﴿٥٩﴾ وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ

แต่หากความพยายามทางสันติเหล่านี้ล้มเหลว ทัศนะของอิสลามก็ชัดเจนในเรื่อง "อัน-นับซ์" (การบอกเลิกสนธิสัญญา) ซึ่งรวมถึงการประกาศความเป็นศัตรู แล้วจึงดำเนินการทันทีด้วยทุกวิธีการของการญิฮาด «และหากเจ้าเกรงว่าจะมีการทรยศจากพวกใด ก็จงบอกเลิกสนธิสัญญาแก่พวกเขาอย่างเท่าเทียมกัน แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักบรรดาผู้ทรยศ และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจงอย่าคิดว่าพวกเขาจะรอดพ้นไปได้ แท้จริงพวกเขาไม่อาจทำให้พระองค์ทรงอ่อนแรงได้ และจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขาเท่าที่พวกเจ้าสามารถจะทำได้ ทั้งกำลังและม้าที่ผูกเตรียมไว้ เพื่อให้ศัตรูของอัลลอฮ์และศัตรูของพวกเจ้าเกิดความหวาดกลัว» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:58-60)

وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٤٧﴾

และอัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ทำญิฮาดเพื่อสัจธรรมว่า พระองค์จะทรงปกป้องพวกเขา และจะทรงให้พวกเขาได้รับชัยชนะเหนือศัตรูอย่างแน่นอน ไม่ว่าศัตรูของพวกเขาจะมีการเตรียมพร้อมอย่างสมบูรณ์ มีจำนวนมหาศาล มีอาวุธยุทโธปกรณ์ที่น่าเกรงขาม และมีวิธีการที่แข็งแกร่งเพียงใดก็ตาม และพวกเขาไม่ควรใส่ใจกับสิ่งเหล่านั้น หากพวกเขามอบหมายต่ออัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว «และเป็นหน้าที่ของเราที่จะช่วยเหลือบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:47) บทบัญญัติเหล่านี้ทั้งหมดล้วนเป็นที่ยืนยันแล้วในอิสลาม เป็นที่รู้จักแก่ผู้ที่ได้ดื่มจากแหล่งน้ำของมัน และได้รับส่วนหนึ่งจากความเข้าใจในศาสนา (ฟิกฮ์) ด้วยรายละเอียดที่กว้างขวางกว่า หลักฐานที่หนักแน่นกว่า และบทบัญญัติที่ละเอียดถี่ถ้วนกว่า และภายใต้แสงสว่างของบทบัญญัติเหล่านี้ เราสามารถแก้ไขปัญหาของชาติเรา ซึ่งได้มาถึงขั้นสับสนวุ่นวายและทำให้ความคิดของผู้คนปั่นป่วนได้ และนี่คือคำอธิบายในเรื่องนั้น:

เราได้เจรจาแล้ว แต่ก็ไม่ได้ผลอันใดเลย เพราะความดื้อรั้น ความแข็งกร้าว และเล่ห์กลของอังกฤษ

เราได้ยื่นเรื่องให้มีการตัดสินแล้ว แต่ก็ไม่ได้ผลอันใดเช่นกัน เพราะผลประโยชน์ระหว่างประเทศและความละโมบของลัทธิล่าอาณานิคมอยู่เหนือกว่า นักเขียนผู้ทรงคุณท่านหนึ่งกล่าวว่า เราได้รับผลทางศีลธรรมอันยิ่งใหญ่จากการประชาสัมพันธ์ประเด็นของเราอย่างกว้างขวาง ด้วยการนำเสนอต่อสายตาของคนทั้งโลก และนำประเด็นนี้ออกจากขอบเขตอันคับแคบของการเจรจาทำความเข้าใจระหว่างสองฝ่าย ไปสู่ขอบเขตอันกว้างขวางของการพิจารณาตัดสินระหว่างประเทศ ซึ่งนั่นก็ถูกต้อง แต่ผลทางศีลธรรมนี้ไม่อาจทดแทนความจริงที่เกิดขึ้นได้เลย นั่นคือ เรายังคงอยู่กับอังกฤษ ณ จุดเดิมที่เราเคยอยู่ ไม่ได้ก้าวหน้าไปแม้แต่ก้าวเดียว ยิ่งไปกว่านั้น การหยุดนิ่งเช่นนี้ยังก่อให้เกิดคำถามและความสับสนวุ่นวาย

ดังนั้น จึงไม่เหลือทางใดนอกจาก (การบอกเลิกสัญญาอย่างเปิดเผยและเท่าเทียม) คือการประกาศต่อพวกเขาถึงความเป็นปฏิปักษ์อย่างชัดแจ้งและเปิดเผย ตัดสินใจอย่างตรงไปตรงมาที่จะยกเลิกสนธิสัญญาและข้อตกลงทั้งหลายที่มีอยู่ระหว่างเรากับพวกเขา ประกาศให้ถือว่าประชาชาติแห่งลุ่มแม่น้ำไนล์อยู่ในสภาวะสงครามกับพวกเขา แม้จะเป็นสงครามเชิงนิ่งเฉยก็ตาม และจัดระเบียบชีวิตของเราบนพื้นฐานนี้

ด้านเศรษฐกิจ: ด้วยการพึ่งพาตนเองและจำกัดอยู่เพียงสิ่งที่มีอยู่ในหมู่พวกเราเอง และในหมู่พี่น้องชาวอาหรับ มุสลิม และรัฐที่เป็นมิตร หากมีอยู่

ด้านสังคม: ด้วยการปลุกเร้าจิตวิญญาณแห่งเกียรติศักดิ์ ศักดิ์ศรี และความรักในเสรีภาพ

ด้านการปฏิบัติ: ด้วยการฝึกทหารให้แก่ประชาชนทั้งหมด จนกว่าพระบัญชาของอัลลอฮ์จะมาถึง

และเตรียมจิตใจของประชาชนให้พร้อมสำหรับสิ่งนั้นด้วยการประชาสัมพันธ์ที่กว้างขวาง ทั่วถึง และสมบูรณ์ ดังที่ประชาชาติทั้งหลายกระทำเมื่อเผชิญกับสภาวะสงครามที่แท้จริง พร้อมทั้งปรับเปลี่ยนสภาพสังคมทั้งหมดบนพื้นฐานนี้

งานนี้ไม่อาจเริ่มต้นได้โดยปัจเจกบุคคลหรือองค์กรต่าง ๆ แต่รัฐบาลคือผู้รับผิดชอบต่องานนี้ทั้งในเบื้องต้นและบั้นปลาย ส่วนประชาชนนั้น เราขอกล่าวอย่างตรงไปตรงมา ชัดเจน และมั่นใจว่า พวกเขาพร้อมอย่างเต็มที่ที่จะสละทุกสิ่ง หากรัฐบาลเดินในหนทางนี้ พวกเขาพร้อมที่จะอดอยากและไร้เครื่องนุ่งห่ม... พร้อมที่จะตาย พร้อมที่จะต่อสู้และดิ้นรนอย่างถึงที่สุด... แต่มีเงื่อนไขว่า สิ่งนั้นต้องเป็นไปในหนทางแห่งเสรีภาพและเอกราชของพวกเขา มิใช่เพื่อความสับสนของคณะกรรมการต่าง ๆ ของรัฐบาล ความอ่อนแอของกลไกการบริหาร ความเปะปะไร้ทิศทางของนโยบายเศรษฐกิจ และการยืนหยัดต่อหน้าแผนร้ายและแรงกดดันของอังกฤษในท่าทีของผู้ยอมจำนนที่ไร้ความสามารถ

ข้าพเจ้าเคยได้ยินคนงานยากจนผู้หนึ่งกล่าวขึ้นในตอนที่มีคำสั่งให้ผสมแป้งทำขนมปังว่า ข้าพเจ้าพร้อม ทั้งตัวข้าพเจ้าและลูก ๆ ที่จะกินเพียงวันละมื้อเดียว หากเรามั่นใจว่า…

ว่าสิ่งนี้เป็นไปเพื่ออิสรภาพและการหลุดพ้นจากอังกฤษ แต่ข้าพเจ้าไม่พอใจอย่างที่สุด เพราะข้าพเจ้าไม่เข้าใจว่าเหตุใดเราจึงต้องหันไปพึ่งการผสมปนเปเช่นนี้ ทั้งที่เราเป็นประเทศเกษตรกรรมซึ่งผลผลิตหลักที่สำคัญที่สุดคือพืชอาหาร?!

ประชาชนพร้อมอย่างเต็มที่ที่จะเสียสละ แต่ต้องเป็นไปบนเส้นทางที่ชัดเจนและวางไว้อย่างแน่นอน ซึ่งนำไปสู่อิสรภาพหรือการตายชะฮีด ภายใต้การนำของรัฐบาลที่เด็ดขาด ซึ่งวางขั้นตอนต่าง ๆ ของเส้นทางนี้ให้แก่ประชาชนด้วยความเข้มแข็งและความบริสุทธิ์ใจ แต่หากรัฐบาลยังคงลังเล ย่อหย่อน และสับสนวุ่นวายต่อไป สิ่งนั้นจะนำประชาชนไปสู่หนึ่งในสองทางเท่านั้น คือไม่ลุกฮือขึ้นปฏิวัติ ก็ต้องล้มตายไป และทั้งสองทางล้วนเป็นอาชญากรรมต่อชาติที่ประวัติศาสตร์จะไม่มีวันให้อภัย

ดังนั้น ข้าแต่ท่านนายกรัฐมนตรี..

ข้าแต่บรรดาบุรุษแห่งอัลอัซฮัรอันทรงเกียรติ..

ข้าแต่บรรดาผู้นำองค์กรและพรรคการเมือง..

ข้าแต่บรรดาผู้มีความหวงแหนต่อมาตุภูมินี้..

และข้าแต่บรรดาบุตรหลานของประชาชาติทั้งปวง:

นี่คือเส้นทาง จงเดินไปบนเส้นทางนั้นภายใต้แสงสว่างแห่งอิสลาม และอัลลอฮ์ทรงอยู่กับพวกท่าน

พึงทราบเถิด ข้าพเจ้าได้ประกาศแจ้งแล้ว.. โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นพยานด้วยเถิด

ความเป็นเอกภาพของเราภายใต้แสงสว่างแห่งการชี้นำของอิสลาม

وَإِنَّ هَـٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱتَّقُونِ ﴿٥٢﴾

«และแท้จริงประชาชาติของพวกเจ้านี้เป็นประชาชาติเดียวกัน และข้าคือพระเจ้าของพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงยำเกรงข้าเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:52)

เมื่อวานนี้ ข้าพเจ้าได้นำเสนอต่อหน้าประชาชนของข้าพเจ้า ในประเด็นปัญหาของชาติเราโดยเฉพาะ ถึงการชี้นำของอิสลาม ซึ่งเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดในบรรดาทุกเส้นทาง เป็นทางออกที่เด็ดขาดและมีเกียรติ ซึ่งไม่พ้นไปจากการประกาศยกเลิกพันธะและประกาศความเป็นปฏิปักษ์ และการเตรียมพร้อมปัจจัยต่าง ๆ แห่งการญิฮาด เมื่อใดที่เราได้กระทำเช่นนั้น เราก็จะหลุดพ้นจากความสับสนงุนงงนี้อย่างไม่ต้องสงสัย และจะพบคำตอบที่ถูกต้องสำหรับคำถามที่ทุกปากเอ่ยถึง และวนเวียนอยู่ในความคิดของพลเมืองทุกคน นั่นคือ: บัดนี้เราจะทำอะไร?

ความจริงก็คือ ที่เราสับสนงุนงงนั้น ก็เพราะเราไม่ต้องการทำสิ่งใดเลย เราหลบหนีจากภาระความรับผิดชอบของการลงมือทำ เราวิ่งหนีจากความหนักหน่วงของการเสียสละและภาระของการต่อสู้ เราแสวงหาแต่ความนุ่มนวลและความง่ายดายอยู่เสมอ และไม่คิดถึงสิ่งอื่นนอกจากสองสิ่งนี้ เราคิดเอาเองว่าอิสรภาพและเอกราชจะหล่นลงมาจากฟากฟ้าโดยไม่ต้องลงมือทำ ทั้งที่ฟากฟ้านั้นไม่ได้โปรยทองคำลงมา

…และไม่ใช่เงิน และไม่ได้หลั่งไหลมาด้วยเสรีภาพหรือเอกราช… หากเราจริงจังอย่างแท้จริงในการแสวงหา เราก็คงได้ก้าวเดินไปบนเส้นทางนั้นแล้ว หลังจากที่เราได้รู้จักมันด้วยคำเพียงสองคำ คือ (เราละทิ้ง และเราต่อสู้) และชัยชนะหลังจากนั้นย่อมมาจากอัลลอฮ์

บัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงอีกเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวพันกับประเด็นปัญหาของชาติโดยรวมของเรา ซึ่งครอบคลุมประเด็นปัญหาต่าง ๆ ของประชาชาติอาหรับทุกชนชาติ และของโลกอิสลามทั้งหมด เพื่อเราจะได้เห็นว่าปัญหาเหล่านั้นจะได้รับการแก้ไขอย่างไรภายใต้แสงแห่งการชี้นำของอิสลามอันเที่ยงตรง

تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا ﴿١﴾

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا ﴿١﴾

เป็นที่รู้กันดีว่า อิสลามเป็นสาส์นสากลที่มาเพื่อความดีงามของประชาชาติและชนชาติทั้งปวง โดยไม่มีความแตกต่างระหว่างชาวอาหรับหรือชาวต่างชาติ ชาวตะวันออกหรือชาวตะวันตก «ความจำเริญยิ่งแด่พระองค์ผู้ทรงประทานอัลฟุรกอนแก่บ่าวของพระองค์ เพื่อเขาจะได้เป็นผู้ตักเตือนแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:1) ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงเรียกร้องให้ขจัดความแตกต่างทางเชื้อชาติและชาติพันธุ์ ประกาศความเป็นพี่น้องในหมู่มนุษยชาติ และชูธงแห่งความเป็นสากลขึ้นในหมู่มนุษย์เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ «โอ้มนุษย์ทั้งหลาย จงยำเกรงพระผู้อภิบาลของพวกเจ้า ผู้ทรงสร้างพวกเจ้าจากชีวิตเดียว และทรงสร้างคู่ของชีวิตนั้นจากชีวิตนั้น และทรงให้แพร่กระจายจากทั้งสองนั้นซึ่งชายเป็นจำนวนมากและหญิงด้วย และพวกเจ้าจงยำเกรงอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งพวกเจ้าขอกันด้วยพระนามของพระองค์ และจงรักษาเครือญาติไว้ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้เฝ้าดูพวกเจ้าเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:1)

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

المسلم أخو المسلم ، لا يظلمه ولا يسلمه

ومثل المؤمنين فى توادهم وتعاطفهم وتراحمهم كالجسد الواحد إذا إشتكى منه عضوا تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى

والمؤمن للمؤمن كالبنيان يشد بعضهم بعضا

และเป็นที่รู้กันดีเช่นกันว่า อิสลามได้กำหนดความหมายแห่งภราดรภาพที่แข็งแกร่งที่สุดไว้ในหมู่ผู้ศรัทธาต่ออิสลาม ผู้ที่สังกัดอยู่กับอิสลาม และผู้ที่เชื่อมั่นในสาส์นของอิสลาม ยิ่งกว่านั้นอีก จนกระทั่งได้ทำให้ภราดรภาพเป็นความหมายหนึ่งของอีมาน หรือยิ่งกว่านั้น เป็นความหมายที่สมบูรณ์ที่สุดของอีมาน «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10) «มุสลิมเป็นพี่น้องของมุสลิม เขาจะไม่อธรรมต่อเขา และจะไม่ทอดทิ้งเขา» «อุปมาบรรดาผู้ศรัทธาในความรักใคร่ ความเมตตา และความเห็นอกเห็นใจระหว่างกันนั้น เปรียบดังร่างกายเดียวกัน เมื่ออวัยวะส่วนหนึ่งเจ็บป่วย ร่างกายส่วนที่เหลือทั้งหมดก็จะร่วมรับรู้ด้วยการอดนอนและพิษไข้» และ «ผู้ศรัทธาต่อผู้ศรัทธาด้วยกันนั้นเปรียบดังสิ่งก่อสร้างที่ส่วนหนึ่งยึดเหนี่ยวอีกส่วนหนึ่งไว้»

ในวันที่บรรดามุสลิมได้เผชิญหน้ากับโลกทั้งโลกเป็นแถวเดียวกันและเป็นหัวใจดวงเดียวกัน ภายใต้ร่มเงาแห่งภราดรภาพอันสัจจริงและเที่ยงแท้นี้ บรรดาอาณาจักรที่ผูกพันกันด้วยสายสัมพันธ์ทางการปกครองหรือการเมืองเพียงอย่างเดียวก็มิอาจยืนหยัดอยู่ต่อหน้าพวกเขาได้แม้เพียงชั่วยามหนึ่งของวัน และทั้งโรมันและเปอร์เซียต่างก็พ่ายแพ้แตกกระเจิงต่อหน้าพวกเขาอย่างไม่เป็นขบวน พวกเขาได้สถาปนาจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่ที่แผ่ขยายจากมหาสมุทรหนึ่งไปจรดอีกมหาสมุทรหนึ่ง เป็นจักรวรรดิที่เปี่ยมด้วยวิชาความรู้และอารยธรรม พลังอำนาจและความรุ่งโรจน์

وَلَا تَنَـٰزَعُوا۟ فَتَفْشَلُوا۟ وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ ۖ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٤٦﴾

และในวันที่พวกเขาหลงลืมเคล็ดลับแห่งความแข็งแกร่งของพวกเขา และไม่ยึดถือทางนำแห่งคัมภีร์ของพวกเขา «และพวกเจ้าอย่าขัดแย้งกัน เพราะพวกเจ้าจะขลาดกลัวและพลังของพวกเจ้าจะหมดไป และพวกเจ้าจงอดทน แท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่กับผู้อดทนทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:46) และโรคร้ายของประชาชาติก่อนหน้าพวกเขาได้คืบคลานเข้ามาสู่พวกเขา นั่นคือการให้ผลประโยชน์ทางวัตถุอันจีรังสั้นอยู่เหนือภราดรภาพแห่งอีมานอันคงทนถาวร… จักรวรรดินี้ก็แตกสลายกระจัดกระจายไม่เหลือชิ้นดี ความละโมบทั้งจากภายนอกและภายในได้เข้ามาเล่นงานมัน และในที่สุดเมื่อไม่นานมานี้ หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ชะตากรรมของมันก็จบลงด้วยการล่มสลาย และตกอยู่ในเงื้อมมือของศัตรูที่มิใช่มุสลิม ผู้ซึ่งได้ยึดครองแผ่นดินของมัน และได้ครอบครอง…

ชะตากรรมของมัน และแบ่งปันมันกันเอง พวกเขาคิดว่าเรื่องราวของอิสลามได้จบสิ้นลงแล้ว และสงครามครูเสดได้ปิดฉากลงอย่างงดงามที่สุด

แผนร้ายครั้งใหญ่ที่บุกรุกเข้าสู่สติปัญญาและหัวใจของมุสลิมก่อน แล้วจึงบุกรุกแผ่นดินและบ้านเมืองของพวกเขาตามมา คือการที่พวกเขารับเอาแนวคิดเชื้อชาตินิยมและชุอูบิยะฮ์ แต่ละประชาชาติภาคภูมิใจในเชื้อชาติของตน และพากันหลงลืมสิ่งที่อิสลามนำมา คือการขจัดความคลั่งพวกพ้องแบบญาฮิลิยะฮ์ และการโอ้อวดกันด้วยเชื้อชาติ สีผิว และวงศ์ตระกูล

สงครามโลกครั้งที่สองได้สิ้นสุดลง และได้ทำลายลัทธิเชื้อชาตินิยมสมัยใหม่ในยุโรป คือลัทธินาซีและลัทธิฟาสซิสต์ แต่หลังจากนั้นเราได้เห็นมหาอำนาจยุโรปพยายามอย่างแข็งขันที่จะรวมตัวและรวมกลุ่มกัน บางครั้งในนามของเชื้อชาติ บางครั้งในนามของผลประโยชน์ รัสเซียพยายามรวมชนชาติสลาฟทุกชนชาติไว้ใต้ธงของสหภาพโซเวียต อังกฤษและอเมริการวมตัวกันในนามของเชื้อชาติและภาษา จากนั้นก็แบ่งปันประชาชาติต่าง ๆ ของโลกและเขตอิทธิพลบนแผ่นดินกันในนามของผลประโยชน์และความจำเป็นทางยุทธศาสตร์ และพวกเขาปกปิดการแข่งขันระหว่างกันนี้ด้วยการก่อตั้งองค์การสหประชาชาติ เพื่อหลอกให้ผู้คนเข้าใจว่าองค์กรนี้มีความเป็นสากลอันบริสุทธิ์และทำงานเพื่อประโยชน์ของมวลมนุษยชาติ ในขณะเดียวกันเราก็ได้เห็นประเทศเหล่านี้เองรวมตัวกันต่อต้านสิทธิอันชอบธรรมของชาติเรา และทอดทิ้งเราในทุกประเด็นสำคัญของเรา ไม่ว่าจะเสนอต่อคณะมนตรีความมั่นคงหรือต่อองค์การสหประชาชาติ ดังที่เกิดขึ้นในกรณีของอียิปต์ กรณีของปาเลสไตน์ และกรณีของอินโดนีเซีย

เรา ท่ามกลางสถานการณ์โลกใหม่ทั้งหมดนี้ และท่ามกลางความคล้ายคลึงกันของประเด็นปัญหาของเรา ซึ่งล้วนเป็นประเด็นเดียวกัน อันมีความหมายว่า การทำให้เสรีภาพและเอกราชสมบูรณ์ และการทำลายพันธนาการแห่งการกดขี่ขูดรีดและลัทธิอาณานิคม... เราจำเป็นต้องหวนกลับไปพึ่งสิ่งที่อิสลามได้กำหนดไว้แก่ลูกหลานของตนมาตั้งแต่วันแรกอีกครั้ง เมื่ออิสลามได้ทำให้ความเป็นเอกภาพเป็นความหมายหนึ่งของอีมาน... เราต้องรวมตัวกันและเป็นหนึ่งเดียวกัน เราได้เริ่มต้นแล้วด้วยสันนิบาตอาหรับ ซึ่งแม้ว่าจะยังไม่มั่นคงอย่างสมบูรณ์ แต่ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม มันคือแก่นแกนอันดีงามและเปี่ยมด้วยบะเราะกะฮ์ เราจึงต้องสนับสนุนและเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้แก่มัน และขจัดปัจจัยแห่งความอ่อนแอและความคลอนแคลนทั้งหมดที่รายล้อมมันออกไป และเราต้องขยายวงให้กว้างออกไป จนกระทั่งสายสัมพันธ์แห่งประชาชาติอิสลามเกิดขึ้นจริง ทั้งที่เป็นอาหรับและมิใช่อาหรับ เพื่อเป็นแก่นแกนของ (องค์การประชาชาติอิสลาม) ด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์... ด้วยวิธีการนี้ ซึ่งจะเพิ่มพูนความหมายอีกประการหนึ่งของพลังอำนาจ คือความเป็นเอกภาพและการรวมตัวกัน เข้าไปในวิถีทางเฉพาะของแต่ละประชาชาติ อันได้แก่การปฏิเสธไม่ร่วมมือและการญิฮาด เราจะสามารถปลดปล่อยตนเองให้เป็นอิสระ และรักษาดุลยภาพของโลกระหว่างประชาชาติที่ละโมบ และประเทศต่าง ๆ ที่แข่งขันกันแย่งชิงทรัพย์สินและเศษซากของโลกนี้

ผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการทำให้ขั้นตอนเหล่านี้บรรลุผล คือรัฐบาลอาหรับและรัฐบาลอิสลามทั้งหมด และนักเรียกร้องสู่การปฏิรูปทุกคนในหมู่ประชาชาติเหล่านี้ จาก

ระบบการปกครอง

وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ

«และจงตัดสินระหว่างพวกเขาตามที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขา มิให้พวกเขาล่อลวงเจ้าให้หันเหไปจากบางส่วนของสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่เจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:49)

การปกครองในอิสลาม

إذا نزلت ببلد وليس فيه سلطان فارحل عنه

إذا كنتم ثلاثة فأمروا عليكم رجلا

อิสลามอันเที่ยงตรงได้กำหนดให้การปกครองเป็นหลักการหนึ่งในบรรดาหลักการของระบบสังคมที่อิสลามนำมาสู่มนุษย์ อิสลามไม่ยอมรับความโกลาหลวุ่นวาย และไม่ปล่อยให้ประชาคมมุสลิมอยู่โดยปราศจากผู้นำ ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวแก่ศอฮาบะฮ์บางท่านว่า «เมื่อท่านลงพักที่เมืองหนึ่งซึ่งไม่มีผู้ปกครอง ก็จงออกจากเมืองนั้นไปเสีย» และท่านยังได้กล่าวแก่ศอฮาบะฮ์บางท่านในอีกหะดีษหนึ่งเช่นกันว่า «เมื่อพวกท่านมีกันสามคน ก็จงแต่งตั้งชายคนหนึ่งให้เป็นผู้นำเหนือพวกท่าน»

ดังนั้น ผู้ใดที่คิดว่าศาสนา หรือหากจะกล่าวให้ถูกต้องยิ่งขึ้นก็คืออิสลาม ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องการเมือง หรือคิดว่าการเมืองไม่ใช่ประเด็นหนึ่งในบรรดาประเด็นของอิสลาม ผู้นั้นได้อธรรมต่อตัวเอง และอธรรมต่อความรู้ของตนเกี่ยวกับอิสลามนี้ ข้าพเจ้าจะไม่กล่าวว่าเขาได้อธรรมต่ออิสลาม เพราะอิสลามคือบทบัญญัติของอัลลอฮ์ ซึ่งความเท็จจะไม่อาจเข้ามาได้ทั้งจากเบื้องหน้าและเบื้องหลัง ช่างงดงามเหลือเกินคำกล่าวของอิมามอัล-ฆอซาลี ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน ที่ว่า «พึงรู้เถิดว่า ชะรีอะฮ์คือรากฐาน และผู้ปกครองคือผู้พิทักษ์ สิ่งใดที่ไม่มีรากฐานย่อมพังทลาย และสิ่งใดที่ไม่มีผู้พิทักษ์ย่อมสูญหาย» ฉะนั้น รัฐอิสลามจะดำรงอยู่ได้ก็ต่อเมื่อตั้งอยู่บนรากฐานของการดะอ์วะฮ์เท่านั้น เพื่อให้เป็นรัฐแห่งสาส์น มิใช่เป็นเพียงการจัดตั้งองค์กรบริหาร และมิใช่รัฐบาลที่เป็นวัตถุอันแข็งทื่อไร้ชีวิตจิตใจ เช่นเดียวกับที่การดะอ์วะฮ์จะดำรงอยู่ได้ก็ต่อเมื่ออยู่ภายใต้การคุ้มครองที่คอยปกปักรักษา เผยแผ่ เผยแพร่ และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่มัน

ความผิดพลาดประการแรกของเราคือ เราได้หลงลืมหลักการพื้นฐานนี้ เราจึงแยกศาสนาออกจากการเมืองในทางปฏิบัติ แม้ว่าในทางทฤษฎีเราจะไม่อาจปฏิเสธมันได้ก็ตาม เราได้บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญของเราว่า ศาสนาประจำรัฐอย่างเป็นทางการคืออิสลาม แต่บทบัญญัตินี้ก็ไม่ได้ยับยั้งนักการเมืองและผู้นำขององค์กรทางการเมืองต่าง ๆ มิให้ทำลายรสนิยมแบบอิสลามในความคิดของผู้คน ทำลายทัศนะแบบอิสลามในจิตใจ และทำลายความงดงามแบบอิสลามในสภาพการณ์ต่าง ๆ ด้วยความเชื่อ การประกาศ และการกระทำของพวกเขาที่มุ่งจะแยกระหว่างการชี้นำของศาสนากับความจำเป็นทางการเมืองอยู่เสมอ และนี่คือจุดเริ่มต้นของความหลงผิด และเป็นรากเหง้าของความเสื่อมเสีย

وَٱعْتَصِمُوا۟ بِحَبْلِ ٱللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا۟

ทั้งภาครัฐและภาคประชาชน และวันนี้ ข้าพเจ้าขอประกาศเรียกร้องว่า «และพวกเจ้าจงยึดมั่นในสายเชือกของอัลลอฮ์โดยพร้อมเพรียงกัน และอย่าแตกแยกกัน» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:103)

พึงรู้เถิด ข้าพเจ้าได้ประกาศแจ้งแล้ว... โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นพยานด้วยเถิด

หะสัน อัล-บันนา

การปกครองในอิสลามตั้งอยู่บนหลักการที่เป็นที่รู้จักและกำหนดไว้อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานของระบบการปกครองแบบอิสลาม กล่าวคือ ตั้งอยู่บนความรับผิดชอบของผู้ปกครอง เอกภาพของอุมมะฮ์ และการเคารพเจตนารมณ์ของอุมมะฮ์ เมื่อมีหลักการเหล่านี้แล้ว ชื่อเรียกและรูปแบบก็ไม่ใช่สาระสำคัญ

ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

كلكم راع وكلكم مسئول عن رعيته

أيها الناس ، كنت أحترف لعيالي فأكتسب قوتهم ، فأنا الآن أحترف لكم ، فافرضوا لي من بيت مالكم

ผู้ปกครองต้องรับผิดชอบทั้งต่อหน้าอัลลอฮ์และต่อหน้าประชาชน เขาเป็นลูกจ้างและผู้ปฏิบัติงานให้แก่พวกเขา ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ทุกคนในหมู่พวกท่านเป็นผู้ดูแล และทุกคนในหมู่พวกท่านจะถูกสอบถามถึงผู้ที่อยู่ภายใต้การดูแลของเขา» และท่านอบูบักร (ร.ฎ.) กล่าวเมื่อท่านรับตำแหน่งผู้นำและขึ้นมินบัรว่า «โอ้ประชาชนทั้งหลาย ฉันเคยประกอบอาชีพเพื่อครอบครัวของฉันและหาเลี้ยงชีพพวกเขา บัดนี้ฉันทำงานให้แก่พวกท่าน ดังนั้นจงกำหนดค่าตอบแทนให้แก่ฉันจากบัยตุลมาลของพวกท่าน» ด้วยคำกล่าวนี้ ท่านได้อธิบายทฤษฎีสัญญาประชาคมได้ดีที่สุดและเที่ยงธรรมที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น ท่านยังได้วางรากฐานของทฤษฎีนี้ด้วย เพราะแท้จริงแล้วมันไม่ใช่อื่นใดนอกจากสัญญาระหว่างอุมมะฮ์กับผู้ปกครองในการดูแลผลประโยชน์ส่วนรวม หากเขาทำดี เขาก็จะได้รับผลตอบแทน และหากเขาทำชั่ว เขาก็ต้องรับโทษ

เอกภาพของอุมมะฮ์

الدين النصيحة

لله ولرسوله ولكتابه ولأئمة المسلمين وعامتهم

إذا رأيت أمتي تهاب أن تقول للظالم يا ظالم فقد تودع منها

وبطن الأرض خير لهم من ظهرها

سيد الشهداء حمزة بن عبد المطلب ، ورجل قام إلى إمام جائر فأمره ونهاه فقتله

อุมมะฮ์อิสลามเป็นหนึ่งเดียว เพราะภราดรภาพที่อิสลามได้รวมหัวใจทั้งหลายเข้าไว้ด้วยกันนั้นเป็นรากฐานประการหนึ่งของอีมาน อีมานจะสมบูรณ์ไม่ได้หากขาดภราดรภาพ และจะเกิดขึ้นจริงไม่ได้หากไม่มีภราดรภาพนี้ ถึงกระนั้น เอกภาพก็ไม่ได้ขัดขวางเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการให้คำตักเตือน ไม่ว่าจากผู้น้อยถึงผู้ใหญ่ หรือจากผู้ใหญ่ถึงผู้น้อย ซึ่งในธรรมเนียมของอิสลามเรียกว่าการให้นะศีหะฮ์ (คำตักเตือน) และการกำชับความดีและห้ามปรามความชั่ว ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ศาสนาคือการตักเตือน (อัน-นะศีหะฮ์)» บรรดาศอฮาบะฮ์ถามว่า "เพื่อผู้ใดหรือ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์" ท่านตอบว่า «เพื่ออัลลอฮ์ เพื่อเราะซูลของพระองค์ เพื่อคัมภีร์ของพระองค์ เพื่อบรรดาผู้นำของมุสลิม และเพื่อมุสลิมโดยทั่วไป» ท่านยังกล่าวอีกว่า «เมื่อพวกท่านเห็นประชาชาติของฉันเกรงกลัวที่จะกล่าวแก่ผู้อธรรมว่า 'โอ้ผู้อธรรม' แน่นอนว่าพวกเขาถูกทอดทิ้งแล้ว» ในอีกรายงานหนึ่งระบุว่า «ท้องแผ่นดินย่อมดีสำหรับพวกเขายิ่งกว่าหน้าแผ่นดิน» และท่านกล่าวว่า «นายแห่งบรรดาผู้ตายชะฮีดคือฮัมซะฮ์ บิน อับดิลมุฏฏอลิบ และชายผู้หนึ่งที่ลุกขึ้นยืนต่อหน้าผู้นำที่อธรรม แล้วกำชับเขาให้ทำความดีและห้ามปรามเขาจากความชั่ว แล้วผู้นำนั้นก็ฆ่าเขา»

ความแตกแยกในเรื่องที่เป็นสาระสำคัญจะไม่เกิดขึ้นในอุมมะฮ์อิสลาม เพราะระบบชีวิตทางสังคมที่รวมอุมมะฮ์ไว้นั้นเป็นระบบเดียว นั่นคืออิสลาม ซึ่งสมาชิกทุกคนของอุมมะฮ์ต่างยอมรับ ส่วนความเห็นต่างในเรื่องปลีกย่อย (ฟุรูอ์) นั้นไม่เป็นอันตรายแต่อย่างใด ในอุมมะฮ์ไม่มีความเกลียดชัง ความเป็นศัตรู หรือการแบ่งพรรคแบ่งพวกที่การปกครองต้องหมุนไปตามดังที่เป็นอยู่ในที่อื่น ๆ แต่สิ่งที่จำเป็นคือการค้นคว้า การกลั่นกรองตรวจสอบ การปรึกษาหารือ และการให้คำตักเตือน เรื่องใดที่มีตัวบทระบุไว้ ก็ไม่มีการอิจญ์ติฮาดในเรื่องนั้น ส่วนเรื่องใดที่ไม่มีตัวบทระบุไว้ ก็ให้ถือตามการตัดสินใจของผู้ปกครองซึ่งอุมมะฮ์จะรวมเป็นหนึ่งเดียวบนการตัดสินใจนั้น และไม่มีสิ่งใดเหนือไปกว่านี้อีก

การเคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ

وَشَاوِرْهُمْ فِى ٱلْأَمْرِ

وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ

เป็นสิทธิของประชาชาติอิสลามที่จะตรวจสอบผู้ปกครองอย่างละเอียดที่สุด และเสนอแนะต่อเขาในสิ่งที่ประชาชาติเห็นว่าเป็นความดี ส่วนผู้ปกครองมีหน้าที่ต้องปรึกษาหารือกับประชาชาติ เคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ และยึดเอาสิ่งที่ดีจากความคิดเห็นของประชาชาติ อัลลอฮ์ได้ทรงบัญชาผู้ปกครองทั้งหลายให้กระทำเช่นนั้น โดยตรัสว่า «และจงปรึกษาหารือกับพวกเขาในกิจการทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:159) และพระองค์ทรงยกย่องบรรดาผู้ศรัทธาในเรื่องนี้ โดยตรัสว่า «และกิจการของพวกเขานั้นเป็นการปรึกษาหารือกันระหว่างพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:38)

فإن رأيتموني على حق فأعينوني وإن رأيتموني على باطل فسددوني أو قوموني

من رأى فيّ اعوجاجاً فليقومه

ซุนนะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และของบรรดาเคาะลีฟะฮ์ผู้ทรงธรรมผู้ได้รับทางนำภายหลังท่านก็ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในเรื่องนี้ เมื่อมีกิจการใดมาถึง พวกเขาจะรวบรวมผู้มีความคิดเห็นจากบรรดามุสลิมมาปรึกษาหารือ และยอมรับความคิดเห็นที่ถูกต้องของคนเหล่านั้น ยิ่งกว่านั้น พวกเขายังเรียกร้องและกระตุ้นให้คนเหล่านั้นแสดงความคิดเห็นด้วย ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) กล่าวว่า «หากพวกท่านเห็นว่าฉันอยู่บนความจริง ก็จงช่วยเหลือฉัน และหากพวกท่านเห็นว่าฉันอยู่บนความเท็จ ก็จงชี้แนะให้ฉันถูกต้องหรือจงดัดฉันให้ตรง» และท่านอุมัร อิบนุลค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «ผู้ใดเห็นความคดเคี้ยวในตัวฉัน ก็จงดัดฉันให้ตรงเถิด»

(ระบอบอิสลาม) ในเรื่องนี้มิได้ใส่ใจกับรูปแบบหรือชื่อเรียก ตราบใดที่หลักการพื้นฐานเหล่านี้ได้บรรลุผล อันเป็นหลักการที่การปกครองจะดีงามไม่ได้หากปราศจากมัน และตราบใดที่หลักการเหล่านี้ถูกนำไปปฏิบัติในลักษณะที่รักษาดุลยภาพไว้ และไม่ปล่อยให้ฝ่ายหนึ่งข่มเหงอีกฝ่ายหนึ่ง ดุลยภาพนี้ไม่อาจรักษาไว้ได้หากปราศจากมโนสำนึกที่มีชีวิตชีวาและความรู้สึกที่แท้จริงถึงความศักดิ์สิทธิ์ของคำสอนเหล่านี้ และความตระหนักว่าการพิทักษ์รักษาและธำรงคำสอนเหล่านี้ไว้คือความสำเร็จในดุนยาและความรอดพ้นในอาคิเราะฮ์ สิ่งนี้คือสิ่งที่ศัพท์สมัยใหม่เรียกว่า (จิตสำนึกแห่งชาติ) หรือ (วุฒิภาวะทางการเมือง) หรือ (การอบรมความรักชาติ) หรือถ้อยคำทำนองนี้ ซึ่งทั้งหมดล้วนกลับไปสู่สัจธรรมเดียวกัน นั่นคือความเชื่อมั่นในความเหมาะสมของระบอบ และความรู้สึกถึงประโยชน์ของการรักษามันไว้ ... เพราะตัวบทเพียงลำพังไม่อาจยกระดับประชาชาติทั้งมวลให้รุ่งเรืองได้ เช่นเดียวกับที่กฎหมายย่อมไร้ประโยชน์หากไม่มีผู้พิพากษาที่ยุติธรรมและสุจริตนำไปบังคับใช้

ในชีวิตยุคปัจจุบันของเรา เราได้นำระบอบรัฐสภานี้เข้ามาจากยุโรป ซึ่งรัฐบาลของเราในขณะนี้ดำรงอยู่ภายใต้ร่มเงาของมัน เราได้ร่างรัฐธรรมนูญของเราบนพื้นฐานของมัน และได้เปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญนี้ครั้งหนึ่งในนามของมันเช่นกัน และเราได้ประสบกับผลลัพธ์ของมันมากมาย แล้วระบอบนี้สอดคล้องกับอิสลามมากน้อยเพียงใด? และเราได้รับประโยชน์จากมันมากน้อยเพียงใดตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมานี้?

นั่นคือสิ่งที่เราจะกล่าวถึงต่อไป อินชาอัลลอฮ์

ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

أَفَحُكْمَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾

«พวกเขาแสวงหาข้อตัดสินแบบญาฮิลียะฮ์กระนั้นหรือ? และผู้ใดเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการตัดสิน สำหรับกลุ่มชนที่เชื่อมั่นอย่างแน่วแน่» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:50)

ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ในบทความก่อนหน้านี้ว่า เสาหลักที่ระบบการปกครองแบบอิสลามตั้งอยู่นั้นมีสามประการ คือ

(ก) ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

(ข) เอกภาพของประชาชาติ

(ค) การเคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ

أيها الناس قد وليت عليكم ، ولولا رجاء أن أكون خيركم لكم ، وأقواكم عليكم ، وأشدكم اضطلاعا بما ينوب من مهم أموركم ، ما توليت ذلك منكم ، وكفي عمر مُهماً محزنا انتظار موافقة الحساب ، يأخذ حقوقكم كيف أخذها ووضعها أين أضعها ، وبالسير منكم كيف أسير فربى المستعان

لو أن جملاً هلك ضياعاً بشط الفرات لخشيت أن يسأل الله عنه آل الخطاب

ระบบนี้ได้ปรากฏเป็นจริงในรูปแบบที่สมบูรณ์ที่สุดในยุคของคุละฟาอ์อัร-รอชิดีนหลังจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พวกท่านตระหนักอย่างเต็มที่ถึงภาระรับผิดชอบที่ถูกวางไว้บนบ่าของพวกท่าน ในฐานะผู้ปกครองที่ต้องรับผิดชอบต่อผู้อยู่ใต้การปกครองของตน สิ่งนี้ปรากฏในทุกคำพูดและการกระทำของพวกท่าน เพียงพอแล้วที่ท่านจะได้อ่านสิ่งที่อุมัร อิบนุล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) กล่าวไว้เมื่อท่านขึ้นดำรงตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์ และสิ่งที่อุมัร อิบนุ อับดิลอะซีซ กล่าวไว้เมื่อท่านขึ้นดำรงตำแหน่งเช่นกัน ทั้งนี้ ชีวประวัติของทั้งสองท่านก็สอดคล้องกับคำพูดของพวกท่าน ท่านอุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า «โอ้ประชาชนทั้งหลาย แท้จริงฉันได้รับแต่งตั้งให้ปกครองพวกท่านแล้ว หากมิใช่เพราะความหวังว่าฉันจะเป็นผู้ที่ดีที่สุดสำหรับพวกท่าน เข้มแข็งที่สุดในการดูแลพวกท่าน และสามารถแบกรับภาระในกิจการสำคัญของพวกท่านได้มากที่สุดแล้ว ฉันก็จะไม่รับตำแหน่งนี้จากพวกท่าน และเพียงพอแล้วที่อุมัรจะต้องกังวลโศกเศร้าเฝ้ารอการสอบสวนว่า เขาจะเอาสิทธิของพวกท่านมาอย่างไร จะนำไปวางไว้ที่ใด และจะปฏิบัติต่อพวกท่านอย่างไร พระผู้อภิบาลของฉันเท่านั้นคือผู้ที่ถูกขอความช่วยเหลือ» เพราะอุมัรนั้นไม่อาจไว้วางใจในพลังหรืออุบายใด ๆ ได้เลย หากอัลลอฮ์ผู้ทรงเกียรติและสูงส่งมิได้ทรงช่วยเหลือเขาด้วยความเมตตา ความช่วยเหลือ และการสนับสนุนของพระองค์ และท่านเคยกล่าวว่า «หากอูฐตัวหนึ่งตายอย่างสูญเปล่าที่ริมฝั่งแม่น้ำยูเฟรติส ฉันเกรงว่าอัลลอฮ์จะทรงสอบถามวงศ์ตระกูลอัล-ค็อฏฏ็อบเกี่ยวกับมัน»

ส่วนอุมัร อิบนุ อับดิลอะซีซ กล่าวไว้ในคุฏบะฮ์ของท่านว่า «อัมมาบะอ์ดุ แท้จริงไม่มีนบีคนใดหลังจากนบีของพวกท่าน ﷺ และไม่มีคัมภีร์ใดหลังจากคัมภีร์ที่ถูกประทานแก่ท่าน พึงรู้เถิดว่า สิ่งที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกียรติและสูงส่งทรงอนุมัตินั้นเป็นที่อนุมัติจนถึงวันกิยามะฮ์ และสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงห้ามนั้นเป็นที่ต้องห้ามจนถึงวันกิยามะฮ์ พึงรู้เถิดว่า ฉันมิใช่ผู้บัญญัติตัดสิน แต่ฉันเป็นเพียงผู้บังคับใช้ พึงรู้เถิดว่า ฉันมิใช่ผู้ที่ดีที่สุดในหมู่พวกท่าน แต่ฉันเป็นเพียงชายคนหนึ่งในหมู่พวกท่าน เพียงแต่อัลลอฮ์ทรงให้ฉันแบกภาระที่หนักที่สุดในหมู่พวกท่าน»

เมื่อมีการนำพาหนะประจำตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์มาให้ท่านหลังจากฝังศพสุลัยมาน อิบนุ อับดิลมะลิก ท่านได้สั่งให้นำพาหนะเหล่านั้นออกไป แล้วขี่ล่อของท่านกลับไปยังบ้าน มุซาฮิม คนรับใช้ของท่านได้เข้าไปหาท่านและกล่าวว่า "โอ้อะมีรุลมุอ์มินีน ท่านคงกำลังกังวลใจอยู่กระมัง?" ท่านตอบว่า «เพราะเรื่องเช่นนี้ที่ได้ตกมาอยู่กับฉัน ฉันจึงกังวลใจ ไม่มีผู้ใดในประชาชาติของมุฮัมมัด ไม่ว่าจะอยู่ทางตะวันออกหรือตะวันตก เว้นแต่เขามีสิทธิที่ฉันจำเป็นต้องส่งมอบให้แก่เขา โดยที่เขาไม่ต้องเขียนจดหมายมาถึงฉันในเรื่องนั้น และไม่ต้องมาเรียกร้องจากฉัน»

من أتاكم وأمركم جميع يريد أن

ประชาชาติในครั้งนั้นเป็นเอกภาพด้วยการยึดมั่นในศาสนา ด้วยความเชื่อมั่นในความประเสริฐของบทบัญญัติที่ศาสนานำมา และด้วยการปฏิบัติตามคำสั่งของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ รวมถึงการที่ท่านเคร่งครัดในเรื่องเอกภาพ ถึงขั้นสั่งให้ประหารผู้ที่แยกตัวออกจากญะมาอะฮ์หรือออกจากการเชื่อฟัง โดยท่านกล่าวว่า «ผู้ใดมาหาพวกท่าน ขณะที่กิจการของพวกท่านเป็นหนึ่งเดียวกัน โดยเขาต้องการที่จะ…

يشق عصاكم فاضربوه بالسيف كائنا من كان

من خرج على الطاعة وخالف الجماعة فمات ، مات ميتة جاهلية ، ومن قاتل تحت راية عميّة يغضب لعصبة أو يدعو إلى عصبة ، أو ينصر عصبة ، فقتل ، فقتلة جاهلية . ومن خرج على أمتي يضرب برها وفاجرها ولا يتحاشى من مؤمنها ، ولا يفي ذا عهد عهده ، فليس منى ولست منه

…ทำลายความเป็นปึกแผ่นของพวกท่าน ก็จงฟันเขาด้วยดาบ ไม่ว่าเขาจะเป็นใครก็ตาม» และดังที่ท่านได้กล่าวไว้ว่า «ผู้ใดออกจากการภักดีและแยกตัวออกจากญะมาอะฮ์แล้วเสียชีวิตลง เขาก็ตายอย่างการตายแบบญาฮิลียะฮ์ ผู้ใดสู้รบภายใต้ธงที่มืดบอด โกรธแค้นเพื่อพวกพ้อง หรือเรียกร้องไปสู่พวกพ้อง หรือช่วยเหลือพวกพ้อง แล้วเขาถูกสังหาร การถูกสังหารของเขาก็เป็นการถูกสังหารแบบญาฮิลียะฮ์ และผู้ใดออกมาต่อต้านประชาชาติของฉัน ฟันฟาดทั้งคนดีและคนชั่วของพวกเขา ไม่ละเว้นแม้แต่ผู้ศรัทธาในหมู่พวกเขา และไม่รักษาสัญญาของผู้ที่มีพันธสัญญา เขาก็ไม่ใช่พวกของฉัน และฉันก็ไม่ใช่พวกของเขา»

เจตนารมณ์ของประชาชาติก็เป็นสิ่งที่ได้รับความเคารพและให้ความสำคัญเช่นกัน ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) ไม่เคยตัดสินดำเนินการเรื่องใดกับผู้คน เว้นแต่หลังจากที่ได้ปรึกษาหารือกับพวกเขาแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องที่ไม่มีตัวบทระบุไว้ ท่านอุมัร อิบนุลค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ก็เช่นเดียวกัน ท่านได้กำหนดให้การเลือกเคาะลีฟะฮ์ภายหลังท่านเป็นการปรึกษาหารือ (ชูรอ) ในหมู่บุคคลทั้งหกคน ซึ่งท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ วะฟาตไปในขณะที่ท่านพึงพอใจต่อพวกเขา

ข้าพเจ้ายังได้กล่าวไว้ในถ้อยแถลงครั้งก่อนด้วยว่า เราได้ลอกเลียนระบบผู้แทนนี้ ซึ่งรัฐบาลของเราดำเนินอยู่ภายใต้ร่มเงาของมันมาจากยุโรป แล้วระบบนี้สอดคล้องกับอิสลามมากน้อยเพียงใด? และเราได้รับประโยชน์อะไรจากมันบ้าง นับตั้งแต่ที่มันถูกนำมาใช้ในยุคหลังสุดในประเทศของเราจนถึงปัจจุบัน ซึ่งเป็นระยะเวลาเกือบหนึ่งในสี่ศตวรรษแล้ว?

จุดยืนของอิสลามต่อระบบผู้แทนและรัฐธรรมนูญอียิปต์

บรรดานักวิชาการด้านนิติศาสตร์รัฐธรรมนูญกล่าวว่า ระบบผู้แทนตั้งอยู่บนหลักความรับผิดชอบของผู้ปกครอง อำนาจของประชาชาติ และการเคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ และไม่มีสิ่งใดในระบบนี้ที่ขัดขวางความเป็นเอกภาพของประชาชาติและการรวมเป็นหนึ่งของถ้อยคำ อีกทั้งการแตกแยกและความขัดแย้งก็ไม่ใช่เงื่อนไขของระบบนี้ แม้ว่าบางคนในหมู่พวกเขาจะกล่าวว่า หนึ่งในเสาหลักของระบบผู้แทนแบบรัฐสภาคือระบบพรรคการเมือง แต่หากสิ่งนี้เป็นเพียงจารีตปฏิบัติ มันก็ไม่ใช่หลักการพื้นฐานในการตั้งอยู่ของระบบนี้ เพราะสามารถนำระบบนี้ไปปฏิบัติได้โดยไม่ต้องมีระบบพรรคการเมืองนี้ และโดยไม่กระทบต่อหลักการพื้นฐานของมัน

ด้วยเหตุนี้ ในหลักการของระบบผู้แทนนี้จึงไม่มีสิ่งใดที่ขัดแย้งกับหลักการที่อิสลามได้วางไว้สำหรับระบบการปกครอง และด้วยการพิจารณาเช่นนี้ ระบบนี้จึงไม่ได้ห่างไกลจากระบบอิสลามและไม่ใช่สิ่งแปลกแยกจากมัน และด้วยการพิจารณาเช่นนี้ เราก็สามารถกล่าวได้อย่างมั่นใจเช่นกันว่า หลักการพื้นฐานที่รัฐธรรมนูญอียิปต์ตั้งอยู่นั้นไม่ขัดแย้งกับหลักการของอิสลาม และไม่ได้ห่างไกลจากระบบอิสลามหรือเป็นสิ่งแปลกแยกจากมัน ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ร่างรัฐธรรมนูญอียิปต์ แม้จะร่างขึ้นโดยอาศัยหลักการและแนวคิดทางรัฐธรรมนูญที่ทันสมัยและก้าวหน้าที่สุด แต่พวกเขาก็ได้ระมัดระวังไม่ให้ตัวบทใด ๆ ในรัฐธรรมนูญขัดแย้งกับหลักการของอิสลาม ดังนั้นตัวบทเหล่านั้นจึงมีทั้งที่สอดคล้องกับหลักการอิสลามอย่างชัดแจ้ง เช่น ตัวบทที่ระบุว่า «ศาสนาของรัฐ…

อิสลาม) หรือสามารถตีความได้ในลักษณะที่ไม่ขัดแย้งกับอิสลาม เช่น บทบัญญัติที่ว่า (เสรีภาพในการนับถือความเชื่อได้รับการคุ้มครอง)

ข้าพเจ้าขอชี้ให้เห็นในที่นี้ถึงความแตกต่างระหว่างรัฐธรรมนูญกับกฎหมายที่ศาลใช้ในการพิจารณาคดี เพราะกฎหมายเหล่านี้จำนวนมากขัดแย้งอย่างชัดแจ้งกับสิ่งที่อิสลามได้นำมา และนั่นเป็นอีกหัวข้อหนึ่งที่เราจะกล่าวถึงในที่อันควรของมัน อินชาอัลลอฮ์

แม้ว่าระบอบรัฐสภาและรัฐธรรมนูญอียิปต์ในหลักการพื้นฐานของทั้งสองจะไม่ขัดแย้งกับสิ่งที่อิสลามได้วางไว้ในระบอบการปกครอง แต่เราขอประกาศอย่างชัดแจ้งว่า มีความบกพร่องในถ้อยคำของรัฐธรรมนูญ มีความเลวร้ายในการนำไปปฏิบัติ และมีความหละหลวมในการปกป้องหลักการพื้นฐานที่อิสลามได้นำมาและรัฐธรรมนูญตั้งอยู่บนหลักการนั้น ทั้งหมดนี้ได้นำไปสู่สิ่งที่เราร้องเรียนอยู่ คือความปั่นป่วนที่เราประสบอยู่ในชีวิตแบบรัฐสภาทั้งหมดนี้

และเราจะกล่าวถึงข้อความโดยย่อนี้พร้อมคำอธิบายพอสมควร

ตำแหน่งเสนาบดี (อัล-วิซาเราะฮ์)

ส่วนเรื่องความรับผิดชอบของผู้ปกครองนั้น หลักเดิมในระบบอิสลามคือ ผู้รับผิดชอบได้แก่ประมุขแห่งรัฐ ไม่ว่าเขาจะเป็นผู้ใดก็ตาม เขามีสิทธิ์ดำเนินการ และเขาต้องรับผิดชอบต่อประชาชาติในการดำเนินการของเขา หากเขาทำดี ประชาชาติก็ช่วยเหลือเขา และหากเขาทำไม่ดี ประชาชาติก็ลุกขึ้นต่อต้านเขา และไม่มีสิ่งใดในอิสลามห้ามมิให้ประมุขแห่งรัฐมอบอำนาจให้ผู้อื่นใช้อำนาจนี้และแบกรับความรับผิดชอบนี้ ดังที่เป็นที่รู้จักกันในนาม (เสนาบดีผู้ได้รับมอบอำนาจ) ในหลายยุคสมัยของอิสลาม และบรรดานักนิติศาสตร์มุสลิมก็ได้ผ่อนปรนและอนุญาตในเรื่องนี้ตราบใดที่มีประโยชน์อยู่ในนั้น หลักการในเรื่องเช่นนี้คือการคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม อัล-มาวัรดีย์ได้กล่าวไว้ในหนังสือ อัล-อะห์กาม อัส-สุลฏอนิยะฮ์ ว่า

وَٱجْعَل لِّى وَزِيرًا مِّنْ أَهْلِى ﴿٢٩﴾ هَـٰرُونَ أَخِى ﴿٣٠﴾ ٱشْدُدْ بِهِۦٓ أَزْرِى ﴿٣١﴾ وَأَشْرِكْهُ فِىٓ أَمْرِى ﴿٣٢﴾

(ตำแหน่งเสนาบดีมีสองประเภท คือ เสนาบดีผู้ได้รับมอบอำนาจ (วิซาเราะฮ์ ตัฟวีฎ) และเสนาบดีฝ่ายปฏิบัติการ (วิซาเราะฮ์ ตันฟีซ) ส่วนเสนาบดีผู้ได้รับมอบอำนาจนั้น คือการที่อิหม่ามแต่งตั้งเสนาบดีซึ่งท่านมอบหมายให้บริหารกิจการต่าง ๆ ตามความเห็นของเขา และให้ดำเนินการไปตามผลการวินิจฉัย (อิจญ์ติฮาด) ของเขา การอนุญาตให้มีตำแหน่งเสนาบดีประเภทนี้ไม่ใช่สิ่งต้องห้าม อัลลอฮ์ตะอาลาได้ตรัสเล่าถึงนบีของพระองค์ (อะลัยฮิสสลาม) ว่า «และขอพระองค์ทรงให้มีผู้ช่วยเหลือแก่ข้าพระองค์คนหนึ่งจากครอบครัวของข้าพระองค์ คือฮารูนพี่ชายของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงเสริมพลังของข้าพระองค์ด้วยเขา และให้เขามีส่วนร่วมในกิจการของข้าพระองค์» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:29-32) เมื่อสิ่งนี้เป็นที่อนุญาตในตำแหน่งนบี ก็ย่อมเป็นที่อนุญาตยิ่งกว่าในตำแหน่งอิมามะฮ์ เพราะสิ่งที่ถูกมอบหมายแก่อิหม่ามในการบริหารประชาชาตินั้น เขาไม่สามารถดำเนินการเองได้ทั้งหมด เว้นแต่ด้วยการแต่งตั้งผู้ทำหน้าที่แทน และการที่เสนาบดีผู้ร่วมกับเขาในการบริหารทำหน้าที่แทนเขานั้น ย่อมถูกต้องกว่าการที่เขาดำเนินกิจการต่าง ๆ แต่เพียงลำพัง เพื่อเขาจะได้อาศัยเสนาบดีเป็นกำลังเสริมแก่ตนเอง และด้วยสิ่งนี้ เขาจะห่างไกลจากความผิดพลาดยิ่งกว่า และป้องกันความบกพร่องได้ดีกว่า)

ประเด็นหลักของความรับผิดชอบนี้ในระบบรัฐสภาคือ ผู้ที่ต้องรับผิดชอบได้แก่คณะรัฐมนตรี ซึ่งรับผิดชอบแทนประมุขแห่งรัฐ รัฐธรรมนูญอียิปต์และรัฐธรรมนูญอังกฤษต่างยึดถือหลักการนี้ โดยทั้งสองฉบับระบุไว้อย่างชัดแจ้งถึงความรับผิดชอบของคณะรัฐมนตรี และให้ประมุขแห่งรัฐพ้นจากความรับผิดชอบทั้งปวง ถือว่าเขาไม่อาจกระทำผิด และถือว่าตัวตนของเขาได้รับความคุ้มครอง ไม่อาจถูกล่วงละเมิดได้

อย่างไรก็ตาม ในระบบรัฐสภาไม่มีข้อห้ามที่ประมุขแห่งรัฐจะรับภาระความรับผิดชอบเอง และให้ถือว่าคณะรัฐมนตรีขึ้นตรงต่อเขาในเรื่องนั้น ดังที่รัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกากำหนดไว้ ที่น่าแปลกคือตำราฟิกฮ์อิสลามก็กล่าวถึงรูปแบบนี้ไว้เช่นกัน โดยเรียกตำแหน่งรัฐมนตรีประเภทนี้ว่า "วิซาเราะฮ์อัต-ตันฟีซ" (ตำแหน่งวะซีรฝ่ายบริหารปฏิบัติการ) อัล-มาวัรดีย์กล่าวไว้ในหนังสือของท่าน "อัล-อะห์กาม อัส-สุลฏอนิยยะฮ์" ว่า «ส่วนตำแหน่งวะซีรฝ่ายบริหารปฏิบัติการนั้น อำนาจของตำแหน่งนี้อ่อนกว่า และเงื่อนไขของมันก็น้อยกว่า เพราะการพิจารณาในตำแหน่งนี้จำกัดอยู่เพียงความเห็นและการบริหารจัดการของอิมาม วะซีรผู้นี้เป็นสื่อกลางระหว่างอิมามกับราษฎรและเหล่าเจ้าเมือง เขาทำหน้าที่ถ่ายทอดคำสั่งที่อิมามสั่งการ ปฏิบัติตามสิ่งที่อิมามกล่าวไว้ และดำเนินการตามสิ่งที่อิมามตัดสิน…» ไม่ต้องสงสัยเลยว่า สิ่งนี้แสดงถึงความกว้างขวางของเนื้อหาฟิกฮ์อิสลาม ความยืดหยุ่น และความเหมาะสมของมันสำหรับทุกยุคทุกสมัยและทุกสถานที่

ความคลุมเครือของรัฐธรรมนูญอียิปต์

เหล่านี้คือหลักการของทั้งระบบอิสลามและระบบรัฐสภาในเรื่อง "ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง" แล้วพวกเราในอียิปต์ได้ทำอะไรไปบ้าง? เราหยุดอยู่เพียงครึ่งทาง ทั้งในด้านตัวบทและการนำไปปฏิบัติ รัฐธรรมนูญของเราบัญญัติเรื่องนี้ไว้อย่างคลุมเครือและรวบรัด ไม่ชัดเจนและไม่มีรายละเอียด ทั้งที่มันเป็นประเด็นที่สำคัญที่สุดในการกำหนดลักษณะของชีวิตทางรัฐสภาและทางอิสลามที่เราดำเนินอยู่ เพื่ออธิบายเรื่องนี้ ข้าพเจ้าจะยกข้อความที่ศาสตราจารย์สองท่านเขียนไว้ คือ ดร.อิบรอฮีม มัดกูร สมาชิกวุฒิสภาอียิปต์ และศาสตราจารย์มีร์ริต ฆอลี ในบันทึกของทั้งสองท่านชื่อ "ระบบใหม่" ภายใต้หัวข้อ "รัฐธรรมนูญและความคลุมเครือของมัน" ว่า

{ส่วนปัจจัยประการแรก สรุปได้ว่า รัฐธรรมนูญของเรา แม้จะมีความละเอียดรอบคอบและถ้อยคำที่รัดกุม แต่ก็ตกอยู่ในความคลุมเครือแบบเดียวกับที่รัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ประสบมา และละเลยประเด็นที่สำคัญที่สุดในการปกครองระบบรัฐสภาโดยไม่ได้กำหนดไว้อย่างเพียงพอ ซึ่งเราหมายถึงอำนาจของรัฐมนตรีและความเชื่อมโยงของพวกเขากับประชาชนที่มีผู้แทนราษฎรเป็นตัวแทนในด้านหนึ่ง และการกำกับดูแลบริการต่าง ๆ ที่ส่งถึงประชาชนผ่านหน่วยงานและฝ่ายบริหารต่าง ๆ ในอีกด้านหนึ่ง นอกจากนี้ยังกล่าวอย่างรวบรัดจนบกพร่องในการอธิบายจุดยืนของพวกเขาต่อประมุขแห่งรัฐและกษัตริย์แห่งประเทศ โดยพอใจเพียงการใช้ถ้อยคำที่สามารถตีความไปได้ทุกทางตามที่ต้องการ เป็นที่ชัดเจนว่าคณะรัฐมนตรีคือกระดูกสันหลังของโครงสร้างระบบรัฐสภาใหม่ เป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร และเป็นแหล่งที่มาของชีวิตและความเคลื่อนไหวในระบบที่มุ่งเคารพอำนาจของประชาชน ควบคู่กับการบริหารกิจการของรัฐอย่างรัดกุมและรวดเร็ว และเมื่อเราย้อนกลับไปดูรัฐธรรมนูญ เราพบว่าสิ่งที่บัญญัติไว้เกี่ยวกับประเด็นอันละเอียดอ่อนนี้แทบจะไม่เกินสามบรรทัด ซึ่งล้วนแต่คลุมเครือและกว้าง ๆ ทั้งสิ้น

โดยได้บัญญัติไว้ในมาตรา 29 ว่า (อำนาจบริหารเป็นของพระมหากษัตริย์ภายในขอบเขตของรัฐธรรมนูญนี้) และในมาตรา 48 ว่า (พระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจของพระองค์โดยผ่านคณะรัฐมนตรีของพระองค์) และในมาตรา 49 ว่า (พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งรัฐมนตรีของพระองค์และทรงปลดพวกเขา) และในมาตรา 57 ว่า (คณะรัฐมนตรีของพระองค์เป็นผู้มีอำนาจกำกับดูแลกิจการของรัฐ) และในมาตรา 61 ว่า (รัฐมนตรีต้องรับผิดชอบร่วมกันต่อสภาผู้แทนราษฎรในนโยบายทั่วไปของรัฐ และแต่ละคนต้องรับผิดชอบต่อการงานในกระทรวงของตน) และในมาตรา 63 ว่า (พระบรมราชโองการของพระมหากษัตริย์ ไม่ว่าจะเป็นวาจาหรือลายลักษณ์อักษร ไม่ทำให้รัฐมนตรีพ้นจากความรับผิดชอบไม่ว่ากรณีใด ๆ ทั้งสิ้น) }

นั่นคือบทบัญญัติโดยประมาณทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ และเราไม่คิดว่าในบทบัญญัติเหล่านั้นจะมีสิ่งใดที่เพียงพอเลยแม้แต่น้อยต่อการแก้ไขปัญหาใด ๆ ในบรรดาปัญหาที่เราได้กล่าวถึงไปแล้ว

หลังจากนั้นทั้งสองท่านได้อธิบายและยกตัวอย่างอย่างกว้างขวาง ซึ่งเป็นการขยายความรายละเอียดของความหมายต่าง ๆ ที่ได้กล่าวมาข้างต้น... ประเด็นสำคัญก็คือ จุดนี้ซึ่งเป็นแก่นของเรื่องทั้งหมด จำเป็นต้องได้รับการอธิบายให้ชัดเจนและวางหลักให้มั่นคง เพราะมันคือหลักการข้อแรกของ (ระบบอิสลาม) และระบบผู้แทนเช่นเดียวกัน หากปราศจากสิ่งนี้แล้ว กิจการทั้งหลายย่อมไม่อาจดำเนินไปอย่างถูกต้องหรือปลอดภัยได้

เอกภาพของอุมมะฮ์

فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ ۚ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً

«ดังนั้นจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา โดยละทิ้งสัจธรรมที่ได้มายังเจ้า สำหรับแต่ละประชาชาติในหมู่พวกเจ้านั้น เราได้กำหนดบทบัญญัติและแนวทางไว้แล้ว และหากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ แน่นอนพระองค์ย่อมทรงทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติเดียวกัน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48)

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تُطِيعُوا فَرِيقًا مِّنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿١٠٠﴾

لا ترجعوا بعدى كفاراً يضرب بعضكم وجوه بعض

ส่วนเรื่องเอกภาพของอุมมะฮ์นั้น ข้าพเจ้าได้ชี้แจงแล้วว่า อิสลามอันเที่ยงตรงถือว่าเอกภาพเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องมีโดยพื้นฐาน และถือว่ามันเป็นส่วนสำคัญอันเป็นรากฐานในชีวิตของสังคมมุสลิม ซึ่งจะผ่อนปรนไม่ได้ไม่ว่ากรณีใด ๆ เพราะอิสลามถือว่าเอกภาพเป็นสิ่งที่ควบคู่กับอีมาน «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10) ขณะเดียวกันก็ถือว่าความขัดแย้งและการแตกแยกเป็นสิ่งที่ควบคู่กับการปฏิเสธศรัทธา ดังที่พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย หากพวกเจ้าเชื่อฟังกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ พวกเขาก็จะทำให้พวกเจ้ากลับเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาหลังจากที่พวกเจ้ามีอีมานแล้ว» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:100) หมายถึง หลังจากที่พวกเจ้าเป็นเอกภาพกันแล้ว กลับกลายเป็นผู้ที่แตกแยกกัน ดังที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าได้กลับไปเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาภายหลังจากฉัน โดยที่บางคนในหมู่พวกท่านตีหน้าของอีกบางคน» ท่านได้ใช้คำว่ากุฟร์ (การปฏิเสธศรัทธา) แทนการแตกแยก ความขัดแย้ง และการที่บางคนตีหน้าของอีกบางคน

และข้าพเจ้าเชื่อว่า การปกครองแบบผู้แทน ไม่ว่าจะเป็นแบบรัฐสภาหรือไม่ใช่รัฐสภาก็ตาม ไม่ได้ปฏิเสธเอกภาพนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากรูปแบบของชีวิตทางสังคมเป็นแบบเดียวกันทั้งในหลักการพื้นฐานและแนวทางทั่วไป ดังเช่นสภาพของอุมมะฮ์อิสลามทั้งหมดในยุคปัจจุบัน แต่ทว่าความเป็นพรรคการเมือง การแตกแยก และความขัดแย้ง ได้ติดตามระบบผู้แทนนี้

ในยุโรปและที่อื่น ๆ เพราะระบบนี้ถือกำเนิดขึ้นบนซากปรักหักพังของระบบเดิม ความขัดแย้งนองเลือดซ้ำแล้วซ้ำเล่าระหว่างประชาชนกับผู้ปกครองคือสาเหตุที่แท้จริงของการกำเนิดระบบนี้ ประกอบกับความหลากหลายของแนวคิดและความแตกต่างทางความเห็น ... ส่วนประชาชาติมุสลิมนั้น อัลลอฮ์ทรงปกป้องพวกเขาจากสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด และทรงคุ้มครองพวกเขาจากความสับสนวุ่นวายนี้ด้วยเอกภาพและความผ่อนปรนของอิสลาม

อย่างไรก็ตาม แม้ในดินแดนที่ระบบรัฐสภาหยั่งรากลึกที่สุด ระบบนี้ก็มิได้ตั้งอยู่บนการแบ่งพรรคแบ่งพวกอย่างเกินเลยเช่นนี้ ในอังกฤษมีเพียงสองพรรคที่ผลัดกันขึ้นปกครอง การแบ่งพรรคของทั้งสองแทบจะเป็นเรื่องภายในล้วน ๆ และประเด็นสำคัญระดับชาติก็รวมทั้งสองพรรคไว้ด้วยกันเสมอ ในประเด็นเหล่านั้นท่านจะไม่พบร่องรอยของการแบ่งพรรคแบ่งพวกเลย อเมริกาก็เช่นกัน มีเพียงสองพรรค ซึ่งเราแทบไม่ได้ยินเรื่องราวของทั้งสองเลยนอกจากในฤดูการเลือกตั้ง นอกเหนือจากนั้นก็ไม่มีการแบ่งพรรคแบ่งพวกและไม่มีพรรคการเมืองใด ๆ ส่วนประเทศที่ระบบพรรคการเมืองพัฒนาไปไกลและมีการตั้งพรรคมากเกินขอบเขต ก็ได้ลิ้มรสผลร้ายของมันทั้งในยามสงครามและยามสงบ ฝรั่งเศสคือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของเรื่องนี้

เมื่อเป็นเช่นนี้ และเอกภาพของประชาชาติคือรากฐานในระบบสังคมอิสลาม ซึ่งระบบรัฐสภาก็มิได้ปฏิเสธ จึงเป็นหน้าที่ที่เราต้องเร่งหันมาสู่ความเป็นเอกภาพโดยเร็ว หลังจากที่การแบ่งพรรคแบ่งพวกในอียิปต์ได้ทำลายทั้งพืชผลและเผ่าพันธุ์

พรรคการเมืองของอียิปต์

เป็นที่เห็นพ้องกันแล้วว่าพรรคการเมืองของอียิปต์คือความเลวร้ายอันใหญ่หลวงของมาตุภูมินี้ และเป็นรากเหง้าของความเสื่อมทรามทางสังคมที่เรากำลังเผชิญกับไฟของมันอยู่ในขณะนี้ อีกทั้งพรรคเหล่านี้มิใช่พรรคการเมืองที่แท้จริงตามความหมายที่รู้จักกันในประเทศใด ๆ ของโลก พรรคเหล่านี้ไม่ใช่อะไรมากไปกว่าการแตกแยกต่อเนื่องเป็นทอด ๆ ซึ่งเกิดจากความขัดแย้งส่วนตัวระหว่างบุคคลจำนวนหนึ่งในหมู่ลูกหลานของประชาชาตินี้ ผู้ซึ่งสถานการณ์ในวันหนึ่งได้เรียกร้องให้พวกเขาพูดในนามของประชาชาติและเรียกร้องสิทธิของชาติ ในทำนองเดียวกัน เป็นที่เห็นพ้องกันแล้วว่าพรรคเหล่านี้ไม่มีนโยบายและไม่มีแนวทาง และไม่มีความแตกต่างกันในเรื่องใดเลยนอกจากในตัวบุคคล หลักฐานของเรื่องนี้ปรากฏชัดในสิ่งที่พวกเขาประกาศเป็นแถลงการณ์เมื่ออยู่นอกอำนาจ และในสิ่งที่ปรากฏในพระราชดำรัสเปิดสภาเมื่อพวกเขาอยู่ในอำนาจ และเนื่องจากพรรคการเมืองคือผู้ส่งสมาชิกวุฒิสภาและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเข้าสู่สภา และเป็นผู้กุมหางเสือการปกครองในชีวิตแบบรัฐสภา จึงเป็นเรื่องชัดเจนอยู่ในตัวว่ากิจการการปกครองจะไม่มีวันเที่ยงตรงได้ ตราบใดที่ผู้กุมหางเสือของมันยังมีสภาพเช่นนี้

คำกล่าวนี้ซึ่งประชาชาติเห็นพ้องต้องกัน ได้ถูกประกาศอย่างตรงไปตรงมาและชัดเจนโดยสมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร นักนิติศาสตร์ และนักกฎหมายรัฐธรรมนูญ ผู้ใดได้อ่านสิ่งที่อัลลูบะฮ์ ปาชา เขียนไว้ในหนังสือของเขา (หลักการแห่งชาติ) หรือที่อุสตาซฮะซัน อัล-ญะดาวีย์ เขียนไว้ในหนังสือของเขา (ข้อบกพร่องของการปกครองในอียิปต์) หรือของนักเขียนท่านอื่น ๆ ก็จะเห็นความจริงของสิ่งที่เรากล่าว ในที่นี้ขอยกเพียงข้อความตอนหนึ่งจากหนังสือของนักนิติศาสตร์รัฐธรรมนูญ อุสตาซซัยยิด ศ็อบรีย์ (หลักกฎหมายรัฐธรรมนูญ) ว่าด้วยพรรคการเมืองของอียิปต์ เขากล่าวว่า: (แท้จริงแล้ว พรรคการเมืองส่วนใหญ่ใน…

…ในอียิปต์ไม่มีนโยบายที่ผู้สนับสนุนจะออกมาปกป้องอีกต่อไป แต่ทุกพรรคกลายเป็นเพียงอดีตรัฐมนตรีคนหนึ่งที่มีผู้สนับสนุนและผู้ติดตาม ผลลัพธ์ข้อนี้มีความสำคัญ เพราะการเลือกตั้งจะไม่ตั้งอยู่บนการเปรียบเทียบระหว่างนโยบาย เนื่องจากนโยบายของทุกพรรคเหมือนกันหมดแล้ว แต่จะตั้งอยู่บนความไว้วางใจในตัวบุคคลหรือการเปรียบเทียบระหว่างบุคคลเหล่านั้น การเลือกตั้งจึงเป็นเรื่องของตัวบุคคล ไม่ใช่เรื่องของพรรคการเมืองตามความหมายที่ชนชาติตะวันตกเข้าใจกัน และเป็นที่ประจักษ์ว่า การที่พรรคการเมืองยังคงอยู่ในสภาพเช่นนี้จะทำให้ประเทศแตกออกเป็นกลุ่มเป็นพรรค และก่อให้เกิดความแตกแยกและการพิพาทระหว่างปัจเจกบุคคลและครอบครัว โดยไม่มีสาเหตุที่เข้าใจได้และไม่มีพื้นฐานที่สมเหตุสมผล)

หากเพิ่มเติมจากนี้ว่า อียิปต์ยังคงเป็นประเทศที่ถูกยึดครองอยู่จนถึงบัดนี้ และผู้ที่ได้ประโยชน์จากความแตกแยกนี้มีเพียงผู้ยึดครองที่แย่งชิงเท่านั้น และหากความขัดแย้งเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ในประชาชาติใดประชาชาติหนึ่ง ซึ่งความจริงแล้วไม่อาจยอมรับได้เลยไม่ว่ากรณีใด ประชาชาติแห่งลุ่มแม่น้ำไนล์ก็ยิ่งต้องการความเป็นเอกภาพในความหมายที่สมบูรณ์ที่สุด เพื่อรวมพลังของตนในการต่อสู้เพื่อเอกราชและในงานปฏิรูปภายใน เมื่อเพิ่มเติมเรื่องทั้งหมดนี้เข้าไป เรื่องนี้ก็ยิ่งร้ายแรงเกินกว่าจะละเลยหรือดูแคลนได้

การยุบพรรคการเมืองอียิปต์

เมื่อเรื่องเป็นเช่นนี้ ข้าพเจ้าก็ไม่ทราบว่าอะไรที่บังคับให้ประชาชนผู้ดีงาม ผู้ต่อสู้ ผู้ยืนหยัดอย่างทรงเกียรตินี้ ต้องมีกลุ่มก้อนและพวกพ้องเหล่านี้ที่เรียกตัวเองว่าพรรคการเมือง?

แท้จริงเรื่องนี้ร้ายแรงยิ่ง บรรดานักปฏิรูปได้พยายามที่จะบรรลุถึงความเป็นเอกภาพ แม้เพียงชั่วคราว เพื่อเผชิญกับสถานการณ์คับขันที่ประเทศกำลังเผชิญอยู่ แต่พวกเขาก็หมดหวังและล้มเหลว เรื่องนี้ไม่อาจรับทางออกแบบครึ่งๆ กลางๆ ได้อีกต่อไป และบัดนี้ไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องยุบพรรคการเมืองเหล่านี้ทั้งหมด และรวมพลังของประชาชาติไว้ในพรรคเดียว ที่ทำงานเพื่อให้ได้มาซึ่งเอกราชและเสรีภาพอย่างสมบูรณ์ และวางรากฐานการปฏิรูปภายในโดยรวม จากนั้นเหตุการณ์ต่างๆ จะกำหนดแนวทางการจัดระเบียบให้แก่ผู้คนภายใต้ร่มเงาแห่งเอกภาพที่อิสลามกำหนดไว้

การเคารพความคิดเห็นของประชาชาติ

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا

«แท้จริงคำพูดของบรรดาผู้ศรัทธา เมื่อพวกเขาถูกเรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ เพื่อให้ท่านตัดสินระหว่างพวกเขานั้น คือการที่พวกเขากล่าวว่า เราได้ยินแล้ว และเราได้เชื่อฟังแล้ว» (ซูเราะฮ์อันนูร 24:51)

ระบบการเลือกตั้ง

ส่วนเรื่องการเคารพความคิดเห็นของประชาชาติ และความจำเป็นที่ประชาชาติจะต้องมีผู้แทนและมีส่วนร่วมในการปกครองอย่างแท้จริงนั้น อิสลามมิได้กำหนดเงื่อนไขให้ต้องสอบถามความคิดเห็นของปัจเจกชนทุกคนในทุกเหตุการณ์ ซึ่งในศัพท์สมัยใหม่เรียกว่าการลงประชามติทั่วไป แต่ในสภาวการณ์ปกติ อิสลามถือว่าเพียงพอแล้วด้วย (อะฮ์ลุลหัลล์…

และอัล-อักด์) โดยมิได้ระบุตัวพวกเขาด้วยชื่อหรือตัวบุคคล ตามที่ปรากฏจากคำกล่าวของบรรดาฟุกะฮาอ์และการที่พวกเขาให้คุณลักษณะไว้ คุณลักษณะนี้ใช้ได้กับคนสามกลุ่ม ได้แก่

1. บรรดาฟุกะฮาอ์ผู้เป็นมุจญ์ตะฮิด ซึ่งคำกล่าวของพวกเขาเป็นที่ยึดถือในการให้ฟัตวาและการวินิจฉัยบัญญัติทางศาสนา

1. ผู้มีความเชี่ยวชาญในกิจการสาธารณะ

1. ผู้ที่มีภาวะผู้นำหรือตำแหน่งหัวหน้าในหมู่ประชาชนไม่ว่าในรูปแบบใด เช่น ผู้นำของตระกูลและครอบครัว ผู้อาวุโสของชนเผ่า และหัวหน้ากลุ่มต่าง ๆ

คนเหล่านี้ทั้งหมดสามารถรวมอยู่ในคำว่า "อะฮ์ลุลหัลลิวัลอักด์" (ผู้มีอำนาจผูกและแก้) ได้

ระบบผู้แทนสมัยใหม่ได้วางแนวทางในการได้มาซึ่งอะฮ์ลุลหัลลิวัลอักด์ ผ่านระบบการเลือกตั้งและวิธีการต่าง ๆ ของมันที่นักนิติศาสตร์ด้านรัฐธรรมนูญได้วางไว้ และอิสลามก็ไม่ปฏิเสธการจัดระบบเช่นนี้ ตราบใดที่มันนำไปสู่การคัดเลือกอะฮ์ลุลหัลลิวัลอักด์ได้ ซึ่งเรื่องนี้สามารถทำได้โดยง่าย หากระบบการเลือกตั้งใด ๆ ก็ตามคำนึงถึงการกำหนดคุณสมบัติของอะฮ์ลุลหัลลิวัลอักด์ และไม่อนุญาตให้ผู้อื่นที่ไม่มีคุณสมบัติเหล่านั้นเสนอตัวเป็นผู้แทนของประชาชาติ

ข้อบกพร่องของระบบการเลือกตั้งในอียิปต์

พวกเราในอียิปต์ได้ใช้ระบบการเลือกตั้งโดยตรงในบางครั้ง ดังในกฎหมายปี 1923 และใช้ระบบการเลือกตั้งสองชั้นในกฎหมายปี 1930 แต่ทั้งสองระบบในความเป็นจริงแล้วไม่ได้บรรลุเป้าหมายที่มุ่งหวังไว้ และเมื่อนำไปปฏิบัติก็ปรากฏข้อบกพร่องหลายประการที่เราจำเป็นต้องดำเนินการแก้ไขด้วยการปรับปรุงอย่างรอบด้าน ความผิดพลาดในตัวของมันเองนั้นไม่ใช่สิ่งน่าตำหนิ แต่การพึงพอใจกับมัน การดำเนินไปตามมันอย่างต่อเนื่อง และการปกป้องมันต่างหาก คือความผิดพลาดอย่างแท้จริง

ทุกคนต่างตระหนักถึงความบกพร่องของกฎหมายการเลือกตั้งฉบับปัจจุบันในการบรรลุเป้าหมายที่มันถูกตราขึ้น นั่นคือการคัดเลือกคนดีมาเป็นผู้แทนของประชาชาติ และได้มีการวิพากษ์วิจารณ์กฎหมายนี้ในหลายครั้ง ซึ่งเปิดเผยให้เห็นข้อบกพร่องมากมาย ที่สำคัญที่สุดคือสิ่งที่ ดร.ซัยยิด ศ็อบรี ได้กล่าวไว้ในหนังสือของเขา "มะบาดิอุลกอนูนิดดุสตูรี" (หลักกฎหมายรัฐธรรมนูญ) ว่า «กฎหมายนี้ได้สร้างคณะผู้เลือกตั้งที่ไม่สามารถบรรลุจุดประสงค์ของการเลือกตั้งได้ตามที่พึงประสงค์ มันไม่ได้ทำให้แนวคิดเรื่องการเป็นตัวแทนของประชาชาติเกิดขึ้นได้อย่างถูกต้อง และมันไม่สามารถนำไปสู่การจัดตั้งคณะบุคคลที่ทำงานเพื่อประโยชน์ส่วนรวมโดยปลอดจากพันธนาการทั้งปวงได้ ...» หลังจากนั้นเขาได้นำเสนอสถิติที่ละเอียดถี่ถ้วน ซึ่งเขาได้ข้อสรุปจากตัวเลขเหล่านั้นว่า มติต่าง ๆ ของรัฐสภาอียิปต์ในสมัยประชุมต่าง ๆ นั้น มิได้สะท้อนความเห็นของประชาชาติ มิได้สะท้อนความเห็นของคนส่วนใหญ่ในประชาชาติ และมิได้สะท้อนความเห็นของ

…ชนกลุ่มน้อยที่น่านับถือจากบรรดาลูกหลานของประชาชาติ หากแต่สะท้อนความเห็นของคนเพียงส่วนน้อยนิดจากจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด ซึ่งไม่เคยถึง 12% เลยแม้แต่ครั้งเดียว คำอธิบายในเรื่องนี้คือ:

มติต่าง ๆ ของสภาผู้แทนราษฎรปี 1936 แม้จะถูกต้องและมีผลบังคับใช้ตามกฎหมายก็ตาม แต่เป็นตัวแทนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพียง 10.75% เท่านั้น

สภาปี 1929 มีสัดส่วนการเป็นตัวแทน 9.25%

สภาปี 1936 มีสัดส่วน 10.75%

สภาปี 1938 มีสัดส่วน 11.75%

สภาปี 1942 มีสัดส่วน 9.75%

แล้วหลังจากนี้จะกล่าวได้อย่างไรว่า สิ่งนั้นคือการแสดงออกถึงความเห็นของประชาชาติ และเป็นตัวแทนของประชาชาติอย่างถูกต้องแท้จริง?!

การแก้ไขและการปฏิรูป

จำเป็นต้องมีการแก้ไขและปฏิรูปกฎหมายการเลือกตั้ง และแนวทางที่จำเป็นของการปฏิรูปนี้ ได้แก่:

1 - กำหนดคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตัวผู้สมัครเอง หากพวกเขาเป็นตัวแทนของกลุ่มองค์กรต่าง ๆ องค์กรเหล่านั้นก็จำเป็นต้องมีแผนงานที่ชัดเจนและเป้าหมายที่มีรายละเอียด ซึ่งผู้สมัครคนนั้นลงสมัครบนพื้นฐานดังกล่าว และหากพวกเขาไม่ได้เป็นตัวแทนขององค์กรใด ก็จำเป็นที่พวกเขาจะต้องมีคุณสมบัติและแนวทางการปฏิรูปที่ทำให้พวกเขามีความเหมาะสมที่จะลงสมัครเป็นผู้แทนของประชาชาติ และความหมายนี้เกี่ยวพันอย่างมากกับการปฏิรูปพรรคการเมืองในอียิปต์ และสิ่งที่กิจการขององค์กรทางการเมืองในอียิปต์ควรจะเป็น

2 - กำหนดขอบเขตสำหรับการหาเสียงเลือกตั้ง และกำหนดบทลงโทษแก่ผู้ที่ละเมิดขอบเขตเหล่านี้ เพื่อมิให้การหาเสียงล่วงล้ำไปถึงเรื่องครอบครัว บ้านเรือน หรือเรื่องส่วนตัวล้วน ๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับความเหมาะสมของผู้สมัครแต่อย่างใด หากแต่ให้วนเวียนอยู่กับแนวทางและแผนการปฏิรูปเท่านั้น

3 - ปฏิรูปบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และนำระบบการพิสูจน์ตัวบุคคลมาใช้อย่างทั่วถึง เพราะเรื่องบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้กลายเป็นเรื่องน่าประหลาดใจ หลังจากที่อารมณ์ของพรรคการเมืองและผลประโยชน์ของรัฐบาลได้เข้ามาเล่นงานมันตลอดช่วงเวลาที่ต่อเนื่องกันมานี้ และให้กำหนดการลงคะแนนเสียงเป็นภาคบังคับ

4 - กำหนดบทลงโทษที่รุนแรงสำหรับการทุจริตปลอมแปลงไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใดก็ตาม และสำหรับการติดสินบนในการเลือกตั้งด้วยเช่นกัน

5 - และหากเปลี่ยนไปใช้การเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อแทนการเลือกตั้งแบบรายบุคคล ก็จะเป็นการสมควรและดีกว่า เพื่อให้ผู้แทนหลุดพ้นจากแรงกดดันของผู้ที่เลือกพวกเขา และเพื่อให้ผลประโยชน์ส่วนรวมเข้ามาแทนที่ผลประโยชน์ส่วนตัว ทั้งในการประเมินคุณค่าของผู้แทนและในการติดต่อกับพวกเขา

อย่างไรก็ตาม ประตูแห่งการปฏิรูปและการปรับปรุงแก้ไขนั้นมีอยู่มากมาย และนี่เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนเท่านั้น หากความมุ่งมั่นนั้นจริงแท้ หนทางก็จะปรากฏชัด ความผิดพลาดทั้งปวงคือการคงอยู่ในสภาพเช่นนี้และพึงพอใจกับมัน ตลอดจนการละทิ้งความพยายามที่จะปฏิรูป

สภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน

إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ ۚ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا ﴿١٠٥﴾

«แท้จริง เราได้ประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยสัจธรรม เพื่อเจ้าจะได้ตัดสินระหว่างมนุษย์ด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงให้เจ้าเห็น และเจ้าอย่าได้เป็นผู้โต้แย้งแทนบรรดาผู้บิดพลิ้ว» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:105)

ในข้อเขียนก่อนหน้านี้ ข้าพเจ้าได้นำเสนอเสาหลักสามประการของการปกครองที่ดี ไม่ว่าจะในระบอบอิสลามหรือระบอบรัฐสภาก็ตาม ได้แก่

1 – ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

2 – เอกภาพของประชาชาติ

3 – การเคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ

ข้าพเจ้ายังได้ชี้ให้เห็นโดยสังเขปอย่างยิ่งถึงจุดที่คลุมเครือในด้านบทบัญญัติ ตลอดจนความบกพร่องและความเสื่อมทรามในด้านการปฏิบัติ ในรูปแบบการปกครองที่เราได้ทดลองใช้มาตั้งแต่มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญอียิปต์จนถึงปัจจุบัน ผลลัพธ์ของความคลุมเครือ ความบกพร่อง และความเสื่อมทรามเหล่านี้ก็คือ... สภาพที่เราเป็นอยู่ในขณะนี้ ทั้งความสับสน ความกังวล และความระส่ำระสาย ตลอดจนสิ่งที่เราได้ประสบ ทั้งความแตกแยก การแตกร้าว และการกระจัดกระจาย

ความอ่อนแอของรัฐบาล

ไม่มีผู้ใดโต้แย้งได้เลยว่า รัฐบาลที่ผลัดเปลี่ยนกันเข้ามานั้นได้อ่อนแอลงในการปฏิบัติหน้าที่ของตน และได้สูญเสียความเกรงขามส่วนใหญ่ที่เคยมีอยู่ในจิตใจของผู้คนในฐานะที่เป็นรัฐบาลไป อันเนื่องมาจากการโจมตีทั้งที่ถูกต้องและไม่ถูกต้อง ซึ่งถูกชี้นำโดยจิตวิญญาณแห่งความเป็นพรรคพวกล้วน ๆ และอันเนื่องมาจากความไร้ความสามารถที่เกิดจากการไม่กำหนดความรับผิดชอบให้ชัดเจน และการไม่แบกรับความรับผิดชอบนั้นอย่างสมบูรณ์โดยไม่บกพร่อง หากมิใช่เพราะจิตใจของผู้คนในอียิปต์ถูกหล่อหลอมด้วยนิสัยแห่งการเชื่อฟังและการยอมจำนน และการงานทั้งหลายดำเนินไปตามวิถีเดิม ๆ ที่ไม่มีทั้งการปรับปรุงและการริเริ่มสร้างสรรค์ใด ๆ แล้ว ทุกสิ่งก็คงหยุดชะงักลง และกลไกการบริหารที่ระส่ำระสายก็คงไร้ความสามารถที่จะตอบสนองความต้องการของประชาชน หรือที่จะปฏิบัติงานใด ๆ ให้แก่ผู้คนได้

ความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมาย

ไม่ต้องสงสัยเลยว่าอำนาจของกฎหมายได้สั่นคลอนและสูญเสียความเคารพยำเกรงไปเกือบทั้งหมด เนื่องมาจากข้อยกเว้น การเล่นพรรคเล่นพวก และเล่ห์กลที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า รวมทั้งการละเมิดด้วยการยกเลิกกฎหมายเพื่อผลประโยชน์ส่วนตนในบางครั้ง แม้การยกเลิกนั้นจะกระทำโดยอาศัยกฎหมายตามรูปการภายนอกก็ตาม แต่แรงจูงใจที่แท้จริงย่อมเป็นที่รู้กันอยู่เสมอและไม่อาจปิดบังผู้ใดได้ สิ่งนี้จึงส่งผลต่อจิตใจของผู้คน และบั่นทอนความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมายและความเคารพต่อระเบียบแบบแผน

ความคลั่งพรรคการเมืองอย่างมืดบอด

ไม่ต้องสงสัยเลยว่าไฟแห่งความเป็นปรปักษ์และความเคียดแค้นได้ลุกโชนอยู่ในจิตใจของทั้งผู้ปกครองและผู้อยู่ใต้การปกครองโดยเท่าเทียมกัน อันเป็นผลมาจากการแบ่งพรรคแบ่งพวกที่ผิดพลาดนี้ ซึ่งพวกเราในอียิปต์ไม่เคยเข้าใจแม้สักวันว่ามันเป็นเพียงความเห็นต่างที่ไม่ทำลายมิตรภาพ หากแต่เราเข้าใจว่ามันคือความเป็นศัตรูและความเกลียดชัง ที่ล้ำเลยการพิจารณาผลประโยชน์ส่วนรวมไปสู่การตัดขาดกันในทุกเรื่องทั้งส่วนรวมและส่วนตัว จนถึงขั้นที่เรามองว่าความจริงที่อยู่ฝ่ายคู่แข่งทางพรรคการเมืองของเราเป็นความเท็จ และความเท็จที่อยู่ฝ่ายผู้สนับสนุนพรรคของเราเป็นความจริง เราดำเนินการทุกอย่างและสร้างความสัมพันธ์ทุกด้านโดยมีความรู้สึกนี้เป็นที่ตั้ง โรคร้ายนี้ลุกลามและแพร่กระจายแม้ในสถานการณ์ที่วิกฤตที่สุด จนเราไม่อาจรวมแถวของเราให้เป็นหนึ่งเดียวในจุดยืนระดับชาติใด ๆ ได้เลย ไม่ว่าการแก้ไขกิจการของเราและอนาคตของบ้านเมืองของเราจะขึ้นอยู่กับมันมากเพียงใดก็ตาม

ความรู้สึกอันน่ารังเกียจนี้ และความเข้าใจที่ผิดพลาดต่อการแบ่งพรรคแบ่งพวกซึ่งได้กลายเป็นความเป็นศัตรูที่หยั่งรากลึก ได้ก่อให้เกิดผลประการหนึ่งคือ ความพยายามทั้งทางความคิดและทางปฏิบัติส่วนใหญ่ถูกเบี่ยงเบนไปสู่สองเรื่องที่ดึงความสนใจทั้งหมดของบุคคลสำคัญของเราไป นั่นคือ การเล่นงานคู่แข่งทางพรรคการเมือง และการป้องกันแผนร้ายของพวกเขา ผู้ปกครองทุ่มเทความสนใจเกือบทั้งหมดไปที่สองด้านนี้ ส่วนฝ่ายค้านก็ให้ความสนใจต่อเรื่องนี้ไม่น้อยไปกว่าผู้ปกครอง และในระหว่างนั้นสิทธิต่าง ๆ ก็สูญหายไป ผลประโยชน์ต่าง ๆ ก็หยุดชะงัก มิตรสหายต่างพากันเวทนา ศัตรูต่างพากันสะใจ และผู้ที่ได้ประโยชน์ก็คือศัตรูที่นั่งทับอยู่บนอกของบ้านเมือง

สภาพการณ์เช่นนี้ได้ก่อให้เกิดความพังทลายในด้านจิตใจและขวัญกำลังใจ ตลอดจนความเสื่อมทรามและความวุ่นวายในด้านวัตถุ เรื่องราวได้มาถึงขีดสุดแล้ว และความอดทนก็หมดสิ้นลงแล้ว จึงจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงที่เด็ดเดี่ยว เด็ดขาด และรวดเร็ว ทั้งนี้ หากผู้มีอำนาจตระหนักถึงความจริงข้อนี้และให้ความสำคัญต่อมัน แล้วรีบเร่งดำเนินการเปลี่ยนแปลงที่ถูกต้องด้วยความคิดเห็นและด้วยมือของพวกเขาเอง ในสิ่งนั้นย่อมมีความปลอดภัยและความมั่นคง และยังคงมีเวลาเหลือเฟือสำหรับการปฏิรูป หรือไม่เช่นนั้น หากพวกเขายังคงอยู่ในการหันเหออกนอกลู่นอกทางนี้ต่อไป เหตุการณ์ต่าง ๆ ก็จะชิงล่วงหน้าพวกเขาไป และบังเหียนก็จะหลุดลอยไปจากมือของพวกเขา และไม่มีผู้ใดรู้ถึงบั้นปลายของสิ่งนั้นนอกจากอัลลอฮ์

โอ้ผู้ปกครองกิจการของบ้านเมืองนี้..

โอ้ท่านนายกรัฐมนตรี..

โอ้บรรดาผู้รู้แห่งอัล-อัซฮัร...

โอ้บรรดาผู้นำของพรรคการเมือง องค์กร และกลุ่มต่าง ๆ...

และโอ้ผู้มีความหวงแหนต่อมาตุภูมิอันน่าเศร้านี้:

จงรีบแก้ไขกิจการนี้ก่อนที่จะสายเกินไป.. เบื้องหน้าพวกท่านคือนาวาแห่งความรอดพ้น นั่นคือระบอบของอิสลาม.. และผลสุดท้ายของกิจการทั้งปวงนั้นเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์

พึงทราบเถิด ข้าพเจ้าได้ประกาศแล้ว... โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นสักขีพยานด้วยเถิด

หะสัน อัล-บันนา

ระบบเศรษฐกิจ

บทนำ

ข้าพเจ้าได้เขียนบทความหลายบทที่ผ่านมาภายใต้หัวข้อ (ปัญหาภายในของเราในแง่มุมของระบอบอิสลาม) ซึ่งข้าพเจ้าได้อธิบายไว้ในบทความเหล่านั้นว่า ระบอบการปกครองแบบอิสลามตั้งอยู่บนหลักการสามประการ คือ

ก. ความรับผิดชอบของผู้ปกครอง

ข. การเคารพเจตนารมณ์ของประชาชาติ

ค. การรักษาเอกภาพของประชาชาติ

ألا وإن في الجسد مضغة إذا صلحت صلح الجسد كله , وإذا فسدت فسد الجسد كله , ألا وهي القلب

และเป็นความโชคดีที่หลักการเหล่านี้ก็เป็นเสาหลักของระบอบรัฐสภาสมัยใหม่ที่เราได้เลือกไว้สำหรับตัวเราด้วยเช่นกัน ดังที่ข้าพเจ้าได้อธิบายไว้แล้วว่า เรามิได้นำระบอบนี้หรือระบอบนั้นมาใช้อย่างถูกต้อง และด้วยเหตุนี้กิจการทั้งหลายจึงสับสนวุ่นวายตามมา แท้จริงเรื่องนี้เป็นรากฐาน และสิ่งอื่นนอกจากนี้ล้วนเป็นสิ่งที่ตามมา ดังหะดีษที่ว่า «พึงทราบเถิดว่า ในร่างกายนั้นมีก้อนเนื้อก้อนหนึ่ง หากมันดี ร่างกายทั้งหมดก็จะดี และหากมันเสีย ร่างกายทั้งหมดก็จะเสีย พึงทราบเถิดว่า มันคือหัวใจ» และรัฐบาลนั้นไม่ต้องสงสัยเลยว่าเป็นหัวใจของการปฏิรูปสังคมทั้งหมด ดังนั้นหากสภาพการณ์ของรัฐบาลเสื่อมเสีย กิจการทั้งหมดก็จะเสื่อมเสีย และหากมันดี กิจการทั้งหมดก็จะดีไปด้วย... และข้าพเจ้าได้เรียกร้องต่อบรรดาผู้รับผิดชอบให้รีบเร่งทำการปฏิรูป และให้หวนกลับคืนสู่อิสลาม

…อันเที่ยงตรง ซึ่งเป็นที่รวมแห่งความดีงามทั้งปวง เพื่อพวกเขาจะได้รับทางนำจากแนวทางของมัน และดำเนินไปตามแสงสว่างของมัน หากปราศจากสิ่งนี้แล้ว เราก็ไม่อาจบรรลุถึงการปฏิรูปที่แท้จริงได้

ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าขอกล่าวถึง (สภาวะทางเศรษฐกิจของเรา) ด้วยคำชี้แจงเช่นนี้ โดยหวังว่าถ้อยคำอันบริสุทธิ์ใจเหล่านี้จะพบกับหูที่ตั้งใจรับฟัง และหัวใจที่ตื่นรู้ ซึ่งสำนึกถึงภยันตรายและลงมือแก้ไขมัน ก่อนที่โรคร้ายจะลุกลาม และยารักษาจะหายาก และรอยขาดจะกว้างเกินกว่าที่ผู้ปะชุนจะซ่อมได้… ไม่มีสิ่งใดที่จะปลุกเร้าจิตใจ กระตุ้นความคิด และทำให้ความรู้สึกเจ็บปวดได้เท่ากับความขัดสนทางการเงิน ซึ่งบีบคอมวลชนจนกีดขวางพวกเขาจากการได้มาซึ่งปัจจัยจำเป็นของชีวิต ไม่ต้องกล่าวถึงสิ่งฟุ่มเฟือยเลย… ไม่มีวิกฤตใดรุนแรงยิ่งไปกว่าวิกฤตขนมปัง ไม่มีความทุกข์ทรมานใดหนักหน่วงไปกว่าความทุกข์ทรมานจากความหิวโหยและความอดอยาก… ไม่มีความต้องการใดรุนแรงไปกว่าความต้องการปัจจัยยังชีพ และผู้แสวงหาปัจจัยยังชีพนั้นไม่ถือว่าเป็นผู้ละเมิด ทาสหญิงคนหนึ่งได้เข้าไปหามุฮัมมัด อิบนุลหะสัน อัช-ชัยบานี สหายของอบูหะนีฟะฮ์ แล้วกล่าวว่า "นายท่านเจ้าคะ แป้งหมดแล้ว" เขาจึงกล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงสาปแช่งเจ้า! เจ้าทำให้ประเด็นปัญหาสี่สิบข้อหลุดหายไปจากหัวของฉันแล้ว"

สภาพความเป็นจริงทางเศรษฐกิจของเรา

มีข้อเท็จจริงหลายประการที่ไม่มีผู้ใดสามารถปฏิเสธหรือแสร้งทำเป็นไม่รู้ได้ ในจำนวนนั้นได้แก่

ความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ

اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلْتُمْ

แท้จริงประเทศนี้มิใช่ประเทศยากจน ทว่าอาจเป็นประเทศที่ร่ำรวยที่สุดในบรรดาแผ่นดินของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ด้วยความดีงามทางธรรมชาติ และทรัพยากรอันหลากหลาย ทั้งด้านการเกษตร แหล่งน้ำ สัตว์ และแร่ธาตุ ทั้งแม่น้ำไนล์อันน่าอัศจรรย์ และหุบเขาอันอุดมสมบูรณ์ และอะไรก็ตามที่ท่านต้องการจากความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่มีต่ออียิปต์และชาวอียิปต์มาตั้งแต่โบราณกาล «พวกเจ้าจงลงไปยังมิศร์ (อียิปต์) แล้วแน่นอนพวกเจ้าจะได้สิ่งที่พวกเจ้าขอ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:61)

ความเสื่อมทรามทางเศรษฐกิจ

ในจำนวนนั้นยังได้แก่ การที่ชาวต่างชาติผู้เข้ายึดครองมาตุภูมินี้ ด้วยความเลินเล่อของประชาชน ความหละหลวมของผู้ปกครอง และการกดขี่ของผู้แย่งชิง กลับมีสภาพความเป็นอยู่ที่ดีกว่าประชาชนและลูกหลานของมันเอง และพวกเขาได้เข้าครอบครองแหล่งที่มาแห่งความมั่งคั่งที่ดีที่สุดในประเทศ ทั้งในรูปของบริษัทหรือในรูปของบุคคล ทั้งอุตสาหกรรม การค้า สาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวกหลัก ทั้งหมดล้วนอยู่ในมือของชาวต่างชาติเหล่านี้อย่างแท้จริง หรือของชาวต่างชาติที่ถือสัญชาติอียิปต์เป็นเพียงสัญลักษณ์ แต่ยังคงโหยหามาตุภูมิของตน และมอบผลกำไรส่วนใหญ่ของพวกเขาให้แก่มาตุภูมิเหล่านั้น… และอีกจำนวนมากยังคงมองพลเมืองอียิปต์ แรงงานอียิปต์ และผู้ปกครองอียิปต์ ด้วยสายตาที่ปราศจากการให้เกียรติและความเป็นธรรม

ความร่ำรวยล้นเหลือและความยากจนข้นแค้น

ประการหนึ่งคือ ความเหลื่อมล้ำนั้นมหาศาล ช่องว่างกว้างใหญ่ และความแตกต่างระหว่างชนชั้นต่าง ๆ ของประชาชนนี้ก็มากมายยิ่งนัก มีทั้งความร่ำรวยอย่างล้นเกินและความยากจนอย่างแร้นแค้น ส่วนชนชั้นกลางนั้นแทบจะไม่มีอยู่เลย และสิ่งที่เราเรียกกันว่าชนชั้นกลางนั้น แท้จริงก็คือคนยากจนผู้ขัดสนนั่นเอง แม้เราจะเรียกพวกเขาว่าชนชั้นกลางก็ตาม ตามหลักที่ว่า "ความชั่วบางอย่างเบากว่าความชั่วบางอย่าง" ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาบรรดานักนิติศาสตร์ของเรา ผู้ได้เรียบเรียงงานศึกษาอันยืดยาวว่าด้วยความแตกต่างระหว่างฟุเกาะรออ์ (คนยากจน) กับมะซากีน (คนขัดสน) ทั้งที่ทั้งสองกลุ่มต่างก็เป็นผู้ขัดสนที่ทุกข์ยากเช่นเดียวกัน

ความสับสนทางเศรษฐกิจ

อีกประการหนึ่ง และเป็นประการที่สำคัญที่สุด คือ ท่ามกลางสมรภูมิอันดุเดือด อึกทึก และรุนแรงระหว่างหลักการทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นทุนนิยม สังคมนิยม หรือคอมมิวนิสต์ เรากลับยังไม่ได้กำหนดสีสันใดเพื่อแต่งแต้มชีวิตทางเศรษฐกิจของเรา ในขณะที่การกำหนดนั้นเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง และสถานการณ์ต่าง ๆ ก็ซับซ้อนยุ่งยาก จนกระทั่งการแก้ปัญหาแบบครึ่ง ๆ กลาง ๆ ไม่อาจให้ประโยชน์ได้อีกต่อไป และไม่มีสิ่งใดจะให้ผลได้นอกจากความชัดเจนอย่างสมบูรณ์ การกำหนดเป้าหมายอย่างแม่นยำ และการมุ่งหน้าไปสู่เป้าหมายนั้นด้วยพลังและความมุ่งมั่น

สภาพการณ์เหล่านี้ แม้จะมีความหมายทางการเมืองปะปนอยู่ด้วยก็ตาม แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว ทั้งในรูปแบบ แรงจูงใจ และผลลัพธ์ของมัน ล้วนเป็นคำสอนและสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจ ด้วยเหตุนี้ เราจึงจำเป็นต้องเลือกสีสันหนึ่งจากสีสันเหล่านี้ หรือจากสีสันอื่นหากเราสามารถทำได้ เพื่อที่เราจะได้ดำรงชีวิตอยู่ภายในกรอบของระบบที่ชัดเจน มีลักษณะและคุณสมบัติเฉพาะที่เป็นที่รู้จัก ซึ่งจะกำหนดเป้าหมายหลักของเรา และวางแนวทางการทำงานให้เราเพื่อไปสู่เป้าหมายเหล่านี้

สู่อิสลาม

ข้าพเจ้าเชื่อว่า ไม่มีความดีใด ๆ สำหรับเราในระบบใดระบบหนึ่งจากระบบเหล่านี้เลย เพราะแต่ละระบบล้วนมีข้อบกพร่องอันร้ายแรง เช่นเดียวกับที่มีข้อดีอันเห็นได้ชัด และมันเป็นระบบที่เติบโตขึ้นบนผืนแผ่นดินอื่นที่มิใช่แผ่นดินของเรา เพื่อสภาพการณ์อื่นที่มิใช่สภาพการณ์ของเรา และสำหรับสังคมที่มีสิ่งต่าง ๆ แตกต่างไปจากสิ่งที่มีอยู่ในสังคมของเรา... ยิ่งไปกว่านั้น ในมือของเรามีระบบอันสมบูรณ์ซึ่งนำไปสู่การปฏิรูปอย่างครอบคลุม อยู่ในคำชี้นำของอิสลามอันเที่ยงตรง และในหลักการพื้นฐานอันเป็นสากลที่อิสลามได้วางไว้สำหรับเศรษฐกิจ ซึ่งหากเราได้เรียนรู้และนำไปปฏิบัติอย่างถูกต้องแล้ว ปัญหาต่าง ๆ ของเราย่อมคลี่คลาย เราย่อมได้รับข้อดีทั้งหมดที่มีอยู่ในระบบเหล่านี้ และหลีกเลี่ยงข้อเสียทั้งหมดของมันได้ เราย่อมรู้ว่าจะยกระดับมาตรฐานการครองชีพและทำให้ทุกชนชั้นได้รับความสุขสบายได้อย่างไร และเราย่อมพบหนทางที่ใกล้ที่สุดไปสู่ชีวิตที่ดีงาม

หลักการของระบบเศรษฐกิจในอิสลาม

ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้แล้วในบทความก่อนหน้านี้ว่า อียิปต์กำลังถูกสีสันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ซัดไปซัดมา และระบบตลอดจนแนวคิดสมัยใหม่ก็ขัดแย้งปะทะกันอยู่ในนั้น ไม่ว่าจะเป็นทุนนิยม สังคมนิยม หรือคอมมิวนิสต์ และเป็นความดีอย่างยิ่งที่อียิปต์จะปลอดพ้นจากสีสันเหล่านี้

ทั้งหมด และให้ชีวิตทางเศรษฐกิจของประชาชาติตั้งมั่นอยู่บนหลักการของอิสลามและแนวทางอันสูงส่งของมัน โดยดึงเอาแนวทางจากอิสลามและยึดถือเป็นที่พึ่ง ด้วยเหตุนี้ประชาชาติจะปลอดภัยจากความผิดพลาดทั้งปวงที่มากับทัศนะเหล่านี้ และจากข้อบกพร่องที่ติดอยู่กับมัน และจะสามารถแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจของเราได้ด้วยหนทางที่สั้นที่สุด

ระบบเศรษฐกิจของอิสลามสรุปได้ในประเด็นสำคัญที่สุดดังต่อไปนี้:

1 - ถือว่าทรัพย์สินที่ดีเป็นเสาหลักของชีวิต และจำเป็นต้องหวงแหนรักษามัน บริหารจัดการและทำให้มันงอกเงยอย่างดี

2 - กำหนดให้การทำงานและการแสวงหารายได้เป็นข้อบังคับแก่ทุกคนที่มีความสามารถ

3 - การค้นหาแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ และความจำเป็นที่จะต้องใช้ประโยชน์จากพลังและวัตถุทั้งปวงที่มีอยู่ในโลก

4 - การห้ามแหล่งรายได้ที่ชั่วช้า (ไม่บริสุทธิ์)

5 - การลดช่องว่างระหว่างชนชั้นต่าง ๆ ให้ใกล้ชิดกัน ในระดับที่จะขจัดความร่ำรวยที่เกินขอบเขตและความยากจนข้นแค้นให้หมดไป

6 - การประกันสังคมสำหรับพลเมืองทุกคน การสร้างหลักประกันแก่ชีวิตของเขา และการทำงานเพื่อความผาสุกและความสุขของเขา

7 - การส่งเสริมให้บริจาคทรัพย์ในหนทางแห่งความดี การกำหนดให้มีการค้ำประกันซึ่งกันและกันระหว่างพลเมือง และความจำเป็นที่จะต้องช่วยเหลือกันในความดีและความยำเกรง

8 - การยืนยันความศักดิ์สิทธิ์ของทรัพย์สิน และการเคารพกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล ตราบใดที่ไม่ขัดกับผลประโยชน์ส่วนรวม

9 - การจัดระเบียบธุรกรรมทางการเงินด้วยบทบัญญัติที่ยุติธรรมและเปี่ยมด้วยความเมตตา และความละเอียดรอบคอบในกิจการด้านเงินตรา

10 - การยืนยันความรับผิดชอบของรัฐในการปกป้องระบบนี้

ผู้ใดที่พิจารณาคำสอนของอิสลาม ก็จะพบว่าหลักการเหล่านี้ได้รับการอธิบายไว้ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์ และตำราฟิกฮ์อิสลามอย่างกว้างขวางที่สุด

ทรัพย์สินที่ดีคือเสาหลักของชีวิต

เพราะอิสลามได้ยกย่องทรัพย์สินที่ดี และกำหนดให้มีความใส่ใจในการรักษาทรัพย์สิน บริหารจัดการให้ดี และทำให้งอกเงย อิสลามยังยกย่องฐานะของความมั่งคั่งที่รู้จักขอบคุณ ซึ่งนำทรัพย์สินไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ผู้คนและเพื่อความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ในอิสลามไม่มีความหมายที่ผลักดันผู้คนไปสู่ความยากจนและความขัดสน อันเกิดจากการเข้าใจเรื่องซุฮด์ (การสมถะ) ผิดไปจากความหมายที่แท้จริงของมัน

نعم المال الصالح للرجل الصالح

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

ส่วนตัวบทที่ตำหนิดุนยา ทรัพย์สิน ความมั่งมี และความร่ำรวยนั้น มีจุดประสงค์เพียงสิ่งที่ชักนำไปสู่ความลำพองเกินขอบเขต ฟิตนะฮ์ และความฟุ่มเฟือย และสิ่งที่ถูกนำไปใช้ในการทำบาป การฝ่าฝืน การอธรรม และการเนรคุณต่อความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ในหะดีษมีว่า «ช่างประเสริฐยิ่งนักทรัพย์สินที่ดีสำหรับบุรุษที่ดี» และในอายะฮ์อันทรงเกียรติมีว่า «และพวกเจ้าอย่ามอบทรัพย์สินของพวกเจ้าแก่ผู้ที่ไร้ปัญญา ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้มันเป็นปัจจัยค้ำจุนชีวิตของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:5)

إن الله ينهاكم عن قيل وقال ، وكثرة السؤال ، وإضاعة المال

من مات دون عرضه فهو شهيد ، ومن مات دون ماله فهو شهيد ...

ในอายะฮ์นี้มีการชี้ว่าทรัพย์สินเป็นหลักค้ำจุนการงานทั้งหลาย และท่านเราะซูล ﷺ ได้ห้ามการทำให้ทรัพย์สินสูญเปล่าโดยไม่ถูกทาง ท่านกล่าวว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกท่านจากการพูดต่อๆ กันว่า "มีคนกล่าวว่า และเขาพูดว่า" การขอมาก และการทำให้ทรัพย์สินสูญเปล่า» อีกทั้งผู้ที่เสียชีวิตขณะปกป้องทรัพย์สินของตนก็เป็นชะฮีด ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «ผู้ใดเสียชีวิตขณะปกป้องเกียรติของตน เขาเป็นชะฮีด และผู้ใดเสียชีวิตขณะปกป้องทรัพย์สินของตน เขาเป็นชะฮีด...» (จนจบหะดีษ)

การทำงานสำหรับผู้มีความสามารถทุกคน

وَقُلِ ٱعْمَلُوا۟ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾

ما أكل أحد طعاماً قط خيرا من أن يأكل من عمل يده ، وإن نبي الله داود عليه السلام كان يأكل من عمل يده

لا يقعد أحدكم عن طلب الرزق وهو يقول اللهم ارزقني ، وقد علم أن السماء لا تمطر ذهباً ولا فضة

ولا يزال الرجل يسأل الناس حتى يأتي يوم القيامة وليس في وجهه مزعة لحم

ในอิสลามมีการส่งเสริมให้ทำงานและแสวงหารายได้ ถือว่าการแสวงหารายได้เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกคนที่มีความสามารถ ยกย่องผู้ใช้แรงงานและผู้มีอาชีพช่างฝีมืออย่างเต็มที่ ห้ามการขอทาน และประกาศว่าการงานเป็นอิบาดะฮ์ที่ประเสริฐที่สุดประการหนึ่ง การทำงานเป็นซุนนะฮ์ของบรรดานบี และรายได้ที่ประเสริฐที่สุดคือรายได้จากน้ำพักน้ำแรงของตนเอง อิสลามยังดูแคลนผู้ที่เกียจคร้านว่างงาน ซึ่งเป็นภาระแก่สังคม ไม่ว่าสาเหตุของการว่างงานนั้นจะเป็นอะไรก็ตาม แม้จะเป็นการปลีกตัวเพื่อทำอิบาดะฮ์ต่ออัลลอฮ์ก็ตาม เพราะอิสลามไม่รู้จักการว่างงานในลักษณะนี้ ส่วนการมอบหมายต่ออัลลอฮ์ (ตะวักกุล) นั้นคือการยึดมูลเหตุและการยึดถือผลลัพธ์ด้วย ผู้ใดขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไป เขาก็ไม่ใช่ผู้ที่มอบหมายอย่างแท้จริง ปัจจัยยังชีพที่ถูกกำหนดไว้นั้นผูกพันอยู่กับความพยายามอย่างต่อเนื่อง อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสว่า «และจงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจงทำงานเถิด แล้วอัลลอฮ์ ท่านเราะซูลของพระองค์ และบรรดาผู้ศรัทธาจะได้เห็นการงานของพวกท่าน และพวกท่านจะถูกนำกลับไปยังผู้ทรงรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกท่านถึงสิ่งที่พวกท่านเคยกระทำ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:105) ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดเคยกินอาหารใดที่ดีไปกว่าการกินจากน้ำพักน้ำแรงของตนเอง และแท้จริงนบีของอัลลอฮ์ ดาวูด (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ก็เคยกินจากน้ำพักน้ำแรงของท่านเอง» และท่านอุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า «พวกท่านคนใดอย่านั่งเฉยไม่แสวงหาปัจจัยยังชีพ แล้วกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ โปรดประทานปัจจัยยังชีพแก่ข้าพระองค์" ทั้งที่เขารู้ดีว่าฟากฟ้าไม่ได้หลั่งทองคำหรือเงินลงมา» และในหะดีษมีว่า «ชายคนหนึ่งจะยังคงขอจากผู้คนอยู่เรื่อยไป จนกระทั่งเขามาในวันกิยามะฮ์โดยที่บนใบหน้าของเขาไม่มีเนื้อหลงเหลืออยู่แม้แต่ชิ้นเดียว»

การค้นหาแหล่งที่มาของความมั่งคั่ง

أَلَمْ تَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُۥ ظَـٰهِرَةً وَبَاطِنَةً

وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا

นอกจากนี้ ในคำสอนนั้นยังชี้ให้มองเห็นแหล่งที่มาของความมั่งคั่งและบ่อเกิดแห่งความดีงามที่มีอยู่ในโลก กระตุ้นให้เอาใจใส่ดูแลสิ่งเหล่านั้นและสั่งให้ต้องนำมาใช้ประโยชน์ และสอนว่าทุกสิ่งในจักรวาลอันน่าอัศจรรย์นี้ถูกทำให้อยู่ใต้การควบคุมของมนุษย์ เพื่อให้เขาได้ใช้ประโยชน์และได้รับประโยชน์จากมัน «พวกเจ้าไม่เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ได้ทรงทำให้สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินอยู่ใต้การควบคุมของพวกเจ้า และทรงให้ความโปรดปรานของพระองค์แก่พวกเจ้าอย่างครบถ้วน ทั้งที่เปิดเผยและที่ซ่อนเร้น» (ซูเราะฮ์ลุกมาน 31:20) และ «และพระองค์ได้ทรงทำให้สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินทั้งหมดอยู่ใต้การควบคุมของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-ญาษิยะฮ์ 45:13) ผู้ใดที่อ่านอายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ก็จะรู้รายละเอียดของเรื่องนี้ด้วยคำอธิบายที่กว้างขวางและสมบูรณ์ที่สุด

การห้ามการหารายได้ที่ชั่วช้า

ส่วนหนึ่งจากคำสอนของอิสลาม คือ การห้ามแหล่งที่มาของรายได้ที่ชั่วช้า และการกำหนดว่าความชั่วช้าในการหารายได้นั้น คือ สิ่งที่ได้มาโดยไม่มีการงานเป็นสิ่งตอบแทน เช่น ดอกเบี้ย (ริบา) การพนัน สลากกินแบ่ง และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน หรือได้มาโดยไม่ชอบธรรม เช่น การฉ้อโกง การลักขโมย การหลอกลวง และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน หรือเป็นสิ่งตอบแทนสำหรับสิ่งที่ก่อให้เกิดโทษ เช่น ราคาของสุรา สุกร ยาเสพติด และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน ทั้งหมดนี้เป็นแหล่งที่มาของรายได้ที่อิสลามไม่อนุญาตและไม่ให้การยอมรับ

การลดช่องว่างระหว่างชนชั้น

อิสลามได้ดำเนินการลดช่องว่างระหว่างชนชั้นต่าง ๆ ด้วยการห้ามการกักตุนสะสมทรัพย์ และห้ามการแสดงออกถึงความฟุ่มเฟือยหรูหราของคนร่ำรวย กระตุ้นให้ยกระดับมาตรฐานการครองชีพในหมู่คนยากจน และกำหนดสิทธิของพวกเขาในทรัพย์สินของรัฐและทรัพย์สินของคนร่ำรวย ตลอดจนได้อธิบายแนวทางปฏิบัติสำหรับเรื่องดังกล่าวไว้

وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ

อิสลามได้กระตุ้นอย่างมากให้บริจาคทรัพย์ในหนทางแห่งความดีงามต่าง ๆ และส่งเสริมให้กระทำเช่นนั้น ประณามความตระหนี่ การโอ้อวด การลำเลิกบุญคุณ และการทำร้ายจิตใจ และวางแนวทางแห่งการช่วยเหลือเกื้อกูลกันและการให้ยืมที่ดีงาม เพื่อแสวงหาความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และหวังในสิ่งที่อยู่ ณ พระองค์ «และพวกเจ้าจงช่วยเหลือกันในสิ่งที่เป็นคุณธรรมและความยำเกรง และอย่าช่วยเหลือกันในสิ่งที่เป็นบาปและการเป็นศัตรูกัน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:2)

ความศักดิ์สิทธิ์ของทรัพย์สินและการเคารพกรรมสิทธิ์

كل المسلم على المسلم حرام : دمه وعرضه وماله

لا ضرر ولا ضرار

อิสลามได้กำหนดความศักดิ์สิทธิ์ของทรัพย์สิน และการเคารพกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล ตราบใดที่ไม่ขัดแย้งกับผลประโยชน์ส่วนรวม «มุสลิมทุกคนต่อมุสลิมด้วยกันนั้นเป็นที่ต้องห้าม ทั้งเลือดเนื้อ เกียรติ และทรัพย์สินของเขา» และ «ไม่มีการก่อความเสียหาย และไม่มีการตอบโต้ด้วยความเสียหาย»

การจัดระเบียบธุรกรรมทางการเงิน

อิสลามได้บัญญัติการจัดระเบียบธุรกรรมทางการเงินภายในขอบเขตแห่งผลประโยชน์ของปัจเจกบุคคลและสังคม การเคารพสัญญาและข้อผูกพันต่าง ๆ และความละเอียดรอบคอบในเรื่องที่เกี่ยวกับเงินตราและการทำธุรกรรมด้วยเงินตรา จนถึงขั้นที่มีการแยกบทต่าง ๆ ไว้โดยเฉพาะในนิติศาสตร์อิสลาม (ฟิกฮ์) ซึ่งห้ามการเล่นแร่แปรธาตุ (ฉ้อฉล) ในเรื่องนี้

เช่น การแลกเปลี่ยนเงินตรา (อัศ-ศ็อรฟ์) และสิ่งอื่นๆ ทำนองนี้ และตรงนี้อาจเป็นแง่หนึ่งของวิทยปัญญา (หิกมะฮ์) ในการห้ามใช้ทองคำและเงิน เพราะทั้งสองเป็นทุนสำรองของเงินตราในระดับโลก

หลักประกันทางสังคม

ما أنصفناك يا هذا ، أخذنا منك الجزية قوياً وأهملناك ضعيفاً ، افرضوا له من بيت المال ما يكفيه

อิสลามได้กำหนดหลักประกันทางสังคมแก่พลเมืองทุกคน และประกันความสุขสบายและการดำรงชีพของเขา ไม่ว่าเขาจะเป็นใครก็ตาม ตราบใดที่เขาปฏิบัติหน้าที่ของตน หรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่นั้นได้ด้วยเหตุสุดวิสัยที่เขาไม่อาจเอาชนะได้ ครั้งหนึ่งท่านอุมัร (ร.ฎ.) เดินผ่านชายชาวยิวคนหนึ่งที่กำลังแบมือขอทานผู้คน ท่านจึงตำหนิเขาและสอบถามว่าอะไรทำให้เขาต้องขอทาน ครั้นท่านแน่ใจว่าเขาไม่มีความสามารถจริง ท่านก็หันมาตำหนิตนเองและกล่าวแก่เขาว่า «พวกเรามิได้ให้ความเป็นธรรมแก่ท่านเลย โอ้ท่านเอ๋ย พวกเราเก็บญิซยะฮ์จากท่านในยามที่ท่านแข็งแรง แต่กลับทอดทิ้งท่านในยามที่ท่านอ่อนแอ จงกำหนดให้เขาได้รับจากบัยตุลมาล (คลังสาธารณะ) ในสิ่งที่เพียงพอแก่เขาเถิด»

ทั้งนี้ ควบคู่ไปกับการเผยแพร่จิตวิญญาณแห่งความรักและความเห็นอกเห็นใจกันในหมู่มนุษย์ทั้งปวง

ความรับผิดชอบของรัฐ

إن هذا المال مال الله , وأنتم عباده , وليصلن الراعي بأقصى الأرض قسمه من هذا المال وإنه ليرعى في غنمه , ومن غَلّ غلّ في النار

อิสลามได้ประกาศให้รัฐมีความรับผิดชอบในการปกป้องระบบนี้ และในการบริหารจัดการทรัพย์สินสาธารณะอย่างดี โดยรัฐต้องรับเอาทรัพย์สินนั้นมาอย่างถูกต้องตามสิทธิ จ่ายออกไปอย่างถูกต้องตามสิทธิ และมีความยุติธรรมในการจัดเก็บ ท่านอุมัร (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ซึ่งมีความหมายว่า «แท้จริงทรัพย์สินนี้คือทรัพย์สินของอัลลอฮ์ และพวกท่านคือบ่าวของพระองค์ คนเลี้ยงแกะที่อยู่สุดแผ่นดินจะต้องได้รับส่วนแบ่งของเขาจากทรัพย์สินนี้อย่างแน่นอน ทั้งที่เขายังคงเลี้ยงแกะของเขาอยู่ และผู้ใดยักยอก เขาจะถูกล่ามตรวนในไฟนรก»

การใช้อิทธิพลแสวงหาประโยชน์ .. ท่านได้สิ่งนี้มาจากไหน?

من أين لك هذا ؟ إنكم تجمعون النار وتورثون العار

كنت أحترف لعيالي فأكتسب قوتهم ، وأنا الآن احترف لكم ، فافرضوا لي من بيت مالكم

เช่นเดียวกัน อิสลามได้ห้ามการใช้อำนาจและอิทธิพลแสวงหาประโยชน์ และได้สาปแช่งผู้ให้สินบน ผู้รับสินบน และผู้เป็นนายหน้าระหว่างทั้งสอง อีกทั้งห้ามผู้ปกครองและเจ้าเมืองรับของขวัญ ท่านอุมัร (ร.ฎ.) เคยแบ่งเอาทรัพย์สินส่วนที่งอกเงยเกินจากทรัพย์เดิมของบรรดาข้าหลวงของท่าน และท่านกล่าวแก่คนหนึ่งในหมู่พวกเขาว่า «ท่านได้สิ่งนี้มาจากไหน? แท้จริงพวกท่านกำลังสะสมไฟนรก และทิ้งความอัปยศไว้เป็นมรดก» ผู้ปกครองไม่มีสิทธิในทรัพย์สินของประชาชาติ นอกจากเพียงสิ่งที่เพียงพอแก่ตนเท่านั้น ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) ได้กล่าวแก่หมู่มุสลิมเมื่อท่านขึ้นปกครองพวกเขาว่า «เดิมฉันประกอบอาชีพเพื่อครอบครัวของฉัน เพื่อหาเลี้ยงปากท้องพวกเขา แต่บัดนี้ฉันทำงานเพื่อพวกท่าน ดังนั้นจงกำหนดค่าเลี้ยงชีพให้แก่ฉันจากบัยตุลมาลของพวกท่านเถิด» ท่านอบูอุบัยดะฮ์ (ร.ฎ.) จึงกำหนดให้ท่านได้รับค่าเลี้ยงชีพเท่ากับชายมุสลิมคนหนึ่ง ไม่ใช่ระดับสูงสุดและไม่ใช่ระดับต่ำสุดของพวกเขา พร้อมเครื่องนุ่งห่มฤดูหนาวและเครื่องนุ่งห่มฤดูร้อน และพาหนะหนึ่งตัวสำหรับขับขี่และใช้เดินทางไปประกอบพิธีหัจญ์ เงินที่กำหนดนี้คิดเป็นมูลค่าสองพันดิรฮัม .. ครั้นท่านอบูบักร (ร.ฎ.) กล่าวว่า "ไม่พอสำหรับฉัน" จึงเพิ่มให้ท่านอีกห้าร้อยดิรฮัม และเรื่องก็เป็นอันยุติ

นั่นคือจิตวิญญาณของระบบเศรษฐกิจในอิสลาม และสาระสำคัญของหลักการต่างๆ ของมัน ซึ่งเราได้สรุปไว้อย่างกระชับที่สุด และแต่ละหลักการล้วนมีรายละเอียดที่ต้องใช้

เป็นหนังสือเล่มหนาหลายเล่ม และหากเราได้ยึดถือทางนำของมันและดำเนินตามแสงสว่างของมัน เราก็จะพบความดีงามอันมากมายในสิ่งนั้น

รูปแบบการนำระบบเศรษฐกิจอิสลามมาประยุกต์ใช้

ความเป็นอิสระของเงินตรา

เราได้กล่าวถึงหลักการบางประการที่ระบบเศรษฐกิจอิสลามตั้งอยู่ และเจตนารมณ์ที่หลักการเหล่านั้นกำหนดแก่เรา ซึ่งเมื่อนำไปใช้อย่างถูกต้องแล้วจะก่อให้เกิดสภาวะทางเศรษฐกิจที่สมบูรณ์จนไม่มีสภาวะใดดีไปกว่า หลักการเหล่านั้นกำหนดให้เงินตราของเราต้องเป็นอิสระ และต้องพึ่งพาทุนสำรองที่มั่นคงจากทรัพยากรและทองคำของเราเอง ไม่ใช่พึ่งพาตั๋วเงินคลังของอังกฤษ โรงกษาปณ์ของอังกฤษ และธนาคารแห่งชาติ (อัล-บังก์ อัล-อะฮ์ลีย์) ที่เป็นของอังกฤษ – แม้ว่าสำนักงานใหญ่ของธนาคารจะตั้งอยู่ในอียิปต์ก็ตาม – และจงใคร่ครวญอายะฮ์อันทรงเกียรติที่ว่า

وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًا

«และพวกเจ้าอย่ามอบทรัพย์สินของพวกเจ้า ซึ่งอัลลอฮ์ทรงทำให้เป็นปัจจัยค้ำจุนการดำรงชีพของพวกเจ้า แก่บรรดาผู้ที่ด้อยปัญญา» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:5)

การหลอกลวงประชาชาตินี้ที่เลวร้ายที่สุดประการหนึ่ง คือการให้พวกเขามอบความพยายามและผลผลิตของตนเพื่อแลกกับกระดาษที่ไม่มีค่าใด ๆ เลย นอกจากการค้ำประกันของอังกฤษ หากอียิปต์มีความเด็ดขาดในกิจการของตนและดำเนินการอย่างรัดกุม ก็จะบรรลุถึงความเป็นอิสระนี้ได้อย่างไม่ต้องสงสัย... เราได้แยกตัวออกจากกลุ่มเงินปอนด์สเตอร์ลิงแล้ว เราได้คิดจะโอนธนาคารแห่งชาติมาเป็นของรัฐ และเราได้เรียกร้องหนี้ที่อังกฤษติดค้างเรา ทั้งหมดนี้และสิ่งอื่นที่คล้ายคลึงกันล้วนเป็นโครงการที่จะสร้างความมั่นคงให้แก่เงินตราของอียิปต์... แล้วอัลลอฮ์ทรงกำหนดให้โครงการเหล่านั้นเป็นเช่นไร? และเราได้เตรียมการสิ่งใดไว้เพื่อกอบกู้มัน?

บางทีอาจเป็นเรื่องย้อนแย้งที่ข้าพเจ้าเขียนถ้อยคำเหล่านี้ในขณะที่มีการประกาศว่า การเจรจาระหว่างอียิปต์กับอังกฤษเรื่องยอดดุลเงินปอนด์สเตอร์ลิงได้ล้มเหลว หรือใกล้จะล้มเหลว เนื่องจากความดื้อรั้นของอังกฤษ และการที่พวกเขายืนกรานจะไม่จ่ายให้อียิปต์สำหรับปี 1948 เกินกว่า 12 ล้าน ในขณะที่อียิปต์เรียกร้องอย่างพอประมาณเพียง 18 ล้านเท่านั้น

ความอ่อนแอในการควบคุมเงินตรา และการดูแคลนเรื่องนี้จนถึงขั้นละเลยไม่ใส่ใจ ได้ก่อให้เกิดโศกนาฏกรรมทั้งหลายที่เรากำลังเผชิญกับความร้อนแรงของมันอยู่ อันได้แก่ภาวะเงินเฟ้อซึ่งนำมาซึ่งค่าครองชีพที่สูงขึ้น และความยากลำบากในการนำเข้าและส่งออก

เท่าที่เราทราบ ไม่เคยเกิดขึ้นในประวัติศาสตร์ของรัฐที่เจริญแล้วว่า ธนาคารแห่งหนึ่งจะฉวยประโยชน์จากคำสั่งของรัฐมนตรีอย่างน่ารังเกียจเช่นนี้ ดังที่ธนาคารแห่งชาติได้กระทำ โดยอาศัยคำสั่งของรัฐมนตรีกระทรวงการคลังที่ไม่มีผู้ใดลงนามเมื่อเดือนมิถุนายน ปี 1916 แล้วธนาคารก็ออกธนบัตรตามคำสั่งนั้นได้ตามที่ตนต้องการ

การโอนบริษัทให้เป็นของชาวอียิปต์

ในทำนองเดียวกัน หลักการเหล่านี้ยังกำหนดให้ต้องให้ความสำคัญอย่างเต็มที่กับการโอนบริษัทต่าง ๆ ให้เป็นของชาติ และนำทุนของชาติเข้ามาแทนที่ทุนต่างชาติทุกครั้งที่สามารถทำได้ รวมถึงการปลดปล่อยสาธารณูปโภคซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของประชาชาติ ให้พ้นจากมือของผู้ที่มิใช่ลูกหลานของชาติ เป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้โดยเด็ดขาดที่ที่ดิน การก่อสร้าง การขนส่ง น้ำประปา ไฟฟ้า การสื่อสารภายในประเทศ และการขนส่งระหว่างประเทศ ตลอดจนเกลือและโซดา จะตกอยู่ในมือของบริษัทต่างชาติที่มีทุนและผลกำไรนับล้านปอนด์ ขณะที่มวลชนและแรงงานของชาติไม่ได้รับสิ่งใดจากมันเลยนอกจากความทุกข์ยาก ความลำเค็ญ และความขาดแคลน

การใช้ประโยชน์จากแหล่งทรัพยากร

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهَا ۚ وَمِنَ ٱلْجِبَالِ جُدَدٌۢ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ ﴿٢٧﴾ وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَ ۗ إِنَّمَا يَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَـٰٓؤُا۟

การนำแหล่งทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ประโยชน์อย่างรวดเร็วและเกิดผลผลิตนั้นเป็นสิ่งที่อิสลามกำหนด คัมภีร์ของอิสลามได้ชี้ให้เราพิจารณาร่องรอยแห่งความเมตตาของอัลลอฮ์ในสรรพสิ่ง และสิ่งดีงามที่พระองค์ทรงบรรจุไว้ในจักรวาลทั้งในแผ่นดินและในฟากฟ้า อิสลามได้อธิบายบทบัญญัติว่าด้วยริกาซ (ทรัพย์และแร่ธาตุที่ฝังอยู่ใต้ดิน) ไว้อย่างละเอียด และส่งเสริมให้แสวงหาสิ่งดีงามไม่ว่าจะอยู่ที่ใด ในน้ำเรามีทรัพยากร ในทะเลทรายก็มีทรัพยากร และในทุกหนแห่งล้วนมีทรัพยากร สิ่งที่ขาดอยู่มีเพียงความคิดที่ชี้นำ ความมุ่งมั่นที่ผลักดัน และมือที่ลงแรงทำงานเท่านั้น หลังจากนั้นก็จงรับเอาสิ่งดีงามไปตามที่ท่านปรารถนาเถิด: «เจ้าไม่เห็นหรือว่า อัลลอฮ์ทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า แล้วเราได้ให้ผลไม้นานาชนิดที่มีสีสันแตกต่างกันงอกเงยออกมาด้วยน้ำนั้น และในภูเขาก็มีแนวทางสีขาวและสีแดงซึ่งมีสีสันแตกต่างกัน และบางส่วนก็ดำสนิท และในหมู่มนุษย์ สัตว์ที่เดินดิน และปศุสัตว์ ก็มีสีสันแตกต่างกันเช่นเดียวกันนั้น แท้จริงผู้ที่ยำเกรงอัลลอฮ์ในหมู่บ่าวของพระองค์นั้น คือบรรดาผู้มีความรู้เท่านั้น» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:27-28) และ "ผู้มีความรู้" ในที่นี้ ตามที่เข้าใจกัน คือผู้ที่รู้วิทยาการเกี่ยวกับสรรพสิ่ง และสิ่งดีงามที่มีอยู่ในนั้นเพื่อมนุษย์ ตลอดจนความรู้อันกว้างขวางของอัลลอฮ์ผู้ทรงสร้างแผ่นดินและชั้นฟ้าทั้งหลาย ที่ปรากฏให้เห็นในความประณีตแห่งการสร้างสรรค์ของมัน

إن الله يحب من أحدكم إذا عملَ عملاً أن يتقنه

การให้ความสำคัญกับโครงการระดับชาติขนาดใหญ่ที่ถูกละเลย ซึ่งปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานาน ถูกความเฉื่อยชาและความเกียจคร้านทำให้หยุดชะงัก หรือถูกความเป็นปฏิปักษ์ทางพรรคการเมืองทำให้ล้มเหลว หรือถูกผลประโยชน์ส่วนตัวฝังกลบไว้ หรือถูกเล่ห์กลทางการเมืองและการติดสินบนอันต้องห้ามทำลายลง สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดจำเป็นต้องได้รับการทุ่มเทความพยายามเสียใหม่: «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรัก เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านทำงานใดงานหนึ่ง ให้เขาทำงานนั้นอย่างประณีต»

เราจะได้รับประโยชน์มากมายเพียงใด หากโครงการอ่างเก็บน้ำอัสวานได้เกิดขึ้นจริงตั้งแต่ปี 1937 และเราจะขาดแคลนและขัดสนเพียงใด หากอัลลอฮ์มิได้ทรงดลใจให้ฏ็อลอัต ฮัรบ์ ขอความโปรดปรานจงมีแด่เขา ริเริ่มโครงการต่าง ๆ ที่อัลมะหัลละฮ์

ยังมีโครงการอีกมากมายที่ได้ผ่านการศึกษาและวิจัยมาแล้ว แต่กลับถูกวางทิ้งไว้บนหิ้ง และเวลาก็ผ่านไปนานนับตั้งแต่ก่อนสงคราม โดยไม่มีเหตุผลใดที่จะต้องละเลยเช่นนี้เลย ความจำเป็นนั้นบีบคั้น ความต้องการนั้นเร่งด่วน และเรื่องนี้ไม่อาจล่าช้าได้อีกต่อไป

فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ

จงปัดฝุ่นแฟ้มโครงการเหล่านี้ ทบทวนมันขึ้นมาใหม่ แล้วลงมือปฏิบัติ: «และอัลลอฮ์จะทรงเห็นการงานของพวกท่าน รวมทั้งเราะซูลของพระองค์และบรรดาผู้ศรัทธาด้วย» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:105)

อุตสาหกรรม

إن الله يحب المؤمن المحترف

من أمسى كالاً من عمل يده أمسى مغفوراً له

การหันมาสู่อุตสาหกรรมโดยทันทีนั้นมาจากจิตวิญญาณของอิสลาม ศาสนาที่ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวไว้ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักผู้ศรัทธาที่มีอาชีพการงาน» และ «ผู้ใดที่ถึงยามเย็นในสภาพเหน็ดเหนื่อยจากการงานด้วยมือของเขาเอง เขาจะถึงยามเย็นในสภาพที่ได้รับการอภัยโทษ» และเป็นศาสนาที่คัมภีร์ของมันได้สรรเสริญท่านนบีดาวูดและท่านนบีสุลัยมานด้วยความก้าวหน้าทางอุตสาหกรรมนี้ อีกทั้งยังได้เล่าให้เราทราบถึงรายละเอียดอันประณีตของความเจริญในด้านนี้ ซึ่งมนุษย์ไม่อาจทำได้ และได้ใช้ประโยชน์จากพลังของญินและชัยฏอน..

وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ ﴿١٠﴾ أَنِ ٱعْمَلْ سَـٰبِغَـٰتٍ وَقَدِّرْ فِى ٱلسَّرْدِ ۖ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿١١﴾

وَعَلَّمْنَـٰهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُم مِّنۢ بَأْسِكُمْ ۖ فَهَلْ أَنتُمْ شَـٰكِرُونَ ﴿٨٠﴾

เป็นสิ่งต้องห้าม (หะรอม) สำหรับประชาชาติที่อ่านพบในคัมภีร์ของตนถึงการสรรเสริญท่านนบีดาวูด (อะลัยฮิสสลาม) ว่า «และเราได้ทำให้เหล็กอ่อนลงสำหรับเขา (โดยกล่าวว่า) จงทำเสื้อเกราะที่ยาวคลุม และจงกะขนาดห่วงเกราะให้พอดี และพวกเจ้าจงกระทำความดี แท้จริงข้าคือผู้ทรงเห็นสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:10-11) และอ่านพบว่า «และเราได้สอนเขาถึงการทำเสื้อเกราะเพื่อพวกเจ้า เพื่อปกป้องพวกเจ้าจากอันตรายในการสู้รบของพวกเจ้า แล้วพวกเจ้าจะขอบคุณหรือไม่» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:80) แล้วกลับไม่มีโรงงานผลิตอาวุธแม้แต่แห่งเดียวในประชาชาตินั้น

وَلِسُلَيْمَـٰنَ ٱلرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَأَسَلْنَا لَهُۥ عَيْنَ ٱلْقِطْرِ ۖ وَمِنَ ٱلْجِنِّ مَن يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَمَن يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١٢﴾ يَعْمَلُونَ لَهُۥ مَا يَشَآءُ مِن مَّحَـٰرِيبَ وَتَمَـٰثِيلَ وَجِفَانٍ كَٱلْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَّاسِيَـٰتٍ ۚ ٱعْمَلُوٓا۟ ءَالَ دَاوُۥدَ شُكْرًا

แล้วยังอ่านพบในคัมภีร์ของตนว่า «และสำหรับสุลัยมาน (เราได้ให้) ลมพัดในยามเช้าเป็นระยะทางหนึ่งเดือน และในยามเย็นเป็นระยะทางหนึ่งเดือน และเราได้ทำให้ตาน้ำแห่งทองแดงหลอมเหลวไหลออกมาสำหรับเขา และในหมู่ญินมีผู้ทำงานต่อหน้าเขาโดยอนุมัติของพระเจ้าของเขา และผู้ใดในหมู่พวกเขาที่ฝ่าฝืนคำบัญชาของเรา เราจะให้เขาลิ้มรสการลงโทษแห่งไฟที่ลุกโชน พวกเขาทำให้เขาตามที่เขาประสงค์ ทั้งห้องบูชา รูปปั้น จานใหญ่ดั่งอ่างเก็บน้ำ และหม้อขนาดใหญ่ที่ตั้งตรึงอยู่กับที่ วงศ์วานของดาวูดเอ๋ย จงกระทำเพื่อแสดงความกตัญญู» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:12-13).. แล้วกลับไม่มีโรงหล่อขนาดใหญ่ และไม่มีโรงงานที่สมบูรณ์สำหรับผลิตเครื่องมือโลหะในประชาชาตินั้นเลย

وَأَنزَلْنَا ٱلْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَـٰفِعُ لِلنَّاسِ

แล้วยังอ่านพบว่า «และเราได้ประทานเหล็กลงมา ในนั้นมีพลังอันแข็งแกร่ง และมีประโยชน์มากมายแก่มนุษย์» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:25).. แล้วกลับละเลยแร่ชนิดนี้ที่ตนมีอยู่อย่างไม่ใยดีถึงเพียงนี้ ทั้งที่มันเป็นแร่ชนิดที่ดีที่สุด และมีปริมาณเพียงพอสำหรับโลกทั้งใบได้ถึงสองร้อยปีตามที่ผู้เชี่ยวชาญได้ประเมินไว้...

ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งต้องห้าม!!!

ระบบกรรมสิทธิ์ในประเทศอียิปต์

ในบทความที่แล้ว ข้าพเจ้าได้นำเสนอรูปแบบการประยุกต์ใช้บางประการที่หลักการของระบบเศรษฐกิจอิสลามได้กำหนดให้เราต้องปฏิบัติ และในบทความนี้ ข้าพเจ้าจะนำเสนอรูปแบบบางประการที่หลักการเหล่านี้ได้กำหนดไว้เช่นกัน ซึ่งอยู่ในแก่นแท้ของการปฏิรูปเศรษฐกิจของชาติ

จิตวิญญาณของอิสลามอันเที่ยงตรง และหลักการพื้นฐานของอิสลามในด้านเศรษฐกิจของชาติ ได้บังคับให้เราต้องทบทวนระบบกรรมสิทธิ์ในประเทศอียิปต์ใหม่ โดยเราจะจำกัด […]

การถือครองกรรมสิทธิ์ขนาดใหญ่ โดยชดเชยสิทธิของเจ้าของด้วยสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อพวกเขาและต่อสังคมมากกว่า และส่งเสริมการถือครองกรรมสิทธิ์ขนาดเล็ก เพื่อให้คนยากจนข้นแค้นรู้สึกว่าพวกเขามีสิ่งที่ตนต้องใส่ใจและห่วงใยอยู่ในมาตุภูมินี้แล้ว นอกจากนี้ เราต้องรีบแบ่งปันทรัพย์สินของรัฐแก่คนตัวเล็กเหล่านี้ด้วย เพื่อให้พวกเขาเติบใหญ่ขึ้น

การจัดระบบภาษี

เจตนารมณ์ของอิสลามในบทบัญญัติด้านเศรษฐกิจกำหนดให้เราต้องเร่งจัดระบบภาษีเพื่อสังคม ซึ่งประการแรกคือซะกาต ในโลกนี้ไม่มีบทบัญญัติใดที่เก็บภาษีจากทุนทรัพย์ ไม่ใช่จากกำไรเพียงอย่างเดียว เหมือนอย่างอิสลาม ทั้งนี้เพราะมีวิทยปัญญาอันยิ่งใหญ่หลายประการ หนึ่งในนั้นคือการต่อต้านการสะสมทรัพย์และการกักทรัพย์สินไว้ไม่ให้หมุนเวียน ทรัพย์สินนั้นถูกทำให้มีขึ้นเพื่อเป็นสื่อของการหมุนเวียนเท่านั้น และทุกคนที่ทรัพย์สินที่หมุนเวียนนั้นตกมาอยู่ในมือย่อมได้รับประโยชน์จากการหมุนเวียนนี้

خُذْ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا

อิสลามกำหนดให้การจ่ายซะกาตมีลักษณะเพื่อสังคมโดยแท้ ก็เพื่อให้เป็นเหตุแห่งการเติมเต็มความขาดแคลนและความบกพร่องที่ความรู้สึกเมตตาของมนุษย์และน้ำใจอันดีงามไม่อาจเติมเต็มได้ สังคมจึงสะอาดบริสุทธิ์และเจริญงอกงาม จิตใจผู้คนผ่องใสและสูงส่ง «จงเอาส่วนหนึ่งจากทรัพย์สินของพวกเขาเป็นทานเพื่อทำให้พวกเขาสะอาดและขัดเกลาพวกเขาด้วยทานนั้น» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:103)

ดังนั้น จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการเก็บภาษีเพื่อสังคมตามระบบอัตราก้าวหน้า โดยคิดตามทรัพย์สิน ไม่ใช่ตามกำไร ซึ่งแน่นอนว่าคนยากจนจะได้รับการยกเว้น ภาษีนี้จะเก็บจากคนร่ำรวยที่มีฐานะมั่งคั่ง แล้วนำไปใช้ยกระดับมาตรฐานการครองชีพด้วยทุกวิถีทางที่ทำได้ ความละเอียดอ่อนประการหนึ่งของท่านอุมัร (ร.ฎ.) คือ ท่านเคยเก็บภาษีในอัตราสูงจากองุ่น เพราะเป็นผลไม้ของคนรวย และเก็บภาษีจากอินทผลัมในอัตราเพียงเล็กน้อยจนแทบไม่มีความหมาย เพราะเป็นอาหารของคนจน ท่าน (ร.ฎ.) จึงเป็นคนแรกในหมู่ผู้ปกครองและผู้นำที่คำนึงถึงหลักการทางสังคมข้อนี้

การต่อต้านริบา (ดอกเบี้ย)

ألا وإن الربا موضوع ، وأول ربا أبدأ به ربا عمى العباس بن عبد المطلب

เจตนารมณ์ของอิสลามกำหนดให้เราต้องต่อต้านริบาโดยทันที ประกาศให้เป็นสิ่งต้องห้าม และขจัดธุรกรรมทุกอย่างที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของริบา «พึงทราบเถิดว่า ริบานั้นถูกยกเลิกแล้ว และริบาแรกที่ฉันจะเริ่มยกเลิกคือริบาของอัล-อับบาส บุตรอับดุลมุฏฏอลิบ ลุงของฉัน» และท่านเราะซูล ﷺ พูดจริงยิ่ง

ในอดีต บรรดานักปฏิรูปต่างหลีกเลี่ยงที่จะกล่าวถ้อยคำเช่นนี้ เพื่อจะได้ไม่ถูกโต้กลับว่า นี่เป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ เพราะกลไกเศรษฐกิจโลกทั้งหมดหมุนอยู่บนริบา แต่ในวันนี้ ข้ออ้างนี้กลายเป็นข้ออ้างที่อ่อนแอ ตกไป และไร้ค่า หลังจากที่รัสเซียได้ห้ามริบาและถือว่ามันเป็นความชั่วร้ายที่น่ารังเกียจที่สุดในดินแดนของตน และเป็นเรื่องน่าละอายยิ่งที่รัสเซียคอมมิวนิสต์จะล้ำหน้าเราไปในคุณงามความดีแบบอิสลามประการนี้

ดอกเบี้ย (ริบา) นั้นหะรอม... หะรอม... หะรอม และผู้ที่สมควรที่สุดที่จะห้ามมันก็คือประชาชาติอิสลามและรัฐอิสลามทั้งหลาย

การส่งเสริมอุตสาหกรรมในครัวเรือน

เจตนารมณ์ของอิสลามกำหนดให้เราต้องส่งเสริมหัตถกรรมในครัวเรือน นี่คือหนทางช่วยเหลือครอบครัวที่ประสบเคราะห์กรรมเหล่านี้ได้อย่างรวดเร็ว และเป็นประตูสู่การเปลี่ยนผ่านไปสู่จิตวิญญาณและสภาพของสังคมอุตสาหกรรม งานแรกที่มือซึ่งว่างงานเหล่านี้จะทำได้ ได้แก่ การปั่นด้ายและการทอผ้าด้วยกี่ขนาดเล็ก การทำสบู่ การทำน้ำหอม และการทำผลไม้แช่อิ่มหรือแยม นอกจากนี้ยังมีงานอีกหลายประเภทจากหลากหลายหมวดหมู่ที่ผู้หญิง เด็กหญิง และเด็ก ๆ สามารถใช้เวลาทำได้ งานเหล่านี้ให้ผลกำไรอย่างงอกงาม และปกป้องพวกเขาจากความทุกข์ยากของความขัดสนและความอัปยศของการขอทาน

เราได้เห็นสิ่งนี้มากับตาเป็นเวลานานแล้วที่ (ฟูวะฮ์) จังหวัดฆ็อรบิยะฮ์ ที่ (บะนีอะดีย์) อำเภอมันฟะลูฏ และที่เมืองอื่น ๆ ในประเทศอียิปต์ เราได้เห็นความมั่งคั่ง ความร่ำรวย และความสะดวกสบายในเมืองเหล่านั้น กระทรวงกิจการสังคมเคยคิดถึงโครงการที่สำคัญยิ่งนี้ และได้นำเครื่องปั่นด้ายหลายแบบเข้ามา แต่เราก็ไม่รู้ว่าอัลลอฮ์ทรงกระทำสิ่งใดกับมันแล้ว... ดังที่เขาว่ากันว่า "หนึ่งวันของรัฐบาลเท่ากับหนึ่งปี" ทว่าเรื่องนี้ไม่อาจรอคอยได้อีกต่อไป

การลดสิ่งฟุ่มเฟือยและพอใจกับสิ่งจำเป็น

ต้องชี้นำประชาชนให้ลดสิ่งฟุ่มเฟือยและพอใจกับสิ่งที่จำเป็น และให้ผู้ใหญ่เป็นแบบอย่างแก่ผู้เยาว์ในเรื่องนี้ งานเลี้ยงรื่นเริงที่ไร้ศีลธรรมเหล่านี้ต้องถูกยกเลิก ความหรูหราและความสุรุ่ยสุร่ายอันเสื่อมทรามนี้ต้องถูกห้าม และความจริงจังพร้อมด้วยความเข้มงวด ความขรึม ความสุขุม และความน่าเกรงขามของมัน จะต้องปรากฏอยู่ในบ้านเรือน ในวัง บนใบหน้าของผู้คน และในสโมสรต่าง ๆ นี่คือสิ่งที่อิสลามอันเที่ยงตรงกำหนดไว้ และทั้งหมดนี้ต้องอาศัยการเตรียมการ

ทั้งหมดนี้คือหน้าที่ที่จำเป็นต้องลงมือแบกรับภาระในทันที... ฉะนั้นจงลงมือทำงานกันเถิด

บทสรุป

และหลังจากนั้น...

จากที่กล่าวมาข้างต้น เราได้เห็นแล้วว่าเรามิได้ดำเนินตามระบบเศรษฐกิจที่ชัดเจนใด ๆ เลย ทั้งในทางทฤษฎีและในทางปฏิบัติ และความคลุมเครือกับการทำอย่างไร้แบบแผนนี้ได้นำเราไปสู่วิกฤตที่บีบคอผู้คนทั้งหลายไว้

และมิใช่เรื่องที่เราจะคิดหาทางแก้ไขแบบเฉพาะหน้า และรับมือกับสถานการณ์ด้วยยาเสพติดและยาระงับ ซึ่งอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาตอบโต้ที่ส่งสัญญาณถึงผลลัพธ์อันร้ายแรงที่สุด แต่สิ่งสำคัญคือเราต้องมองปัญหาต่าง ๆ ด้วยทัศนะที่ครอบคลุมและรอบด้าน และนำปัญหาเหล่านั้นกลับไปสู่รากฐานอันมั่นคงที่ใช้อ้างอิงและยึดเป็นหลัก ซึ่งสิ่งนั้นมิใช่อื่นใดนอกจาก (ระบบอิสลาม) ที่ครอบคลุมและละเอียดถี่ถ้วน และในระบบนั้นมีความถูกต้องอันดีงามที่สุด

แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงประทานปัจจัยแห่งความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจและความสำเร็จทางวัตถุแก่เรา ซึ่งมิได้เปิดให้แก่ประชาชาติและประชาชนอื่น ๆ นั่นคือสายสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นทางภาษา อะกีดะฮ์ ผลประโยชน์ และประวัติศาสตร์ ระหว่างเรากับประชาชาติอาหรับและประชาชาติอิสลาม ซึ่งด้วยการสรรเสริญแด่อัลลอฮ์ ดินแดนเหล่านั้นคือดินแดนที่ร่ำรวยที่สุดในบรรดาดินแดนของอัลลอฮ์บนแผ่นดินของพระองค์ มีดินอุดมสมบูรณ์ที่สุด มีภูมิอากาศพอเหมาะที่สุด มีความดีงามมากมายที่สุด และมั่งคั่งที่สุดด้วยวัตถุดิบและทรัพยากรทุกชนิด..

สายสัมพันธ์นี้ – หากเรารู้จักใช้ประโยชน์จากมันอย่างดี – จะปูทางให้เราไปสู่การพึ่งพาตนเองและความเป็นอิสระทางเศรษฐกิจ และจะช่วยกอบกู้เราให้พ้นจากการครอบงำของตะวันตกในด้านการส่งออกและการนำเข้า ตลอดจนเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

เรื่องนี้มิได้เรียกร้องจากเรามากไปกว่าการที่เราตั้งปณิธานและก้าวไปข้างหน้า กระชับความสัมพันธ์ ทำให้สายสัมพันธ์แน่นแฟ้น ส่งคณะผู้แทนและงานศึกษาอย่างต่อเนื่อง พยายามทุกวิถีทางในการจัดตั้งกองเรือพาณิชย์ และเผยแพร่จิตวิญญาณแห่งเอกภาพและความร่วมมือระหว่างเรากับประชาชาติอาหรับและประชาชนแห่งอิสลาม

แท้จริงประชาชนชาวอียิปต์ได้อดทนมาอย่างยาวนานต่อชีวิตอันแห้งแล้งและโหดร้ายนี้ และต่อความขาดแคลนอันน่าประหลาดใจนี้ ซึ่งมนุษย์คนใดก็ไม่อาจอดทนได้ เว้นแต่ด้วยปาฏิหาริย์แห่งอีมาน ผู้ใดที่ได้มองดูกรรมกรชาวอียิปต์ ชาวนาชาวอียิปต์ และผู้คนเช่นเดียวกันนี้ในหมู่สามัญชนชาวอียิปต์ ย่อมจะเกิดความประหลาดใจต่อสิ่งที่เขาได้เห็น ทั้งความยากแค้นและความอดทน

พี่น้องชาวอินเดียคนหนึ่งเคยทำให้ข้าพเจ้าต้องอับอาย ขณะที่เขาเดินทางมาจากอังกฤษ เมื่อเขากลับจากการเที่ยวชมกรุงไคโรช่วงสั้น ๆ เขากล่าวกับข้าพเจ้าว่า "พวกเราเคยคิดว่าสิ่งที่หนังสือพิมพ์ในอังกฤษตีพิมพ์เกี่ยวกับสภาพอันย่ำแย่ของประชาชนชาวอียิปต์และระดับการครองชีพที่ต่ำ เป็นเพียงการโฆษณาชวนเชื่อเพื่อลดทอนเกียรติของพวกเขา แต่เมื่อข้าพเจ้าได้ใช้เวลาสั้น ๆ นี้ในกรุงไคโร และได้ไปเยือนย่านชุมชนของสามัญชนบางแห่ง ข้าพเจ้าก็รู้สึกเศร้าใจต่อสิ่งที่ได้เห็น" ข้าพเจ้ารู้สึกอับอายต่อคำพูดของเขา แต่ข้าพเจ้าก็ได้ปกป้องตนเองและประชาชนด้วยการกล่าวแก่เขาว่า "จงถามหนังสือพิมพ์เหล่านั้นที่ตีพิมพ์เถิดว่า ความทุกข์ยากนี้มิใช่ส่วนหนึ่งของความอยุติธรรมจากการยึดครองดอกหรือ?"

และข้าพเจ้าก็รู้สึกเจ็บปวดอีกครั้งหนึ่ง เมื่อผู้จัดการบริษัทต่างชาติแห่งหนึ่งได้กล่าวกับข้าพเจ้าว่า "ท่านพอใจกับสภาพของกรรมกรผู้ยากไร้เหล่านี้หรือ?!" แต่ข้าพเจ้าก็ได้ตอบโต้เขากลับไปเช่นกัน

ท่านไม่รู้ดอกหรือว่า สาเหตุของความยากไร้นี้คือการที่บริษัทเหล่านี้กอบโกยผลประโยชน์ไว้แต่เพียงผู้เดียว และตระหนี่ต่อคนงานเหล่านี้ แม้เพียงสิ่งที่พอเทียบเท่ากับปัจจัยจำเป็นของการดำรงชีวิต?!

แท้จริงเรื่องนี้เป็นเรื่องจริงจังที่ไม่มีการล้อเล่นใด ๆ มันได้ถึงขีดสุดและถึงที่สุดของมันแล้ว จำเป็นต้องมีการแก้ไขที่เด็ดขาดและรวดเร็ว และดังที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ เราจะไม่พบการแก้ไขนั้นได้เลย นอกจากในการเยียวยาและการรักษาของอิสลามอันเที่ยงตรง

ฉะนั้น โอ้ท่านนายกรัฐมนตรี โอ้บรรดาผู้นำองค์กรและกลุ่มต่าง ๆ และโอ้ผู้ที่ใส่ใจในเรื่องความสงบสุขและสันติภาพในบ้านเมืองนี้..

จงรีบแก้ไขเรื่องนี้อย่างเด็ดขาด... และจงกลับคืนสู่ระบอบของอิสลามเถิด..

พึงรู้เถิดว่า ข้าพเจ้าได้ประกาศแจ้งแล้ว.. โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเป็นสักขีพยานด้วยเถิด..

ฮะซัน อัล-บันนา

ริซาละฮ์อัต-ตะอาลีม (สาส์นคำสอน)

บทนำ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่ผู้นำของบรรดาผู้ยำเกรงและผู้นำทัพของบรรดามุญาฮิด คือท่านนบีมุหัมมัด ﷺ นบีผู้ไม่รู้หนังสือ ตลอดจนวงศ์วาน สหาย และผู้ที่ดำเนินตามแนวทางของพวกเขาจนถึงวันแห่งการตอบแทน

อัมมาบะอ์ดุ:

นี่คือสาส์นของข้าพเจ้าถึงพี่น้องผู้ต่อสู้ (มุญาฮิด) ในขบวนการอิควานุลมุสลิมีน ผู้ศรัทธาในความสูงส่งของการเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ของพวกเขาและความศักดิ์สิทธิ์ของแนวคิดของพวกเขา และได้ตั้งปณิธานอย่างจริงใจว่าจะมีชีวิตอยู่เพื่อมัน หรือจะตายในหนทางของมัน ข้าพเจ้าขอมอบถ้อยคำเหล่านี้แก่พี่น้องเหล่านี้เท่านั้น ถ้อยคำเหล่านี้มิใช่บทเรียนสำหรับท่องจำ แต่เป็นคำสั่งสอนที่ต้องนำไปปฏิบัติ ดังนั้น จงลงมือปฏิบัติเถิด โอ้พี่น้องผู้สัจจริงทั้งหลาย

وَقُلِ ٱعْمَلُوا۟ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾

«และจงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจงกระทำเถิด แล้วอัลลอฮ์จะทรงเห็นการกระทำของพวกท่าน และเราะซูลของพระองค์และบรรดาผู้ศรัทธาก็จะเห็นด้วย และพวกท่านจะถูกนำกลับไปยังผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกท่านถึงสิ่งที่พวกท่านเคยกระทำไว้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:105)

وَأَنَّ هَـٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٥٣﴾

«และแท้จริงนี่คือทางของข้าที่เที่ยงตรง ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามมัน และอย่าปฏิบัติตามทางอื่นๆ เพราะมันจะทำให้พวกเจ้าแตกแยกออกจากทางของพระองค์ นั่นแหละคือสิ่งที่พระองค์ทรงสั่งเสียพวกเจ้าไว้ เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:153)

وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا ۖ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ

وَكُلًّا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْحُسْنَىٰ

ส่วนผู้อื่นนอกเหนือจากพวกเขานั้น สำหรับพวกเขามีบทเรียนและการบรรยาย มีหนังสือและบทความ มีกิจกรรมและงานบริหารต่างๆ และ «สำหรับแต่ละคนนั้นมีทิศทางที่เขาผินหน้าไป ดังนั้นพวกท่านจงแข่งขันกันในความดีเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:148) และ «ทุกฝ่ายนั้นอัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาไว้ซึ่งสิ่งที่ดีงาม» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:95)

วัสสลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุฮ์

หะซัน อัล-บันนา

หลักการแห่งการให้สัตยาบัน (บัยอะฮ์)

โอ้พี่น้องผู้สัจจริงทั้งหลาย

หลักการแห่งการให้สัตยาบันของเรามีสิบประการ จงจดจำไว้ให้ดี ได้แก่ ความเข้าใจ ความบริสุทธิ์ใจ การลงมือปฏิบัติ การญิฮาด การเสียสละ การเชื่อฟัง ความหนักแน่นมั่นคง การอุทิศตนอย่างสิ้นเชิง ภราดรภาพ และความไว้วางใจ

ความเข้าใจ

สิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยคำว่า "ความเข้าใจ" คือ ให้ท่านมีความมั่นใจอย่างแน่วแน่ว่าแนวคิดของเรานั้นเป็นอิสลามอย่างแท้จริง และให้ท่านเข้าใจอิสลามดังที่เราเข้าใจ ภายในกรอบของหลักการยี่สิบประการนี้ ซึ่งสรุปไว้อย่างกระชับที่สุด:

1. อิสลามเป็นระบบที่สมบูรณ์ครอบคลุมทุกด้านของชีวิต ดังนั้นอิสลามจึงเป็นรัฐและมาตุภูมิ หรือรัฐบาลและประชาชาติ อิสลามเป็นจริยธรรมและพลัง หรือความเมตตาและความยุติธรรม อิสลามเป็นวัฒนธรรมและกฎหมาย หรือวิชาความรู้และระบบตุลาการ อิสลามเป็นวัตถุ หรือการแสวงหาปัจจัยยังชีพและความมั่งคั่ง และอิสลามเป็นญิฮาด […]

…และดะอ์วะฮ์ หรือกองทัพและแนวคิด เช่นเดียวกับที่อิสลามเป็นอะกีดะฮ์ที่สัจจริงและอิบาดะฮ์ที่ถูกต้องโดยเท่าเทียมกัน

2 - อัลกุรอานอันทรงเกียรติและซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์คือแหล่งอ้างอิงของมุสลิมทุกคนในการรู้จักบทบัญญัติของอิสลาม เขาเข้าใจอัลกุรอานตามหลักเกณฑ์ของภาษาอาหรับ โดยไม่ฝืนตีความและไม่บิดเบือน และในการทำความเข้าใจซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์ เขาจะกลับไปยังบรรดานักหะดีษที่เชื่อถือได้

3 - อีมานที่สัจจริง อิบาดะฮ์ที่ถูกต้อง และการมุญาฮะดะฮ์ (การต่อสู้กับตนเอง) ย่อมมีรัศมีและความหวานชื่น ซึ่งอัลลอฮ์ทรงประทานลงในหัวใจของผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์ แต่การอิลฮาม (การดลใจ) ความคิดที่ผุดขึ้นในใจ การกัชฟ์ (การเปิดเผยทางจิตวิญญาณ) และความฝัน มิใช่หลักฐานของบทบัญญัติทางศาสนา และจะไม่ถือว่าใช้ได้ เว้นแต่มีเงื่อนไขว่าต้องไม่ขัดแย้งกับบทบัญญัติและตัวบทของศาสนา

4 - เครื่องรางคุ้มกัน (ตะมาอิม) คาถา (ร็อกยะฮ์) ลูกปัดหรือเปลือกหอยเครื่องราง (วะดะอ์) การทำนายด้วยทราย (เราะมล์) การหยั่งรู้ (มะอ์ริฟะฮ์) การเป็นหมอดู (กะฮานะฮ์) และการอ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับ ตลอดจนทุกสิ่งที่อยู่ในหมวดนี้ ล้วนเป็นสิ่งมุงกัร (ความชั่ว) ที่จำเป็นต้องต่อต้าน เว้นแต่สิ่งที่เป็นอายะฮ์จากอัลกุรอาน หรือร็อกยะฮ์ที่มีรายงานสืบมา (มะษูเราะฮ์)

5 - ความเห็นของอิมาม (ผู้นำ) และผู้แทนของเขา ในเรื่องที่ไม่มีตัวบทระบุไว้ ในเรื่องที่มีความเป็นไปได้หลายแง่มุม และในเรื่องมะศอลิหฺมุรสะละฮ์ (ประโยชน์ส่วนรวมที่ไม่มีตัวบทระบุโดยตรง) นั้นเป็นที่ยึดปฏิบัติ ตราบใดที่ไม่ขัดแย้งกับหลักเกณฑ์ทางศาสนา และอาจเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพการณ์ จารีต และขนบธรรมเนียม หลักพื้นฐานในเรื่องอิบาดะฮ์คือการปฏิบัติตามด้วยความภักดีโดยไม่คำนึงถึงความหมาย (เหตุผล) ส่วนในเรื่องกิจวัตรทั่วไป (อาดาต) คือการคำนึงถึงเคล็ดลับ วิทยปัญญา และเป้าหมาย

6 - ทุกคนนั้น คำพูดของเขาอาจถูกยึดถือหรือถูกละทิ้งได้ ยกเว้นผู้ที่ได้รับการคุ้มครองจากความผิดพลาด (อัล-มะอ์ศูม) ﷺ ทุกสิ่งที่มาจากบรรดาสะลัฟ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ที่สอดคล้องกับอัลกุรอานและซุนนะฮ์ เราย่อมยอมรับ หากไม่เช่นนั้น คัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ย่อมสมควรแก่การปฏิบัติตามมากกว่า แต่เราจะไม่ก้าวล่วงบุคคล — ในเรื่องที่มีความเห็นต่างกัน — ด้วยการตำหนิหรือการวิจารณ์ให้เสียหาย เรามอบพวกเขาไว้กับเจตนาของพวกเขา และพวกเขาได้กลับไปพบสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้แล้ว

7 - มุสลิมทุกคนที่ยังไม่บรรลุถึงระดับของการพิจารณาหลักฐานของบทบัญญัติปลีกย่อย ย่อมปฏิบัติตามอิมามคนหนึ่งจากบรรดาอิมามแห่งศาสนาได้ และพร้อมกับการปฏิบัติตามนี้ เป็นการดีที่เขาจะพยายามเท่าที่สามารถในการรู้จักหลักฐานของอิมามผู้นั้น และยอมรับทุกคำแนะนำที่มีหลักฐานประกอบ เมื่อเขาเห็นว่าผู้ที่แนะนำเขานั้นเป็นคนดีและมีความสามารถ และให้เขาเติมเต็มความบกพร่องทางวิชาการของตน หากเขาเป็นผู้มีความรู้ จนกระทั่งเขาบรรลุถึงระดับของการพิจารณา

8 - ความขัดแย้งทางฟิกฮ์ในเรื่องปลีกย่อยไม่เป็นสาเหตุแห่งการแตกแยกในศาสนา และไม่นำไปสู่การเป็นปฏิปักษ์หรือความเกลียดชังกัน มุจญ์ตะฮิดทุกคนย่อมได้รับผลบุญของเขา และไม่มีข้อห้ามในการค้นคว้าทางวิชาการอย่างบริสุทธิ์ใจในประเด็นที่มีความเห็นต่าง ภายใต้ร่มเงาแห่งความรักเพื่ออัลลอฮ์และการร่วมมือกันเพื่อเข้าถึงสัจธรรม โดยไม่ให้สิ่งนั้นนำไปสู่การโต้เถียงที่น่าตำหนิและความคลั่งไคล้

9 - ทุกประเด็นที่ไม่มีการปฏิบัติใด ๆ ตั้งอยู่บนมัน การหมกมุ่นในประเด็นนั้นถือเป็นการฝืนตนซึ่งเราถูกห้ามไว้ตามหลักศาสนา ส่วนหนึ่งของสิ่งนั้นคือ การแตกประเด็นปลีกย่อยมากมายในบทบัญญัติที่ยังไม่เกิดขึ้น และการหมกมุ่นในความหมายของอายะฮ์อัลกุรอานอันทรงเกียรติที่ยังไม่ได้ไปถึง…

...ที่ความรู้ยังไปไม่ถึง รวมถึงการพูดถึงการจัดลำดับความประเสริฐระหว่างบรรดาศอฮาบะฮ์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) และข้อขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างพวกเขา ทุกคนในหมู่พวกเขาย่อมมีความประเสริฐแห่งการเป็นศอฮาบะฮ์ และได้รับผลตอบแทนตามเจตนาของตน และในเรื่องการตีความ (ตะอ์วีล) นั้นมีความกว้างขวาง

وَٱلرَّٰسِخُونَ فِى ٱلْعِلْمِ يَقُولُونَ ءَامَنَّا بِهِۦ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا

10 - การรู้จักอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง การให้เอกภาพแด่พระองค์ (เตาฮีด) และการยกพระองค์ให้บริสุทธิ์ (ตันซีฮ์) คือหลักอะกีดะฮ์ที่สูงส่งที่สุดของอิสลาม ส่วนอายะฮ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคุณลักษณะ (ศิฟาต) ของพระองค์ และหะดีษที่ถูกต้องเกี่ยวกับเรื่องนี้ ตลอดจนสิ่งที่คลุมเครือ (มุตะชาบิฮ์) ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าว เราศรัทธาต่อสิ่งเหล่านั้นตามที่มันได้มา โดยไม่ตีความ (ตะอ์วีล) และไม่ปฏิเสธความหมาย (ตะอ์ฏีล) และเราจะไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับข้อขัดแย้งที่เกิดขึ้นในเรื่องนี้ระหว่างบรรดาอุละมาอ์ สิ่งที่เพียงพอสำหรับท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน ย่อมเพียงพอสำหรับเรา «และบรรดาผู้ที่มีความรู้อย่างหยั่งลึกนั้น พวกเขากล่าวว่า เราศรัทธาต่อสิ่งนั้น ทั้งหมดนั้นมาจากที่พระผู้อภิบาลของเรา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:7)

11 - ทุกบิดอะฮ์ในศาสนาของอัลลอฮ์ที่ไม่มีที่มา ซึ่งผู้คนเห็นว่าดีตามอารมณ์ของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มเติมหรือการตัดทอนจากศาสนา ถือเป็นความหลงผิดที่จำเป็นต้องต่อต้านและขจัดให้หมดไปด้วยวิธีการที่ดีที่สุด ซึ่งไม่นำไปสู่สิ่งที่เลวร้ายยิ่งกว่า

12 - บิดอะฮ์อิฎอฟียะฮ์ (บิดอะฮ์ในรูปแบบส่วนเพิ่ม) บิดอะฮ์ตัรกียะฮ์ (บิดอะฮ์ในการละทิ้ง) และการยึดถือรูปแบบเฉพาะในอิบาดะฮ์ที่ไม่ได้ถูกกำหนดไว้อย่างเจาะจง เป็นข้อขัดแย้งทางฟิกฮ์ ซึ่งแต่ละฝ่ายต่างมีทัศนะของตน และไม่เป็นไรที่จะตรวจสอบหาความจริงด้วยหลักฐานและข้อพิสูจน์

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴿٦٣﴾

13 - การรักบรรดาคนศอลิห์ การให้เกียรติพวกเขา และการยกย่องพวกเขาตามที่เป็นที่รู้กันถึงความดีงามแห่งการงานของพวกเขา ถือเป็นการทำความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และบรรดาเอาลิยาอ์ก็คือผู้ที่ถูกกล่าวถึงในดำรัสของพระองค์ที่ว่า «คือบรรดาผู้ที่ศรัทธาและพวกเขาเป็นผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:63) ส่วนกะรอมะฮ์นั้นมีอยู่จริงตามเงื่อนไขของมันตามบทบัญญัติ พร้อมกับมีความเชื่อว่าพวกเขา (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ไม่มีอำนาจที่จะให้คุณหรือให้โทษแก่ตัวเองได้ ทั้งในขณะที่มีชีวิตอยู่หรือหลังจากเสียชีวิตไปแล้ว และยิ่งไม่ต้องพูดถึงการที่จะมอบสิ่งใดจากสิ่งนั้นให้แก่ผู้อื่น

14 - การเยี่ยมกุบูร (หลุมศพ) ไม่ว่าจะเป็นหลุมศพของผู้ใดก็ตาม เป็นซุนนะฮ์ที่ถูกบัญญัติไว้ตามรูปแบบที่มีรายงานมา แต่การขอความช่วยเหลือจากผู้ที่อยู่ในหลุมศพไม่ว่าพวกเขาจะเป็นใครก็ตาม การวิงวอนเรียกหาพวกเขาเพื่อการนั้น การขอให้พวกเขาช่วยสนองความต้องการทั้งจากที่ใกล้หรือไกล การบนบานต่อพวกเขา การก่อสร้างหลุมศพให้สูงใหญ่ การคลุมหลุมศพ การจุดไฟให้แสงสว่างแก่หลุมศพ การลูบไล้หลุมศพ การสาบานด้วยสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ และบิดอะฮ์อื่น ๆ ที่อยู่ในทำนองเดียวกันนี้ ล้วนเป็นบาปใหญ่ที่จำเป็นต้องต่อต้าน และเราจะไม่หาทางตีความให้แก่การกระทำเหล่านี้ เพื่อเป็นการปิดหนทางที่จะนำไปสู่ความเสียหาย (สัดดุซซะรีอะฮ์)

15 - การขอดุอาอ์ หากควบคู่ไปกับการตะวัสสุล (การขอผ่านสื่อกลาง) ต่ออัลลอฮ์ด้วยผู้หนึ่งผู้ใดจากบรรดาสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เป็นข้อขัดแย้งในเรื่องปลีกย่อยเกี่ยวกับรูปแบบของการขอดุอาอ์ และไม่ใช่ประเด็นปัญหาด้านอะกีดะฮ์

16 - ธรรมเนียมที่ผิด ๆ ไม่อาจเปลี่ยนแปลงความหมายที่แท้จริงของถ้อยคำตามบทบัญญัติได้ หากแต่จำเป็นต้องตรวจสอบให้แน่ชัดถึงขอบเขตของความหมายที่ถูกมุ่งหมาย และยึดอยู่ในขอบเขตนั้น เช่นเดียวกับที่จำเป็นต้องระวังการหลอกลวงด้วยถ้อยคำในทุกด้านของชีวิตทั้งทางโลกและทางศาสนา เพราะสิ่งที่ถือเป็นสาระสำคัญคือตัวสิ่งที่ถูกเรียก หาใช่ชื่อที่ใช้เรียกไม่

17 - อะกีดะฮ์คือรากฐานของการงาน และการงานของหัวใจมีความสำคัญยิ่งกว่าการงานของอวัยวะ และการบรรลุความสมบูรณ์ในทั้งสองประการเป็นสิ่งที่ถูกเรียกร้องตามบทบัญญัติ แม้ว่าระดับของการเรียกร้องจะแตกต่างกันก็ตาม

18 - อิสลามปลดปล่อยสติปัญญาให้เป็นอิสระ ส่งเสริมให้พินิจพิจารณาจักรวาล ยกย่องฐานะของความรู้และผู้รู้ และยินดีต้อนรับสิ่งที่ดีและเป็นประโยชน์จากทุกสิ่ง วิทยปัญญาคือสิ่งที่หายไปของผู้ศรัทธา ไม่ว่าเขาพบมันที่ใด เขาย่อมเป็นผู้มีสิทธิในมันมากที่สุด

19 - ทั้งการพิจารณาตามหลักชะรีอะฮ์และการพิจารณาด้วยสติปัญญา ต่างอาจครอบคลุมเรื่องที่ไม่อยู่ในขอบเขตของอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ทั้งสองจะไม่มีวันขัดแย้งกันในเรื่องที่เด็ดขาด (เกาะฏอีย์) ข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้องจะไม่ขัดกับหลักชะรีอะฮ์ที่มั่นคงแน่นอน สิ่งที่เป็นเพียงการคาดคะเน (ซ็อนนีย์) ในทั้งสองฝ่ายจะต้องถูกตีความให้สอดคล้องกับสิ่งที่เด็ดขาด แต่หากทั้งสองต่างเป็นเพียงการคาดคะเน การพิจารณาตามหลักชะรีอะฮ์ย่อมสมควรได้รับการปฏิบัติตามมากกว่า จนกว่าความเห็นทางสติปัญญานั้นจะได้รับการพิสูจน์ยืนยันหรือล้มเหลวไป

20 - เราจะไม่ตัดสินว่ามุสลิมคนใดเป็นกาฟิร ในเมื่อเขาได้ปฏิญาณชะฮาดะฮ์ทั้งสอง ปฏิบัติตามสิ่งที่ชะฮาดะฮ์ทั้งสองเรียกร้อง และปฏิบัติสิ่งที่เป็นฟัรฎู เพียงเพราะความคิดเห็นหรือการทำบาปอย่างใดอย่างหนึ่ง เว้นแต่เขาจะกล่าวยอมรับถ้อยคำแห่งการปฏิเสธศรัทธา หรือปฏิเสธสิ่งที่เป็นที่รู้กันโดยจำเป็นในศาสนา หรือปฏิเสธความจริงของอัลกุรอานที่ชัดแจ้ง หรืออธิบายอัลกุรอานในแง่ที่รูปแบบทางภาษาอาหรับไม่อาจรองรับได้เลย หรือกระทำการที่ไม่อาจตีความเป็นอื่นได้นอกจากการปฏิเสธศรัทธา

และเมื่อพี่น้องมุสลิมได้รู้จักศาสนาของเขาตามหลักการเหล่านี้แล้ว เขาก็ได้รู้ความหมายของคำขวัญที่เขากล่าวอยู่เสมอว่า (อัลกุรอานคือธรรมนูญของเรา และท่านเราะซูลคือแบบอย่างของเรา)

อัล-อิคลาศ (ความบริสุทธิ์ใจ)

قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٦٢﴾

และสิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยความบริสุทธิ์ใจคือ: การที่พี่น้องมุสลิมมุ่งหมายด้วยคำพูดของเขา การกระทำของเขา และการญิฮาดของเขาทั้งหมด เพื่อพระพักตร์ของอัลลอฮ์ เพื่อแสวงหาความพอพระทัยของพระองค์ และผลตอบแทนอันดีงามจากพระองค์ โดยไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ ภาพลักษณ์ เกียรติยศ ตำแหน่ง ความก้าวหน้าหรือความล้าหลัง ด้วยเหตุนี้ เขาจึงเป็นทหารของอุดมการณ์และอะกีดะฮ์ มิใช่ทหารของจุดประสงค์ส่วนตัวและผลประโยชน์ «จงกล่าวเถิด แท้จริงการละหมาดของฉัน การเชือดพลีของฉัน การมีชีวิตของฉัน และการตายของฉัน เป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:162) และด้วยเหตุนี้ พี่น้องมุสลิมจึงเข้าใจความหมายของคำขวัญที่เขากล่าวอยู่เสมอว่า (อัลลอฮ์คือเป้าหมายของเรา) และ (อัลลอฮุอักบัร วะลิลลาฮิลหัมด์ – อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์)

อัล-อะมัล (การปฏิบัติ)

وَقُلِ ٱعْمَلُوا۟ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾

และสิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยการปฏิบัติคือ: ผลของความรู้และความบริสุทธิ์ใจ «และจงกล่าวเถิด พวกท่านจงกระทำเถิด แล้วอัลลอฮ์จะทรงเห็นการงานของพวกท่าน รวมทั้งเราะซูลของพระองค์และบรรดาผู้ศรัทธาด้วย และพวกท่านจะถูกนำกลับไปยังผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกท่านถึงสิ่งที่พวกท่านเคยกระทำ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:105)

และลำดับขั้นของการปฏิบัติที่พึงประสงค์จากพี่น้องผู้สัจจริงมีดังนี้:

1 – การปรับปรุงแก้ไขตนเอง เพื่อให้เป็นผู้มีร่างกายแข็งแรง มีอุปนิสัยมั่นคง มีความคิดที่ได้รับการศึกษาอบรม มีความสามารถในการประกอบอาชีพ มีอะกีดะฮ์ที่บริสุทธิ์ มีอิบาดะฮ์ที่ถูกต้อง ต่อสู้กับอารมณ์ใฝ่ต่ำของตนเอง ถนอมรักษาเวลาของตน จัดระเบียบในกิจการของตน และเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น และนั่นคือหน้าที่ของพี่น้องแต่ละคนโดยเฉพาะตัว

2 – การสร้างครอบครัวมุสลิม ด้วยการชักนำสมาชิกในครอบครัวให้เคารพในอุดมการณ์ของเขา รักษามารยาทของอิสลามในทุกด้านของการดำเนินชีวิตภายในบ้าน เลือกภรรยาที่ดี และให้นางได้เข้าใจถึงสิทธิและหน้าที่ของนาง อบรมเลี้ยงดูบุตรและคนรับใช้อย่างดี และปลูกฝังพวกเขาบนหลักการของอิสลาม และนั่นก็เป็นหน้าที่ของพี่น้องแต่ละคนโดยเฉพาะตัวเช่นเดียวกัน

3 – และการชี้นำสังคม ด้วยการเผยแผ่การเรียกร้องสู่ความดีในสังคม ต่อต้านความชั่วช้าและสิ่งมุงกัร ส่งเสริมคุณธรรม กำชับให้ทำความดี เร่งรีบในการทำความดี ทำให้มติมหาชนหันมาอยู่ฝ่ายแนวคิดอิสลาม และแต่งแต้มภาพลักษณ์ของชีวิตสาธารณะด้วยแนวคิดนั้นอยู่เสมอ นี่คือหน้าที่ของพี่น้องแต่ละคนในฐานะปัจเจก และเป็นหน้าที่ของญะมาอะฮ์ในฐานะองค์กรที่ปฏิบัติงาน

4 – และการปลดปล่อยมาตุภูมิ ด้วยการกอบกู้ให้พ้นจากอำนาจต่างชาติ — ที่มิใช่อิสลาม — ทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นด้านการเมือง เศรษฐกิจ หรือจิตวิญญาณ

5 – และการปฏิรูปรัฐบาลจนกระทั่งเป็นรัฐบาลอิสลามอย่างแท้จริง ด้วยเหตุนี้รัฐบาลจะปฏิบัติภารกิจของตนในฐานะผู้รับใช้ประชาชาติ เป็นลูกจ้างของประชาชาติ และทำงานเพื่อผลประโยชน์ของประชาชาติ รัฐบาลจะเป็นรัฐบาลอิสลามตราบเท่าที่สมาชิกของรัฐบาลเป็นมุสลิมที่ปฏิบัติข้อบังคับต่าง ๆ ของอิสลาม ไม่กระทำการฝ่าฝืนอย่างเปิดเผย และเป็นผู้บังคับใช้บทบัญญัติและคำสอนของอิสลาม

ไม่เป็นไรที่เราจะขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มิใช่มุสลิมในยามจำเป็น ในตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งผู้ปกครองสูงสุด (อัล-วิลายะฮ์ อัล-อามมะฮ์) และไม่ถือเป็นประเด็นสำคัญว่ารัฐบาลจะมีรูปแบบหรือประเภทใด ตราบใดที่สอดคล้องกับหลักการทั่วไปของระบบการปกครองแบบอิสลาม

ในบรรดาคุณลักษณะของรัฐบาลนั้น ได้แก่ ความรู้สึกรับผิดชอบ ความเมตตาต่อราษฎร ความยุติธรรมในหมู่ผู้คน การรักษาความบริสุทธิ์ไม่แตะต้องทรัพย์สินสาธารณะ และความประหยัดในการใช้ทรัพย์สินนั้น

ในบรรดาหน้าที่ของรัฐบาลนั้น ได้แก่ การรักษาความมั่นคง การบังคับใช้กฎหมาย การเผยแพร่การศึกษา การเตรียมกำลัง การรักษาสุขภาพอนามัย การดูแลสาธารณูปโภค การพัฒนาความมั่งคั่ง การพิทักษ์ทรัพย์สิน การเสริมสร้างศีลธรรม และการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์

ในบรรดาสิทธิของรัฐบาล — เมื่อได้ปฏิบัติหน้าที่ของตนแล้ว — ได้แก่ ความจงรักภักดีและการเชื่อฟัง ตลอดจนการให้ความช่วยเหลือด้วยชีวิตและทรัพย์สิน

แต่หากรัฐบาลบกพร่อง ก็ให้ตักเตือนและชี้แนะ จากนั้นจึงถอดถอนและขับออกจากตำแหน่ง และไม่มีการเชื่อฟังสิ่งถูกสร้างในการฝ่าฝืนพระผู้ทรงสร้าง

6 – การฟื้นฟูสถานภาพระหว่างประเทศของประชาชาติอิสลาม ด้วยการปลดปล่อยดินแดนต่าง ๆ ของประชาชาติ ฟื้นฟูเกียรติภูมิ ทำให้วัฒนธรรมของประชาชาติใกล้ชิดกัน และรวมเป็นเอกภาพ จนกระทั่งสิ่งทั้งหมดนั้นนำไปสู่การฟื้นฟูระบอบคิลาฟะฮ์ที่สูญหายไป และเอกภาพที่ปรารถนา

وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِ

وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٣٢﴾

7 – และการเป็นผู้ชี้นำโลก (อุสตาซียะฮ์) ด้วยการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์อิสลามไปทั่วทุกสารทิศ «และจงต่อสู้พวกเขาจนกว่าจะไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:39) «และอัลลอฮ์ทรงปฏิเสธ นอกจากจะทรงทำให้รัศมีของพระองค์สมบูรณ์ ถึงแม้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะเกลียดชังก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:32)

وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢١﴾

ขั้นตอนทั้งสี่ประการหลังนี้เป็นหน้าที่ที่ญะมาอะฮ์ต้องปฏิบัติร่วมกันอย่างเป็นเอกภาพ และเป็นหน้าที่ของพี่น้องทุกคนในฐานะที่เป็นสมาชิกของญะมาอะฮ์ ช่างเป็นภาระที่หนักอึ้งยิ่งนัก และช่างเป็นภารกิจที่ยิ่งใหญ่ยิ่งนัก ผู้คนมองว่ามันเป็นเพียงจินตนาการ แต่พี่น้องมุสลิมมองว่ามันคือความจริง และเราจะไม่สิ้นหวังเลยตลอดไป เรามีความหวังอันยิ่งใหญ่ที่สุดในอัลลอฮ์ «และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่ทว่ามนุษย์ส่วนใหญ่ไม่รู้» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:21)

ญิฮาด

และสิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยคำว่าญิฮาดนั้น…

من مات ولم يغز ولم ينو الغزو مات ميتة جاهلية

เป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) ที่ดำเนินต่อไปจนถึงวันกิยามะฮ์ และนี่คือความหมายของคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ที่ว่า «ผู้ใดเสียชีวิตโดยที่ไม่เคยออกสู้รบ และไม่เคยตั้งเจตนาที่จะออกสู้รบ เขาได้ตายอย่างการตายแบบญาฮิลียะฮ์» ระดับแรกของญิฮาดคือการปฏิเสธ (ความชั่ว) ด้วยหัวใจ และระดับสูงสุดคือการสู้รบในหนทางของอัลลอฮ์ ระหว่างสองระดับนี้คือญิฮาดด้วยลิ้น ด้วยปากกา ด้วยมือ และการกล่าวคำสัจธรรมต่อหน้าผู้ปกครองที่อธรรม การเผยแผ่ (ดะอ์วะฮ์) ใด ๆ จะไม่มีชีวิตชีวาได้เลยนอกจากด้วยญิฮาด ดะอ์วะฮ์ยิ่งสูงส่งและมีขอบฟ้ากว้างไกลเพียงใด ความยิ่งใหญ่ของญิฮาดในหนทางของมันก็ยิ่งมากเพียงนั้น ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อสนับสนุนมันก็ยิ่งสูงเพียงนั้น และผลบุญสำหรับผู้ที่ทำงานเพื่อมันก็ยิ่งมากมายเพียงนั้น

وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ

«และพวกเจ้าจงต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริงแห่งการต่อสู้ดิ้นรนเพื่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงเข้าใจความหมายของคำขวัญที่ท่านเปล่งอยู่เสมอว่า «ญิฮาดคือหนทางของเรา»

การเสียสละ

ที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยการเสียสละ คือ การทุ่มเทชีวิต ทรัพย์สิน เวลา ความเป็นอยู่ และทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อเป้าหมาย ในโลกนี้ไม่มีญิฮาดใดที่ปราศจากการเสียสละ และการเสียสละใด ๆ ในหนทางแห่งแนวคิดของเราจะไม่สูญเปล่า หากแต่มันคือรางวัลอันมากมายและผลบุญอันงดงาม ผู้ใดที่นั่งเฉยไม่ยอมเสียสละร่วมกับเรา เขาคือผู้มีบาป

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم

«แท้จริงอัลลอฮ์ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธา…» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111) จนจบอายะฮ์

قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ

«จงกล่าวเถิด หากบรรดาบิดาของพวกเจ้าและบรรดาลูก ๆ ของพวกเจ้า…» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:24) จนจบอายะฮ์

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ

«ทั้งนี้เพราะพวกเขาจะไม่ประสบความกระหาย และความเหน็ดเหนื่อย…» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:120) จนจบอายะฮ์

فَإِن تُطِيعُوا۟ يُؤْتِكُمُ ٱللَّهُ أَجْرًا

«ดังนั้น หากพวกเจ้าเชื่อฟัง อัลลอฮ์ก็จะทรงประทานรางวัลอันดีงามแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:16)

ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงเข้าใจความหมายของคำขวัญที่ท่านเปล่งอยู่เสมอว่า «และการตายในหนทางของอัลลอฮ์คือความปรารถนาสูงสุดของเรา»

การเชื่อฟัง

ที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยการเชื่อฟัง คือ การปฏิบัติตามคำสั่งและดำเนินการตามนั้นทันที ทั้งในยามยากลำบากและยามสะดวกสบาย ทั้งในยามที่กระตือรือร้นและยามที่ไม่ชอบใจ ทั้งนี้เพราะขั้นตอนของดะอ์วะฮ์นี้มีสามขั้น ได้แก่

1. การทำให้รู้จัก (อัต-ตะอ์รีฟ): ด้วยการเผยแพร่แนวคิดโดยรวมในหมู่ประชาชน ระบบของดะอ์วะฮ์ในขั้นนี้คือระบบสมาคมเชิงบริหาร มีภารกิจคือการทำงานเพื่อความดีงามส่วนรวม เครื่องมือของมันคือการตักเตือนและการชี้แนะในบางครั้ง และการจัดตั้งสถาบันที่ก่อประโยชน์ในอีกบางครั้ง ตลอดจนวิธีการเชิงปฏิบัติอื่น ๆ สาขาทั้งหมดของอัล-อิควานที่มีอยู่ในปัจจุบันเป็นตัวแทนของขั้นนี้ในชีวิตของดะอ์วะฮ์ ซึ่งจัดระเบียบโดยธรรมนูญหลัก และอธิบายโดยบรรดาริซาละฮ์ (สาส์น) ของอัล-อิควานและหนังสือพิมพ์ของพวกเขา ดะอ์วะฮ์ในขั้นนี้เป็นการทั่วไป

ในขั้นนี้ ผู้ใดก็ตามที่ประสงค์สามารถเข้าร่วมกับญะมาอะฮ์ได้ เมื่อเขาปรารถนาจะมีส่วนร่วมในงานของญะมาอะฮ์ และให้สัญญาว่าจะรักษาหลักการของญะมาอะฮ์ ในขั้นนี้การเชื่อฟังอย่างสมบูรณ์ยังไม่เป็นสิ่งจำเป็น เท่ากับความจำเป็นที่ต้องเคารพระเบียบและหลักการทั่วไปของญะมาอะฮ์

1. การก่อร่างสร้างตัว (อัต-ตักวีน): ด้วยการคัดเลือกบุคคลที่มีคุณสมบัติเหมาะสมในการแบกรับภาระของญิฮาด และรวบรวมพวกเขาเข้าด้วยกัน ระบบของดะอ์วะฮ์ในขั้นนี้ –

เป็นซูฟีโดยแท้ในด้านจิตวิญญาณ และเป็นทหารโดยแท้ในด้านการปฏิบัติ คำขวัญของทั้งสองด้านนี้คือ "คำสั่งและการเชื่อฟัง" โดยไม่ลังเล ไม่ทักท้วง ไม่สงสัย และไม่อึดอัดใจ กองกำลัง (กะตาอิบ) ของอัล-อิควานเป็นตัวแทนของขั้นตอนนี้ในชีวิตของการดะอ์วะฮ์ ก่อนหน้านี้ขั้นตอนนี้ได้รับการจัดระเบียบด้วยสาส์นอัล-มันฮัจญ์ และปัจจุบันด้วยสาส์นฉบับนี้

การดะอ์วะฮ์ในขั้นตอนนี้มีลักษณะเฉพาะ ผู้ที่จะเข้าร่วมได้ต้องเป็นผู้ที่เตรียมตนอย่างสมบูรณ์และแท้จริงเท่านั้น เพื่อแบกรับภาระของการญิฮาดอันยาวนานและมีพันธะรับผิดชอบมากมาย สัญญาณแรกของการเตรียมพร้อมนี้คือการเชื่อฟังอย่างสมบูรณ์

3 – การลงมือปฏิบัติ: คือขั้นตอนแห่งการญิฮาดที่ไม่มีการผ่อนปรน และการทำงานอย่างต่อเนื่องเพื่อไปสู่เป้าหมาย เป็นการทดสอบและบททดลองที่ไม่มีผู้ใดอดทนต่อมันได้นอกจากผู้ที่สัจจริงเท่านั้น และไม่มีสิ่งใดจะประกันความสำเร็จในขั้นตอนนี้ได้นอกจากการเชื่อฟังอย่างสมบูรณ์เช่นเดียวกัน บนพื้นฐานนี้เองที่แถวแรกของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนได้ให้สัตยาบัน (บัยอะฮ์) ในวันที่ 5 เดือนเราะบีอุลเอาวัล ปี ฮ.ศ. 1359

และท่าน ด้วยการเข้าร่วมในกองกำลังนี้ การยอมรับสาส์นฉบับนี้ และการให้คำมั่นต่อสัตยาบันนี้ ท่านย่อมอยู่ในขั้นที่สองและใกล้กับขั้นที่สาม ดังนั้นจงตระหนักถึงความรับผิดชอบที่ท่านได้ผูกมัดตนไว้ และจงเตรียมตนเองให้พร้อมที่จะปฏิบัติตามอย่างครบถ้วน

ความหนักแน่นมั่นคง (อัษ-ษะบาต)

مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُۥ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا۟ تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾

ที่ข้าพเจ้าหมายถึงความหนักแน่นมั่นคงคือ: การที่พี่น้องยังคงทำงานและต่อสู้ดิ้นรนในหนทางสู่เป้าหมายของเขา ไม่ว่าระยะเวลาจะยาวไกลเพียงใด และไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานกี่ปีก็ตาม จนกระทั่งเขาได้พบอัลลอฮ์ในสภาพนั้น โดยที่เขาได้ประสบความสำเร็จด้วยหนึ่งในสองสิ่งที่ดีที่สุด คือ ได้บรรลุเป้าหมาย หรือได้ชะฮีดในบั้นปลาย «ในหมู่ผู้ศรัทธานั้นมีบรรดาชายที่ซื่อสัตย์ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์ ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้ปฏิบัติตามสัญญาของเขาจนสิ้นชีวิต และในหมู่พวกเขามีผู้ที่กำลังรอคอยอยู่ และพวกเขามิได้เปลี่ยนแปลงสัญญาแต่ประการใดเลย» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:23) สำหรับเราแล้ว เวลาคือส่วนหนึ่งของการเยียวยา และหนทางนั้นยาวไกล มีหลายขั้นตอน และเต็มไปด้วยอุปสรรค แต่มันเป็นหนทางเดียวที่จะนำไปสู่เป้าหมาย พร้อมด้วยผลบุญอันยิ่งใหญ่และรางวัลตอบแทนอันงดงาม

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَ ۖ قُلْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبًا ﴿٥١﴾

ทั้งนี้เพราะทุกวิธีการจากวิธีการทั้งหกของเรานั้นจำเป็นต้องอาศัยการเตรียมการที่ดี การรอจังหวะโอกาสที่เหมาะสม และความละเอียดรอบคอบในการลงมือปฏิบัติ ซึ่งทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับเวลาของมัน «และพวกเขาจะกล่าวว่า มันจะเกิดขึ้นเมื่อใด? จงกล่าวเถิดว่า บางทีมันอาจจะใกล้แล้วก็ได้» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:51)

การอุทิศตนอย่างบริสุทธิ์ (อัต-ตะญัรรุด)

ที่ข้าพเจ้าหมายถึงการอุทิศตนอย่างบริสุทธิ์คือ:

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِىٓ إِبْرَٰهِيمَ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ إِذْ قَالُوا۟ لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَءَٰٓؤُا۟ مِنكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ ٱلْعَدَٰوَةُ وَٱلْبَغْضَآءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَحْدَهُۥٓ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ أَمْلِكُ لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ ۖ رَّبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ ٱلْمَصِيرُ ﴿٤﴾

คือการที่ท่านอุทิศตนเพื่อแนวคิดของท่านอย่างบริสุทธิ์ โดยปลีกตัวออกจากหลักการและบุคคลอื่นใดนอกเหนือจากนั้น เพราะแนวคิดนี้คือแนวคิดที่สูงส่งที่สุด ครอบคลุมที่สุด และประเสริฐที่สุด «(นั่นคือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138) «แน่นอน ได้มีแบบอย่างที่ดีสำหรับพวกเจ้าแล้วในตัวอิบรอฮีมและบรรดาผู้ที่อยู่ร่วมกับเขา ขณะที่พวกเขากล่าวแก่กลุ่มชนของพวกเขาว่า แท้จริงพวกเราขอปลีกตัวออกจากพวกท่านและจากสิ่งที่พวกท่านเคารพบูชาอื่นจากอัลลอฮ์ พวกเราปฏิเสธพวกท่าน และความเป็นศัตรูและความเกลียดชังได้ปรากฏขึ้นระหว่างพวกเรากับพวกท่านตลอดไป จนกว่าพวกท่านจะศรัทธาต่ออัลลอฮ์องค์เดียว เว้นแต่คำพูดของอิบรอฮีมที่กล่าวแก่บิดาของเขาว่า แน่นอน ฉันจะขออภัยโทษให้แก่ท่าน และฉันไม่มีอำนาจใด ๆ ที่จะช่วยท่านให้พ้นจาก (การลงโทษของ) อัลลอฮ์ได้เลย โอ้พระเจ้าของเรา แด่พระองค์เท่านั้นที่เรามอบหมาย และยังพระองค์เท่านั้นที่เราขอกลับเนื้อกลับตัว และยังพระองค์เท่านั้นคือการกลับไป» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหะนะฮ์ 60:4)

ในทัศนะของพี่น้องผู้สัจจริงนั้น มนุษย์แบ่งออกเป็นหกประเภท คือ มุสลิมผู้ต่อสู้ (มุญาฮิด) มุสลิมผู้นิ่งเฉยไม่ลงมือ มุสลิมผู้กระทำบาป ซิมมีย์ผู้ทำพันธสัญญา ผู้วางตัวเป็นกลาง และผู้ทำสงคราม (กับอิสลาม) แต่ละประเภทล้วนมีหุก่มของตนตามมาตรวัดของอิสลาม และภายในขอบเขตของการแบ่งประเภทเหล่านี้เองที่บุคคลและองค์กรต่าง ๆ จะถูกประเมินค่า และเป็นเกณฑ์ของการภักดีหรือการเป็นศัตรู

ภราดรภาพ

สิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยภราดรภาพ คือ

وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٩﴾

การที่หัวใจและจิตวิญญาณผูกพันกันด้วยสายสัมพันธ์แห่งอะกีดะฮ์ และอะกีดะฮ์คือสายสัมพันธ์ที่มั่นคงที่สุดและมีค่าที่สุด ภราดรภาพคือพี่น้องของอีมาน และความแตกแยกคือพี่น้องของการปฏิเสธศรัทธา พลังประการแรกคือพลังแห่งความเป็นเอกภาพ และจะไม่มีเอกภาพหากปราศจากความรัก ความรักในระดับต่ำสุดคือการมีหัวใจที่ปลอดจากความขุ่นเคือง และระดับสูงสุดคือขั้นของการเสียสละให้ผู้อื่นก่อนตนเอง (อีษาร) «และพวกเขาให้ความสำคัญแก่ผู้อื่นมากกว่าตัวของพวกเขาเอง ถึงแม้ว่าพวกเขาจะมีความขัดสนก็ตาม และผู้ใดที่ได้รับการปกป้องให้พ้นจากความตระหนี่แห่งตัวเขา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:9)

وإنما يأكل الذئب من الغنم القاصية

والمؤمن للمؤمن كالبنيان، يشد بعضه بعضاً

وَٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ

พี่น้องผู้สัจจริงย่อมเห็นว่าบรรดาพี่น้องของเขามีสิทธิ์ในตัวเขามากยิ่งกว่าตัวเขาเอง เพราะหากเขามิได้อยู่ร่วมกับพวกเขา เขาก็จะไม่อาจอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้เลย ส่วนพวกเขานั้น หากมิได้อยู่ร่วมกับเขา ก็ยังอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ «แท้จริงหมาป่าจะกินแกะที่แยกตัวออกห่างจากฝูงเท่านั้น» และ «ผู้ศรัทธาต่อผู้ศรัทธาด้วยกันนั้นเปรียบดั่งอาคาร ส่วนหนึ่งค้ำจุนอีกส่วนหนึ่ง» «และบรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิงนั้น บางส่วนของพวกเขาเป็นผู้คุ้มครองอีกบางส่วน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:71) และเช่นนี้แหละที่พวกเราจำเป็นต้องเป็น

ความไว้วางใจ

สิ่งที่ข้าพเจ้าหมายถึงด้วยความไว้วางใจ คือ

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا ﴿٦٥﴾

การที่ทหารมีความมั่นใจต่อผู้นำทั้งในด้านความสามารถและความบริสุทธิ์ใจของเขาอย่างลึกซึ้ง จนก่อให้เกิดความรัก ความชื่นชม ความเคารพ และการเชื่อฟัง «ไม่ เช่นนั้นดอก ขอสาบานด้วยพระเจ้าของเจ้า พวกเขาจะไม่ศรัทธาจนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินในสิ่งที่พิพาทกันระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาไม่พบความคับข้องใจใด ๆ ในจิตใจของพวกเขาต่อสิ่งที่เจ้าได้ตัดสินไป และพวกเขายอมจำนนอย่างสิ้นเชิง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:65)

فَأَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٠﴾ طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ

ผู้นำคือส่วนหนึ่งของดะอ์วะฮ์ และจะไม่มีดะอ์วะฮ์ใดหากปราศจากการนำ ความแข็งแกร่งของระบบญะมาอะฮ์ ความรัดกุมของแผนงาน ความสำเร็จในการบรรลุเป้าหมาย และการเอาชนะอุปสรรคที่ขวางกั้น ล้วนขึ้นอยู่กับระดับความไว้วางใจซึ่งกันและกันระหว่างผู้นำกับทหาร «ดังนั้น การเชื่อฟังและคำพูดที่ดีงามย่อมเป็นสิ่งที่สมควรยิ่งกว่าสำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:20-21)

การนำในดะอ์วะฮ์ของอิควานนั้นมีสิทธิ์เยี่ยงบิดาด้วยสายสัมพันธ์แห่งหัวใจ มีสิทธิ์เยี่ยงครูด้วยการให้ความรู้ มีสิทธิ์เยี่ยงชัยค์ด้วยการขัดเกลาทางจิตวิญญาณ และมีสิทธิ์เยี่ยงผู้นำด้วยอำนาจทางการบริหาร

…โดยทั่วไปของดะอ์วะฮ์ และดะอ์วะฮ์ของเรารวบรวมความหมายเหล่านี้ไว้ทั้งหมด ความไว้วางใจในผู้นำคือทุกสิ่งทุกอย่างในความสำเร็จของดะอ์วะฮ์ทั้งหลาย

ด้วยเหตุนี้ พี่น้องผู้สัจจริงจึงจำเป็นต้องถามตนเองด้วยคำถามเหล่านี้ เพื่อจะได้รู้ว่าตนไว้วางใจผู้นำของตนมากน้อยเพียงใด:

1. เขาเคยรู้จักผู้นำของตนมาก่อน และได้ศึกษาสภาพความเป็นอยู่ในชีวิตของเขาแล้วหรือไม่?
2. เขามั่นใจในความสามารถและความบริสุทธิ์ใจ (อิคลาศ) ของผู้นำแล้วหรือไม่?
3. เขาพร้อมหรือไม่ที่จะถือว่าคำสั่งที่ออกมาจากผู้นำถึงตัวเขา ซึ่งแน่นอนว่าต้องไม่ใช่การฝ่าฝืน (มะอ์ศิยะฮ์) นั้น เป็นคำสั่งเด็ดขาด ไม่มีช่องให้โต้เถียง ไม่ลังเล ไม่ลดทอน และไม่บิดเบือน ทั้งนี้โดยยังสามารถให้คำตักเตือนและชี้แนะไปสู่สิ่งที่ถูกต้องได้?
4. เขาพร้อมหรือไม่ที่จะสันนิษฐานว่าตนเองเป็นฝ่ายผิด และผู้นำเป็นฝ่ายถูก หากสิ่งที่เขาได้รับคำสั่งขัดแย้งกับสิ่งที่เขาได้เรียนรู้มา ในประเด็นปัญหาเชิงอิจญ์ติฮาดที่ไม่มีตัวบททางศาสนาระบุไว้?
5. เขาพร้อมหรือไม่ที่จะมอบสภาพการดำเนินชีวิตของตนไว้ภายใต้การจัดการของดะอ์วะฮ์? และในทัศนะของเขา ผู้นำมีสิทธิ์ที่จะชี้ขาดเลือกระหว่างผลประโยชน์ส่วนตัวของเขากับผลประโยชน์ส่วนรวมของดะอ์วะฮ์หรือไม่?

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا مَّآ أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٦٣﴾

ด้วยการตอบคำถามเหล่านี้และคำถามอื่นที่คล้ายคลึงกัน พี่น้องผู้สัจจริงย่อมสามารถมั่นใจได้ว่าความผูกพันของเขากับผู้นำ และความไว้วางใจที่เขามีต่อผู้นำนั้นมีมากเพียงใด และหัวใจทั้งหลายอยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ พระองค์ทรงพลิกผันมันตามที่พระองค์ทรงประสงค์ «และพระองค์ทรงทำให้หัวใจของพวกเขาสมานกัน หากเจ้าใช้จ่ายสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินทั้งหมด เจ้าก็ไม่อาจทำให้หัวใจของพวกเขาสมานกันได้ แต่อัลลอฮ์ทรงทำให้พวกเขาสมานกัน แท้จริงพระองค์ทรงเดชานุภาพ ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:63)

หน้าที่ของพี่น้องผู้ปฏิบัติงาน

โอ้พี่น้องผู้สัจจริงเอ๋ย!

แท้จริงการที่ท่านมีอีมานต่อการให้สัตยาบัน (บัยอะฮ์) นี้ ทำให้ท่านจำเป็นต้องปฏิบัติหน้าที่ต่อไปนี้ เพื่อท่านจะได้เป็นอิฐก้อนที่แข็งแรงในสิ่งปลูกสร้าง:

1. ท่านต้องมีวิรด์ (บทอ่านประจำ) รายวันจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ไม่น้อยกว่าหนึ่งญุซอ์ และจงพยายามอย่าให้การอ่านจบเล่ม (คอตัม) เกินกว่าหนึ่งเดือน และไม่น้อยกว่าสามวัน
2. ท่านต้องอ่านอัลกุรอานให้ดี ฟังการอ่านอัลกุรอาน และใคร่ครวญความหมายของมัน และต้องศึกษาชีวประวัติอันบริสุทธิ์ (ของท่านนบี ﷺ) และประวัติศาสตร์ของชนรุ่นสะลัฟเท่าที่เวลาของท่านจะเอื้ออำนวย อย่างน้อยที่สุดที่เพียงพอในเรื่องนี้คือหนังสือ (หุมาตุลอิสลาม) และให้ท่านอ่านหะดีษของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ให้มาก และท่องจำหะดีษให้ได้อย่างน้อยสี่สิบบท โดยให้เป็นหะดีษสี่สิบบทของอิมามอันนะวะวี และให้ศึกษาตำราเล่มหนึ่งในเรื่องหลักอะกีดะฮ์ และตำราอีกเล่มหนึ่งในเรื่องข้อปลีกย่อยของฟิกฮ์
3. ท่านต้องรีบไปตรวจสุขภาพทั่วไป และเริ่มรักษาโรคที่ท่านอาจเป็นอยู่ ให้ความสำคัญกับปัจจัยที่ทำให้ร่างกายแข็งแรงและการป้องกันโรคทางกาย และหลีกห่างจากสาเหตุที่ทำให้สุขภาพอ่อนแอ
4. ท่านต้องหลีกเลี่ยงการบริโภคกาแฟ ชา และเครื่องดื่มกระตุ้นประสาทอื่น ๆ ในทำนองเดียวกันอย่างฟุ่มเฟือย โดยไม่ดื่มมันนอกจากในยามจำเป็น และต้องงดเว้นการสูบบุหรี่อย่างเด็ดขาด
5. ท่านต้องเอาใจใส่ในความสะอาดในทุกสิ่ง ทั้งที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม อาหาร ร่างกาย และสถานที่ทำงาน เพราะแท้จริงศาสนานี้ถูกสร้างขึ้นบนพื้นฐานของความสะอาด

6 – ให้ท่านเป็นผู้ที่พูดจริง ไม่โกหกเลยแม้แต่ครั้งเดียว

7 – ให้ท่านเป็นผู้รักษาสัญญา คำพูด และคำมั่น ไม่ผิดสัญญาไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นอย่างไรก็ตาม

8 – ให้ท่านเป็นผู้กล้าหาญและมีความอดทนสูง ความกล้าหาญที่ประเสริฐที่สุดคือการพูดตรงไปตรงมาในสัจธรรม การเก็บรักษาความลับ การยอมรับความผิด การให้ความเป็นธรรมแม้กับตัวเอง และการควบคุมตนเองเมื่อโกรธ

9 – ให้ท่านเป็นผู้สุขุมและจริงจังอยู่เสมอ แต่ความสุขุมนั้นไม่ได้ห้ามท่านจากการหยอกล้อที่ไม่มีความเท็จ และการหัวเราะด้วยการยิ้ม

10 – ให้ท่านเป็นผู้มีความละอายอย่างยิ่ง มีความรู้สึกละเอียดอ่อน รับรู้ได้อย่างลึกซึ้งต่อความดีงามและความน่ารังเกียจ ยินดีกับสิ่งแรกและเจ็บปวดกับสิ่งหลัง ให้ท่านเป็นผู้ถ่อมตนโดยไม่ต่ำต้อย ไม่ยอมสยบ และไม่ประจบสอพลอ และให้ท่านขอสิ่งที่ต่ำกว่าฐานะของท่าน เพื่อท่านจะได้ไปถึงฐานะนั้น

11 – ให้ท่านเป็นผู้ยุติธรรม ตัดสินอย่างถูกต้องในทุกสภาวการณ์ ความโกรธไม่ทำให้ท่านลืมความดีของผู้อื่น และสายตาแห่งความพึงพอใจไม่มองข้ามความชั่ว ความเป็นปฏิปักษ์ไม่ผลักดันท่านให้ลืมบุญคุณ และท่านพูดความจริงแม้จะเป็นผลร้ายต่อตัวท่านเอง หรือต่อคนที่ใกล้ชิดท่านที่สุด และแม้ว่าความจริงนั้นจะขมขื่นก็ตาม

12 – ให้ท่านเป็นผู้กระตือรือร้นอย่างยิ่ง และได้รับการฝึกฝนในการบริการสาธารณะ รู้สึกมีความสุขและยินดีเมื่อสามารถให้บริการแก่ผู้อื่นได้ ท่านไปเยี่ยมผู้ป่วย ช่วยเหลือผู้ขัดสน แบกรับภาระของผู้อ่อนแอ ปลอบโยนผู้ประสบเคราะห์กรรม แม้เพียงด้วยถ้อยคำที่ดี และรีบเร่งไปสู่ความดีงามอยู่เสมอ

13 – ให้ท่านมีหัวใจเมตตา มีน้ำใจ ใจกว้าง ให้อภัยและยกโทษ อ่อนโยน อดกลั้น และนุ่มนวลต่อทั้งมนุษย์และสัตว์ มีการปฏิบัติต่อผู้คนอย่างงดงามและมีความประพฤติที่ดีต่อผู้คนทั้งปวง รักษามารยาททางสังคมของอิสลาม โดยเอ็นดูผู้เยาว์ ให้เกียรติผู้ใหญ่ เปิดที่ให้ผู้อื่นในที่ชุมนุม ไม่สอดแนม ไม่นินทา ไม่ส่งเสียงดังโวยวาย และขออนุญาตเมื่อจะเข้าและจะออก ฯลฯ

14 – ให้ท่านอ่านและเขียนได้ดี และหมั่นอ่านสาส์นของอิควาน หนังสือพิมพ์ นิตยสาร และสิ่งพิมพ์อื่น ๆ ของพวกเขาให้มาก ให้ท่านมีห้องสมุดส่วนตัวไม่ว่าจะเล็กเพียงใด และให้ท่านมีความรู้ลึกซึ้งในวิชาการและสาขาของท่านหากท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และให้ท่านมีความรอบรู้ในกิจการอิสลามทั่วไปในระดับที่ทำให้ท่านสามารถเข้าใจและตัดสินเรื่องเหล่านั้นได้อย่างสอดคล้องกับสิ่งที่แนวคิดนี้กำหนด

15 – ให้ท่านประกอบอาชีพทางเศรษฐกิจไม่ว่าท่านจะร่ำรวยเพียงใด ให้ท่านเลือกงานอิสระก่อนแม้รายได้จะน้อยเพียงใด และให้ท่านทุ่มเทตนเองลงไปในงานนั้น ไม่ว่าความสามารถทางวิชาการของท่านจะสูงเพียงใดก็ตาม

16 – อย่าละโมบต่อตำแหน่งงานราชการ และให้ถือว่ามันเป็นประตูแห่งปัจจัยยังชีพที่คับแคบที่สุด แต่อย่าปฏิเสธหากได้รับโอกาส และอย่าละทิ้งมัน เว้นแต่เมื่อมันขัดแย้งโดยสิ้นเชิงกับหน้าที่ของการดะอ์วะฮ์

17 – ให้ท่านใส่ใจอย่างที่สุดในการปฏิบัติงานตามอาชีพของท่าน ทั้งในด้านความชำนาญ ความประณีต การไม่ฉ้อโกง และการตรงต่อเวลา

18 – จงเป็นผู้ที่ทวงสิทธิของตนอย่างดีงาม และจงชดใช้สิทธิของผู้อื่นอย่างครบถ้วน ไม่ขาดตกบกพร่อง โดยไม่ต้องรอให้มีการทวงถาม และอย่าผัดวันประกันพรุ่งเป็นอันขาด

19 – จงห่างไกลจากการพนันทุกรูปแบบ ไม่ว่าเป้าหมายเบื้องหลังจะเป็นอย่างไรก็ตาม และจงหลีกเลี่ยงช่องทางการหาเลี้ยงชีพที่ฮะรอม ไม่ว่าจะให้ผลกำไรรวดเร็วเพียงใดก็ตาม

20 – จงห่างไกลจากริบาในการทำธุรกรรมทุกประเภท และจงชำระตนให้บริสุทธิ์จากมันโดยสิ้นเชิง

21 – จงรับใช้ความมั่งคั่งโดยรวมของอิสลาม ด้วยการสนับสนุนผลิตภัณฑ์และกิจการทางเศรษฐกิจของอิสลาม จงระมัดระวังแม้เงินเพียงกิรช์เดียว อย่าให้ตกไปอยู่ในมือที่มิใช่ของอิสลาม ไม่ว่าในสถานการณ์ใดก็ตาม และอย่าสวมใส่หรือรับประทานสิ่งใด เว้นแต่สิ่งที่ผลิตขึ้นในมาตุภูมิอิสลามของท่าน

22 – จงมีส่วนร่วมในงานดะอ์วะฮ์ด้วยทรัพย์สินส่วนหนึ่งของท่าน จงจ่ายซะกาตที่เป็นข้อบังคับในทรัพย์นั้น และจงกำหนดส่วนหนึ่งของทรัพย์ให้เป็นสิทธิที่แน่นอนสำหรับผู้ขอและผู้ขัดสน แม้รายได้ของท่านจะน้อยนิดเพียงใดก็ตาม

23 – จงเก็บออมรายได้ส่วนหนึ่งไว้สำหรับเหตุฉุกเฉิน แม้จะเล็กน้อยเพียงใดก็ตาม และอย่าพัวพันกับสิ่งฟุ่มเฟือยเป็นอันขาด

24 – จงพยายามเท่าที่สามารถในการฟื้นฟูธรรมเนียมแบบอิสลาม และขจัดธรรมเนียมของต่างชาติในทุกด้านของชีวิต ซึ่งรวมถึงการทักทาย ภาษา ประวัติศาสตร์ การแต่งกาย เครื่องเรือน เวลาทำงานและเวลาพักผ่อน อาหารและเครื่องดื่ม การมาถึงและการจากไป ความโศกเศร้าและความยินดี ฯลฯ และจงแสวงหาแบบอย่างจากซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์ในเรื่องเหล่านั้น

25 – จงคว่ำบาตรศาลแพ่ง และการตัดสินคดีทุกรูปแบบที่มิใช่ของอิสลาม รวมถึงสโมสร หนังสือพิมพ์ กลุ่มองค์กร โรงเรียน และหน่วยงานต่าง ๆ ที่ต่อต้านแนวคิดอิสลามของท่าน อย่างสิ้นเชิง

26 – จงสำนึกถึงการเฝ้ามองของอัลลอฮ์ ตะบาร็อกะวะตะอาลา อยู่เสมอ จงรำลึกถึงอาคิเราะฮ์และเตรียมพร้อมสำหรับมัน จงก้าวผ่านขั้นตอนต่าง ๆ ของการเดินทางสู่ความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ด้วยความมุ่งมั่นและแน่วแน่ จงใกล้ชิดพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ด้วยอิบาดะฮ์ที่เป็นสุนัต ซึ่งรวมถึงการละหมาดในยามค่ำคืน และการถือศีลอดอย่างน้อยเดือนละสามวัน จงซิกร์ให้มากทั้งด้วยหัวใจและด้วยลิ้น และจงพยายามขอดุอาอ์ตามที่มีรายงานไว้ในทุกสถานการณ์

27 – จงทำความสะอาด (ฏอฮาเราะฮ์) ให้ดี และจงรักษาสภาพการมีวุฎูอ์ไว้เกือบตลอดเวลา

28 – จงละหมาดให้ดี และจงดำรงการละหมาดตรงตามเวลาอย่างสม่ำเสมอ และจงใส่ใจละหมาดญะมาอะฮ์และละหมาดที่มัสยิดเท่าที่สามารถทำได้

29 – จงถือศีลอดในเดือนเราะมะฎอน และจงประกอบพิธีฮัจญ์ ณ บัยตุลลอฮ์ หากท่านมีความสามารถ และหากขณะนี้ท่านยังไม่มีความสามารถ ก็จงพยายามเพื่อให้บรรลุสิ่งนั้น

30 – จงตั้งเจตนาที่จะญิฮาดและรักการเป็นชะฮีดไว้ในใจอยู่เสมอ และจงเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งนั้นเท่าที่ท่านสามารถ

31 – จงเตาบะฮ์และอิสติฆฟารใหม่อยู่เสมอ จงระมัดระวังบาปเล็ก ๆ ไม่ต้องกล่าวถึงบาปใหญ่ จงกำหนดเวลาหนึ่งชั่วโมงก่อนนอนสำหรับตนเอง เพื่อทบทวนตรวจสอบตัวเองถึงสิ่งที่ได้กระทำไป ทั้งความดีและความชั่ว และจงหวงแหนเวลา เพราะเวลาคือชีวิต

…ดังนั้นท่านอย่าใช้จ่ายส่วนใดส่วนหนึ่งของมันโดยไร้ประโยชน์ และท่านจะต้องระมัดระวังตนจากสิ่งที่คลุมเครือ เพื่อจะได้ไม่ตกไปในสิ่งที่หะรอม

32 – ท่านจะต้องต่อสู้กับตัวเองอย่างเข้มแข็ง จนกระทั่งตัวท่านยอมให้ท่านนำได้โดยง่าย ท่านจะต้องลดสายตาลงต่ำ ควบคุมอารมณ์ความรู้สึก และต่อต้านแรงกระตุ้นของสัญชาตญาณในตัวท่าน ยกระดับมันไปสู่สิ่งที่หะลาลและดีอยู่เสมอ และขวางกั้นมันจากสิ่งที่หะรอมในเรื่องเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นอะไรก็ตาม

33 – ท่านจะต้องหลีกห่างจากสุรา สิ่งมึนเมา สิ่งที่ทำให้มึนชา และทุกสิ่งที่อยู่ในประเภทนี้อย่างสิ้นเชิง

34 – ท่านจะต้องออกห่างจากเพื่อนที่ชั่วร้าย มิตรสหายแห่งความเสื่อมเสีย และสถานที่แห่งการฝ่าฝืนและบาป

35 – ท่านจะต้องต่อต้านสถานที่แห่งความเริงรมย์ ไม่ต้องกล่าวถึงการเข้าใกล้มัน และท่านจะต้องออกห่างจากรูปแบบของความฟุ้งเฟ้อและความสุขสบายทั้งหมด

36 – ท่านจะต้องรู้จักสมาชิกในกองกำลัง (กะตีบะฮ์) ของท่านทีละคนอย่างถ่องแท้ และให้พวกเขารู้จักตัวท่านอย่างถ่องแท้เช่นเดียวกัน ท่านจะต้องปฏิบัติตามสิทธิแห่งความเป็นพี่น้องต่อพวกเขาอย่างสมบูรณ์ ทั้งความรัก การให้เกียรติ การช่วยเหลือ และการเสียสละ ท่านจะต้องเข้าร่วมการประชุมของพวกเขา และไม่ขาดหายไปจากมันเว้นแต่ด้วยเหตุสุดวิสัย และท่านจะต้องให้ความสำคัญกับพวกเขาก่อนในการปฏิบัติต่อผู้อื่นของท่านเสมอ

37 – ท่านจะต้องตัดความสัมพันธ์ของท่านกับองค์กรหรือกลุ่มใดก็ตาม ที่การติดต่อกับมันไม่เป็นประโยชน์ต่อแนวคิดของท่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากท่านได้รับคำสั่งให้กระทำเช่นนั้น

38 – ท่านจะต้องทำงานเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ของท่านในทุกสถานที่ ท่านจะต้องรายงานให้ฝ่ายนำทราบถึงสภาพการณ์ทั้งหมดของท่าน และไม่ลงมือทำงานใดที่มีผลกระทบต่อมันอย่างสำคัญเว้นแต่ได้รับอนุญาต ท่านจะต้องติดต่อกับฝ่ายนำทั้งทางจิตวิญญาณและทางปฏิบัติอยู่เสมอ และท่านจะต้องถือว่าตัวท่านเป็นทหารในค่ายที่รอคอยคำสั่งอยู่ตลอดเวลา

บทส่งท้าย

โอ้พี่น้องผู้สัจจริงเอ๋ย!

นี่คือภาพรวมของดะอ์วะฮ์ของท่าน และคำอธิบายโดยย่อถึงแนวคิดของท่าน ท่านสามารถรวบรวมหลักการเหล่านี้ไว้ในห้าคำ คือ

(อัลลอฮ์คือเป้าหมายของเรา ท่านเราะซูล ﷺ คือแบบอย่างของเรา อัลกุรอานคือบทบัญญัติของเรา ญิฮาดคือหนทางของเรา และการตายชะฮีดคือความปรารถนาของเรา)

และท่านสามารถรวบรวมลักษณะที่ปรากฏของมันไว้ในอีกห้าคำ คือ

ความเรียบง่าย การอ่านอัลกุรอาน การละหมาด ความเป็นทหาร และคุณธรรมจริยธรรม

ดังนั้น จงยึดตัวท่านไว้กับคำสอนเหล่านี้อย่างเคร่งครัด มิฉะนั้นแล้ว ในแถวของบรรดาผู้นั่งเฉยนั้นยังมีที่ว่างเหลือเฟือสำหรับคนเกียจคร้านและคนไร้สาระ

ข้าพเจ้าเชื่อว่า หากท่านปฏิบัติตามคำสอนเหล่านี้ และทำให้มันเป็นความหวังแห่งชีวิตและเป้าหมายสูงสุดของท่าน ผลตอบแทนของท่านคือเกียรติยศในโลกนี้ ความดีงามและความพึงพอใจ (ริฎวาน) ในอาคิเราะฮ์ และท่านคือส่วนหนึ่งของเรา และเราคือส่วนหนึ่งของท่าน แต่หากท่านหันหลังให้มันและนั่งเฉยไม่ทำงานเพื่อมัน ก็ไม่มีความผูกพันใดระหว่างเรากับท่าน ถึงแม้ว่าท่านจะได้นั่งเป็นประธานในที่ประชุมของเรา ได้รับตำแหน่งอันยิ่งใหญ่ที่สุด และปรากฏตัวท่ามกลางพวกเราด้วยภาพลักษณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดก็ตาม และอัลลอฮ์จะทรงสอบสวนท่านในการนั่งเฉยของท่านอย่างรุนแรงที่สุด ดังนั้นจงเลือกเอาเองสำหรับตัวท่าน และเราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานทางนำและความสำเร็จแก่เราและแก่ท่าน

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ تِجَارَةٍ تُنجِيكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿١٠﴾

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย เราจะบอกพวกเจ้าไหมถึงการค้าอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้พวกเจ้ารอดพ้นจากการลงโทษอันเจ็บปวด» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟ์ 61:10)

تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ

(1) «พวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์

وَتُجَـٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿١١﴾

(2) และพวกเจ้าต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ด้วยทรัพย์สินและชีวิตของพวกเจ้า นั่นแหละเป็นสิ่งที่ดียิ่งสำหรับพวกเจ้า หากพวกเจ้ารู้»:

يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ وَمَسَـٰكِنَ طَيِّبَةً فِى جَنَّـٰتِ عَدْنٍ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١٢﴾ وَأُخْرَىٰ تُحِبُّونَهَا ۖ نَصْرٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿١٣﴾

1. «พระองค์จะทรงอภัยโทษแก่พวกเจ้าซึ่งบาปทั้งหลายของพวกเจ้า
2. และจะทรงให้พวกเจ้าเข้าสวนสวรรค์หลายแห่งที่มีลำน้ำหลายสายไหลผ่านเบื้องล่าง และที่พำนักอันดีงามในสวนสวรรค์อัดน์ นั่นคือชัยชนะอันยิ่งใหญ่
3. และอีกสิ่งหนึ่งที่พวกเจ้ารักใคร่ คือความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์
4. และชัยชนะอันใกล้ และจงแจ้งข่าวดีแก่บรรดาผู้ศรัทธาเถิด»

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللَّهِ ۖ فَآمَنَت طَّائِفَةٌ مِّن بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَت طَّائِفَةٌ ۖ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَىٰ عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ ﴿١٤﴾

«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเป็นผู้ช่วยเหลือ (ศาสนา) ของอัลลอฮ์ ดังที่อีซาบุตรของมัรยัมได้กล่าวแก่บรรดาสาวกว่า ใครบ้างเป็นผู้ช่วยเหลือฉันไปสู่อัลลอฮ์ บรรดาสาวกกล่าวว่า พวกเราเป็นผู้ช่วยเหลือ (ศาสนา) ของอัลลอฮ์ แล้วกลุ่มหนึ่งจากวงศ์วานอิสรออีลก็ศรัทธา และอีกกลุ่มหนึ่งปฏิเสธ แล้วเราได้สนับสนุนบรรดาผู้ศรัทธาให้เหนือศัตรูของพวกเขา พวกเขาจึงกลายเป็นผู้มีชัย» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟ์ 61:10-14)

วัสสลามุอะลัยกุมวะเราะห์มะตุลลอฮิวะบะเราะกาตุฮ์

ระบบอุสเราะฮ์ (กลุ่มครอบครัว)

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่เราะซูลของพระองค์ และผู้ที่ภักดีต่อท่าน

อุสเราะฮ์

อิสลามให้ความสำคัญกับการจัดตั้งอุสเราะฮ์ (กลุ่มครอบครัว) ขึ้นในหมู่ผู้ที่ยึดมั่นในอิสลาม เพื่อชี้นำพวกเขาไปสู่อุดมการณ์อันสูงส่ง เสริมสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างกันให้แน่นแฟ้น และยกระดับความเป็นพี่น้องของพวกเขาจากระดับของคำพูดและทฤษฎี ไปสู่ระดับของการกระทำและการปฏิบัติจริง ดังนั้น โอ้พี่น้องของฉัน จงมุ่งมั่นที่จะเป็นอิฐก้อนที่ดีในสิ่งปลูกสร้างแห่งอิสลามนี้

หลักการ (รุกน์) ของสายสัมพันธ์นี้มีสามประการ จงรักษาไว้และใส่ใจที่จะทำให้เกิดขึ้นจริง เพื่อมิให้สิ่งนี้เป็นเพียงภาระหน้าที่ที่ไร้จิตวิญญาณ:

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

وَٱعْتَصِمُوا۟ بِحَبْلِ ٱللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا۟

المؤمن للمؤمن كالبنيان يشد بعضه بعضا

المسلم أخو المسلم لا يظلمه ولا يسلمه

1 - อัต-ตะอารุฟ (การทำความรู้จักกัน): เป็นหลักการประการแรกของหลักการเหล่านี้ ดังนั้นจงทำความรู้จักกันและรักใคร่กันด้วยจิตวิญญาณแห่งอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง จงสัมผัสถึงความหมายของความเป็นพี่น้องที่ถูกต้องและสมบูรณ์ในระหว่างพวกท่าน จงพยายามอย่าให้สิ่งใดมาทำให้ความบริสุทธิ์แห่งความสัมพันธ์ของพวกท่านขุ่นมัว และจงยึดถือปฏิบัติตามอายะฮ์อันทรงเกียรติและหะดีษอันประเสริฐอยู่เสมอ จงตั้งมันไว้ตรงหน้าของพวกท่าน และจงเตือนกันและกันถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และพวกเจ้าจงยึดสายเชือกของอัลลอฮ์ไว้โดยพร้อมเพรียงกัน และจงอย่าแตกแยกกัน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:103) และคำกล่าวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «ผู้ศรัทธากับผู้ศรัทธานั้นเปรียบเสมือนสิ่งปลูกสร้าง ส่วนหนึ่งเสริมความแข็งแรงให้แก่อีกส่วนหนึ่ง» และ «มุสลิมเป็นพี่น้องของมุสลิม เขาจะไม่อธรรมต่อเขา และจะไม่ทอดทิ้งเขา»

مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم كمثل الجسد الواحد

«อุปมาบรรดาผู้ศรัทธาในความรักใคร่ ความเมตตา และความเอื้ออาทรต่อกันนั้น ดั่งอุปมาร่างกายเดียวกัน»

คำสั่งของพระผู้เป็นเจ้าและคำชี้แนะของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ เหล่านี้ หลังจากยุคแรกของอิสลามแล้ว ยังคงเป็นเพียงถ้อยคำบนลิ้นของมุสลิมและเป็นเพียงจินตนาการในจิตใจของพวกเขา จนกระทั่งพวกท่าน ผู้เป็นพี่น้องที่รู้จักมักคุ้นกัน ได้มาถึง พวกท่านพยายามนำมันมาปฏิบัติในสังคมของพวกท่าน และปรารถนาจะหลอมรวมประชาชาติที่เป็นพี่น้องกันด้วยรูหฺของอัลลอฮ์และภราดรภาพแห่งอิสลามขึ้นมาใหม่ ขอแสดงความยินดีกับพวกท่านหากพวกท่านมีความสัตย์จริง และข้าพเจ้าหวังว่าพวกท่านจะเป็นเช่นนั้น และอัลลอฮ์คือผู้ทรงประทานความสำเร็จแก่พวกท่าน

2 – ความเข้าใจซึ่งกันและกัน (อัต-ตะฟาฮุม)

นี่คือรุก่นที่สองของระบบนี้ ดังนั้นพวกท่านจงยืนหยัดอยู่บนแนวทางแห่งสัจธรรม จงปฏิบัติสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงใช้ให้พวกท่านปฏิบัติ และจงละทิ้งสิ่งที่พระองค์ทรงห้ามพวกท่าน จงตรวจสอบตนเองอย่างละเอียดถี่ถ้วนในเรื่องการเชื่อฟังและการฝ่าฝืน หลังจากนั้นแต่ละคนในหมู่พวกท่านจงตักเตือนพี่น้องของตนเมื่อเห็นข้อบกพร่องในตัวเขา และให้พี่น้องผู้นั้นรับคำตักเตือนของพี่น้องของเขาด้วยความยินดีและปีติ และจงขอบคุณเขาในสิ่งนั้น ผู้ตักเตือนจงระวังอย่าให้จิตใจของเขาเปลี่ยนแปลงไปต่อพี่น้องผู้ถูกตักเตือนแม้เพียงเส้นผม และจงระวังอย่าให้รู้สึกดูแคลนเขา หรือรู้สึกว่าตนเองเหนือกว่าเขา แต่เขาจงปกปิดเรื่องของพี่น้องไว้ตลอดหนึ่งเดือนเต็ม และอย่าบอกสิ่งที่ตนสังเกตเห็นแก่ผู้ใด นอกจากหัวหน้าครอบครัว (อุสเราะฮ์) เพียงผู้เดียว หากตนไม่สามารถแก้ไขได้ หลังจากนั้นเขาก็ยังคงรัก ให้เกียรติ และมีไมตรีต่อพี่น้องของเขาเช่นเดิม จนกว่าอัลลอฮ์จะทรงให้กิจการที่ต้องเกิดขึ้นนั้นสำเร็จลุล่วง ส่วนผู้ถูกตักเตือนก็จงระวังจากการดื้อรั้น การหัวแข็ง และการที่จิตใจเปลี่ยนแปลงไปต่อพี่น้องผู้ตักเตือนแม้เพียงเส้นผม เพราะระดับขั้นของความรักเพื่ออัลลอฮ์นั้นเป็นระดับขั้นที่สูงที่สุด และการตักเตือน (อัน-นะศีหะฮ์) คือรุก่นหนึ่งของศาสนา «ศาสนาคือการตักเตือน (ความจริงใจ)» ขออัลลอฮ์ทรงปกป้องพวกท่านจากกันและกัน ทรงให้พวกท่านมีเกียรติด้วยการเชื่อฟังพระองค์ และทรงปัดเป่าแผนร้ายของชัยฏอนให้พ้นไปจากเราและพวกท่าน

الدين النصيحة

3 – การรับผิดชอบดูแลซึ่งกันและกัน (อัต-ตะกาฟุล)

นี่คือรุก่นที่สาม ดังนั้นพวกท่านจงรับผิดชอบดูแลซึ่งกันและกัน และให้บางคนในหมู่พวกท่านแบกภาระของอีกบางคน นั่นคือความชัดแจ้งของอีมานและแก่นแท้ของภราดรภาพ ดังนั้นพวกท่านจงหมั่นดูแลกันด้วยการไต่ถามทุกข์สุขและการทำความดีต่อกัน และจงรีบให้ความช่วยเหลือพี่น้องตราบใดที่มีหนทางกระทำได้ และจงนึกถึงคำกล่าวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ว่า «การที่คนหนึ่งในหมู่พวกท่านเดินไปเพื่อธุระของพี่น้องของเขานั้น ดีสำหรับเขายิ่งกว่าการเอี๊ยะอฺติกาฟในมัสยิดของฉันแห่งนี้หนึ่งเดือน» และ «ผู้ใดทำให้ครอบครัวหนึ่งจากบรรดามุสลิมมีความสุข อัลลอฮ์จะไม่ทรงเห็นสมควรตอบแทนเขาด้วยสิ่งใดที่น้อยไปกว่าสวรรค์» ขออัลลอฮ์ทรงผูกพันหัวใจของพวกท่านด้วยรูหฺของพระองค์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงคุ้มครองที่ดีเยี่ยมและผู้ทรงช่วยเหลือที่ดีเยี่ยม

لأن يمشي أحدكم في حاجة أخيه خير له من أن يعتكف في مسجدي هذا شهرا

من أدخل السرور على أهل بيت من المسلمين لم ير الله له جزاء دون الجنة

พี่น้องทั้งหลาย ในหน้าที่ต่าง ๆ ที่อยู่ตรงหน้าพวกท่าน หากพวกท่านเข้าใจมันอย่างถ่องแท้ และในการงานต่าง ๆ ที่อยู่ตรงหน้าพวกท่าน หากพวกท่านปฏิบัติตามมัน ล้วนมีสิ่งที่เป็นหลักประกันในการทำให้รุก่นเหล่านี้เป็นจริงได้ ดังนั้นพวกท่านจงทบทวนหน้าที่ของพี่น้องระดับผู้ร่วมมือ (อัล-อัค อัต-ตะอาวุนี) อยู่เสมอ และให้แต่ละคนในหมู่พวกท่านตรวจสอบตนเองในการปฏิบัติตามหน้าที่เหล่านั้น จากนั้นพี่น้องทุกคนจงเอาใจใส่ต่อการประชุมที่กำหนดไว้ ไม่ว่า

…ไม่ว่าข้ออ้างของเขาจะเป็นเช่นไรก็ตาม จากนั้นให้แต่ละคนในหมู่พวกท่านรีบชำระสิ่งที่ตนต้องจ่ายให้แก่กองทุนของกลุ่มอุสเราะฮ์ของตน เพื่อจะไม่มีผู้ใดละเลยหน้าที่ เมื่อพวกท่านปฏิบัติหน้าที่เหล่านี้ ทั้งหน้าที่ส่วนบุคคล หน้าที่ทางสังคม และหน้าที่ทางการเงินแล้ว ระบบนี้ก็จะบรรลุผลอย่างไม่ต้องสงสัย แต่หากพวกท่านบกพร่องในหน้าที่เหล่านั้น ระบบนี้ก็จะค่อย ๆ อ่อนแอลงจนกระทั่งดับสูญ และการดับสูญของมันคือความสูญเสียที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของดะอ์วะฮ์นี้ ซึ่งในวันนี้เป็นความหวังของอิสลามและมุสลิมทั้งหลาย

หลายคนในหมู่พวกท่านถามว่าจะใช้เวลาการประชุมประจำสัปดาห์ในฐานะกลุ่มอุสเราะฮ์ไปกับสิ่งใด เรื่องนี้เป็นเรื่องง่ายดาย หน้าที่นั้นมีมากมายเหลือเกิน แต่เวลานั้นมีน้อยเหลือเกิน ดังนั้นสิ่งที่กลุ่มอุสเราะฮ์ควรใช้เวลาและการประชุมไปกับมันคือ:

والمؤمن مرآة أخيه

مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم , كمثل الجسد الواحد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى

ก. พี่น้องแต่ละคนนำเสนอปัญหาของตน และให้พี่น้องร่วมกันศึกษาหาทางแก้ไข ในบรรยากาศแห่งภราดรภาพที่สัตย์จริงและการมุ่งสู่อัลลอฮ์อย่างบริสุทธิ์ใจ ซึ่งในการนี้เป็นการสร้างความไว้วางใจให้มั่นคงและกระชับความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้น (ผู้ศรัทธาคือกระจกเงาของพี่น้องของเขา) และเพื่อให้สิ่งที่รายงานมาจากคำพูดของท่านนบี ﷺ ปรากฏเป็นจริงในหมู่พวกเราบ้าง ที่ว่า «อุปมาของบรรดาผู้ศรัทธาในความรักใคร่ ความเมตตา และความเห็นอกเห็นใจต่อกันนั้น ดุจดั่งเรือนร่างเดียวกัน เมื่ออวัยวะส่วนหนึ่งเจ็บป่วย ร่างกายส่วนที่เหลือทั้งหมดก็จะร่วมรับรู้ด้วยการอดนอนและการเป็นไข้»

وَإِذَا جَآءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ ٱلْأَمْنِ أَوِ ٱلْخَوْفِ أَذَاعُوا۟ بِهِۦ

وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى ٱلرَّسُولِ وَإِلَىٰٓ أُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ ٱلَّذِينَ يَسْتَنۢبِطُونَهُۥ

ข. การสนทนาแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับกิจการของอิสลาม และการอ่านสาส์นและคำชี้แนะที่ส่งมาจากผู้นำส่วนกลางของกลุ่มอุสเราะฮ์ทั้งหลาย ในกลุ่มอุสเราะฮ์ไม่มีที่สำหรับการโต้เถียง ความรุนแรง หรือการขึ้นเสียง เพราะสิ่งเหล่านั้นเป็นสิ่งต้องห้าม (หะรอม) ตามหลักนิติธรรมของกลุ่มอุสเราะฮ์ แต่ให้มีการชี้แจงและการขอคำอธิบายภายในขอบเขตของมารยาทและการให้เกียรติซึ่งกันและกันที่ทุกคนปฏิบัติกันอยู่ หากมีเรื่องใดที่ไม่เข้าใจ หรือต้องการเสนอสิ่งใดหรือขอคำอธิบายในเรื่องใด ให้หัวหน้ากลุ่ม (นะกีบ) เก็บเรื่องนั้นไว้จนกว่าจะนำกลับไปยังฝ่ายผู้นำ อัลลอฮ์ได้ทรงตำหนิกลุ่มชนหนึ่ง โดยตรัสว่า «และเมื่อมีเรื่องใดเกี่ยวกับความปลอดภัยหรือความหวาดกลัวมายังพวกเขา พวกเขาก็นำมันไปเผยแพร่...» จากนั้นพระองค์ทรงชี้แนะพวกเขาถึงสิ่งที่ควรจะเป็น โดยตรัสว่า «และหากพวกเขานำมันกลับไปยังเราะซูล และยังผู้ปกครองกิจการในหมู่พวกเขาแล้ว แน่นอนบรรดาผู้ที่สามารถวินิจฉัยเรื่องนั้นในหมู่พวกเขาย่อมรู้ถึงมันได้» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:83)

ค. การศึกษาที่เป็นประโยชน์จากหนังสือเล่มใดเล่มหนึ่งในบรรดาหนังสือทรงคุณค่า หลังจากนี้ให้พี่น้องเอาใจใส่ในการทำให้ความหมายของภราดรภาพเป็นจริงในการปฏิบัติต่อกันในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ซึ่งหนังสือต่าง ๆ ไม่ได้ครอบคลุมและคำชี้แนะต่าง ๆ ไม่ได้ระบุไว้ทั้งหมด และท่านนบี ﷺ ผู้สัตย์จริงและซื่อสัตย์ได้ชี้แนะไว้แล้ว ได้แก่ การเยี่ยมผู้ป่วย การช่วยเหลือปลอบโยนผู้ขัดสนแม้เพียงด้วยถ้อยคำที่ดี การไต่ถามถึงผู้ที่หายหน้าไป และการดูแลเอาใจใส่ผู้ที่ขาดการติดต่อ... ทั้งหมดนี้ล้วนเพิ่มพูนสายสัมพันธ์แห่งภราดรภาพ และทำให้ความรู้สึกรักใคร่และผูกพันในจิตใจทวีคูณยิ่งขึ้น

และเพื่อเพิ่มความผูกพันระหว่างพี่น้อง พวกเขาควรเอาใจใส่ในเรื่องต่อไปนี้:

1 – การจัดทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรมเพื่อเยี่ยมชมโบราณสถาน โรงงาน และสถานที่อื่น ๆ

2 – การจัดการเดินทางยามคืนเดือนหงายเชิงกีฬา

1. ออกทริปทางแม่น้ำเพื่อพายเรือ

1. ออกทริปเดินทางขึ้นภูเขา ไปทะเลทราย หรือไปท้องทุ่ง

1. ออกทริปขี่จักรยานในรูปแบบต่าง ๆ

1. ถือศีลอดสัปดาห์ละหนึ่งวัน หรือทุก ๆ สองสัปดาห์

1. ละหมาดศุบห์ร่วมกันเป็นญะมาอะฮ์ที่มัสยิดอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง

1. ให้ความสำคัญกับการที่บรรดาพี่น้องได้พักค้างคืนร่วมกันสัปดาห์ละครั้งหรือทุก ๆ สองสัปดาห์

ฮะซัน อัล-บันนา

ริสาละฮ์อัล-อะกออิด (สาส์นว่าด้วยหลักความเชื่อ)

بسم الله الرحمن الرحيم

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

บทนำ

1. นิยามของอะกีดะฮ์ (หลักความเชื่อ)

อะกีดะฮ์ คือ เรื่องต่าง ๆ ที่หัวใจของท่านจำเป็นต้องเชื่อมั่น จิตใจของท่านสงบมั่นอยู่กับมัน และเป็นความเชื่อมั่นที่แน่วแน่ (ยะกีน) สำหรับท่าน ไม่มีความคลางแคลงใจใด ๆ ปะปน และไม่มีความสงสัยใด ๆ เจือปน

2. ระดับขั้นของความเชื่อ

ผู้คนมีหลายประเภทในด้านความเข้มแข็งและความอ่อนแอของอะกีดะฮ์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความชัดเจนของหลักฐาน และความหนักแน่นของหลักฐานนั้นในจิตใจของแต่ละประเภท เพื่อให้ประเด็นนี้ชัดเจนแก่ท่าน เราขอยกตัวอย่างดังต่อไปนี้

สมมุติว่ามีชายคนหนึ่งได้ยินว่ามีประเทศหนึ่งที่เขาไม่เคยเห็นมาก่อน เช่น ประเทศเยเมน จากชายอีกคนหนึ่งที่ไม่เป็นที่รู้จักว่าเป็นคนโกหก เขาย่อมเชื่อว่าประเทศนี้มีอยู่จริงและยึดมั่นในเรื่องนั้น และหากเขาได้ยินข่าวนี้จากหลายคน ความเชื่อมั่นของเขาก็ยิ่งเพิ่มขึ้น แม้กระนั้นก็ยังไม่อาจป้องกันเขาจากการสงสัยในความเชื่อของตนได้ หากมีข้อคลุมเครือมาปรากฏแก่เขา ต่อมาหากเขาได้เห็นภาพถ่ายของประเทศนั้น ความเชื่อของเขาว่าประเทศนั้นมีอยู่จริงก็ยิ่งเพิ่มขึ้น และความสงสัยก็กลายเป็นเรื่องยากสำหรับเขาเมื่อเผชิญกับหลักฐานอันหนักแน่นนี้ และหากเขาได้เดินทางไปจนเห็นสัญลักษณ์และร่องรอยต่าง ๆ ของประเทศนั้นปรากฏแก่เขา ความเชื่อมั่นของเขาก็ยิ่งเพิ่มพูนและความสงสัยก็หมดสิ้นไป ครั้นเมื่อเขาได้ไปถึงประเทศนั้นและได้เห็นมันด้วยตาของตนเอง ก็ไม่มีช่องว่างให้แก่ความคลางแคลงใจอีกต่อไป และอะกีดะฮ์นี้ก็หยั่งรากลึกในจิตใจของเขาอย่างมั่นคงแข็งแรง จนเป็นไปไม่ได้ที่เขาจะถอนตัวออกจากความเชื่อนั้น ถึงแม้ผู้คนทั้งหมดจะเห็นพ้องกันในทางตรงกันข้ามก็ตาม และหากเขาได้เดินไปใน […]

ถนนหนทางและตรอกซอกซอยของเมืองนั้น ศึกษากิจการและสภาพความเป็นไปของมัน เขาก็ยิ่งมีประสบการณ์และความรู้เพิ่มขึ้น และสิ่งนั้นก็ทำให้ความเชื่อของเขาชัดเจนและมั่นคงยิ่งขึ้นกว่าเดิม

เมื่อท่านรู้เช่นนี้แล้ว ก็จงรู้เถิดว่า มนุษย์ในการเผชิญกับหลักความเชื่อทางศาสนาก็แบ่งออกเป็นหลายจำพวกเช่นกัน บางคนรับหลักความเชื่อมาด้วยการถูกบอกสอนให้จดจำ และยึดถือมันเพียงเพราะความเคยชิน คนประเภทนี้ไม่อาจวางใจได้ว่าเขาจะไม่เกิดความสงสัยเมื่อมีข้อคลุมเครือมากระทบ บางคนพินิจพิจารณาและใคร่ครวญ อีมานของเขาจึงเพิ่มพูนขึ้น และบางคนพินิจพิจารณาอย่างต่อเนื่องและใช้ความคิดอย่างเต็มที่ พร้อมกับขอความช่วยเหลือด้วยการเชื่อฟังอัลลอฮ์ ตะอาลา ปฏิบัติตามคำสั่งของพระองค์ และทำอิบาดะฮ์ต่อพระองค์อย่างดีเยี่ยม แล้วตะเกียงแห่งทางนำก็ส่องสว่างขึ้นในหัวใจของเขา เขาจึงมองเห็นด้วยรัศมีแห่งปัญญาญาณของเขาถึงสิ่งที่ทำให้ความเชื่อมั่นของเขาสมบูรณ์ครบถ้วน และหัวใจของเขาก็มั่นคง

وَٱلَّذِينَ ٱهْتَدَوْا۟ زَادَهُمْ هُدًى وَءَاتَىٰهُمْ تَقْوَىٰهُمْ ﴿١٧﴾

«และบรรดาผู้ที่ได้รับทางนำนั้น พระองค์ทรงเพิ่มทางนำแก่พวกเขา และทรงประทานความยำเกรงแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:17)

ที่เรายกอุปมานี้ให้ท่านก็เพื่อให้ท่านยกระดับตนเองให้พ้นจากการตักลีด (การเชื่อตามโดยไม่รู้หลักฐาน) ในเรื่องเตาฮีด ใช้ความคิดในการทำความเข้าใจอะกีดะฮ์ของท่าน และขอความช่วยเหลือด้วยการเชื่อฟังพระผู้เป็นเจ้าของท่านในการรู้จักหลักมูลฐานแห่งศาสนาของท่าน จนกระทั่งท่านไปถึงระดับชั้นของบุรุษผู้เปี่ยมคุณค่า และไต่ขึ้นสู่บันไดแห่งความสมบูรณ์

พวกเขาได้เสนอชื่อท่านไว้สำหรับภารกิจหนึ่ง หากท่านตระหนักถึงมัน จงถนอมตนให้สูงส่ง อย่าได้เล็มหญ้าไปกับฝูงปศุสัตว์ที่ถูกปล่อยทิ้งไร้ผู้ดูแล

3 - การให้เกียรติแก่สติปัญญาของอิสลาม

รากฐานของหลักความเชื่อในอิสลาม—เช่นเดียวกับบทบัญญัติทางศาสนาทั้งปวง—คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะอาลา และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ ﷺ

แต่พร้อมกันนั้น ท่านพึงรู้ว่าหลักความเชื่อทั้งหมดนี้ได้รับการสนับสนุนจากสติปัญญา และได้รับการยืนยันจากการพินิจพิจารณาที่ถูกต้อง ด้วยเหตุนี้อัลลอฮ์ ตะอาลา จึงทรงให้เกียรติแก่สติปัญญาด้วยการให้เป็นผู้รับโองการของพระองค์ ทรงให้สติปัญญาเป็นเงื่อนไขของการรับภาระทางศาสนา และทรงเชิญชวนให้มันค้นคว้า พินิจพิจารณา และใคร่ครวญ พระองค์ตรัสว่า

قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَمَا تُغْنِى ٱلْـَٔايَـٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿١٠١﴾

«จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) ว่า จงพิจารณาดูเถิดว่ามีอะไรบ้างในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน แต่บรรดาสัญญาณและบรรดาผู้ตักเตือนนั้นย่อมไม่อำนวยประโยชน์ใด ๆ แก่กลุ่มชนที่ไม่ศรัทธา» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:101)

และพระองค์ตรัสว่า

أَفَلَمْ يَنظُرُوٓا۟ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنَـٰهَا وَزَيَّنَّـٰهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٍ ﴿٦﴾ وَٱلْأَرْضَ مَدَدْنَـٰهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَٰسِىَ وَأَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍۭ بَهِيجٍ ﴿٧﴾ تَبْصِرَةً وَذِكْرَىٰ لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ ﴿٨﴾ وَنَزَّلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً مُّبَـٰرَكًا فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ جَنَّـٰتٍ وَحَبَّ ٱلْحَصِيدِ ﴿٩﴾ وَٱلنَّخْلَ بَاسِقَـٰتٍ لَّهَا طَلْعٌ نَّضِيدٌ ﴿١٠﴾ رِّزْقًا لِّلْعِبَادِ ۖ وَأَحْيَيْنَا بِهِۦ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذَٰلِكَ ٱلْخُرُوجُ ﴿١١﴾

«พวกเขามิได้มองดูฟากฟ้าที่อยู่เหนือพวกเขาดอกหรือว่า เราได้สร้างมันและประดับประดามันอย่างไร และมันไม่มีรอยแยกแต่อย่างใด และแผ่นดินนั้นเราได้แผ่มันออกไป และได้ตั้งขุนเขาไว้อย่างมั่นคงในนั้น และเราได้ให้ทุกชนิดที่งดงามงอกเงยขึ้นในนั้น เพื่อเป็นที่ให้เห็นแจ้งและเป็นข้อตักเตือนแก่บ่าวทุกคนที่หวนกลับ (ไปสู่อัลลอฮ์) และเราได้ให้น้ำที่มีความจำเริญหลั่งลงมาจากฟากฟ้า แล้วเราได้ให้สวนทั้งหลายและเมล็ดพืชสำหรับเก็บเกี่ยวงอกเงยขึ้นด้วยน้ำนั้น และต้นอินทผลัมที่สูงตระหง่าน มีช่อผลซ้อนกันเป็นชั้น ๆ เพื่อเป็นปัจจัยยังชีพแก่ปวงบ่าว และเราได้ให้ชีวิตแก่แผ่นดินที่ตายแล้วด้วยน้ำนั้น เช่นนั้นแหละคือการออกมา (จากหลุมศพ)» (ซูเราะฮ์กอฟ 50:6-11)

และพระองค์ทรงตำหนิบรรดาผู้ที่ไม่ใคร่ครวญและไม่พินิจพิจารณา โดยตรัสว่า

وَكَأَيِّن مِّنْ ءَايَةٍ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ ﴿١٠٥﴾

«และมีสัญญาณมากมายสักเท่าใดในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินที่พวกเขาเดินผ่านมันไป โดยที่พวกเขาผินหลังให้มัน» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:105)

ويحك يا بلال ما يمنعني أن أبكي و قد أنزل الله علي هذه الليلة :

พระองค์ยังทรงเรียกร้องให้ฝ่ายผู้โต้แย้งนำหลักฐานและข้อพิสูจน์มาแสดง แม้แต่ในเรื่องที่เห็นได้ชัดว่าเป็นโมฆะ ทั้งนี้เพื่อให้เกียรติแก่หลักฐาน และเพื่อแสดงถึงความสูงส่งของข้อพิสูจน์ และมีรายงานในหะดีษว่า ท่านบิลาล (ร.ฎ.) มาเพื่อแจ้งท่านนบี ﷺ ถึงเวลาละหมาดศุบห์ แล้วเขาเห็นท่านกำลังร้องไห้ เขาจึงถามถึงสาเหตุที่ท่านร้องไห้ ท่านจึงตอบว่า «อนิจจาเถิด โอ้บิลาล อะไรเล่าจะห้ามฉันมิให้ร้องไห้ ในเมื่ออัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่ฉันในคืนนี้ว่า

إِنَّ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَـٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ لَـَٔايَـٰتٍ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿١٩٠﴾

«แท้จริงในการสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และการสับเปลี่ยนกลางคืนและกลางวันนั้น ย่อมเป็นสัญญาณมากมายแก่ผู้มีสติปัญญา» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:190)»

ويل لمن قرأها و لم يتفكر فيها

แล้วท่านกล่าวว่า «ความวิบัติจงประสบแก่ผู้ที่อ่านมันแล้วไม่ใคร่ครวญถึงมัน» รายงานโดยอิบนุอบีอัด-ดุนยา ในหนังสืออัต-ตะฟักกุร

จากตรงนี้ท่านจะรู้ได้ว่า อิสลามมิได้ปิดกั้นความคิดและมิได้กักขังสติปัญญา แต่ได้ชี้นำให้สติปัญญายึดมั่นอยู่ในขอบเขตของมัน ให้มันรู้ถึงความรู้อันน้อยนิดของมัน และเชิญชวนให้มัน…

وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٨٥﴾

وَقُل رَّبِّ زِدْنِى عِلْمًا ﴿١١٤﴾

...การแสวงหาความรู้ในเรื่องเหล่านั้นให้เพิ่มพูนยิ่งขึ้น ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และพวกเจ้าไม่ได้รับความรู้ใด ๆ เว้นแต่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:85) และอัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และจงกล่าวเถิดว่า โอ้พระผู้อภิบาลของฉัน ขอพระองค์ทรงโปรดเพิ่มพูนความรู้แก่ฉันด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:114)

4 - ประเภทของอะกีดะฮ์อิสลาม

อะกีดะฮ์อิสลามแบ่งออกเป็นสี่ประเภทหลัก แต่ละประเภทมีแขนงย่อยอีกหลายแขนง ดังนี้

ประเภทที่หนึ่ง: อัล-อิลาฮิยาต (เรื่องเกี่ยวกับพระเจ้า)

ว่าด้วยสิ่งที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้า มหาบริสุทธิ์และสูงส่งยิ่งแด่พระองค์ ในด้านคุณลักษณะ พระนาม และกิจการต่าง ๆ ของพระองค์ รวมถึงสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกัน คือสิ่งที่บ่าวจำเป็นต้องเชื่อมั่นต่อพระผู้เป็นนายของเขา

ประเภทที่สอง: อัน-นุบูวาต (เรื่องเกี่ยวกับการเป็นนบี)

ว่าด้วยทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับบรรดานบี ขอการประสาทพรและความศานติจากอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่าน ในด้านคุณลักษณะ ความบริสุทธิ์จากความผิด (อิศมะฮ์) ภารกิจของพวกท่าน และความจำเป็นที่มนุษย์ต้องมีต่อสาส์นของพวกท่าน และในประเภทนี้ยังรวมถึงสิ่งที่เกี่ยวข้องกับบรรดาวะลีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) มุอ์ญิซาต (ปาฏิหาริย์ของนบี) กะรอมะฮ์ (เกียรติพิเศษของวะลีย์) และคัมภีร์ต่าง ๆ จากฟากฟ้า

ประเภทที่สาม: อัร-รูหานิยาต (เรื่องเกี่ยวกับโลกแห่งวิญญาณ)

ว่าด้วยสิ่งที่เกี่ยวข้องกับโลกที่มิใช่วัตถุ เช่น มะลาอิกะฮ์ (อะลัยฮิมุสสลาม) ญิน และวิญญาณ (รูห์)

ประเภทที่สี่: อัส-สัมอิยาต (เรื่องที่รับรู้ได้ด้วยการรับฟังจากตัวบท)

ว่าด้วยสิ่งที่เกี่ยวข้องกับชีวิตในโลกบัรซัค และชีวิตในอาคิเราะฮ์ เช่น สภาพต่าง ๆ ในหลุมศพ สัญญาณของวันกิยามะฮ์ การฟื้นคืนชีพ การยืนรอ ณ ทุ่งมะห์ชัร การสอบสวนบัญชี และการตอบแทน

ซาตของอัลลอฮ์ตะอาลา

พึงรู้เถิด โอ้พี่น้องของฉัน ขออัลลอฮ์ทรงชี้นำเราและท่านสู่สัจธรรม ว่าซาต (แก่นแท้) ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา นั้นยิ่งใหญ่เกินกว่าที่สติปัญญาของมนุษย์จะครอบคลุมได้ หรือที่ความคิดของมนุษย์จะหยั่งรู้ถึงได้ เพราะไม่ว่าสติปัญญาและความคิดเหล่านั้นจะสูงส่งเพียงใดก็ตาม ความเข้าใจก็ยังคงมีพลังจำกัดและมีความสามารถอันจำกัด และเราจะแยกกล่าวถึงเรื่องนี้เป็นการเฉพาะ อินชาอัลลอฮ์ ซึ่งท่านจะได้รู้ถึงระดับความบกพร่องของสติปัญญามนุษย์ในการหยั่งรู้ถึงแก่นแท้ของสรรพสิ่ง แต่ในที่นี้ เพียงพอแล้วที่ฉันจะเตือนท่านถึงสิ่งที่เราสัมผัสได้ด้วยสติปัญญาของเราในขณะนี้ ตั้งแต่สิ่งที่ใหญ่ที่สุดไปจนถึงสิ่งที่เล็กที่สุด กล่าวคือ เราได้ใช้ประโยชน์จากสิ่งต่าง ๆ มากมายโดยที่เราไม่รู้ถึงแก่นแท้ของมัน เช่น ไฟฟ้า แม่เหล็ก และสิ่งอื่น ๆ ล้วนเป็นพลังที่เรานำมาใช้และได้รับประโยชน์จากมัน โดยที่เราไม่รู้ถึงแก่นแท้ของมันเลยแม้แต่น้อย และแม้แต่นักวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในปัจจุบันก็ไม่สามารถให้ความรู้ใด ๆ แก่ท่านในเรื่องนี้ได้ อีกทั้งการรู้ถึงแก่นแท้ของสิ่งเหล่านั้นก็มิได้ให้ประโยชน์ใด ๆ แก่เรา และเพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะรู้คุณสมบัติของมันซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์แก่เรา

ดังนั้น หากนี่คือสภาพของเราต่อสิ่งต่าง ๆ ที่เราสัมผัสและรับรู้ได้ด้วยประสาทสัมผัส แล้วท่านจะคิดอย่างไรกับซาตของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา?! แท้จริงมีกลุ่มชนหลายกลุ่มได้หลงผิดไปเพราะพูดถึงซาตของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา คำพูดของพวกเขาจึงกลายเป็นสาเหตุแห่งความหลงผิดและฟิตนะฮ์ของพวกเขา รวมถึงความขัดแย้งระหว่างพวกเขา เพราะพวกเขาพูดถึงสิ่งที่พวกเขาไม่อาจกำหนดขอบเขตได้ และไม่มีความสามารถที่จะรู้ถึงแก่นแท้ของมัน ด้วยเหตุนี้ ท่านเราะซูล ﷺ จึงห้ามมิให้ใคร่ครวญถึงซาตของอัลลอฮ์ และใช้ให้ใคร่ครวญถึงสรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง

تفكروا في خلق الله , و لا تتفكروا في الله , فإنكم لن تقدروا قدره

«จงใคร่ครวญในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงสร้าง และอย่าใคร่ครวญในตัวอัลลอฮ์ เพราะพวกท่านไม่สามารถประมาณความยิ่งใหญ่ของพระองค์ได้อย่างที่ควร»

มีรายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า มีกลุ่มชนกลุ่มหนึ่งใคร่ครวญเกี่ยวกับตัวอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวถ้อยคำข้างต้น อัล-อิรอกีย์กล่าวว่า อบูนุอัยม์รายงานไว้ในหนังสืออัล-หิลยะฮ์ด้วยสายรายงานที่อ่อน อัล-อัศบะฮานีย์รายงานไว้ในหนังสืออัต-ตัรฆีบ วัต-ตัรฮีบ ด้วยสายรายงานที่ถูกต้องกว่า และอบูอัช-ชัยค์ก็รายงานไว้เช่นเดียวกัน ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม หะดีษนี้มีความหมายที่ถูกต้อง

ข้อห้ามนี้ไม่ใช่การปิดกั้นเสรีภาพทางความคิด ไม่ใช่การหยุดนิ่งในการค้นคว้า และไม่ใช่การบีบคั้นสติปัญญา แต่เป็นการปกป้องสติปัญญามิให้ตกลงสู่หุบเหวแห่งความหลงผิด และเป็นการกันมันให้ห่างจากการค้นคว้าในเรื่องที่มันไม่มีเครื่องมือจะค้นคว้าได้ ซึ่งพลังของมันไม่อาจรองรับได้ ไม่ว่าพลังนั้นจะยิ่งใหญ่เพียงใด นี่คือแนวทางของบรรดาบ่าวผู้ศอลิหฺของอัลลอฮ์ ผู้รู้จักความยิ่งใหญ่แห่งซาตของพระองค์และความสูงส่งแห่งเกียรติของพระองค์

อัช-ชิบลีย์ (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) ถูกถามเกี่ยวกับอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ท่านตอบว่า "พระองค์คืออัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ ผู้ทรงเป็นที่รู้จักก่อนขอบเขตทั้งปวง และก่อนตัวอักษรทั้งปวง"

มีผู้กล่าวแก่ยะห์ยา บิน มุอาซว่า "จงบอกฉันเกี่ยวกับอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งเถิด"

• ท่านตอบว่า "พระองค์คือพระเจ้าองค์เดียว"
• มีผู้ถามท่านว่า "พระองค์เป็นอย่างไร?" ท่านตอบว่า "ทรงเป็นกษัตริย์ผู้ทรงอานุภาพ"
• มีผู้ถามท่านว่า "พระองค์อยู่ที่ไหน?" ท่านตอบว่า "พระองค์ทรงเฝ้าจับตามองอยู่เสมอ"
• ผู้ถามกล่าวว่า "ฉันไม่ได้ถามท่านเรื่องนี้"
• ท่านจึงกล่าวว่า "สิ่งที่นอกเหนือจากนี้คือคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้าง ส่วนคุณลักษณะของพระองค์นั้นคือสิ่งที่ฉันได้บอกแก่ท่านแล้ว"

ดังนั้น จงจำกัดความมุ่งมั่นของท่านไว้ที่การเข้าใจความยิ่งใหญ่ของพระผู้อภิบาลของท่าน ด้วยการใคร่ครวญในสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง และยึดมั่นในสิ่งที่คุณลักษณะของพระองค์เรียกร้องให้ปฏิบัติ

อัสมาอุลลอฮิลหุสนา (พระนามอันงดงามของอัลลอฮ์)

แท้จริงพระผู้สร้างผู้ทรงบริหารกิจการทั้งปวง ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ได้ทรงทำให้บ่าวของพระองค์รู้จักพระองค์ด้วยพระนามและคุณลักษณะที่คู่ควรกับความยิ่งใหญ่ของพระองค์ เป็นการดีที่ผู้ศรัทธาจะท่องจำพระนามเหล่านั้น เพื่อหวังความจำเริญ เพื่อลิ้มรสความหวานชื่นในการรำลึกถึง และเพื่อเทิดทูนความยิ่งใหญ่ของพระนามเหล่านั้น

ต่อไปนี้คือหะดีษเศาะฮีหฺที่รวบรวมพระนามเหล่านั้นไว้ หะดีษของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ คือครูผู้สอนที่ดียิ่ง และลิ้นแห่งวะห์ยูกับตะเกียงแห่งการเป็นนบีคือผู้ชี้แนะและผู้นำทางที่ดียิ่ง

มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า

للهِ تَعالى تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْماً ، مائة إلاَّ وَاحِداً، لا يحفظها أحد إلا دَخَلَ الجَنَّةَ ، و هو وِتْرٌ يُحِبُّ الوِتْرَ

«อัลลอฮ์ตะอาลาทรงมีพระนามเก้าสิบเก้าพระนาม คือหนึ่งร้อยขาดไปหนึ่ง ไม่มีผู้ใดท่องจำพระนามเหล่านั้นได้ เว้นแต่เขาจะได้เข้าสวรรค์ และพระองค์ทรงเป็นหนึ่ง ทรงรักสิ่งที่เป็นจำนวนคี่»

مَنْ أَحْصَاها

บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม ในรายงานของอัล-บุคอรีย์ใช้คำว่า «ผู้ใดนับพระนามเหล่านั้นได้ครบถ้วน» และอัต-ติรมิซีย์รายงานโดยเพิ่มเติมว่า

هُوَ اللهُ الَّذي لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ ، الرَّحْمَنُ ، الرَّحِيمُ ، المَلِكُ ، القُدُّوسُ ، السَّلامُ ، المُؤْمِنُ ، المُهَيْمِنُ ، العَزِيزُ ، الجَبَّارُ ، المُتَكَبِّرُ ، الخالِقُ ، البارىءُ ، المُصَوِّرُ ، الغَفَّارُ ، القَهَّارُ ، الوَهَّابُ ، الرَّزَّاقُ ، الفَتَّاحُ ، العَلِيمُ ، الباسِطُ ، الخَافِضُ ، الرَّافِعُ ، المُعِزُّ ، المُذِلُّ ، السَّمِيعُ ، البَصِيرُ ، الحَكَمُ ، العَدْلُ ، اللَّطِيفُ ، الخَبِيرُ ، الحَليمُ ، العَظِيمُ ، الغَفُورُ ، الشَّكُورُ ، العَلِيُّ ، الكَبِيرُ ، المُقِيتُ ، الحَسِيبُ ، الجَلِيلُ ، الكَرِيمُ ، الرَّقِيبُ ، المُجِيبُ ، الوَاسِعُ ، الحَكِيمُ ، الوَدُودُ ، المَجِيدُ ، الباعِثُ ، الشَّهيدُ ، الحَقُّ ، الوَكِيلُ ، القَوِيُّ ، المَتِينُ ، الوَليُّ ، الحَمِيدُ ، المُحْصِي ، المُبْدِىءُ ، المُعِيدُ ، المُحْيِي ، المُمِيتُ ، الحَيُّ ، القَيُّومُ ، الوَاجِدُ ، المَاجِدُ ، الوَاحِدُ ، الصَّمَدُ ، القادِرُ ، المُقْتَدِرُ ، المُقَدِّمُ ، المُؤَخِّرُ ، الأَوَّلُ

«พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ อัร-เราะห์มาน (ผู้ทรงกรุณาปรานียิ่ง), อัร-เราะฮีม (ผู้ทรงเมตตาเสมอ), อัล-มะลิก (ผู้ทรงเป็นกษัตริย์), อัล-กุดดูส (ผู้ทรงบริสุทธิ์ยิ่ง), อัส-สลาม (ผู้ทรงศานติ ปราศจากข้อบกพร่อง), อัล-มุอ์มิน (ผู้ทรงให้ความปลอดภัย), อัล-มุฮัยมิน (ผู้ทรงควบคุมดูแล), อัล-อะซีซ (ผู้ทรงเดชานุภาพ), อัล-ญับบาร (ผู้ทรงอำนาจบังคับ), อัล-มุตะกับบิร (ผู้ทรงความยิ่งใหญ่สูงส่ง), อัล-คอลิก (ผู้ทรงสร้าง), อัล-บารีอ์ (ผู้ทรงให้บังเกิด), อัล-มุเศาวิร (ผู้ทรงกำหนดรูปลักษณ์), อัล-ฆ็อฟฟาร (ผู้ทรงอภัยยิ่ง), อัล-ก็อฮฮาร (ผู้ทรงพิชิต), อัล-วะฮ์ฮาบ (ผู้ทรงประทาน), อัร-รอซซาก (ผู้ทรงประทานปัจจัยยังชีพ), อัล-ฟัตตาห์ (ผู้ทรงเปิดและทรงตัดสิน), อัล-อะลีม (ผู้ทรงรอบรู้), อัล-บาสิฏ (ผู้ทรงแผ่ขยาย), อัล-คอฟิฎ (ผู้ทรงลดต่ำ), อัร-รอฟิอ์ (ผู้ทรงยกสูง), อัล-มุอิซซ์ (ผู้ทรงให้เกียรติ), อัล-มุซิลล์ (ผู้ทรงทำให้ต่ำต้อย), อัส-สะมีอ์ (ผู้ทรงได้ยิน), อัล-บะศีร (ผู้ทรงเห็น), อัล-หะกัม (ผู้ทรงตัดสิน), อัล-อัดล์ (ผู้ทรงยุติธรรม), อัล-ละฏีฟ (ผู้ทรงละเอียดอ่อน), อัล-เคาะบีร (ผู้ทรงรอบรู้ถี่ถ้วน), อัล-หะลีม (ผู้ทรงขันติ), อัล-อะซีม (ผู้ทรงยิ่งใหญ่), อัล-เฆาะฟูร (ผู้ทรงอภัย), อัช-ชะกูร (ผู้ทรงตอบแทนความดี), อัล-อะลีย์ (ผู้ทรงสูงส่ง), อัล-กะบีร (ผู้ทรงเกรียงไกร), อัล-มุกีต (ผู้ทรงดูแลปัจจัยยังชีพ), อัล-หะสีบ (ผู้ทรงพอเพียงและทรงสอบสวน), อัล-ญะลีล (ผู้ทรงสง่างาม), อัล-กะรีม (ผู้ทรงใจบุญ), อัร-เราะกีบ (ผู้ทรงเฝ้าดู), อัล-มุญีบ (ผู้ทรงตอบรับ), อัล-วาสิอ์ (ผู้ทรงกว้างขวาง), อัล-หะกีม (ผู้ทรงปรีชาญาณ), อัล-วะดูด (ผู้ทรงรัก), อัล-มะญีด (ผู้ทรงรุ่งโรจน์), อัล-บาอิษ (ผู้ทรงให้ฟื้นคืนชีพ), อัช-ชะฮีด (ผู้ทรงเป็นพยาน), อัล-หัก (ผู้ทรงสัจธรรม), อัล-วะกีล (ผู้ทรงเป็นที่มอบหมาย), อัล-เกาะวีย์ (ผู้ทรงพลัง), อัล-มะตีน (ผู้ทรงมั่นคง), อัล-วะลีย์ (ผู้ทรงคุ้มครอง), อัล-หะมีด (ผู้ทรงควรแก่การสรรเสริญ), อัล-มุห์ศี (ผู้ทรงนับถ้วนทุกสิ่ง), อัล-มุบดิอ์ (ผู้ทรงริเริ่มการสร้าง), อัล-มุอีด (ผู้ทรงให้กลับคืน), อัล-มุห์ยี (ผู้ทรงให้ชีวิต), อัล-มุมีต (ผู้ทรงให้ตาย), อัล-หัยย์ (ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์), อัล-ก็อยยูม (ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารทุกสิ่ง), อัล-วาญิด (ผู้ทรงมั่งมี ไม่ขาดสิ่งใด), อัล-มาญิด (ผู้ทรงเกียรติ), อัล-วาฮิด (ผู้ทรงเอกะ), อัศ-ศอมัด (ผู้ทรงเป็นที่พึ่ง), อัล-กอดิร (ผู้ทรงสามารถ), อัล-มุกตะดิร (ผู้ทรงอานุภาพเหนือทุกสิ่ง), อัล-มุก็อดดิม (ผู้ทรงให้ก่อน), อัล-มุอัคคิร (ผู้ทรงให้หลัง), อัล-เอาวัล (ผู้ทรงเป็นปฐม)…

، อัล-อาคิร, อัซ-ซอฮิร, อัล-บาฏิน, อัล-วาลี, อัล-มุตะอาล, อัล-บัรร์, อัต-เตาวาบ, อัล-มุนตะกิม, อัล-อะฟูวฺ, อัร-เราะอูฟ, มาลิกุลมุลก์, ซุลญะลาลิวัลอิกรอม, อัล-มุกสิฏ, อัล-ญามิอ์, อัล-ฆอนีย์, อัล-มุฆนี, อัล-มานิอ์, อัฎ-ฎอรร์, อัน-นาฟิอ์, อัน-นูร, อัล-ฮาดี, อัล-บะดีอ์, อัล-บากี, อัล-วาริษ, อัร-เราะชีด, อัศ-ศอบูร)

ความหมายของพระนามบางส่วนของอัลลอฮ์

(อัล-กุดดูส) คือ ผู้ทรงบริสุทธิ์จากข้อบกพร่องทั้งปวง (อัส-สลาม) คือ ผู้ทรงประทานความปลอดภัยแก่สรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง หรือหมายถึงผู้ทรงปลอดพ้นจากข้อบกพร่องทั้งปวง (อัล-มุอ์มิน) คือ ผู้ทรงยืนยันสัจจะในสัญญาของพระองค์ที่ทรงให้ไว้แก่สรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง และผู้ทรงให้ความปลอดภัยแก่พวกเขาจากการลงโทษของพระองค์ (อัล-มุฮัยมิน) คือ ผู้ทรงครอบครองและทรงบริหารจัดการ ผู้ทรงเป็นพยานและผู้ทรงเฝ้าดู (อัล-อะซีซ) คือ ผู้ทรงพิชิตและผู้ทรงมีชัย (อัล-ญับบาร) คือ ผู้ทรงบังคับให้คำสั่งของพระองค์เป็นผลสำเร็จ (อัล-มุตะกับบิร) คือ ผู้ทรงสูงส่งเหนือคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้าง ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียวในคุณลักษณะแห่งความยิ่งใหญ่ของพระองค์ (อัล-บาริอ์) คือ ผู้ทรงสร้าง ซึ่งความหมายนี้ปรากฏชัดยิ่งขึ้นเมื่อใช้กับการสร้างสิ่งที่มีชีวิต ดังที่มีการกล่าวว่า "ผู้ทรงสร้างชีวิต และผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน" (อัล-มุกีต) คือ ผู้ทรงรอบรู้และทรงตระหนักดี (อัล-หะสีบ) คือ ผู้ทรงเพียงพอแก่สรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง (อัล-มุห์ศี) คือ ผู้ทรงนับทุกสิ่งด้วยความรอบรู้ของพระองค์ ไม่มีสิ่งใดเลยที่จะเล็ดลอดไปจากพระองค์ได้ (อัล-บัรร์) คือ ผู้ทรงเมตตาต่อบ่าวของพระองค์ด้วยความดีงามและความกรุณาของพระองค์ (อัร-เราะชีด) คือ ผู้ทรงชี้นำสรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างไปสู่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่พวกเขา (อัศ-ศอบูร) คือ ผู้ไม่ทรงรีบเร่งลงโทษผู้ฝ่าฝืนทั้งหลาย

* บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้องกับอัสมาอุลฮุสนา (พระนามอันงดงามของอัลลอฮ์)

1 - พระนามที่เกินจากเก้าสิบเก้าพระนาม

เก้าสิบเก้าพระนามนี้มิใช่ทั้งหมดของพระนามที่ปรากฏสำหรับอัลลอฮ์ ตะบาร็อกะวะตะอาลา หากแต่มีหะดีษต่าง ๆ ที่ระบุพระนามอื่นนอกเหนือจากนี้ด้วย โดยในหะดีษจากอีกรายงานหนึ่งได้ระบุว่า (อัล-หันนาน), (อัล-มันนาน), (อัล-บะดีอ์) และยังปรากฏเช่นเดียวกันว่าในบรรดาพระนามของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งนั้นมี (อัล-มุฆีษ), (อัล-กะฟีล), (ซุฏเฏาล์), (ซุลมะอาริจญ์), (ซุลฟัฎล์) และ (อัล-ค็อลลาก)

อบูบักร อิบนุลอะเราะบีย์ กล่าวไว้ในหนังสืออธิบายสุนันอัต-ติรมิซีย์ โดยอ้างจากนักวิชาการบางท่านว่า มีผู้รวบรวมพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ได้ถึงหนึ่งพันพระนาม และในคำกล่าวของผู้แต่งหนังสือ "อัล-เกาะศด์ อัล-มุญัรร็อด" ก็มีสิ่งที่บ่งชี้ถึงเรื่องดังกล่าว อัช-เชากานีย์ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ในหนังสือ "ตุห์ฟะตุซซากิรีน" แล้วท่านกล่าวว่า: และรายงานที่น่าเชื่อถือที่สุดเกี่ยวกับการนับพระนามเหล่านี้คือหะดีษที่กล่าวมาข้างต้น และในนั้นก็เพียงพอแล้ว

2 - หะดีษที่มีถ้อยคำบางคำปรากฏในฐานะพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งโดยนัยเชิงอุปมา (มะญาซ)

لا تسبوا الدهر فإن الله هو الدهر

دعوه يئن فإن الأنين اسم من أسماء الله تعالى يرتاح إليه المريض

พึงทราบเถิดว่า หะดีษบางบทมีถ้อยคำปรากฏในลักษณะที่เป็นพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง แต่บริบทแวดล้อมและความหมายดั้งเดิมของถ้อยคำบ่งชี้ไปในทางอื่น ดังนั้นพึงทราบว่าสิ่งนั้นเป็นการใช้ในเชิงอุปมา มิใช่ความหมายตามจริง และเป็นการเรียกสิ่งหนึ่งด้วยชื่อของอีกสิ่งหนึ่งเนื่องจากมีความเกี่ยวโยงกันระหว่างทั้งสอง หรือเป็นการตีความโดยประมาณถ้อยคำบางคำที่ถูกละไว้ ตัวอย่างเช่น หะดีษที่อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) รายงานจากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า: «พวกท่านอย่าด่าว่ากาลเวลา เพราะแท้จริงอัลลอฮ์คือกาลเวลา» รายงานโดยมุสลิม และหะดีษของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: «จงปล่อยเขาให้ครวญครางเถิด เพราะแท้จริงอัล-อะนีน (เสียงครวญคราง) เป็นพระนามหนึ่งจากบรรดาพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ซึ่งผู้ป่วยได้รับความผ่อนคลายด้วยมัน» อัล-ญะลาล อัส-สุยูฏีย์ได้ระบุหะดีษนี้ไว้ในหนังสือ "อัล-ญามิอ์ อัศ-ศ็อฆีร" โดยอ้างจากอัร-รอฟิอีย์ และท่านได้ให้สถานะว่าเป็นหะดีษหะสัน ทั้งนี้หะดีษนี้มิใช่รายงานของมุสลิม และมิใช่หะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ดังที่…

…ซึ่งบางคนเข้าใจผิด และในจำนวนนั้นก็คือสิ่งที่มีรายงานในบางอะษัรเกี่ยวกับการใช้ชื่อ “เราะมะฎอน” เรียกองค์อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่ง

ถ้อยคำทั้งหมดนี้ไม่ได้มุ่งหมายความหมายตามตัวอักษรหรือการใช้เรียกอย่างแท้จริง ตัวอย่างเช่น ในถ้อยคำแรก ความหมายที่มุ่งหมายคือ อัลลอฮ์ทรงเป็นผู้ทำให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ของกาลเวลา ดังนั้นจึงไม่สมควรกล่าวโทษสิ่งใดว่ามาจากอัลลอฮ์ และไม่สมควรด่าทอหรือตำหนิกาลเวลา ส่วนในถ้อยคำที่สอง ความหมายคือ เสียงครวญครางเป็นผลจากการกำหนดอันเด็ดขาดของอัลลอฮ์ตะอาลา ซึ่งผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลายด้วยมัน และเช่นเดียวกันนี้กับความหมายอื่น ๆ ที่บริบทแวดล้อมบ่งชี้

3. การยึดตามตัวบท (เตากีฟ) ในพระนามและคุณลักษณะของอัลลอฮ์ตะอาลา

พึงทราบเถิดว่า มุสลิมส่วนใหญ่มีความเห็นว่า ไม่สมควรที่เราจะใช้พระนามหรือคุณลักษณะใดที่ไม่มีระบุในบทบัญญัติเรียกอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่ง โดยมีเจตนาจะยึดถือให้เป็นพระนามของพระองค์ แม้ว่าคำนั้นจะสื่อถึงความสมบูรณ์ก็ตาม ดังนั้นจึงไม่สมควรที่เราจะกล่าวว่า “วิศวกรผู้ยิ่งใหญ่แห่งจักรวาล” หรือ “ผู้อำนวยการใหญ่แห่งกิจการของสรรพสิ่ง” ในลักษณะที่ให้คำเหล่านี้เป็นพระนามหรือคุณลักษณะของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ตกลงกันใช้และเห็นพ้องกันว่าใช้เรียกพระองค์ได้ แต่หากคำเหล่านี้ปรากฏขึ้นในระหว่างการพูด เพื่ออธิบายถึงการบริหารจัดการของพระองค์ในแง่ของการทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ก็ไม่เป็นไร แต่ที่ดีกว่าคือหลีกเลี่ยงสิ่งนั้น เพื่อเป็นการรักษามารยาทต่อองค์อัลลอฮ์ผู้ทรงสัจธรรม

4. ความเป็นพระนามเฉพาะและความเป็นคุณลักษณะในพระนามเหล่านี้

พระนามต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้นนั้น มีพระนามเฉพาะอยู่หนึ่งเดียวที่ถูกกำหนดขึ้นสำหรับซาตอันบริสุทธิ์ของพระองค์ นั่นคือพระนาม “อัลลอฮ์” ส่วนพระนามที่เหลือทั้งหมดล้วนมีความหมายของคุณลักษณะแฝงอยู่ ด้วยเหตุนี้จึงสามารถใช้พระนามเหล่านั้นเป็นภาคแสดงของพระนาม “อัลลอฮ์” ได้ และพระนาม “อัลลอฮ์” นั้นเป็นคำที่แตกรากมาจากคำอื่นหรือไม่? เป็นประเด็นที่มีความเห็นต่างกัน ซึ่งไม่ได้ส่งผลใด ๆ ในทางปฏิบัติ เพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะรู้ว่าพระนามแห่งซาตคือพระนามเอกพจน์นี้ และพระนามที่เหลือนั้นแฝงไว้ด้วยความหมายของคุณลักษณะ และเท่านี้ก็เพียงพอแล้ว

5. คุณสมบัติพิเศษของอัสมาอุลฮุสนา (พระนามอันงดงามของอัลลอฮ์)

บางคนกล่าวว่า ทุกพระนามของอัลลอฮ์ตะอาลามีคุณสมบัติพิเศษและเคล็ดลับที่เกี่ยวข้องกับพระนามนั้น ๆ โดยกล่าวถึงอย่างละเอียดบ้างหรือโดยย่อบ้าง และบางคนก็เลยเถิดเกินขอบเขตนี้ไปจนอ้างว่า ทุกพระนามมีผู้รับใช้ทางจิตวิญญาณคอยรับใช้ผู้ที่ซิกรุลลอฮ์ด้วยพระนามนั้นอย่างสม่ำเสมอ เป็นต้น สิ่งที่ข้าพเจ้ารู้ในเรื่องนี้ — และเหนือผู้มีความรู้ทุกคนย่อมมีผู้รู้ยิ่งกว่า — คือ พระนามของอัลลอฮ์ตะอาลาเป็นถ้อยคำอันทรงเกียรติ มีความประเสริฐเหนือถ้อยคำอื่นทั้งปวง ในพระนามเหล่านั้นมีบะเราะกะฮ์ และในการรำลึกถึงพระนามเหล่านั้นมีผลบุญอันยิ่งใหญ่ และเมื่อมนุษย์ซิกรุลลอฮ์ตะอาลาอย่างสม่ำเสมอ จิตใจของเขาก็จะบริสุทธิ์ และวิญญาณของเขาก็จะใสสะอาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการซิกรุลลอฮ์ของเขานั้นกระทำด้วยหัวใจที่จดจ่อและเข้าใจความหมาย ส่วนสิ่งที่เกินไปกว่านั้น ไม่มีระบุไว้ทั้งในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ และเราถูกห้ามมิให้เลยเถิดในศาสนาของอัลลอฮ์ตะอาลาและเพิ่มเติมสิ่งใดเข้าไปในศาสนา เพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะจำกัดอยู่กับสิ่งที่มีรายงานมาเท่านั้น

6. พระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์ (อิสมุลลอฮิลอะอ์ซอม)

พระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์มีระบุไว้ในหะดีษจำนวนมาก ในจำนวนนั้นได้แก่

سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم رجلاً يدعُو وهوَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إنِّي أسألُكَ بأنِّي أشهدُ أنَّكَ أنتَ اللهُ لا إلهَ إلاَّ أنتَ الأحَدُ الصَّمدُ الَّذِي لمْ يَلدْ ولمْ يُولَدْ ولمْ يكُنْ لهُ كفواً أحدٌ.

1. รายงานจากบุร็อยดะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ ได้ยินชายคนหนึ่งขอดุอาอ์โดยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ ด้วยการที่ข้าพระองค์ขอปฏิญาณว่า แท้จริงพระองค์คืออัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงเอกะ ผู้เป็นที่พึ่ง ผู้ไม่ทรงให้กำเนิด และไม่ทรงถูกให้กำเนิด และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์»

والَّذِي نفسي بيدهِ لقَدْ سألَ اللهَ باسمهِ الأعظمِ الَّذِي إذا دُعيَ بهِ أجابَ وإذا سُئِلَ بهِ أعطى

ท่านกล่าวว่า: «ขอสาบานด้วยพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงเขาได้วอนขอต่ออัลลอฮ์ด้วยพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของพระองค์ ซึ่งเมื่อถูกวิงวอนด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงตอบรับ และเมื่อถูกขอด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงประทานให้» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ อัน-นะสาอีย์ และอิบนุมาญะฮ์ อัล-มุนซิรีย์กล่าวว่า ชัยค์ของเราคืออบุลหะซัน อัล-มักดิซีย์กล่าวว่า “นี่คือสายรายงานที่ไม่มีจุดบกพร่องให้ตำหนิได้ และฉันไม่ทราบว่ามีหะดีษใดในเรื่องนี้ที่ถูกรายงานมาด้วยสายรายงานที่ดีกว่านี้” และอัล-หาฟิซอิบนุหะญัรกล่าวว่า “หะดีษนี้มีน้ำหนักที่สุดในบรรดาหะดีษที่มีมาในเรื่องนี้ในแง่ของสายรายงาน”

اللَّهُمَّ لا إلهَ إلاّ أنتَ المَنَّانُ بديعَ السَّماواتِ والأرْضِ ذا الجلالِ والإكرامِ

أتدرونَ بما دَعَا اللهَ؟ دَعَا اللهَ باسمِهِ الأعظمِ الَّذِي إذا دُعيَ به أجابَ وإذا سُئِلَ بِهِ أعْطَى

2 - รายงานจากอะนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ ได้เข้าไปในมัสยิด และมีชายคนหนึ่งได้ละหมาดเสร็จแล้ว เขากำลังขอดุอาอ์ โดยกล่าวในดุอาอ์ของเขาว่า «โอ้อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงประทานความโปรดปรานยิ่ง ผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินโดยไม่มีแบบอย่างมาก่อน ผู้ทรงเป็นเจ้าของความยิ่งใหญ่และความมีเกียรติ» แล้วท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า «พวกท่านรู้ไหมว่าเขาวิงวอนต่ออัลลอฮ์ด้วยสิ่งใด? เขาวิงวอนต่ออัลลอฮ์ด้วยพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของพระองค์ ซึ่งเมื่อถูกวิงวอนด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงตอบรับ และเมื่อถูกขอด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงประทานให้» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ อัน-นะสาอีย์ และอิบนุมาญะฮ์

اسم الله العظم في هاتين الآيتين

وَإِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ ۖ لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلرَّحْمَـٰنُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٦٣﴾

الٓمٓ ﴿١﴾ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ﴿٢﴾

3 - รายงานจากอัสมาอ์ บินติ ยะซีด (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «พระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์อยู่ในสองอายะฮ์นี้ คือ «และพระเจ้าของพวกเจ้านั้นคือพระเจ้าองค์เดียว ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:163) และ «อลิฟ ลาม มีม อัลลอฮ์นั้น ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิตเป็นนิรันดร์ ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารกิจการทั้งปวง» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:1-2)» บันทึกโดยอะห์มัด อบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุมาญะฮ์ และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่า เป็นหะดีษหะซันเศาะฮีห์

هل أدلكم على اسم الله الأعظم , الذي إذا دعي به أجاب , و إذا سئل به أعطى ؟ الدعوة التي دعا بها يونس حيث نادى في الظلمات الثلاث

أَن لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَـٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٨٧﴾

ألا تسمع قول الله عز وجل

فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَنَجَّيْنَـٰهُ مِنَ ٱلْغَمِّ ۚ وَكَذَٰلِكَ نُـۨجِى ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٨٨﴾

4 - รายงานจากสะอัด บิน มาลิก (ร.ฎ.) กล่าวว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «จะให้ฉันบอกพวกท่านถึงพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์ไหม ซึ่งเมื่อถูกวิงวอนด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงตอบรับ และเมื่อถูกขอด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงประทานให้? คือดุอาอ์ที่ท่านยูนุสได้วิงวอนขณะที่ท่านร้องเรียกอยู่ในความมืดทั้งสาม: «ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ แท้จริงข้าพระองค์เคยเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:87)» แล้วมีชายคนหนึ่งกล่าวว่า “โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ สิ่งนี้เป็นการเฉพาะสำหรับท่านยูนุส หรือเป็นการทั่วไปสำหรับบรรดาผู้ศรัทธา?” ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ตอบว่า «ท่านไม่ได้ยินคำตรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งหรือ: «ดังนั้นเราจึงได้ตอบรับเขา และได้ช่วยเขาให้พ้นจากความทุกข์ และในทำนองนั้นแหละเราช่วยบรรดาผู้ศรัทธาให้รอดพ้น» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:88)» บันทึกโดยอัล-หากิม

ท่านจะเห็นได้จากหะดีษเหล่านี้และหะดีษอื่น ๆ ว่า หะดีษเหล่านั้นมิได้ระบุพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์อย่างเจาะจง และบรรดาอุละมาอ์มีความเห็นแตกต่างกันในการระบุพระนามนั้น เนื่องจากพวกเขามีความเห็นต่างกันในการให้น้ำหนักหะดีษบางบทเหนือบางบท จนกระทั่งพวกเขามีความเห็นแตกต่างกันถึงประมาณสี่สิบทัศนะ และสิ่งที่เรายึดถือจากหะดีษอันทรงเกียรติเหล่านี้ และจากคำกล่าวของบุคคลผู้น่าเชื่อถือในหมู่ผู้รู้แห่งศาสนา คือ พระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดนั้นเป็นดุอาอ์ที่ประกอบขึ้นจากพระนามหลายพระนามของอัลลอฮ์ตะอาลา ซึ่งเมื่อมนุษย์ได้วิงวอนด้วยดุอาอ์นั้น พร้อมกับครบเงื่อนไขของการขอดุอาอ์ตามที่บทบัญญัติศาสนากำหนด อัลลอฮ์ก็จะทรงตอบรับแก่เขา และหะดีษอันทรงเกียรติก็ได้ระบุไว้อย่างชัดแจ้งในหลายแห่ง

เมื่อเป็นที่ยืนยันเช่นนี้แล้ว สิ่งที่บางคนกล่าวอ้างว่า พระนามนั้นเป็นความลับหนึ่งในบรรดาความลับที่ถูกมอบให้แก่บุคคลบางคน ซึ่งพวกเขาใช้มันเปิดสิ่งที่ถูกปิดตาย ใช้มันทำสิ่งที่ผิดไปจากธรรมดา และพวกเขามีคุณสมบัติพิเศษด้วยมันซึ่งคนอื่นไม่มี นั้นเป็นเรื่องที่เกินเลยไปจากสิ่งที่มีมาจากอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และหากคนบางกลุ่มเหล่านี้อ้างหลักฐานด้วยอายะฮ์อันทรงเกียรติ ซึ่งก็คือ…

قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌ مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ

พระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «ผู้ที่มีความรู้จากคัมภีร์กล่าวว่า ข้าพเจ้าจะนำมันมาให้ท่านก่อนที่สายตาของท่านจะกะพริบกลับมา» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:40) อนึ่ง สำหรับคำกล่าวที่ว่า ความหมายของ (ผู้ที่มีความรู้จากคัมภีร์) คือการรู้พระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของอัลลอฮ์ (อิสมุลลอฮิล อะอ์ซอม) นั้น เราขอกล่าวแก่พวกเขาว่า บรรดานักตัฟซีรได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า สิ่งที่เขาใช้วิงวอนนั้นคือ “ยาหัยยุ ยาเกาะยูม” (โอ้ผู้ทรงมีชีวิต โอ้ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง) หรือ “อัลลอฮุ ลาอิลาฮะ อิลลาฮุวัล หัยยุล เกาะยูม” (อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง) บางคนอ้างว่าพระนามนั้นเป็นภาษาซุรยานี (ซีเรียค) ซึ่งออกเสียงว่า “อาฮียา ชะรอฮียา” แต่นั่นเป็นคำอ้างที่ปราศจากหลักฐาน ดังนั้น เรื่องนี้จึงไม่ได้เกินเลยไปจากสิ่งที่มีระบุไว้ในหะดีษที่ถูกต้อง

สรุปผลของการศึกษานี้คือ มีบางคนหลงใหลในเรื่องลึกลับ การอ้างความพิเศษเฉพาะ และการเพิ่มเติมในบทซิกรุ์และดุอาอ์ที่มีรายงานมา (อัล-มะอ์ษูรอต) พวกเขาจึงกล่าวในสิ่งที่ไม่มีระบุไว้ทั้งในอัลกุรอานและในซุนนะฮ์ ทั้งที่เราได้ถูกห้ามจากสิ่งนั้นอย่างหนักแล้ว ดังนั้น เราจงหยุดอยู่กับสิ่งที่มีรายงานมาเท่านั้น

คุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะอาลา

1 – คุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ในมุมมองของสติปัญญา

เมื่อท่านพิจารณาจักรวาลและสิ่งที่อยู่ในนั้น ท่านจะพบวิทยปัญญาอันวิจิตร สิ่งถูกสร้างอันน่าพิศวง ฝีมือการสร้างอันประณีต และความสมบูรณ์แบบอันยิ่งใหญ่ ควบคู่ไปกับความยิ่งใหญ่ ความกว้างใหญ่ไพศาล ความกลมกลืน การสร้างสรรค์อย่างไม่มีแบบอย่างมาก่อน การเกิดขึ้นใหม่อย่างต่อเนื่อง และการประดิษฐ์คิดค้น เมื่อท่านมองท้องฟ้าอันแจ่มใสนี้พร้อมด้วยดวงดาวและวงโคจรของมัน ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และวิถีโคจรของมัน เมื่อท่านมองแผ่นดินนี้พร้อมด้วยพืชพรรณและความอุดมสมบูรณ์ของมัน แร่ธาตุ ขุมทรัพย์ องค์ประกอบ และวัตถุต่าง ๆ ของมัน เมื่อท่านมองโลกของสัตว์และการชี้นำและแรงดลใจอันน่าพิศวงที่อยู่ในนั้น ยิ่งไปกว่านั้น หากท่านพิจารณาโครงสร้างของมนุษย์และระบบอวัยวะมากมายที่อยู่ภายใน ซึ่งแต่ละระบบทำงานและปฏิบัติหน้าที่ของตน เมื่อท่านมองโลกแห่งท้องทะเลและสิ่งมหัศจรรย์และสิ่งน่าพิศวงที่อยู่ในนั้น เมื่อท่านรู้จักพลังต่าง ๆ ในจักรวาลและวิทยปัญญาและความลับที่อยู่ในนั้น ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้า อีเธอร์ แม่เหล็ก และเรเดียม จากนั้นท่านเปลี่ยนจากตัวตนของสรรพสิ่งในโลกและคุณลักษณะของมัน ไปสู่สายสัมพันธ์และการเชื่อมโยงระหว่างกัน และไปสู่ความจริงที่ว่าแต่ละสิ่งเชื่อมต่อกับอีกสิ่งหนึ่งอย่างแนบแน่นและมั่นคงเพียงใด จนรวมกันเป็นหน่วยหนึ่งเดียวของจักรวาล โดยแต่ละส่วนรับใช้ส่วนอื่น ๆ ดังเช่นอวัยวะหนึ่งในร่างกายเดียวกันรับใช้อวัยวะที่เหลือ ท่านก็จะได้ข้อสรุปจากทั้งหมดนั้น โดยไม่จำเป็นต้องมีหลักฐานหรือข้อพิสูจน์ วะห์ยูหรืออัลกุรอานมาบอกท่าน ถึงหลักความเชื่อเชิงทฤษฎีที่เรียบง่ายนี้ นั่นคือ จักรวาลนี้มีผู้สร้าง ผู้ประดิษฐ์ และผู้ทำให้มีขึ้น และผู้สร้างนี้จะต้องยิ่งใหญ่เหนือกว่าที่สติปัญญาอันอ่อนแอของมนุษย์จะจินตนาการถึงความยิ่งใหญ่ได้ ทรงเดชานุภาพเหนือกว่าที่มนุษย์จะเข้าใจความหมายของเดชานุภาพได้ ทรงมีชีวิตด้วยความหมายของชีวิตที่สมบูรณ์ที่สุด และพระองค์ทรงพอเพียงโดยไม่ต้องพึ่งพาสิ่งถูกสร้างทั้งหลายเหล่านี้ เพราะพระองค์ทรงดำรงอยู่ก่อนที่สิ่งเหล่านั้นจะเกิดขึ้น ทรงรอบรู้ด้วยขอบเขตแห่งความรู้ที่กว้างขวางที่สุด และพระองค์ทรงอยู่เหนือกฎเกณฑ์ของจักรวาลนี้ เพราะพระองค์คือผู้ทรงวางกฎเกณฑ์เหล่านั้น ทรงดำรงอยู่ก่อนสิ่งถูกสร้างเหล่านี้ เพราะพระองค์คือผู้ทรงสร้างพวกมัน และทรงดำรงอยู่หลังจากพวกมัน เพราะพระองค์คือผู้ทรงกำหนดให้พวกมันสูญสิ้นไป โดยสรุป ท่านจะพบว่าจิตใจของท่านเปี่ยมล้นไปด้วยความเชื่อมั่นว่า ผู้สร้างและผู้บริหารจักรวาลนี้ทรงมีคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ทั้งปวง เหนือกว่าที่สติปัญญาอันจำกัดของมนุษย์จะจินตนาการได้ และทรงบริสุทธิ์จากคุณลักษณะแห่งความบกพร่องทั้งปวง และท่านจะพบว่าหลักความเชื่อนี้

فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ

ความรู้สึกภายในของท่านสื่อถึงความรู้สึกภายในของท่านเอง และจิตใจของท่านก็รับรู้ได้ด้วยตัวของมันเอง: «(จงยึดมั่น) ฟิฏเราะฮ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงให้มนุษย์ถือกำเนิดมาบนฟิฏเราะฮ์นั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ในการสร้างของอัลลอฮ์ นั่นคือศาสนาที่เที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:30)

หลังจากบทนำนี้ เราจะนำเสนอเหตุการณ์อันน่าอัศจรรย์บางประการในจักรวาลนี้แก่ท่าน แม้ท่านจะเห็นว่ามันมีเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับความยิ่งใหญ่ของจักรวาล ตลอดจนความละเอียดถี่ถ้วนและความรัดกุมที่มีอยู่ในนั้น แต่มันก็เพียงพอที่จะทำให้ท่านรู้สึกในจิตใจถึงสิ่งที่เราได้นำเสนอแก่ท่านไปแล้ว

ข้อสังเกตที่หนึ่ง: อากาศที่เราสูดหายใจเข้าไปนี้ประกอบด้วยธาตุหลายชนิด ในจำนวนนั้นมีสองส่วนที่สำคัญ คือ ส่วนที่เหมาะสมต่อการหายใจของมนุษย์ ซึ่งนักเคมีเรียกว่า ออกซิเจน และส่วนที่เป็นโทษต่อมนุษย์ ซึ่งเรียกว่า คาร์บอน หนึ่งในความละเอียดอ่อนของความเชื่อมโยงระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ ของสรรพสิ่งอันมหัศจรรย์นี้ คือ ส่วนที่เป็นโทษต่อมนุษย์นี้ พืชกลับใช้หายใจและเป็นประโยชน์ต่อมัน ในขณะที่มนุษย์สูดออกซิเจนเข้าและขับคาร์บอนออก พืชกลับทำกระบวนการตรงกันข้าม คือสูดคาร์บอนเข้าและขับออกซิเจนออก ดังนั้นจงพิจารณาความสัมพันธ์แห่งการเกื้อกูลกันระหว่างมนุษย์กับพืชในสิ่งที่สำคัญที่สุดของชีวิตทั้งสอง นั่นคือการหายใจ แล้วจงบอกฉันหลังจากนั้นเถิดว่า สิ่งนี้ในจักรวาลอันยิ่งใหญ่จะเป็นการกระทำของผู้อื่นใดเล่า นอกจากผู้ทรงยิ่งใหญ่ ผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงมีความรู้อันกว้างขวาง และผู้ทรงวิทยปัญญาอันละเอียดอ่อน?

ข้อสังเกตที่สอง: ท่านรับประทานอาหาร ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบหลายอย่างจากพืชหรือสัตว์ นักวิชาการแบ่งมันออกเป็นสารโปรตีน สารแป้ง หรือสารไขมัน เป็นต้น แล้วท่านจะเห็นว่าน้ำลายย่อยสารแป้งบางส่วน และละลายสารที่มีน้ำตาลและสิ่งที่คล้ายคลึงกันซึ่งสามารถละลายได้ ส่วนกระเพาะอาหารก็ย่อยสารโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์และอื่น ๆ ด้วยน้ำย่อยของมัน และน้ำดีที่หลั่งออกมาจากตับก็ย่อยไขมัน และแยกมันออกเป็นส่วนเล็ก ๆ ที่สามารถดูดซึมได้ จากนั้นตับอ่อนก็หลั่งน้ำย่อยสี่ชนิด สามชนิดในนั้นแต่ละชนิดทำหน้าที่ย่อยให้สมบูรณ์ในองค์ประกอบหนึ่งจากสามองค์ประกอบ คือ แป้ง โปรตีน หรือไขมัน และชนิดที่สี่เปลี่ยนน้ำนมให้เป็นเนยแข็ง ดังนั้นจงใคร่ครวญความเชื่อมโยงอันน่าอัศจรรย์นี้ระหว่างองค์ประกอบของร่างกายมนุษย์ กับองค์ประกอบของพืชและสัตว์ และอาหารที่มนุษย์บริโภคเถิด

ข้อสังเกตที่สาม: ท่านเห็นดอกไม้ในพืช และเห็นว่ามันมีกลีบที่สวยงามดึงดูดใจ มีสีสันสดใส เมื่อท่านถามนักพฤกษศาสตร์ถึงวิทยปัญญาในเรื่องนั้น พวกเขาจะตอบท่านว่า นี่คือการล่อผึ้งและสิ่งมีชีวิตอื่นที่คล้ายคลึงกันซึ่งดูดน้ำหวานของดอกไม้ ให้มาเกาะบนดอกไม้ จนกระทั่งเมื่อมันเกาะบนก้านของดอกไม้ ละอองเรณูก็จะติดไปกับมัน และถูกพาจากดอกตัวผู้ไปยังดอกตัวเมีย การผสมเกสรจึงเกิดขึ้น ดังนั้นจงดูเถิดว่า กลีบอันสวยงามเหล่านี้ทำให้ดอกไม้เป็นสื่อเชื่อมระหว่างพืชกับสัตว์ได้อย่างไร จนพืชได้ใช้สัตว์ในกระบวนการผสมเกสรซึ่งจำเป็นต่อการออกผลและการขยายพันธุ์!

ทุกสิ่งในจักรวาลบอกท่านถึงการมีอยู่ของวิทยปัญญาอันสูงส่ง เจตนารมณ์อันสูงเยี่ยม การควบคุมอันทรงพลัง และกฎเกณฑ์ที่ละเอียดและรัดกุมอย่างถึงที่สุด ซึ่ง…นี้ดำเนินไปตามนั้น

…การมีอยู่ (ของสรรพสิ่ง) และพระผู้เป็นเจ้าแห่งวิทยปัญญานี้ ผู้ทรงเป็นเจ้าของความยิ่งใหญ่นี้ และผู้ทรงวางกฎเกณฑ์ทั้งหลายเหล่านี้ คือ อัลลอฮ์

อัลกุรอานได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้อย่างกว้างขวาง และได้ชี้ชวนให้มองไปยังวิทยปัญญาอันเลอเลิศและเคล็ดลับอันสูงส่งเหล่านี้ จนแทบไม่มีซูเราะฮ์ใดเลยที่ปราศจากการกล่าวถึงความกรุณาและความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ตลอดจนการแสดงออกถึงเดชานุภาพและวิทยปัญญาของพระองค์ อีกทั้งยังกระตุ้นให้มนุษย์พิจารณาสิ่งเหล่านั้นอยู่เสมอ และใคร่ครวญถึงมันอย่างต่อเนื่อง

อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า:

وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ ﴿٢٠﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ خَلْقُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَـٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَٰنِكُمْ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّلْعَـٰلِمِينَ ﴿٢٢﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبْتِغَآؤُكُم مِّن فَضْلِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَسْمَعُونَ ﴿٢٣﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَيُحْىِۦ بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ﴿٢٤﴾

«และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือ พระองค์ทรงสร้างพวกเจ้าจากดิน แล้วทันใดนั้นพวกเจ้าก็กลายเป็นมนุษย์ที่แพร่กระจายไป และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือ พระองค์ทรงสร้างคู่ครองให้แก่พวกเจ้าจากตัวของพวกเจ้าเอง เพื่อพวกเจ้าจะได้มีความสงบสุขอยู่กับนาง และทรงให้มีความรักใคร่และความเมตตาระหว่างพวกเจ้า แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับกลุ่มชนที่ใคร่ครวญ และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือ การสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และความแตกต่างของภาษาและผิวพรรณของพวกเจ้า แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับผู้มีความรู้ และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือ การนอนหลับของพวกเจ้าในเวลากลางคืนและกลางวัน และการแสวงหาความโปรดปรานของพระองค์ แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับกลุ่มชนที่รับฟัง และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือ พระองค์ทรงให้พวกเจ้าเห็นฟ้าแลบ เพื่อให้เกิดทั้งความกลัวและความหวัง และทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า แล้วทรงให้แผ่นดินมีชีวิตขึ้นด้วยน้ำนั้นหลังจากที่มันตายไปแล้ว แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับกลุ่มชนที่ใช้ปัญญา» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:20-24)

ٱللَّهُ ٱلَّذِى يُرْسِلُ ٱلرِّيَـٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُۥ فِى ٱلسَّمَآءِ كَيْفَ يَشَآءُ وَيَجْعَلُهُۥ كِسَفًا فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَـٰلِهِۦ ۖ فَإِذَآ أَصَابَ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦٓ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ ﴿٤٨﴾ وَإِن كَانُوا۟ مِن قَبْلِ أَن يُنَزَّلَ عَلَيْهِم مِّن قَبْلِهِۦ لَمُبْلِسِينَ ﴿٤٩﴾ فَٱنظُرْ إِلَىٰٓ ءَاثَـٰرِ رَحْمَتِ ٱللَّهِ كَيْفَ يُحْىِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ﴿٥٠﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า: «อัลลอฮ์คือผู้ทรงส่งลมทั้งหลายมา แล้วมันก็พัดเมฆให้ลอยขึ้น แล้วพระองค์ทรงแผ่มันออกไปในท้องฟ้าตามที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงทำให้มันเป็นก้อน ๆ แล้วเจ้าจะเห็นฝนตกออกมาจากระหว่างมัน ครั้นเมื่อพระองค์ทรงให้มันตกลงแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากบรรดาบ่าวของพระองค์ ทันใดนั้นพวกเขาก็ปีติยินดี ทั้ง ๆ ที่ก่อนที่มันจะถูกส่งลงมาแก่พวกเขานั้น พวกเขาสิ้นหวังอย่างแท้จริง ดังนั้น จงมองดูร่องรอยแห่งความเมตตาของอัลลอฮ์เถิดว่า พระองค์ทรงให้แผ่นดินมีชีวิตขึ้นหลังจากที่มันตายไปแล้วอย่างไร แท้จริงพระองค์นั้นคือผู้ทรงให้ชีวิตแก่ผู้ตายอย่างแน่นอน และพระองค์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:48-50)

และยังมีอีกมากมายนอกเหนือจากนี้ในซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด อัล-เกาะศ็อศ อัล-อัมบิยาอ์ อัน-นัมล์ กอฟ และซูเราะฮ์อื่น ๆ ในอัลกุรอาน

2 – ภาพรวมของคุณลักษณะของอัลลอฮ์ในอัลกุรอาน

อายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ชี้ถึงคุณลักษณะบางประการที่จำเป็นต้องมีสำหรับอัลลอฮ์ ตะอาลา ซึ่งเป็นสิ่งที่ความสมบูรณ์แห่งความเป็นพระเจ้าเรียกร้อง และต่อไปนี้คืออายะฮ์บางส่วนในเรื่องดังกล่าว:

การมีอยู่ของอัลลอฮ์ ตะอาลา:

ٱللَّهُ ٱلَّذِى رَفَعَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ۖ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِى لِأَجَلٍ مُّسَمًّى ۚ يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ يُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ ﴿٢﴾ وَهُوَ ٱلَّذِى مَدَّ ٱلْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِىَ وَأَنْهَـٰرًا ۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ ۖ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٣﴾ وَفِى ٱلْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَـٰوِرَٰتٌ وَجَنَّـٰتٌ مِّنْ أَعْنَـٰبٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَآءٍ وَٰحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِى ٱلْأُكُلِ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ﴿٤﴾

อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า: «อัลลอฮ์คือผู้ทรงยกชั้นฟ้าทั้งหลายขึ้นโดยไม่มีเสาค้ำที่พวกเจ้ามองเห็น แล้วพระองค์ทรงสถิตเหนือบัลลังก์ และทรงให้ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์อยู่ภายใต้บัญชา ทั้งหมดโคจรไปจนถึงกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้ พระองค์ทรงบริหารกิจการทั้งปวง ทรงแจกแจงสัญญาณทั้งหลายโดยละเอียด เพื่อพวกเจ้าจะได้มีความเชื่อมั่นต่อการพบพระเจ้าของพวกเจ้า และพระองค์คือผู้ทรงแผ่แผ่นดินออกไป และทรงทำให้มีภูเขาที่ตั้งตระหง่านและแม่น้ำลำธารในนั้น และจากผลไม้ทุกชนิด พระองค์ทรงทำให้มีเป็นคู่ ๆ ในนั้น ทรงให้กลางคืนคลุมกลางวัน แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับกลุ่มชนที่ใคร่ครวญ และในแผ่นดินนั้นมีแปลงที่ดินที่อยู่ติดกัน มีสวนองุ่น พืชไร่ และต้นอินทผลัมทั้งที่แตกกอจากรากเดียวกันและที่ไม่แตกกอจากรากเดียวกัน ถูกรดด้วยน้ำชนิดเดียวกัน และเราทำให้บางส่วนของมันดีเด่นกว่าอีกบางส่วนในด้านรสชาติ แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นสัญญาณทั้งหลายสำหรับกลุ่มชนที่ใช้ปัญญา» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:2-4)

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَـٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ ۚ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ ﴿٧٨﴾ وَهُوَ ٱلَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٧٩﴾ وَهُوَ ٱلَّذِى

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า: «และพระองค์คือผู้ทรงให้บังเกิดแก่พวกเจ้าซึ่งการได้ยิน การมองเห็น และหัวใจ แต่น้อยนักที่พวกเจ้าจะขอบคุณ และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าแพร่หลายอยู่ในแผ่นดิน และยังพระองค์เท่านั้นที่พวกเจ้าจะถูกนำกลับไปชุมนุม และพระองค์คือผู้ทรง…

يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخْتِلَـٰفُ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٨٠﴾

…และพระองค์คือผู้ทรงให้ชีวิตและทรงให้ตาย และการสับเปลี่ยนของกลางคืนและกลางวันเป็นของพระองค์ พวกเจ้าไม่ใช้ปัญญาดอกหรือ» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:78-80)

อายะฮ์ทั้งหมดเหล่านี้บอกให้ท่านรู้ถึงการมีอยู่ของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และเราอาศัยสิ่งที่ท่านเห็นจากการบริหารจัดการของพระองค์ในกิจการต่าง ๆ ของจักรวาลอันน่าอัศจรรย์นี้เป็นหลักฐานยืนยันถึงการมีอยู่ของพระองค์

ความเป็นนิรันดร์ที่ไม่มีจุดเริ่มต้น (อัล-กิดัม) และความคงอยู่ตลอดกาล (อัล-บะกออ์) ของอัลลอฮ์

هُوَ ٱلْأَوَّلُ وَٱلْـَٔاخِرُ وَٱلظَّـٰهِرُ وَٱلْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ ﴿٣﴾

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «พระองค์คือผู้ทรงแรก ผู้ทรงสุดท้าย ผู้ทรงปรากฏ และผู้ทรงลี้ลับ และพระองค์ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:3)

وَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ ۘ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُۥ ۚ لَهُ ٱلْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٨٨﴾

และพระองค์ตรัสว่า «และเจ้าอย่าวิงวอนพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ทุกสิ่งย่อมพินาศ นอกจากพระพักตร์ของพระองค์ อำนาจการตัดสินเป็นของพระองค์ และยังพระองค์เท่านั้นที่พวกเจ้าจะถูกนำกลับไป» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:88)

كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ ﴿٢٦﴾ وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو ٱلْجَلَـٰلِ وَٱلْإِكْرَامِ ﴿٢٧﴾

และพระองค์ตรัสว่า «ทุกสิ่งที่อยู่บนแผ่นดินย่อมสูญสลาย และจะคงเหลืออยู่แต่พระพักตร์ของพระเจ้าของเจ้า ผู้ทรงยิ่งใหญ่และทรงเกียรติ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:27)

ในอายะฮ์อันทรงเกียรติเหล่านี้เป็นการบ่งชี้ถึงคุณลักษณะสองประการ คืออัล-กิดัม (ความเป็นนิรันดร์ที่ไม่มีจุดเริ่มต้น) และอัล-บะกออ์ (ความคงอยู่ตลอดกาล) ของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง

قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدٌۢ ﴿٤﴾

พระองค์ตรัสว่า «จงกล่าวเถิด พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ทรงเอกะ อัลลอฮ์ทรงเป็นที่พึ่งพิง พระองค์ไม่ประสูติ และไม่ทรงถูกประสูติ และไม่มีผู้ใดเทียบเท่าพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อิคลาศ)

فَاطِرُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا وَمِنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ أَزْوَٰجًا ۖ يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ ۚ لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَىْءٌ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿١١﴾

และพระองค์ตรัสว่า «พระองค์ทรงเป็นผู้ให้บังเกิดชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ทรงทำให้มีคู่ครองแก่พวกเจ้าจากตัวของพวกเจ้าเอง และจากปศุสัตว์ก็ทรงให้มีคู่ ทรงทำให้พวกเจ้าแพร่พันธุ์ด้วยการนั้น ไม่มีสิ่งใดเหมือนพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:11)

ในการนั้นเป็นการบ่งชี้ถึงความแตกต่างของพระองค์ผู้ทรงจำเริญจากสิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ และความบริสุทธิ์ของพระองค์จากการมีบุตร การมีบิดา การมีสิ่งคล้ายคลึง และการมีผู้เสมอเหมือน

การดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง (อัล-กิยาม บินัฟซิฮ์) ของอัลลอฮ์

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ﴿١٥﴾

พระองค์ตรัสว่า «โอ้มนุษย์เอ๋ย พวกเจ้าคือผู้ที่ต้องพึ่งพาอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์นั้นพระองค์คือผู้ทรงมั่งมี ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:15)

مَّآ أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلْمُضِلِّينَ عَضُدًا ﴿٥١﴾

และพระองค์ตรัสว่า «ข้ามิได้ให้พวกเขาเป็นพยานในการสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และในการสร้างตัวของพวกเขาเอง และข้าจะไม่ยึดเอาพวกที่ทำให้ผู้อื่นหลงผิดมาเป็นผู้ช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:51)

ในการนั้นเป็นการบ่งชี้ถึงการดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองของอัลลอฮ์ตะอาลา และความไม่ต้องพึ่งพาสิ่งถูกสร้างของพระองค์ ในขณะที่พวกเขาต้องพึ่งพาพระองค์

ความเป็นเอกะ (อัล-วะห์ดานิยะฮ์) ของอัลลอฮ์

وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓا۟ إِلَـٰهَيْنِ ٱثْنَيْنِ ۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ ۖ فَإِيَّـٰىَ فَٱرْهَبُونِ ﴿٥١﴾ وَلَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًا ۚ أَفَغَيْرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ ﴿٥٢﴾ وَمَا بِكُم مِّن نِّعْمَةٍ فَمِنَ ٱللَّهِ ۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْـَٔرُونَ ﴿٥٣﴾

พระองค์ตรัสว่า «และอัลลอฮ์ตรัสว่า พวกเจ้าอย่ายึดเอาพระเจ้าสององค์ แท้จริงพระองค์คือพระเจ้าองค์เดียวเท่านั้น ดังนั้นข้าเท่านั้นที่พวกเจ้าจงเกรงกลัว และสิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ และการเคารพภักดีเป็นสิทธิ์ของพระองค์ตลอดไป แล้วพวกเจ้าจะยำเกรงผู้อื่นจากอัลลอฮ์กระนั้นหรือ และความโปรดปรานใด ๆ ที่มีอยู่กับพวกเจ้านั้นล้วนมาจากอัลลอฮ์ ครั้นเมื่อความทุกข์ยากประสบแก่พวกเจ้า ยังพระองค์เท่านั้นที่พวกเจ้าร้องวิงวอนขอความช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:51-53)

لَّقَدْ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَـٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ إِلَـٰهٍ إِلَّآ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ ۚ وَإِن لَّمْ يَنتَهُوا۟ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿٧٣﴾ أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿٧٤﴾

และพระองค์ตรัสว่า «แท้จริงได้ปฏิเสธศรัทธาแล้ว บรรดาผู้ที่กล่าวว่า อัลลอฮ์เป็นองค์ที่สามในสามองค์ ทั้งที่ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระเจ้าองค์เดียว และหากพวกเขาไม่ยุติจากสิ่งที่พวกเขากล่าว แน่นอนบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาในหมู่พวกเขาจะต้องประสบการลงโทษอันเจ็บปวด แล้วพวกเขาจะไม่กลับเนื้อกลับตัวสู่อัลลอฮ์และขออภัยโทษต่อพระองค์ดอกหรือ และอัลลอฮ์นั้นทรงอภัยยิ่ง ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:73-74)

أَمِ ٱتَّخَذُوٓا۟ ءَالِهَةً مِّنَ ٱلْأَرْضِ هُمْ يُنشِرُونَ ﴿٢١﴾ لَوْ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَا ۚ فَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٢٢﴾ لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُونَ ﴿٢٣﴾ أَمِ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةً ۖ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَـٰنَكُمْ ۖ هَـٰذَا ذِكْرُ مَن مَّعِىَ وَذِكْرُ مَن قَبْلِى ۗ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ٱلْحَقَّ ۖ فَهُم

และพระองค์ตรัสว่า «หรือว่าพวกเขายึดเอาพระเจ้าต่าง ๆ จากแผ่นดิน ซึ่งพระเจ้าเหล่านั้นสามารถให้ผู้ตายฟื้นคืนชีพได้ หากในชั้นฟ้าและแผ่นดินมีพระเจ้าหลายองค์นอกจากอัลลอฮ์ แน่นอนทั้งสองย่อมพินาศ มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งบัลลังก์ ให้พ้นจากสิ่งที่พวกเขาพรรณนา พระองค์จะไม่ถูกสอบสวนในสิ่งที่พระองค์ทรงกระทำ แต่พวกเขาจะถูกสอบสวน หรือว่าพวกเขายึดเอาพระเจ้าต่าง ๆ อื่นจากพระองค์ จงกล่าวเถิด จงนำหลักฐานของพวกท่านมา นี่คือข้อเตือนสำหรับผู้ที่อยู่กับฉัน และข้อเตือนของผู้ที่อยู่ก่อนฉัน แต่ทว่าส่วนใหญ่ของพวกเขาไม่รู้สัจธรรม ดังนั้นพวกเขา…

مُّعْرِضُونَ ﴿٢٤﴾ وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ ﴿٢٥﴾

...พวกเขาเป็นผู้ผินหลังให้ และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดมาก่อนเจ้า เว้นแต่เราได้วะห์ยูแก่เขาว่า แท้จริงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากข้า ดังนั้นพวกเจ้าจงเคารพภักดีข้าเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:25)

قُل لِّمَنِ ٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨٤﴾ سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿٨٥﴾ قُلْ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ ٱلسَّبْعِ وَرَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٨٦﴾ سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٨٧﴾ قُلْ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨٨﴾ سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ ﴿٨٩﴾ بَلْ أَتَيْنَـٰهُم بِٱلْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ ﴿٩٠﴾ مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنْ إِلَـٰهٍ ۚ إِذًا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَـٰهٍۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٩١﴾ عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٩٢﴾

และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «จงกล่าวเถิดว่า แผ่นดินและผู้ที่อยู่ในนั้นเป็นของผู้ใด หากพวกท่านรู้ พวกเขาจะกล่าวว่า เป็นของอัลลอฮ์ จงกล่าวเถิดว่า แล้วพวกท่านไม่ใคร่ครวญดอกหรือ จงกล่าวเถิดว่า ใครเล่าคือพระผู้อภิบาลแห่งชั้นฟ้าทั้งเจ็ด และพระผู้อภิบาลแห่งบัลลังก์อันยิ่งใหญ่ พวกเขาจะกล่าวว่า เป็นของอัลลอฮ์ จงกล่าวเถิดว่า แล้วพวกท่านไม่ยำเกรงดอกหรือ จงกล่าวเถิดว่า ใครเล่าที่อำนาจการครอบครองทุกสิ่งอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ พระองค์ทรงคุ้มครอง และไม่มีผู้ใดคุ้มครองให้พ้นจากพระองค์ได้ หากพวกท่านรู้ พวกเขาจะกล่าวว่า เป็นของอัลลอฮ์ จงกล่าวเถิดว่า แล้วพวกท่านถูกหลอกลวงไปได้อย่างไร แต่ทว่าเราได้นำความจริงมายังพวกเขาแล้ว และแท้จริงพวกเขาเป็นผู้กล่าวเท็จ อัลลอฮ์มิได้ทรงยึดเอาผู้ใดเป็นพระบุตร และไม่มีพระเจ้าองค์ใดร่วมกับพระองค์ หากเป็นเช่นนั้น พระเจ้าแต่ละองค์ก็จะเอาสิ่งที่ตนสร้างไป และบางองค์ก็จะข่มเหงอีกบางองค์ มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์จากสิ่งที่พวกเขาพรรณนา พระองค์ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย ดังนั้นพระองค์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งที่พวกเขาให้เป็นภาคี» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:83-92)

قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَـٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَىٰٓ ۗ ءَآللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٥٩﴾ أَمَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنۢبِتُوا۟ شَجَرَهَآ ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ ﴿٦٠﴾ أَمَّن جَعَلَ ٱلْأَرْضَ قَرَارًا وَجَعَلَ خِلَـٰلَهَآ أَنْهَـٰرًا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِىَ وَجَعَلَ بَيْنَ ٱلْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٦١﴾ أَمَّن يُجِيبُ ٱلْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَآءَ ٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿٦٢﴾ أَمَّن يَهْدِيكُمْ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَن يُرْسِلُ ٱلرِّيَـٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦٓ ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ تَعَـٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٦٣﴾ أَمَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَـٰنَكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٦٤﴾

และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «จงกล่าวเถิดว่า การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ และความศานติจงมีแด่ปวงบ่าวของพระองค์ที่พระองค์ทรงคัดเลือกไว้ อัลลอฮ์ทรงดีกว่า หรือสิ่งที่พวกเขาให้เป็นภาคี? หรือผู้ใดเล่าที่ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และทรงประทานน้ำลงมาจากฟากฟ้าแก่พวกท่าน แล้วเราได้ให้สวนอันสวยงามงอกเงยขึ้นด้วยน้ำนั้น ซึ่งพวกท่านไม่อาจทำให้ต้นไม้ของมันงอกเงยได้เลย มีพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? หามิได้ แต่พวกเขาเป็นกลุ่มชนที่ตั้งสิ่งอื่นเทียบเท่าพระองค์ หรือผู้ใดเล่าที่ทรงทำให้แผ่นดินเป็นที่พำนัก ทรงทำให้มีแม่น้ำหลายสายไหลผ่านระหว่างมัน ทรงทำให้มีภูเขาตั้งตระหง่านเป็นหลักแก่มัน และทรงทำให้มีที่กั้นระหว่างทะเลทั้งสอง มีพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? หามิได้ แต่ส่วนมากของพวกเขาไม่รู้ หรือผู้ใดเล่าที่ทรงตอบรับผู้ตกอยู่ในความคับขันเมื่อเขาวิงวอนต่อพระองค์ ทรงปลดเปลื้องความทุกข์ร้าย และทรงทำให้พวกท่านเป็นผู้สืบทอดแผ่นดิน มีพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? น้อยเหลือเกินที่พวกท่านจะใคร่ครวญ หรือผู้ใดเล่าที่ทรงชี้ทางแก่พวกท่านในความมืดทั้งหลายบนบกและในทะเล และผู้ใดเล่าที่ทรงส่งลมมาเป็นข่าวดีล่วงหน้าก่อนความเมตตาของพระองค์ มีพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? อัลลอฮ์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งที่พวกเขาให้เป็นภาคี หรือผู้ใดเล่าที่ทรงเริ่มการสร้าง แล้วทรงให้มันกลับคืนมาอีก และผู้ใดเล่าที่ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกท่านจากฟากฟ้าและแผ่นดิน มีพระเจ้าอื่นใดร่วมกับอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? จงกล่าวเถิดว่า จงนำหลักฐานของพวกท่านมา หากพวกท่านเป็นผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:59-64)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อื่น ๆ อีกที่ยืนยันว่า อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงเป็นหนึ่งเดียวในซาตของพระองค์ เป็นหนึ่งเดียวในคุณลักษณะของพระองค์ และเป็นหนึ่งเดียวในการกระทำและการบริหารจัดการของพระองค์ ไม่มีพระผู้อภิบาลอื่นใดนอกจากพระองค์ และไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์

อานุภาพของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْ ۚ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِن بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ۚ وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ﴿٥﴾ ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ﴿٦﴾ وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبْعَثُ مَن فِى ٱلْقُبُورِ ﴿٧﴾

อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «โอ้มนุษย์เอ๋ย หากพวกเจ้าอยู่ในความสงสัยเกี่ยวกับการฟื้นคืนชีพ แท้จริงเราได้สร้างพวกเจ้าจากดิน แล้วจากหยดน้ำอสุจิ แล้วจากก้อนเลือด แล้วจากก้อนเนื้อที่มีรูปร่างสมบูรณ์และไม่สมบูรณ์ เพื่อเราจะแจกแจงให้พวกเจ้าเห็น และเราให้สิ่งที่เราประสงค์พำนักอยู่ในมดลูกจนถึงกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้ แล้วเราให้พวกเจ้าออกมาเป็นทารก แล้วเพื่อพวกเจ้าจะบรรลุถึงวัยฉกรรจ์ของพวกเจ้า และในหมู่พวกเจ้ามีผู้ที่ถูกเอาชีวิตไป และในหมู่พวกเจ้ามีผู้ที่ถูกปล่อยให้มีชีวิตจนถึงวัยชราที่สุด เพื่อเขาจะไม่รู้อะไรเลยหลังจากที่เคยรู้มาแล้ว และเจ้าจะเห็นแผ่นดินแห้งแล้ง ครั้นเมื่อเราหลั่งน้ำลงบนมัน มันก็สั่นไหวและฟูขึ้น และงอกเงยพืชพันธุ์ที่สวยงามทุกชนิด นั่นก็เพราะว่าอัลลอฮ์คือสัจธรรม แท้จริงพระองค์ทรงให้ผู้ที่ตายแล้วมีชีวิตขึ้นมา และแท้จริงพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง และแท้จริงวันกิยามะฮ์นั้นจะมาถึงอย่างแน่นอน ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ ในนั้น และแท้จริงอัลลอฮ์จะทรงให้ผู้ที่อยู่ในหลุมศพฟื้นคืนชีพ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:5-7)

مَّآ أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلْمُضِلِّينَ عَضُدًا ﴿٥١﴾

และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «เรามิได้ให้พวกเขาเป็นพยานในการสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และในการสร้างตัวของพวกเขาเอง และเรามิได้ยึดเอาบรรดาผู้ทำให้หลงผิดเป็นผู้ช่วยเหลือ» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:51)

وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٍ ﴿٣٨﴾

และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «และโดยแน่นอน เราได้สร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ระหว่างทั้งสองภายในหกวัน และความเหนื่อยล้าใด ๆ ก็มิได้ประสบแก่เรา» (ซูเราะฮ์กอฟ 50:38)

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُزْجِى سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُۥ ثُمَّ يَجْعَلُهُۥ رُكَامًا فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَـٰلِهِۦ وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا

และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: «เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ทรงขับเคลื่อนเมฆ แล้วทรงรวมมันเข้าด้วยกัน แล้วทรงทำให้มันซ้อนกันเป็นกลุ่มก้อน แล้วเจ้าจะเห็นสายฝนหลั่งออกมาจากระหว่างมัน และพระองค์ทรงประทานลงมาจากฟากฟ้า จากภูเขา (แห่งเมฆ) ซึ่งในนั้น...

مِنۢ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ وَيَصْرِفُهُۥ عَن مَّن يَشَآءُ ۖ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِۦ يَذْهَبُ بِٱلْأَبْصَـٰرِ ﴿٤٣﴾ يُقَلِّبُ ٱللَّهُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّأُو۟لِى ٱلْأَبْصَـٰرِ ﴿٤٤﴾ وَٱللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَآبَّةٍ مِّن مَّآءٍ ۖ فَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ بَطْنِهِۦ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰٓ أَرْبَعٍ ۚ يَخْلُقُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ﴿٤٥﴾

«…ลูกเห็บ แล้วพระองค์ทรงให้มันตกลงแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงให้มันพ้นไปจากผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ แสงแปลบปลาบของฟ้าแลบนั้นแทบจะทำให้สายตาบอด อัลลอฮ์ทรงให้กลางคืนและกลางวันสับเปลี่ยนกัน แท้จริงในการนั้นย่อมเป็นบทเรียนสำหรับผู้มีสายตา และอัลลอฮ์ทรงสร้างสัตว์ทุกชนิดจากน้ำ ในหมู่พวกมันมีที่เลื้อยไปด้วยท้อง ในหมู่พวกมันมีที่เดินด้วยสองขา และในหมู่พวกมันมีที่เดินด้วยสี่ขา อัลลอฮ์ทรงสร้างสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:43-45)

และยังมีอายะฮ์อื่น ๆ อีกที่บ่งชี้ถึงความยิ่งใหญ่แห่งเดชานุภาพของพระองค์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และความเกรียงไกรอันเหนือล้ำของพระองค์

พระประสงค์ของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง

إِنَّمَآ أَمْرُهُۥٓ إِذَآ أَرَادَ شَيْـًٔا أَن يَقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ﴿٨٢﴾

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงกิจการของพระองค์นั้น เมื่อพระองค์ทรงประสงค์สิ่งใด พระองค์เพียงตรัสแก่มันว่า “จงเป็น” แล้วมันก็จะเป็นขึ้นมา» (ซูเราะฮ์ยาซีน 36:82)

وَإِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا۟ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا ٱلْقَوْلُ فَدَمَّرْنَـٰهَا تَدْمِيرًا ﴿١٦﴾

และพระองค์ตรัสว่า «และเมื่อเราประสงค์จะทำลายเมืองใด เราได้สั่งบรรดาผู้ใช้ชีวิตฟุ้งเฟ้อสุขสบายของเมืองนั้น แต่พวกเขากลับฝ่าฝืนในเมืองนั้น ดังนั้นพระดำรัส (ว่าด้วยการลงโทษ) จึงสมควรแก่เมืองนั้น แล้วเราได้ทำลายมันอย่างย่อยยับ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:16)

فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا ﴿٨٢﴾

และพระองค์ตรัสเล่าถึงคำพูดของอัล-คิฎิรในเรื่องราวของเขากับท่านนบีมูซา (อ.) ว่า «ดังนั้นพระผู้อภิบาลของท่านจึงทรงประสงค์ให้เด็กทั้งสองบรรลุวัยฉกรรจ์ และนำขุมทรัพย์ของเขาทั้งสองออกมา เป็นความเมตตาจากพระผู้อภิบาลของท่าน และฉันมิได้กระทำสิ่งนั้นตามความต้องการของฉันเอง นั่นคือการอธิบายถึงสิ่งที่ท่านไม่สามารถอดทนต่อมันได้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:82)

يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿٢٦﴾ وَٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلشَّهَوَٰتِ أَن تَمِيلُوا۟ مَيْلًا عَظِيمًا ﴿٢٧﴾ يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ ضَعِيفًا ﴿٢٨﴾

และพระองค์ตรัสว่า «อัลลอฮ์ทรงประสงค์ที่จะชี้แจงแก่พวกเจ้า และจะทรงชี้นำพวกเจ้าสู่แนวทางของบรรดาผู้ที่อยู่ก่อนพวกเจ้า และทรงอภัยโทษแก่พวกเจ้า และอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ และอัลลอฮ์ทรงประสงค์ที่จะอภัยโทษแก่พวกเจ้า แต่บรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามอารมณ์ใคร่นั้นต้องการให้พวกเจ้าเบี่ยงเบนออกไปอย่างมหันต์ อัลลอฮ์ทรงประสงค์ที่จะผ่อนปรนแก่พวกเจ้า และมนุษย์นั้นถูกสร้างมาอ่อนแอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:26-28)

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ

และยังมีอายะฮ์อันทรงเกียรติอื่น ๆ อีกที่ชี้ถึงการยืนยันพระประสงค์ของอัลลอฮ์ตะอาลา และพระประสงค์นั้นอยู่เหนือทุกความต้องการและทุกความประสงค์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และพวกเจ้าจะไม่ประสงค์สิ่งใด เว้นแต่อัลลอฮ์จะทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-อินซาน 76:30)

ความรู้ของอัลลอฮ์ตะอาลา

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَلَهُ ٱلْحَمْدُ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿١﴾ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا ۚ وَهُوَ ٱلرَّحِيمُ ٱلْغَفُورُ ﴿٢﴾

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ ผู้ทรงเป็นเจ้าของสิ่งที่อยู่ในบรรดาชั้นฟ้าและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดิน และการสรรเสริญในอาคิเราะฮ์ก็เป็นสิทธิของพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง พระองค์ทรงรู้สิ่งที่เข้าไปในแผ่นดินและสิ่งที่ออกมาจากมัน และสิ่งที่ลงมาจากฟากฟ้าและสิ่งที่ขึ้นไปในนั้น และพระองค์คือผู้ทรงเมตตาเสมอ ผู้ทรงอภัยยิ่ง» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:1-2)

يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ ۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٤﴾

และพระองค์ตรัสว่า «พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดิน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าปกปิดและสิ่งที่พวกเจ้าเปิดเผย และอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ยิ่งถึงสิ่งที่อยู่ในหัวอก» (ซูเราะฮ์อัต-ตะฆอบุน 64:4)

يَا بُنَيَّ إِنَّهَا إِن تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ فَتَكُن فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّمَاوَاتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ﴿١٦﴾

และพระองค์ตรัสเล่าถึงลุกมานในคำสั่งเสียของเขาต่อบุตรชายว่า «โอ้ลูกรักของพ่อเอ๋ย แท้จริงหากมันมีน้ำหนักเพียงเท่าเมล็ดผักกาด แล้วมันอยู่ในก้อนหิน หรืออยู่ในบรรดาชั้นฟ้า หรืออยู่ในแผ่นดิน อัลลอฮ์ก็จะทรงนำมันมา แท้จริงอัลลอฮ์เป็นผู้ทรงละเอียดอ่อน ผู้ทรงตระหนักยิ่ง» (ซูเราะฮ์ลุกมาน 31:16)

قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا ۚ قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَارِهِينَ ﴿٨٨﴾ قَدِ ٱفْتَرَيْنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِى مِلَّتِكُم بَعْدَ إِذْ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنْهَا ۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَا ۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا ۚ رَبَّنَا ٱفْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِٱلْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْفَـٰتِحِينَ ﴿٨٩﴾

และพระองค์ตรัสเล่าถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างท่านนบีชุอัยบ์ (อ.) กับหมู่ชนของท่านว่า «บรรดาผู้นำที่หยิ่งยโสจากหมู่ชนของเขากล่าวว่า “โอ้ชุอัยบ์ แน่นอนเราจะขับไล่ท่านและบรรดาผู้ศรัทธาที่อยู่กับท่านออกจากเมืองของเรา หรือไม่พวกท่านก็จะต้องกลับเข้ามาสู่ศาสนาของเรา” เขากล่าวว่า “แม้ว่าเราจะรังเกียจก็ตามหรือ? แน่นอนเราได้กุความเท็จต่ออัลลอฮ์แล้ว หากเรากลับเข้าสู่ศาสนาของพวกท่านภายหลังจากที่อัลลอฮ์ได้ทรงช่วยเราให้รอดพ้นจากมัน และไม่บังควรแก่เราที่จะกลับเข้าไปในนั้น เว้นแต่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลของเราจะทรงประสงค์ พระผู้อภิบาลของเราทรงครอบคลุมทุกสิ่งด้วยความรู้ เราได้มอบหมายต่ออัลลอฮ์แล้ว โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดทรงตัดสินระหว่างเราและหมู่ชนของเราด้วยความจริง และพระองค์คือผู้ทรงตัดสินที่ดียิ่ง”» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ 7:88-89)

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَىٰ ثَلَـٰثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَآ أَدْنَىٰ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا۟ ۖ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا۟ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ ﴿٧﴾

«เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดิน ไม่มีการกระซิบกันของสามคน เว้นแต่พระองค์ทรงเป็นที่สี่ของพวกเขา และไม่มีของห้าคน เว้นแต่พระองค์ทรงเป็นที่หกของพวกเขา ไม่ว่าจะน้อยกว่านั้นหรือมากกว่านั้น เว้นแต่พระองค์ทรงอยู่กับพวกเขาไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ที่ใด แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเขาถึงสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้ในวันกิยามะฮ์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:7)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อีกมากมายที่บ่งชี้ถึงความกว้างขวางแห่งความรู้ของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และการที่ความรู้ของพระองค์ครอบคลุมทุกสิ่ง ไม่ว่าจะน้อยหรือมาก เล็กหรือใหญ่

การมีชีวิตของอัลลอฮ์ตะอาลา

ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُۥ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารทุกสิ่ง การง่วงนอนและการนอนหลับจะไม่ครอบงำพระองค์ สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:255)

الٓمٓ ﴿١﴾ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ﴿٢﴾ نَزَّلَ عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ ٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ ﴿٣﴾ مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلْفُرْقَانَ

และพระองค์ตรัสว่า «อลิฟ ลาม มีม อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง พระองค์ทรงประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยสัจธรรม เพื่อยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้านั้น และทรงประทานอัต-เตารอฮ์และอัล-อินญีลลงมาก่อนหน้านี้ เพื่อเป็นทางนำแก่มนุษย์ และทรงประทานอัล-ฟุรกอนลงมา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:1-4)

ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ قَرَارًا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٦٤﴾ هُوَ ٱلْحَىُّ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ۗ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٦٥﴾

พระองค์ตรัสว่า «อัลลอฮ์คือผู้ทรงทำให้แผ่นดินเป็นที่พำนักแก่พวกเจ้า และทรงทำให้ฟากฟ้าเป็นหลังคา และทรงให้รูปร่างแก่พวกเจ้า แล้วทรงทำให้รูปร่างของพวกเจ้างดงาม และทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเจ้าจากสิ่งดีทั้งหลาย นั่นแหละคืออัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลของพวกเจ้า ดังนั้นความจำเริญยิ่งแด่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก พระองค์คือผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ดังนั้นจงวิงวอนต่อพระองค์โดยมอบการภักดีอย่างบริสุทธิ์ใจแด่พระองค์ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:64-65)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อีกมากมายที่บ่งชี้ว่า อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงมีคุณลักษณะแห่งการมีชีวิตที่สมบูรณ์ ซึ่งไม่มีสิ่งใดสมบูรณ์ยิ่งไปกว่านั้นอีกแล้ว

การได้ยินและการเห็นของอัลลอฮ์ตะอาลา

قَدْ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوْلَ ٱلَّتِى تُجَـٰدِلُكَ فِى زَوْجِهَا وَتَشْتَكِىٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسْمَعُ تَحَاوُرَكُمَآ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ ﴿١﴾

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แน่นอน อัลลอฮ์ทรงได้ยินคำพูดของหญิงผู้โต้แย้งกับเจ้าเกี่ยวกับสามีของนาง และนางร้องทุกข์ต่ออัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงได้ยินการสนทนาของเจ้าทั้งสอง แท้จริงอัลลอฮ์เป็นผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:1)

أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يَنْهَىٰ ﴿٩﴾ عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰٓ ﴿١٠﴾ أَرَءَيْتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلْهُدَىٰٓ ﴿١١﴾ أَوْ أَمَرَ بِٱلتَّقْوَىٰٓ ﴿١٢﴾ أَرَءَيْتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿١٣﴾ أَلَمْ يَعْلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ ﴿١٤﴾

และพระองค์ตรัสว่า «เจ้าเห็นแล้วมิใช่หรือ ผู้ที่ห้ามบ่าวคนหนึ่งเมื่อเขาละหมาด เจ้าเห็นแล้วมิใช่หรือ หากเขา (บ่าวผู้นั้น) อยู่บนทางนำ หรือใช้ให้มีความยำเกรง เจ้าเห็นแล้วมิใช่หรือ หากเขา (ผู้ห้าม) ปฏิเสธและผินหลังให้ เขาไม่รู้ดอกหรือว่าอัลลอฮ์ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัล-อะลัก 96:9-14)

ٱذْهَبَآ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ ﴿٤٣﴾ فَقُولَا لَهُۥ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ ﴿٤٤﴾ قَالَا رَبَّنَآ إِنَّنَا نَخَافُ أَن يَفْرُطَ عَلَيْنَآ أَوْ أَن يَطْغَىٰ ﴿٤٥﴾ قَالَ لَا تَخَافَآ ۖ إِنَّنِى مَعَكُمَآ أَسْمَعُ وَأَرَىٰ ﴿٤٦﴾

และอัลลอฮ์ตะอาลาตรัสแก่มูซาและฮารูนขณะทรงส่งทั้งสองไปยังฟิรเอาน์ว่า «เจ้าทั้งสองจงไปยังฟิรเอาน์เถิด แท้จริงเขาได้ละเมิดขอบเขตแล้ว แล้วเจ้าทั้งสองจงพูดกับเขาด้วยถ้อยคำที่อ่อนโยน บางทีเขาอาจจะรำลึกได้หรือเกิดความยำเกรง ทั้งสองกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของเรา แท้จริงเรากลัวว่าเขาจะรีบลงโทษเรา หรือจะละเมิดยิ่งขึ้น พระองค์ตรัสว่า เจ้าทั้งสองอย่ากลัวเลย แท้จริงข้าอยู่กับเจ้าทั้งสอง ข้าได้ยินและข้าเห็น» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:43-46)

يَعْلَمُ خَآئِنَةَ ٱلْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى ٱلصُّدُورُ ﴿١٩﴾ وَٱللَّهُ يَقْضِى بِٱلْحَقِّ ۖ وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَقْضُونَ بِشَىْءٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿٢٠﴾

และพระองค์ตรัสว่า «พระองค์ทรงรู้ถึงสายตาที่ทรยศ และสิ่งที่หัวอกปกปิดไว้ และอัลลอฮ์ทรงตัดสินด้วยสัจธรรม ส่วนบรรดาสิ่งที่พวกเขาวิงวอนอื่นจากพระองค์นั้นมิได้ตัดสินสิ่งใดเลย แท้จริงอัลลอฮ์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:19-20)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อีกมากมายที่บ่งชี้ว่า อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงมีคุณลักษณะแห่งการได้ยินและการเห็น

การตรัสของอัลลอฮ์ตะอาลา

وَكَلَّمَ ٱللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا ﴿١٦٤﴾

อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และอัลลอฮ์ได้ทรงตรัสกับมูซาอย่างแท้จริง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:164)

أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا۟ لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَـٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿٧٥﴾

และพระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «พวกเจ้ายังหวังอีกหรือว่าพวกเขาจะศรัทธาต่อพวกเจ้า ทั้งที่กลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเขาเคยฟังพระดำรัสของอัลลอฮ์ แล้วพวกเขาก็บิดเบือนมันหลังจากที่พวกเขาได้เข้าใจมันแล้ว ทั้ง ๆ ที่พวกเขารู้ดี» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:75)

นอกจากนี้ยังมีอายะฮ์อื่น ๆ อีกที่บ่งชี้ว่าอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงมีคุณลักษณะแห่งการตรัส (อัล-กะลาม)

คุณลักษณะของอัลลอฮ์ไม่มีที่สิ้นสุด

คุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติ และความสมบูรณ์ทั้งหลายของพระองค์นั้นไม่มีที่สิ้นสุด สติปัญญาของมนุษย์ไม่อาจหยั่งรู้ถึงแก่นแท้ของมันได้ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ เราไม่อาจนับการสรรเสริญที่มีต่อพระองค์ได้ครบถ้วน พระองค์ทรงเป็นดังที่พระองค์ได้ทรงสรรเสริญพระองค์เอง

ระหว่างคุณลักษณะของอัลลอฮ์กับคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้าง

สิ่งที่ผู้ศรัทธาจำเป็นต้องตระหนักก็คือ ความหมายที่มุ่งหมายจากถ้อยคำหนึ่งในคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา นั้น แตกต่างโดยสิ้นเชิงจากความหมายที่มุ่งหมายจากถ้อยคำเดียวกันนั้นในคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้าง เช่น ท่านกล่าวว่า "อัลลอฮ์ทรงรอบรู้ และความรู้เป็นคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะอาลา" และท่านกล่าวว่า "นายคนนั้นเป็นผู้รู้ และความรู้เป็นคุณลักษณะของบุคคลคนนั้น" แล้วสิ่งที่มุ่งหมายจากคำว่า "ความรู้" ในทั้งสองประโยคนั้นเป็นอย่างเดียวกันหรือ? ไม่มีทางเป็นเช่นนั้นได้เลย แท้จริงความรู้ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา คือความรู้ที่ความสมบูรณ์ของมันไม่มีที่สิ้นสุด และความรู้ของสิ่งถูกสร้างทั้งหลายไม่นับว่าเป็นสิ่งใดเลยเมื่อเทียบกับความรู้ของพระองค์ ในทำนองเดียวกันคือการมีชีวิต การได้ยิน การมองเห็น การตรัส ความสามารถ และความประสงค์ ถ้อยคำทั้งหมดนี้ ความหมายของมันแตกต่างจากความหมายในกรณีของสิ่งถูกสร้างโดยสิ้นเชิง ทั้งในแง่ความสมบูรณ์และลักษณะวิธี เพราะอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ไม่ทรงคล้ายคลึงกับผู้ใดในบรรดาสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง ดังนั้นจงตระหนักถึงความหมายนี้ เพราะมันเป็นเรื่องละเอียดอ่อน และเพียงพอแล้วสำหรับท่านที่จะรู้ถึงร่องรอยของมันในจักรวาล และสิ่งที่ตามมาจากมันในกรณีของท่าน และเราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงปกป้องเราจากความผิดพลาด และทรงประทานเตาฟีกอันดีงามแก่เรา

หลักฐานทางสติปัญญาและตรรกะในการยืนยันคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะอาลา

บรรดานักวิชาการด้านอะกีดะฮ์ได้ใช้หลักฐานทางสติปัญญาและการอนุมานทางตรรกะในการยืนยันคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และเรากล่าวว่า สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดี เพราะสติปัญญาเป็นรากฐานของความรู้ และเป็นเงื่อนไขของการเป็นผู้รับภาระทางศาสนบัญญัติ และเพื่อมิให้มีร่องรอยใด ๆ ของข้อคลุมเครือและความเท็จทั้งหลายหลงเหลืออยู่ในจิตใจของผู้ใด แต่ทว่าเรื่องนี้ชัดเจนยิ่งกว่านั้น การมีอยู่ของพระผู้สร้าง ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และการยืนยันคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์อย่างแท้จริงแด่พระองค์นั้น อยู่ในฐานะของสิ่งที่ประจักษ์ชัดในตัวเอง ซึ่งไม่จำเป็นต้องอาศัยหลักฐานหรือข้อพิสูจน์ใดในการยืนยัน และจะไม่มีผู้ใดเรียกร้องหลักฐานในเรื่องนี้ นอกจากผู้ดื้อรั้นทุกคนที่มีหัวใจเป็นโรค ซึ่งหลักฐานใดก็ไม่เป็นประโยชน์แก่เขา และข้อพิสูจน์ใดก็ไม่ยังประโยชน์แก่เขา ถึงกระนั้น เพื่อให้ประโยชน์ครบถ้วนสมบูรณ์ เราจะกล่าวถึงหลักฐานทางสติปัญญาบางประการทั้งโดยสรุปและโดยละเอียด ดังนี้

หลักฐานที่หนึ่ง: การมีอยู่ของสรรพสิ่งนี้ ซึ่งด้วยความยิ่งใหญ่และความประณีตแน่นหนาของมัน บ่งชี้ถึงการมีอยู่ของพระผู้สร้างมัน ตลอดจนความยิ่งใหญ่และความสมบูรณ์ของพระองค์

หลักฐานที่สอง: ผู้ที่ไม่มีสิ่งใด ย่อมไม่อาจให้สิ่งนั้นได้ ดังนั้นหากผู้ทำให้จักรวาลบังเกิดขึ้นมิได้ทรงมีคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ แล้วร่องรอยของคุณลักษณะเหล่านี้จะปรากฏอยู่ในสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างได้อย่างไร

หลักฐานที่สาม: ซึ่งเป็นหลักฐานเฉพาะในการยืนยันว่าพระผู้สร้างนี้ทรงเป็นหนึ่งเดียว ไม่มีหลายองค์ แท้จริงการมีหลายองค์ย่อมนำไปสู่ความเสียหาย ความขัดแย้ง และการข่มเหงกัน ยิ่งไปกว่านั้น ลักษณะของความเป็นพระเจ้าคือความยิ่งใหญ่และ […]

ความยิ่งใหญ่ และอีกประการหนึ่ง หากพระเจ้าองค์ใดองค์หนึ่งในบรรดาพระเจ้าหลายองค์นั้นทรงบริหารจัดการเพียงลำพัง คุณลักษณะของพระเจ้าองค์อื่นๆ ก็ย่อมไร้ผล และหากพวกเขามีส่วนร่วมกัน คุณลักษณะบางประการของแต่ละองค์ก็ย่อมไร้ผล การที่คุณลักษณะแห่งความเป็นพระเจ้าไร้ผลนั้นขัดแย้งกับความสูงส่งและความยิ่งใหญ่ของมัน ดังนั้นพระเจ้าจึงต้องเป็นหนึ่งเดียว ไม่มีพระผู้อภิบาลอื่นใดนอกจากพระองค์

وَمَن لَّمْ يَجْعَلِ ٱللَّهُ لَهُۥ نُورًا فَمَا لَهُۥ مِن نُّورٍ ﴿٤٠﴾

เหล่านี้คือตัวอย่างบางส่วนของหลักฐานเชิงตรรกะที่ยืนยันการมีอยู่ของพระผู้สร้างและยืนยันคุณลักษณะของพระองค์ ผู้ใดต้องการศึกษาอย่างครอบคลุม ก็ให้ไปศึกษาจากตำราที่อธิบายไว้อย่างละเอียด ทั้งนี้ เรื่องทั้งหมดนี้ได้ฝังรากอยู่ในฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) ของจิตวิญญาณที่บริสุทธิ์ และตั้งมั่นอยู่ในส่วนลึกของหัวใจที่สะอาด «และผู้ใดที่อัลลอฮ์มิได้ทรงให้มีรัศมีแก่เขา เขาย่อมไม่มีรัศมีใดๆ เลย» (ซูเราะฮ์อันนูร 24:40)

คำถามที่ผู้คนจำนวนมากต้องเผชิญ

لا يزال الناس يتساءلون حتى يقال خلق الله الخلق , فمن خلق الله ؟ فمن وجد من ذلك شيئا فليق آمنت بالله

มีรายงานในหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้คนจะยังคงถามไถ่กันอยู่เรื่อยไป จนกระทั่งมีผู้กล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงสร้างสรรพสิ่ง แล้วใครเล่าที่สร้างอัลลอฮ์? ดังนั้นผู้ใดประสบกับสิ่งใดจากเรื่องดังกล่าว ก็จงกล่าวว่า ฉันศรัทธาต่ออัลลอฮ์» บันทึกโดยมุสลิม

คำถามนี้แม้จะผิดพลาดมาตั้งแต่รากฐาน เพราะเราถูกสั่งห้ามมิให้ค้นคว้าในซาต (พระองค์) ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ด้วยเหตุที่สติปัญญาอันจำกัดของเรา ซึ่งไม่สามารถเข้าใจแก่นแท้ของตัวมันเองได้ ย่อมไม่สามารถเข้าใจแก่นแท้แห่งซาตของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ได้ยิ่งกว่า แต่ถึงกระนั้น คำถามนี้ก็ยังผุดขึ้นในใจของบางคน และเราต้องการอธิบายคำตอบแก่พวกเขาด้วยตัวอย่างที่จะทำให้จิตใจของพวกเขาสงบ อินชาอัลลอฮ์ ตะอาลา เราขอกล่าวว่า

หากท่านวางหนังสือเล่มหนึ่งไว้บนโต๊ะทำงานของท่าน แล้วท่านออกจากห้องไป และกลับมาอีกครั้งหลังจากนั้นไม่นาน แล้วพบว่าหนังสือที่ท่านวางทิ้งไว้บนโต๊ะนั้นถูกเก็บอยู่ในลิ้นชัก ท่านย่อมเชื่ออย่างสนิทใจว่าจะต้องมีใครบางคนนำมันไปใส่ไว้ในลิ้นชัก เพราะท่านรู้ว่าคุณลักษณะประการหนึ่งของหนังสือเล่มนี้คือ มันไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ด้วยตัวเอง

จงจดจำประเด็นนี้ไว้ แล้วไปยังอีกประเด็นหนึ่งพร้อมกับฉัน: หากมีบุคคลหนึ่งอยู่กับท่านในห้องทำงาน นั่งอยู่บนเก้าอี้ แล้วท่านออกไปและกลับเข้ามาในห้อง และพบว่าเขานั่งอยู่บนพรม เป็นต้น ท่านจะไม่ถามถึงสาเหตุของการเคลื่อนย้ายของเขา และจะไม่เชื่อว่ามีใครบางคนย้ายเขาออกจากที่เดิม เพราะท่านรู้ว่าคุณลักษณะประการหนึ่งของบุคคลนี้คือ เขาเคลื่อนย้ายได้ด้วยตัวเอง และไม่จำเป็นต้องมีผู้ใดมาเคลื่อนย้ายเขา

จงจดจำประเด็นที่สองนี้ไว้ แล้วจงฟังสิ่งที่ฉันจะบอกท่าน: เมื่อสรรพสิ่งที่ถูกสร้างเหล่านี้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ และเรารู้จากธรรมชาติของมันว่ามันไม่ได้เกิดขึ้นด้วยตัวของมันเอง หากแต่จะต้องมีผู้ทำให้มันเกิดขึ้น เราจึงรู้ว่าผู้ทำให้มันเกิดขึ้นนั้นคืออัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และเมื่อความสมบูรณ์แห่งความเป็นพระเจ้านั้นจำเป็นต้องหมายถึงการที่พระเจ้าไม่ทรงต้องพึ่งพาสิ่งอื่นใดนอกจากพระองค์ ยิ่งไปกว่านั้น คุณลักษณะประการหนึ่งของพระองค์คือการทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง เราจึงรู้ว่าอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงมีอยู่ด้วยซาตของพระองค์เอง และไม่ทรงต้องการผู้ใดมาทำให้พระองค์มีอยู่ และหากท่านนำสองประเด็นก่อนหน้านี้มาวางเคียงข้างกับ

…คำพูด เรื่องนี้ก็ย่อมกระจ่างแก่ท่านแล้ว และสติปัญญาของมนุษย์นั้นสั้นเกินกว่าที่จะก้าวล่วงเข้าไปพัวพันในเรื่องที่มากไปกว่านั้น เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงคุ้มครองเราจากความพลั้งพลาด แท้จริงพระองค์ทรงเมตตาสงสารยิ่ง ทรงเมตตาเสมอ

และต่อไปนี้คือคำกล่าวของนักวิชาการชาวยุโรปในการยืนยันการมีอยู่ของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง และการยอมรับในความสมบูรณ์แห่งคุณลักษณะของพระองค์ อัลลอฮ์คือผู้ทรงประทานความสำเร็จแก่เราและแก่ท่าน

คำกล่าวของนักวิทยาศาสตร์ธรรมชาติในการยืนยันการมีอยู่ของอัลลอฮ์และคุณลักษณะของพระองค์

เราได้นำเสนอแก่ท่านแล้วว่า อะกีดะฮ์นี้เป็นฟิฏเราะฮ์ (สัญชาตญาณดั้งเดิม) ในจิตใจที่บริสุทธิ์ และตั้งมั่นอยู่ในสติปัญญาที่ใสสะอาด แทบจะเป็นส่วนหนึ่งของความรู้ที่ประจักษ์ชัดในตัวเอง ผลแห่งการใช้สติปัญญายืนยันมันมาทุกยุคทุกสมัย ด้วยเหตุนี้ บรรดานักวิทยาศาสตร์ผู้ศึกษาจักรวาลทั้งชาวยุโรปและชนชาติอื่นจึงศรัทธาต่อมัน แม้ว่าพวกเขาจะไม่ได้รับมันมาจากศาสนาใดก็ตาม เราจะนำคำยืนยันบางส่วนของพวกเขามาเสนอแก่ท่าน มิใช่เพื่อสนับสนุนอะกีดะฮ์ แต่เพื่อยืนยันถึงความตั้งมั่นของมันในจิตใจของมนุษย์ และเพื่อปิดปากบรรดาผู้ที่ต้องการปลดตนเองออกจากพันธะแห่งความเชื่อ และหลอกลวงจิตสำนึกและจิตวิญญาณของตนเองด้วยความเท็จ

1 - เดการ์ต นักวิทยาศาสตร์ชาวฝรั่งเศสกล่าวว่า

(แท้จริง ในขณะที่ฉันรู้สึกถึงความบกพร่องของตัวฉันเอง ในเวลาเดียวกันฉันก็รู้สึกถึงการมีอยู่ของสัจภาวะหนึ่งที่สมบูรณ์ และฉันเห็นว่าตนเองถูกบังคับให้ต้องเชื่อว่า ความรู้สึกนี้ได้ถูกปลูกฝังไว้ในตัวฉันโดยสัจภาวะที่สมบูรณ์นั้น ซึ่งประดับด้วยคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ทั้งปวง และสัจภาวะนั้นก็คือ อัลลอฮ์)

فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا

ดังนั้น ในคำพูดของเขานี้ เขาได้ยืนยันถึงความอ่อนแอและความบกพร่องของตัวเขาเอง และยืนยันถึงการมีอยู่ของอัลลอฮ์และความสมบูรณ์ของพระองค์ และยอมรับว่าความรู้สึกและการรับรู้ของเขานั้นเป็นของประทานจากอัลลอฮ์แก่เขา และเป็นฟิฏเราะฮ์ที่มีอยู่ในตัวเขา «คือฟิฏเราะฮ์ของอัลลอฮ์ที่พระองค์ได้ทรงให้มนุษย์มีขึ้นตามนั้น» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:30)

2 - ไอแซก นิวตัน นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียง และผู้ค้นพบกฎแรงโน้มถ่วง กล่าวว่า

(อย่าได้สงสัยในพระผู้สร้างเลย เพราะเป็นสิ่งที่เหนือการยอมรับของสติปัญญาที่ความบังเอิญเพียงอย่างเดียวจะเป็นผู้นำพาการดำรงอยู่นี้)

3 - เฮอร์เชล นักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษกล่าวว่า

(ทุกครั้งที่ขอบเขตของวิทยาศาสตร์ขยายกว้างขึ้น หลักฐานอันหนักแน่นและหักล้างไม่ได้ถึงการมีอยู่ของพระผู้สร้างผู้ทรงดำรงอยู่ตั้งแต่อนาทิ ผู้ซึ่งอำนาจของพระองค์ไม่มีขอบเขตและไม่มีที่สิ้นสุด ก็ยิ่งเพิ่มพูนขึ้น นักธรณีวิทยา นักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ และนักวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ต่างได้ร่วมมือกันสร้างอาคารแห่งวิทยาศาสตร์ขึ้น และอาคารนั้นก็คืออาคารแห่งความยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์แต่เพียงองค์เดียว)

4 - ลินเนียส กล่าวไว้ ตามที่กามีย์ ฟลามมาริยง ชาวฝรั่งเศส ได้ถ่ายทอดจากเขาไว้ในหนังสือของเขาที่ชื่อว่า (พระเจ้าในธรรมชาติ) ว่า

(แท้จริง อัลลอฮ์ผู้ทรงดำรงอยู่ตั้งแต่อนาทิและตลอดกาล ผู้ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง และผู้ทรงมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง ได้ทรงปรากฏแก่ฉันผ่านความมหัศจรรย์แห่งการสร้างของพระองค์ จนฉันตกตะลึงและงงงวย ช่างเป็นพลังอำนาจเช่นใด ช่างเป็นวิทยปัญญาเช่นใด และช่างเป็นความสร้างสรรค์อันเลิศล้ำเช่นใดที่พระองค์ได้ทรงประดิษฐ์ไว้ในสรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง! ไม่ว่าจะในสิ่งที่เล็กที่สุดหรือใหญ่ที่สุดก็ตาม! แท้จริง คุณประโยชน์ที่เราได้รับจากสรรพสิ่งเหล่านี้เป็นพยานยืนยันถึงความยิ่งใหญ่แห่งความเมตตาของอัลลอฮ์ผู้ทรงทำให้มันอยู่ใต้อำนาจของเรา เช่นเดียวกับที่ความสมบูรณ์และความกลมกลืนของมันบ่งบอกถึงความกว้างไพศาลแห่งวิทยปัญญาของพระองค์ และเช่นเดียวกัน การที่มันได้รับการปกปักรักษาไว้มิให้สูญสลาย และการที่มันได้รับการฟื้นฟูใหม่อยู่เสมอ ก็เป็นการยอมรับถึงความงดงามและความยิ่งใหญ่ของพระองค์)

5 - และเฮอร์เบิร์ต สเปนเซอร์ ชาวอังกฤษ กล่าวในความหมายนี้ไว้ในบทความของเขาว่าด้วยการศึกษาว่า

(วิทยาศาสตร์ขัดแย้งกับเรื่องงมงาย แต่ไม่ขัดแย้งกับศาสนา ในวิทยาศาสตร์ธรรมชาติที่แพร่หลายอยู่ทั่วไปจำนวนมากมีจิตวิญญาณแห่งความนอกรีต (ซันดะเกาะฮ์) แฝงอยู่ แต่วิทยาศาสตร์ที่ก้าวพ้นความรู้ผิวเผินและหยั่งลึกลงสู่แก่นแท้ของความจริง ย่อมปลอดจากจิตวิญญาณเช่นนี้ วิทยาศาสตร์ธรรมชาติไม่ขัดแย้งกับศาสนา การมุ่งศึกษาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติคือการเคารพภักดีอย่างเงียบงัน และเป็นการยอมรับอย่างเงียบงันถึงความล้ำค่าของสรรพสิ่งที่ถูกพินิจและศึกษา แล้วจึงยอมรับในเดชานุภาพของผู้สร้างสรรพสิ่งเหล่านั้น การมุ่งศึกษาเช่นนี้จึงมิใช่การแซ่ซ้องสรรเสริญด้วยวาจา แต่เป็นการแซ่ซ้องสรรเสริญด้วยการกระทำ และมิใช่ความเคารพที่เพียงกล่าวอ้าง หากเป็นความเคารพที่เกิดจากการเสียสละเวลา ความคิด และการลงมือทำ วิทยาศาสตร์นี้ไม่ใช้วิธีบังคับในการทำให้ผู้คนเข้าใจว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะหยั่งรู้ถึงเหตุแรก ซึ่งก็คืออัลลอฮ์ แต่จะนำเราไปสู่ทางที่ชัดเจนที่สุดในการทำให้เราเข้าใจถึงความเป็นไปไม่ได้นั้น โดยพาเราไปถึงขอบเขตทุกรูปแบบที่ไม่อาจก้าวข้ามได้ แล้วหยุดเราไว้ ณ จุดสิ้นสุดนี้อย่างนุ่มนวลและอ่อนโยน หลังจากนั้นก็แสดงให้เราเห็นอย่างที่ไม่มีสิ่งใดเทียบได้ ถึงความเล็กน้อยของสติปัญญามนุษย์เมื่อเทียบกับสิ่งที่อยู่เหนือขอบเขตของสติปัญญา ...) จากนั้นเขาได้ยกตัวอย่างประกอบสิ่งที่เขากล่าว โดยกล่าวว่า (นักวิทยาศาสตร์ที่มองหยดน้ำแล้วรู้ว่ามันประกอบขึ้นจากออกซิเจนและไฮโดรเจนในสัดส่วนเฉพาะ ซึ่งหากสัดส่วนนี้แตกต่างไป มันก็จะกลายเป็นสิ่งอื่นที่ไม่ใช่น้ำ ย่อมเชื่อมั่นในความยิ่งใหญ่ของผู้สร้าง ในเดชานุภาพ ในวิทยปัญญา และในความรอบรู้อันกว้างขวางของพระองค์ อย่างแรงกล้า ยิ่งใหญ่ และมั่นคงกว่าผู้ที่มิใช่นักวิทยาศาสตร์ ซึ่งมองเห็นมันเป็นเพียงหยดน้ำหยดหนึ่งเท่านั้น เช่นเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์ที่มองดูเม็ดลูกเห็บ แล้วเห็นภายใต้กล้องจุลทรรศน์ของเขาถึงความงามของรูปทรงเรขาคณิตและความประณีตของการแบ่งส่วนที่มีอยู่ในนั้น ย่อมรู้สึกถึงความงดงามของผู้สร้างและความละเอียดลึกซึ้งแห่งวิทยปัญญาของพระองค์ได้มากกว่าผู้ที่รู้เพียงว่ามันคือฝนที่จับตัวแข็งเพราะความหนาวจัดอย่างไม่ต้องสงสัย)

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿٥٣﴾

คำกล่าวของนักวิทยาศาสตร์ด้านจักรวาลในเรื่องนี้มีมากมายจนนับไม่ถ้วน และเท่าที่เราได้กล่าวมาก็นับว่าเพียงพอแล้ว ที่เรายกคำกล่าวเหล่านี้มาเป็นหลักฐานก็เพื่อให้คนหนุ่มสาวของเราได้รู้ว่า ศาสนาของพวกเขาได้รับการสนับสนุนจากอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา วิทยาศาสตร์ไม่ได้เพิ่มสิ่งใดให้แก่ศาสนา นอกจากความแข็งแกร่ง ความมั่นคง และการสนับสนุน สอดคล้องกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «เราจะให้พวกเขาเห็นสัญญาณต่าง ๆ ของเราในขอบฟ้าทั้งหลายและในตัวของพวกเขาเอง จนกระทั่งเป็นที่ชัดแจ้งแก่พวกเขาว่ามันคือความจริง และยังไม่เพียงพออีกหรือที่พระเจ้าของเจ้านั้นทรงเป็นพยานต่อทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:53)

อายะฮ์และหะดีษที่ว่าด้วยศิฟาต (คุณลักษณะของอัลลอฮ์)

ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติมีอายะฮ์ต่าง ๆ และในซุนนะฮ์อันบริสุทธิ์มีหะดีษต่าง ๆ ซึ่งเมื่อพิจารณาตามความหมายภายนอกแล้ว อาจทำให้เข้าใจไปว่าอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงคล้ายคลึงกับสิ่งถูกสร้างของพระองค์ในคุณลักษณะบางประการของพวกเขา เราจะยกบางส่วนมาเป็นตัวอย่าง แล้วจึงตามด้วยการกล่าวถึงทัศนะต่าง ๆ ที่มีต่อเรื่องนี้ เราวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานความสำเร็จแก่เราในการอธิบายแง่มุมแห่งความจริงในประเด็นนี้ ซึ่งผู้คนได้โต้เถียงและถกเถียงกันอย่างยาวนานในยุคสมัยนี้ ขอพระองค์ทรงให้เราห่างไกลจากความผิดพลาด และทรงดลใจให้เราพบความถูกต้อง พระองค์คือผู้ทรงเพียงพอสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงเป็นที่มอบหมายที่ดียิ่ง

ตัวอย่างอายะฮ์ที่ว่าด้วยศิฟาต

كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ ﴿٢٦﴾ وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو ٱلْجَلَـٰلِ وَٱلْإِكْرَامِ ﴿٢٧﴾

1- อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «ทุกสิ่งที่อยู่บนแผ่นดินนั้นต้องสูญสลาย และจะคงเหลืออยู่แต่พระพักตร์ของพระเจ้าของเจ้า ผู้ทรงเกริกเกียรติและทรงโปรดปราน» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:26-27) และเช่นเดียวกันนี้คือทุกอายะฮ์ที่มีคำว่า "พระพักตร์" (อัล-วัจญ์ฮ์) ถูกนำมาสัมพันธ์กับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً أُخْرَىٰٓ ﴿٣٧﴾ إِذْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ أُمِّكَ مَا يُوحَىٰٓ ﴿٣٨﴾ أَنِ ٱقْذِفِيهِ فِى ٱلتَّابُوتِ فَٱقْذِفِيهِ فِى ٱلْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ ٱلْيَمُّ بِٱلسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّى وَعَدُوٌّ لَّهُۥ ۚ وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّى وَلِتُصْنَعَ عَلَىٰ عَيْنِىٓ ﴿٣٩﴾

2- อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และแท้จริงเราได้ประทานความโปรดปรานแก่เจ้ามาแล้วอีกครั้งหนึ่ง เมื่อเราได้ดลใจแก่มารดาของเจ้าในสิ่งที่ถูกดลใจว่า จงวางเขาลงในหีบ แล้วปล่อยหีบนั้นลงในแม่น้ำ แล้วแม่น้ำจะซัดมันขึ้นฝั่ง ศัตรูของข้าและศัตรูของเขาจะเก็บเอาเขาไป และข้าได้แผ่ความรักจากข้าลงบนตัวเจ้า และเพื่อเจ้าจะได้รับการเลี้ยงดูภายใต้สายตาของข้า» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:37-39)

وَأُوحِىَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤْمِنَ مِن قَوْمِكَ إِلَّا مَن قَدْ ءَامَنَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿٣٦﴾ وَٱصْنَعِ ٱلْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَـٰطِبْنِى فِى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ ۚ إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ ﴿٣٧﴾

และพระองค์ตรัสว่า «และได้มีวะห์ยูแก่นูห์ว่า จะไม่มีผู้ใดจากกลุ่มชนของเจ้าศรัทธาอีกแล้ว นอกจากผู้ที่ได้ศรัทธาไปแล้วเท่านั้น ดังนั้นเจ้าอย่าได้เศร้าโศกเสียใจต่อสิ่งที่พวกเขาเคยกระทำ และจงต่อเรือภายใต้สายตาของเราและตามวะห์ยูของเรา และอย่าได้ร้องขอต่อข้าในเรื่องของบรรดาผู้อธรรม แท้จริงพวกเขาจะต้องถูกจมน้ำ» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:36-37)

และเช่นเดียวกันนี้คือทุกอายะฮ์ที่มีคำว่า "สายตา/ดวงตา" (อัล-อัยน์) ถูกนำมาสัมพันธ์กับอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา

إِنَّ ٱلَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ ٱللَّهَ يَدُ ٱللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ۚ فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِمَا عَـٰهَدَ عَلَيْهُ ٱللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿١٠﴾

1. อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริง บรรดาผู้ที่ให้สัตยาบันต่อเจ้านั้น พวกเขาให้สัตยาบันต่ออัลลอฮ์เท่านั้น พระหัตถ์ของอัลลอฮ์อยู่เหนือมือของพวกเขา ผู้ใดผิดสัญญา เขาก็ผิดสัญญาให้เป็นโทษแก่ตัวเขาเอง และผู้ใดปฏิบัติตามสิ่งที่เขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์ พระองค์ก็จะทรงประทานรางวัลอันใหญ่หลวงแก่เขา» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:10)

وَقَالَتِ ٱلْيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغْلُولَةٌ ۚ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا۟ بِمَا قَالُوا۟ ۘ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيْفَ يَشَآءُ

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และพวกยิวกล่าวว่า พระหัตถ์ของอัลลอฮ์ถูกล่ามไว้ มือของพวกเขาต่างหากที่ถูกล่าม และพวกเขาถูกสาปแช่งเพราะสิ่งที่พวกเขากล่าว หามิได้ พระหัตถ์ทั้งสองของพระองค์แบออก พระองค์ทรงจ่ายตามที่พระองค์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:64)

أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَآ أَنْعَـٰمًا فَهُمْ لَهَا مَـٰلِكُونَ ﴿٧١﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «พวกเขามิได้เห็นดอกหรือว่า เราได้สร้างปศุสัตว์ให้แก่พวกเขาจากสิ่งที่พระหัตถ์ของเราได้กระทำ แล้วพวกเขาก็เป็นเจ้าของมัน» (ซูเราะฮ์ยาซีน 36:71)

لَّا يَتَّخِذِ ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ ٱللَّهِ فِى شَىْءٍ إِلَّآ أَن تَتَّقُوا۟ مِنْهُمْ تُقَىٰةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفْسَهُۥ ۗ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿٢٨﴾

1. อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «บรรดาผู้ศรัทธาอย่าได้ยึดเอาบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาเป็นมิตรแทนบรรดาผู้ศรัทธา และผู้ใดกระทำเช่นนั้น เขาก็ไม่มีส่วนใด ๆ กับอัลลอฮ์ นอกจากพวกเจ้าจะระวังภัยจากพวกเขาอย่างจริงจัง และอัลลอฮ์ทรงเตือนพวกเจ้าให้ระวังพระองค์ และยังอัลลอฮ์คือการกลับไป» (ซูเราะฮ์อาลิ อิมรอน 3:28)

وَإِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَـٰهَيْنِ مِن دُونِ اللَّهِ ۖ قَالَ سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ ۚ إِن كُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ ۚ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلَا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ ۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ﴿١١٦﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และจงรำลึกขณะที่อัลลอฮ์ตรัสว่า โอ้อีซา บุตรของมัรยัมเอ๋ย! เจ้าได้กล่าวแก่มนุษย์หรือว่า จงยึดเอาฉันและมารดาของฉันเป็นพระเจ้าทั้งสองนอกเหนือจากอัลลอฮ์ เขากล่าวว่า มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ ไม่บังควรแก่ข้าพระองค์ที่จะกล่าวสิ่งที่ข้าพระองค์ไม่มีสิทธิ์ หากข้าพระองค์ได้กล่าวมัน แน่นอนพระองค์ย่อมทรงรู้ พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในตัวของข้าพระองค์ แต่ข้าพระองค์ไม่รู้สิ่งที่อยู่ในพระองค์ แท้จริงพระองค์เท่านั้นคือผู้ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:116)

ٱلرَّحْمَـٰنُ عَلَى ٱلْعَرْشِ ٱسْتَوَىٰ ﴿٥﴾

1. อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «พระผู้ทรงกรุณาปรานี ทรงสถิต (อิสตะวา) อยู่เหนือบัลลังก์» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:5)

และเช่นเดียวกันนี้คือทุกอายะฮ์ที่ระบุการสถิต (อัล-อิสติวาอ์) เหนือบัลลังก์ไปยังอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง

وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ ﴿٦١﴾

1. อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และพระองค์คือผู้ทรงพิชิตเหนือปวงบ่าวของพระองค์ และทรงส่งผู้คุ้มครองมาดูแลพวกเจ้า จนกระทั่งเมื่อความตายมาถึงคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกเจ้า ทูตทั้งหลายของเราก็จะเอาชีวิตเขาไป และพวกเขาจะไม่บกพร่อง» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:61)

ءَأَمِنتُم مَّن فِى ٱلسَّمَآءِ أَن يَخْسِفَ بِكُمُ ٱلْأَرْضَ فَإِذَا هِىَ تَمُورُ ﴿١٦﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «พวกเจ้าปลอดภัยแล้วหรือจากผู้ที่อยู่บนฟากฟ้า ที่พระองค์จะทรงให้แผ่นดินสูบพวกเจ้า แล้วทันใดนั้นมันก็สั่นสะเทือน» (ซูเราะฮ์อัล-มุลก์ 67:16)

مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلْعِزَّةَ فَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ جَمِيعًا ۚ إِلَيْهِ يَصْعَدُ ٱلْكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ وَٱلْعَمَلُ ٱلصَّـٰلِحُ يَرْفَعُهُۥ ۚ وَٱلَّذِينَ يَمْكُرُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ ۖ وَمَكْرُ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُوَ يَبُورُ ﴿١٠﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «ผู้ใดต้องการเกียรติ ดังนั้นเกียรติทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ ยังพระองค์ถ้อยคำที่ดีจะขึ้นไป และการงานที่ดีนั้นพระองค์จะทรงยกมันขึ้น ส่วนบรรดาผู้วางแผนการชั่วนั้น สำหรับพวกเขาคือการลงโทษอันสาหัส และแผนการของพวกเหล่านั้นย่อมพินาศ» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:10)

ซึ่งจากอายะฮ์เหล่านี้ได้มีการนำมาอนุมานถึงการระบุทิศทาง (อัล-ญิฮะฮ์) ให้แก่อัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง

إِنَّ ٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُّهِينًا ﴿٥٧﴾

1. อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริง บรรดาผู้ที่ทำร้ายอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ อัลลอฮ์ทรงสาปแช่งพวกเขาทั้งในโลกนี้และในโลกอาคิเราะฮ์ และทรงเตรียมการลงโทษอันน่าอัปยศไว้สำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:57)

وَمَرْيَمَ ٱبْنَتَ عِمْرَٰنَ ٱلَّتِىٓ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَـٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتْ مِنَ ٱلْقَـٰنِتِينَ ﴿١٢﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และมัรยัม บุตรีของอิมรอน ผู้ซึ่งรักษาพรหมจรรย์ของนาง แล้วเราได้เป่าวิญญาณของเราเข้าไปในนั้น และนางได้เชื่อมั่นในพจนารถทั้งหลายของพระเจ้าของนางและคัมภีร์ทั้งหลายของพระองค์ และนางอยู่ในหมู่ผู้ภักดี» (ซูเราะฮ์อัต-ตะห์รีม 66:12)

كَلَّآ إِذَا دُكَّتِ ٱلْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا ﴿٢١﴾ وَجَآءَ رَبُّكَ وَٱلْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا ﴿٢٢﴾

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «มิใช่เช่นนั้น เมื่อแผ่นดินถูกบดขยี้จนราบเรียบ และพระเจ้าของเจ้าได้เสด็จมา และมะลาอิกะฮ์ก็มาเป็นแถว ๆ» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัจญร์ 89:21-22)

ตัวอย่างจากหะดีษเกี่ยวกับคุณลักษณะ (อัศ-ศิฟาต)

ในหะดีษอันทรงเกียรติได้มีถ้อยคำทำนองเดียวกับที่ปรากฏในอายะฮ์ข้างต้น ซึ่งระบุไปยังอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เช่น พระพักตร์ พระหัตถ์ และสิ่งที่คล้ายคลึงกันนี้ เราจึงขอพอเพียงด้วยอายะฮ์ต่าง ๆ โดยไม่ต้องกล่าวถึงมันอีก และในหะดีษจำนวนมากยังมีถ้อยคำอื่น ๆ ในทำนองนี้ที่ระบุไปยังซาตของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เราจะนำมากล่าวบางส่วน ดังต่อไปนี้

خلق الله آدم على صورته ، طوله ستون ذراعاً ، فلما خلقه

1. รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮ์ทรงสร้างอาดัมตามรูปลักษณ์ของเขา ความสูงของเขาหกสิบศอก ครั้นเมื่อพระองค์ทรงสร้างเขา

اذهب فسلم على أولئك - نفر من الملائكة جلوس- فاستمع ما يحيونك ، فإنها تحيتك وتحية ذريتك ، فقال: السلام عليكم ، فقالوا: السلام عليك ورحمة الله ، فزادوه: ورحمة الله ، فكل من يدخل الجنة على صورة آدم ، فلم يزل الخلق ينقص بعد حتى الآن

พระองค์ตรัสว่า «จงไปให้สลามแก่พวกเหล่านั้น ซึ่งเป็นมะลาอิกะฮ์กลุ่มหนึ่งที่นั่งอยู่ แล้วจงฟังว่าพวกเขาจะตอบรับการทักทายของเจ้าอย่างไร เพราะนั่นจะเป็นคำทักทายของเจ้าและของลูกหลานของเจ้า แล้วเขาก็กล่าวว่า "อัสสะลามุอะลัยกุม" พวกเขาตอบว่า "อัสสะลามุอะลัยกะ วะเราะห์มะตุลลอฮ์" โดยเพิ่มคำว่า "วะเราะห์มะตุลลอฮ์" ให้แก่เขา ดังนั้นทุกคนที่ได้เข้าสวรรค์จะอยู่ในรูปลักษณ์ของอาดัม และมนุษย์ก็ยังคงลดขนาดลงเรื่อยมาจนถึงบัดนี้» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

لا تزال جهنم يلقى فيها وتقول : هل من مزيد حتى يضع رب العزة فيها قدمه , فينزوي بعضها إلى بعض وتقول: قط قط , بعزتك وكرمك , ولا يزال في الجنة فضل حتى ينشئ الله لها خلقا، فيسكنهم فضل الجنة

2- รายงานจากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «นรกญะฮันนัมจะยังคงถูกโยนผู้คนลงไปในนั้น และมันจะกล่าวว่า "ยังมีอีกไหม?" จนกระทั่งพระผู้ทรงอำนาจทรงวางพระบาทของพระองค์ลงในนั้น แล้วบางส่วนของมันก็จะหดเข้าหากัน และมันจะกล่าวว่า "พอแล้ว พอแล้ว ด้วยอำนาจและความกรุณาของพระองค์" และในสวรรค์ยังคงมีพื้นที่เหลืออยู่ จนกระทั่งอัลลอฮ์ทรงบังเกิดสิ่งถูกสร้างขึ้นมาสำหรับมัน แล้วทรงให้พวกเขาพำนักอยู่ในพื้นที่ที่เหลือของสวรรค์นั้น» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

لله أشد فرحا بتوبة أحدكم ، من أحدكم بضالته ، إذا وجدها

3- รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แน่แท้อัลลอฮ์ทรงยินดีต่อการเตาบะฮ์ของคนหนึ่งในหมู่พวกท่าน ยิ่งกว่าความดีใจของคนหนึ่งในหมู่พวกท่านที่ได้พบสัตว์พาหนะที่หายไปของเขา เมื่อเขาได้พบมัน» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

ผู้คนแบ่งออกเป็นสี่กลุ่มในประเด็นนี้ ดังนี้

لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَىْءٌ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿١١﴾

قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدٌۢ ﴿٤﴾

1- กลุ่มที่ยึดเอาความหมายตามตัวอักษรของถ้อยคำเหล่านั้นตามที่มันเป็น พวกเขาจึงกำหนดให้อัลลอฮ์มีพระพักตร์เหมือนใบหน้าของสิ่งถูกสร้าง มีพระหัตถ์ข้างเดียวหรือหลายข้างเหมือนมือของพวกเขา มีการหัวเราะเหมือนการหัวเราะของพวกเขา และเป็นเช่นนี้เรื่อยไป จนถึงขั้นที่พวกเขาจินตนาการว่าพระเจ้าเป็นชายชรา และบางคนในหมู่พวกเขาก็จินตนาการว่าพระองค์เป็นชายหนุ่ม คนเหล่านี้คือพวกมุญัสสิมะฮ์ (ผู้ที่กล่าวว่าอัลลอฮ์มีร่างกาย) และพวกมุชับบิฮะฮ์ (ผู้ที่เปรียบอัลลอฮ์กับสิ่งถูกสร้าง) พวกเขาไม่ได้อยู่ในอิสลามแต่อย่างใด และคำกล่าวของพวกเขาก็ไม่มีส่วนใดที่ถูกต้องเลย การโต้แย้งพวกเขาเพียงพอแล้วด้วยดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «ไม่มีสิ่งใดเหมือนพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:11) และดำรัสของพระองค์ที่ว่า «จงกล่าวเถิด พระองค์คืออัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ อัลลอฮ์ทรงเป็นที่พึ่ง พระองค์ไม่ประสูติ และไม่ทรงถูกประสูติ และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อิคลาศ 112:1-4)

2- กลุ่มที่ปฏิเสธความหมายของถ้อยคำเหล่านี้โดยสิ้นเชิงไม่ว่าในแง่มุมใด โดยมุ่งหมายที่จะปฏิเสธนัยของถ้อยคำเหล่านั้นออกจากอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา อย่างสมบูรณ์ ดังนั้น ตามทัศนะของพวกเขา อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ไม่ทรงพูด ไม่ทรงได้ยิน และไม่ทรงเห็น เพราะสิ่งเหล่านั้นจะเกิดขึ้นไม่ได้นอกจากด้วยอวัยวะ และอวัยวะนั้นจำเป็นต้องถูกปฏิเสธออกจากพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงปฏิเสธคุณลักษณะต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา โดยแสร้งทำว่าเป็นการยกย่องความบริสุทธิ์ของพระองค์ คนเหล่านี้คือพวกมุอัฏฏิละฮ์ (ผู้ปฏิเสธคุณลักษณะ) และนักวิชาการด้านประวัติศาสตร์อะกีดะฮ์อิสลามบางท่านเรียกพวกเขาว่า "อัล-ญะฮ์มิยะฮ์" ข้าพเจ้าไม่คิดว่าจะมีผู้ใดที่มีสติปัญญาแม้เพียงเล็กน้อยจะยอมรับคำกล่าวที่ขัดแย้งในตัวเองเช่นนี้ได้! เพราะการพูด การได้ยิน และการมองเห็น ได้ปรากฏมีแก่สิ่งถูกสร้างบางชนิดโดยไม่ต้องอาศัยอวัยวะ แล้วพระดำรัสของพระผู้ทรงสัจธรรม ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จะต้องขึ้นอยู่กับอวัยวะได้อย่างไร?! อัลลอฮ์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งนั้นอย่างยิ่งใหญ่

ทั้งสองทัศนะนี้เป็นทัศนะที่โมฆะ ไม่ควรค่าแก่การพิจารณาแต่อย่างใด และยังคงเหลืออยู่ต่อหน้าเราอีกสองทัศนะ ซึ่งเป็นจุดที่นักวิชาการให้ความสนใจพิจารณาในเรื่องอะกีดะฮ์ นั่นคือ ทัศนะของสะลัฟและทัศนะของเคาะลัฟ

แนวทางของสะลัฟเกี่ยวกับอายะฮ์และหะดีษว่าด้วยคุณลักษณะของอัลลอฮ์

3- สำหรับสะลัฟ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา พวกเขากล่าวว่า "เราศรัทธาต่ออายะฮ์และหะดีษเหล่านี้ตามที่มันได้ระบุมา และเรามอบการอธิบายความหมายที่มุ่งหมายจากมันไว้แด่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา" ดังนั้นพวกเขาจึงยืนยันว่าพระองค์ทรงมีพระหัตถ์ พระเนตร (ทั้งในรูปเอกพจน์และพหูพจน์) การประทับอยู่เหนือ (อัล-อิสติวาอ์) การหัวเราะ และการทรงประหลาดพระทัย… เป็นต้น

تفكروا في خلق الله , و لا تتفكروا في الله , فإنكم لن تقدروا قدره

ทั้งหมดนั้นมีความหมายที่เราไม่อาจเข้าถึงได้ และเรามอบการรู้อย่างครอบคลุมถึงความหมายเหล่านั้นไว้แด่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ยิ่งไปกว่านั้น เราถูกห้ามจากการกระทำเช่นนั้นแล้ว ดังคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «พวกท่านจงใคร่ครวญในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงสร้าง และอย่าใคร่ครวญในตัวอัลลอฮ์ เพราะพวกท่านไม่มีวันประเมินพระองค์ได้อย่างแท้จริง»

อัล-อิรอกีกล่าวว่า หะดีษนี้อบูนุอัยม์รายงานไว้ใน "อัล-หิลยะฮ์" ด้วยสายรายงานที่อ่อน อัล-อัศบะฮานีรายงานไว้ใน "อัต-ตัรฆีบ วัต-ตัรฮีบ" ด้วยสายรายงานที่ถูกต้องกว่า และอบุชชัยค์ก็รายงานไว้เช่นเดียวกัน

ทั้งนี้ พวกท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกท่าน) ยืนยันอย่างเด็ดขาดว่าไม่มีความคล้ายคลึงใด ๆ ระหว่างอัลลอฮ์กับสิ่งถูกสร้าง ต่อไปนี้คือคำกล่าวของพวกท่านในเรื่องนี้

(ก) อัล-ลาลิกาอีรายงานไว้ใน "อุศูล อัส-สุนนะฮ์" จากมุหัมมัด บิน อัล-หะสัน สหายของอบูหะนีฟะฮ์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่านทั้งสอง) ว่า «บรรดานักนิติศาสตร์ทั้งหมด ตั้งแต่ทิศตะวันออกจรดทิศตะวันตก ต่างมีมติเป็นเอกฉันท์ในการศรัทธาต่ออัลกุรอานและต่อหะดีษต่าง ๆ ที่ผู้รายงานซึ่งเชื่อถือได้นำมาจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เกี่ยวกับคุณลักษณะของพระผู้อภิบาลผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง โดยไม่มีการอธิบายความ ไม่มีการพรรณนาลักษณะ และไม่มีการเปรียบเทียบ ดังนั้น ผู้ใดในวันนี้อธิบายความสิ่งใดจากเรื่องเหล่านั้น เขาก็ได้ออกนอกแนวทางที่ท่านนบี ﷺ ยึดถืออยู่ และได้แยกตัวออกจากอัล-ญะมาอะฮ์แล้ว เพราะพวกท่านเหล่านั้นไม่ได้พรรณนาลักษณะและไม่ได้อธิบายความ แต่พวกท่านให้คำวินิจฉัยตามที่มีอยู่ในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ จากนั้นก็นิ่งเงียบ»

(ข) อัล-ค็อลลาลได้กล่าวไว้ในหนังสือ "อัส-สุนนะฮ์" และหันบัลได้กล่าวไว้ในหนังสือของเขา เช่น หนังสือ "อัส-สุนนะฮ์ วัล-มิหนะฮ์" ว่า หันบัลกล่าวว่า ฉันได้ถามอบูอับดิลลาฮ์เกี่ยวกับหะดีษต่าง ๆ ที่มีการรายงานกันว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา เสด็จลงมายังฟากฟ้าแห่งดุนยา» «แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาจะถูกมองเห็น» และ «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงวางพระบาทของพระองค์» รวมถึงหะดีษอื่น ๆ ที่คล้ายคลึงกันนี้ อบูอับดิลลาฮ์ตอบว่า «เราศรัทธาต่อหะดีษเหล่านั้นและเชื่อมั่นในหะดีษเหล่านั้น โดยไม่ถามว่าอย่างไร และไม่ตีความหมาย เราไม่ปฏิเสธสิ่งใดจากหะดีษเหล่านั้นเลย และเรารู้ว่าสิ่งที่ท่านเราะซูลนำมานั้นเป็นสัจธรรม หากมาด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง เราจะไม่ปฏิเสธคำตรัสของอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จะไม่ถูกพรรณนาลักษณะเกินกว่าที่พระองค์ทรงพรรณนาพระองค์เอง โดยไม่มีขอบเขตและไม่มีที่สิ้นสุด «ไม่มีสิ่งใดเสมือนพระองค์» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:11)»

وَقَالَتِ ٱلْيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغْلُولَةٌ

(ค) หัรมะละฮ์ บิน ยะห์ยา รายงานว่า ฉันได้ยินมาลิก บิน อะนัส กล่าวว่า «ผู้ใดพรรณนาสิ่งหนึ่งสิ่งใดเกี่ยวกับซาตของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง เช่น ในคำตรัสของพระองค์ที่ว่า «และพวกยิวกล่าวว่า พระหัตถ์ของอัลลอฮ์ถูกล่ามไว้» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:64) แล้วเขาชี้มือไปที่คอของตน หรือเช่นคำตรัสของพระองค์ที่ว่า «และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:11) แล้วเขาชี้ไปที่ดวงตาทั้งสอง หรือหู หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของมือทั้งสองของตน อวัยวะส่วนนั้นของเขาจะต้องถูกตัด เพราะเขาได้เปรียบเทียบอัลลอฮ์ตะอาลากับตัวของเขาเอง» จากนั้นมาลิกกล่าวต่อว่า «ท่านไม่เคยได้ยินคำพูดของอัล-บะรออ์ (ร.ฎ.) หรือ ตอนที่ท่านเล่าว่าท่านนบี ﷺ ไม่เชือดสัตว์สี่ประเภทเป็นอุฎฮิยะฮ์ แล้วอัล-บะรออ์ชี้มือของท่านเหมือนดังที่ท่านนบี ﷺ ชี้ โดยอัล-บะรออ์กล่าวว่า "และมือของฉันสั้นกว่ามือของท่านเราะซูลุลลอฮ์" อัล-บะรออ์ไม่ประสงค์จะพรรณนาลักษณะมือของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ด้วยความเทิดทูนต่อท่าน ทั้งที่ท่านเป็นเพียงสิ่งถูกสร้าง แล้วจะเป็นเช่นไรกับพระผู้สร้าง ผู้ซึ่ง «ไม่มีสิ่งใดเสมือนพระองค์» ?!»

(ง) อบูบักร บิน อัล-อัษร็อม อบูอัมร์ อัฏ-เฏาะละมันกี และอบูอับดิลลาฮ์ บิน อบีสะละมะฮ์ อัล-มาญิชูน ได้รายงานถ้อยคำอันยาวเหยียดในความหมายนี้ ซึ่งท่านปิดท้ายด้วยคำกล่าวของท่านว่า «ดังนั้น สิ่งใดที่อัลลอฮ์ทรงพรรณนาเกี่ยวกับพระองค์เอง แล้วทรงเรียกขานไว้ผ่านวาจาของเราะซูลของพระองค์ เราก็เรียกขานตามที่พระองค์ทรงเรียกขาน และเราจะไม่ฝืนตนกำหนดคุณลักษณะอื่นใดนอกเหนือจากนั้น ไม่ทั้งอย่างนี้ และไม่ทั้งอย่างนั้น เราไม่ปฏิเสธสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาไว้ และเราไม่ฝืนตนแสวงหาความรู้ถึงลักษณะที่แท้จริงของสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนา»

พึงทราบเถิด ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน ว่าความปลอดภัยในศาสนานั้นอยู่ที่การหยุด ณ จุดที่ท่านถูกกำหนดให้หยุด และอย่าล่วงเลยขอบเขตที่ได้ถูกกำหนดไว้แก่ท่าน เพราะส่วนหนึ่งของหลักค้ำจุนศาสนา คือการรู้จักสิ่งที่ดีและการปฏิเสธสิ่งที่ชั่ว ดังนั้น สิ่งใดที่ความรู้ได้แผ่ครอบคลุม จิตใจทั้งหลายสงบนิ่งต่อมัน มีการกล่าวถึงที่มาของมันไว้ในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ และประชาชาติได้สืบทอดความรู้นั้นต่อกันมา ท่านก็จงอย่าได้หวาดกลัวในการกล่าวถึงมัน

«และคุณลักษณะของพระผู้อภิบาลของท่านนั้น คือสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาเกี่ยวกับพระองค์เองไว้อย่างชัดแจ้ง ท่านอย่าได้ฝืนกำหนดขอบเขตหรือรูปลักษณ์ใด ๆ ให้แก่สิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาไว้นั้น ส่วนคุณลักษณะของพระผู้อภิบาลที่จิตใจของท่านปฏิเสธ และท่านไม่พบว่ามีกล่าวไว้ในคัมภีร์ของพระผู้อภิบาลของท่าน หรือในหะดีษจากนบีของท่าน ก็อย่าได้ฝืนใช้สติปัญญาของท่านเพื่อรู้สิ่งนั้น อย่าได้ใช้ลิ้นของท่านพรรณนาถึงมัน และจงนิ่งเงียบเช่นเดียวกับที่พระผู้อภิบาลทรงนิ่งเงียบไม่กล่าวถึงมันเกี่ยวกับพระองค์เอง

แท้จริง การที่ท่านฝืนแสวงหาความรู้ในสิ่งที่พระองค์มิได้ทรงพรรณนาพระองค์เองไว้ ก็เหมือนกับการที่ท่านปฏิเสธสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาไว้ ดังนั้น เช่นเดียวกับที่ท่านเห็นว่าการที่ผู้ปฏิเสธปฏิเสธสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาพระองค์เองไว้นั้นเป็นเรื่องร้ายแรง ท่านก็จงเห็นว่าการฝืนพรรณนาของผู้พรรณนาทั้งหลายในสิ่งที่พระองค์มิได้ทรงพรรณนาพระองค์เองไว้นั้นเป็นเรื่องร้ายแรงเช่นกัน

ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ บรรดามุสลิมผู้รู้จักความดี และด้วยการรู้จักของพวกเขา ความดีจึงเป็นที่รู้จัก ผู้ซึ่งปฏิเสธความชั่ว และด้วยการปฏิเสธของพวกเขา ความชั่วจึงถูกปฏิเสธ ย่อมมีเกียรติและมั่นคง พวกเขาได้ยินสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงพรรณนาพระองค์เองไว้ในเรื่องนี้ในคัมภีร์ของพระองค์ และสิ่งที่ทำนองเดียวกันซึ่งได้มาถึงพวกเขาจากนบีของพระองค์ การกล่าวถึงและการเรียกขานสิ่งเหล่านี้ว่าเป็นของพระผู้อภิบาลนั้น ไม่เคยทำให้หัวใจของมุสลิมคนใดป่วยไข้ และผู้ศรัทธาก็ไม่ฝืนพรรณนาขอบเขตของมัน หรือฝืนเรียกขานพระผู้อภิบาลด้วยสิ่งอื่นนอกเหนือจากนั้น

وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ ٱلْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِۦ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِۦ جَهَنَّمَ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا ﴿١١٥﴾

สิ่งใดที่มีรายงานจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่าท่านได้เรียกขานไว้ว่าเป็นคุณลักษณะของพระผู้อภิบาลของท่าน สิ่งนั้นก็มีสถานะเดียวกับสิ่งที่พระผู้อภิบาลผู้สูงส่งทรงเรียกขานและทรงพรรณนาพระองค์เองไว้ บรรดาผู้ที่มั่นคงในความรู้ ผู้ที่หยุดอยู่ ณ จุดที่ความรู้ของพวกเขาสิ้นสุดลง ผู้ที่พรรณนาพระผู้อภิบาลของพวกเขาด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงพรรณนาพระองค์เองไว้ และละเว้นสิ่งที่พระองค์ทรงละเว้นไม่กล่าวถึง พวกเขาจะไม่ปฏิเสธคุณลักษณะที่พระองค์ทรงเรียกขานไว้ด้วยการปฏิเสธอย่างดื้อดึง และจะไม่ฝืนพรรณนาพระองค์ด้วยสิ่งที่พระองค์มิได้ทรงเรียกขานไว้ด้วยการลงลึกเกินขอบเขต เพราะสัจธรรมนั้นคือการละเว้นสิ่งที่พระองค์ทรงละเว้น และเรียกขานสิ่งที่พระองค์ทรงเรียกขาน และ «ผู้ใดปฏิบัติตามแนวทางอื่นจากแนวทางของบรรดาผู้ศรัทธา เราจะให้เขาผินไปยังสิ่งที่เขาผินไป และเราจะให้เขาเข้านรกญะฮันนัม และมันเป็นที่กลับไปที่เลวร้ายยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:115)

ขออัลลอฮ์ทรงประทานวิจารณญาณแก่เรา และทรงให้เราได้อยู่ร่วมกับบรรดาผู้ทรงคุณธรรมด้วยเถิด»

แนวทางของค่อลัฟ (ชนรุ่นหลัง) ต่ออายะฮ์และหะดีษว่าด้วยคุณลักษณะของอัลลอฮ์

4- ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ท่านไปแล้วว่า บรรดาสะลัฟ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ศรัทธาต่ออายะฮ์และหะดีษว่าด้วยคุณลักษณะตามที่มีรายงานมา และละเว้นการอธิบายความหมายที่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงประสงค์จากสิ่งเหล่านั้น พร้อมกับมีความเชื่อว่าอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงบริสุทธิ์จากการคล้ายคลึงกับสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง

ส่วนบรรดาค่อลัฟนั้น พวกเขากล่าวว่า เราเชื่ออย่างแน่วแน่ว่าความหมายของถ้อยคำในอายะฮ์และหะดีษเหล่านี้มิได้หมายถึงความหมายตามรูปคำภายนอก ด้วยเหตุนี้ ถ้อยคำเหล่านั้นจึงเป็นการใช้ภาษาเชิงอุปมา (มะญาซ) ซึ่งไม่มีข้อห้ามในการตีความ (ตะอ์วีล) พวกเขาจึงเริ่มตีความคำว่า "พระพักตร์" (อัล-วัจญ์ฮ์) ว่าหมายถึงซาตของพระองค์ และ "พระหัตถ์" (อัล-ยัด) ว่าหมายถึงพระเดชานุภาพ เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อหลีกหนีจากข้อคลุมเครือเรื่องการเปรียบเทียบพระองค์กับสิ่งถูกสร้าง (ตัชบีฮ์) และต่อไปนี้คือตัวอย่างบางส่วนจากคำกล่าวของพวกเขาในเรื่องนี้

(ก) อบุลฟะร็อจญ์ อิบนุลเญาซีย์ อัล-หัมบะลีย์ กล่าวไว้ในหนังสือของท่าน ดัฟอุ ชุบฮะติตตัชบีฮ์ (การขจัดข้อคลุมเครือเรื่องการเปรียบเทียบ) ว่า

وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ

يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ

كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُۥ

(อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «และพระพักตร์แห่งพระผู้อภิบาลของเจ้าจะคงอยู่» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:27) บรรดานักตัฟซีรกล่าวว่า หมายถึง พระผู้อภิบาลของเจ้าจะทรงคงอยู่ และเช่นเดียวกัน พวกเขากล่าวถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «พวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:52) ว่าหมายถึง พวกเขาปรารถนาพระองค์ และอัฎ-เฎาะห์ฮากกับอบูอุบัยดะฮ์กล่าวถึงพระดำรัสที่ว่า «ทุกสิ่งย่อมพินาศ นอกจากพระพักตร์ของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:88) ว่าหมายถึง นอกจากพระองค์)

ท่านยังได้จัดทำบทเพิ่มเติมไว้ในตอนต้นของหนังสือ เพื่อโต้แย้งผู้ที่กล่าวว่าการยึดตามความหมายภายนอกของอายะฮ์และหะดีษเหล่านี้คือแนวทางของสะลัฟ สรุปสาระของสิ่งที่ท่านกล่าวไว้คือ การยึดตามความหมายภายนอกนั้นเป็นการทำให้พระองค์มีร่างกาย (ตัจญ์ซีม) และเป็นการเปรียบเทียบพระองค์กับสิ่งถูกสร้าง (ตัชบีฮ์) เพราะความหมายภายนอกของถ้อยคำคือความหมายที่ถ้อยคำนั้นถูกบัญญัติขึ้นมาเพื่อสื่อ ดังนั้น คำว่า "มือ" จึงไม่มีความหมายตามจริงอื่นใดนอกจากอวัยวะ และในทำนองเดียวกันนี้กับคำอื่น ๆ

ส่วนแนวทางของสะลัฟนั้น มิใช่การรับเอาตัวบทเหล่านั้นตามความหมายภายนอก หากแต่เป็นการนิ่งเงียบโดยสิ้นเชิงไม่ค้นคว้าลงลึกในเรื่องนี้ นอกจากนี้ท่านยังมีทัศนะว่า การเรียกตัวบทเหล่านี้ว่า "อายะฮ์ศิฟาต" และ "หะดีษศิฟาต" เป็นการตั้งชื่อที่เป็นบิดอะฮ์ ไม่ปรากฏทั้งในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ และมิใช่คุณลักษณะที่แท้จริง เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงการพาดพิง (อิฎอฟะฮ์) เท่านั้น ไม่ใช่อื่นใด ท่านได้อ้างหลักฐานจำนวนมากประกอบคำพูดของท่านในเรื่องนี้ ซึ่งไม่มีโอกาสจะกล่าวถึงในที่นี้

وَلِتُصْنَعَ عَلَىٰ عَيْنِىٓ ﴿٣٩﴾

وَٱصْنَعِ ٱلْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا

(ข) ฟัครุดดีน อัร-รอซีย์ กล่าวไว้ในหนังสือ "อะสาสุต-ตักดีส" ของท่านว่า "พึงทราบเถิดว่า ตัวบทอัลกุรอานนั้นไม่อาจตีความตามความหมายภายนอกได้ ด้วยเหตุผลหลายประการ ประการแรก ความหมายภายนอกของดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และเพื่อเจ้าจะได้รับการเลี้ยงดูภายใต้สายตาของข้า» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:39) ย่อมหมายความว่า มูซาตั้งอยู่บนดวงตานั้น ติดอยู่กับมัน และอยู่เหนือมัน ซึ่งไม่มีผู้มีปัญญาคนใดกล่าวเช่นนั้น ประการที่สอง ดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และจงต่อเรือภายใต้สายตาของเรา» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:37) ย่อมหมายความว่า เครื่องมือในการต่อเรือนั้นคือดวงตาเหล่านั้น ประการที่สาม การยืนยันว่ามีดวงตาหลายดวงบนใบหน้าเดียวเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ ดังนั้นจึงเป็นที่ยืนยันแล้วว่า จำเป็นต้องหันไปสู่การตีความ (ตะอ์วีล) นั่นคือ ให้เข้าใจถ้อยคำเหล่านี้ว่าหมายถึงความเอาใจใส่และการปกป้องคุ้มครองอย่างยิ่งยวด"

(ค) อิมามอัล-ฆอซาลีย์ กล่าวไว้ในเล่มที่หนึ่งของหนังสือ "อิห์ยาอ์ อุลูมิดดีน" ของท่าน ขณะกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ภายนอกกับความรู้ภายใน และประเภทต่าง ๆ ของสิ่งที่มีทั้งด้านภายนอกและด้านภายใน ทั้งที่ต้องตีความและไม่ต้องตีความ ว่า

إن المسجد لينزوي من النخامة كما تنزوي الجلدة على النار

"ประเภทที่สาม คือ สิ่งที่หากกล่าวถึงอย่างตรงไปตรงมาก็จะเข้าใจได้และไม่เป็นอันตรายใด ๆ แต่ได้รับการกล่าวถึงโดยนัยในรูปของการอุปมาและสัญลักษณ์ เพื่อให้มันประทับลงในหัวใจของผู้ฟังได้ลึกซึ้งยิ่งกว่า ... และในจำนวนนั้นคือคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «แท้จริงมัสยิดย่อมหดตัวจากเสมหะ ดังเช่นที่หนังหดตัวเมื่อถูกไฟ» ความหมายของมันคือ วิญญาณของมัสยิดและการที่มัสยิดเป็นสิ่งที่ได้รับการเทิดทูน ส่วนการถ่มเสมหะลงไปเป็นการดูหมิ่นมัน ซึ่งขัดแย้งกับความหมายของความเป็นมัสยิด ดังเช่นที่ไฟขัดแย้งกับการเชื่อมติดกันของส่วนต่าง ๆ ของหนัง ทั้งที่ท่านก็เห็นว่าลานของมัสยิดมิได้หดตัวเพราะเสมหะแต่อย่างใด

أما يخشى الذي يرفع رأسه قبل الإمام أن يحول الله رأسه رأس حمار

ในทำนองเดียวกันคือคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «ผู้ที่เงยศีรษะขึ้นก่อนอิมามไม่กลัวหรือว่า อัลลอฮ์จะทรงเปลี่ยนศีรษะของเขาให้เป็นศีรษะลา» ในแง่ของรูปลักษณ์แล้ว สิ่งนั้นไม่เคยเกิดขึ้นเลยและจะไม่เกิดขึ้น แต่ในแง่ของความหมายแล้วมันเกิดขึ้นจริง เพราะศีรษะลานั้นมิได้เป็นศีรษะลาด้วยแก่นแท้ สภาพ และรูปร่างของมัน หากแต่ด้วยคุณสมบัติเฉพาะของมัน นั่นคือความทึบและความโง่เขลา ผู้ใดเงยศีรษะขึ้นก่อนอิมาม ศีรษะของเขาก็กลายเป็นศีรษะลาในความหมายของความทึบและความโง่เขลา และนั่นคือสิ่งที่มุ่งหมาย มิใช่รูปร่าง

قلب المؤمن بين إصبعين من أصابع الرحمن

ความลับที่ขัดกับความหมายภายนอกนี้จะรู้ได้ก็ด้วยหลักฐานทางปัญญาหรือหลักฐานทางศาสนาเท่านั้น สำหรับหลักฐานทางปัญญา คือในกรณีที่การตีความตามความหมายภายนอกเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ เช่น คำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «หัวใจของผู้ศรัทธาอยู่ระหว่างสองนิ้วจากบรรดานิ้วของพระผู้ทรงกรุณาปรานี» เพราะหากเราตรวจค้นหัวใจของผู้ศรัทธาทั้งหลาย เราก็จะไม่พบนิ้วใด ๆ อยู่ในนั้น จึงรู้ได้ว่ามันเป็นการกล่าวโดยนัยถึงเดชานุภาพ ซึ่งเป็นความลับของนิ้วและเป็นวิญญาณที่แฝงเร้นของมัน และที่ใช้นิ้วเป็นนัยแทนเดชานุภาพ ก็เพราะสิ่งนั้นสร้างความประทับใจได้มากที่สุดในการทำให้เข้าใจถึงความสมบูรณ์แห่งความสามารถ"

เราอาจจะกล่าวถึงถ้อยคำทำนองนี้อีกในบางตอนของการศึกษานี้ และเท่าที่เราได้กล่าวมาก็นับว่าเพียงพอแล้ว

มาถึงตรงนี้ แนวทางของสะลัฟและเคาะลัฟก็ได้ปรากฏชัดเจนต่อหน้าท่านแล้ว และทั้งสองแนวทางนี้ได้เป็นต้นเหตุของความขัดแย้งอย่างรุนแรงในหมู่นักวิชาการด้านกะลามจากบรรดาอิมามของมุสลิม และ

ต่างฝ่ายต่างหยิบยกหลักฐานและข้อพิสูจน์มาสนับสนุนแนวทางของตน หากท่านพิจารณาเรื่องนี้อย่างถี่ถ้วน ท่านจะรู้ว่าความแตกต่างระหว่างสองแนวทางนี้ไม่ได้กว้างถึงขนาดนั้นเลย หากผู้ยึดถือแต่ละฝ่ายละทิ้งความสุดโต่งและความเลยเถิด และการถกเถียงในเรื่องทำนองนี้ ไม่ว่าจะพูดกันยืดยาวเพียงใด ในที่สุดก็จะนำไปสู่ข้อสรุปเพียงประการเดียว คือการมอบหมาย (ตัฟวีฎ) ความรู้นั้นแด่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ซึ่งเราจะอธิบายแก่ท่านโดยละเอียดต่อไป อินชาอัลลอฮ์

ระหว่างสะลัฟกับเคาะลัฟ

ท่านได้ทราบแล้วว่า แนวทางของสะลัฟในเรื่องอายะฮ์และหะดีษมุตะชาบิฮาต (ที่มีความหมายคลุมเครือ) อันเกี่ยวข้องกับคุณลักษณะของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งนั้น คือการปล่อยให้เป็นไปตามที่ได้มีระบุมา และงดเว้นจากการอธิบายหรือการตีความ (ตะอ์วีล) ส่วนแนวทางของเคาะลัฟคือการตีความในลักษณะที่สอดคล้องกับการยกย่องอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งให้บริสุทธิ์จากการคล้ายคลึงกับสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง และท่านได้ทราบแล้วว่าความขัดแย้งระหว่างผู้ยึดถือสองทัศนะนี้รุนแรงถึงขั้นที่นำไปสู่การตั้งฉายาเรียกขานกันด้วยถ้อยคำแห่งการคลั่งพวกพ้อง คำอธิบายในเรื่องนี้มีหลายแง่มุมดังนี้

ประการแรก ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันในการยกย่องอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งให้บริสุทธิ์จากการคล้ายคลึงกับสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง

ประการที่สอง แต่ละฝ่ายต่างยืนยันอย่างเด็ดขาดว่า ความหมายที่ประสงค์จากถ้อยคำของตัวบทเหล่านี้ในส่วนที่เกี่ยวกับอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งนั้น มิใช่ความหมายตามตัวอักษรที่ถ้อยคำเหล่านี้ถูกบัญญัติขึ้นเพื่อใช้กับสิ่งถูกสร้าง ซึ่งข้อนี้เป็นผลสืบเนื่องจากการที่ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันในการปฏิเสธการเปรียบเทียบ (ตัชบีฮ์)

ประการที่สาม แต่ละฝ่ายต่างรู้ดีว่า ถ้อยคำทั้งหลายถูกบัญญัติขึ้นเพื่อสื่อถึงสิ่งที่วนเวียนอยู่ในจิตใจ หรือสิ่งที่อยู่ในขอบเขตของประสาทสัมผัส ซึ่งเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับผู้ใช้ภาษาและผู้บัญญัติภาษา และภาษาทั้งหลายไม่ว่าจะกว้างขวางเพียงใด ก็ไม่อาจครอบคลุมสิ่งที่ผู้ใช้ภาษานั้นไม่มีความรู้ถึงแก่นแท้ของมันได้ และแก่นแท้ของสิ่งที่เกี่ยวข้องกับซาตของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งก็อยู่ในประเภทนี้ ภาษาจึงคับแคบเกินกว่าที่จะให้ถ้อยคำที่สื่อถึงแก่นแท้เหล่านี้แก่เราได้ ดังนั้น การยืนกรานกำหนดความหมายด้วยถ้อยคำเหล่านี้จึงเป็นการเสี่ยงที่ไม่สมควร

เมื่อเป็นที่ยืนยันเช่นนี้แล้ว สะลัฟและเคาะลัฟก็เห็นพ้องกันในหลักพื้นฐานของการตีความ (ตะอ์วีล) และความขัดแย้งระหว่างทั้งสองฝ่ายก็จำกัดอยู่เพียงว่า ฝ่ายเคาะลัฟได้เพิ่มเติมในเรื่องการกำหนดความหมายที่ประสงค์ เมื่อความจำเป็นในการยกย่องความบริสุทธิ์ของอัลลอฮ์บีบบังคับให้พวกเขาต้องทำเช่นนั้น เพื่อปกป้องอะกีดะฮ์ของคนทั่วไปจากความคลุมเครืออันนำไปสู่การเปรียบเทียบ (ตัชบีฮ์) และนี่เป็นความขัดแย้งที่ไม่สมควรแก่การโหมกระพือหรือการทำให้ยุ่งยากแต่ประการใด

การให้น้ำหนักแก่แนวทางของสะลัฟ

เรามีความเชื่อว่า ทัศนะของสะลัฟในการนิ่งเงียบและมอบหมายความรู้ในความหมายเหล่านี้แด่อัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งนั้น เป็นแนวทางที่ปลอดภัยกว่าและสมควรแก่การปฏิบัติตามมากกว่า เพื่อตัดต้นตอของการตีความ (ตะอ์วีล) และการปฏิเสธคุณลักษณะ (ตะอ์ฏีล) ดังนั้น หากท่านเป็นผู้หนึ่งในบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประทานความผาสุกด้วยความสงบมั่นแห่งอีมาน และทรงทำให้หัวอกของเขาเยือกเย็นด้วยความเย็นฉ่ำแห่งความเชื่อมั่นแล้ว ก็จงอย่าแสวงหาสิ่งอื่นใดมาทดแทนแนวทางนี้ และควบคู่กันนั้นเราก็เชื่อว่า การตีความของเคาะลัฟไม่ได้ทำให้ต้องตัดสินพวกเขาว่าเป็นกุฟร์หรือเป็นฟาสิก และไม่ได้สมควรที่จะก่อให้เกิดการพิพาทอันยืดเยื้อระหว่างพวกเขากับผู้อื่นทั้งในอดีตและปัจจุบัน และอกของอิสลามนั้นกว้างขวางกว่าเรื่องทั้งหมดนี้

الحجر الأسود يمين الله في أرضه

ทั้งนี้ ผู้ที่ยึดมั่นในทัศนะของสะลัฟอย่างเคร่งครัดที่สุด ขอความพอพระทัยของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่าน ก็ยังได้หันไปใช้การตีความ (ตะอ์วีล) ในหลายกรณี ท่านผู้นั้นคืออิมามอะห์มัด อิบนุหัมบัล (ร.ฎ.) ตัวอย่างเช่น การที่ท่านตีความหะดีษที่ว่า «หินดำ (อัลหะญัรุลอัสวัด) คือพระหัตถ์ขวาของอัลลอฮ์บนแผ่นดินของพระองค์»

قلب المؤمن بين إصبعين من أصابع الرحمن

إني لأجد نفس الرحمن من جانب اليمن

และคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «หัวใจของผู้ศรัทธานั้นอยู่ระหว่างสองนิ้วจากบรรดานิ้วของพระผู้ทรงกรุณาปรานี» และคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «แท้จริงฉันรู้สึกถึงลมหายใจ (นะฟัส) ของพระผู้ทรงกรุณาปรานีจากทางด้านเยเมน»

ข้าพเจ้าได้พบคำกล่าวของอิมามอันนะวะวีย์ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าระยะห่างของความขัดแย้งระหว่างสองทัศนะนั้นใกล้กันมาก จนไม่เหลือช่องให้มีการขัดแย้งและโต้เถียงกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อฝ่ายเคาะลัฟได้จำกัดตนเองในการตะอ์วีล (การตีความ) ไว้เฉพาะที่อนุญาตได้ทั้งตามหลักสติปัญญาและหลักศาสนบัญญัติ โดยต้องไม่ขัดกับหลักการข้อใดข้อหนึ่งของศาสนา

อัรรอซีย์กล่าวไว้ในหนังสือของท่าน (อะสาสุตตักดีส) ว่า «หากเราอนุญาตให้ตะอ์วีลได้ เราก็จะพิจารณากล่าวถึงการตีความเหล่านั้นโดยละเอียดในลักษณะของการอาสาทำเพิ่มเติม และหากเราไม่อนุญาตให้ตะอ์วีล เราก็มอบความรู้ในเรื่องนั้นแด่อัลลอฮ์ ตะอาลา นี่คือหลักการรวมที่ใช้อ้างอิงในบรรดาถ้อยคำมุตะชาบิฮาต (ถ้อยคำที่มีความหมายคลุมเครือ) ทั้งหมด และความสำเร็จนั้นมาจากอัลลอฮ์เท่านั้น»

สรุปการศึกษานี้ได้ว่า ทั้งฝ่ายสะลัฟและฝ่ายเคาะลัฟต่างเห็นพ้องกันว่า ความหมายที่ประสงค์นั้นไม่ใช่ความหมายตามตัวอักษรที่เข้าใจกันในหมู่มัคลูก ซึ่งนี่ก็คือการตะอ์วีลโดยภาพรวม และทั้งสองฝ่ายยังเห็นพ้องกันว่า การตะอ์วีลใด ๆ ที่ขัดกับหลักการของศาสนบัญญัตินั้นไม่เป็นที่อนุญาต ดังนั้น ความขัดแย้งจึงจำกัดอยู่เพียงการตีความถ้อยคำในขอบเขตที่ศาสนบัญญัติอนุญาตเท่านั้น ซึ่งเป็นเรื่องเล็กน้อยดังที่ท่านเห็น และเป็นเรื่องที่สะลัฟบางท่านเองก็เคยใช้ และสิ่งที่สำคัญที่สุดที่ความมุ่งมั่นของมุสลิมจะต้องมุ่งไปในขณะนี้ ก็คือการรวมแถวให้เป็นหนึ่งเดียว และการรวมคำพูดให้เป็นเอกภาพเท่าที่เราสามารถทำได้ และอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้ทรงพอเพียงสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงรับมอบหมายที่ดีเยี่ยมยิ่ง

หะซัน อัลบันนา

สาส์นว่าด้วยญิฮาด

وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ

«และพวกเจ้าจงต่อสู้ดิ้นรนในทางของอัลลอฮ์อย่างแท้จริงตามสิทธิของการต่อสู้ดิ้นรนเพื่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

ญิฮาดเป็นฟัรฎูเหนือมุสลิมทุกคน

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ขอการสดุดีและความสันติจงมีแด่นายของเรา มุฮัมมัด ผู้เป็นนายของบรรดามุญาฮิดีน เป็นอิมามของบรรดาผู้ยำเกรง และเป็นผู้นำของบรรดาผู้ที่มีใบหน้าและแขนขาเปล่งประกาย (ในวันกิยามะฮ์) และแด่วงศ์วานของท่าน บรรดาสหายของท่าน ตลอดจนผู้ที่ต่อสู้ดิ้นรนในทางของอัลลอฮ์ตามบทบัญญัติของพระองค์จนถึงวันแห่งการตอบแทน

อัลลอฮ์ทรงกำหนดให้ญิฮาดเป็นฟัรฎูเหนือมุสลิมทุกคน เป็นฟัรฎูที่จำเป็นและเด็ดขาด ไม่มีทางหลีกเลี่ยงและไม่มีทางหนีพ้น พระองค์ทรงส่งเสริมให้กระทำอย่างยิ่งยวด และทรงประทานผลบุญอันยิ่งใหญ่แก่บรรดามุญาฮิดีนและบรรดาชะฮีด จะไม่มีผู้ใดได้รับผลบุญทัดเทียมพวกเขา นอกจากผู้ที่กระทำการเช่นเดียวกับที่พวกเขากระทำ และผู้ที่ดำเนินตามแบบอย่างของพวกเขาในการญิฮาด พระองค์ยังทรงมอบเอกสิทธิ์ทั้งด้านจิตวิญญาณและด้านการปฏิบัติแก่พวกเขาทั้งในโลกนี้และในอาคิเราะฮ์ ซึ่งไม่ได้ทรงมอบแก่ผู้อื่น ทรงทำให้โลหิตอันบริสุทธิ์และหอมกรุ่นของพวกเขาเป็นมัดจำแห่งชัยชนะในโลกนี้ และเป็นเครื่องหมายแห่งความสำเร็จและความรุ่งโรจน์ในบั้นปลาย

พระองค์ทรงขู่บรรดาผู้ที่ถอยห่างและนั่งเฉยไว้ด้วยบทลงโทษที่ร้ายแรงที่สุด ทรงตราหน้าพวกเขาด้วยฉายาและคุณลักษณะที่น่ารังเกียจที่สุด ทรงตำหนิพวกเขาในความขลาดกลัวและการนั่งเฉย ทรงประณามความอ่อนแอและการล้าหลังของพวกเขา และทรงเตรียมความอัปยศไว้สำหรับพวกเขาในโลกนี้ ซึ่งจะไม่ถูกยกออกไปนอกจากพวกเขาจะออกไปญิฮาด และในอาคิเราะฮ์ทรงเตรียมการลงโทษที่พวกเขาไม่อาจรอดพ้นได้ แม้ว่าพวกเขาจะมีทองคำมากเท่าภูเขาอุฮุดก็ตาม และทรงถือว่าการนั่งเฉยและการหนีทัพเป็นบาปใหญ่ อันเป็นหนึ่งในบาปใหญ่ที่ร้ายแรงที่สุด และเป็นหนึ่งในบาปที่นำไปสู่ความพินาศ

ท่านจะไม่พบระบอบใด ไม่ว่าเก่าหรือใหม่ ไม่ว่าทางศาสนาหรือทางโลก ที่ให้ความสำคัญกับเรื่องญิฮาด การเกณฑ์ทหาร และการระดมพลของประชาชาติ ตลอดจนการรวบรวมพวกเขาทั้งหมดให้เป็นแถวเดียวกันเพื่อปกป้องสัจธรรมด้วยพลังทั้งหมดที่มี เหมือนดังที่ท่านพบในศาสนาอิสลามและคำสอนของมัน อายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานและหะดีษของท่านเราะซูลผู้ยิ่งใหญ่ ﷺ ล้วนเปี่ยมล้นด้วยความหมายอันสูงส่งเหล่านี้ทั้งสิ้น เรียกร้องด้วยถ้อยคำที่ไพเราะที่สุดและด้วยวิธีการที่ชัดเจนที่สุดไปสู่การญิฮาด การสู้รบ การเป็นทหาร และการเสริมสร้างกำลังของปัจจัยในการป้องกันและการต่อสู้ทุกรูปแบบ ทั้งทางบก ทางทะเล และอื่น ๆ ในทุกสภาวการณ์และทุกสถานการณ์

เราจะนำเสนอส่วนหนึ่งจากเรื่องดังกล่าวแก่ท่านในลักษณะของการยกตัวอย่าง มิใช่ในลักษณะของการรวบรวมและนับให้ครบถ้วน และเราจะไม่ยกอายะฮ์หรือหะดีษใดมาอธิบายหรืออรรถาธิบายอย่างยืดยาว แล้วท่านจะได้เห็นเองว่าในความหนักแน่นของถ้อยคำ ความแจ่มชัดของการแถลง ความชัดเจนของความหมาย และพลังทางจิตวิญญาณที่มีอยู่ในนั้น มีเพียงพอที่จะทำให้ท่านไม่จำเป็นต้องอาศัยสิ่งเหล่านั้นอีกเลย

บางอายะฮ์เกี่ยวกับญิฮาดในอัลกุรอาน

จากอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ได้แก่ดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา:

كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿٢١٦﴾

1 – «การสู้รบได้ถูกกำหนดแก่พวกเจ้าแล้ว ทั้งที่มันเป็นสิ่งที่พวกเจ้ารังเกียจ และบางทีพวกเจ้ารังเกียจสิ่งหนึ่ง ทั้งที่มันเป็นสิ่งที่ดีแก่พวกเจ้า และบางทีพวกเจ้าชอบสิ่งหนึ่ง ทั้งที่มันเป็นสิ่งที่เลวแก่พวกเจ้า และอัลลอฮ์ทรงรู้ แต่พวกเจ้าไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:216)

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ

ความหมายของคำว่า "กุติบะ" (ถูกกำหนด) คือ ถูกบัญญัติให้เป็นฟัรฎู ดังที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «การถือศีลอดได้ถูกกำหนดแก่พวกเจ้าแล้ว» ในซูเราะฮ์เดียวกัน ด้วยถ้อยคำและโครงสร้างประโยคเดียวกัน

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَقَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى لَّوْ كَانُوا عِندَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذَٰلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ ۗ وَاللَّهُ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿١٥٦﴾ وَلَئِن قُتِلْتُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ﴿١٥٧﴾ وَلَئِن مُّتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى ٱللَّهِ تُحْشَرُونَ ﴿١٥٨﴾

2 – «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย! พวกเจ้าอย่าเป็นเหมือนบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา ที่กล่าวแก่พี่น้องของพวกเขา เมื่อพวกเขาออกเดินทางไปในแผ่นดิน หรือออกไปสู้รบว่า หากพวกเขาอยู่กับเรา พวกเขาก็คงไม่ตายและคงไม่ถูกฆ่า ทั้งนี้เพื่ออัลลอฮ์จะทรงให้สิ่งนั้นเป็นความเสียใจอยู่ในหัวใจของพวกเขา และอัลลอฮ์คือผู้ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย และอัลลอฮ์ทรงเห็นสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ และหากพวกเจ้าถูกฆ่าในทางของอัลลอฮ์หรือตายไป แน่นอนการอภัยโทษและความเมตตาจากอัลลอฮ์นั้นย่อมดีกว่าสิ่งที่พวกเขาสะสมไว้ และหากพวกเจ้าตายหรือถูกฆ่า แน่นอนพวกเจ้าจะถูกนำไปชุมนุมยังอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:156-158)

ความหมายของคำว่า "ออกเดินทางไปในแผ่นดิน" คือ ออกไปในแผ่นดินเพื่อญิฮาด ส่วนคำว่า "ฆุซซา" หมายถึง ผู้ออกรบในสงคราม

จงพิจารณาดูว่า การอภัยโทษและความเมตตาได้ถูกกล่าวควบคู่กับการถูกฆ่าหรือการตายในทางของอัลลอฮ์ในอายะฮ์แรก ขณะที่อายะฮ์ที่สองไม่มีการกล่าวถึงสิ่งนั้น เพราะไม่มีความหมายของการญิฮาดอยู่ในนั้น และในอายะฮ์นี้ยังมีการบ่งชี้ว่า ความขลาดกลัวเป็นนิสัยของบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา หาใช่นิสัยของบรรดาผู้ศรัทธาไม่ ดังนั้นจงพิจารณาดูว่าอายะฮ์ได้สะท้อนความหมายที่ตรงกันข้ามกันอย่างไร

وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمْوَٰتًۢا ۚ بَلْ أَحْيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿١٦٩﴾ فَرِحِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِٱلَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا۟ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿١٧٠﴾

3 – «และจงอย่าคิดว่าบรรดาผู้ที่ถูกฆ่าในทางของอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ที่ตายแล้ว แต่ทว่าพวกเขายังมีชีวิตอยู่ ณ พระผู้อภิบาลของพวกเขา โดยได้รับปัจจัยยังชีพ พวกเขาปลาบปลื้มยินดีต่อสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานแก่พวกเขาจากความโปรดปรานของพระองค์ และพวกเขาปีติยินดีต่อบรรดาผู้ที่อยู่เบื้องหลังซึ่งยังไม่ได้ติดตามมาสมทบกับพวกเขาว่า ไม่มีความกลัวใด ๆ แก่พวกเขา และพวกเขาจะไม่เสียใจ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:169-175) ขอให้กลับไปอ่านอายะฮ์ที่เหลือจนครบในมุศหัฟ

فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿٧٤﴾

4 – «ดังนั้นบรรดาผู้ที่ยอมสละชีวิตแห่งโลกนี้เพื่อแลกกับอาคิเราะฮ์ ก็จงสู้รบในทางของอัลลอฮ์เถิด และผู้ใดสู้รบในทางของอัลลอฮ์ แล้วเขาถูกฆ่าหรือได้รับชัยชนะ เราก็จะให้รางวัลอันใหญ่หลวงแก่เขา» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:74) อายะฮ์เหล่านี้เริ่มตั้งแต่อายะฮ์ที่ 71–78 ขอให้กลับไปอ่านในมุศหัฟอันทรงเกียรติ เพื่อจะได้เห็นว่าอัลลอฮ์ทรงกระตุ้นบรรดามุสลิมให้ระมัดระวังตัว และให้ทำการสู้รบเป็นกองทัพหรือเป็นกลุ่มย่อยแยกกันตามแต่สถานการณ์จะเอื้ออำนวยอย่างไร ทรงตำหนิบรรดาผู้นั่งอยู่เฉย ผู้ขลาดกลัว ผู้ที่ล้าหลังไม่ออกไปรบ และผู้ที่แสวงหาแต่ผลประโยชน์อย่างไร ทรงปลุกเร้าความมุ่งมั่นเพื่อปกป้องผู้อ่อนแอและช่วยเหลือผู้ถูกอธรรมให้รอดพ้นอย่างไร ทรงกล่าวถึงการสู้รบควบคู่กับการละหมาดและการถือศีลอด และทรงชี้แจงว่ามันก็เป็นเช่นเดียวกับทั้งสองประการนั้นที่เป็นหลักการของอิสลามอย่างไร ทรงหักล้างข้อคลางแคลงของผู้ลังเลใจ และทรงให้กำลังใจผู้ที่หวาดกลัวอย่างยิ่งยวดให้บุกตะลุยเข้าสู่สมรภูมิ และเผชิญหน้ากับความตายด้วยหัวใจที่เปิดกว้างและกล้าหาญอย่างไร โดยทรงชี้แจงแก่พวกเขาว่า ความตายจะมาถึงพวกเขาอย่างแน่นอน และหากพวกเขาตายในขณะที่ญิฮาด พวกเขาก็จะได้รับสิ่งตอบแทนแทนชีวิตอันยิ่งใหญ่ที่สุด และพวกเขาจะไม่ถูกอธรรมแม้เพียงเท่าเยื่อบางในร่องเมล็ดอินทผลัม ไม่ว่าจะเป็นการบริจาคทรัพย์หรือการเสียสละใด ๆ ก็ตาม

وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ ۚ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُونَ ﴿٦٥﴾

5 – ซูเราะฮ์อัล-อันฟาลทั้งซูเราะฮ์เป็นการกระตุ้นให้ทำการสู้รบ เร่งเร้าให้ยืนหยัดมั่นคงในการสู้รบ และอธิบายบทบัญญัติต่าง ๆ ของการสู้รบไว้มากมาย ด้วยเหตุนี้มุสลิมรุ่นแรกจึงยึดซูเราะฮ์นี้เป็นบทเพลงแห่งการศึก ที่พวกเขาสาธยายเมื่อความยากลำบากทวีความรุนแรงและสมรภูมิลุกโชน เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่จะยกจากซูเราะฮ์นี้คือดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า «และพวกเจ้าจงเตรียมไว้สำหรับพวกเขา ซึ่งกำลังใด ๆ เท่าที่พวกเจ้าสามารถ และจากม้าที่ผูกเตรียมไว้ เพื่อพวกเจ้าจะได้ทำให้ศัตรูของอัลลอฮ์และศัตรูของพวกเจ้าเกรงขาม» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:60) ไปจนถึงดำรัสของพระองค์ที่ว่า «โอ้นบีเอ๋ย จงกระตุ้นบรรดาผู้ศรัทธาให้ทำการสู้รบ หากมีในหมู่พวกเจ้ายี่สิบคนที่อดทน พวกเขาก็จะชนะสองร้อยคน และหากมีในหมู่พวกเจ้าหนึ่งร้อยคน พวกเขาก็จะชนะหนึ่งพันคนจากบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา เพราะพวกเขาเป็นกลุ่มชนที่ไม่เข้าใจ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:65)

قَـٰتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ ٱللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِينَ ﴿١٤﴾ وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ ۗ وَيَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿١٥﴾

6 – ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ ทั้งซูเราะฮ์ก็เช่นเดียวกัน คือเป็นการกระตุ้นให้ทำการสู้รบและอธิบายบทบัญญัติของการสู้รบ เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่จะยกจากซูเราะฮ์นี้คือดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เกี่ยวกับการสู้รบกับพวกมุชริกที่ละเมิดสัญญาว่า «พวกเจ้าจงสู้รบกับพวกเขาเถิด อัลลอฮ์จะทรงลงโทษพวกเขาด้วยมือของพวกเจ้า และจะทรงทำให้พวกเขาอัปยศ และจะทรงช่วยพวกเจ้าให้ได้รับชัยชนะเหนือพวกเขา และจะทรงเยียวยาหัวอกของกลุ่มชนผู้ศรัทธา และจะทรงขจัดความแค้นเคืองในหัวใจของพวกเขา และอัลลอฮ์จะทรงรับการกลับเนื้อกลับตัวของผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:14-15)

และดำรัสของพระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งว่า

قَـٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ ٱلْحَقِّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ حَتَّىٰ يُعْطُوا۟ ٱلْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَـٰغِرُونَ ﴿٢٩﴾

ٱنفِرُوا۟ خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَـٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٤١﴾

«พวกเจ้าจงสู้รบกับบรรดาผู้ที่ไม่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันปรโลก และไม่ถือว่าเป็นที่ต้องห้ามในสิ่งที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ได้ทรงห้ามไว้ และไม่ยึดถือศาสนาแห่งสัจธรรม จากบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ จนกว่าพวกเขาจะจ่ายญิซยะฮ์ด้วยมือของพวกเขา โดยที่พวกเขายอมจำนน» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:29) จากนั้นก็เป็นการประกาศระดมพลทั่วไปในอายะฮ์ต่าง ๆ ที่ดังกึกก้องและเร่งเร้า ซึ่งปิดท้ายด้วยดำรัสของพระองค์ที่ว่า «พวกเจ้าจงออกไปสู้รบเถิด ทั้งในยามที่สะดวกและในยามที่ลำบาก และจงต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้าและชีวิตของพวกเจ้าในหนทางของอัลลอฮ์ นั่นแหละเป็นการดียิ่งสำหรับพวกเจ้า หากพวกเจ้ารู้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:41) จากนั้นก็เป็นการประณามอย่างรุนแรงต่อท่าทีของพวกที่นั่งอยู่เฉย ๆ ผู้ขลาดเขลาและต่ำช้า และเป็นการตัดสิทธิ์พวกเขาจากเกียรติแห่งการญิฮาดไปตลอดกาล ในดำรัสของพระองค์ที่ว่า

فَرِحَ ٱلْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلَـٰفَ رَسُولِ ٱللَّهِ وَكَرِهُوٓا۟ أَن يُجَـٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَالُوا۟ لَا تَنفِرُوا۟ فِى ٱلْحَرِّ ۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا ۚ لَّوْ كَانُوا۟ يَفْقَهُونَ ﴿٨١﴾ فَلْيَضْحَكُوا۟ قَلِيلًا وَلْيَبْكُوا۟ كَثِيرًا جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٨٢﴾ فَإِن رَّجَعَكَ ٱللَّهُ إِلَىٰ طَآئِفَةٍ مِّنْهُمْ فَٱسْتَـْٔذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُل لَّن تَخْرُجُوا۟ مَعِىَ أَبَدًا وَلَن تُقَـٰتِلُوا۟ مَعِىَ عَدُوًّا ۖ إِنَّكُمْ رَضِيتُم بِٱلْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَٱقْعُدُوا۟ مَعَ ٱلْخَـٰلِفِينَ ﴿٨٣﴾

«บรรดาผู้ที่ถูกปล่อยให้อยู่เบื้องหลังต่างดีใจในการนั่งอยู่ของพวกเขาสวนทางกับเราะซูลของอัลลอฮ์ และพวกเขารังเกียจที่จะต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเขาและชีวิตของพวกเขาในหนทางของอัลลอฮ์ และพวกเขากล่าวว่า พวกท่านอย่าออกไปในยามร้อนเลย จงกล่าวเถิดว่า ไฟนรกญะฮันนัมนั้นร้อนแรงยิ่งกว่า หากพวกเขาเข้าใจ ดังนั้นพวกเขาจงหัวเราะแต่น้อยและจงร้องไห้ให้มาก ๆ เถิด เป็นการตอบแทนสิ่งที่พวกเขาได้แสวงหาไว้ ดังนั้นหากอัลลอฮ์ทรงนำเจ้ากลับไปยังกลุ่มหนึ่งจากพวกเขา แล้วพวกเขาขออนุญาตเจ้าเพื่อออกไป(สู้รบ) ก็จงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจะไม่ได้ออกไปพร้อมกับฉันตลอดกาล และพวกท่านจะไม่ได้สู้รบกับศัตรูพร้อมกับฉัน แท้จริงพวกท่านพอใจในการนั่งอยู่เฉย ๆ ในครั้งแรก ดังนั้นพวกท่านจงนั่งอยู่กับบรรดาผู้ที่อยู่เบื้องหลังเถิด» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:81-83) จนจบอายะฮ์

لَـٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ جَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْخَيْرَٰتُ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٨٨﴾ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿٨٩﴾

จากนั้นก็เป็นการยกย่องท่าทีของบรรดามุญาฮิด โดยมีผู้นำของพวกเขาผู้ทรงเกียรติ คือท่านนบี ﷺ อยู่แถวหน้า และเป็นการอธิบายว่า นี่คือภารกิจอันบริสุทธิ์ของท่าน และเป็นแบบอย่างของบรรดาศอฮาบะฮ์ผู้มีเกียรติอันเจิดจรัสและเปี่ยมด้วยความจำเริญของท่าน ในดำรัสของพระองค์ที่ว่า «แต่ทว่าเราะซูลและบรรดาผู้ที่ศรัทธาร่วมกับท่านนั้น ได้ต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเขาและชีวิตของพวกเขา และชนเหล่านั้นแหละสำหรับพวกเขาจะได้รับความดีงามทั้งหลาย และชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ อัลลอฮ์ได้ทรงเตรียมไว้สำหรับพวกเขาแล้ว ซึ่งสวนสวรรค์หลากหลายที่มีลำน้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง โดยที่พวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล นั่นคือชัยชนะอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:88-89)

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ

หลังจากนั้นก็เป็นการให้สัตยาบันที่ครอบคลุมและรัดกุม ไม่เหลือข้ออ้างใด ๆ ไว้ให้แก่ผู้ที่จะขออ้างเลย ในดำรัสของพระองค์ที่ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงซื้อชีวิตของพวกเขาและทรัพย์สินของพวกเขาจากบรรดาผู้ศรัทธา โดยที่พวกเขาจะได้รับสวรรค์…

يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ وَٱلْقُرْءَانِ ۚ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِۦ مِنَ ٱللَّهِ ۚ فَٱسْتَبْشِرُوا۟ بِبَيْعِكُمُ ٱلَّذِى بَايَعْتُم بِهِۦ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١١١﴾

«…พวกเขาต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์ แล้วพวกเขาก็ฆ่าและถูกฆ่า ทั้งนี้เป็นสัญญาที่จริงแท้ซึ่งพระองค์ทรงรับไว้ ในอัตเตารอฮ์ อัลอินญีล และอัลกุรอาน และผู้ใดเล่าจะรักษาสัญญาของเขาได้ดียิ่งกว่าอัลลอฮ์ ดังนั้นพวกเจ้าจงปีติยินดีกับการซื้อขายของพวกเจ้าที่พวกเจ้าได้ทำไว้ และนั่นคือชัยชนะอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111)

7 – ซูเราะฮ์อัล-กิตาล ซึ่งทั้งซูเราะฮ์กล่าวถึงเรื่องการสู้รบ และได้รับการเรียกขานว่า "ซูเราะฮ์อัล-กิตาล" (การสู้รบ) ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงปรีชาญาณ รากฐานของจิตวิญญาณทางการทหารดังที่พวกเขากล่าวกันนั้นมีสองประการ คือ การเชื่อฟังและความมีระเบียบวินัย และอัลลอฮ์ได้ทรงรวมรากฐานนี้ไว้ในสองอายะฮ์จากคัมภีร์ของพระองค์ สำหรับการเชื่อฟังนั้นอยู่ในซูเราะฮ์นี้ ในดำรัสของพระองค์ที่ว่า

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌ ۖ فَإِذَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌ مُّحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلْقِتَالُ ۙ رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ ٱلْمَغْشِىِّ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْمَوْتِ ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٠﴾ طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ ۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا۟ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ﴿٢١﴾

«และบรรดาผู้ศรัทธากล่าวว่า ทำไมจึงไม่มีซูเราะฮ์หนึ่งถูกประทานลงมา ครั้นเมื่อซูเราะฮ์หนึ่งที่มีข้อความชัดเจนถูกประทานลงมา และในนั้นได้กล่าวถึงการสู้รบ เจ้าจะเห็นบรรดาผู้ที่ในหัวใจของพวกเขามีโรค มองดูเจ้าเหมือนการมองของผู้ที่สลบไสลเพราะความตาย ดังนั้นสิ่งที่สมควรแก่พวกเขายิ่งกว่า คือการเชื่อฟังและคำพูดที่ดี ครั้นเมื่อเรื่องนั้นได้ถูกตัดสินแน่นอนแล้ว หากพวกเขาซื่อสัตย์ต่ออัลลอฮ์ แน่นอนย่อมเป็นการดีแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:20-21)

إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِهِۦ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَـٰنٌ مَّرْصُوصٌ ﴿٤﴾

ส่วนความมีระเบียบวินัยนั้นอยู่ในซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟ ในดำรัสของพระองค์ที่ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่ต่อสู้ในทางของพระองค์เป็นแถวแนว ประหนึ่งว่าพวกเขาเป็นอาคารที่แข็งแรงมั่นคง» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟ 61:4)

لَّقَدْ رَضِىَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ ٱلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَـٰبَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا ﴿١٨﴾

8 – ซูเราะฮ์อัล-ฟัตหฺ ซึ่งทั้งซูเราะฮ์ก็กล่าวถึงสงครามครั้งหนึ่งจากบรรดาสงครามของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และเป็นการยกย่องเหตุการณ์อันงดงามครั้งหนึ่งจากบรรดาเหตุการณ์ของการญิฮาดอันทรงเกียรติ ใต้ร่มเงาของต้นไม้อันจำเริญ จนกระทั่งมีการให้สัตยาบันว่าจะยืนหยัดมั่นคงและยอมตาย สัตยาบันนั้นจึงให้ผลเป็นความสงบมั่นและชัยชนะ ดังดำรัสของพระองค์ที่ว่า «โดยแน่นอน อัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อบรรดาผู้ศรัทธา ขณะที่พวกเขาให้สัตยาบันแก่เจ้าใต้ต้นไม้นั้น พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในหัวใจของพวกเขา แล้วพระองค์ได้ทรงประทานความสงบมั่นแก่พวกเขา และทรงตอบแทนพวกเขาด้วยชัยชนะอันใกล้» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตหฺ 48:18)

พี่น้องของฉัน เหล่านี้คือบางส่วนของสถานที่ที่มีการกล่าวถึงการญิฮาด การอธิบายถึงความประเสริฐของมัน การส่งเสริมบรรดาผู้ศรัทธาให้กระทำ และการแจ้งข่าวดีแก่ผู้ที่ทำญิฮาดถึงผลบุญอันมากมายและการตอบแทนอันงดงาม และคัมภีร์ของอัลลอฮ์นั้นเต็มไปด้วยข้อความในทำนองนี้ ดังนั้นจงเปิดอ่านมันและใคร่ครวญสิ่งที่มีมาในเรื่องนี้ แล้วท่านจะได้เห็นสิ่งที่น่าประหลาดใจยิ่ง และท่านจะตะลึงต่อความเผลอเรอของชาวมุสลิมที่ละเลยการฉกฉวยผลบุญนี้

ตัวอย่างจากหะดีษของท่านนบี ﷺ ในเรื่องการญิฮาด

และนี่คือบางส่วนของหะดีษอันทรงเกียรติของท่านนบี ﷺ ในเรื่องนี้

(والذي نفسي بيده لولا أن رجالا من المؤمنين لا تطيب أنفسهم بأن يتخلفوا عني ولا أجد ما أحملهم عليه ما تخلفت عن سرية تغزو في سبيل الله , والذي نفسي بيده لوددت أني أقتل في سبيل الله ثم أحيا ثم أقتل ثم أحيا ثم أقتل)

1 – รายงานจากอบูฮุรอยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ขอสาบานต่อพระองค์ผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ หากไม่ใช่เพราะว่ามีชายบางคนจากบรรดาผู้ศรัทธาที่จิตใจของพวกเขาไม่ยินดีที่จะอยู่ข้างหลังโดยไม่ได้ไปกับฉัน และฉันก็ไม่มีพาหนะที่จะให้พวกเขาขี่ไป ฉันก็จะไม่อยู่ข้างหลังจากกองทหารใดที่ออกไปสู้รบในทางของอัลลอฮ์เลย และขอสาบานต่อพระองค์ผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงฉันปรารถนาที่จะถูกฆ่าในทางของอัลลอฮ์ แล้วได้รับการให้มีชีวิตขึ้นมาอีก แล้วถูกฆ่าอีก แล้วได้รับการให้มีชีวิตขึ้นมาอีก แล้วถูกฆ่าอีก» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

อัส-สะรียะฮ์ (กองทหาร) หมายถึง หน่วยหนึ่งของกองทัพที่ไม่มีแม่ทัพใหญ่อยู่ด้วย

والذي نفسي بيده ، لا يكلم أحد في سبيل الله ، والله أعلم بمن يكلم في سبيله ، إلا جاء يوم القيامة ، واللون لون الدم ، والريح ريح المسك

2 - รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ขอสาบานต่อผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ไม่มีผู้ใดได้รับบาดเจ็บในหนทางของอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งว่าใครได้รับบาดเจ็บในหนทางของพระองค์ เว้นแต่เขาจะมาในวันกิยามะฮ์ โดยมีสีเป็นสีของเลือด และมีกลิ่นเป็นกลิ่นของชะมดเชียง» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

คำว่า "อัล-กัลม์" หมายถึง บาดแผล และ "ยุกลัม" หมายถึง ได้รับบาดเจ็บ

يا رسول الله ، غبت عن أول قتال قاتلت المشركين ، لئن الله أشهدني قتال المشركين ليرين الله ما أصنع

مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَيْهِ

3 - รายงานจากอนัส (ร.ฎ.) กล่าวว่า อาของฉันคืออนัส บินอัน-นัฎร์ (ร.ฎ.) ไม่ได้เข้าร่วมสงครามบะดัร เขาจึงกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ฉันไม่ได้เข้าร่วมการสู้รบครั้งแรกที่ท่านทำกับพวกมุชริกีน หากอัลลอฮ์ทรงให้ฉันได้เข้าร่วมการสู้รบกับพวกมุชริกีน อัลลอฮ์จะทรงเห็นอย่างแน่นอนว่าฉันจะทำอะไร" ครั้นเมื่อถึงวันอุหุด และบรรดามุสลิมพ่ายแตกถอยร่น เขากล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ฉันขออภัยต่อพระองค์จากสิ่งที่คนเหล่านี้ได้กระทำ" หมายถึงสหายของเขา "และฉันขอปลีกตัวต่อพระองค์จากสิ่งที่คนเหล่านี้ได้กระทำ" หมายถึงพวกมุชริกีน จากนั้นเขาก็รุดหน้าไป แล้วสะอัด บินมุอาซ (ร.ฎ.) ได้พบเขา เขากล่าวว่า "โอ้สะอัด บินมุอาซ สวรรค์! ขอสาบานต่อพระผู้อภิบาลของอัน-นัฎร์ แท้จริงฉันได้กลิ่นของมันมาจากทางด้านภูเขาอุหุด" สะอัดกล่าวว่า "ฉันไม่สามารถทำได้อย่างที่เขาทำเลย โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์" อนัสกล่าวว่า "เราพบบาดแผลบนร่างของเขาแปดสิบกว่าแห่ง ทั้งถูกฟันด้วยดาบ ถูกแทงด้วยหอก หรือถูกยิงด้วยลูกธนู และเราพบเขาเสียชีวิตแล้ว โดยพวกมุชริกีนได้ทำลายศพของเขา ไม่มีใครจำเขาได้ นอกจากพี่สาวของเขาที่จำได้จากปลายนิ้วมือของเขา" อนัสกล่าวว่า "เราเห็นหรือคาดว่าอายะฮ์นี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับเขาและผู้ที่เหมือนกับเขา: «ในหมู่ผู้ศรัทธานั้น มีบรรดาชายที่ซื่อสัตย์ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ให้สัญญาไว้กับอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:23) จนจบอายะฮ์" บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

"มิน ดูนิ อุหุด" หมายถึง จากทางด้านภูเขาอุหุด

يا أم حارثة ، إنها جنان في الجنة ، وإن ابنك أصاب الفردوس الأعلى

4 - รายงานจากมารดาของหาริษะฮ์ บินสุรอเกาะฮ์ ว่า นางได้มาหาท่านนบี ﷺ แล้วกล่าวว่า "โอ้ท่านนบีของอัลลอฮ์ ท่านจะไม่บอกฉันเกี่ยวกับหาริษะฮ์หรือ" ซึ่งเขาถูกสังหารในวันบะดัร โดยถูกลูกธนูหลงยิงถูก "หากเขาอยู่ในสวรรค์ ฉันจะอดทน แต่หากเป็นอย่างอื่น ฉันจะร่ำไห้ให้แก่เขาอย่างสุดกำลัง" ท่านกล่าวว่า «โอ้มารดาของหาริษะฮ์ แท้จริงมันคือสวนหลายแห่งในสวรรค์ และแท้จริงบุตรของเธอได้รับสวรรค์ฟิรเดาส์อันสูงสุด» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

"ลูกธนูหลง" หมายถึง ลูกธนูที่ไม่รู้ว่าใครเป็นผู้ยิง "ฉันจะร่ำไห้ให้แก่เขาอย่างสุดกำลัง" หมายถึง ฉันจะร้องไห้อย่างหนัก

ดังนั้น พี่น้องของฉัน จงพิจารณาเถิดว่าสวรรค์ได้ทำให้พวกเขาลืมความทุกข์โศกและความทุกข์ยาก และทำให้พวกเขาอดทนเมื่อเผชิญกับสิ่งที่ไม่พึงปรารถนาได้อย่างไร

واعلموا أن الجنة تحت ظلال السيوف

5 - รายงานจากอับดุลลอฮ์ บินอบีเอาฟา (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «และพึงรู้เถิดว่า สวรรค์นั้นอยู่ใต้ร่มเงาของดาบ» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ มุสลิม และอบูดาวูด

من جهز غازيا في سبيل الله فقد غزا ، ومن خلف غازيا في سبيل الله بخير فقد غزا

6 - รายงานจากซัยด์ บินคอลิด อัล-ญุฮะนีย์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดจัดเตรียมยุทโธปกรณ์ให้แก่นักรบในหนทางของอัลลอฮ์ แน่แท้เขาได้ออกรบแล้ว และผู้ใดดูแลครอบครัวของนักรบในหนทางของอัลลอฮ์ด้วยความดี แน่แท้เขาได้ออกรบแล้ว» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ มุสลิม อบูดาวูด และอัต-ติรมิซีย์

หมายความว่า เขาจะได้รับผลบุญเช่นเดียวกับนักรบผู้นั้น

من احتبس فرسا في سبيل الله ، إيمانا بالله ،

7 - รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดเลี้ยงม้าไว้เพื่อหนทางของอัลลอฮ์ ด้วยความศรัทธาต่ออัลลอฮ์

وتصديقا بوعده ، فإن شبعه و ريّه و روثه وبوله في ميزانه يوم القيامة

และด้วยความเชื่อมั่นต่อสัญญาของพระองค์ แท้จริงแล้วอาหารที่มันกินจนอิ่ม น้ำที่มันดื่มจนหายกระหาย มูลของมัน และปัสสาวะของมัน จะอยู่ในตาชั่ง (ความดี) ของเขาในวันกิยามะฮ์» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

และเช่นเดียวกับม้า คือยุทโธปกรณ์ทุกชนิดที่เตรียมไว้ในหนทางของอัลลอฮ์

لا تستطيعونه

مثل المجاهد في سبيل الله كمثل الصائم القائم القانت بآيات الله , لا يفتر من صيام ولا صلاة , حتى يرجع المجاهد

8 - รายงานจากอบูฮุรอยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า มีผู้ถามว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ สิ่งใดเทียบเท่าการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์?" ท่านตอบว่า «พวกท่านไม่สามารถทำได้» พวกเขาจึงถามซ้ำอีกสองหรือสามครั้ง ทุกครั้งท่านก็ตอบว่า «พวกท่านไม่สามารถทำได้» แล้วท่านกล่าวว่า «อุปมาผู้ทำญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ เปรียบดั่งผู้ถือศีลอด ผู้ยืนละหมาด ผู้นอบน้อมภักดีด้วยอายะฮ์ทั้งหลายของอัลลอฮ์ โดยไม่ย่อหย่อนจากการถือศีลอดและการละหมาดเลย จนกว่าผู้ทำญิฮาดผู้นั้นจะกลับมา» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งหก ยกเว้นอบูดาวูด

ألا أخبركم بخير الناس وشر الناس؟ إن من خير الناس رجلا عمل في سبيل الله على ظهر فرسه أو على ظهر بعيره أو على قدمه حتى يأتيه الموت , وإن من شر الناس رجلا فاجرا يقرأ كتاب الله لا يرعوي إلى شيء منه

9 - รายงานจากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พึงให้ฉันบอกพวกท่านถึงคนที่ดีที่สุดและคนที่เลวที่สุดไหม? แท้จริงหนึ่งในคนที่ดีที่สุด คือชายผู้หนึ่งที่ทำงานในหนทางของอัลลอฮ์ บนหลังม้าของเขา หรือบนหลังอูฐของเขา หรือด้วยเท้าของเขา จนกระทั่งความตายมาถึงเขา และแท้จริงหนึ่งในคนที่เลวที่สุด คือชายผู้ชั่วช้าที่อ่านคัมภีร์ของอัลลอฮ์ แต่ไม่ยับยั้งตนเองด้วยสิ่งใดจากคัมภีร์นั้นเลย» บันทึกโดยอัน-นะสาอีย์

"ไม่ยับยั้งตนเอง" (ลา ยัรอะวี) หมายถึง ไม่หยุดยั้ง ไม่รับฟังคำตักเตือน และไม่ละเว้น (จากความชั่ว)

عينان لا تمسهما النار : عين بكت من خشية الله ، وعين باتت تحرس في سبيل الله

10 - รายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดวงตาสองดวงที่ไฟนรกจะไม่สัมผัส คือ ดวงตาที่ร้องไห้เพราะความยำเกรงต่ออัลลอฮ์ และดวงตาที่อดหลับอดนอนเฝ้ายามในหนทางของอัลลอฮ์» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์

لأن أقتل في سبيل الله أحب إلي من أن يكون لي أهل المدر والوبر

11 - รายงานจากอิบนุอบีอุมัยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «การที่ฉันถูกสังหารในหนทางของอัลลอฮ์ เป็นที่รักยิ่งสำหรับฉันมากกว่าการที่ฉันได้ครอบครองชาวเมืองและชาวทะเลทรายทั้งหมด» บันทึกโดยอัน-นะสาอีย์

"ชาวมะดัรและชาววะบัร" หมายถึง ชาวเมืองและชาวชนบททะเลทราย

كفى ببارقة السيوف على رأسه فتنة

12 - รายงานจากรอชิด บินสะอ์ด (ร.ฎ.) จากชายผู้หนึ่งในหมู่ศอฮาบะฮ์ว่า มีชายคนหนึ่งถามว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ เหตุใดบรรดาผู้ศรัทธาจึงถูกทดสอบในหลุมศพของพวกเขา ยกเว้นผู้ตายชะฮีด?" ท่านตอบว่า «ประกายของดาบที่วาววับเหนือศีรษะของเขา ก็เพียงพอแล้วที่จะเป็นการทดสอบ» บันทึกโดยอัน-นะสาอีย์

นี่คือหนึ่งในเกียรติพิเศษของผู้ตายชะฮีดในสมรภูมิ และยังมีเกียรติพิเศษเช่นนี้อีกมากมายที่จะกล่าวถึงต่อไป

ما يجد الشهيد من مس القتل إلا كما يجد أحدكم من مس القرصة

13 - รายงานจากอบูฮุรอยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ตายชะฮีดจะไม่รู้สึกถึงความเจ็บปวดจากการถูกสังหาร นอกจากเพียงเท่าที่คนหนึ่งในพวกท่านรู้สึกจากการถูกหยิก» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ อัน-นะสาอีย์ และอัด-ดาริมีย์ และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่า เป็นหะดีษหะสันเฆาะรีบ

และนี่คือเกียรติพิเศษอีกประการหนึ่งของผู้ตายชะฮีด

عجب ربنا تبارك وتعالى من رجل غزا في سبيل الله فانهزم أصحابه , فعلم ما عليه، فرجع حتَّى أُريق دمه ، فيقول الله تعالى لملائكته : انظروا إلى عبدي رجع رغبةً فيما

14 - รายงานจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พระผู้อภิบาลของเรา ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ทรงพึงพอพระทัยอย่างยิ่งต่อชายผู้หนึ่งที่ออกสู้รบในหนทางของอัลลอฮ์ แล้วสหายของเขาพ่ายแพ้ถอยหนี เขารู้ดีถึงสิ่งที่เป็นหน้าที่ของเขา จึงหวนกลับไป (สู้รบ) จนกระทั่งเลือดของเขาถูกหลั่งริน แล้วอัลลอฮ์ตะอาลาก็ตรัสแก่มะลาอิกะฮ์ของพระองค์ว่า จงดูบ่าวของข้าเถิด เขาหวนกลับไปด้วยความปรารถนาในสิ่งที่…

عندي ، وشفقةً ممَّا عندي حتى أريق دمه , أشهدكم أني قد غفرت له

...ที่ข้า และด้วยความหวาดกลัวต่อสิ่งที่ข้า (คือการลงโทษของข้า) จนกระทั่งเลือดของเขาถูกหลั่งออกมา ข้าขอให้พวกเจ้าเป็นพยานว่า ข้าได้อภัยให้แก่เขาแล้ว» บันทึกโดยอบูดาวูด

ชะฟะเกาะฮ์ (شفقة) : ความหวาดกลัว, อุรีกะ ดะมุฮู (أريق دمه) : เลือดของเขาไหลออก

ابنك له أجر شهيدين

لأنه قتله أهل الكتاب

15 - รายงานจากอับดุลค็อยร์ บินษาบิต บินก็อยส์ บินชัมมาส จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา กล่าวว่า มีสตรีนางหนึ่งชื่ออุมมุค็อลลาด ได้มาหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ โดยนางสวมผ้าปิดหน้า (นิกอบ) เพื่อถามถึงบุตรชายของนางที่ถูกสังหารในหนทางของอัลลอฮ์ตะอาลา ศอฮาบะฮ์บางคนของท่านจึงกล่าวกับนางว่า “ท่านมาถามถึงบุตรชายของท่าน ทั้งที่ท่านยังสวมผ้าปิดหน้าอยู่หรือ?” นางตอบว่า “แม้ฉันจะต้องสูญเสียบุตรชายของฉัน แต่ฉันจะไม่ยอมสูญเสียความละอายของฉันเป็นอันขาด” ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวแก่นางว่า «บุตรชายของท่านจะได้รับผลบุญของผู้ตายชะฮีดสองคน» นางถามว่า “เพราะเหตุใดหรือ?” ท่านตอบว่า «เพราะเขาถูกชาวคัมภีร์ (อะฮ์ลุลกิตาบ) สังหาร» บันทึกโดยอบูดาวูด

อุรซะอุ อิบนี (أرزأ ابني) : ฉันสูญเสียเขาและประสบเคราะห์กรรมเพราะเขา

ในหะดีษนี้มีการบ่งชี้ถึงความจำเป็นในการต่อสู้กับชาวคัมภีร์ และอัลลอฮ์จะทรงเพิ่มพูนผลบุญแก่ผู้ที่ต่อสู้กับพวกเขาเป็นทวีคูณ ดังนั้นการต่อสู้จึงมิได้มีไว้สำหรับพวกมุชริกีนเท่านั้น แต่สำหรับทุกคนที่ไม่ยอมรับอิสลาม

من سأل الله تعالى الشهادة بصدق بلّغه الله منازل الشهداء وإن مات على فراشه

16 - รายงานจากสะฮ์ล บินหุนัยฟ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดขอการตายชะฮีดจากอัลลอฮ์ตะอาลาด้วยความจริงใจ อัลลอฮ์จะทรงให้เขาบรรลุถึงตำแหน่งของบรรดาผู้ตายชะฮีด แม้ว่าเขาจะเสียชีวิตบนที่นอนของเขาก็ตาม» รายงานโดยนักบันทึกหะดีษทั้งห้า ยกเว้นอัลบุคอรี

من أنفق نفقة في سبيل الله تعالى كتبت له بسبعمائة ضعف

17 - รายงานจากคุร็อยม์ บินฟาติก กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดบริจาคทรัพย์ในหนทางของอัลลอฮ์ตะอาลา (ผลบุญของมัน) จะถูกบันทึกให้แก่เขาเจ็ดร้อยเท่า» รายงานโดยอัตติรมิซี โดยท่านระบุว่าเป็นหะดีษหะซัน และอันนะสาอี

لا تفعل فإن مقام أحدكم في سبيل الله أفضل من صلاته في بيته سبعين عاماً ، ألا تحبون أن يغفر الله لكم ويدخلكم الجنة؟ أُغْزُوا في سبيل الله ، من قاتل في سبيل الله فواق ناقة وجبت له الجنة

18 - รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ชายคนหนึ่งจากบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้เดินผ่านหุบเขาแห่งหนึ่งซึ่งมีตาน้ำเล็ก ๆ ที่มีน้ำจืด เขารู้สึกชื่นชอบมัน จึงกล่าวว่า “หากฉันปลีกตัวออกจากผู้คนแล้วมาพำนักอยู่ในหุบเขานี้ก็คงดี” แล้วเขาได้เล่าเรื่องนั้นแก่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านจึงกล่าวว่า «อย่าทำเช่นนั้น เพราะแท้จริงการยืนหยัดของคนหนึ่งในหมู่พวกท่านในหนทางของอัลลอฮ์นั้น ประเสริฐกว่าการละหมาดของเขาในบ้านของเขาเป็นเวลาเจ็ดสิบปี พวกท่านไม่ปรารถนาหรือที่อัลลอฮ์จะทรงอภัยให้แก่พวกท่าน และให้พวกท่านได้เข้าสวรรค์? จงออกสู้รบในหนทางของอัลลอฮ์เถิด ผู้ใดต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์เพียงชั่วระยะเวลาระหว่างการรีดนมอูฐสองครั้ง สวรรค์ก็เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเขาแล้ว» รายงานโดยอัตติรมิซี

อุยัยนะฮ์ (عيينة) : ตาน้ำเล็ก ๆ ที่มีน้ำไหลรินออกมา

لِلشَّهيدُ عندَ اللهِ ستُ خصالٍ يغفرُ لهُ في أوَّلِ دُفعةٍ ويُرى مقعدهُ من الجنَّةِ ويجارُ من عذابِ القبرِ ويأمنُ من الفزعِ الأكبرِ ويوضعُ على رأسهِ تاجُ الوقارِ الياقُوتةُ منها خيرٌ من الدُّنيا وما فيها ويزوَّجُ اثنتينِ وسبعينَ زوجةً من الحورِ العينِ ويشفَّعُ في سبعينَ من أقربائهِ

19 - รายงานจากอัลมิกดาม บินมะอ์ดีกะริบ กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ตายชะฮีดนั้น ณ อัลลอฮ์ เขาจะได้รับคุณลักษณะหกประการ คือ เขาจะได้รับการอภัยโทษตั้งแต่เลือดหยดแรกที่พุ่งออกมา เขาจะได้เห็นที่พำนักของเขาในสวรรค์ เขาจะได้รับการคุ้มครองจากการลงโทษในหลุมศพ เขาจะปลอดภัยจากความหวาดผวาอันยิ่งใหญ่ (ในวันกิยามะฮ์) บนศีรษะของเขาจะถูกสวมมงกุฎแห่งเกียรติยศ ซึ่งทับทิมเพียงเม็ดเดียวของมันประเสริฐกว่าโลกนี้และสิ่งที่อยู่ในนั้น เขาจะได้แต่งงานกับภรรยาจากหมู่หูรุลอีนเจ็ดสิบสองนาง และเขาจะได้ให้การชะฟาอะฮ์ (ช่วยเหลือ) แก่ญาติพี่น้องของเขาเจ็ดสิบคน» รายงานโดยอัตติรมิซีและอิบนุมาญะฮ์

من لقيَ اللهَ بغيرِ أثرٍ من جهادٍ لقيَ اللهَ وفيهِ ثُلمةٌ

20 - รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดได้พบอัลลอฮ์โดยไม่มีร่องรอยใด ๆ ของการญิฮาด เขาจะพบอัลลอฮ์ในสภาพที่มีความบกพร่องอยู่ในตัวเขา» รายงานโดยอัตติรมิซีและอิบนุมาญะฮ์

من طلب الشهادة صادقاً أعطيها ولو لم تصبه

21 – รายงานจากอะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดแสวงหาการตายชะฮีดอย่างสัจจริง เขาจะได้รับผลบุญของมัน แม้ว่ามันจะไม่ประสบแก่เขาก็ตาม» รายงานโดยมุสลิม

مَنْ رَابَطَ لَيْلَةً في سَبيلِ اللهِ سُبْحَانَهُ، كَانَتْ كَألفِ لَيْلَةٍ، صِيَامَها وَقِيَامَها

22 – รายงานจากอุษมาน บิน อัฟฟาน (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «ผู้ใดเฝ้าประจำการ (ริบาฏ) หนึ่งคืนในหนทางของอัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์ ก็เสมือนกับหนึ่งพันคืนที่เขาถือศีลอดในยามกลางวันและยืนละหมาดในยามค่ำคืน» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์

غَزْوَةٌ في البَحْرِ مِثْلِ عَشْرِ غَزَوَاتٍ في البَرِّ. والَّذي يَسْدَرُ في البَحْرِ، كَالْمُتَشَحِّطِ في دَمِهِ، في سَبِيلِ اللهِ سُبْحَانَهُ

23 – รายงานจากอบูดัรดาอ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «การออกสู้รบหนึ่งครั้งทางทะเลเท่ากับการออกสู้รบสิบครั้งทางบก และผู้ที่เกิดอาการเมาคลื่นในทะเลก็เสมือนผู้ที่จมกองเลือดของตนเองในหนทางของอัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์

"ยัสดุรุ" หมายถึง เอนเอียง โคลงเคลง และถูกเรือโยกไปมา

ในหะดีษนี้มีการบ่งชี้ถึงการสู้รบทางทะเล และเป็นการกระตุ้นให้ประชาชาติตระหนักถึงความจำเป็นในการเอาใจใส่ปกป้องชายฝั่งและเสริมสร้างกองเรือให้แข็งแกร่ง ส่วนการสู้รบทางอากาศก็เทียบเคียงได้กับการสู้รบทางทะเล ดังนั้นอัลลอฮ์จะทรงเพิ่มพูนผลบุญแก่นักรบทางอากาศในหนทางของพระองค์หลายเท่าทวีคูณ

يَا جَابِرُ! أَلاَ أُخْبِرُكَ مَا قَالَ اللهُ عزَّ وجَلَّ لأَبِيكَ ؟

مَا كَلَّمَ اللهُ أَحَداً إِلاَ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ , وَكَلَّمَ أَبَاكَ كِفَاحاً , فَقَالَ : يَا عَبْدِي! تَمَنَّ عَلَىَّ أُعْطِكَ , قَالَ : يَا رَبِّ! تُحْيِيني فَأُقْتَلُ فِيكَ ثَانِيةً , قَالَ : إِنَّهُ سَبَقَ مِنِّي (أَنَّهُمْ إِلَيْها لا يَرْجَعُونَ) قَالَ: يَا رَبِّ! فأبْلِغْ مَنْ وِرائي , فأنْزلَ اللهِ عزَّ وَجَلَّ هَذهِ الآيَةَ : (وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذيْنَ قُتِلُوا في سَبيلِ اللهِ أَمْوَاتاً .. الآيَةَ كُلَّها)

24 – รายงานจากญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า เมื่ออับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน หะรอม ถูกสังหารในวันสงครามอุหุด ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «โอ้ญาบิรเอ๋ย ฉันจะบอกท่านไหมว่าอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งได้ตรัสอะไรแก่บิดาของท่าน?» ข้าพเจ้าตอบว่า "ได้โปรดบอกด้วย" ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮ์ไม่เคยตรัสกับผู้ใดเลยนอกจากจากเบื้องหลังม่านกั้น แต่พระองค์ได้ตรัสกับบิดาของท่านโดยเผชิญหน้ากัน พระองค์ตรัสว่า "โอ้บ่าวของข้า จงปรารถนาสิ่งใดจากข้าเถิด แล้วข้าจะให้แก่เจ้า" เขากล่าวว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ โปรดให้ข้าพระองค์มีชีวิตอีกครั้ง เพื่อข้าพระองค์จะได้ถูกสังหารในหนทางของพระองค์เป็นครั้งที่สอง" พระองค์ตรัสว่า "แท้จริงได้มีการกำหนดจากข้าไว้ก่อนแล้วว่า พวกเขาจะไม่กลับไปสู่โลกนี้อีก" เขากล่าวว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ถ้าเช่นนั้นโปรดแจ้งข่าวนี้แก่ผู้ที่อยู่เบื้องหลังข้าพระองค์ด้วยเถิด" แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งก็ทรงประทานอายะฮ์นี้ลงมาว่า «และเจ้าจงอย่าคิดว่าบรรดาผู้ที่ถูกสังหารในหนทางของอัลลอฮ์นั้นตายแล้ว…» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:169) จนจบอายะฮ์» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์

لأَنْ أُشَيِّعَ مُجَاهِداً في سَبِيلِ اللهِ فَأَكُفَّهُ عَلَى رَحْلِهِ ، غَدْوَةً أَوْ رَوْحَةً ، أَحَبُّ إِليَّ مِنَ الْدُّنْيَا وَمَا فِيْهَا

25 – รายงานจากสะฮ์ล บิน อะนัส จากบิดาของเขา จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «การที่ฉันได้ไปส่งนักรบผู้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และช่วยเหลือเขาขึ้นพาหนะของเขา ไม่ว่าในยามเช้าหรือยามเย็น เป็นที่รักยิ่งแก่ฉันมากกว่าโลกนี้และสิ่งที่อยู่ในนั้น» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์

"ฟะอักฟุฟะฮู อะลา เราะห์ลิฮี" หมายถึง ฉันช่วยเหลือเขาขึ้นพาหนะ ส่วน "ฆ็อดวะฮ์" หมายถึง ยามเช้า และ "เราวะฮ์" หมายถึง ยามเย็น

وفد الله ثلاثة : الغازي والحاج والمعتمر

26 – รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «คณะผู้มาเยือนของอัลลอฮ์มีสามจำพวก คือ นักรบ ผู้ประกอบพิธีหัจญ์ และผู้ประกอบพิธีอุมเราะฮ์» รายงานโดยมุสลิม

يشفع الشهيد في سبعين من أهل بيته

27 – รายงานจากอบูดัรดาอ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ตายชะฮีดจะให้การชะฟาอะฮ์ (ช่วยเหลือ) แก่คนในครอบครัวของเขาเจ็ดสิบคน» รายงานโดยอบูดาวูด

إذا تبايعتم بالعينة وأخذتم أذناب البقر ، ورضيتم بالزرع ، وتركتم الجهاد ، سلط الله عليكم ذلاًّ لا ينزعه حتى ترجعوا إلى دينكم

28 – รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อพวกท่านทำการซื้อขายแบบอีนะฮ์ ยึดหางวัว พึงพอใจกับการเพาะปลูก และละทิ้งการญิฮาด อัลลอฮ์จะทรงให้ความต่ำต้อยครอบงำพวกท่าน ซึ่งพระองค์จะไม่ทรงถอดถอนมันออกไป จนกว่าพวกท่านจะกลับไปสู่ศาสนาของพวกท่าน» รายงานโดยอะห์มัดและอบูดาวูด และอัลหากิมระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีห์

29 – รายงานจากอะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านได้ออกเดินทางจนไปถึงบัดร์ก่อนพวกมุชริกีน แล้วพวกมุชริกีนก็มาถึง ท่านเราะซูล ﷺ จึงกล่าวว่า «พวกท่านจงลุกขึ้น…

إلى جنة عرضها السماوات والأرض

ما يحملك على قولك بخ بخ

فإنك من أهلها

…สู่สวรรค์ซึ่งความกว้างของมันเท่ากับชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน» อุมัยร์ บิน อัลหุมาม กล่าวว่า "บัค บัค (ยอดเยี่ยมจริง ๆ)" ท่านเราะซูล ﷺ จึงกล่าวว่า «อะไรทำให้ท่านกล่าวว่า บัค บัค?» เขาตอบว่า "ไม่มีอะไรเลย ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ นอกจากความหวังว่าฉันจะได้เป็นหนึ่งในชาวสวรรค์นั้น" ท่านกล่าวว่า «แท้จริงท่านเป็นหนึ่งในชาวสวรรค์นั้น» แล้วเขาก็หยิบอินทผลัมจำนวนหนึ่งออกมาจากกระบอกใส่ลูกธนูของเขาและเริ่มกินมัน จากนั้นเขากล่าวว่า "หากฉันมีชีวิตอยู่จนกินอินทผลัมเหล่านี้หมด แน่นอนว่านั่นเป็นชีวิตที่ยาวนานเหลือเกิน" แล้วเขาก็โยนอินทผลัมที่มีอยู่กับเขาทิ้งไป จากนั้นเขาก็ต่อสู้จนกระทั่งถูกสังหาร (บันทึกโดยมุสลิม)

وَأَنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلْقُوا۟ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى ٱلتَّهْلُكَةِ

30 – รายงานจากอบูอิมรอน เขากล่าวว่า: พวกเราอยู่ที่เมืองของชาวโรมัน แล้วพวกเขาก็นำแถวทหารขนาดใหญ่ของชาวโรมันออกมาเผชิญหน้ากับพวกเรา ฝ่ายมุสลิมจึงออกไปเผชิญหน้ากับพวกเขาด้วยจำนวนเท่ากันหรือมากกว่า ผู้ปกครองชาวอียิปต์ในขณะนั้นคือ อุกบะฮ์ บิน อามิร และผู้บัญชาการกองทัพคือ ฟะฎอละฮ์ บิน อุบัยด์ มีชายคนหนึ่งจากฝ่ายมุสลิมบุกเข้าโจมตีแถวของชาวโรมันจนกระทั่งเข้าไปอยู่ท่ามกลางพวกเขา ผู้คนจึงร้องขึ้นว่า "ซุบหานัลลอฮ์! เขาโยนตัวเองไปสู่ความพินาศด้วยมือของเขาเอง" อบูอัยยูบ อัลอันศอรีย์ (ร.ฎ.) จึงลุกขึ้นกล่าวว่า "โอ้ผู้คนทั้งหลาย พวกท่านตีความอายะฮ์นี้ไปในทำนองนี้ แต่แท้จริงอายะฮ์นี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับพวกเรา ชาวอันศอร เมื่ออัลลอฮ์ทรงทำให้อิสลามมีเกียรติและผู้ช่วยเหลือของอิสลามมีมากขึ้น บางคนในหมู่พวกเราได้กล่าวกับอีกบางคนอย่างลับ ๆ โดยไม่ให้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ รู้ว่า 'ทรัพย์สินของเราได้สูญเสียไปแล้ว และอัลลอฮ์ก็ได้ทรงทำให้อิสลามมีเกียรติและผู้ช่วยเหลือของมันก็มีมากแล้ว หากเราอยู่ดูแลทรัพย์สินของเราและฟื้นฟูสิ่งที่สูญเสียไปก็คงจะดี' อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จึงประทานแก่นบีของพระองค์ ﷺ เพื่อตอบโต้สิ่งที่พวกเราได้กล่าวไว้ว่า «และพวกเจ้าจงบริจาคในหนทางของอัลลอฮ์ และอย่าโยนตัวของพวกเจ้าเองด้วยมือของพวกเจ้าไปสู่ความพินาศ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:195) ดังนั้นความพินาศก็คือการอยู่กับทรัพย์สินและการฟื้นฟูมัน และการละทิ้งการออกสู้รบ" อบูอัยยูบยังคงออกไปในหนทางของอัลลอฮ์ตลอดมา จนกระทั่งท่านถูกฝังอยู่ในแผ่นดินของชาวโรมัน (บันทึกโดยอัตติรมิซีย์)

พี่น้องของฉัน จงสังเกตเถิดว่า อบูอัยยูบในขณะที่กล่าวคำนี้ ท่านอยู่ในวัยชรามากแล้ว ผ่านพ้นวัยหนุ่มและวัยกลางคนไปแล้ว แต่ถึงกระนั้น หัวใจ จิตวิญญาณ และอีมานของท่าน ก็ยังเป็นแบบอย่างของความเป็นหนุ่มที่แข็งแกร่ง ด้วยการสนับสนุนของอัลลอฮ์และเกียรติแห่งอิสลาม

من مات ولم يغز ، ولم يحدث به نفسه ، مات على شعبة من النفاق

31 – และรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «ผู้ใดตายไปโดยที่ไม่เคยออกสู้รบ และไม่เคยมีความคิดในใจที่จะออกสู้รบ เขาได้ตายไปบนส่วนหนึ่งของการกลับกลอก (นิฟาก)» (บันทึกโดยมุสลิมและอบูดาวูด) และหะดีษในทำนองเดียวกันนี้ยังมีอีกมาก

เช่นเดียวกัน รายละเอียดของบทบัญญัติว่าด้วยการสู้รบนั้นมีมากเกินกว่าที่หนังสือเล่มใหญ่เล่มหนึ่งจะครอบคลุมได้ทั้งหมด เราขอแนะนำหนังสือ "อัลอิบเราะฮ์ ฟีมา วะเราะดะ อะนิลลาฮิ วะเราะซูลิฮี ฟิลฆอซวี วัลญิฮาดิ วัลฮิจญ์เราะฮ์" (บทเรียนจากสิ่งที่มีมาจากอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ว่าด้วยการออกศึก การญิฮาด และการอพยพ) ของอัสซัยยิด ฮะซัน ศิดดีก ข่าน ซึ่งเป็นหนังสือเฉพาะเรื่องนี้ และหนังสือ "มะชาริอุลอัชวาก อิลา มะศอริอิลอุชชาก วะมุษีรุลฆอรอม อิลา ดาริสสลาม" และสิ่งที่มีอยู่ในตำราหะดีษทั้งหลายในหมวดว่าด้วยญิฮาด ท่านจะได้พบสิ่งที่ดีงามเป็นจำนวนมาก

หุก่มของการญิฮาดตามทัศนะของนักนิติศาสตร์แห่งอุมมะฮ์

มีอายะฮ์อันทรงเกียรติเกี่ยวกับความประเสริฐของญิฮาดผ่านท่านมาแล้ว และข้าพเจ้าประสงค์จะนำเสนอแก่ท่านบางส่วนจากสิ่งที่นักนิติศาสตร์ของมัซฮับต่าง ๆ ได้กล่าวไว้ แม้แต่นักวิชาการรุ่นหลังในหมู่พวกเขา เกี่ยวกับบทบัญญัติว่าด้วยญิฮาดและความจำเป็นในการเตรียมพร้อม เพื่อท่านจะได้รู้ว่าประชาชาติอิสลามได้ละเลยบทบัญญัติแห่งศาสนาของตนในประเด็นญิฮาดไปถึงขั้นใด ทั้งที่เป็นมติเอกฉันท์ของมุสลิมในทุกยุคทุกสมัย ดังนั้นจงฟังเถิด:

1 - ผู้แต่งหนังสือ (มัจญ์มะอุลอันฮุร ฟี ชัรห์ มุลตะเกาะอัลอับหุร) กล่าวขณะสรุปบทบัญญัติว่าด้วยญิฮาดในมัซฮับหะนะฟีย์ว่า: «ญิฮาดในทางภาษาคือการทุ่มเทสิ่งที่อยู่ในความสามารถ ทั้งด้วยคำพูดและการกระทำ ส่วนในทางศาสนบัญญัติคือการสู้รบกับพวกกาฟิรและสิ่งที่คล้ายคลึงกัน เช่น การโจมตีพวกเขา การยึดทรัพย์สินของพวกเขา การทำลายสถานที่บูชาของพวกเขา และการทุบทำลายรูปเคารพของพวกเขา ความหมายที่ต้องการคือการทุ่มเทความพยายามในการเสริมความเข้มแข็งให้แก่ศาสนา เช่น การสู้รบกับพวกหัรบีย์ พวกซิมมีย์เมื่อพวกเขาละเมิดสัญญา พวกที่ตกศาสนา (มุรตัด) ซึ่งเป็นกาฟิรที่เลวร้ายที่สุดเนื่องจากการละทิ้งหลังจากที่ได้ยอมรับแล้ว และพวกกบฏ (บุฆอฮ์)

การเริ่มต้นจากฝ่ายเราเป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ หมายความว่า จำเป็นแก่เราที่จะต้องเริ่มสู้รบกับพวกเขาหลังจากที่การเชิญชวน (ดะอ์วะฮ์) ได้ไปถึงพวกเขาแล้ว แม้ว่าพวกเขาจะไม่ได้สู้รบกับเราก็ตาม ดังนั้นจึงวาญิบแก่อิหม่ามที่จะต้องส่งกองกำลังไปยังดินแดนสงคราม (ดารุลหัรบ์) ปีละครั้งหรือสองครั้ง และวาญิบแก่ประชาชนที่จะต้องช่วยเหลือเขา เมื่อบางส่วนได้ปฏิบัติแล้ว ก็ตกไปจากคนที่เหลือ แต่หากความพอเพียงยังไม่เกิดขึ้นด้วยคนบางส่วนนั้น ก็วาญิบแก่ผู้ที่อยู่ใกล้ที่สุดและใกล้รองลงมาตามลำดับ และหากความพอเพียงจะไม่เกิดขึ้นนอกจากด้วยผู้คนทั้งหมด เมื่อนั้นก็กลายเป็นฟัรฎูอัยน์เช่นเดียวกับการละหมาด

فَٱقْتُلُوا۟ ٱلْمُشْرِكِينَ

الجهاد ماض إلي يوم القيامة

ส่วนหลักฐานความเป็นฟัรฎูนั้น คือพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา “ดังนั้นพวกเจ้าจงสู้รบกับพวกมุชริกีน” (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:5) และคำกล่าวของท่านนบี ﷺ “ญิฮาดนั้นดำเนินไปจนถึงวันกิยามะฮ์” หากทุกคนละทิ้งก็มีบาปกันทั้งหมด... จนกระทั่งเขากล่าวว่า: หากศัตรูยึดครองเมืองหนึ่งจากดินแดนอิสลาม หรือบริเวณหนึ่งจากเขตแดนของมัน ญิฮาดก็เป็นฟัรฎูอัยน์ สตรีและทาสออกไปได้โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากสามีและนาย ในทำนองเดียวกัน บุตรออกไปได้โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากบิดามารดา และลูกหนี้ออกไปได้โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหนี้»

และในหนังสืออัล-บะห์รฺ ระบุว่า: «สตรีมุสลิมคนหนึ่งถูกจับเป็นเชลยในดินแดนตะวันออก ก็วาญิบแก่ชาวตะวันตกที่จะต้องช่วยปลดปล่อยนาง ตราบใดที่นางยังไม่ถูกนำเข้าไปในป้อมปราการและที่มั่นของพวกเขา»

2 - ผู้แต่งหนังสือ (บุลฆอตุสสาลิก ลิอักร็อบิลมะสาลิก) ในมัซฮับอิหม่ามมาลิก กล่าวว่า: «ญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์เพื่อเชิดชูพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ในทุกปีนั้นเป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ เมื่อบางส่วนได้ปฏิบัติแล้วก็ตกไปจากคนที่เหลือ และจะกลายเป็นข้อบังคับเฉพาะตัว (หมายถึง กลายเป็นฟัรฎูอัยน์เช่นเดียวกับการละหมาดและการถือศีลอด) ด้วยการที่อิหม่ามกำหนดตัว และด้วยการที่ศัตรูบุกโจมตีถิ่นของชนกลุ่มหนึ่ง ก็จะเป็นข้อบังคับเฉพาะตัวแก่พวกเขา และแก่ผู้ที่อยู่ใกล้พวกเขาหากพวกเขาไม่สามารถต้านทานได้ และในสภาพนี้เป็นข้อบังคับเฉพาะตัวแก่สตรีและทาสด้วย แม้ว่าผู้ปกครอง (วะลีย์) สามี และนายจะห้ามพวกเขาก็ตาม รวมถึงเจ้าหนี้ หากเขาเป็นลูกหนี้ และเป็นข้อบังคับเฉพาะตัวเช่นกันด้วยการบนบาน (นะซัร) ส่วนบิดามารดามีสิทธิ์ห้ามได้เฉพาะในกรณีฟัรฎูกิฟายะฮ์เท่านั้น และการไถ่ตัวเชลยจากพวกหัรบีย์เป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ หากเขาไม่มีทรัพย์สินที่จะใช้ไถ่ตัวเองได้ แม้ว่าจะต้องใช้ทรัพย์สินทั้งหมดของมุสลิมก็ตาม»

3 - และในตัวบทอัล-มินฮาจญ์ ของอิหม่ามอัน-นะวะวีย์ อัช-ชาฟิอีย์: «ญิฮาดในสมัยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ และมีทัศนะหนึ่งว่าเป็นฟัรฎูอัยน์ ส่วนหลังจากสมัยของท่านนั้น พวกกาฟิรมีสองสภาพ:

ประการแรก – พวกเขา (ศัตรู) อยู่ในดินแดนของพวกเขาเอง กรณีนี้ (ญิฮาด) เป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ เมื่อมุสลิมจำนวนที่เพียงพอได้ปฏิบัติแล้ว ความผิด (บาป) ก็ตกไปจากคนที่เหลือ

ประการที่สอง – พวกเขาบุกเข้ามาในเมืองหนึ่งของเรา ชาวเมืองนั้นจำเป็นต้องต่อต้านขับไล่ด้วยทุกวิธีที่ทำได้ และหากสามารถเตรียมพร้อมเพื่อการสู้รบได้ ก็จำเป็นต้องทำเท่าที่ทำได้ แม้แต่คนยากจน บุตร ลูกหนี้ และทาส โดยไม่ต้องขออนุญาต)

4 - ในหนังสือ (อัล-มุฆนี) ของอิบนุกุดามะฮ์ อัล-ฮัมบะลี กล่าวว่า: (ประเด็น – ญิฮาดเป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์ เมื่อมีกลุ่มหนึ่งปฏิบัติแล้ว ก็ตกไปจากคนที่เหลือ และจะกลายเป็นหน้าที่เฉพาะตัว (ฟัรฎูอัยน์) ในสามกรณี คือ

ก. เมื่อสองกองทัพปะทะกันและแถวทั้งสองฝ่ายเผชิญหน้ากัน เป็นที่ต้องห้ามสำหรับผู้ที่อยู่ในที่นั้นที่จะถอยหนี และจำเป็นแก่เขาที่จะต้องยืนหยัดอยู่

ข. เมื่อพวกกาฟิรบุกเข้ามาในเมืองใด จำเป็นเฉพาะตัวแก่ชาวเมืองนั้นที่จะต้องต่อสู้และขับไล่พวกเขา

ค. เมื่ออิมาม (ผู้นำ) เรียกระดมคนกลุ่มใด ก็จำเป็นแก่พวกเขาที่จะต้องออกไปพร้อมกับเขา

และอย่างน้อยที่สุดที่ต้องปฏิบัติคือปีละหนึ่งครั้ง

อบูอับดิลลาฮ์ (หมายถึงอิมามอิบนุฮัมบัล) กล่าวว่า: ฉันไม่รู้จักการงานใดหลังจากการงานที่เป็นฟัรฎูที่ประเสริฐกว่าญิฮาด และการออกศึกทางทะเลประเสริฐกว่าการออกศึกทางบก

نام رسول الله ﷺ ثم استيقظ وهو يضحك

ناس من أمتي عرضوا علي غزاة في سبيل الله ، يركبون ثبج هذا البحر ملوكاً علي الأسرة أو مثل الملوك علي الأسرة

อะนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) กล่าวว่า: «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ นอนหลับ แล้วท่านก็ตื่นขึ้นมาพร้อมกับหัวเราะ» อุมมุฮะรอม (ร.ฎ.) กล่าวว่า: ฉันจึงถามว่า อะไรทำให้ท่านหัวเราะ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์? ท่านตอบว่า: «มีผู้คนจากประชาชาติของฉันถูกนำมาแสดงแก่ฉัน เป็นนักรบในหนทางของอัลลอฮ์ พวกเขาขี่ (เรือ) อยู่กลางทะเลนี้ ประหนึ่งกษัตริย์บนบัลลังก์ หรือเหมือนกษัตริย์บนบัลลังก์» (มุตตะฟะกุน อะลัยฮ์) และส่วนที่เหลือของหะดีษคือ อุมมุฮะรอมได้ขอให้ท่านนบี ﷺ วิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้นางได้เป็นหนึ่งในบรรดาคนเหล่านั้น ท่านจึงขอดุอาอ์ให้แก่นาง แล้วนางก็มีอายุยืนยาวจนได้ลงเรือไปในกองเรือของมุสลิมที่พิชิตเกาะไซปรัส และนางได้เสียชีวิตที่นั่นและถูกฝังไว้ที่นั่น และที่นั่นมีมัสยิดและสุสานที่ตั้งชื่อตามนาง ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาและทรงพอพระทัยต่อนาง)

ٱنفِرُوا۟ خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَـٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ

5 - และในหนังสือ (อัล-มุหัลลา) ของอิบนุฮัซม์ อัซ-ซอฮิรี กล่าวว่า: (ประเด็น – ญิฮาดเป็นฟัรฎูเหนือบรรดามุสลิม เมื่อมีผู้ปฏิบัติมันซึ่งสามารถขับไล่ศัตรู บุกโจมตีพวกเขาถึงใจกลางบ้านเมืองของพวกเขา และปกป้องชายแดนของมุสลิมได้แล้ว ความเป็นฟัรฎูก็ตกไปจากคนที่เหลือ หากไม่เช่นนั้นก็ไม่ตกไป อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า: «พวกเจ้าจงออกไปเถิด ทั้งในสภาพที่เบาและหนัก และจงต่อสู้ด้วยทรัพย์สินของพวกเจ้าและชีวิตของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:41) และไม่อนุญาต (ให้ออกไปญิฮาด) เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากบิดามารดา ยกเว้นในกรณีที่ศัตรูบุกเข้ามาโจมตีมุสลิมกลุ่มหนึ่ง ก็เป็นฟัรฎูแก่ทุกคนที่สามารถช่วยเหลือพวกเขาได้ ที่จะต้องมุ่งไปหาพวกเขาเพื่อช่วยเหลือ ไม่ว่าบิดามารดาจะอนุญาตหรือไม่ก็ตาม เว้นแต่ว่าบิดามารดาทั้งสองหรือคนใดคนหนึ่งจะถูกทอดทิ้งให้ลำบากหลังจากที่เขาจากไป ดังนั้นจึงไม่อนุญาตให้เขาละทิ้งผู้ที่จะต้องลำบากจากทั้งสองคนนั้น)

6- อัชเชากานีย์กล่าวไว้ในหนังสือ (อัสซัยลุลญัรรอร) ว่า: (หลักฐานที่ปรากฏเกี่ยวกับความเป็นฟัรฎูของการญิฮาด ทั้งจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ มีมากเกินกว่าจะบันทึกไว้ ณ ที่นี้ได้ แต่สิ่งนั้นไม่เป็นวาญิบนอกจากในลักษณะฟัรฎูกิฟายะฮ์ เมื่อมีบางส่วนลุกขึ้นปฏิบัติ หน้าที่นั้นก็ตกไปจากคนที่เหลือ และก่อนที่จะมีบางส่วนลุกขึ้นปฏิบัติ มันเป็นฟัรฎูอัยน์แก่มุกัลลัฟทุกคน ในทำนองเดียวกัน ผู้ที่อิมามระดมให้ออกไปก็จำเป็นต้องออกไป และหน้าที่นั้นกลายเป็นฟัรฎูอัยน์สำหรับเขา)

ท่านจะเห็นได้จากทั้งหมดนี้ว่า บรรดาผู้รู้ ทั้งผู้ทำการอิจญ์ติฮาดและผู้ตักลีด ทั้งชาวสะลัฟและชาวเคาะลัฟ ต่างเห็นพ้องเป็นเอกฉันท์ว่า การญิฮาดเป็นฟัรฎูกิฟายะฮ์แก่ประชาชาติอิสลามเพื่อเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ และเป็นฟัรฎูอัยน์เพื่อปกป้องการรุกรานของพวกกาฟิรที่มีต่อประชาชาติ

บรรดามุสลิมในปัจจุบัน ดังที่ท่านทั้งหลายทราบดี ตกอยู่ในความต่ำต้อยต่อผู้อื่น ถูกปกครองโดยพวกกาฟิร แผ่นดินของพวกเขาถูกเหยียบย่ำ สิ่งต้องห้ามอันศักดิ์สิทธิ์ของพวกเขาถูกละเมิด ศัตรูของพวกเขาเข้ามาควบคุมกิจการต่าง ๆ ของพวกเขา และสัญลักษณ์แห่งศาสนาของพวกเขาถูกระงับในบ้านเมืองของพวกเขาเอง ยิ่งไปกว่านั้นยังไร้ความสามารถในการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ของพวกเขา ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ระดับฟัรฎูอัยน์ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ที่มุสลิมทุกคนจะต้องเตรียมพร้อม และตั้งเจตนาไว้ในใจที่จะญิฮาด และเตรียมกำลังเพื่อการนั้น จนกว่าโอกาสจะมาถึง และอัลลอฮ์จะทรงให้กิจการหนึ่งซึ่งจะต้องเกิดขึ้นนั้นได้สำเร็จลุล่วง

และเพื่อความสมบูรณ์ของการศึกษานี้ ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่ท่านว่า บรรดามุสลิมไม่ว่าในยุคสมัยใดของพวกเขา ก่อนยุคมืดมิดนี้ซึ่งความหาญกล้าและความหวงแหนของพวกเขาได้ตายลง ไม่เคยละทิ้งการญิฮาดและไม่เคยละเลยมันเลย แม้แต่บรรดาผู้รู้ของพวกเขา นักตะเศาวุฟ ผู้ประกอบอาชีพต่าง ๆ และคนอื่น ๆ ทั้งหมดล้วนอยู่ในสภาพเตรียมพร้อม อับดุลลอฮ์ อิบนุลมุบาร็อก นักนิติศาสตร์ผู้สมถะ อาสาไปญิฮาดเกือบตลอดเวลาของท่าน อับดุลวาฮิด อิบนุซัยด์ นักตะเศาวุฟผู้สมถะก็เช่นเดียวกัน และชะกีก อัลบัลคีย์ เชคของนักตะเศาวุฟในสมัยของท่าน ได้พาตนเองและลูกศิษย์ของท่านออกไปญิฮาด

อัลบัดร์ อัลอัยนีย์ ผู้อธิบายเศาะฮีหฺอัลบุคอรีย์ นักนิติศาสตร์และนักหะดีษ ออกสู้รบปีหนึ่ง สอนวิชาความรู้ปีหนึ่ง และไปทำฮัจญ์ปีหนึ่ง ท่านกอฎีอะสัด อิบนุลฟุรอต อัลมาลิกีย์ เป็นผู้บัญชาการกองทัพเรือในสมัยของท่าน และท่านอิมามอัชชาฟิอีย์ยิงธนูสิบดอกโดยไม่พลาดเป้าเลย เช่นนี้แหละคือบรรดาสะลัฟ ขอความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกเขา แล้วเราอยู่ห่างไกลจากประวัติศาสตร์นี้เพียงใด?

เหตุใดมุสลิมจึงต่อสู้?

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ

ได้มีช่วงเวลาหนึ่งผ่านมาแก่ผู้คน ที่พวกเขาตำหนิอิสลามในเรื่องการกำหนดให้ญิฮาดเป็นฟัรฎูและการอนุญาตให้ทำญิฮาด จนกระทั่งอายะฮ์อันทรงเกียรติได้ปรากฏเป็นจริงขึ้น: «เราจะให้พวกเขาเห็นสัญญาณต่าง ๆ ของเราในขอบฟ้าทั้งหลายและในตัวของพวกเขาเอง จนกระทั่งเป็นที่ประจักษ์แก่พวกเขาว่ามันคือสัจธรรม» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:53) บัดนี้พวกเขาก็ยอมรับว่า การเตรียมพร้อมคือหนทางที่มั่นคงที่สุดสู่สันติภาพ อัลลอฮ์ทรงกำหนดให้การญิฮาดเป็นฟัรฎูแก่บรรดามุสลิม มิใช่ในฐานะเครื่องมือของการรุกราน และมิใช่สื่อเพื่อความทะเยอทะยานส่วนตัว แต่เป็นหลักประกันแห่งสันติภาพ และเป็นเครื่องมือเพื่อสาสน์อันยิ่งใหญ่ที่บรรดามุสลิมแบกรับภาระไว้ นั่นคือสาสน์แห่งการชี้นำมนุษย์สู่สัจธรรมและความยุติธรรม และหาก...

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ

อิสลามนั้น ในขณะที่ได้บัญญัติการสู้รบไว้ ก็ได้ยกย่องสันติภาพด้วยเช่นกัน ดังที่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะวะตะอาลา ตรัสว่า «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปสู่การประนีประนอม เจ้าก็จงโน้มเอียงไปสู่การนั้นด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์เถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61)

มุสลิมออกไปสู้รบโดยในใจมีเพียงสิ่งเดียว คือการต่อสู้ญิฮาดเพื่อให้พระดำรัสของอัลลอฮ์สูงส่งที่สุด และศาสนาของเขาได้กำหนดแก่เขาว่า เป้าหมายนี้ต้องไม่มีเป้าหมายอื่นใดปะปน ดังนั้น ความรักในยศศักดิ์เป็นสิ่งต้องห้าม (หะรอม) สำหรับเขา ความรักในการโอ้อวดให้เป็นที่ปรากฏเป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเขา ความรักในทรัพย์สินเป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเขา การยักยอกทรัพย์เชลยศึก (ฆะนีมะฮ์) เป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเขา และการมุ่งเอาชนะโดยปราศจากความชอบธรรมก็เป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเขา ส่วนสิ่งที่อนุมัติ (หะลาล) มีเพียงประการเดียว คือการอุทิศเลือดเนื้อและชีวิตของเขาเพื่อพลีให้แก่อะกีดะฮ์ของเขา และเพื่อนำทางแก่มนุษย์ทั้งหลาย

بعثنا رسول الله ﷺ في سرية ، فلما بلغنا المغار استحثثت فرسي فسبقت أصحابي ، فتلقاني أهل الحي بالرنين ، فقلت لهم : قولوا لا إله إلا الله تحرزوا ، فقالوها ، فلامني أصحابي وقالوا : حرمتنا الغنيمة ، فلما قدمنا علي رسول الله ﷺ أخبروه بالذي صنعت ، فدعاني فحسن لي ما صنعت ثم قال لي : (ألا إن الله تعالي قد كتب لك بكل إنسان كذا وكذا من الأجر) ، وقال : (أما إني سأكتب لك بالوصاية بعدي) ، ففعل وختم عليه ودفعه إلي

จากอัล-หาริษ บุตรมุสลิม บุตรอัล-หาริษ จากบิดาของเขา กล่าวว่า: «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ส่งพวกเราออกไปในกองทหารหน่วยหนึ่ง เมื่อพวกเราไปถึงจุดที่จะเข้าโจมตี ข้าพเจ้าได้เร่งม้าของข้าพเจ้าจนล้ำหน้าสหายของข้าพเจ้าไป ชาวบ้านในชุมชนนั้นได้ออกมาพบข้าพเจ้าพร้อมกับเสียงร้องคร่ำครวญ ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า "จงกล่าวว่า ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ แล้วพวกท่านจะปลอดภัย" พวกเขาก็กล่าวคำนั้น สหายของข้าพเจ้าจึงตำหนิข้าพเจ้าและกล่าวว่า "ท่านทำให้พวกเราไม่ได้ทรัพย์เชลยศึก" เมื่อพวกเรากลับมาถึงท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พวกเขาก็แจ้งให้ท่านทราบถึงสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำ ท่านจึงเรียกข้าพเจ้าไปพบ และชื่นชมสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำ แล้วท่านกล่าวแก่ข้าพเจ้าว่า «พึงรู้เถิด แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงบันทึกผลบุญไว้ให้แก่ท่านเท่านั้นเท่านี้ สำหรับทุกคนในหมู่พวกเขา» และท่านกล่าวอีกว่า «ส่วนฉันนั้น ฉันจะเขียนคำสั่งเสียไว้ให้แก่ท่านภายหลังจากฉัน» แล้วท่านก็ได้กระทำเช่นนั้น โดยประทับตราไว้และมอบให้แก่ข้าพเจ้า» บันทึกโดยอบูดาวูด

قسمته لك

إن تصدق الله يصدقك

صدق الله فصدقه

اللهم هذا عبدك خرج ما مهاجرا في سبيلك فقتل شهيدا وأنا شهيد على ذلك

และจากชัดดาด บุตรอัล-ฮาดี (ร.ฎ.) ว่า: ชายชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งได้มาหาท่านนบี ﷺ แล้วศรัทธาต่อท่าน ต่อมามีการออกศึกครั้งหนึ่งซึ่งท่านนบี ﷺ ได้ทรัพย์เชลยศึกมาจำนวนหนึ่ง ท่านจึงแบ่งปันและแบ่งส่วนให้แก่เขาด้วย เขาถามว่า "นี่คืออะไร?" ท่านตอบว่า «ฉันแบ่งส่วนให้แก่ท่าน» เขากล่าวว่า "ข้าพเจ้ามิได้ติดตามท่านเพื่อสิ่งนี้ แต่ข้าพเจ้าติดตามท่านเพื่อที่จะถูกยิงตรงนี้" — แล้วเขาชี้มือไปที่ลำคอของเขา — "ด้วยลูกธนู แล้วข้าพเจ้าก็ตายและได้เข้าสวรรค์" ท่านกล่าวว่า «หากท่านสัจจริงต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์ก็จะทรงสัจจริงต่อท่าน» พวกเขาพักอยู่ได้ไม่นานก็ลุกขึ้นไปต่อสู้กับข้าศึก แล้วชายผู้นั้นก็ถูกหามมาหาท่านนบี ﷺ โดยถูกลูกธนูตรงตำแหน่งที่เขาได้ชี้ไว้ ท่านนบี ﷺ ถามว่า «ใช่เขาหรือ?» พวกเขาตอบว่า "ใช่" ท่านกล่าวว่า «เขาสัจจริงต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์จึงทรงสัจจริงต่อเขา» จากนั้นเขาก็ถูกห่อกะฝั่นด้วยเสื้อคลุม (ญุบบะฮ์) ของท่านนบี ﷺ แล้วท่านก็นำเขามาข้างหน้าและละหมาดให้แก่เขา ส่วนหนึ่งจากถ้อยคำในการละหมาดของท่านที่ได้ยินชัดเจนคือ «โอ้อัลลอฮ์ นี่คือบ่าวของพระองค์ เขาได้ออกไปเป็นผู้อพยพในหนทางของพระองค์ แล้วถูกสังหารเป็นชะฮีด และฉันเป็นพยานต่อสิ่งนั้น» บันทึกโดยอบูดาวูด

لا أجر له

และจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: ชายคนหนึ่งกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ชายคนหนึ่งต้องการออกญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โดยที่เขาแสวงหาผลประโยชน์ทางโลก" ท่านตอบว่า «เขาไม่ได้รับผลบุญใด ๆ» ชายผู้นั้นถามซ้ำถึงสามครั้ง ทุกครั้งท่านก็ตอบว่า «เขาไม่ได้รับผลบุญใด ๆ» บันทึกโดยอบูดาวูด

سئل رسول الله ﷺ عن الرجل يقاتل شجاعة ويقاتل حمية ويقاتل رياء أي ذلك في سبيل الله ؟

และจากอบูมูซา (ร.ฎ.) กล่าวว่า: ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถูกถามถึงชายที่สู้รบเพราะความกล้าหาญ สู้รบเพราะความคลั่งไคล้ในพวกพ้อง และสู้รบเพื่อโอ้อวด ว่าอย่างไหนเป็นการสู้รบในหนทางของอัลลอฮ์?

من قاتل لتكون كلمة الله هي العليا فهو في سبيل الله

ท่านตอบว่า «ผู้ใดสู้รบเพื่อให้พระดำรัสของอัลลอฮ์สูงส่งที่สุด เขาผู้นั้นอยู่ในหนทางของอัลลอฮ์» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งห้า

และเมื่อท่านได้อ่านเหตุการณ์ต่าง ๆ ของบรรดาศอฮาบะฮ์ (ร.ฎ.) และแนวทางการปฏิบัติของพวกเขาในดินแดนที่พวกเขาพิชิตได้ ท่านจะเห็นว่าพวกเขาห่างไกลจากความโลภและอารมณ์ใฝ่ต่ำเพียงใด และมุ่งมั่นสู่เป้าหมายพื้นฐานดั้งเดิมของพวกเขามากเพียงใด นั่นคือการชี้นำมวลมนุษย์สู่สัจธรรม เพื่อให้พระดำรัสของอัลลอฮ์เป็นสิ่งสูงสุด และท่านจะเห็นว่าการกล่าวหาพวกเขา (ร.ฎ.) ว่าพวกเขาต้องการเพียงแค่ครอบงำผู้คน กดขี่ประชาชาติ และแสวงหาปัจจัยยังชีพนั้น เป็นความผิดพลาดอย่างใหญ่หลวงเพียงใด

ความเมตตาในญิฮาดของอิสลาม

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١٩٠﴾

وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ

เมื่อเป้าหมายของญิฮาดในอิสลามเป็นเป้าหมายที่สูงส่งที่สุด วิธีการของมันก็เป็นวิธีการที่ดีที่สุดเช่นเดียวกัน อัลลอฮ์ทรงห้ามการรุกราน โดยตรัสว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักบรรดาผู้ละเมิดขอบเขต» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:190) และทรงบัญชาให้มีความยุติธรรมแม้กระทั่งกับศัตรู โดยตรัสว่า «และอย่าให้ความเกลียดชังที่มีต่อกลุ่มชนหนึ่งผลักดันพวกเจ้าให้ไม่ยุติธรรม จงยุติธรรมเถิด เพราะมันใกล้ชิดกับความยำเกรงยิ่งกว่า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:8) และพระองค์ทรงชี้นำบรรดามุสลิมสู่ความเมตตาอย่างถึงที่สุด

ดังนั้น เมื่อพวกเขาออกสู้รบ พวกเขาจะไม่ละเมิดขอบเขต ไม่ประพฤติชั่ว ไม่ทำลายศพ ไม่ลักขโมย ไม่ปล้นชิงทรัพย์สิน ไม่ล่วงละเมิดสิ่งต้องห้าม และไม่เป็นฝ่ายเริ่มก่อความเดือดร้อน พวกเขาจึงเป็นนักรบที่ดีที่สุดในยามสงคราม เช่นเดียวกับที่พวกเขาเป็นผู้รักสันติที่ดีที่สุดในยามสงบ

كان لرسول الله صلى الله عليه و سلم إذا أمر الأمير على جيش أو سريره أوصاه في خاصاته بتقوى الله تعالى ومن معه من المسلمين خيرا ثم قال: (اغزوا بسم الله في سبيل الله ، قاتلوا من كفر بالله ، أغزوا ولاتغلوا ولا تغدروا ولا تمثلوا ولا تقتلوا وليدا)

รายงานจากบุร็อยดะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «เมื่อท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แต่งตั้งผู้ใดเป็นแม่ทัพของกองทัพหรือกองกำลังย่อย ท่านจะสั่งเสียเขาเป็นการเฉพาะให้ยำเกรงอัลลอฮ์ตะอาลา และให้ปฏิบัติดีต่อมุสลิมที่อยู่ร่วมกับเขา จากนั้นท่านกล่าวว่า "จงออกทำสงครามด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ในหนทางของอัลลอฮ์ จงต่อสู้กับผู้ที่ปฏิเสธอัลลอฮ์ จงออกทำสงคราม และอย่ายักยอกทรัพย์สงคราม อย่าทรยศ อย่าทำลายศพ และอย่าฆ่าเด็ก"» รายงานโดยมุสลิม

إذا قاتل أحدكم فليجتنب الوجه

และรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนหนึ่งคนใดในพวกท่านต่อสู้ ก็จงหลีกเลี่ยงการทำร้ายใบหน้า» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

أعف الناس قتلة أهل الإيمان

และรายงานจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «มนุษย์ที่ยับยั้งชั่งใจที่สุดในการสังหาร คือบรรดาผู้มีอีมาน» บันทึกโดยอบูดาวูด

نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النهب و المثله

และรายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน ยะซีด อัล-อันศอรีย์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ห้ามการปล้นชิงและการทำลายศพ» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

เช่นเดียวกัน มีหลักฐานห้ามการสังหารสตรี เด็ก และผู้สูงอายุ ห้ามการซ้ำเติมสังหารผู้บาดเจ็บ ห้ามการรบกวนนักบวชและผู้ปลีกตัวจากผู้คน รวมทั้งผู้ที่ไม่ได้ร่วมสู้รบจากบรรดาผู้อยู่อย่างสงบปลอดภัย แล้วความเมตตาเช่นนี้จะไปเทียบอะไรได้กับการโจมตีอันบีบคั้นของพวกที่อ้างตนว่ามีอารยธรรม และความโหดร้ายทารุณอันน่าชิงชังของพวกเขา? และกฎหมายระหว่างประเทศของพวกเขาจะไปเทียบอะไรได้กับความยุติธรรมอันครอบคลุมจากพระผู้เป็นเจ้านี้?

ขออัลลอฮ์ทรงประทานความเข้าใจในศาสนาแก่บรรดามุสลิม และทรงช่วยโลกให้พ้นจากความมืดมิดเหล่านี้ด้วยรัศมีแห่งอิสลามด้วยเถิด

สิ่งที่ถูกนับรวมเข้ากับญิฮาด

رجعنا من الجهاد الأصغر إلي الجهاد الأكبر ، قالوا:وما الجهاد الأكبر ؟ قال: جهاد القلب أو جهاد النفس

เป็นที่แพร่หลายในหมู่มุสลิมจำนวนมากว่า การสู้รบกับศัตรูคือญิฮาดเล็ก และยังมีญิฮาดที่ใหญ่กว่า คือการต่อสู้กับตัวเอง (ญิฮาดุนนัฟส์) หลายคนยกสิ่งที่มีการรายงานต่อกันมาเป็นหลักฐาน คือ «พวกเรากลับจากญิฮาดเล็กสู่ญิฮาดใหญ่ พวกเขาถามว่า แล้วญิฮาดใหญ่คืออะไร ท่านตอบว่า คือการต่อสู้ของหัวใจ หรือการต่อสู้กับตัวเอง»

บางคนพยายามใช้คำพูดนี้หันเหผู้คนออกจากความสำคัญของการสู้รบ การเตรียมพร้อมเพื่อการนั้น การตั้งเจตนาที่จะทำญิฮาด และการดำเนินไปบนแนวทางของมัน แต่ตามทัศนะที่ถูกต้อง คำพูดนี้ไม่ใช่หะดีษ อะมีรุลมุอ์มินีนในวิชาหะดีษ อัล-หาฟิซอิบนุหะญัร กล่าวไว้ในหนังสือ "ตัสดีด อัล-เกาซ์" ว่า คำพูดนี้เป็นที่รู้จักกันแพร่หลายตามปากของผู้คน และเป็นคำพูดของอิบรอฮีม บิน อับละฮ์

อัล-อิรอกีกล่าวไว้ในหนังสือตัครีจญ์หะดีษของ "อัล-อิห์ยาอ์" ว่า อัล-บัยฮะกีรายงานด้วยสายรายงานที่อ่อนจากญาบิร (ร.ฎ.) และอัล-เคาะฏีบก็รายงานไว้ในหนังสือ "อัต-ตารีค" ของท่านจากญาบิร (ร.ฎ.) อีกทั้งต่อให้คำพูดนี้ถูกต้องจริง ก็ไม่ได้ให้ความหมายในทางที่ให้ละทิ้งญิฮาดและการเตรียมพร้อมเพื่อกอบกู้ดินแดนของมุสลิม และขับไล่การรุกรานของผู้ปฏิเสธศรัทธาออกไปจากดินแดนนั้นเลย ความหมายของมันมีเพียงว่า จำเป็นต้องต่อสู้กับตัวเองจนกว่าจะบริสุทธิ์ใจเพื่ออัลลอฮ์ในทุกการกระทำ จงรับรู้ไว้เถิด

إن من أعظم الجهاد كلمة حق عند سلطان جائر

ยังมีกิจการหลายอย่างที่ถูกนับรวมเข้ากับญิฮาด ส่วนหนึ่งคือการกำชับให้ทำความดีและห้ามปรามความชั่ว ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «แท้จริง ส่วนหนึ่งของญิฮาดที่ยิ่งใหญ่ที่สุด คือการกล่าวคำสัจจริงต่อหน้าผู้ปกครองที่อธรรม» แต่ไม่มีสิ่งใดในบรรดากิจการเหล่านี้ที่ทำให้ผู้กระทำได้รับการเป็นชะฮีดอันยิ่งใหญ่และผลบุญอย่างผู้ทำญิฮาด เว้นแต่เขาจะสังหารศัตรูหรือถูกสังหารในหนทางของอัลลอฮ์

บทส่งท้าย

พี่น้องทั้งหลาย

แท้จริง ประชาชาติที่รู้จักเผชิญความตายอย่างเชี่ยวชาญ และรู้ว่าจะตายอย่างมีเกียรติได้อย่างไร อัลลอฮ์จะทรงประทานชีวิตอันทรงเกียรติในดุนยาและความสุขสำราญชั่วนิรันดร์ในอาคิเราะฮ์แก่พวกเขา และความอ่อนแอที่ทำให้พวกเราตกต่ำนั้น ไม่ใช่อื่นใดนอกจากความรักดุนยาและความเกลียดกลัวความตาย ดังนั้น จงเตรียมตัวของพวกท่านไว้เพื่อภารกิจอันยิ่งใหญ่ และจงมุ่งมั่นแสวงหาความตาย แล้วชีวิตจะถูกมอบให้แก่พวกท่าน

ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيْكُم مِّنۢ بَعْدِ ٱلْغَمِّ أَمَنَةً نُّعَاسًا يَغْشَىٰ طَآئِفَةً مِّنكُمْ ۖ وَطَآئِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيْرَ ٱلْحَقِّ ظَنَّ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ

พึงรู้เถิดว่า ความตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และมันจะเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวเท่านั้น หากพวกท่านทำให้มันเกิดขึ้นในหนทางของอัลลอฮ์ นั่นย่อมเป็นกำไรในดุนยาและผลบุญในอาคิเราะฮ์ และจะไม่มีสิ่งใดประสบแก่พวกท่าน นอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้แล้วสำหรับพวกท่าน จงใคร่ครวญให้ดีถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ที่ว่า «แล้วพระองค์ได้ทรงประทานความปลอดภัยแก่พวกเจ้าหลังจากความเศร้าโศก คือความง่วงงุนที่ครอบงำกลุ่มหนึ่งในหมู่พวกเจ้า ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งนั้น ตัวของพวกเขาเองทำให้พวกเขากังวล พวกเขาคิดต่ออัลลอฮ์อย่างไม่ถูกต้อง เป็นความคิดแบบยุคญาฮิลียะฮ์ …

يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ مِن شَىْءٍ ۗ قُلْ إِنَّ ٱلْأَمْرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِ ۗ يُخْفُونَ فِىٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبْدُونَ لَكَ ۖ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ شَىْءٌ مَّا قُتِلْنَا هَـٰهُنَا ۗ قُل لَّوْ كُنتُمْ فِى بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقَتْلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمْ ۖ وَلِيَبْتَلِىَ ٱللَّهُ مَا فِى صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِى قُلُوبِكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿١٥٤﴾

«…พวกเขากล่าวว่า "เรามีส่วนในกิจการนี้บ้างหรือไม่?" จงกล่าวเถิดว่า "แท้จริงกิจการทั้งหมดเป็นของอัลลอฮ์" พวกเขาซ่อนไว้ในใจในสิ่งที่พวกเขาไม่เปิดเผยแก่เจ้า พวกเขากล่าวว่า "หากเรามีส่วนในกิจการนี้บ้าง เราก็คงไม่ถูกฆ่าตาย ณ ที่นี้" จงกล่าวเถิดว่า "แม้พวกท่านจะอยู่ในบ้านของพวกท่าน ผู้ที่ถูกกำหนดไว้แล้วว่าจะต้องถูกฆ่า ก็จะออกไปยังที่ล้มตายของพวกเขาอยู่ดี" และเพื่ออัลลอฮ์จะทรงทดสอบสิ่งที่อยู่ในอกของพวกท่าน และเพื่อจะทรงขัดเกลาสิ่งที่อยู่ในหัวใจของพวกท่าน และอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ยิ่งถึงสิ่งที่อยู่ในอก» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:154)

ดังนั้น จงทำงานเพื่อความตายอันมีเกียรติ แล้วพวกท่านจะได้รับความสุขอันสมบูรณ์ ขออัลลอฮ์ทรงประทานเกียรติแห่งการตายชะฮีดในหนทางของพระองค์แก่เราและพวกท่านด้วยเถิด

หะซัน อัล-บันนา

สาส์นว่าด้วยวิชาหะดีษ

بِسْـــمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ไคโร

ต้นเดือนมุหัรร็อม ฮ.ศ. 1367

การรายงานและอิสนาด

อิสนาดคืออะไร? และมัตน์คืออะไร?

เมื่อท่านอ่านหะดีษอันทรงเกียรติ สิ่งแรกที่ท่านจะพบคือ "สะนัด" ซึ่งได้แก่ สายของผู้รายงานที่ได้ถ่ายทอดหะดีษนี้ต่อกันมา นับตั้งแต่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จนกระทั่งถึงนักท่องจำหะดีษผู้มีชื่อเสียงท่านใดท่านหนึ่ง เช่น มาลิก หรืออัล-บุคอรี หรือมุสลิม ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกท่าน

ส่วนอิสนาด คือ การสืบสาวหะดีษไปถึงผู้กล่าวหะดีษนั้น

อิบนุญะมาอะฮ์กล่าวว่า นักหะดีษใช้คำว่าสะนัดและอิสนาดในความหมายเดียวกัน

ส่วนมัตน์ คือ ถ้อยคำของตัวบทหะดีษนั่นเอง

การรู้จักสะนัดเป็นพื้นฐานสำคัญในทัศนะของนักหะดีษในการตัดสินระดับของหะดีษ เพราะหลักสำคัญของความถูกต้องหรือความอ่อนในทัศนะของพวกเขา คือระดับความสัจจริงของผู้รายงาน และระดับความชัดเจนและความน่าเชื่อถือของการรายงานของเขา

ด้วยเหตุนี้ ความเอาใจใส่ของพวกเขาต่อสายรายงานจึงยิ่งใหญ่ยิ่ง จนก่อให้เกิดวิชามุศเฏาะละหุลหะดีษ (ศาสตร์ว่าด้วยศัพท์และหลักวิชาหะดีษ) พร้อมด้วยศาสตร์แขนงต่าง ๆ ที่สืบเนื่องจากวิชานี้ ได้แก่ วิชาว่าด้วยผู้รายงาน (อิลมุรริญาล) วิชาว่าด้วยเชื้อสาย (อัล-อันซาบ) วิชาว่าด้วยสมญานาม (อัล-กุนา) และชื่อ (อัล-อัสมาอ์) ตลอดจนวิชาว่าด้วยการวิจารณ์และการรับรองผู้รายงาน (อัล-ญัรห์ วัต-ตะอ์ดีล)

อิสนาดเป็นคุณลักษณะเฉพาะของประชาชาติอิสลาม

ไม่มีการบันทึกไว้ว่ามีประชาชาติใดในบรรดาประชาชาติทั้งหลายที่ให้ความเอาใจใส่ต่อผู้รายงานข่าวสาร คัมภีร์ และคำสอนที่สืบทอดมาจากบรรดานบีของพวกเขา ดังที่เป็นที่รู้กันในประชาชาติอิสลามนี้ ซึ่งได้ให้ความเอาใจใส่ในด้านนี้อย่างสมบูรณ์ที่สุด ถึงขนาดที่ความใส่ใจของพวกเขาต่อสายรายงานและผู้รายงานมิได้หยุดอยู่เพียงขอบเขตของวิชาการด้านศาสนบัญญัติเท่านั้น แต่ยังขยายไปถึงวิชาการด้านวรรณกรรม ข่าวสารทางประวัติศาสตร์ และอื่น ๆ อีกด้วย แม้ว่าในหะดีษของท่านนบี ﷺ และสิ่งที่เกี่ยวข้องกับหะดีษนั้น ความใส่ใจดังกล่าวจะละเอียดและชัดเจนยิ่งกว่า

อบูอะลี อัล-ญัยยานี กล่าวว่า "อัลลอฮ์ตะอาลาทรงให้ประชาชาตินี้มีความพิเศษด้วยสามประการ ซึ่งพระองค์มิได้ทรงประทานแก่ประชาชาติก่อนหน้านี้ ได้แก่ อิสนาด เชื้อสาย และหลักไวยากรณ์ (อัล-อิอ์รอบ)"

อิบนุหัซม์กล่าวว่า: (การรายงานของผู้ที่เชื่อถือได้จากผู้ที่เชื่อถือได้ โดยสืบสายต่อเนื่องจนถึงท่านนบี ﷺ นั้น เป็นสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงให้เป็นเอกลักษณ์เฉพาะแก่มุสลิม ไม่มีในศาสนิกอื่นๆ ทั้งหลาย ส่วนการรายงานแบบมุรสัล (ขาดผู้รายงานช่วงต้นสาย) และแบบมุอฺฎ็อล (ขาดผู้รายงานตั้งแต่สองคนขึ้นไปติดกัน) นั้นพบได้มากในหมู่ชาวยิว แต่พวกเขาไม่อาจสืบสายเข้าใกล้มูซาได้ดังที่เราสืบสายเข้าใกล้มุฮัมมัด ﷺ ทว่าสายรายงานของพวกเขาหยุดอยู่ ณ จุดที่ระหว่างพวกเขากับมูซายังห่างกันมากกว่าสามสิบยุค ... และพวกเขาไม่อาจสืบสายไปถึงสหายของนบีหรือผู้ที่ติดตามสหายของนบีได้เลย)

มีคำกล่าวจำนวนมากที่รายงานมาจากชาวสะลัฟในการส่งเสริมให้ใส่ใจต่อสายรายงาน (อิสนาด) ดังนี้

อิบนุลมุบาร็อกกล่าวว่า: (สายรายงานเป็นส่วนหนึ่งของศาสนา หากไม่มีสายรายงาน ใครจะพูดอะไรก็พูดได้ตามใจชอบ)

ซุฟยาน อิบนุอุยัยนะฮ์กล่าวว่า: (วันหนึ่งอัซซุฮ์รีเล่าหะดีษบทหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า "ขอให้เล่ามาโดยไม่ต้องมีสายรายงานเถิด" อัซซุฮ์รีจึงกล่าวว่า "ท่านจะปีนขึ้นหลังคาโดยไม่มีบันไดกระนั้นหรือ?")

อัษเษารีกล่าวว่า: (สายรายงานคืออาวุธของผู้ศรัทธา)

อะห์มัด อิบนุหันบัลกล่าวว่า: (การแสวงหาสายรายงานที่สูง (คือสายสั้น มีผู้รายงานน้อย) เป็นแบบอย่างที่สืบมาจากชาวสะลัฟ เพราะบรรดาศิษย์ของอับดุลลอฮ์ (อิบนุมัสอูด) เคยเดินทางจากกูฟะฮ์ไปยังมะดีนะฮ์ เพื่อเรียนรู้จากอุมัร (ร.ฎ.) และฟังหะดีษจากท่าน)

มุฮัมมัด อิบนุอัสลัม อัฏฏูซีกล่าวว่า: (ความใกล้ของสายรายงานคือความใกล้ชิด หรือการใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ ตะอาลา)

มุฮัมมัด อิบนุสีรีนกล่าวว่า: (แท้จริงความรู้นี้คือศาสนา ดังนั้นพวกท่านจงพิจารณาให้ดีว่าพวกท่านรับศาสนาของพวกท่านมาจากผู้ใด) ... และท่านกล่าวอีกว่า: (เมื่อก่อนพวกเขาไม่เคยถามถึงสายรายงาน ครั้นเมื่อเกิดฟิตนะฮ์ขึ้น พวกเขาจึงกล่าวว่า "จงบอกชื่อผู้รายงานของพวกท่านแก่เรา" แล้วหากพิจารณาเห็นว่าเป็นชาวซุนนะฮ์ ก็จะรับหะดีษของพวกเขา และหากพิจารณาเห็นว่าเป็นพวกบิดอะฮ์ ก็จะไม่รับหะดีษของพวกเขา)

อัลเอาซาอีเล่าจากสุลัยมาน อิบนุมูซาว่า เขากล่าวว่า: (ข้าพเจ้าได้พบเฏาวูส จึงกล่าวว่า "คนนั้นคนนี้เล่าให้ข้าพเจ้าฟังเช่นนั้นเช่นนี้" ท่านกล่าวว่า "หากสหายของท่านเป็นผู้ที่ ...." ก็จงรับจากเขาเถิด")

ประเภทของการรับหะดีษและลำดับขั้น

ดังที่พวกเขาตรวจสอบอย่างละเอียดถึงสภาพของผู้รายงาน พวกเขาก็ให้ความใส่ใจเช่นเดียวกันต่อวิธีการที่ผู้รายงานรับหะดีษมาจากอาจารย์ของตน

วิธีการรับหะดีษนั้นแตกต่างกันทั้งในด้านรูปแบบและลำดับขั้น ซึ่งได้แก่

1. การฟัง (อัสสะมาอ์) จากถ้อยคำของอาจารย์ ไม่ว่าจะเป็นการบอกให้จดจากความจำของท่าน หรือการเล่าหะดีษจากตำราของท่าน
2. การที่ศิษย์อ่านต่อหน้าอาจารย์ (อัลกิรออะฮ์)
3. การที่ศิษย์ฟังจากอาจารย์ในขณะที่ผู้อื่นเป็นผู้อ่าน
4. การมอบให้ (อัลมุนาวะละฮ์) พร้อมการอนุญาต (อัลอิญาซะฮ์) เช่น อาจารย์มอบต้นฉบับที่ตนได้ฟังมาแก่ศิษย์ หรือมอบสำเนาที่ได้ตรวจทานกับต้นฉบับแล้ว และกล่าวแก่เขาว่า "ข้าพเจ้าอนุญาตให้ท่านรายงานสิ่งนี้จากข้าพเจ้า"
5. การอนุญาต (อัลอิญาซะฮ์) โดยลำพังที่ไม่มีการมอบให้ ซึ่งมีหลายประเภทและมีรายละเอียดอยู่ในตำราของศาสตร์นี้
6. การมอบให้โดยไม่มีการอนุญาต คือ อาจารย์มอบตำราให้ศิษย์ โดยกล่าวเพียงว่า "นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าได้ฟังมา" โดยไม่กล่าวว่า "จงรายงานมันจากข้าพเจ้า" และไม่กล่าวว่า "ข้าพเจ้าอนุญาตให้ท่านรายงานมัน"

มีความเห็นว่า อนุญาตให้รายงานด้วยการมอบให้ลักษณะนี้ได้ ... แต่ทัศนะที่ถูกต้องในหมู่พวกเขาคือไม่อนุญาต

และที่เหมือนกับกรณีนี้ คือ:

7 - อัล-อิอ์ลาม (การแจ้งให้ทราบ): เช่น ชัยค์กล่าวว่า “หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งจากสิ่งที่ข้าพเจ้าได้ฟังมา” โดยไม่ได้อนุญาตให้เขารายงานต่อจากตน

8 - อัล-วะศิยยะฮ์ (การสั่งเสีย): เช่น ชัยค์สั่งเสียมอบหนังสือเล่มหนึ่งให้แก่ผู้ใดผู้หนึ่งเมื่อตนจะออกเดินทางหรือใกล้จะเสียชีวิต ทัศนะที่มีน้ำหนักกว่าคือ ไม่อนุญาตให้รายงานด้วยวิธีนี้

9 - อัล-วิญาดะฮ์ (การพบเอกสาร): เช่น ผู้หนึ่งพบหะดีษหรือหนังสือที่เป็นลายมือของชัยค์ผู้เป็นที่รู้จัก ซึ่งเขาไม่ได้รับรายงานจากชัยค์ผู้นั้นทั้งโดยการฟังและโดยการได้รับอิญาซะฮ์ เขามีสิทธิ์กล่าวได้ว่า “ข้าพเจ้าพบ...” หรือ “ข้าพเจ้าอ่านพบจากลายมือของคนนั้น...”

ในมุสนัดของอิมามอะห์มัดมีลักษณะเช่นนี้อยู่มาก ซึ่งเป็นการรายงานของบุตรชายของท่านจากท่าน

อันนะวะวีย์กล่าวว่า «ส่วนการรายงานด้วยวิธีวิญาดะฮ์นั้น นักวิชาการส่วนใหญ่เห็นว่าไม่อนุญาต และบางท่านยืนยันอย่างเด็ดขาดว่าจำเป็นต้องปฏิบัติตามเมื่อเกิดความเชื่อมั่น...» ท่านกล่าวอีกว่า «และนี่คือทัศนะที่ถูกต้อง ซึ่งในยุคสมัยเหล่านี้ไม่อาจมีทัศนะอื่นใดที่สมเหตุสมผลไปกว่านี้ได้»

อิญาซะฮ์ที่เก่าแก่ที่สุดสองฉบับที่มีการบันทึกสืบทอดมา

1 - อิญาซะฮ์ของอบูค็อยษะมะฮ์แก่ซะกะรียา บิน ยะห์ยา

มีระบุไว้ในหนังสืออธิบาย “อัลฟียะฮ์” ของอัล-อิรอกีย์ โดยอ้างจากอิมามอบุลหะสัน มุหัมมัด บิน อบิลหุสัยน์ บิน อัล-วัซซาน ว่า ท่านกล่าวว่า «ข้าพเจ้าพบลายมือของอบูบักร อะห์มัด บิน อบีค็อยษะมะฮ์ ซุฮัยร์ บิน หัรบ์ ผู้เป็นนักหาฟิซที่มีชื่อเสียง สหายของยะห์ยา บิน มะอีน และเจ้าของหนังสือ “อัต-ตารีค” มีข้อความดังนี้ว่า “ข้าพเจ้าได้อนุญาตให้อบูซะกะรียา ยะห์ยา บิน มัสละมะฮ์ รายงานจากข้าพเจ้าตามที่เขาประสงค์ จากหนังสือ “อัต-ตารีค” ซึ่งอบูมุหัมมัด อัล-กอสิม บิน อัล-อัศบัฆ และมุหัมมัด บิน อับดุลอะอ์ลา ได้ฟังจากข้าพเจ้า ตามที่ทั้งสองได้ฟังมาจากข้าพเจ้า และข้าพเจ้าได้อนุญาตในเรื่องนี้แก่เขาและแก่ผู้ที่เขาประสงค์จากบรรดาสหายของเขาด้วย หากเขาประสงค์ให้อิญาซะฮ์นี้มีแก่ผู้ใดหลังจากนี้ ข้าพเจ้าก็ได้อนุญาตสิ่งนั้นแก่ผู้นั้นแล้วด้วยหนังสือของข้าพเจ้าฉบับนี้” อะห์มัด บิน (อบี)ค็อยษะมะฮ์ เขียนด้วยมือของตนเองในเดือนเชาวาล ปี 276»

2 - อิญาซะฮ์ของหลานของ (ยะอ์กูบ) บิน ชัยบะฮ์ แก่อัล-ค็อลลาล

ในทำนองเดียวกัน หลานของยะอ์กูบ บิน ชัยบะฮ์ ก็ได้ให้อิญาซะฮ์ และนี่คือสำเนาของอิญาซะฮ์นั้นตามที่อัล-เคาะฏีบได้เล่าไว้ มุหัมมัด บิน อะห์มัด บิน ยะอ์กูบ บิน ชัยบะฮ์ กล่าวว่า «ข้าพเจ้าได้อนุญาตแก่อุมัร บิน อะห์มัด อัล-ค็อลลาล บุตรชายของเขาคืออับดุรเราะห์มาน บิน อุมัร และบุตรเขยของเขาคืออะลี บิน อัล-หะสัน ให้รายงานหะดีษทั้งหมดของข้าพเจ้าที่พวกเขาพลาดไป คือส่วนที่พวกเขาไม่ทันได้ฟังจาก “อัล-มุสนัด” และหนังสืออื่น ๆ และข้าพเจ้าได้อนุญาตสิ่งนั้นแก่ผู้ที่อุมัรประสงค์ด้วย ดังนั้นพวกเขาจงรายงานสิ่งนั้นจากข้าพเจ้าหากพวกเขาประสงค์ และข้าพเจ้าได้เขียนสิ่งนี้ให้แก่พวกเขาด้วยลายมือของข้าพเจ้าในเดือนเศาะฟัร ปี 332»

ความละเอียดรอบคอบในการตรวจสอบ และความรอบรู้อย่างกว้างขวางของบรรดาอิมามแห่งศาสตร์นี้ต่อสภาพของผู้รายงาน

แท้จริง สิ่งที่ได้รับการบันทึกสืบทอดมาจากบรรดาอิมามแห่งการรายงานหะดีษ ในเรื่องความละเอียดรอบคอบในการตรวจสอบคำพูดของผู้รายงาน และความรอบรู้อย่างกว้างขวางของพวกเขาในทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับผู้รายงานเหล่านั้น ทั้งเรื่องส่วนตัวและเรื่องทั่วไป เป็นสิ่งที่น่าอัศจรรย์ใจยิ่งนัก

พวกเขาเคยรู้สึกหนักใจที่จะรายงานแม้จากผู้รายงานที่เชื่อถือได้ (ษิเกาะฮ์) เพียงเพราะคาดว่าอาจมีข้อคลุมเครือในพฤติกรรมบางอย่างของพวกเขาที่เกี่ยวข้องกับการรายงาน

คุณลักษณะของความเป็นผู้นำหน้าและความเป็นนักหาฟิซจะไม่ได้รับการยืนยันแก่บุคคลใดในหมู่นักหะดีษ จนกว่าเขาจะได้ท่องจำตัวบท (มะตัน) ของหะดีษ ถ้อยคำ และสายรายงาน (สะนัด) ของมันได้อย่างสมบูรณ์ จากนั้นรอบรู้เกี่ยวกับบรรดาผู้รายงานและสภาพของพวกเขาทีละคน ๆ แล้วยังเพิ่มเติมด้วยความรู้เกี่ยวกับสายทางการรายงานต่าง ๆ ของหะดีษนั้นอีกด้วย

และนี่คืออิมามมุสลิม บิน อัล-หัจญาจ ท่านได้เล่าให้เราฟังถึงเรื่องราวบางส่วนในเรื่องนี้ในบทนำของหนังสือเศาะฮีหของท่าน โดยท่านกล่าวอธิบายแนวทางของท่านในการรายงานว่า:

(จากนั้น อินชาอัลลอฮ์ เราจะเริ่มรวบรวมและเรียบเรียงสิ่งที่ท่านได้ขอไว้ ตามเงื่อนไขที่เราจะกล่าวแก่ท่าน ดังนี้

เราจะนำหะดีษทั้งหมดที่มีสายรายงานสืบถึงท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มาแบ่งออกเป็นสามส่วน ตามผู้รายงานสามระดับ

ส่วนที่หนึ่ง เราตั้งใจจะนำเสนอหะดีษที่ปลอดจากข้อบกพร่องมากกว่าหะดีษอื่น และบริสุทธิ์กว่า โดยผู้รายงานเป็นผู้ที่มีความเที่ยงตรงในการรายงานหะดีษ และมีความแม่นยำในสิ่งที่ตนรายงาน

เมื่อเราได้รวบรวมหะดีษของผู้รายงานกลุ่มนี้ครบถ้วนแล้ว เราจะตามด้วยหะดีษที่ในสายรายงานมีผู้รายงานบางคนซึ่งไม่ได้มีคุณลักษณะด้านความจำและความแม่นยำเทียบเท่ากลุ่มแรก ถึงแม้พวกเขาจะด้อยกว่าในด้านดังกล่าว แต่ก็ยังได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่ไม่มีมลทิน ซื่อสัตย์ และเป็นผู้ที่ทุ่มเทให้กับวิชาความรู้ เช่น อะฏออ์ บิน อัส-สาอิบ, ยะซีด บิน อบีซิยาด และลัยษ์ บิน อบีสุลัยม์ ตลอดจนผู้ที่ทัดเทียมกับพวกเขาในบรรดาผู้แบกรับอะษัรและผู้ถ่ายทอดหะดีษ

แม้พวกเขาจะเป็นที่รู้จักในหมู่นักวิชาการว่ามีความรู้และไม่มีมลทินดังที่เราได้กล่าวไว้ แต่บรรดาผู้ร่วมสมัยของพวกเขาที่มีความแม่นยำและความเที่ยงตรงในการรายงานดังที่เรากล่าวมา ย่อมเหนือกว่าพวกเขาทั้งในด้านสถานะและฐานันดร เพราะคุณสมบัตินี้ในทัศนะของนักวิชาการถือเป็นระดับชั้นที่สูงส่งและเป็นคุณลักษณะอันประเสริฐ

ท่านไม่เห็นหรือว่า หากท่านนำสามคนที่เราได้เอ่ยนามไว้ คือ อะฏออ์, ยะซีด และลัยษ์ ไปเปรียบเทียบกับมันศูร บิน อัล-มุอ์ตะมิร, สุลัยมาน อัล-อะอ์มัช และอิสมาอีล บิน อบีคอลิด ในด้านความแม่นยำและความเที่ยงตรงในการรายงานหะดีษ ท่านจะพบว่าพวกเขาแตกต่างกันอย่างชัดเจน และไม่อาจเทียบเคียงได้เลย ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ ในหมู่ผู้รู้ด้านหะดีษ เพราะเป็นที่รู้กันแพร่หลายในหมู่พวกเขาถึงความจำที่ถูกต้องของมันศูร, อัล-อะอ์มัช และอิสมาอีล ตลอดจนความแม่นยำในหะดีษที่พวกเขารายงาน ในขณะที่ไม่เป็นที่รู้กันเช่นนั้นสำหรับอะฏออ์, ยะซีด และลัยษ์

ในทำนองเดียวกัน หากท่านเปรียบเทียบระหว่างผู้ร่วมสมัยด้วยกัน เช่น อิบนุเอานฺ และอัยยูบ อัส-สัคติยานี กับเอาฟ์ บิน อบีญะมีละฮ์ และอัชอัษ อัล-หัรรอนี สองคนหลังนี้เป็นศิษย์ของอัล-หะซันและอิบนุซีรีน เช่นเดียวกับที่อิบนุเอานฺและอัยยูบก็เป็นศิษย์ของทั้งสองท่าน ทว่าระหว่างอิบนุเอานฺและอัยยูบกับสองคนหลังนั้นห่างไกลกันมากในด้านความสมบูรณ์ของคุณธรรมและความถูกต้องของการถ่ายทอด แม้ว่าเอาฟ์และอัชอัษจะไม่ถูกปฏิเสธในเรื่องความสัจจริงและความน่าไว้วางใจในทัศนะของนักวิชาการก็ตาม

ดังนั้น เราจะเรียบเรียงหะดีษจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ที่ท่านได้ขอไว้ตามแนวทางต่าง ๆ ที่เราได้กล่าวมานี้

ส่วนหะดีษที่มาจากผู้รายงานกลุ่มที่นักหะดีษทั้งหมดหรือส่วนใหญ่ถือว่าเป็นผู้ถูกกล่าวหา เราจะไม่ใส่ใจรวบรวมหะดีษของพวกเขา เช่น อับดุลลอฮ์ บิน มิสวัร อบูญะอ์ฟัร อัล-มะดาอินี, อัมร์ บิน คอลิด, อับดุลกุดดูส อัช-ชามี, มุหัมมัด บิน สะอีด อัล-มัศลูบ, ฆิยาษ บิน อิบรอฮีม และสุลัยมาน บิน อัมร์ อบูดาวูด อัน-นะคออี ตลอดจนผู้ที่คล้ายคลึงกับพวกเขาซึ่งถูกกล่าวหาว่าปลอมแปลงหะดีษและกุเรื่องขึ้นมา ทำนองเดียวกัน ผู้ที่หะดีษของเขาส่วนใหญ่เป็นหะดีษมุนกัรหรือมีความผิดพลาด เราก็งดเว้นไม่รายงานหะดีษของพวกเขาเช่นกัน)

• ตัวอย่างหนึ่งของความระมัดระวังในการรายงาน แม้กระทั่งจากผู้ที่เชื่อถือได้ คือสิ่งที่มุสลิมได้รายงานไว้หลังจากนั้น จากอบุซซินาด จากบิดาของเขา ว่า: (ฉันได้พบคนร้อยคนในนครมะดีนะฮ์ ทุกคนล้วนเป็นผู้ที่ไว้วางใจได้ แต่ไม่มีการรับหะดีษจากพวกเขา โดยมีการกล่าวว่า: เขาไม่ใช่ผู้ที่เหมาะสมสำหรับเรื่องนี้)

และหากท่านย้อนกลับไปศึกษาตำราว่าด้วยผู้รายงาน (ริญาล) ตำราว่าด้วยข้อบกพร่องแอบแฝงของหะดีษ (อิลัล) และตำราว่าด้วยการวิจารณ์และการรับรองผู้รายงาน (อัล-ญัรห์ วัต-ตะอ์ดีล) ท่านจะต้องทึ่งกับสิ่งที่ท่านได้พบในเรื่องนี้

ความเป็นเลิศของการท่องจำ ความรวดเร็ว ความแม่นยำ และปริมาณที่มากมาย

อิมามแห่งวิชาหะดีษจำนวนมากมีชื่อเสียงในด้านความรวดเร็วและความเป็นเลิศของการท่องจำ ตลอดจนความแม่นยำและปริมาณที่มากมาย จนพวกเขากลายเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกในเรื่องเหล่านี้

หนึ่งในนั้นคือ อบูอับดิลลาฮ์ มุฮัมมัด บินอิสมาอีล อัล-บุคอรี มีรายงานเรื่องราวแปลกประหลาดน่าทึ่งเกี่ยวกับท่านในด้านนี้มากมาย นับตั้งแต่ท่านยังเป็นเด็กจนกระทั่งได้กลับไปพบพระผู้อภิบาลของท่าน

ท่านได้เล่าเรื่องของตนเองไว้ ตามที่อัล-ฟิรอบรีรายงานว่า

(ท่านกล่าวว่า "ฉันได้รับการดลใจให้ท่องจำหะดีษตั้งแต่ตอนที่ยังเรียนอยู่ในสำนักสอนเด็ก (กุตตาบ)"

ฉันถามว่า "ตอนนั้นท่านอายุเท่าไร?"

ท่านตอบว่า "สิบขวบหรือน้อยกว่านั้น จากนั้นฉันก็ออกจากสำนักสอนเด็ก แล้วเริ่มไปมาหาสู่อัด-ดาคิลีและคนอื่น ๆ วันหนึ่ง ขณะที่เขากำลังอ่านหะดีษให้ผู้คนฟัง เขากล่าวว่า 'ซุฟยาน จากอบุซซุบัยร์ จากอิบรอฮีม' ฉันจึงกล่าวว่า 'อบุซซุบัยร์ไม่เคยรายงานจากอิบรอฮีม' เขาจึงตวาดฉัน

ฉันกล่าวแก่เขาว่า 'ขอให้ท่านกลับไปดูต้นฉบับ หากท่านมีอยู่'

เขาจึงเข้าไปตรวจดูต้นฉบับ แล้วกลับออกมาถามว่า 'ที่ถูกต้องเป็นอย่างไร เจ้าหนู?'

ฉันตอบว่า 'คืออัซ-ซุบัยร์ ซึ่งก็คืออิบนุอะดีย์ จากอิบรอฮีม'

เขาจึงหยิบปากกาขึ้นมาแก้ไขบันทึกของเขา และกล่าวแก่ฉันว่า 'เจ้าพูดถูก'"

มีคนหนึ่งถามท่านว่า "ตอนที่ท่านทักท้วงเขานั้น ท่านอายุเท่าไร?"

ท่านตอบว่า "สิบเอ็ดปี"

ท่านกล่าวต่อว่า "เมื่อฉันย่างเข้าอายุสิบหกปี ฉันก็ท่องจำตำราของอิบนุลมุบาร็อกและวะกีอ์ได้ และรู้จักคำพูดของคนเหล่านั้น" หมายถึงอัศหาบุรเราะอ์ย์)

ฮามิด บินอิสมาอีลและอีกคนหนึ่งกล่าวว่า (อัล-บุคอรีเคยไปฟังหะดีษพร้อมกับพวกเราขณะที่ท่านยังเป็นเด็ก แต่ท่านไม่จดบันทึกเลย ผ่านไปหลายวัน พวกเราจึงตำหนิท่าน ท่านกล่าวว่า "พวกท่านทั้งสองพูดกับฉันเรื่องนี้มากเกินไปแล้ว ลองนำสิ่งที่พวกท่านจดไว้มาให้ฉันดูสิ" พวกเราจึงนำบันทึกที่มีอยู่ออกมาให้ท่านดู ซึ่งมีมากกว่าหนึ่งหมื่นห้าพันหะดีษ ท่านก็อ่านทั้งหมดออกมาจากความจำ จนพวกเราต้องแก้ไขบันทึกของเราตามความจำของท่าน จากนั้นท่านกล่าวว่า "พวกท่านคิดหรือว่าฉันไปมาอย่างเปล่าประโยชน์และปล่อยวันเวลาให้สูญเปล่า?" พวกเราจึงรู้ว่าไม่มีผู้ใดล้ำหน้าท่านได้)

มุฮัมมัด บินอบีฮาติม กล่าวว่า ฉันได้ยินสุลัยม์ บินมุญาฮิด กล่าวว่า (ฉันอยู่กับมุฮัมมัด บินสัลลาม อัล-บีกันดี เขากล่าวแก่ฉันว่า "หากท่านมาก่อนหน้านี้ ท่านก็จะได้เห็นเด็กคนหนึ่งที่ท่องจำหะดีษได้เจ็ดหมื่นบท" ฉันจึงออกไปตามหาจนได้พบท่าน แล้วฉันถามว่า "ท่านหรือที่กล่าวว่า 'ฉันท่องจำหะดีษได้เจ็ดหมื่นบท'?"

ท่านตอบว่า "ใช่ และมากกว่านั้นด้วย ฉันจะไม่นำหะดีษใดจากศอฮาบะฮ์หรือตาบิอีนมาให้ท่าน เว้นแต่ฉันจะรู้วันเกิด วันเสียชีวิต และถิ่นที่อยู่ของพวกเขาส่วนใหญ่

ฉันไม่รายงานหะดีษใดจากหะดีษของศอฮาบะฮ์หรือตาบิอีน เว้นแต่ฉันมีหลักฐานรองรับเรื่องนั้น ซึ่งฉันท่องจำไว้อย่างแม่นยำ จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์หรือซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ")

ในเรื่องนี้ยังมีเหตุการณ์อันโด่งดังที่อิบนุอะดีย์รายงานไว้ โดยกล่าวว่า

(ฉันได้ยินเชคหลายท่านเล่าว่า เมื่ออัล-บุคอรีเดินทางมาถึงบัฆดาด บรรดานักหะดีษได้รวมตัวกัน แล้วนำหะดีษหนึ่งร้อยบทมาสลับตัวบท (มัตน์) และสายรายงาน (อิสนาด) โดยนำตัวบทของหะดีษหนึ่งไปใส่กับสายรายงานของอีกหะดีษหนึ่ง และนำสายรายงานของหะดีษหนึ่งไปใส่กับตัวบทของอีกหะดีษหนึ่ง แล้วมอบให้แต่ละคนถือไว้คนละสิบหะดีษ เพื่อนำไปถามอัล-บุคอรีในที่ประชุม ผู้คนจึงมาชุมนุมกัน และได้มีผู้อาสา…

…คนหนึ่งในพวกเขา แล้วเขาก็ลุกขึ้นถามท่านถึงหะดีษบทหนึ่ง ท่านตอบว่า “ข้าพเจ้าไม่รู้จักหะดีษนี้” เขาถามถึงอีกบทหนึ่ง ท่านก็ตอบว่า “ข้าพเจ้าไม่รู้จักหะดีษนี้” จนกระทั่งเขาถามครบสิบบท แล้วท่านก็ปฏิบัติเช่นเดียวกันนั้นกับบรรดาชัยค์ที่เหลือ โดยไม่ได้กล่าวอะไรเพิ่มเติมจากคำว่า “ข้าพเจ้าไม่รู้จักหะดีษนี้”

ครั้นเมื่อพวกเขาถามเสร็จสิ้นแล้ว ท่านก็หันไปยังคนแรกแล้วกล่าวว่า “สำหรับหะดีษบทแรกของท่านนั้น สายรายงานของมันคือเช่นนั้นเช่นนี้ บทที่สองคือเช่นนั้นเช่นนี้ และบทที่สาม” ไปจนครบสิบบท ท่านได้นำตัวบท (มะตัน) แต่ละบทกลับคืนสู่สายรายงาน (อิสนาด) ที่ถูกต้องของมัน และท่านก็ปฏิบัติกับคนที่สองเช่นเดียวกันจนครบทุกคน ผู้คนจึงยอมรับในความเป็นเลิศด้านการท่องจำและความเหนือกว่าของท่าน)

ความแตกต่างของระดับหะดีษตามความแตกต่างของระดับผู้รายงาน

ด้วยความแตกต่างในระดับของผู้รายงานและความแข็งแรงของสายรายงานนี้เอง ทำให้ระดับของหะดีษและน้ำหนักในการนำมาใช้เป็นหลักฐานแตกต่างกันไป และได้มีการกำหนดชื่อและคุณลักษณะให้แก่แต่ละระดับ ซึ่งบ่งบอกถึงระดับของมัน

ดังนั้น หะดีษเศาะฮีห์ หะดีษหะซัน หะดีษเฎาะอีฟ และคุณลักษณะตลอดจนสมญานามอื่นๆ ของหะดีษในทำนองนี้ ล้วนมีที่มาและรากฐานจากความแตกต่างในชั้นของผู้รายงานนี้ทั้งสิ้น

เราหวังว่าจะได้รับความสำเร็จในการกล่าวถึงประเด็นนี้โดยเฉพาะในบทถัดไป เพื่อนำเสนอบทสรุปที่กระชับและชัดเจนในการอธิบายศัพท์วิชาการเหล่านี้แก่ท่านผู้อ่านผู้ทรงเกียรติที่ยังไม่เคยสัมผัสกับการศึกษาด้านนี้ เพื่อให้เป็นการง่ายสำหรับพวกเขาในการเข้าถึงตำราและศาสตร์เหล่านี้ หากพวกเขามีเวลาและมีความสนใจ

อัล-หะดีษ อัล-เคาะบัร และอัล-อะษัร

ถ้อยคำทั้งสามนี้ปรากฏอยู่เสมอบนลิ้นของบรรดานักวิชาการหะดีษ (มุหัดดิษีน) ผู้ที่ทำงานในศาสตร์นี้ และผู้ที่เกี่ยวข้องกับศาสตร์นี้

• ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ถือว่าทั้งสามคำมีความหมายเดียวกัน กล่าวคือ ทั้งหมดหมายถึงสิ่งที่ถูกพาดพิงไปยังท่านนบี ﷺ ไม่ว่าจะเป็นคำพูด การกระทำ การยอมรับ (ตักรีร) หรือคุณลักษณะ
• มีผู้กล่าวว่า อัล-หะดีษ คือสิ่งที่มาจากท่านนบี ﷺ โดยเฉพาะ ส่วนอัล-เคาะบัร คือสิ่งที่มาจากผู้อื่นนอกเหนือจากท่าน และอัล-อะษัร คือสิ่งที่ถูกรายงานมาจากศอฮาบะฮ์หรือตาบิอีน
• และมีผู้กล่าวว่า ระหว่างอัล-หะดีษกับอัล-เคาะบัรนั้นมีความสัมพันธ์แบบทั่วไปและเฉพาะเจาะจงโดยสมบูรณ์ (อุมูมวะคุศูศมุฏลัก) ดังนั้น หะดีษทุกบทเป็นเคาะบัร แต่มิใช่ว่าเคาะบัรทุกบทจะเป็นหะดีษ

บางทีคำกล่าวที่ดีที่สุดในประเด็นนี้คือ คำว่า อัล-หะดีษ เมื่อถูกใช้โดยไม่มีเงื่อนไขกำกับ ย่อมหมายถึงสิ่งที่ถูกรายงานมาจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ โดยเฉพาะ ส่วนอัล-เคาะบัรและอัล-อะษัรนั้นจะหมายถึงความหมายนี้ได้ด้วยบริบทแวดล้อมที่บ่งชี้ ทั้งนี้ ก็ถูกต้องที่จะใช้สองคำนี้กับสิ่งอื่นนอกเหนือจากหะดีษ คือบรรดาข่าวคราวและคำรายงานที่มาจากศอฮาบะฮ์และตาบิอีน ขอความพอพระทัยของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกเขา

และเป็นที่ทราบกันดีว่า ซุนนะฮ์ คือการกระทำของท่านนบี ﷺ หรือคำพูดของท่าน หรือการยอมรับ (ตักรีร) ของท่าน

อัล-หะดีษ อัล-กุดซีย์:

มีผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์นี้ได้อธิบายไว้อย่างยืดยาวเกี่ยวกับนิยามของหะดีษกุดซีย์ และความแตกต่างระหว่างหะดีษกุดซีย์กับอัลกุรอานและหะดีษนะบะวีย์ สรุปสิ่งที่พวกเขากล่าวไว้ในเรื่องนี้ ซึ่งเป็นทัศนะที่ถูกต้องที่สุด อินชาอัลลอฮ์ มีดังนี้

หะดีษกุดซีย์คือการดลใจ (อิลฮาม) จากอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา แก่นบีของพระองค์ ทั้งในขณะตื่นหรือในขณะหลับ เป็นภาพของความหมายและเจตนารมณ์ต่าง ๆ ท่านนบี ﷺ รู้สึกได้ว่าอัลลอฮ์ทรงบัญชาให้ท่านถ่ายทอดภาพเหล่านั้นแก่ปวงบ่าวของพระองค์ ท่านจึงถ่ายทอดแก่พวกเขาด้วยถ้อยคำของท่าน ﷺ เอง โดยรายงานว่าเป็นสิ่งที่ท่านรายงานมาจากพระผู้อภิบาลของท่าน ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง

(يا عبادي إني حرمت الظلم على نفسي ، وجعلته محرما بينكم ، فلا تظالموا)

ตัวอย่างเช่น หะดีษอันยาวของอบูซัร อัล-ฆิฟารีย์ (ร.ฎ.) ที่อันนะวะวีย์ได้รวบรวมไว้ในหนังสืออัล-อัรบะอีนของท่าน ซึ่งเป็นหะดีษบทที่ยี่สิบสี่ในหนังสือนั้น ส่วนหนึ่งของหะดีษกล่าวว่า «โอ้ปวงบ่าวของข้า แท้จริงข้าได้ห้ามการอธรรมแก่ตัวของข้าเอง และข้าได้ทำให้มันเป็นสิ่งต้องห้ามระหว่างพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงอย่าอธรรมต่อกัน» ...จนจบหะดีษ

ตามนิยามนี้ หะดีษกุดซีย์จึงไม่ใช่มุอ์ญิซาต (สิ่งมหัศจรรย์ที่ไม่อาจเลียนแบบได้) และมิได้ถูกวะฮีย์ลงมายังท่านนบี ﷺ โดยผ่านญิบรีล (อ.ล.) และถ้อยคำของหะดีษกุดซีย์ย่อมมิใช่มาจากอัลลอฮ์อย่างแน่นอน

ส่วนอัลกุรอานอันทรงเกียรตินั้น ทั้งความหมายและถ้อยคำของมันได้ประทับอยู่ในจิตใจของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ด้วยการที่มะลาอิกะฮ์นำมาประทานให้ เมื่อการวะฮีย์สิ้นสุดลง ท่านนบี ﷺ ก็ได้จดจำสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่ท่านไว้ครบถ้วนทั้งถ้อยคำและความหมาย แล้วท่านก็ประกาศแก่มนุษย์ อัลกุรอานจึงเป็นมุอ์ญิซาต เพราะทั้งถ้อยคำและโครงสร้างประโยคของมันมาจากอัลลอฮ์

ส่วนหะดีษนะบะวีย์

หะดีษนะบะวีย์คือการถ่ายทอดสัจธรรม ความหมาย และแนวคิดต่าง ๆ ที่หลั่งไหลออกมาจากจิตใจของท่านนบี ﷺ ด้วยถ้อยคำของท่าน (ขอความเมตตาและความสันติจงมีแด่ท่าน) เอง หะดีษนะบะวีย์เป็นความสัจจริงและเป็นสัจธรรม เพราะท่าน ﷺ ไม่เคยพูดตามอารมณ์ใฝ่ต่ำเลยแม้แต่น้อย

นักวิชาการกล่าวว่า การรายงานหะดีษกุดซีย์มีสองรูปแบบ

รูปแบบที่หนึ่ง: กล่าวว่า "ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวในสิ่งที่ท่านรายงานจากพระผู้อภิบาลของท่าน" ซึ่งเป็นสำนวนของชาวสะลัฟ

รูปแบบที่สอง: กล่าวว่า "อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสในสิ่งที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ รายงานจากพระองค์" ...ซึ่งมีความหมายเดียวกัน

ไม่ต้องสงสัยเลยว่ารูปแบบแรกดีกว่า เพราะไม่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าเป็นการเทียบเคียงกับอัลกุรอานอันทรงเกียรติ

ระหว่างตัวบท (มะตัน) กับสายรายงาน (อิสนาด)

เราได้ทราบแล้วในบทที่ผ่านมาว่า บรรดาอิมามแห่งศาสตร์นี้ ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนความดีแก่พวกเขา ได้ทุ่มเทความพยายามอย่างถึงที่สุดในการตรวจสอบสภาพและเรื่องราวต่าง ๆ ของผู้รายงาน และสิ่งนี้คือหลักสำคัญที่พวกเขาใช้ในการชั่งน้ำหนักว่าหะดีษนั้นสัจจริงและมีน้ำหนัก หรืออ่อนหลักฐาน

คำถาม

นักวิจัยบางคนกล่าวว่า "ควรจะต้องทุ่มเทความใส่ใจในการตรวจสอบตัวบท (มะตัน) เช่นเดียวกัน และตัดสินความแข็งแรงหรือความอ่อนของหะดีษตามผลที่ได้จากการตรวจสอบนั้น เพราะบางครั้งตัวบทบางบทมีสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับผลการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ดังนั้น ในขณะที่ความมุ่งมั่นถูกทุ่มเทไปยังการเปิดเผยสภาพของบุคคลผู้รายงาน และการตรวจสอบเรื่องราวของผู้รายงาน เราก็จำเป็นต้องใส่ใจในการนำตัวบทของหะดีษมาเทียบเคียงกับข้อเท็จจริง...

…การวิจัยเชิงวิชาการ แล้วหลังจากนั้นจึงตัดสินหะดีษด้วยเกณฑ์ทั้งสองควบคู่กัน มิใช่ด้วยเกณฑ์เดียว)

คำตอบ

ทัศนะนี้มีเหตุผลสนับสนุนอยู่บ้าง และมีน้ำหนักน่ารับฟังอยู่มาก ภารกิจนี้ควรเป็นงานของคนรุ่นนี้ซึ่งเป็นนักวิพากษ์ผู้กลั่นกรองอย่างถี่ถ้วน และเป็นยุคที่เครื่องมือการวิพากษ์เชิงวิชาการได้พัฒนาก้าวหน้าไปอย่างมาก

แต่ถึงกระนั้น เราก็ไม่ควรมองข้ามข้อสังเกตต่อไปนี้

من حمل جنازة فليتوضأ

1 - การกล่าวหาว่าชาวสะลัฟ (ขอความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์จงมีแด่พวกเขา) ละเลยการพิจารณาตัวบท (มัตน์) โดยสิ้นเชิงนั้นไม่ถูกต้อง เพราะบ่อยครั้งที่พวกเขาให้ความสำคัญกับการพิจารณาในแง่นี้ และปฏิเสธรายงานบางบทด้วยเหตุผลนี้ พวกเขาถือว่าการที่ตัวบทไม่สอดคล้องกับหลักการอันชัดแจ้งของบทบัญญัติ เป็นหลักฐานบ่งชี้ถึงความอ่อนของสายรายงาน และบ่งชี้ว่าตัวบทนั้นมิได้มาจากท่านเราะซูล ﷺ และผู้รายงานได้เข้าใจผิดพลาด ดังที่ท่านอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ได้ปฏิเสธหะดีษของท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ที่ว่า «ผู้ใดแบกญะนาซะฮ์ ก็ให้เขาอาบน้ำละหมาด»

لا يلزمنا الوضوء في حمل عيدان يابسة

และท่านได้ให้เหตุผลของการปฏิเสธนี้ด้วยคำพูดของท่านว่า «การแบกท่อนไม้แห้งไม่ได้ทำให้เราจำเป็นต้องอาบน้ำละหมาด» ดังนั้น จิตวิญญาณของการพิจารณาตัวบท และการใช้ตัวบทเป็นหลักฐานในการตัดสินระดับของหะดีษ จึงมีอยู่แล้วในเวลานั้น

2 - เกณฑ์นี้เป็นเกณฑ์ที่สัมพัทธ์ ขึ้นอยู่กับสติปัญญาและยุคสมัยด้วย สิ่งที่เราในวันนี้ถือว่าเป็นเรื่องเหลวไหลงมงาย ในบางยุคที่ผ่านมากลับถูกถือว่าเป็นข้อเท็จจริงหนึ่งของศาสตร์และความรู้ที่เป็นทางการในสมัยนั้น

และหลักฐานยืนยันในเรื่องนี้มีอยู่มากมาย

ส่วนสิ่งที่เราในวันนี้ถือว่าเป็นข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการยืนยันแล้ว หากได้นำไปกล่าวแก่คนในยุคก่อนเรา พวกเขาก็จะถือว่าผู้พูดเป็นคนบ้า และจะตัดสินประหารชีวิตเขา ซึ่งพวกเขาก็ได้กระทำเช่นนั้นจริง และนั่นคือธรรมชาติของพัฒนาการทางวิชาการ เราไม่อาจเรียกร้องจากบรรพชนของเราให้แบกรับเกินกว่าที่พวกเขามีความสามารถได้ ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนพวกเขาด้วยการตอบแทนที่ดีที่สุด ตามที่พวกเขาได้ทุ่มเทเพียรพยายาม

ส่วนการยึดเกณฑ์การกลั่นกรองสายรายงาน การรู้สถานภาพของผู้รายงาน และการตัดสินระดับของหะดีษตามพื้นฐานนี้ ถือเป็นเกณฑ์ที่ละเอียดแม่นยำและรัดกุมที่สุด เพราะอาศัยข้อเท็จจริงที่เป็นรูปธรรมซึ่งจับต้องได้ การวิพากษ์ที่ถูกต้องจะไม่ขัดแย้งกันในเรื่องนี้ เว้นแต่เมื่อมีเป้าหมายแอบแฝงและอารมณ์ใฝ่ต่ำเข้ามาแทรกแซง และเป็นความโชคดีที่สิ่งเหล่านั้นมิได้เข้ามาแทรกแซง จนกระทั่งเกณฑ์นี้ได้อยู่ในการดูแลของบุคคลผู้มีจิตใจบริสุทธิ์ที่สุด มีหัวใจใสสะอาดที่สุด และมีมือที่ซื่อสัตย์สุจริตที่สุดแล้ว พวกเขาได้ขจัดการบิดเบือนของพวกที่สุดโต่ง และการตีความของพวกที่หลงผิดออกไปจากเกณฑ์นี้ และการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก

قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ ﴿٤١﴾

3 - ด้วยเหตุนี้ หะดีษที่นักวิชาการในศาสตร์นี้ตัดสินว่าเศาะฮีห์ แต่เป็นที่ทราบกันว่าขัดแย้งกับข้อสรุปบางประการของวิทยาการนั้น จึงมีน้อยมาก และหาได้ยากยิ่ง ซึ่งได้มีการนับและรู้จักกันดีแล้ว จำนวนไม่เกินหลักสิบไปถึงหลักร้อย หากไม่ใช่เพียงหลักหน่วย และส่วนมากในจำนวนนั้นสามารถประนีประนอมกับข้อสรุปเหล่านั้นได้ ด้วยการตีความแบบหนึ่งที่รับได้และไม่ยุ่งยาก ส่วนที่เหลือก็ให้ถือว่าเป็นการรายงานโดยความหมาย ซึ่งผู้รายงานมิได้พิถีพิถันในถ้อยคำ และ «เรื่องที่ท่านทั้งสองถามนั้นได้ถูกตัดสินแล้ว» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:41)

และเราจะนำเสนอตัวอย่างบางส่วนในระหว่างการศึกษานี้ อินชาอัลลอฮ์

หะดีษมุตะวาติรและหะดีษอาหาด

หะดีษมุตะวาติร

คือหะดีษที่ถูกถ่ายทอดมาจากผู้รายงานจำนวนหนึ่ง ซึ่งทำให้เกิดความรู้อย่างแน่ชัดโดยปริยายว่าพวกเขาพูดจริง กล่าวคือ ผู้รายงานเป็นกลุ่มชนจำนวนมากที่เป็นไปไม่ได้ที่พวกเขาจะสมรู้ร่วมคิดกันโกหก พวกเขารายงานจากผู้ที่มีลักษณะเช่นเดียวกัน และจากผู้ที่มีลักษณะเช่นเดียวกันต่อ ๆ กันไป จนถึงท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ

ด้วยเหตุนี้ หะดีษมุตะวาติรจึงให้ความรู้ที่แน่ชัดโดยปริยาย และจำเป็นต้องปฏิบัติตาม บรรดาอุละมาอ์มีความเห็นต่างกันในการกำหนดจำนวนดังกล่าว บางท่านว่าสี่คน บางท่านว่าเจ็ดคน บางท่านว่าสิบคน และบางท่านว่าเจ็ดสิบคน ผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์นี้ไม่ได้มีมติเป็นเอกฉันท์ในจำนวนใดจำนวนหนึ่งโดยเฉพาะ

หะดีษมุตะวาติรแบ่งออกเป็นสองประเภท

มุตะวาติรทางถ้อยคำ (ละฟซีย์): คือหะดีษที่ถ้อยคำของมันถูกรายงานอย่างมุตะวาติร

มุตะวาติรทางความหมาย (มะอ์นะวีย์): คือหะดีษที่ส่วนร่วมของความหมายถูกรายงานอย่างมุตะวาติร

من كذب على متعمدا فليتبوأ مقعده من النار

ประเภทแรกมีตัวอย่างมากมาย เช่น

• หะดีษ «ผู้ใดกล่าวเท็จต่อฉันโดยเจตนา ก็จงเตรียมที่นั่งของเขาไว้ในนรกเถิด» มีผู้รายงานประมาณสองร้อยคน
• หะดีษเรื่องการเช็ดบนรองเท้าหุ้มข้อ (คุฟ) มีผู้รายงานเจ็ดสิบคน
• หะดีษเรื่องการยกมือในการละหมาด มีผู้รายงานประมาณห้าสิบคน

ส่วนตัวอย่างของประเภทที่สอง ได้แก่ หะดีษต่าง ๆ เรื่องการยกมือขณะขอดุอาอ์ มีรายงานจากท่านนบี ﷺ ประมาณหนึ่งร้อยหะดีษว่า ท่านยกมือทั้งสองขณะขอดุอาอ์ แต่หะดีษเหล่านั้นเกิดขึ้นในเหตุการณ์และสถานที่ที่แตกต่างกัน แต่ละกรณีจึงไม่ได้ถึงระดับมุตะวาติร แต่ส่วนร่วมของความหมาย คือ การยกมือทั้งสองขณะขอดุอาอ์ นั้นถึงระดับมุตะวาติรเมื่อพิจารณาโดยรวม

• หะดีษมุตะวาติรนั้นย่อมมีจำนวนน้อยเป็นธรรมดา เนื่องจากเงื่อนไขนี้มีความละเอียดและยากที่จะครบถ้วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเราเคร่งครัดในเรื่องจำนวน และยึดตามทัศนะของผู้ที่กำหนดไว้ที่หนึ่งร้อยหรือเจ็ดสิบคนหรือใกล้เคียงกันนั้น ด้วยเหตุนี้จึงมีรายงานจากอบูหะนีฟะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านพบหะดีษมุตะวาติรเพียงสิบเจ็ดหะดีษเท่านั้น แต่ผู้มีเจตนาแอบแฝงบางคน ซึ่งต้องการหลีกเลี่ยงจากการยอมรับว่าหะดีษเป็นหลักฐาน และการปฏิบัติตามหะดีษเป็นสิ่งจำเป็น ได้บิดเบือนความหมายนี้ โดยอ้างว่าอบูหะนีฟะฮ์ทั้งที่ท่านมีฐานะอันสูงส่งในวิชาฟิกฮ์ กลับพบหะดีษเศาะฮีหฺเพียงสิบเจ็ดหะดีษเท่านั้น พวกเขาได้นำคำว่า "เศาะฮีหฺ" มาใส่แทนคำว่า "มุตะวาติร" เพื่อใช้เป็นหลักฐานสนับสนุนสิ่งที่พวกเขาต้องการ ซึ่งเป็นการกล่าวอ้างที่ไม่ถูกต้อง และเราได้ชี้แจงเรื่องนี้ไว้แล้ว

หะดีษอาหาด

ส่วนหะดีษอาหาด คือหะดีษที่ไม่ครบเงื่อนไขของการเป็นมุตะวาติรดังที่ได้กล่าวมาแล้ว

ความจำเป็นในการปฏิบัติตามหะดีษอาหาด

อันนะวะวีย์ ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน ได้กล่าวไว้ในการอธิบายบทนำของเศาะฮีหฺมุสลิมว่า (มุสลิม ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน ได้ชี้ให้เห็นถึงหลักการอันยิ่งใหญ่ที่บทบัญญัติส่วนใหญ่ของศาสนาตั้งอยู่บนหลักการนี้ นั่นคือ ความจำเป็นในการปฏิบัติตามรายงานของบุคคลเดียว (เคาะบัรุลวาหิด) ดังนั้นจึงสมควรให้ความสำคัญและเอาใจใส่ในการพิสูจน์ยืนยันหลักการนี้)

บรรดาอุละมาอ์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาพวกท่าน ได้อธิบายอย่างละเอียดในการนำหลักฐานมายืนยันและชี้แจงหลักการนี้ สะลัฟกลุ่มหนึ่งได้แต่งตำราเรื่องนี้ไว้โดยเฉพาะ และบรรดาอิมามแห่งนักหะดีษก็ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ ผู้ที่แต่งตำราในเรื่องนี้เป็นคนแรกเท่าที่เราทราบ คือ อิมามอัชชาฟิอีย์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน หลักฐานทั้งทางตัวบท (นักลีย์) และทางสติปัญญา (อักลีย์) ของหลักการนี้ได้รับการยืนยันไว้แล้วในตำราอุศูลุลฟิกฮ์ ณ ที่นี้เราจะกล่าวถึงบางส่วน โดยขอกล่าวว่า บรรดาอุละมาอ์มีความเห็นแตกต่างกันในหุกุมของหะดีษอาหาด ดังนี้

• ทัศนะที่มุสลิมส่วนใหญ่ยึดถือ ทั้งเหล่าศอฮาบะฮ์ ตาบิอีน และผู้ที่มาหลังจากพวกเขา ได้แก่ นักหะดีษ นักฟิกฮ์ และนักอุศูล คือ ข่าวของผู้รายงานคนเดียว (เคาะบัรอาหาด) ที่เชื่อถือได้ ถือเป็นหลักฐานหนึ่งของบทบัญญัติศาสนา จำเป็นต้องปฏิบัติตาม โดยให้ผลเป็นความเชื่อที่มีน้ำหนัก (อัซ-ซ็อน) แต่ไม่ได้ให้ผลเป็นความรู้ที่แน่นอน (อัล-อิลม์)

ความเป็นโมฆะของทัศนะที่กล่าวว่าข่าวของผู้รายงานคนเดียวไม่ใช่หลักฐานนั้นเห็นได้ชัด ดังนี้

• สาส์นของท่านนบี ﷺ และทูตของท่านซึ่งเดินทางไปเพียงคนเดียว ได้รับการปฏิบัติตามมาโดยตลอด และท่านนบี ﷺ ก็กำหนดให้พวกเขาต้องปฏิบัติตามสิ่งนั้น

• คุละฟาอ์อัร-รอชิดีน และผู้ที่มาหลังจากพวกท่าน ทั้งชาวสะลัฟและชาวเคาะลัฟ ยังคงยึดถือแนวทางนี้สืบต่อมา คือ ปฏิบัติตามข่าวของผู้รายงานคนเดียวเมื่อเขาแจ้งซุนนะฮ์หนึ่งแก่พวกเขา ใช้ข่าวนั้นตัดสินคดี อ้างอิงข่าวนั้นในการตัดสินคดีและการให้ฟัตวา และใช้ข่าวนั้นยกเลิกคำตัดสินที่พวกเขาเคยตัดสินไว้ขัดกับข่าวนั้น เมื่อไม่มีหลักฐาน พวกเขาจะสอบถามหาข่าวของผู้รายงานคนเดียวจากผู้ที่มีข่าวนั้นอยู่ ใช้ข่าวนั้นเป็นหลักฐานโต้แย้งผู้ที่เห็นต่าง และผู้ที่เห็นต่างก็ยอมจำนนต่อข่าวนั้น ทั้งหมดนี้เป็นที่รู้กันดี ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ ในเรื่องนี้เลย อีกทั้งสติปัญญาก็ไม่ได้เห็นว่าการปฏิบัติตามข่าวของผู้รายงานคนเดียวเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ และบทบัญญัติศาสนาก็ได้กำหนดให้ต้องปฏิบัติตามข่าวนั้น ดังนั้นจึงจำเป็นต้องยึดถือทัศนะนี้

• ส่วนผู้ที่กล่าวว่าข่าวของผู้รายงานคนเดียวให้ผลเป็นความรู้ที่แน่นอน ผู้นั้นคือผู้ที่ดื้อดึงปฏิเสธสิ่งที่ประจักษ์ชัด ความรู้ที่แน่นอนจะเกิดขึ้นได้อย่างไร ในเมื่อข่าวนั้นยังมีโอกาสผิดพลาด หลงลืม โกหก และอื่น ๆ ได้อยู่?!!

• ในหนังสือ อัล-ฟัตห์ ได้ถ่ายทอดคำกล่าวของอิบนุลก็อยยิม ซึ่งสรุปได้ดังนี้

(ซุนนะฮ์มีความสัมพันธ์กับอัลกุรอานในสามลักษณะ

ลักษณะที่หนึ่ง: ซุนนะฮ์สอดคล้องกับอัลกุรอานทุกประการ จึงเป็นกรณีที่หลักฐานหลายประการมาบรรจบกันในเรื่องเดียว

ลักษณะที่สอง: ซุนนะฮ์เป็นคำอธิบายถึงสิ่งที่อัลกุรอานมุ่งหมาย

ลักษณะที่สาม: ซุนนะฮ์บ่งชี้ถึงข้อชี้ขาดที่อัลกุรอานไม่ได้กล่าวถึง ลักษณะที่สามนี้เป็นข้อชี้ขาดที่เริ่มต้นจากท่านนบี ﷺ เอง จึงจำเป็นต้องเชื่อฟังท่านในเรื่องนั้น)

مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَ ۖ وَمَن تَوَلَّىٰ فَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ﴿٨٠﴾

หากท่านนบี ﷺ ได้รับการเชื่อฟังเฉพาะในสิ่งที่สอดคล้องกับอัลกุรอานเท่านั้น ท่านก็จะไม่มีการเชื่อฟังเป็นการเฉพาะ ทั้งที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «ผู้ใดเชื่อฟังเราะซูล แท้จริงเขาก็ได้เชื่อฟังอัลลอฮ์ และผู้ใดผินหลังให้ เราก็มิได้ส่งเจ้าไปเป็นผู้คอยคุ้มครองพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:80)

ผู้ที่กล่าวว่า ข้อชี้ขาดที่เพิ่มเติมจากอัลกุรอานจะไม่ได้รับการยอมรับ เว้นแต่จะเป็นหะดีษมุตะวาติรหรือหะดีษมัชฮูร ได้ขัดแย้งกับคำพูดของตนเอง เพราะพวกเขาเองก็ถือตามข้อชี้ขาดต่อไปนี้

• การห้ามสมรสกับหญิงพร้อมกับป้า (ฝ่ายบิดา) หรือน้า (ฝ่ายมารดา) ของนาง
• การห้ามสมรสด้วยเหตุแห่งการร่วมดื่มนมในสิ่งที่ห้ามด้วยเหตุแห่งเชื้อสาย
• สิทธิ์เลือกตามเงื่อนไข (ค็อยารุชชัรฏ์) สิทธิ์ซื้อก่อน (อัช-ชุฟอะฮ์) และการจำนำในขณะที่อยู่ประจำถิ่น
• มรดกของย่าหรือยาย
• การให้สิทธิ์เลือกแก่ทาสหญิงเมื่อนางได้รับการปลดปล่อย
• การห้ามหญิงมีประจำเดือนถือศีลอดและละหมาด
• การที่หญิงซึ่งอยู่ในอิดดะฮ์เพราะสามีเสียชีวิตต้องไว้ทุกข์ (อิห์ดาด)
• การอนุญาตให้อาบน้ำละหมาดด้วยน้ำนะบีซอินทผลัม
• การกำหนดว่าละหมาดวิตรเป็นวาญิบ
• การกำหนดว่ามะฮัรขั้นต่ำคือสิบดิรฮัม
• การให้หลานสาว (ลูกสาวของลูกชาย) ได้รับมรดกหนึ่งในหกเมื่อมีลูกสาวอยู่ด้วย
• การรอให้เชลยหญิงมีประจำเดือนหนึ่งครั้งเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของมดลูก (อิสติบรออ์)
• การที่บิดาไม่ถูกลงโทษประหารชีวิตตามหลักกิศอศเพราะฆ่าบุตร
• การเก็บญิซยะฮ์จากพวกมะญูซี
• การตัดเท้าของขโมยเมื่อลักขโมยเป็นครั้งที่สอง
• การไม่ลงโทษกิศอศกรณีบาดแผลก่อนที่แผลจะหายสนิท
• การห้ามขายหนี้ด้วยหนี้

และเรื่องอื่น ๆ อีก ซึ่งหากจะอธิบายก็จะยืดยาว

หะดีษเหล่านี้ทั้งหมดเป็นหะดีษอาหาด บางบทถูกต้อง บางบทไม่ถูกต้อง แต่พวกเขาแบ่งหะดีษเหล่านี้ออกเป็นสามประเภท และพวกเขามีรายละเอียดในเรื่องนี้ซึ่งหากจะอธิบายก็จะยืดยาว โดยเรื่องนี้มีการอธิบายไว้อย่างละเอียดในวิชาอุศูลุลฟิกฮ์ และความสำเร็จนั้นมาจากอัลลอฮ์เท่านั้น

ประเภทของหะดีษและระดับของหะดีษ

ท่านได้ทราบแล้วจากที่กล่าวมาข้างต้นว่า หะดีษนั้นจะถูกตัดสินระดับของมันตามสภาพของบรรดาผู้รายงาน และสภาพของผู้รายงานนั้นมีมากมายจนนับไม่ถ้วน สภาพของตัวบท (มะตัน) ก็เช่นเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ อัส-สุยูฏีย์จึงกล่าวไว้ หลังจากที่ท่านและอัน-นะวะวีย์ได้กล่าวถึงประเภทของหะดีษไว้หกสิบห้าประเภทว่า «นี่ยังไม่ใช่ที่สุดของสิ่งที่เป็นไปได้ในเรื่องนี้ เพราะมันสามารถแบ่งประเภทออกไปได้อีกนับไม่ถ้วน»

ถึงกระนั้นก็ตาม ประเภทต่าง ๆ ที่นับไม่ถ้วนเหล่านี้ก็ไม่พ้นไปจากสามประเภท คือ เศาะฮีห์ หะสัน และเฎาะอีฟ เพราะหากหะดีษนั้นมีคุณลักษณะแห่งการเป็นที่ยอมรับในระดับสูงสุด ก็เป็นหะดีษเศาะฮีห์ หากมีในระดับต่ำสุด ก็เป็นหะดีษหะสัน และหากไม่มีคุณลักษณะเหล่านั้นเลย ก็เป็นหะดีษเฎาะอีฟ ทั้งนี้ แต่ละประเภทมีประเด็นศึกษาที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเราจะสรุปไว้ดังต่อไปนี้

หะดีษเศาะฮีห์

คือหะดีษที่สายรายงาน (สะนัด) ต่อเนื่องกัน โดยการถ่ายทอดของผู้รายงานที่มีคุณธรรม (อะดล์) และมีความแม่นยำ (ฎอบิฏ) จากผู้ที่มีคุณสมบัติเช่นเดียวกัน พร้อมทั้งปลอดจากความแปลกแยก (ชุซูซ) และข้อบกพร่องแอบแฝง (อิลัล) หะดีษประเภทนี้คือ เศาะฮีห์ลิซาติฮี (เศาะฮีห์ในตัวเอง)

นอกจากนี้ยังมี เศาะฮีห์ลิฆ็อยริฮี (เศาะฮีห์เพราะปัจจัยอื่น) ได้แก่ หะดีษที่เงื่อนไขเหล่านี้มีไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ตามความหมายที่สมบูรณ์ที่สุด แต่ได้รับคุณลักษณะของความเศาะฮีห์ด้วยสาเหตุอื่น เช่น การมีรายงานมาจากหลายทาง หรือการที่บรรดาอุละมาอ์ให้การยอมรับ หรือการสอดคล้องอย่างสมบูรณ์กับอายะฮ์ที่มีความหมายชัดเจน (มุห์กัม) หรือกับหลักการบางประการของชะรีอะฮ์ เพราะปัจจัยเหล่านี้และสิ่งที่คล้ายคลึงกันจะยกระดับหะดีษนั้นขึ้นสู่ระดับเศาะฮีห์

ลำดับชั้นของหะดีษเศาะฮีห์

ลำดับชั้นและระดับของหะดีษเศาะฮีห์มีความแตกต่างกันในด้านความแข็งแรง ตามความแตกต่างของคุณลักษณะที่กล่าวมาข้างต้น ดังนั้น หะดีษใดที่ผู้รายงานอยู่ในระดับสูงสุดในด้านความมีคุณธรรม ความแม่นยำ และคุณลักษณะอื่น ๆ ที่ทำให้มีน้ำหนักเหนือกว่า ย่อมเศาะฮีห์ยิ่งกว่าหะดีษที่อยู่ในระดับต่ำกว่า

ในบรรดาลำดับชั้นสูงสุดนั้น ได้แก่สิ่งที่บรรดาอิมามผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์นี้บางท่านเรียกว่า "สายรายงานที่เศาะฮีห์ที่สุด" เช่น:

อัซ-ซุฮ์รีย์ จากสาลิม บิน อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร จากบิดาของเขา (ร.ฎ.) และเช่น มุหัมมัด บิน สีรีน จากอะบีดะฮ์ บิน อุมัร อัส-สัลมานีย์ จากอะลี (ร.ฎ.)

และเช่น อิบรอฮีม อัน-นะเคาะอีย์ จากอัลเกาะมะฮ์ จากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) และเช่น มาลิก จากนาฟิอ์ จากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.)

อัน-นะวะวีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) กล่าวว่า «หะดีษเศาะฮีห์แบ่งออกเป็นหลายประเภท:

• ประเภทที่สูงสุด คือ หะดีษที่อัล-บุคอรีย์และมุสลิมรายงานตรงกัน
• ถัดมาคือ หะดีษที่อัล-บุคอรีย์รายงานไว้เพียงผู้เดียว
• ถัดมาคือ หะดีษที่มุสลิมรายงานไว้เพียงผู้เดียว
• ถัดมาคือ หะดีษที่อยู่ในเงื่อนไขของทั้งสองท่าน แม้ทั้งสองจะไม่ได้รายงานไว้
• ถัดมาคือ หะดีษที่อยู่ในเงื่อนไขของอัล-บุคอรีย์
• ถัดมาคือ หะดีษที่อยู่ในเงื่อนไขของมุสลิม
• ถัดมาคือ หะดีษที่อิมามท่านอื่น ๆ นอกจากทั้งสองท่านรับรองว่าเศาะฮีห์

…เหล่านี้คือเจ็ดประเภท»

หะดีษเศาะฮีห์ทั้งหมดไม่ได้ถูกรวบรวมไว้อย่างครบถ้วนในตำราเล่มเดียว แม้ว่าตำราหลักทั้งห้า ได้แก่ (เศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ เศาะฮีห์มุสลิม สุนันอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอัน-นะสาอีย์) จะตกหล่นหะดีษเศาะฮีห์ไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ดังที่อัน-นะวะวีย์ได้กล่าวไว้

และตำราเล่มแรกที่เรียบเรียงเฉพาะหะดีษเศาะฮีห์ คือ อัล-มุวัฏเฏาะอ์ของอิมามมาลิก และเล่มถัดมาคือ เศาะฮีห์อัล-บุคอรี

เมื่อมีการกล่าวว่า "นี่คือสิ่งที่เศาะฮีห์ที่สุดในหมวดนี้" ถ้อยคำนี้ไม่ได้หมายความว่าหะดีษนั้นเศาะฮีห์เสมอไป เพราะนักวิชาการมักกล่าวว่า "นี่คือสิ่งที่เศาะฮีห์ที่สุดที่มีรายงานมาในหมวดนี้" แม้หะดีษนั้นจะเฎาะอีฟก็ตาม เจตนาของพวกเขาคือ หะดีษนั้นมีน้ำหนักมากที่สุด หรือมีความอ่อนน้อยที่สุดในหมวดนั้น

หะดีษหะซัน

ชัยค์ตะกียุดดีน อิบนุตัยมียะฮ์ กล่าวว่า:

"บุคคลแรกที่เป็นที่รู้จักว่าได้แบ่งหะดีษออกเป็นเศาะฮีห์ หะซัน และเฎาะอีฟ คือ อบูอีซา อัต-ติรมิซี และไม่เคยปรากฏการใช้ชื่อเรียกเช่นนี้จากผู้ใดก่อนหน้าท่าน อบูอีซาได้อธิบายเจตนาของท่านในเรื่องนี้ไว้ โดยกล่าวว่า หะซันคือหะดีษที่มีสายรายงานหลายสาย ไม่มีผู้ใดในสายรายงานถูกกล่าวหาว่าโกหก และไม่ใช่หะดีษชาซ (ขัดแย้งกับรายงานที่น่าเชื่อถือกว่า) และหะดีษหะซันมีระดับต่ำกว่าหะดีษเศาะฮีห์ ซึ่งเป็นที่ทราบถึงความเที่ยงธรรมและความแม่นยำของผู้รายงาน"

ส่วนนักวิชาการก่อนยุคของอัต-ติรมิซีนั้น ไม่เป็นที่ทราบว่าพวกเขาได้แบ่งหะดีษออกเป็นสามประเภทเช่นนี้ แต่พวกเขาแบ่งหะดีษออกเป็นเศาะฮีห์และเฎาะอีฟ และหะดีษเฎาะอีฟในทัศนะของพวกเขามีสองประเภท คือ

• หะดีษที่เฎาะอีฟในระดับที่ไม่ห้ามการนำมาปฏิบัติ ซึ่งคล้ายกับหะดีษหะซันตามศัพท์บัญญัติของอัต-ติรมิซี
• หะดีษที่เฎาะอีฟในระดับที่จำเป็นต้องละทิ้ง ซึ่งก็คือหะดีษวาฮี (หะดีษที่อ่อนมาก)

ประเภทของหะดีษหะซัน

หะดีษหะซันแบ่งออกเป็นสองประเภท

1. หะซันลิซาติฮี (หะซันด้วยตัวเอง): คือหะดีษที่ผู้รายงานเป็นที่รู้จักในด้านความสัตย์จริง แต่ความแม่นยำในการจดจำยังไม่ถึงระดับของผู้รายงานหะดีษเศาะฮีห์ นี่คือนิยามของอิบนุศเศาะลาห์

อัฏ-ฏีบีกล่าวว่า "หะซันคือ หะดีษมุสนัดจากผู้รายงานที่มีระดับใกล้เคียงกับผู้ที่เชื่อถือได้ (ษิเกาะฮ์) หรือหะดีษมุรสัลจากผู้รายงานที่เชื่อถือได้ โดยทั้งสองแบบมีการรายงานมาจากหลายทาง และปลอดจากความชาซและข้อบกพร่องแอบแฝง (อิลละฮ์)" และได้กล่าวถึงนิยามของอัต-ติรมิซีไปแล้วข้างต้น

นิยามที่กระชับและประณีตที่สุดนิยามหนึ่งคือ "หะดีษที่มีสายรายงานต่อเนื่อง โดยการถ่ายทอดของผู้รายงานที่เที่ยงธรรม แต่มีความแม่นยำน้อยกว่าผู้รายงานหะดีษเศาะฮีห์ และไม่ใช่หะดีษชาซหรือมุอัลลัล"

สรุปนิยามทั้งหมดได้ว่า หะดีษหะซันมีระดับต่ำกว่าหะดีษเศาะฮีห์ แต่สูงกว่าหะดีษเฎาะอีฟ

1. หะซันลิฆอยริฮี (หะซันเพราะสิ่งอื่น): อิบนุศเศาะลาห์ให้นิยามว่า คือหะดีษที่ในสายรายงานมีผู้รายงานประเภทมัสตูร (ผู้ที่ไม่เป็นที่ทราบสถานะชัดเจน) ซึ่งยังไม่ได้รับการยืนยันถึงคุณสมบัติความเหมาะสม แต่ไม่ใช่ผู้ที่หลงลืมเลินเล่อ ไม่ใช่ผู้ที่ผิดพลาดมากในการรายงาน ไม่ใช่ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าจงใจโกหกในการรายงาน และไม่ได้ถูกระบุว่ามีสาเหตุอื่นที่ทำให้เป็นฟาซิก ทั้งนี้หะดีษนั้นได้รับการสนับสนุนจากรายงานมุตาบิอ์หรือชาฮิด

ดังนั้น โดยพื้นฐานแล้วหะดีษประเภทนี้เป็นหะดีษเฎาะอีฟ แต่ได้รับสถานะหะซันเนื่องจากมีรายงานอื่นมาสนับสนุน จึงเป็นที่ยอมรับได้เพราะมีสิ่งสนับสนุนนั้น หากไม่มีสิ่งสนับสนุน หะดีษนั้นก็จะยังคงมีสภาพเฎาะอีฟอยู่ และยังคงไม่สามารถนำมาใช้เป็นหลักฐานได้

ระดับชั้นของหะดีษหะซัน

หะดีษหะซันมีหลายระดับชั้นเช่นเดียวกับหะดีษเศาะฮีห์

• ระดับสูงสุด คือ สายรายงานที่มีนักวิชาการบางท่านกล่าวว่าเศาะฮีห์ เช่น สายรายงานของบะฮ์ซ์ บินหะกีม จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา, สายรายงานของอัมร์ บินชุอัยบ์ จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา และสายรายงานของมุหัมมัด บินอิสหาก จากอาศิม บินอุมัร จากญาบิร (ร.ฎ.) ตลอดจนสายรายงานอื่นๆ ที่มีลักษณะเช่นนี้ และระดับนี้ก็คือระดับต่ำสุดของหะดีษเศาะฮีห์

• ถัดจากนั้นคือหะดีษที่นักวิชาการมีความเห็นแตกต่างกันว่าเป็นหะสันหรือเฎาะอีฟ เช่น หะดีษของอัล-หาริษ บิน อับดุลลอฮ์, อาศิม บิน ฎ็อมเราะฮ์, หัจญาจ บิน อัรฏออะฮ์ และผู้รายงานอื่น ๆ ในทำนองเดียวกัน ทัศนะนี้เป็นของอัซ-ซะฮะบี

• หะดีษหะสันลิซาติฮี (หะสันในตัวเอง) คือหะดีษที่ผู้รายงานเป็นที่รู้จักในด้านความยุติธรรม (อะดาละฮ์) และความสัจจริง แต่ไม่ถึงระดับความเป็นที่รู้จักของผู้รายงานหะดีษเศาะฮีห์ หากหะดีษเช่นนี้ถูกรายงานมาจากอีกสายหนึ่ง สถานะของมันจะยกระดับจากหะสันขึ้นเป็นเศาะฮีห์ และนี่คือหะดีษเศาะฮีห์ลิฆ็อยริฮี (เศาะฮีห์เพราะมีสายอื่นสนับสนุน)

لولا أن أشق على أمتي لأمرتهم بالسواك عند كل صلاة

ตัวอย่างเช่น หะดีษของอัต-ติรมิซีที่รายงานผ่านสายของมุหัมมัด บิน อัมร์ จากอบูสะละมะฮ์ จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «หากไม่เป็นการสร้างความลำบากแก่ประชาชาติของฉัน แน่นอนฉันจะสั่งให้พวกเขาแปรงฟันด้วยไม้สิวากทุกครั้งที่จะละหมาด»

มุหัมมัด (บิน อัมร์) ผู้นี้ แม้จะเป็นที่รู้จักในด้านความสัจจริงและการรักษาตน และนักวิชาการบางท่านถือว่าเขาเชื่อถือได้ด้วยเหตุนั้น แต่เขาก็ไม่ใช่ผู้ที่แม่นยำ เนื่องจากความจำไม่ดี หะดีษของเขาจึงเป็นหะสันลิซาติฮี แต่เมื่อมีผู้อื่นรายงานสอดคล้องกับมุหัมมัดในระดับชัยค์ของชัยค์ของเขา คืออบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) หะดีษนี้ก็ยกระดับขึ้นเป็นเศาะฮีห์ลิฆ็อยริฮี ทั้งนี้เพราะมีผู้รายงานกลุ่มหนึ่งนอกเหนือจากอบูสะละมะฮ์ได้รายงานหะดีษนี้จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ทั้งนี้ คำว่า "อัล-มุตาบะอะฮ์" (การรายงานสอดคล้อง) บางครั้งหมายถึงการรายงานสอดคล้องในระดับชัยค์ และบางครั้งหมายถึงการรายงานสอดคล้องในระดับชัยค์ของชัยค์

หะดีษนี้อัช-ชัยคอน (อัล-บุคอรีและมุสลิม) ได้รายงานไว้ผ่านสายของอัล-อะอ์รอจญ์ จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ดังนั้น หะดีษนี้จึงเป็นเศาะฮีห์ลิซาติฮีจากสายรายงานนี้ และเป็นเศาะฮีห์ลิฆ็อยริฮีจากสายรายงานของมุหัมมัด บิน อัมร์

การใช้หะดีษหะสันเป็นหลักฐาน

นักหะดีษส่วนใหญ่และนักนิติศาสตร์ (ฟุเกาะฮาอ์) โดยทั่วไปเห็นว่า หะดีษหะสันเป็นเช่นเดียวกับหะดีษเศาะฮีห์ในการนำมาใช้เป็นหลักฐาน แม้ว่าจะมีน้ำหนักด้อยกว่าก็ตาม ด้วยเหตุนี้ นักวิชาการกลุ่มหนึ่งจึงจัดหะดีษหะสันไว้ในประเภทต่าง ๆ ของหะดีษเศาะฮีห์ เช่น อัล-หากิม อิบนุหิบบาน และอิบนุคุซัยมะฮ์

อัส-สะคอวีกล่าวว่า "ในหมู่พวกเขามีผู้ที่จัดหะดีษหะสันไว้ในหมวดหะดีษเศาะฮีห์ เนื่องจากทั้งสองมีส่วนร่วมกันในการเป็นหลักฐาน ยิ่งไปกว่านั้น อิบนุตัยมียะฮ์ได้ถ่ายทอดว่ามีมติเอกฉันท์ของพวกเขาในเรื่องนี้ ยกเว้นอัต-ติรมิซีเพียงท่านเดียว"

อัล-ค็อฏฏอบีกล่าวว่า "หะดีษส่วนใหญ่วนเวียนอยู่ที่หะดีษหะสัน เพราะหะดีษส่วนมากไม่ถึงระดับเศาะฮีห์ นักนิติศาสตร์โดยทั่วไปได้ปฏิบัติตามหะดีษหะสัน และนักวิชาการส่วนใหญ่ยอมรับมัน…" ท่านกล่าวอีกว่า "นักหะดีษบางท่านเข้มงวด จึงปฏิเสธหะดีษเพราะข้อบกพร่อง (อิลละฮ์) ทุกประการ ไม่ว่าข้อบกพร่องนั้นจะเป็นเหตุทำให้เสียหายหรือไม่ก็ตาม"

ดังที่มีรายงานจากอบูหาติมว่า (บุตรของท่าน) กล่าวว่า "ฉันได้ถามบิดาของฉันเกี่ยวกับหะดีษบทหนึ่ง ท่านตอบว่า สายรายงานของมันเป็นหะสัน ฉันจึงถามว่า ใช้เป็นหลักฐานได้หรือไม่ ท่านตอบว่า ไม่ได้"

• ส่วนที่เพิ่มเติม (ซิยาดะฮ์) ของผู้รายงานหะดีษเศาะฮีห์และหะสันนั้นเป็นที่ยอมรับ เนื่องจากมันมีสถานะเสมือนหะดีษอิสระบทหนึ่ง ทั้งนี้หากมันไม่ขัดแย้งกับการรายงานของผู้ที่ไม่ได้รายงานส่วนเพิ่มเติมนั้น แต่หากขัดแย้งกัน และการยอมรับมันจะทำให้ต้องปฏิเสธอีกรายงานหนึ่ง ก็จำเป็นต้องมีการชั่งน้ำหนัก (ตัรญีห์) หากรายงานหนึ่งมีปัจจัยที่ทำให้มีน้ำหนักเหนือกว่า อีกรายงานหนึ่งก็จะเป็นหะดีษชาซ

อัล-หาฟิซ อิบนุหะญัร กล่าวไว้ในหนังสืออัน-นุคบะฮ์และคำอธิบายของมันว่า "ส่วนที่เพิ่มเติมของผู้รายงานทั้งสอง –คือผู้รายงานหะดีษเศาะฮีห์และหะสัน– นั้นเป็นที่ยอมรับ ตราบใดที่มันไม่ขัดแย้งกับการรายงานของผู้ที่น่าเชื่อถือกว่าผู้ที่ไม่ได้กล่าวถึงส่วนเพิ่มเติมนั้น เพราะกรณีหนึ่ง ส่วนเพิ่มเติมนั้นไม่ขัดแย้งกับการรายงานของผู้ที่ไม่ได้กล่าวถึงมัน กรณีนี้เป็นที่ยอมรับโดยสิ้นเชิง เพราะมันมีสถานะเสมือนหะดีษอิสระที่ผู้รายงานซึ่งเชื่อถือได้รายงานไว้เพียงผู้เดียว โดยไม่มีผู้อื่นรายงานจากชัยค์ของเขา… อีกกรณีหนึ่ง ส่วนเพิ่มเติมนั้นขัดแย้งกัน ในลักษณะที่การยอมรับมันทำให้ต้องปฏิเสธอีกรายงานหนึ่ง กรณีนี้คือกรณีที่ต้องมีการชั่งน้ำหนักระหว่างมันกับรายงานที่ขัดแย้งกับมัน แล้วจึงยอมรับรายงานที่มีน้ำหนักกว่า และปฏิเสธรายงานที่มีน้ำหนักด้อยกว่า"

• มีทัศนะที่เป็นที่รู้จักจากนักวิชาการกลุ่มหนึ่งว่า ให้ยอมรับส่วนเพิ่มเติมโดยสิ้นเชิงโดยไม่มีการแจกแจงรายละเอียด แต่ทัศนะนี้ไม่อาจเป็นไปได้ตามแนวทางของนักหะดีษ ซึ่งวางเงื่อนไขไว้ใน

ความเศาะฮีห์ คือต้องไม่เป็นหะดีษชาซ จากนั้นพวกเขาก็อธิบายความหมายของ "ชุซูซ" (ความผิดแผก) ว่า คือการที่ผู้รายงานที่เชื่อถือได้ (ษิเกาะฮ์) รายงานขัดแย้งกับผู้ที่เชื่อถือได้มากกว่าตน ที่น่าประหลาดใจคือ บางคนในหมู่พวกเขากลับมองข้ามเรื่องนี้ ทั้งที่ยอมรับว่าการปราศจากชุซูซเป็นเงื่อนไขหนึ่งในนิยามของหะดีษเศาะฮีห์ และหะดีษหะซันก็เช่นเดียวกัน

• คำกล่าวที่รายงานมาจากบรรดาอิมามด้านหะดีษยุคแรก เช่น อับดุรเราะห์มาน บิน มะฮ์ดี, ยะห์ยา อัล-ก็อฏฏอน, อะห์มัด บิน หันบัล, ยะห์ยา บิน มะอีน, อะลี บิน อัล-มะดีนี, อัล-บุคอรี, อบูซุรอะฮ์, อบูหาติม, อัน-นะซาอี, อัด-ดาเราะกุฏนี และท่านอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่า พวกท่านพิจารณาด้วยการชั่งน้ำหนัก (ตัรญีห์) ในเรื่องที่เกี่ยวกับส่วนเพิ่มเติม (ซิยาดะฮ์) และเรื่องอื่น ๆ และไม่เป็นที่รู้กันว่ามีผู้ใดในหมู่พวกท่านที่รับส่วนเพิ่มเติมโดยไม่มีเงื่อนไขเลย....

• อัต-ติรมิซีได้ระบุลักษณะของหะดีษบางบทว่าเป็น "หะซัน เศาะฮีห์" นักวิชาการหะดีษบางท่านเห็นว่าสำนวนนี้มีประเด็นที่ควรหยุดพิจารณา เพราะลักษณะของหะซันนั้นด้อยกว่าระดับความเศาะฮีห์

อัล-หาฟิซ อิบนุหะญัรได้ตอบประเด็นนี้ไว้ด้วยคำกล่าวของท่านว่า (การที่บรรดาอิมามด้านหะดีษลังเลในสถานะของผู้รายงานหะดีษนั้น ทำให้ผู้วินิจฉัย (มุจญ์ตะฮิด) ไม่ระบุหะดีษนั้นด้วยลักษณะใดลักษณะหนึ่งเพียงอย่างเดียว จึงกล่าวถึงหะดีษนั้นว่า: หะซัน ตามการระบุลักษณะของกลุ่มหนึ่ง.. และเศาะฮีห์ ตามการระบุลักษณะของอีกกลุ่มหนึ่ง)

อย่างมากที่สุดก็คือ คำที่แสดงความลังเลได้ถูกตัดออกไป เพราะที่ถูกแล้วควรกล่าวว่า: หะซัน หรือ เศาะฮีห์

ด้วยเหตุนี้ หะดีษที่ถูกกล่าวว่า "หะซัน เศาะฮีห์" จึงอยู่ในระดับต่ำกว่าหะดีษที่ถูกกล่าวว่า "เศาะฮีห์" เพราะการชี้ขาดย่อมหนักแน่นกว่าการลังเล ทั้งนี้ในกรณีที่เป็นการรายงานเพียงสายเดียว (ตะฟัรรุด) แต่หากไม่ได้เป็นการรายงานเพียงสายเดียว การใช้ทั้งสองลักษณะกับหะดีษบทนั้นก็เป็นการพิจารณาจากสายรายงานสองสาย สายหนึ่งเศาะฮีห์เท่านั้น และอีกสายหนึ่งหะซัน

ตามนี้ หะดีษที่ถูกกล่าวว่า "หะซัน เศาะฮีห์" จึงอยู่ในระดับสูงกว่าหะดีษที่ถูกกล่าวว่า "เศาะฮีห์" เพียงอย่างเดียว หากหะดีษนั้นมีสายรายงานเดียว เพราะการมีหลายสายรายงานย่อมทำให้หะดีษมีน้ำหนักมากขึ้น

ฉายานามที่ครอบคลุมหะดีษเศาะฮีห์และหะซัน:

อัล-ญัยยิด (ดี), อัล-เกาะวี (แข็งแรง), อัศ-ศอลิห์ (ใช้ได้), อัล-มะอ์รูฟ (เป็นที่รู้จัก), อัล-มะห์ฟูซ (ได้รับการรักษาไว้), อัล-มุญัววัด (ได้รับการขัดเกลาอย่างดี), อัษ-ษาบิต (มั่นคง) และอัล-มักบูล (เป็นที่ยอมรับ) ทั้งหมดนี้เป็นคำที่นักวิชาการหะดีษใช้กับรายงานที่เป็นที่ยอมรับ ไม่ว่าจะเป็นเศาะฮีห์ หะซัน หรือเฎาะอีฟที่ใช้เป็นหลักฐานสนับสนุน (อิอ์ติบาร) ได้

ภาคผนวก

1 - ความเศาะฮีห์ของหะดีษทำให้ต้องเชื่อมั่นอย่างเด็ดขาด (เกาะฏอี) หรือไม่?

นักวิชาการมีทัศนะในประเด็นนี้สามทัศนะ:

ก - จำเป็นต้องเชื่อมั่นอย่างเด็ดขาดโดยไม่มีเงื่อนไข ซึ่งเป็นทัศนะของอิบนุฏอฮิร อัล-มักดิซี

ข - ไม่จำเป็นต้องเชื่อมั่นอย่างเด็ดขาด เพราะผู้รายงานที่เชื่อถือได้ก็อาจผิดพลาดและหลงลืมได้ อัน-นะวะวีได้ระบุในหนังสือ "อัต-ตักรีบ" ว่าเป็นทัศนะของนักวิชาการส่วนใหญ่และบรรดานักวิชาการผู้ตรวจสอบอย่างละเอียด (มุหักกิก) และพวกเขากล่าวว่า: หะดีษเศาะฮีห์นั้นให้ผลเพียงการคาดคะเนอย่างมีน้ำหนัก (ซ็อน) ตราบใดที่ไม่ถึงระดับมุตะวาติร

ท่านได้กล่าวไว้ในหนังสือ "ชัรห์ เศาะฮีห์มุสลิม" ว่า: (นั่นคือสถานะของหะดีษอาหาด และในเรื่องนี้ไม่มีความแตกต่างระหว่างหะดีษของชัยคัยน์ (อัล-บุคอรีและมุสลิม) กับหะดีษของผู้อื่น การที่ประชาชาติยอมรับหะดีษทั้งสองเล่มนั้น เพียงให้ผลว่าจำเป็นต้องปฏิบัติตามสิ่งที่อยู่ในทั้งสองเล่มโดยไม่ต้องรอการตรวจสอบ ต่างจากหะดีษในหนังสือเล่มอื่น ซึ่งจะไม่นำมาปฏิบัติจนกว่าจะได้ตรวจสอบและพบว่ามีเงื่อนไขของหะดีษเศาะฮีห์ครบถ้วน และมติเอกฉันท์ของประชาชาติในการปฏิบัติตามสิ่งที่อยู่ในทั้งสองเล่ม ไม่ได้หมายความว่าต้องเชื่อมั่นอย่างเด็ดขาดว่าเป็นคำพูดของท่านนบี ﷺ)

ค. – การจำกัดความเป็นวาญิบไว้เฉพาะหะดีษที่ท่านเชคทั้งสอง (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) หรือคนใดคนหนึ่งในสองท่านนี้รายงาน ซึ่งเป็นทัศนะที่อิบนุศ-ศ็อลาห์เลือก และอิบนุหะญัรได้เพิ่มหะดีษมัชฮูรและหะดีษที่มีสายรายงานต่อเนื่องด้วยบรรดาอิมาม (อัล-มุสัลสัล บิล-อะอิมมะฮ์) เข้าไปด้วย

อบูอิสหาก อัล-อิสฟะรออีนีย์ กล่าวว่า: ผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์นี้มีมติเป็นเอกฉันท์ว่า บรรดาหะดีษที่บรรจุอยู่ในหนังสือเศาะหีหฺทั้งสองเล่มนั้น เป็นที่แน่นอนเด็ดขาดถึงความถูกต้องของรากฐานและตัวบทของมัน และจะไม่เกิดความเห็นต่างในเรื่องนี้ไม่ว่าในกรณีใด หากจะมีความเห็นต่างเกิดขึ้น ก็เป็นความเห็นต่างในเรื่องสายรายงานและผู้รายงานเท่านั้น

ท่านกล่าวอีกว่า: ดังนั้น ผู้ใดที่การตัดสินของเขาขัดแย้งกับหะดีษใดหะดีษหนึ่งในนั้น โดยที่เขาไม่มีการตีความหะดีษนั้นที่พอจะรับได้ เราก็จะยกเลิกการตัดสินของเขา เพราะหะดีษเหล่านี้เป็นสิ่งที่ประชาชาติได้น้อมรับด้วยการยอมรับแล้ว

ส่วนอิบนุศ-ศ็อลาห์ได้ยกเว้นหะดีษบางบทในเศาะหีหฺทั้งสองที่มีผู้วิจารณ์ไว้ ออกจากกลุ่มหะดีษที่แน่นอนเด็ดขาดในความถูกต้อง

อิบนุหะญัรกล่าวไว้ในหนังสือ ชัรหุ อัน-นุคบะฮ์ ว่า: (ข่าวที่มีหลักฐานแวดล้อม (เกาะรออิน) ประกอบอยู่นั้นให้ความรู้ที่แน่นอน ซึ่งขัดกับทัศนะของผู้ที่ปฏิเสธเรื่องนี้)

ท่านกล่าวว่า: (และข่าวดังกล่าวมีหลายประเภท ในจำนวนนั้นคือ หะดีษที่ท่านเชคทั้งสองบันทึกไว้ในเศาะหีหฺของทั้งสองท่าน ซึ่งไม่ถึงระดับมุตะวาติร เพราะมีหลักฐานแวดล้อมหลายประการประกอบอยู่ ได้แก่:

• ความยิ่งใหญ่ของทั้งสองท่านในศาสตร์นี้ และการที่ทั้งสองท่านล้ำหน้ากว่าผู้อื่นในการคัดแยกหะดีษเศาะหีหฺ
• การที่บรรดาอุละมาอ์ได้น้อมรับหนังสือทั้งสองเล่มด้วยการยอมรับ และการน้อมรับนี้เพียงประการเดียวก็มีน้ำหนักในการให้ความรู้ที่แน่นอนยิ่งกว่าเพียงแค่การมีสายรายงานจำนวนมากที่ยังไม่ถึงระดับมุตะวาติรเสียอีก

ทว่าเรื่องนี้จำกัดเฉพาะหะดีษที่ไม่มีนักหะดีษผู้ทรงความจำ (อัล-หุฟฟาซ) คนใดวิจารณ์ และเฉพาะหะดีษที่ความหมายของมันไม่ขัดแย้งกันในกรณีที่ไม่สามารถชี้น้ำหนักได้ เนื่องจากเป็นไปไม่ได้ที่สองสิ่งที่ขัดแย้งกันจะให้ความรู้ที่แน่นอนว่าทั้งคู่เป็นจริง โดยไม่มีการชี้น้ำหนักให้ฝ่ายหนึ่งเหนืออีกฝ่ายหนึ่ง ส่วนหะดีษอื่นนอกเหนือจากนั้น ก็มีอิจญ์มาอ์ (มติเอกฉันท์) ในการยอมรับความถูกต้องของมัน)

2 – <u>เมื่อหะดีษใดถูกต้อง (เศาะหีหฺ) ก็จำเป็นต้องปฏิบัติตามหะดีษนั้น แม้ว่าท่านเชคทั้งสองจะมิได้บันทึกไว้ก็ตาม และจะละทิ้งการปฏิบัติตามหะดีษนั้นไม่ได้ เพียงเพราะความเห็นส่วนตัว หรือการตักลีดอิมามคนใด หรือเพราะการเข้าใจผิดว่ามีอิจญ์มาอ์</u>

อิบนุลก็อยยิมกล่าวไว้ในหนังสือ อิอ์ลาม อัล-มุวักกิอีน ว่า:

(สิ่งที่เรายึดถือเป็นศาสนาต่ออัลลอฮ์ และเราไม่อาจกระทำสิ่งอื่นนอกจากนี้ได้ ก็คือ เมื่อหะดีษใดถูกต้องว่ามาจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และไม่มีหะดีษอื่นที่ถูกต้องจากท่านมายกเลิก (นาซิค) หะดีษนั้น สิ่งที่เป็นฟัรฎูเหนือเราและเหนือประชาชาติก็คือการยึดถือหะดีษของท่าน และละทิ้งสิ่งที่ขัดแย้งกับหะดีษนั้น และเราจะไม่ละทิ้งหะดีษนั้นเพราะความเห็นต่างของผู้ใดในหมู่มนุษย์ ไม่ว่าเขาจะเป็นใครก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นผู้รายงานหะดีษนั้นเองหรือผู้อื่น

เพราะเป็นไปได้ที่ผู้รายงานอาจลืมหะดีษนั้น และนึกไม่ออกในขณะที่ให้ฟัตวา หรืออาจไม่ทันสังเกตถึงการบ่งชี้ของหะดีษนั้นต่อประเด็นดังกล่าว หรืออาจตีความหะดีษนั้นด้วยการตีความที่มีน้ำหนักน้อยกว่า หรืออาจเข้าใจว่ามีสิ่งที่ขัดแย้งกับหะดีษนั้น ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วมันไม่ได้ขัดแย้ง หรืออาจตักลีดผู้อื่นในการให้ฟัตวาที่ขัดกับหะดีษนั้น เพราะเชื่อว่าผู้นั้นมีความรู้มากกว่าตน และเชื่อว่าผู้นั้นขัดแย้งกับหะดีษดังกล่าวเพราะมีสิ่งที่มีน้ำหนักมากกว่า

และแม้จะสมมติว่าเหตุผลทั้งหมดนี้ไม่มีอยู่เลย – ซึ่งไม่มีหนทางใดที่จะรู้ได้แน่นอนหรือแม้แต่คาดคะเนได้ว่ามันไม่มีอยู่ – ผู้รายงานก็หาใช่ผู้ที่ได้รับการปกป้องจากความผิดพลาด (มะอ์ศูม) ไม่ และการที่เขาขัดแย้งกับสิ่งที่ตนรายงานก็มิได้ทำให้ความน่าเชื่อถือ (อะดาละฮ์) ของเขาตกไป จนกว่าความชั่วของเขาจะมีมากกว่าความดี และการขัดแย้งกับหะดีษเพียงบทเดียวนี้ย่อมไม่ทำให้เกิดผลเช่นนั้นแก่เขา…

ท่านอิมามอะห์มัดนั้น เมื่อท่านพบตัวบท ท่านก็จะให้ฟัตวาตามที่ตัวบทนั้นกำหนด และไม่สนใจสิ่งที่ขัดแย้งกับมัน และไม่สนใจผู้ที่ขัดแย้งกับมัน ไม่ว่าผู้นั้นจะเป็นใครก็ตาม ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงไม่สนใจความเห็นต่างของท่านอุมัร (ร.ฎ.) ในเรื่องหญิงที่ถูกหย่าขาด (อัล-มับตูตะฮ์) เพราะยึดหะดีษของท่านฟาฏิมะฮ์ บินตุ ก็อยส์ (ร.ฎ.) และไม่สนใจความเห็นต่างของท่านอุมัรในเรื่องการตะยัมมุมสำหรับผู้มีญะนาบะฮ์ เพราะยึดหะดีษของท่านอัมมาร (ร.ฎ.)… และกรณีเช่นนี้มีมากมายยิ่งนัก ท่านไม่เคยนำการปฏิบัติใด ความเห็นใด การกิยาสใด คำพูดของศอฮาบะฮ์คนใด หรือการที่ท่านไม่รู้

...ผู้ที่มีความเห็นต่าง ซึ่งผู้คนจำนวนมากเรียกสิ่งนั้นว่าอิจญ์มาอ์ (มติเอกฉันท์) และพวกเขาให้สิ่งนั้นมาก่อนหะดีษที่ศอฮีห์)

• อัช-ชะอ์รอนีย์กล่าวไว้ในหนังสือ "อัล-มีซาน" ว่า:

(หากท่านถามว่า: แล้วฉันจะทำอย่างไรกับหะดีษต่าง ๆ ที่ได้รับการยืนยันว่าศอฮีห์หลังจากอิมามของฉันเสียชีวิตไปแล้ว และท่านมิได้ยึดถือหะดีษเหล่านั้น?..

คำตอบคือ: ท่านควรปฏิบัติตามหะดีษนั้น เพราะหากอิมามของท่านได้พบหะดีษนั้นและหะดีษนั้นศอฮีห์ในทัศนะของท่าน บางทีท่านอาจสั่งให้ท่านปฏิบัติตามหะดีษนั้นด้วยซ้ำ ทั้งนี้เพราะบรรดาอิมามทุกท่านล้วนเป็นเชลยอยู่ในมือของชะรีอะฮ์ และผู้ใดกระทำเช่นนั้น เขาก็ได้ครอบครองความดีไว้ด้วยมือทั้งสองข้าง

ส่วนผู้ใดกล่าวว่า: ฉันจะไม่ปฏิบัติตามหะดีษ เว้นแต่อิมามของฉันได้ยึดถือหะดีษนั้น เขาก็พลาดความดีอันมากมาย ดังที่ผู้ตักลีดบรรดาอิมามมัซฮับจำนวนมากเป็นกันอยู่ ทั้งที่สิ่งที่สมควรกว่าสำหรับพวกเขาคือการปฏิบัติตามทุกหะดีษที่ศอฮีห์หลังจากอิมามของพวกเขา เพื่อเป็นการปฏิบัติตามคำสั่งเสียของบรรดาอิมาม เพราะความเชื่อของเราที่มีต่อพวกท่านคือ หากพวกท่านยังมีชีวิตอยู่และได้พบหะดีษเหล่านั้นที่ศอฮีห์หลังจากพวกท่าน พวกท่านก็จะยึดถือและปฏิบัติตามหะดีษเหล่านั้น และละทิ้งทุกกิยาสที่พวกท่านเคยกิยาสไว้ และทุกคำกล่าวที่พวกท่านเคยกล่าวไว้

และได้มีรายงานมาถึงเราจากหลายสายรายงานที่ศอฮีห์ว่า อิมามอัช-ชาฟิอีย์ได้ส่งสาส์นไปถึงอิมามอะห์มัด บิน ฮัมบัล ว่า: หากมีหะดีษใดศอฮีห์ในทัศนะของพวกท่าน ก็จงแจ้งให้เราทราบ เพื่อเราจะได้ยึดถือหะดีษนั้น และละทิ้งทุกคำกล่าวที่เราเคยกล่าวไว้ก่อนหน้านั้น หรือที่ผู้อื่นนอกจากเราได้กล่าวไว้ เพราะพวกท่านจดจำหะดีษได้ดีกว่า ส่วนเรารู้ถึงความหมายของมันดีกว่า)

• และท่านได้กล่าวในการโต้ตอบผู้ที่อ้างว่าอิมามอบูหะนีฟะฮ์ (ร.ฎ.) ให้กิยาสมาก่อนหะดีษ ไว้ความว่า:

(เป็นไปได้ว่า ผู้ที่อ้างไปยังอิมามอบูหะนีฟะฮ์ว่าท่านให้กิยาสมาก่อนตัวบทนั้น ได้พบสิ่งดังกล่าวในคำพูดของบรรดาผู้ตักลีดท่าน ซึ่งยึดมั่นที่จะปฏิบัติตามกิยาสที่พวกเขาพบจากอิมามของพวกเขา และละทิ้งหะดีษที่ศอฮีห์หลังจากการเสียชีวิตของอิมาม

ดังนั้น อิมามย่อมมีข้ออ้างที่ได้รับการผ่อนผัน แต่ผู้ที่ตามท่านนั้นไม่มีข้ออ้าง และคำพูดของพวกเขาที่ว่า "อิมามของเรามิได้ยึดถือหะดีษนี้" นั้นไม่อาจใช้เป็นหลักฐานได้ เพราะเป็นไปได้ว่าท่านไม่ได้พบหะดีษนั้น หรือได้พบแต่หะดีษนั้นไม่ศอฮีห์ในทัศนะของท่าน

และได้ผ่านมาแล้วซึ่งคำกล่าวของบรรดาอิมามทุกท่านที่ว่า: เมื่อหะดีษศอฮีห์ นั่นคือมัซฮับของเรา และไม่มีผู้ใดจะยกกิยาสหรือหลักฐานใด ๆ มาคู่กับหะดีษนั้นได้ นอกจากการเชื่อฟังอัลลอฮ์และเชื่อฟังเราะซูลของพระองค์ ด้วยการยอมจำนนต่อหะดีษนั้น)

• อิบนุอาบิดีน อัด-ดิมัชกีย์ กล่าวไว้ในคำอธิบายบทกลอนที่มีชื่อว่า "อุกูด รอสม์ อัล-มุฟตี" ว่า: (มีรายงานที่ศอฮีห์จากอบูหะนีฟะฮ์ว่าท่านกล่าวว่า: เมื่อหะดีษศอฮีห์ นั่นคือมัซฮับของฉัน)

และท่านได้อ้างไว้ในหนังสือนั้นจากอัล-อัลลามะฮ์กอซิม ว่าท่านได้กล่าวไว้ในริสาละฮ์ของท่านที่มีชื่อว่า "รอฟอุล-อิชติบาฮ์ อัน มัสอะละติล-มิยาฮ์" ว่า: (เมื่อบรรดาอุละมาอ์ของเรา (ร.ฎ.) ได้ห้ามผู้ที่มีคุณสมบัติในการพิจารณาหลักฐานจากการตักลีดพวกท่านแต่เพียงอย่างเดียว ตามที่ท่านเชค อัล-อิมาม อัล-อาลิม อัล-อัลลามะฮ์ อบูอิสหาก อิบรอฮีม บิน ยูซุฟ ได้รายงานไว้ว่า: อบูยูซุฟได้เล่าให้เราฟัง จากอบูหะนีฟะฮ์ ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน ว่าท่านกล่าวว่า: ไม่อนุญาตให้ผู้ใดออกฟัตวาด้วยคำกล่าวของเรา ตราบใดที่เขาไม่รู้ว่าเรานำคำกล่าวนั้นมาจากที่ใด ฉันจึงได้ติดตามแหล่งที่มาของพวกท่าน และได้รับประโยชน์จากมันเป็นอันมาก ด้วยการสรรเสริญแด่อัลลอฮ์ตะอาลา และฉันไม่พอใจเพียงแค่การตักลีดสิ่งที่อยู่ในตำราของนักวิชาการรุ่นหลังจำนวนมาก)

และท่านกล่าวไว้ในริสาละฮ์อีกฉบับหนึ่งว่า: (และแท้จริงฉัน—การสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์—ขอกล่าวเช่นเดียวกับที่อัฏ-เฏาะหาวีย์ได้กล่าวแก่อิบนุหัรบะวัยฮ์ว่า: ไม่มีผู้ใดตักลีด นอกจากผู้ที่ดื้อดึง หรือผู้ที่โง่เขลา)

3 - จำเป็นต้องเข้าใจถ้อยคำของหะดีษตามลักษณะธรรมชาติและความหมายที่มันบ่งชี้ โดยไม่สุดโต่งในการตีความ และไม่บกพร่องจนไม่ถึงความหมายที่ต้องการ

• อิบนุลก็อยยิมได้กล่าวไว้ในหนังสือ อัร-รูหฺ ว่า

(สมควรที่จะทำความเข้าใจคำพูดของท่านเราะซูล ﷺ โดยไม่เกินเลยและไม่บกพร่อง ไม่ตีความคำพูดของท่านเกินกว่าที่มันจะรองรับได้ และไม่ลดทอนให้ต่ำกว่าเจตนาของท่าน รวมถึงทางนำและคำอธิบายที่ท่านมุ่งหมาย การละเลยและหันเหออกจากหลักการนี้ได้ก่อให้เกิดการหลงผิดออกจากความถูกต้องมากมายจนไม่มีผู้ใดรู้ได้นอกจากอัลลอฮ์ ยิ่งไปกว่านั้น ความเข้าใจที่ผิดพลาดต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์คือรากเหง้าของบิดอะฮ์และการหลงผิดทุกประการที่เกิดขึ้นในอิสลาม และเป็นรากเหง้าของความผิดพลาดทุกอย่าง ทั้งในเรื่องหลักการ (อุศูล) และเรื่องปลีกย่อย (ฟุรูอ์) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีเจตนาที่ไม่ดีเข้ามาประกอบด้วย ดังนั้นจึงเกิดการประจวบกันระหว่างความเข้าใจผิดในบางเรื่องของผู้ที่ถูกตาม ทั้งที่เขามีเจตนาดี กับเจตนาที่ไม่ดีของผู้ตาม โอ้ ช่างเป็นบททดสอบอันหนักหน่วงต่อศาสนาและผู้ยึดถือศาสนาเสียนี่กระไร และอัลลอฮ์เท่านั้นคือผู้ที่เราขอความช่วยเหลือ... ไม่มีสิ่งใดที่ทำให้พวกเกาะดะรียะฮ์ มุรญิอะฮ์ เคาะวาริจญ์ มุอ์ตะซิละฮ์ ญะฮ์มียะฮ์ รอฟิเฎาะฮ์ และกลุ่มต่าง ๆ ของชาวบิดอะฮ์ทั้งหลายตกไปสู่สิ่งที่พวกเขาตกไปนั้น นอกจากความเข้าใจที่ผิดพลาดต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ﷺ จนกระทั่งศาสนาที่อยู่ในมือของผู้คนส่วนใหญ่กลายเป็นสิ่งที่เป็นผลมาจากความเข้าใจเหล่านี้... ส่วนสิ่งที่บรรดาศอฮาบะฮ์ (ร.ฎ.) และผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาเข้าใจจากอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์นั้น กลับถูกทอดทิ้ง ไม่มีผู้ใดเหลียวแล และคนเหล่านี้ก็ไม่ให้ความสำคัญแก่มันแม้แต่น้อย)

• ชัยค์อะลามุดดีน อัล-ฟุลลานี อัล-มาลิกี ได้กล่าวไว้ในหนังสือของท่าน อีกอซุล-ฮิมัม ว่า

(เราเห็นบางคนเมื่อพบหะดีษที่สอดคล้องกับมัซฮับของตน เขาก็ดีใจ ยอมตามและน้อมรับมัน แต่หากเขาพบหะดีษเศาะฮีหฺที่ปลอดจากการถูกยกเลิก (นัสค์) และปลอดจากสิ่งที่ขัดแย้ง ซึ่งสนับสนุนมัซฮับของผู้อื่นที่มิใช่อิมามของตน เขาก็จะเปิดประตูแห่งการตีความที่ห่างไกลให้แก่มัน และหันหลังให้แก่มันโดยสิ้นเชิง แล้วแสวงหาเหตุผลต่าง ๆ มาให้น้ำหนักแก่มัซฮับของอิมามของตน ทั้งที่มันขัดแย้งกับศอฮาบะฮ์ ตาบิอีน และตัวบทที่ชัดแจ้ง หากเขาอธิบายตำราหะดีษเล่มใด เขาก็จะบิดเบือนความหมายของทุกหะดีษที่ขัดกับความเห็นของตน และหากเขาไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ทั้งหมด เขาก็จะอ้างว่าหะดีษนั้นถูกยกเลิกแล้วโดยไม่มีหลักฐาน หรืออ้างว่าเป็นกรณีเฉพาะ หรืออ้างว่าไม่มีการปฏิบัติตาม หรืออ้างสิ่งอื่น ๆ ที่สมองอันเจ็บป่วยของเขาขุดค้นขึ้นมา และหากเขาไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ทั้งหมด เขาก็จะอ้างว่าอิมามของตนได้รู้ถึงทุกสิ่งที่ถูกรายงานมาหรือเกือบทั้งหมด ดังนั้นการที่อิมามละทิ้งหะดีษอันทรงเกียรตินี้ ก็เพราะท่านได้รู้ถึงข้อตำหนิในหะดีษนั้นด้วยความเห็นอันสูงส่งของท่าน แล้วเขาก็ยึดเอาบรรดาอุละมาอ์ในมัซฮับของตนเป็นพระเจ้า เปิดประตูมากมายให้แก่การยกย่องคุณงามความดีและกะรอมะฮ์ของพวกเขา และเชื่อว่าทุกคนที่ขัดแย้งกับสิ่งนั้นย่อมไม่ถูกต้อง หากมีอุละมาอ์แห่งซุนนะฮ์คนใดตักเตือนเขา เขาก็จะถือว่าผู้นั้นเป็นศัตรู แม้ว่าก่อนหน้านั้นพวกเขาจะเคยเป็นมิตรที่รักกันก็ตาม และหากเขาพบหนังสือเล่มหนึ่งในบรรดาหนังสืออันเป็นที่รู้จักของอิมามของตน ซึ่งบรรจุคำตักเตือนของอิมาม การตำหนิการใช้ความเห็นและการตักลีด และการกระตุ้นให้ปฏิบัติตามหะดีษที่เป็นที่รู้จัก เขาก็จะโยนมันไปไว้ข้างหลัง เมินเฉยต่อข้อห้ามและคำสั่งของอิมาม และถือว่ามันเป็นสิ่งต้องห้ามที่ไม่อาจแตะต้องได้....)

4 - ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาและความเฉลียวฉลาดในการเล่าหะดีษ คือการพิจารณาถึงประโยชน์และความเหมาะสมของโอกาสในการรายงาน ดังนั้นจึงไม่ควรเล่าหะดีษเศาะฮีหฺทุกบทแก่ทุกคน

(كنت ردف النبي "صلى الله عليه وسلم" على حمار. قال: "يا معاذ ، هل تدري ماحق الله على عباده؟ وما حق العباد على الله؟" قلت: الله ورسوله أعلم , قال: "فإن حق الله على العباد أن يعبدوه ولا يشركوا به شيئا وحق العباد على الله ألا يعذب من لا يشرك به شيئا". قلت: يا رسول الله ، أفلا أبشر به الناس. قال: "لا تبشرهم ، فيتكلوا"..).

• อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากมุอาซ (ร.ฎ.) ว่า (ฉันได้นั่งซ้อนท้ายท่านนบี ﷺ บนหลังลา ท่านกล่าวว่า «โอ้มุอาซ เจ้ารู้หรือไม่ว่าสิทธิของอัลลอฮ์ที่มีต่อบ่าวของพระองค์คืออะไร? และสิทธิของบ่าวที่มีต่ออัลลอฮ์คืออะไร?» ฉันตอบว่า อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงรู้ดียิ่ง ท่านกล่าวว่า «แท้จริงสิทธิของอัลลอฮ์ที่มีต่อบ่าวทั้งหลาย คือการที่พวกเขาเคารพภักดีต่อพระองค์ และไม่ตั้งภาคีสิ่งใดกับพระองค์ และสิทธิของบ่าวทั้งหลายที่มีต่ออัลลอฮ์ คือการที่พระองค์จะไม่ทรงลงโทษผู้ที่ไม่ตั้งภาคีสิ่งใดกับพระองค์» ฉันกล่าวว่า โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ฉันจะไม่แจ้งข่าวดีนี้แก่ผู้คนหรือ? ท่านกล่าวว่า «อย่าแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาเลย เพราะพวกเขาจะพึ่งพิงแต่สิ่งนี้ (และละทิ้งการงาน)»..)

"ما من أحد يشهد أن لا إله إلا الله ، وأن محمدا رسول الله صدقا من قلبه , إلا حرمه الله على النار", قال: يا رسول الله , أفلا أخبر به الناس فيستبشروا. فقال: "إذن يتكلوا"... فأخبر بها معاذ عند موته تأثما

• และในรายงานของทั้งสอง (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) จากท่านอนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ขณะที่เขา (ท่านมุอาซ (ร.ฎ.)) นั่งซ้อนท้ายท่านอยู่ ได้กล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดที่ปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และมุฮัมมัดเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ ด้วยความสัตย์จริงจากหัวใจของเขา เว้นแต่อัลลอฮ์จะทรงห้ามไฟนรกมิให้แตะต้องเขา» เขากล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ฉันจะไม่บอกเรื่องนี้แก่ผู้คนเพื่อให้พวกเขาดีใจหรือ?" ท่านตอบว่า «ถ้าเช่นนั้น พวกเขาก็จะนิ่งนอนใจ (และละเลยการงาน)»... แล้วท่านมุอาซ (ร.ฎ.) ได้บอกเล่าหะดีษนี้เมื่อใกล้จะเสียชีวิต เพราะเกรงว่าจะเป็นบาป (จากการปิดบังความรู้)

حدثوا الناس بما تعرفون , أتحبون أن يكذب الله ورسوله

• อัล-บุคอรีย์ได้รายงานแบบตะอ์ลีก จากท่านอะลี (ร.ฎ.) ว่า ท่านกล่าวว่า «จงเล่าแก่ผู้คนในสิ่งที่พวกเขารู้จัก (และเข้าใจได้) พวกท่านชอบหรือที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์จะถูกปฏิเสธ?»

ما أنت محدث قوما حديثا لا تبلغه عقولهم كان لبعضهم فتنة

• มุสลิมได้รายงานจากท่านอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า ท่านกล่าวว่า «ท่านจะไม่เล่าหะดีษใดแก่กลุ่มชนที่สติปัญญาของพวกเขาไปไม่ถึง เว้นแต่มันจะกลายเป็นฟิตนะฮ์ (บททดสอบ) แก่บางคนในหมู่พวกเขา»

• อัล-หาฟิซ อิบนุหะญัร กล่าวว่า "ในบรรดาผู้ที่ไม่ชอบให้เล่าหะดีษบางบทแก่บางคนและไม่เล่าแก่อีกบางคน ได้แก่ อะห์มัด ในหะดีษที่ผิวเผินมีความหมายถึงการลุกฮือต่อต้านผู้ปกครอง มาลิก ในหะดีษเกี่ยวกับศิฟาต (คุณลักษณะของอัลลอฮ์) และอบูยูซุฟ ในหะดีษแปลก ๆ (เฆาะรออิบ)..

และก่อนหน้าพวกเขาคือท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ดังที่มีรายงานจากท่านเรื่องภาชนะสองใบ (แห่งความรู้)... และสิ่งที่หมายถึงนั้นคือเรื่องฟิตนะฮ์ต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น และทำนองเดียวกันนี้มีรายงานจากท่านหุซัยฟะฮ์ (ร.ฎ.)

และมีรายงานจากอัล-หะซัน ว่าท่านได้ตำหนิท่านอนัส (ร.ฎ.) ที่เล่าเรื่องราวของชาวอุร็อยนะฮ์แก่อัล-หัจญาจ เพราะเขาได้ใช้เรื่องนั้นเป็นเครื่องมือไปสู่สิ่งที่เขายึดถือ คือการหลั่งเลือดอย่างเกินขอบเขต ด้วยการตีความที่อ่อนหลักฐานของเขา"

หลักเกณฑ์ในเรื่องนี้คือ เมื่อความหมายตามตัวอักษรของหะดีษไปสนับสนุนบิดอะฮ์ ทั้งที่โดยพื้นฐานแล้วความหมายตามตัวอักษรนั้นไม่ใช่สิ่งที่มุ่งหมาย การงดเว้นไม่เล่าหะดีษนั้นแก่ผู้ที่เกรงว่าจะยึดถือตามความหมายตามตัวอักษรของมัน ย่อมเป็นสิ่งที่พึงกระทำ

ขออัลลอฮ์ทรงประทานพรและความศานติแด่นายของเรา มุฮัมมัด แด่วงศ์วานของท่าน และเหล่าสหายของท่าน

หะซัน อัล-บันนา

อัล-มุนาญาต (การรำพึงวิงวอนต่อพระผู้อภิบาล)

وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدْعُونِىٓ أَسْتَجِبْ لَكُمْ

«และพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าตรัสว่า จงวิงวอนขอต่อข้า ข้าจะตอบรับแก่พวกเจ้า...» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:60)

บทนำ

بِسْـمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ขอการประสาทพรและความสันติจงมีแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ผู้นำของบรรดาผู้ยำเกรง แด่วงศ์วานและเหล่าสาวกของท่าน ตลอดจนผู้ที่ปฏิบัติตามทางนำของท่านและเชิญชวนสู่การเผยแผ่ของท่านจนถึงวันแห่งการตอบแทน ต่อจากนั้น

เมื่อหนึ่งในกิจวัตร (วิรด์) ของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน คือการมาชุมนุมกันหนึ่งคืนในทุกสัปดาห์ เพื่อทำความรู้จักกัน สร้างภราดรภาพ รำลึกถึงอัลลอฮ์ (ซิกร์) และขอดุอาอ์ ข้าพเจ้าจึงปรารถนาที่จะนำเสนอบันทึกสั้น ๆ ฉบับนี้แก่พวกเขา ว่าด้วยความประเสริฐของการลุกขึ้นละหมาดกลางคืน การขอดุอาอ์ การขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) และสิ่งที่อยู่ในแนวทางเดียวกันนี้ พร้อมด้วยดุอาอ์ที่มีรายงานมา (มะอ์ษูร) บางบทที่ได้คัดเลือกไว้ เผื่อว่าในนั้นจะเป็นการเตือนให้ระลึกถึงมารยาทที่เป็นซุนนะฮ์ และเป็นการชี้แนะไปสู่รูปแบบวิธีการที่พึงปฏิบัติ ข้าพเจ้ามิได้มุ่งหมายที่จะรวบรวมไว้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ หากแต่มุ่งหมายเพียงเพื่อเป็นการเตือนใจและยกตัวอย่างเท่านั้น เพราะสิ่งที่อยู่ระหว่างบ่าวกับพระผู้เป็นนายของเขานั้นละเอียดอ่อนเกินกว่าที่จะถูกจำกัดไว้ในหนังสือเล่มใดได้ ขออัลลอฮ์ทรงประทานความบริสุทธิ์ใจอันสมบูรณ์ ทางนำอันงดงาม และความสำเร็จแก่พวกเขา และขออัลลอฮ์ทรงประสาทพรและความสันติแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ วงศ์วาน และเหล่าสาวกของท่าน

ความประเสริฐของการละหมาดกลางคืนและเวลาซะหัร (ช่วงก่อนรุ่งอรุณ)

พี่น้องของข้าพเจ้า บางทีช่วงเวลาที่ดีที่สุดของการรำพึงวิงวอน (มุนาญาต) ก็คือการที่ท่านได้อยู่ตามลำพังกับพระผู้อภิบาลของท่าน ขณะที่ผู้คนกำลังหลับใหล และผู้ที่ไร้ภาระต่างนอนหลับอยู่ สรรพสิ่งทั้งมวลสงบนิ่ง ราตรีได้ทอดม่านลงมา และดวงดาวได้ลับหายไป แล้วหัวใจของท่านก็จะตื่นรู้ ท่านจะรำลึกถึงพระผู้อภิบาลของท่าน และตระหนักถึงความอ่อนแอของตัวท่านเองและความยิ่งใหญ่ของพระผู้เป็นนายของท่าน ท่านจะรู้สึกอบอุ่นใจเมื่ออยู่ต่อหน้าพระองค์ หัวใจของท่านจะสงบด้วยการรำลึกถึงพระองค์ และปีติยินดีด้วยความโปรดปรานและความเมตตาของพระองค์ ท่านจะร่ำไห้ด้วยความยำเกรงต่อพระองค์ และรู้สึกได้ถึงการที่พระองค์ทรงเฝ้ามองท่านอยู่ ท่านจะวิงวอนขออย่างไม่ลดละ และพากเพียรในการขออภัยโทษ ท่านจะระบายความต้องการทั้งหลายของท่านต่อพระผู้ซึ่งไม่มีสิ่งใดทำให้พระองค์ทรงอ่อนแรง และไม่มีสิ่งใดทำให้พระองค์ทรงละเลยสิ่งอื่น แท้จริงกิจการของพระองค์นั้น เมื่อพระองค์ทรงประสงค์สิ่งใด พระองค์เพียงตรัสแก่มันว่า "จงเป็น" แล้วมันก็เป็นขึ้นมา และท่านจะวิงวอนขอต่อพระองค์เพื่อดุนยาและอาคิเราะฮ์ของท่าน เพื่อการญิฮาดและการเผยแผ่ศาสนาของท่าน เพื่อความหวังและความใฝ่ฝันของท่าน เพื่อมาตุภูมิและเครือญาติของท่าน เพื่อตัวท่านเองและพี่น้องของท่าน และไม่มีชัยชนะใด นอกจากที่มาจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ

ด้วยเหตุนี้เอง พี่น้องของข้าพเจ้า จึงมีอายะฮ์อัลกุรอานจำนวนมากและหะดีษมุตะวาติรมากมายที่กล่าวถึงความประเสริฐของช่วงเวลาเหล่านี้ ยกย่องความบริสุทธิ์ของช่วงเวลาดังกล่าว และส่งเสริมให้บรรดาบ่าวผู้ทรงคุณธรรมฉวยโอกาสเก็บเกี่ยวผลบุญของการภักดีในช่วงเวลานั้น และด้วยเหตุนี้เอง พี่น้องของข้าพเจ้า บรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (อัส-สะลัฟ อัศ-ศอลิห์) จึงใส่ใจอย่างยิ่งที่จะไม่ให้ความประเสริฐอันยิ่งใหญ่นี้หลุดลอยไปจากพวกเขา ในช่วงเวลาเหล่านี้พวกเขาเป็นผู้ที่กลับเนื้อกลับตัว เป็นผู้เคารพภักดี เป็นผู้สรรเสริญ เป็นผู้รำลึก เป็นผู้รุกูอ์ และเป็นผู้สุญูด แสวงหาความโปรดปรานและความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ และเพิ่มพูนความเชื่อมั่นและอีมาน พวกเขาวิงวอนขอความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ และพระองค์คือผู้ทรงเกียรติที่สุดที่ถูกวิงวอนขอ และประเสริฐที่สุดที่ถูกตั้งความหวัง

ในบรรดาอายะฮ์อัลกุรอาน ได้แก่พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง

مِّنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ أُمَّةٌ قَآئِمَةٌ يَتْلُونَ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ ءَانَآءَ ٱلَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ﴿١١٣﴾ يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ

• «ในหมู่ชาวคัมภีร์นั้นมีกลุ่มชนหนึ่งที่ยืนหยัดอยู่ (บนความเที่ยงธรรม) พวกเขาอ่านอายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ในยามค่ำคืน ขณะที่พวกเขาสุญูดอยู่ พวกเขาศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันปรโลก และใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามจากความชั่ว…» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:113–114)

وَيُسَـٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١١٤﴾ وَمَا يَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍ فَلَن يُكْفَرُوهُ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلْمُتَّقِينَ ﴿١١٥﴾

…และพวกเขารีบเร่งในการทำความดีทั้งหลาย และชนเหล่านั้นอยู่ในหมู่คนดี และความดีใด ๆ ที่พวกเขากระทำนั้น จะไม่ถูกปฏิเสธผลตอบแทนอย่างแน่นอน และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งถึงบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:113-115)

لِلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَٰنٌ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ ﴿١٥﴾ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ إِنَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ ﴿١٦﴾ ٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلْقَـٰنِتِينَ وَٱلْمُنفِقِينَ وَٱلْمُسْتَغْفِرِينَ بِٱلْأَسْحَارِ ﴿١٧﴾

• «สำหรับบรรดาผู้ยำเกรงนั้น ณ ที่พระเจ้าของพวกเขามีสวนสวรรค์หลายแห่ง ซึ่งมีแม่น้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง พวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล มีคู่ครองที่บริสุทธิ์ และได้รับความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงเห็นบรรดาบ่าวทั้งหลาย พวกเขาคือผู้ที่กล่าวว่า โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงเราได้ศรัทธาแล้ว ดังนั้นโปรดอภัยบาปทั้งหลายของเราแก่เรา และโปรดคุ้มครองเราให้พ้นจากการลงโทษแห่งไฟนรก พวกเขาคือผู้อดทน ผู้สัจจริง ผู้ภักดี ผู้บริจาค และผู้ขออภัยโทษในยามรุ่งสาง» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:15-17)

أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِدُلُوكِ ٱلشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ ٱلَّيْلِ وَقُرْءَانَ ٱلْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْءَانَ ٱلْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا ﴿٧٨﴾ وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِۦ نَافِلَةً لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُودًا ﴿٧٩﴾

• «จงดำรงการละหมาดตั้งแต่ตะวันคล้อยจนถึงความมืดแห่งกลางคืน และ(จงดำรง)การอ่านอัลกุรอานในยามรุ่งอรุณ แท้จริงการอ่านอัลกุรอานในยามรุ่งอรุณนั้นเป็นที่ประจักษ์ (แก่มะลาอิกะฮ์) และในส่วนหนึ่งของกลางคืน จงลุกขึ้นละหมาดตะฮัจญุดด้วยอัลกุรอานเป็นการเพิ่มพิเศษสำหรับเจ้า หวังว่าพระเจ้าของเจ้าจะทรงให้เจ้าบรรลุสู่ตำแหน่งอันเป็นที่สรรเสริญ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:78-79)

وَعِبَادُ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى ٱلْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلْجَـٰهِلُونَ قَالُوا۟ سَلَـٰمًا ﴿٦٣﴾ وَٱلَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَـٰمًا ﴿٦٤﴾

• «และบรรดาบ่าวของพระผู้ทรงกรุณาปรานีนั้น คือบรรดาผู้ที่เดินบนแผ่นดินด้วยความสุภาพถ่อมตน และเมื่อบรรดาผู้โง่เขลากล่าวกับพวกเขา พวกเขาก็กล่าวถ้อยคำแห่งความสันติ และบรรดาผู้ที่ใช้เวลากลางคืนเพื่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในสภาพสุญูดและยืน» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:63-64)

إِنَّمَا يُؤْمِنُ بِـَٔايَـٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُوا۟ بِهَا خَرُّوا۟ سُجَّدًا وَسَبَّحُوا۟ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ ﴿١٥﴾ تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ ٱلْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿١٦﴾ فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٧﴾

• «แท้จริงผู้ที่ศรัทธาต่ออายะฮ์ทั้งหลายของเรานั้น คือบรรดาผู้ที่เมื่อถูกเตือนให้รำลึกถึงอายะฮ์เหล่านั้น พวกเขาก็ก้มลงสุญูด และแซ่ซ้องสดุดีด้วยการสรรเสริญพระเจ้าของพวกเขา โดยที่พวกเขาไม่หยิ่งผยอง สีข้างของพวกเขาห่างเหินจากที่นอน พวกเขาวิงวอนพระเจ้าของพวกเขาด้วยความกลัวและความหวัง และพวกเขาบริจาคจากสิ่งที่เราได้ประทานเป็นปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา ไม่มีชีวิตใดรู้ถึงสิ่งที่ถูกปกปิดไว้สำหรับพวกเขา อันเป็นความรื่นรมย์แห่งดวงตา เพื่อเป็นการตอบแทนตามที่พวกเขาเคยกระทำไว้» (ซูเราะฮ์อัส-สัจญ์ดะฮ์ 32:15-17)

أَمَّنْ هُوَ قَـٰنِتٌ ءَانَآءَ ٱلَّيْلِ سَاجِدًا وَقَآئِمًا يَحْذَرُ ٱلْـَٔاخِرَةَ وَيَرْجُوا۟ رَحْمَةَ رَبِّهِۦ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٩﴾

• «(เขาประเสริฐกว่า) หรือผู้ที่ภักดีในยามค่ำคืน ทั้งในสภาพสุญูดและยืน โดยเกรงกลัวต่อวันอาคิเราะฮ์ และหวังในความเมตตาของพระเจ้าของเขา จงกล่าวเถิดว่า บรรดาผู้ที่รู้กับบรรดาผู้ที่ไม่รู้นั้นจะเท่าเทียมกันหรือ? แท้จริงผู้ที่จะรับคำตักเตือนนั้นคือบรรดาผู้มีสติปัญญาเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:9)

إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ ﴿١٥﴾ ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ ﴿١٦﴾ كَانُوا۟ قَلِيلًا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ ﴿١٧﴾ وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿١٨﴾

• «แท้จริงบรรดาผู้ยำเกรงจะอยู่ในสวนสวรรค์และตาน้ำทั้งหลาย รับเอาสิ่งที่พระเจ้าของพวกเขาประทานแก่พวกเขา แท้จริงพวกเขาเคยเป็นผู้กระทำความดีก่อนหน้านั้น พวกเขาเคยนอนหลับเพียงเล็กน้อยในยามค่ำคืน และในยามรุ่งสางพวกเขาขออภัยโทษ» (ซูเราะฮ์อัษ-ษาริยาต 51:15-18)

وَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا ۖ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾ وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَـٰرَ ٱلنُّجُومِ ﴿٤٩﴾

• «และจงอดทนต่อการตัดสินของพระเจ้าของเจ้า เพราะแท้จริงเจ้าอยู่ในสายตาของเรา และจงแซ่ซ้องสดุดีด้วยการสรรเสริญพระเจ้าของเจ้าในขณะที่เจ้าลุกขึ้น และในส่วนหนึ่งของกลางคืน จงแซ่ซ้องสดุดีพระองค์ และในยามที่ดวงดาวลับฟ้า» (ซูเราะฮ์อัฏ-ฏูร 52:48-49)

يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ﴿١﴾ قُمِ ٱلَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٢﴾ نِّصْفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا ﴿٣﴾ أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلِ ٱلْقُرْءَانَ تَرْتِيلًا ﴿٤﴾ إِنَّا سَنُلْقِى عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا ﴿٥﴾ إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْـًٔا وَأَقْوَمُ قِيلًا ﴿٦﴾

• «โอ้ผู้ห่มคลุม จงลุกขึ้นละหมาดในยามค่ำคืน เว้นแต่เพียงเล็กน้อย คือครึ่งหนึ่งของมัน หรือลดลงจากนั้นเล็กน้อย หรือเพิ่มมากกว่านั้น และจงอ่านอัลกุรอานอย่างเป็นจังหวะชัดถ้อยชัดคำ แท้จริงเราจะประทานแก่เจ้าซึ่งพจนารถอันหนักอึ้ง แท้จริงการลุกขึ้นในยามค่ำคืนนั้นตรึงใจได้มั่นคงกว่า และถ้อยคำก็เที่ยงตรงกว่า» (ซูเราะฮ์อัล-มุซซัมมิล 73:1-6)

إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَىٰ مِن ثُلُثَىِ ٱلَّيْلِ وَنِصْفَهُۥ وَثُلُثَهُۥ وَطَآئِفَةٌ مِّنَ ٱلَّذِينَ مَعَكَ ۚ وَٱللَّهُ يُقَدِّرُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ۚ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۖ فَٱقْرَءُوا۟ مَا تَيَسَّرَ مِنَ ٱلْقُرْءَانِ

• «แท้จริงพระเจ้าของเจ้าทรงรู้ว่า เจ้าลุกขึ้นละหมาดเกือบสองในสามของกลางคืน และครึ่งหนึ่งของมัน และหนึ่งในสามของมัน และอีกกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ที่อยู่ร่วมกับเจ้าก็เช่นกัน และอัลลอฮ์ทรงกำหนดกลางคืนและกลางวัน พระองค์ทรงรู้ว่าพวกเจ้าจะไม่สามารถคำนวณมันได้ ดังนั้นพระองค์จึงทรงผ่อนผันให้แก่พวกเจ้า ฉะนั้นพวกเจ้าจงอ่านสิ่งที่ง่ายดายจากอัลกุรอาน» (ซูเราะฮ์อัล-มุซซัมมิล 73:20)

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًا ﴿٢٣﴾ فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ ءَاثِمًا أَوْ كَفُورًا ﴿٢٤﴾ وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا ﴿٢٥﴾ وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا ﴿٢٦﴾

• «แท้จริงเราได้ประทานอัลกุรอานแก่เจ้าอย่างเป็นขั้นตอน ดังนั้นจงอดทนต่อการตัดสินของพระเจ้าของเจ้า และอย่าเชื่อฟังผู้ทำบาปหรือผู้ปฏิเสธศรัทธาคนใดในหมู่พวกเขา และจงรำลึกถึงพระนามของพระเจ้าของเจ้าทั้งยามเช้าและยามเย็น และในส่วนหนึ่งของกลางคืน จงสุญูดต่อพระองค์ และจงแซ่ซ้องสดุดีพระองค์ตลอดคืนอันยาวนาน» (ซูเราะฮ์อัล-อินซาน 76:23-26)

และจากหะดีษอันทรงเกียรติ:

ينزل ربنا تبارك وتعالى كل ليلة إلى سماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الآخر فيقول: من يدعوني فأستجيب له من يسألني

• รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า: «พระเจ้าของเรา ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง เสด็จลงมายังฟากฟ้าแห่งโลกดุนยาทุกคืน ในขณะที่เหลือหนึ่งในสามสุดท้ายของกลางคืน แล้วพระองค์ตรัสว่า: ผู้ใดวิงวอนต่อข้า ข้าจะตอบรับเขา ผู้ใดขอต่อข้า…

فأعطيه من يستغفرني فأغفر له

…ข้าก็จะให้แก่เขา ใครที่ขออภัยโทษต่อข้า ข้าก็จะอภัยให้แก่เขา» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ มาลิก มุสลิม อัต-ติรมิซีย์ และท่านอื่น ๆ

أن الله يمهل حتى إذا ذهب الثلث الأول من الليل نزل إلى سماء الدنيا فيقول أنا الملك فمن الذي يدعوني

ในสายรายงานของมุสลิมระบุว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอจนกระทั่งหนึ่งในสามแรกของกลางคืนผ่านพ้นไป พระองค์ก็เสด็จลงมายังฟากฟ้าแห่งดุนยา แล้วตรัสว่า ข้าคือพระผู้ทรงเป็นราชา ใครเล่าที่วิงวอนขอต่อข้า»

أقرب ما يكون الرب عز وجل من العبد في جوف الليل، فإن استطعت أن تكون ممن يذكر الله في تلك الساعة فكن

• จากอัมร์ บิน อะบะสะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า เขาได้ยินท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ช่วงเวลาที่พระผู้อภิบาลผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่ทรงใกล้ชิดบ่าวมากที่สุด คือในยามดึกของกลางคืน ดังนั้นหากท่านสามารถเป็นหนึ่งในผู้ที่รำลึกถึงอัลลอฮ์ในเวลานั้นได้ ก็จงเป็นเถิด» รายงานโดยอบูดาวูด และอัต-ติรมิซีย์ ซึ่งสำนวนนี้เป็นของท่าน ท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะสันเศาะฮีห์ และอัล-หากิมรายงานไว้ตามเงื่อนไขของมุสลิม

قيل يا رسول الله أي الدعاء أسمع؟.. قال (جوف الليل الأخير ودبر الصلوات)

• จากอบูอุมามะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า มีผู้ถามว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ดุอาอ์ใดที่ถูกรับฟังมากที่สุด?" ท่านตอบว่า «(ดุอาอ์ใน) ยามดึกช่วงสุดท้ายของกลางคืน และหลังละหมาด(ฟัรฎู)» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะสันเศาะฮีห์

عليكم بقيام الليل ، فإنه دأب الصالحين قبلكم , وقربة إلى الله تعالى , ومنهاة عن الإثم ، وتكفير للسيئات ، ومطردة للداء عن الجسد

• จากบิลาล (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงยึดมั่นในการละหมาดกิยามุลลัยล์ เพราะมันคือแนวทางของบรรดาคนศอลิห์ก่อนหน้าพวกท่าน เป็นสื่อแห่งความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง เป็นเครื่องยับยั้งจากบาป เป็นการลบล้างความผิด และเป็นเครื่องขจัดโรคภัยออกจากร่างกาย» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์

أفلا أكون عبدا شكورا

• จากอัล-มุฆีเราะฮ์ บิน ชุอ์บะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ ยืนละหมาดจนเท้าทั้งสองของท่านบวม มีผู้กล่าวแก่ท่านว่า "แน่แท้ท่านได้รับการอภัยแล้วทั้งบาปที่ผ่านมาและที่จะตามมา" ท่านกล่าวว่า «แล้วฉันจะไม่เป็นบ่าวผู้กตัญญูดอกหรือ» บันทึกโดยเจ้าของตำราทั้งห้า ยกเว้นอบูดาวูด

كان رسول الله "صلى الله عليه وسلم" لا يدع قيام الليل ، وكان إذا مرض أو كسل صلى قاعدا

• จากอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «ท่านเราะซูล ﷺ ไม่เคยละทิ้งการละหมาดกลางคืน และเมื่อท่านป่วยหรือเหนื่อยล้า ท่านจะละหมาดในท่านั่ง» บันทึกโดยอบูดาวูด

ذلك رجل بال الشيطان في أذنه

• จากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) กล่าวว่า มีการกล่าวถึงชายคนหนึ่ง ณ ที่ท่านนบี ﷺ มีผู้กล่าวว่า "เขายังคงนอนหลับจนถึงรุ่งเช้า ไม่ได้ลุกขึ้นละหมาดเลย" ท่านจึงกล่าวว่า «นั่นคือชายที่ชัยฏอนได้ปัสสาวะใส่หูของเขา» บันทึกโดยอัช-ชัยคอน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) และอัน-นะสาอีย์

نعم الرجل عبد الله لو كان يصلي بالليل

كان يصلي بالليل فيقول يا نافع أسحرنا؟ فأقول لا , ثم يقول يا نافع أسحرنا؟ فأقول نعم فيقعد ويستغفر الله تعالى حتى يطلع الفجر

• ในหะดีษของอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «อับดุลลอฮ์เป็นชายที่ดียิ่ง หากเขาละหมาดในยามค่ำคืน» หลังจากนั้นท่านจึงละหมาดกลางคืนอย่างสม่ำเสมอ นาฟิอ์ ผู้เป็นเมาลาของท่านเล่าว่า «ท่านละหมาดในยามค่ำคืน แล้วถามว่า โอ้นาฟิอ์ เราเข้าสู่เวลาสะฮัรแล้วหรือยัง? ข้าพเจ้าตอบว่า ยัง จากนั้นท่านก็ถามอีกว่า โอ้นาฟิอ์ เราเข้าสู่เวลาสะฮัรแล้วหรือยัง? ข้าพเจ้าตอบว่า แล้ว ท่านก็นั่งลงและขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งจนกระทั่งรุ่งอรุณขึ้น» คำว่า "อัสหัรนา" หมายถึง เราได้เข้าสู่เวลาสะฮัร (ช่วงก่อนรุ่งอรุณ) แล้ว และที่ปรากฏชัดคือ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากที่ท่าน (ร.ฎ.) ชราภาพและตาบอดแล้ว

أفضل الصلاة بعد المكتوبة قيام الليل

• จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «การละหมาดที่ประเสริฐที่สุดรองจากละหมาดฟัรฎู คือการละหมาดกลางคืน» รายงานโดยมุสลิม

من قام بعشر آيات لم يكتب من الغافلين ، ومن قام بمائة آية كتب من القانتين، ومن قام بألف آية كتب من المقنطرين

• จากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดยืนละหมาด(กลางคืน)ด้วยสิบอายะฮ์ เขาจะไม่ถูกบันทึกอยู่ในหมู่ผู้หลงลืม ผู้ใดยืนละหมาดด้วยหนึ่งร้อยอายะฮ์ เขาจะถูกบันทึกอยู่ในหมู่ผู้ภักดี (อัล-กอนิตีน) และผู้ใดยืนละหมาดด้วยหนึ่งพันอายะฮ์ เขาจะถูกบันทึกอยู่ในหมู่ผู้ได้รับผลบุญมหาศาล (อัล-มุก็อนฏิรีน)» รายงานโดยอบูดาวูด

طول القيام

และในอีกสายรายงานหนึ่งของท่าน จากอับดุลลอฮ์ บิน หุบัยช์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ ถูกถามว่า "การงานใดประเสริฐที่สุด?" ท่านตอบว่า «การยืน(ละหมาด)ที่ยาวนาน»

كانت صلاة رسول الله صلى الله عليه وسلم من الليل عشر ركعات ويوتر بسجدة ويركع ركعتي الفجر فتلك ثلاث عشرة ركعة

• รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «การละหมาดในยามค่ำคืนของท่านเราะซูล ﷺ มีสิบร็อกอัต และท่านละหมาดวิตรอีกหนึ่งร็อกอัต แล้วท่านละหมาดสองร็อกอัตก่อนฟัจญ์ร์ รวมเป็นสิบสามร็อกอัต» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งหก และนี่คือสำนวนของมุสลิม

إذا قام أحدكم من الليل فليفتتح صلاته بركعتين خفيفتين

ثم ليطول بعد ذلك ما شاء

• รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านลุกขึ้นในยามค่ำคืน ก็จงเริ่มการละหมาดของเขาด้วยสองร็อกอัตที่สั้น ๆ» บันทึกโดยมุสลิมและอบูดาวูด และอบูดาวูดเพิ่มเติมว่า «จากนั้นก็จงละหมาดให้ยาวตามที่เขาประสงค์»

สิ่งที่รายงานจากชาวสะลัฟ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา)

• สิ่งที่รายงานจากฎิรอร อัศศุดาอีย์ ขณะพรรณนาถึงท่านอะลี (ร.ฎ.) ว่า "ท่านรู้สึกว้าเหว่ต่อโลกดุนยาและความหรูหราของมัน แต่กลับรู้สึกอบอุ่นใจกับยามค่ำคืนและความเงียบเหงาของมัน ข้าพเจ้าขอยืนยันว่า ข้าพเจ้าเคยเห็นท่านในยามที่ราตรีทอดม่านลงมาและดวงดาวลับหายไปแล้ว ท่านยืนอยู่ในมิห์รอบของท่าน กำเคราของตนไว้ กระสับกระส่ายดั่งผู้ที่ถูกงูกัด และร่ำไห้ดั่งผู้ที่โศกเศร้า พลางกล่าวว่า «โอ้ดุนยาเอ๋ย จงไปหลอกลวงผู้อื่นเถิด เจ้ามายั่วยวนข้าหรือ? หรือเจ้ามาเฝ้าปรารถนาข้า? ไม่มีวัน ไม่มีวันเด็ดขาด ข้าได้หย่าขาดจากเจ้าแล้วสามครั้งโดยไม่มีการคืนดีอีก อายุของเจ้านั้นสั้น การสอบสวนของเจ้านั้นยากลำบาก และคุณค่าของเจ้านั้นต่ำต้อย โอ้ อนิจจา เสบียงช่างน้อยนิด การเดินทางช่างยาวไกล และหนทางช่างวังเวงยิ่งนัก»"

• และสิ่งที่รายงานว่า ท่านอุมัร (ร.ฎ.) เมื่ออ่านผ่านอายะฮ์หนึ่งในวิริด (บทอ่านประจำ) ของท่านในยามค่ำคืน ท่านจะสะเทือนใจกับอายะฮ์นั้นจนล้มป่วย และถูกนับอยู่ในหมู่ผู้ป่วย (ที่ผู้คนมาเยี่ยมเยียน)

• และท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) เมื่อสายตาของผู้คนสงบลง (คือเมื่อผู้คนหลับใหล) ท่านจะลุกขึ้น แล้วจะได้ยินเสียงอ่านอัลกุรอานของท่านดังหึ่ง ๆ ดั่งเสียงหึ่งของผึ้ง… และนั่นเป็นวิถีปฏิบัติของบรรดาศอฮาบะฮ์ทั้งหมด (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา)… ท่านอัลหะซันถูกถามว่า "เหตุใดผู้ที่ละหมาดตะฮัจญุดจึงเป็นผู้ที่มีใบหน้างดงามที่สุดในหมู่มนุษย์?" ท่านตอบว่า "เพราะพวกเขาได้อยู่ตามลำพังกับพระผู้ทรงกรุณาปรานี พระองค์จึงทรงสวมรัศมีจากรัศมีของพระองค์ให้แก่พวกเขา"

أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجْتَرَحُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَوَآءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ ۚ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿٢١﴾

• อัรเราะบีอ์กล่าวว่า "ข้าพเจ้าเคยค้างคืนที่บ้านของท่านอัชชาฟิอีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน) หลายคืน ปรากฏว่าท่านไม่นอนในยามค่ำคืนเลยนอกจากเพียงเล็กน้อย" และนั่นก็เป็นวิถีปฏิบัติของบรรดาอิมาม (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) เช่นกัน… มาลิก อิบนุดีนารได้อ่านพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ในวิริดของเขาที่ว่า «หรือว่าบรรดาผู้ที่ประกอบความชั่วคิดว่า เราจะทำให้พวกเขาเป็นเช่นเดียวกับบรรดาผู้ที่ศรัทธาและประกอบความดี โดยให้การมีชีวิตอยู่ของพวกเขาและการตายของพวกเขาเท่าเทียมกันกระนั้นหรือ? ช่างเลวร้ายจริง ๆ สิ่งที่พวกเขาตัดสินกัน» (ซูเราะฮ์อัล-ญาษิยะฮ์ 45:21) แล้วเขาก็อ่านทวนซ้ำไปซ้ำมาจนกระทั่งรุ่งเช้า… อัลมุฆีเราะฮ์ อิบนุหะบีบกล่าวว่า "ข้าพเจ้าได้อยู่ร่วมกับมาลิก อิบนุดีนารในคืนหนึ่ง เขาลุกขึ้นละหมาด แล้วกำเคราของตนไว้ น้ำตาก็พรั่งพรูจนสะอื้นไห้ และเขาก็กล่าวว่า 'โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้ผมหงอกของมาลิกเป็นที่ต้องห้ามต่อไฟนรกด้วยเถิด โอ้พระผู้เป็นเจ้าของข้า พระองค์ทรงรู้แล้วว่าผู้ใดเป็นชาวสวรรค์และผู้ใดเป็นชาวนรก แล้วมาลิกเป็นชายคนไหนในสองคนนั้น และที่พำนักใดในสองแห่งนั้นคือที่พำนักของมาลิก?' เขากล่าวเช่นนั้นไม่หยุดจนกระทั่งแสงอรุณขึ้น"

• มีผู้ฝันเห็นอัลญุนัยด์หลังจากที่เขาเสียชีวิตแล้ว จึงถามเขาว่า "อัลลอฮ์ทรงทำอย่างไรกับท่าน โอ้อบุลกอซิม?" เขาตอบว่า «ร่องรอยต่าง ๆ ได้ผุพังไป ความรู้ทั้งหลายได้เลือนหาย ถ้อยคำสำนวนได้ลบเลือน และสัญลักษณ์ทั้งหลายได้สูญสลาย ไม่มีสิ่งใดเป็นประโยชน์แก่เราเลย นอกจากร็อกอัตเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เราเคยละหมาดในยามดึกสงัด»

• และหนึ่งในคำสั่งเสียของลุกมานแก่บุตรของท่านคือ «โอ้ลูกเอ๋ย อย่าให้ไก่ฉลาดกว่าเจ้าเลย มันขันเรียกในยามรุ่งสาง ขณะที่เจ้ายังนอนหลับอยู่»

• บรรดาบรรพชนเหล่านั้น ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา ได้พบความอบอุ่นใจและความสงบสุขในการยืนละหมาดยามค่ำคืนอย่างมากมายและในความหวานชื่นของการรำพึงวิงวอนต่อพระองค์ จนทำให้พวกเขาลืมความเหน็ดเหนื่อยของร่างกายและความเมื่อยล้าของเท้า... ท่านอบูสุลัยมาน อัด-ดารอนีย์ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน กล่าวว่า (ผู้คนแห่งยามค่ำคืนในค่ำคืนของพวกเขามีความสุขยิ่งกว่าผู้คนแห่งความรื่นเริงในความรื่นเริงของพวกเขา หากไม่มีการยืนละหมาดยามค่ำคืน ฉันก็คงไม่อยากมีชีวิตอยู่ในโลกนี้ และหากอัลลอฮ์ทรงตอบแทนผลบุญแห่งการงานของผู้คนแห่งยามค่ำคืนด้วยความสุขที่พวกเขาได้รับ สิ่งนั้นก็ยังมากกว่าการงานเหล่านี้เสียอีก) .....

• บางท่านกล่าวว่า (ไม่มีช่วงเวลาใดในโลกนี้ที่คล้ายกับความสุขสำราญแห่งอาคิเราะฮ์ นอกจากสิ่งที่ผู้ยืนละหมาดยามค่ำคืนได้พบในหัวใจของพวกเขา จากความหวานชื่นของการรำพึงวิงวอน) ... ท่านมุหัมมัด อิบนุลมุนกะดิร ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน กล่าวว่า (ไม่มีความสุขใดของโลกนี้หลงเหลืออยู่นอกจากสามประการ คือ การยืนละหมาดยามค่ำคืน การได้พบปะพี่น้อง และการละหมาดญะมาอะฮ์)... คนศอลิหฺบางท่านกล่าวว่า (ตลอดสี่สิบปีมานี้ ไม่มีสิ่งใดทำให้ฉันเศร้าใจนอกจากการขึ้นของรุ่งอรุณ)... และบางท่านกล่าวว่า (แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาทรงมองไปยังหัวใจของผู้ที่ตื่นอยู่ในยามดึกก่อนรุ่งสาง แล้วทรงเติมหัวใจเหล่านั้นด้วยรัศมี ประโยชน์ทั้งหลายจึงหลั่งไหลมาสู่หัวใจของพวกเขา แล้วแผ่กระจายจากหัวใจเหล่านั้นไปสู่หัวใจของผู้ที่หลงลืม)

• ส่วนหนึ่งจากคำพรรณนาของท่านอะลี (ร.ฎ.) ถึงผู้ยำเกรง คือ (ส่วนในยามค่ำคืน พวกเขายืนเรียงเท้า อ่านส่วนต่าง ๆ ของอัลกุรอาน ทำนองอย่างชัดถ้อยชัดคำ ทำให้ตนเองโศกเศร้าด้วยมัน และแสวงหายารักษาโรคของตนจากมัน เมื่อพวกเขาผ่านอายะฮ์ที่ปลุกเร้าความปรารถนา พวกเขาก็โน้มเข้าหามันด้วยความหวัง จิตใจของพวกเขาเฝ้าโหยหามันด้วยความคิดถึง และคิดว่ามันอยู่ตรงหน้าต่อสายตาของพวกเขา และเมื่อพวกเขาผ่านอายะฮ์ที่มีการขู่ให้เกรงกลัว พวกเขาก็เงี่ยหูแห่งหัวใจสดับฟังมัน และคิดว่าเสียงคำรามและเสียงสูดลมหายใจของนรกญะฮันนัมอยู่ที่โคนหูของพวกเขา พวกเขาจึงก้มโค้งเอวลง และทอดหน้าผาก ฝ่ามือ และปลายเท้าลงกับพื้น พวกเขาไม่พึงพอใจกับการงานอันน้อยนิดของตน และไม่เห็นว่าการงานที่มากมายนั้นมาก พวกเขาจึงเป็นผู้ที่กล่าวโทษตนเองอยู่เสมอ และหวั่นเกรงต่อการงานของตน)

إن لله نفحات فتعرضوا لنفحات الله

• อิบนุลหาจญ์กล่าวไว้ในหนังสือ "อัล-มัดค็อล" ว่า (ในการยืนละหมาดยามค่ำคืนนั้นมีประโยชน์มากมาย ได้แก่ มันลบล้างบาปทั้งหลาย ดังเช่นลมพายุพัดใบไม้แห้งให้ร่วงหล่นจากต้นไม้... มันทำให้หัวใจสว่างไสว... มันทำให้ใบหน้างดงาม... มันขจัดความเกียจคร้านและทำให้ร่างกายกระฉับกระเฉง... สถานที่ที่เขาละหมาดนั้น มะลาอิกะฮ์มองเห็นจากฟากฟ้า ปรากฏดุจดวงดาวอันส่องประกายในสายตาของชาวโลก และกลิ่นอายหนึ่งจากกลิ่นอายแห่งการยืนละหมาดยามค่ำคืน จะย้อนกลับมาสู่ผู้ปฏิบัติด้วยความจำเริญ รัศมี และของขวัญอันล้ำค่าที่ไม่อาจพรรณนาได้ ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงมีกลิ่นอายแห่งความเมตตา ดังนั้นพวกท่านจงแสวงหากลิ่นอายแห่งความเมตตาของอัลลอฮ์เถิด»)

أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُ ۖ فَبِهُدَىٰهُمُ ٱقْتَدِهْ

أحب الأعمال إلى الله أدومها وإن قل

เช่นนั้นแหละคือพวกเขา โอ้พี่น้อง ดังนั้นจงเดินตามแนวทางของพวกเขา และดำเนินตามวิถีของพวกเขาเถิด «ชนเหล่านั้นคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงชี้แนะทางแล้ว ดังนั้นด้วยทางนำของพวกเขา เจ้าจงดำเนินตามเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:90) และอย่าจำกัดการยืนละหมาดของท่านไว้เฉพาะค่ำคืนที่ได้พบปะชุมนุมกับพี่น้องเท่านั้น แต่จงปฏิบัติในทุกค่ำคืนของท่านเท่าที่ท่านสามารถ เพราะ «การงานที่อัลลอฮ์ทรงรักที่สุดคือการงานที่กระทำอย่างสม่ำเสมอ แม้จะเพียงเล็กน้อยก็ตาม» และพึงรู้เถิดว่า สิ่งที่จะช่วยให้ท่านยืนละหมาดยามค่ำคืนได้นั้น คือ การมีเจตนาบริสุทธิ์ การตั้งปณิธานอย่างแน่วแน่ การเตาบะฮ์อยู่เสมอ การห่างไกลจากการฝ่าฝืนในยามกลางวัน การเข้านอนแต่หัวค่ำ และการนอนพักกลางวัน (เกาะอีละฮ์) หากท่านสามารถทำได้ จงขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ แล้วพระองค์จะทรงช่วยเหลือท่าน จงเข้าใกล้พระองค์ แล้วพระองค์จะทรงให้ท่านใกล้ชิด และจงวิงวอนขอความโปรดปรานจากพระองค์ แล้วพระองค์จะทรงประทานให้แก่ท่าน

ความประเสริฐของการขอดุอาอ์และการขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร)

มีอายะฮ์และหะดีษมากมายที่กล่าวถึงความประเสริฐของการขออภัยโทษและการขอดุอาอ์ และเราจะขอนำเสนอส่วนหนึ่งจากสิ่งเหล่านั้นแก่ท่าน ดังนี้

ส่วนอายะฮ์อันทรงเกียรตินั้น ส่วนหนึ่งได้แก่ดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِى عَنِّى فَإِنِّى قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لِى وَلْيُؤْمِنُوا۟ بِى لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ ﴿١٨٦﴾

• «และเมื่อบ่าวของข้าถามเจ้าเกี่ยวกับข้า แท้จริงข้าอยู่ใกล้ ข้าจะตอบรับการวิงวอนของผู้วิงวอนเมื่อเขาวิงวอนต่อข้า ดังนั้นพวกเขาจงตอบรับข้า และจงศรัทธาต่อข้า เพื่อว่าพวกเขาจะได้รับทางที่ถูกต้อง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:186)

وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا۟ فَـٰحِشَةً أَوْ ظَلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ ذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ فَٱسْتَغْفَرُوا۟ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا۟ عَلَىٰ مَا فَعَلُوا۟ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿١٣٥﴾ أُو۟لَـٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَنِعْمَ أَجْرُ ٱلْعَـٰمِلِينَ ﴿١٣٦﴾

• «และบรรดาผู้ที่เมื่อพวกเขากระทำสิ่งลามก หรืออธรรมแก่ตัวเอง พวกเขาก็รำลึกถึงอัลลอฮ์ แล้วขออภัยโทษต่อความผิดของพวกเขา และใครเล่าจะอภัยความผิดได้นอกจากอัลลอฮ์ และพวกเขาไม่ดื้อดึงกระทำสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไปทั้งที่พวกเขารู้ ชนเหล่านั้นแหละ การตอบแทนของพวกเขาคือการอภัยโทษจากพระผู้อภิบาลของพวกเขา และสวนสวรรค์ซึ่งมีลำน้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง โดยพวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และช่างดีเยี่ยมจริง ๆ ซึ่งรางวัลของผู้ปฏิบัติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:135-136)

وَسْـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضْلِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًا ﴿٣٢﴾

• «และพวกเจ้าจงขอต่ออัลลอฮ์จากความโปรดปรานของพระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:32)

وَمَن يَعْمَلْ سُوٓءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُۥ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ يَجِدِ ٱللَّهَ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿١١٠﴾

• «และผู้ใดกระทำความชั่ว หรืออธรรมแก่ตัวเอง แล้วเขาขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ เขาก็จะพบว่าอัลลอฮ์ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:110)

ٱدْعُوا۟ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿٥٥﴾ وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَـٰحِهَا وَٱدْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٌ مِّنَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٥٦﴾

• «พวกเจ้าจงวิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าด้วยความนอบน้อมและด้วยเสียงอันค่อย แท้จริงพระองค์ไม่ทรงรักผู้ละเมิดขอบเขต และพวกเจ้าอย่าก่อความเสียหายในแผ่นดินหลังจากที่ได้มีการปรับปรุงแก้ไขแล้ว และจงวิงวอนต่อพระองค์ด้วยความกลัวและความหวัง แท้จริงความเมตตาของอัลลอฮ์นั้นใกล้ชิดกับผู้กระทำความดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:55-56)

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿٣٣﴾

• «และอัลลอฮ์จะไม่ทรงลงโทษพวกเขาในขณะที่เจ้ายังอยู่ในหมู่พวกเขา และอัลลอฮ์จะไม่ทรงลงโทษพวกเขาในขณะที่พวกเขากำลังขออภัยโทษอยู่» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:33)

فَٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿١٤﴾ رَفِيعُ ٱلدَّرَجَـٰتِ ذُو ٱلْعَرْشِ

• «ดังนั้นพวกเจ้าจงวิงวอนต่ออัลลอฮ์ โดยมีความบริสุทธิ์ใจในการภักดีต่อพระองค์ แม้ว่าบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะเกลียดชังก็ตาม พระองค์คือผู้ทรงยกย่องหลายชั้น ผู้ทรงเป็นเจ้าของบัลลังก์» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:14-15)

وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدْعُونِىٓ أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِى سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿٦٠﴾

• «และพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าตรัสว่า จงวิงวอนต่อข้า ข้าจะตอบรับแก่พวกเจ้า แท้จริงบรรดาผู้ที่หยิ่งยโสต่อการเคารพภักดีข้า พวกเขาจะเข้านรกญะฮันนัมอย่างผู้ต่ำต้อย» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:60)

فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَمَثْوَىٰكُمْ ﴿١٩﴾

• «ดังนั้นพึงรู้เถิดว่า แท้จริงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และจงขออภัยโทษต่อความผิดของเจ้า และให้แก่บรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิง และอัลลอฮ์ทรงรู้ถึงการเคลื่อนไหวของพวกเจ้าและที่พำนักของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์มุหัมมัด 47:19)

فَقُلْتُ ٱسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّكُمْ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارًا ﴿١٠﴾ يُرْسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا ﴿١١﴾ وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَٰلٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّـٰتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَـٰرًا ﴿١٢﴾

• «ข้าพเจ้ากล่าวว่า พวกท่านจงขออภัยโทษต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่าน แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้อภัยเสมอ พระองค์จะทรงส่งฝนลงมาแก่พวกท่านอย่างหนาแน่น และจะทรงเพิ่มพูนให้แก่พวกท่านด้วยทรัพย์สินและลูกหลาน และจะทรงทำให้มีสวนหลายแห่งแก่พวกท่าน และทำให้มีลำน้ำหลายสายแก่พวกท่าน» (ซูเราะฮ์นูหฺ 71:10-12)

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَٱسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابًۢا ﴿٣﴾

• «ดังนั้นเจ้าจงแซ่ซ้องด้วยการสรรเสริญพระผู้อภิบาลของเจ้า และจงขออภัยโทษต่อพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงรับการกลับเนื้อกลับตัวเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นัศร์ 110:3)

ส่วนหนึ่งจากหะดีษอันทรงเกียรติ

من فتح له منكم باب الدعاء فتحت له أبواب الرحمة ، وما سئل الله تعالى شيئا أحب إليه من أن يسأل العافية ، وإن الدعاء ينفع مما نزل ومما لم ينزل، ولا يرد القضاء إلا الدعاء , فعليكم عباد الله بالدعاء

• รายงานจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดในหมู่พวกท่านที่ประตูแห่งการขอดุอาอ์ถูกเปิดให้แก่เขา ประตูแห่งความเมตตาก็จะถูกเปิดให้แก่เขา และไม่มีสิ่งใดที่อัลลอฮ์ตะอาลาถูกขอซึ่งพระองค์ทรงรักยิ่งไปกว่าการขอความปลอดภัย (อัล-อาฟิยะฮ์) และแท้จริงดุอาอ์นั้นยังประโยชน์ทั้งต่อสิ่งที่ได้เกิดขึ้นแล้วและสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น และไม่มีสิ่งใดที่จะปัดเป่าเกาะฎออ์ได้นอกจากดุอาอ์ ดังนั้น โอ้ปวงบ่าวของอัลลอฮ์ พวกท่านจงยึดมั่นในการขอดุอาอ์เถิด» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์

ما على الأرض مسلم يدعو الله تعالى بدعوة إلا آتاه الله إياها أو صرف عنه من السوء مثلها، ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم

• รายงานจากอุบาดะฮ์ อิบนุอัศ-ศอมิต (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีมุสลิมคนใดบนหน้าแผ่นดินที่วิงวอนขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ตะอาลา เว้นแต่อัลลอฮ์จะทรงประทานสิ่งนั้นแก่เขา หรือทรงปัดเป่าความชั่วร้ายที่เทียบเท่ากันออกไปจากเขา ตราบใดที่เขาไม่ขอดุอาอ์ในสิ่งที่เป็นบาปหรือการตัดขาดสายเครือญาติ» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์

الدعاء هو العبادة ثم قرأ {وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُمْ..}

• รายงานจากอัน-นุอ์มาน อิบนุบะชีร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดุอาอ์นั้นคือการอิบาดะฮ์» แล้วท่านก็อ่านว่า «และพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าตรัสว่า จงวิงวอนต่อข้า ข้าจะตอบรับแก่พวกเจ้า...» บันทึกโดยอบูดาวูด

ليسأل أحدكم ربه حاجته كلها حتى يسأل شسع نعله إذا نقطع

• จากอะนัส (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ให้แต่ละคนในหมู่พวกท่านขอความต้องการทั้งหมดของเขาจากพระเจ้าของเขา แม้กระทั่งขอสายรองเท้าของเขาเมื่อมันขาด» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์

حتى يسأله الملح و شسع نعله إذا نقطع

และในอีกรายงานหนึ่งจากษาบิต อัล-บุนานีย์ แบบมุรสัล ว่า «แม้กระทั่งขอเกลือจากพระองค์ และขอสายรองเท้าของเขาเมื่อมันขาด»

من لم يسأل الله يغضب عليه

• จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดไม่ขอจากอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงกริ้วเขา» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์

سلوا الله تعالى من فضله فإن الله يحب أن يُسأل وأفضل العبادة انتظار الفرج

• จากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงขอความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ตะอาลาเถิด เพราะแท้จริงอัลลอฮ์ทรงชอบที่จะถูกขอ และอิบาดะฮ์ที่ประเสริฐที่สุดคือการรอคอยความคลี่คลาย» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์

ما من عبد مسلم يدعو لأخيه بظهر الغيب إلا قال الملك ولك بمثل

إلا قالت الملائكة آمين ولك بمثل

• จากอบุดดัรดาอ์ (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีบ่าวมุสลิมคนใดที่ขอดุอาอ์ให้แก่พี่น้องของเขาลับหลัง เว้นแต่มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า และสำหรับท่านก็จะได้เช่นเดียวกัน» บันทึกโดยมุสลิมและอบูดาวูด และมีเพิ่มเติมว่า «เว้นแต่มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า อามีน และสำหรับท่านก็จะได้เช่นเดียวกัน»

ما أصر من استغفر ولو عاد في اليوم سبعين مرة

• จากอบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ที่ขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) ย่อมไม่ถือว่าเป็นผู้ดื้อดึงในบาป แม้เขาจะกลับไปทำซ้ำในวันหนึ่งถึงเจ็ดสิบครั้งก็ตาม» บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์

إنه ليغان عل قلبي حتى استغفر الله في اليوم مائة مرة

• จากอัล-อะฆ็อรร์ (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงหัวใจของฉันมีสิ่งปกคลุมอยู่ จนกระทั่งฉันขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ในวันหนึ่งถึงหนึ่งร้อยครั้ง» บันทึกโดยมุสลิมและอบูดาวูด

توبوا إلى ربكم فوالله إني لأتوب في اليوم مائة مرة

• และในอีกรายงานหนึ่งของมุสลิมว่า «พวกท่านจงกลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮ์) ต่อพระเจ้าของพวกท่านเถิด ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงฉันเตาบะฮ์ในวันหนึ่งถึงหนึ่งร้อยครั้ง»

والله إني لأستغفر الله وأتوب إليه في اليوم سبعين مرة

• และในรายงานของอัล-บุคอรีย์และอัต-ติรมิซีย์ จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) เล่าว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงฉันขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์และเตาบะฮ์ต่อพระองค์ในวันหนึ่งถึงเจ็ดสิบครั้ง»

إن العبد إذا أخطأ خطيئة نكتت في قلبه نكتة سوداء فإن هو جزع واستغفر وتاب صقل قلبه ، وإن عاد زيد فيها حتى تعلو على قلبه، وهو الران الذي ذكر الله تعالى: {كَلا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ}

• จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «แท้จริงบ่าวนั้น เมื่อเขากระทำความผิดครั้งหนึ่ง จะมีจุดดำจุดหนึ่งถูกแต้มลงในหัวใจของเขา หากเขาละเลิก ขออภัยโทษ และเตาบะฮ์ หัวใจของเขาก็จะถูกขัดเกลาจนใสสะอาด แต่หากเขากลับไปทำอีก จุดดำนั้นก็จะเพิ่มขึ้นจนกระทั่งปกคลุมหัวใจของเขา และนั่นคือ "อัร-รอน" (สนิมที่ปกคลุมหัวใจ) ที่อัลลอฮ์ตะอาลาได้ตรัสถึงว่า «มิใช่เช่นนั้น แต่ทว่าสิ่งที่พวกเขาเคยแสวงหาได้กลายเป็นสนิมปกคลุมหัวใจของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-มุฏ็อฟฟิฟีน 83:14)» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่า (เป็นหะดีษ) หะซัน เศาะฮีห์ และบันทึกโดยอัน-นะซาอีย์และท่านอื่น ๆ

มารยาทของการขอดุอาอ์

ส่วนหนึ่งจากมารยาทของการขอดุอาอ์ คือสิ่งที่อายะฮ์อันทรงเกียรติได้ระบุไว้ ได้แก่ การวิงวอนด้วยความนอบน้อม ความยำเกรง ความสงบ และการมีมารยาทอันดีงามต่ออัล-หัก (อัลลอฮ์) ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง และหะดีษที่เศาะฮีห์ก็ได้บ่งชี้ถึงสิ่งดังกล่าวไว้ ส่วนหนึ่งจากมารยาทเหล่านี้ได้แก่

لا تستروا الجدر ومن نظر في كتاب أخيه بغير إذنه فإنما ينظر في النار سلوا الله ببطون أكفكم ولا تسألوه بظهورها فإذا فرغتم فامسحوا بها وجوهكم

• การยกฝ่ามือทั้งสองขึ้นขณะขอดุอาอ์ ... จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าได้ใช้ผ้าปิดคลุมฝาผนัง และผู้ใดมองดูหนังสือ (จดหมาย) ของพี่น้องของเขาโดยไม่ได้รับอนุญาต แท้จริงเขากำลังมองดูไฟนรก พวกท่านจงขอจากอัลลอฮ์ด้วยฝ่ามือของพวกท่าน และอย่าขอจากพระองค์ด้วยหลังมือ เมื่อพวกท่านขอเสร็จแล้วก็จงใช้มือทั้งสองลูบใบหน้าของพวกท่าน» บันทึกโดยอบูดาวูด

ادعوا الله وأنتم موقنون

• การมีหัวใจที่จดจ่อ และความมั่นใจว่าจะได้รับการตอบรับ ... จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) เล่าว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ ในขณะที่พวกท่านมั่นใจ […]

بالإجابة واعلموا أن الله تعالى لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه

…ด้วยความมั่นใจว่าจะได้รับการตอบรับ และพึงรู้เถิดว่าอัลลอฮ์ตะอาลาจะไม่ทรงตอบรับดุอาอ์ที่มาจากหัวใจที่เผลอเรอและหลงระเริง» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์

عَجِلَ هذا

إذا صلى أحدكم فليبدأ بتحميد الله والثناء عليه ثم ليصلِّ على النبي ثم ليدع بعد بما شاء

• การเริ่มดุอาอ์ด้วยการสรรเสริญอัลลอฮ์และกล่าวยกย่องพระองค์ และการเศาะละวาตและสลามแด่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ให้มีการเศาะละวาตและสลามแด่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แทรกอยู่ในดุอาอ์ และปิดท้ายดุอาอ์ด้วยสิ่งนั้นเช่นกัน ... มีรายงานจากฟะเฎาะละฮ์ บิน อุบัยด์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ยินชายคนหนึ่งขอดุอาอ์ในละหมาดของเขาโดยไม่ได้เศาะละวาตแด่ท่านนบี ﷺ ท่านจึงกล่าวว่า «คนนี้รีบร้อนเกินไป» จากนั้นท่านได้เรียกเขามาแล้วกล่าวว่า «เมื่อคนใดในพวกท่านละหมาด ก็จงเริ่มด้วยการสรรเสริญอัลลอฮ์และกล่าวยกย่องพระองค์ แล้วจงเศาะละวาตแด่ท่านนบี หลังจากนั้นจึงขอดุอาอ์ตามที่เขาประสงค์» บันทึกโดยบรรดาเจ้าของหนังสือสุนัน

الدعاء موقوف بين السماء والأرض لا يصعد حتى يصلى علي فلا تجعلوني كقدح الراكب صلوا علي أول الدعاء ووسطه وآخره

• มีรายงานจากอุมัร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดุอาอ์นั้นถูกระงับไว้ระหว่างฟ้ากับแผ่นดิน จะไม่ขึ้นไปจนกว่าจะมีการเศาะละวาตแด่ฉัน ดังนั้นพวกท่านอย่าทำให้ฉันเป็นเหมือนถ้วยน้ำของผู้ขี่พาหนะ (ที่ถูกแขวนไว้ด้านหลัง) แต่จงเศาะละวาตแด่ฉันในตอนต้นของดุอาอ์ ตอนกลาง และตอนท้าย» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ในฐานะเป็นคำพูดของอุมัร (เมากูฟ) และเราะซีนได้รายงานว่าเป็นคำพูดของท่านนบี (มัรฟูอ์)

خرجنا مع النبي ذات ليلة فأتينا على رجل قد ألح في المسألة فوقف رسول الله يسمع منه فقال: "أوجب إن ختم" فقيل بأي شيء يختم يا رسول الله قال: "بآمين" , وانصرف فقيل للرجل يا فلان , قل آمين ، وأبشر

• ในจำนวนนั้น คือการปิดท้ายดุอาอ์ด้วยคำว่า "อามีน" ... มีรายงานจากอบูมุศบิห์ อัล-มักรออีย์ จากอบูซุฮัยร์ อัน-นุมัยรีย์ (ร.ฎ.) ว่า «พวกเราได้ออกไปพร้อมกับท่านนบี ﷺ ในคืนหนึ่ง แล้วเราได้มาพบชายคนหนึ่งซึ่งกำลังวิงวอนขออย่างมุ่งมั่นจริงจัง ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงหยุดยืนฟังเขา แล้วกล่าวว่า "เขาจะได้รับ (การตอบรับ) แน่นอน หากเขาปิดท้าย" มีผู้ถามว่า "ด้วยสิ่งใดที่เขาจะปิดท้าย โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์?" ท่านตอบว่า "ด้วยคำว่าอามีน" แล้วชายผู้ถามก็จากไป และกล่าวกับชายคนนั้นว่า "โอ้คนนั้น จงกล่าวอามีนเถิด และจงรับข่าวดี"» บันทึกโดยอบูดาวูด

أيها الناس أرفقوا على أنفسكم فإنكم لا تدعون أصم ولا غائبا إنكم تدعون سميعا بصيرا وهو معكم ، والذي تدعونه أقرب إلى أحدكم من عنق راحلته

• ในจำนวนนั้น คือความสงบและไม่ส่งเสียงดังในการขอดุอาอ์ ... มีรายงานจากอบูมูซา (ร.ฎ.) ว่า «พวกเราอยู่ในการเดินทางครั้งหนึ่ง ผู้คนต่างพากันส่งเสียงดังกล่าวตักบีร ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า "โอ้ผู้คนทั้งหลาย จงผ่อนปรนต่อตัวพวกท่านเองเถิด เพราะพวกท่านไม่ได้วิงวอนต่อผู้ที่หูหนวกหรือผู้ที่ไม่อยู่ แท้จริงพวกท่านกำลังวิงวอนต่อผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น และพระองค์ทรงอยู่กับพวกท่าน และผู้ที่พวกท่านวิงวอนอยู่นั้นทรงใกล้ชิดคนใดคนหนึ่งในพวกท่านยิ่งกว่าคอของพาหนะของเขาเสียอีก"» รายงานโดยห้าท่าน ยกเว้นอัน-นะสาอีย์

كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يستحب الجوامع من الدعاء ، ويدع ما سوى ذلك

• ในจำนวนนั้น คือการเลือกถ้อยคำที่ครอบคลุม (ญะวามิอุลกะลิม) หมายถึงดุอาอ์ที่รวบรวมความดีงามไว้อย่างครอบคลุม ... มีรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ชอบดุอาอ์ที่มีความหมายครอบคลุม และละทิ้งสิ่งอื่นจากนั้น»

كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يعجبه أن يدعو ثلاثا ويستغفر ثلاثا

• ในจำนวนนั้น คือการกล่าวซ้ำสามครั้งในการขอดุอาอ์และการขออภัยโทษ ... มีรายงานจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ชอบที่จะขอดุอาอ์สามครั้ง และขออภัยโทษสามครั้ง» และมีรายงานว่าในบางสถานการณ์ ท่านได้สั่งให้พวกเขาขออภัยโทษเจ็ดสิบครั้ง

يستجاب لأحدكم ما لم يعجل , يقول قد دعوت ربى فلم يستجب لي

• ในจำนวนนั้น คือการไม่รีบร้อนต่อการตอบรับ ... มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดุอาอ์ของคนใดคนหนึ่งในพวกท่านจะได้รับการตอบรับ ตราบใดที่เขาไม่รีบร้อน โดยกล่าวว่า "ฉันได้วิงวอนต่อพระเจ้าของฉันแล้ว แต่พระองค์ไม่ทรงตอบรับฉัน"» บันทึกโดยหกท่าน ยกเว้นอัน-นะสาอีย์

لا تدعوا على أنفسكم ولا تدعوا على أولادكم ولا تدعوا على خدمكم ولا تدعوا على أموالكم لا توافق من الله ساعة نيل فيها عطاء فيستجيب لكم

• ในจำนวนนั้น คือการไม่ขอดุอาอ์ให้เกิดสิ่งเลวร้ายแก่ตัวเอง ลูกหลาน และทรัพย์สินของตน ... มีรายงานจากญาบิร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าขอดุอาอ์ (ให้เกิดสิ่งเลวร้าย) แก่ตัวของพวกท่านเอง อย่าขอดุอาอ์แก่ลูกหลานของพวกท่าน อย่าขอดุอาอ์แก่คนรับใช้ของพวกท่าน และอย่าขอดุอาอ์แก่ทรัพย์สินของพวกท่าน เพราะมันอาจไปตรงกับช่วงเวลาหนึ่งจากอัลลอฮ์ที่มีการขอแล้วได้รับการประทานให้ แล้วพระองค์ก็จะทรงตอบรับแก่พวกท่าน» รายงานโดยอบูดาวูด

كان النبي إذا دعا لأحد بدأ بنفسه

• ในจำนวนนั้น คือการเริ่มขอดุอาอ์ให้แก่ตัวเองก่อน เมื่อจะขอดุอาอ์ให้แก่ผู้อื่น ... มีรายงานจากอุบัย บิน กะอ์บ์ (ร.ฎ.) ว่า «ท่านนบี ﷺ นั้น เมื่อท่านขอดุอาอ์ให้แก่ผู้ใด ท่านจะเริ่มด้วยตัวของท่านเองก่อน» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์

เวลาของการขอดุอาอ์

ช่วงเวลาที่หวังได้ว่าดุอาอ์จะถูกตอบรับ ได้แก่

لا يرد الدعاء بين الأذان والإقامة

سلوا الله العافية في الدنيا والآخرة

• ระหว่างอะซานกับอิกอมะฮ์ ... มีรายงานจากอะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดุอาอ์ระหว่างอะซานกับอิกอมะฮ์นั้นจะไม่ถูกปฏิเสธ» มีผู้ถามว่า “แล้วพวกเราควรกล่าวว่าอะไร โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์?” ท่านตอบว่า «พวกท่านจงขอความปลอดภัย (อัล-อาฟิยะฮ์) จากอัลลอฮ์ ทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์» บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์

أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد ، فأكثروا الدعاء

• ขณะสุญูด ... มีหะดีษจากอบูฮุรอยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ขณะที่บ่าวใกล้ชิดพระผู้อภิบาลของเขามากที่สุด คือขณะที่เขากำลังสุญูด ดังนั้นพวกท่านจงขอดุอาอ์ให้มาก» บันทึกโดยมุสลิม อบูดาวูด และอัน-นะสาอีย์

ثلاث دعوات مستجابات لا شك في إجابتهن: دعوة المظلوم , ودعوة المسافر ، ودعوة الوالد على ولده

• ขณะเดินทางและขณะถูกอธรรม ... มีรายงานจากท่านเดียวกันนี้อีกว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ดุอาอ์สามประการที่ถูกตอบรับอย่างไม่ต้องสงสัย ได้แก่ ดุอาอ์ของผู้ถูกอธรรม ดุอาอ์ของผู้เดินทาง และดุอาอ์ของบิดาให้แก่ลูกของเขา» บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์

ما من دعوة أسرع إجابة من دعوة غائب لغائب

มีรายงานจากอัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีดุอาอ์ใดที่ถูกตอบรับเร็วไปกว่าดุอาอ์ของผู้ที่อยู่ห่างไกลให้แก่ผู้ที่อยู่ห่างไกล» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์และอบูดาวูดเช่นกัน

ثنتان لا تردان الدعاء: عند النداء ، وعند البأس حين يلحم بعضهم بعضا

تحت المطر

• ขณะมีการเรียกอะซาน ขณะอยู่ในแถวรบ และขณะฝนตก ... มีรายงานจากสะอ์ด (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «สองประการที่ดุอาอ์จะไม่ถูกปฏิเสธ คือ ขณะมีการเรียกอะซาน และขณะสู้รบเมื่อต่างฝ่ายต่างเข้าประจัญบานกัน» บันทึกโดยมาลิกและอบูดาวูด และในอีกรายงานหนึ่งเพิ่มว่า «และขณะฝนตก»

ดังนั้น โอ้พี่น้องของฉัน จงพยายามวิงวอนขอดุอาอ์อย่างไม่ลดละ และขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) ให้มากในทุกเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาเหล่านี้ ในยามดึกสงัด และในยามรุ่งสาง (สะฮัร) บางทีท่านอาจได้พบกับช่วงเวลาแห่งความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์และความโปรดปรานอันล้นเหลือของพระองค์ แล้วท่านก็จะเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ประสบความสำเร็จทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์

ตัวอย่างบทดุอาอ์

จากอัลกุรอานอันทรงเกียรติ

رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى ٱلدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ ﴿٢٠١﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดประทานความดีงามแก่เราในดุนยา และความดีงามในอาคิเราะฮ์ และโปรดคุ้มครองเราให้พ้นจากการลงโทษแห่งไฟนรกด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:201)

رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٢٨٦﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอย่าเอาโทษแก่เรา หากเราลืมหรือผิดพลาดไป โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอย่าให้เราต้องแบกภาระหนักเช่นที่พระองค์ทรงให้แก่บรรดาผู้ที่อยู่ก่อนหน้าเรา โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอย่าให้เราแบกสิ่งที่เราไม่มีกำลังจะแบกได้ และโปรดลบล้างความผิดของเรา โปรดอภัยโทษแก่เรา และโปรดเมตตาเราด้วยเถิด พระองค์คือผู้คุ้มครองของเรา ดังนั้นโปรดช่วยเราให้ได้รับชัยชนะเหนือกลุ่มชนผู้ปฏิเสธศรัทธาด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:286)

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْوَهَّابُ ﴿٨﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอย่าให้หัวใจของเราเบี่ยงเบนหลังจากที่พระองค์ได้ทรงชี้ทางแก่เราแล้ว และโปรดประทานความเมตตาจากพระองค์แก่เรา แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงประทานอย่างมากมาย» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:8)

رَبَّنَا ٱغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِىٓ أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿١٤٧﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอภัยบาปทั้งหลายของเรา และการกระทำที่เกินเลยในกิจการของเรา โปรดทำให้เท้าของเรามั่นคง และโปรดช่วยเราให้ได้รับชัยชนะเหนือกลุ่มชนผู้ปฏิเสธศรัทธาด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:147)

رَّبَّنَآ إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِى لِلْإِيمَـٰنِ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِرَبِّكُمْ فَـَٔامَنَّا ۚ رَبَّنَا فَٱغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّـَٔاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ ٱلْأَبْرَارِ ﴿١٩٣﴾ رَبَّنَا وَءَاتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَىٰ رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ ٱلْمِيعَادَ ﴿١٩٤﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา แท้จริงเราได้ยินผู้เรียกร้องคนหนึ่งเรียกร้องสู่การศรัทธาว่า ‘พวกท่านจงศรัทธาต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่านเถิด’ แล้วเราก็ได้ศรัทธา โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดอภัยบาปทั้งหลายของเรา โปรดลบล้างความผิดทั้งหลายของเรา และโปรดให้เราเสียชีวิตพร้อมกับบรรดาผู้ทรงคุณธรรม โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดประทานแก่เราตามที่พระองค์ได้ทรงสัญญาไว้แก่เราผ่านบรรดาเราะซูลของพระองค์ และโปรดอย่าให้เราต้องอัปยศในวันกิยามะฮ์ แท้จริงพระองค์ไม่ทรงผิดสัญญา» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:193-194)

رَبَّنَا ظَلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٢٣﴾

• «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา เราได้อธรรมแก่ตัวของเราเอง และหากพระองค์มิทรงอภัยโทษแก่เราและมิทรงเมตตาเรา แน่นอนเราจะต้องเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:23)

ภาคบทวิงวอนจากอัลกุรอาน (ต่อ)

رَبِّ ٱجْعَلْنِى مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِى ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَآءِ ﴿٤٠﴾ رَبَّنَا ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ ٱلْحِسَابُ ﴿٤١﴾

• «โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ โปรดทำให้ข้าพระองค์เป็นผู้ดำรงการละหมาด และจากลูกหลานของข้าพระองค์ด้วย โอ้พระเจ้าของเรา โปรดทรงรับการวิงวอนของข้าพระองค์ด้วยเถิด โอ้พระเจ้าของเรา โปรดทรงอภัยโทษแก่ข้าพระองค์ แก่บิดามารดาของข้าพระองค์ และแก่บรรดาผู้ศรัทธา ในวันที่การชำระบัญชีจะเกิดขึ้น» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:40-41)

رَّبِّ أَدْخِلْنِى مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِى مُخْرَجَ صِدْقٍ وَٱجْعَل لِّى مِن لَّدُنكَ سُلْطَـٰنًا نَّصِيرًا ﴿٨٠﴾

• «โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ โปรดให้ข้าพระองค์เข้าอย่างการเข้าที่สัจจริง และให้ข้าพระองค์ออกอย่างการออกที่สัจจริง และโปรดประทานอำนาจที่ช่วยเหลือจากพระองค์แก่ข้าพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:80)

رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا ﴿١٠﴾

• «โอ้พระเจ้าของเรา โปรดประทานความเมตตาจากพระองค์แก่เรา และโปรดจัดเตรียมแนวทางที่ถูกต้องให้แก่เราในกิจการของเรา» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:10)

أَن لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَـٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٨٧﴾

• «ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ แท้จริงข้าพระองค์เคยเป็นหนึ่งในบรรดาผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:87)

رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَٰجِنَا وَذُرِّيَّـٰتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَٱجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا ﴿٧٤﴾

• «โอ้พระเจ้าของเรา โปรดประทานความเย็นตาแก่เราจากคู่ครองของเราและลูกหลานของเรา และโปรดทำให้เราเป็นผู้นำสำหรับบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:74)

رَبِّ هَبْ لِى حُكْمًا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٣﴾ وَٱجْعَل لِّى لِسَانَ صِدْقٍ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ ﴿٨٤﴾ وَٱجْعَلْنِى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٨٥﴾

• «โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ โปรดประทานวิทยปัญญาแก่ข้าพระองค์ และโปรดให้ข้าพระองค์ได้อยู่ร่วมกับบรรดาผู้ทรงคุณธรรม และโปรดให้ข้าพระองค์มีการกล่าวขานที่ดีงามในหมู่ชนรุ่นหลัง และโปรดทำให้ข้าพระองค์เป็นหนึ่งในบรรดาผู้รับมรดกสวรรค์แห่งความสุขสำราญ» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:83-85)

رَبَّنَا ٱغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلْإِيمَـٰنِ وَلَا تَجْعَلْ فِى قُلُوبِنَا غِلًّا لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ ﴿١٠﴾

• «โอ้พระเจ้าของเรา โปรดทรงอภัยโทษแก่เรา และแก่พี่น้องของเราที่ได้ศรัทธาก่อนหน้าเรา และโปรดอย่าให้มีความเคียดแค้นใด ๆ ในหัวใจของเราต่อบรรดาผู้ศรัทธา โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงเอ็นดู ผู้ทรงเมตตายิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หัชรฺ 59:10)

رَّبِّ ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيْتِىَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارًۢا ﴿٢٨﴾

• «โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ โปรดทรงอภัยโทษแก่ข้าพระองค์ แก่บิดามารดาของข้าพระองค์ แก่ผู้ที่เข้ามาในบ้านของข้าพระองค์ในฐานะผู้ศรัทธา และแก่บรรดาผู้ศรัทธาชายและผู้ศรัทธาหญิง และโปรดอย่าเพิ่มสิ่งใดแก่บรรดาผู้อธรรมนอกจากความหายนะ» (ซูเราะฮ์นูห์ 71:28)

ว่าด้วยการสรรเสริญและการยกย่องอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา

اللهم إني أسألك بأني أشهد أنك أنت الله الذي لا إله إلا أنت الأحد الصمد الذي لم يلد ولم يولد ولم يكن له كفوا أحد

والذي نفسي بيده لقد سأل الله باسمه الأعظم الذي إذا دعي به أجاب وإذا سئل به أعطى

• รายงานจากบุร็อยดะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ ได้ยินชายคนหนึ่งกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ ด้วยการที่ข้าพระองค์ขอปฏิญาณว่า พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงเอกะ ผู้เป็นที่พึ่ง ผู้ไม่ทรงให้กำเนิดและไม่ทรงถูกให้กำเนิด และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์» ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า «ขอสาบานด้วยพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงเขาได้วิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ด้วยพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของพระองค์ ซึ่งเมื่อถูกวิงวอนด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงตอบรับ และเมื่อถูกขอด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงประทานให้» บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์

اللهم إني أسألك بأن لك الحمد لا إله إلا أنت المنان بديع السموات والأرض ذو الجلال والإكرام يا حي يا قيوم

أتدرون بما دعا الرجل؟

لقد سأل الله باسمه الأعظم الذي إذا دعي به أجاب وإذا سئل به أعطى

• และรายงานจากอนัส (ร.ฎ.) กล่าวว่า มีชายคนหนึ่งวิงวอน โดยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ ด้วยการที่การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงประทานความโปรดปรานอย่างล้นเหลือ ผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินอย่างไม่มีแบบอย่างมาก่อน ผู้ทรงความยิ่งใหญ่และทรงเกียรติ โอ้ผู้ทรงมีชีวิต โอ้ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารทุกสิ่ง» ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า «พวกท่านรู้ไหมว่าชายผู้นี้วิงวอนด้วยสิ่งใด?» พวกเขาตอบว่า อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์รู้ดียิ่งกว่า ท่านกล่าวว่า «แท้จริงเขาได้วิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ด้วยพระนามอันยิ่งใหญ่ที่สุดของพระองค์ ซึ่งเมื่อถูกวิงวอนด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงตอบรับ และเมื่อถูกขอด้วยพระนามนั้น พระองค์จะทรงประทานให้» บันทึกโดยบรรดาเจ้าของหนังสืออัส-สุนัน

ว่าด้วยการเศาะละวาตและการกล่าวสลามแด่ท่านเราะซูล ﷺ

قولوا: اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على آل إبراهيم وبارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على آل إبراهيم في العالمين إنك حميد مجيد والسلام كما قد علمتم

• รายงานจากอบูมัสอูด อัล-อันศอรีย์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้มาหาพวกเรา ขณะที่พวกเรากำลังอยู่ในที่ชุมนุมของสะอด์ บิน อุบาดะฮ์ บะชีร บิน สะอด์ จึงกล่าวแก่ท่านว่า อัลลอฮ์ตะอาลาทรงใช้ให้พวกเราเศาะละวาตแด่ท่าน โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ แล้วพวกเราจะเศาะละวาตแด่ท่านอย่างไร? ท่านกล่าวว่า «พวกท่านจงกล่าวว่า โอ้อัลลอฮ์ โปรดประทานความเมตตาแด่มุหัมมัดและแด่วงศ์วานของมุหัมมัด ดังที่พระองค์ได้ประทานความเมตตาแด่วงศ์วานของอิบรอฮีม และโปรดประทานความจำเริญแด่มุหัมมัดและแด่วงศ์วานของมุหัมมัด ดังที่พระองค์ได้ประทานความจำเริญแด่วงศ์วานของอิบรอฮีมในสากลโลก แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ ผู้ทรงเกียรติยิ่ง และการกล่าวสลามนั้นก็เป็นดังที่พวกท่านได้รู้แล้ว» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งหก ยกเว้นอัล-บุคอรีย์

قولوا اللهم اجعل صلواتك ورحمتك علي سيد المرسلين وإمام المتقين وخاتم النبين محمد عبدك ورسولك إمام الخير وقائد الخير ورسول الرحمة اللهم ابعثه مقاما محمودا يغبطه به الأولون والآخرون , اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على

• และรายงานจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) กล่าวว่า เมื่อพวกท่านเศาะละวาตแด่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็จงเศาะละวาตอย่างดีที่สุด เพราะพวกท่านไม่รู้ว่าบางทีสิ่งนั้นอาจถูกนำเสนอต่อท่าน พวกเขาจึงกล่าวแก่เขาว่า ถ้าเช่นนั้นโปรดสอนพวกเราเถิด เขากล่าวว่า «พวกท่านจงกล่าวว่า โอ้อัลลอฮ์ โปรดประทานการเศาะละวาต ความเมตตา และความจำเริญของพระองค์แด่ประมุขแห่งบรรดาเราะซูล ผู้นำของบรรดาผู้ยำเกรง และผู้ปิดท้ายบรรดานบี คือมุหัมมัด บ่าวของพระองค์และเราะซูลของพระองค์ ผู้นำแห่งความดี ผู้นำทางสู่ความดี และเราะซูลแห่งความเมตตา โอ้อัลลอฮ์ โปรดทรงให้ท่านได้ฟื้นคืนชีพในตำแหน่งอันน่าสรรเสริญ ซึ่งบรรดาชนรุ่นแรกและชนรุ่นหลังต่างปรารถนาจะได้เช่นนั้น โอ้อัลลอฮ์ โปรดประทานความเมตตาแด่มุหัมมัดและแด่วงศ์วานของมุหัมมัด ดังที่พระองค์ได้ประทานความเมตตาแด่…

إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد , اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد

«…อิบรอฮีมและวงศ์วานของอิบรอฮีม แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ ผู้ทรงเกียรติยิ่ง โอ้อัลลอฮ์ โปรดประทานความจำเริญแด่มุฮัมมัดและวงศ์วานของมุฮัมมัด เช่นเดียวกับที่พระองค์ได้ทรงประทานความจำเริญแด่อิบรอฮีมและวงศ์วานของอิบรอฮีม แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ ผู้ทรงเกียรติยิ่ง» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์ในลักษณะเมากูฟ ด้วยสายรายงานที่หะซัน

اللهم داحي المدحوات وداعم الممسوكات ، وجابل القلوب على فطرتها شقيها وسعيدها , اجعل شرائف صلواتك ، ونوامي بركاتك على محمد عبدك ورسولك الخاتم لما سبق والفاتح لما انغلق ، والمعلن الحق بالحق

• «โอ้อัลลอฮ์ ผู้ทรงแผ่ขยายแผ่นดินทั้งหลาย ผู้ทรงค้ำจุนชั้นฟ้าทั้งหลายที่ถูกยกสูงขึ้น ผู้ทรงสร้างหัวใจทั้งหลายตามธรรมชาติดั้งเดิมของมัน ทั้งผู้ที่ประสบความทุกข์และผู้ที่ประสบความสุขในหมู่พวกมัน ขอพระองค์โปรดประทานการเศาะละวาตอันประเสริฐยิ่งของพระองค์ และความจำเริญอันเพิ่มพูนของพระองค์ แด่มุฮัมมัด บ่าวและเราะซูลของพระองค์ ผู้ปิดท้ายสิ่งที่ได้ผ่านมาก่อน ผู้เปิดสิ่งที่ถูกปิดไว้ และผู้ประกาศสัจธรรมด้วยสัจธรรม» จากหนังสือนะฮ์ญุลบะลาเฆาะฮ์

ดุอาอ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในการละหมาดตะฮัจญุด

• รายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) กล่าวว่า เมื่อท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ลุกขึ้นละหมาดตะฮัจญุดในยามค่ำคืน ท่านจะกล่าวว่า

اللهم ربنا لك الحمد أنت قيوم السموات والأرض ومن فيهن ، ولك الحمد أنت نور السموات والأرض ومن فيهن ، ولك الحمد أنت مالك السموات والأرض ومن فيهن ، ولك الحمد أنت الحق ووعدك الحق , ولقاؤك حق ، وقولك حق ، والجنة حق ، والنار حق ، والنبيون حق ، ومحمد حق ، والساعة حق ، اللهم لك أسلمت وبك آمنت وعليك توكلت ، وإليك أنبت , وبك خاصمت , وإليك حاكمت ، فاغفر لي ما قدمت وما أخرت ، وما أسررت وما أعلنت ، وما أنت أعلم به منى ، أنت المقدم وأنت المؤخر ، لا إله إلا أنت

«โอ้อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลของเรา การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงดำรงและบริหารชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และผู้ที่อยู่ในนั้น การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของพระองค์ พระองค์คือรัศมีแห่งชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และผู้ที่อยู่ในนั้น การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงเป็นเจ้าของชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และผู้ที่อยู่ในนั้น การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของพระองค์ พระองค์คือสัจธรรม สัญญาของพระองค์คือสัจธรรม การได้พบพระองค์เป็นความจริง พระดำรัสของพระองค์เป็นความจริง สวรรค์เป็นความจริง นรกเป็นความจริง บรรดานบีเป็นความจริง มุฮัมมัดเป็นความจริง และวันกิยามะฮ์เป็นความจริง โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ได้ยอมจำนนต่อพระองค์ ได้ศรัทธาต่อพระองค์ ได้มอบหมายต่อพระองค์ ได้หวนกลับสู่พระองค์ ได้โต้แย้ง (ศัตรู) ด้วยพระองค์ และได้ขอให้พระองค์ทรงตัดสิน ดังนั้น ขอพระองค์โปรดอภัยแก่ข้าพระองค์ในสิ่งที่ข้าพระองค์ได้กระทำไปก่อนและสิ่งที่ข้าพระองค์ได้กระทำในภายหลัง สิ่งที่ข้าพระองค์ได้ปกปิดและสิ่งที่ข้าพระองค์ได้เปิดเผย และสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ดียิ่งกว่าข้าพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงให้ล้ำหน้า และพระองค์คือผู้ทรงให้ล้าหลัง ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งหก และนี่คือสำนวนของชัยค์ทั้งสอง (อัลบุคอรีและมุสลิม)

จากบทวิงวอนของอมีรุลมุอ์มินีน อะลี (ร.ฎ.)

อบูอับดุลลอฮ์ มันศูร บิน สักบาน อัตตุสตะรี ได้เล่าว่า มุฮัมมัด บิน อัลหะซัน บิน ฆุรอบ ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า อัลกอฎี มูซา บิน อิสหาก ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า อบูอับดุลลอฮ์ มุฮัมมัด บิน อบีชัยบะฮ์ ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า มุฮัมมัด บิน ฟุฎ็อยล์ อับดุลลอฮ์ อัลอะซะดี ได้เล่าแก่เราว่า อะลี บิน อบีฏอลิบ (ร.ฎ.) เคยกล่าวในบทวิงวอนของท่านว่า

إلـهي: لولا ما جهلت من أمري ، ما شكوت عثراتي ولولا ما ذكرت من الإفراط ما سحت عبراتي..

«โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ หากมิใช่เพราะสิ่งที่ข้าพระองค์ได้โง่เขลาในกิจการของตนเอง ข้าพระองค์ก็คงไม่ต้องร้องทุกข์ถึงความพลั้งพลาดของตน และหากมิใช่เพราะสิ่งที่ข้าพระองค์ระลึกได้ถึงความเลยเถิด น้ำตาของข้าพระองค์ก็คงไม่หลั่งไหล

إلـهي: فامح مثبتات العثرات بمرسلات العبرات ، وهب كثير السيئات لقليل الحسنات..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ขอพระองค์โปรดลบล้างความพลั้งพลาดที่ถูกบันทึกไว้ ด้วยน้ำตาที่หลั่งไหลออกมา และโปรดยกโทษความชั่วอันมากมาย เพื่อแลกกับความดีอันน้อยนิด

إلـهي: إن كنت لا ترحم إلا المجد في طاعتك ، فأنى يلتجئ المخطئون؟ وإن كنت لا تكرم إلا أهل الإحسان ، فأنى يصنع المسيئون؟ وإن كان لا يفوز يوم الحشر إلا المتقون فكيف يستغيث المذنبون؟..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ หากพระองค์จะไม่ทรงเมตตาผู้ใดนอกจากผู้ที่ขะมักเขม้นในการภักดีต่อพระองค์ แล้วบรรดาผู้กระทำผิดจะไปพึ่งพิงที่ใดเล่า? และหากพระองค์จะไม่ทรงให้เกียรติผู้ใดนอกจากผู้ที่กระทำความดี แล้วบรรดาผู้กระทำชั่วจะทำอย่างไรเล่า? และหากในวันแห่งการชุมนุมจะไม่มีผู้ใดประสบความสำเร็จนอกจากผู้ยำเกรง แล้วบรรดาผู้มีบาปจะขอความช่วยเหลือได้อย่างไรเล่า?

إلـهي: أفحمتني ذنوبي وانقطعت مقالتي فلا حجة لي ولا عذر فأنا المقرّ بجرمي ، والمعترف بإساءتي والأسير بذنبي المرتهن بعملي..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ บาปของข้าพระองค์ทำให้ข้าพระองค์ไร้คำจะกล่าว ถ้อยคำของข้าพระองค์ขาดหายไป ข้าพระองค์จึงไม่มีข้อโต้แย้งและไม่มีข้ออ้างใด ๆ ข้าพระองค์คือผู้ยอมรับในความผิดของตน ผู้สารภาพในความชั่วของตน ผู้ถูกจองจำด้วยบาปของตน และผู้ถูกผูกมัดด้วยการกระทำของตน

إلـهي: فصل على محمد وعلى آل محمد وارحمني برحمتك وتجاوز عني ، اللهم إن صغر في جنب طاعتك عملي فقد كبر في جنب رجائك أملي..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ขอพระองค์โปรดประทานการเศาะละวาตแด่มุฮัมมัดและวงศ์วานของมุฮัมมัด โปรดเมตตาข้าพระองค์ด้วยความเมตตาของพระองค์ และโปรดให้อภัยแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด โอ้อัลลอฮ์ หากการงานของข้าพระองค์เล็กน้อยเมื่อเทียบกับการภักดีที่พึงมีต่อพระองค์ แต่ความหวังของข้าพระองค์นั้นยิ่งใหญ่เมื่อเทียบกับความหวังที่มีต่อพระองค์

إلـهي: كيف أنقلب بالخيبة عندك محروما ، وظني بجودك أن تقبلني مرحوما ، فإني لم أسلط على حسن ظني بك قنوط الآيسين فلا تبطل صدق رجائي لك بين الآملين..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ข้าพระองค์จะกลับไปจากพระองค์ด้วยความผิดหวังและถูกกีดกันได้อย่างไร ในขณะที่ข้าพระองค์คาดหวังในความเผื่อแผ่ของพระองค์ว่าพระองค์จะทรงรับข้าพระองค์ไว้ด้วยความเมตตา แท้จริงข้าพระองค์มิได้ปล่อยให้ความสิ้นหวังของผู้หมดหวังเข้าครอบงำการคิดดีที่ข้าพระองค์มีต่อพระองค์ ดังนั้น ขอพระองค์อย่าทรงทำให้ความหวังอันแท้จริงของข้าพระองค์ที่มีต่อพระองค์ต้องสูญเปล่าในหมู่ผู้มีความหวังทั้งหลาย

إلـهي: عظم جرمي إذ كنت المتطالب به..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ความผิดของข้าพระองค์ใหญ่หลวงนัก เพราะพระองค์คือผู้ทรงเอาผิดต่อมัน

إلـهي: إن أوحشتني الخطايا من محاسن لطفك ، فقد آنسني اليقين بمكارم عطفك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ หากความผิดบาปทั้งหลายทำให้ข้าพระองค์รู้สึกห่างเหินจากความงดงามแห่งความกรุณาของพระองค์ แต่ความเชื่อมั่นก็ทำให้ข้าพระองค์อบอุ่นใจด้วยความเอื้ออาทรอันประเสริฐของพระองค์

إلـهي: إن أماتتني الغفلة عن الاستعداد للقائك ، فقد أنبهتني المعرفة بكريم آلائك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ หากความหลงลืมได้ทำให้ข้าพระองค์ตายด้านจากการเตรียมตัวเพื่อพบพระองค์ แต่การรู้จักพระองค์ก็ได้ปลุกข้าพระองค์ให้ตื่นด้วยความโปรดปรานอันทรงเกียรติของพระองค์

إلـهي: لو لم

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ หากมิได้…

تهدني إلى الإسلام ، ما اهتديت ، و لو لم تطلق لساني بدعائك ما دعوت. ولو لم تعرفني حلاوة نعمتك ما عرفت ولو لم يتبين لي شديد عقابك ما استجرت..

…ชี้นำข้าพระองค์สู่อิสลาม ข้าพระองค์ก็คงไม่ได้รับทางนำ และหากพระองค์มิได้ทรงทำให้ลิ้นของข้าพระองค์เอ่ยวิงวอนต่อพระองค์ ข้าพระองค์ก็คงไม่ได้วิงวอน หากพระองค์มิได้ทรงให้ข้าพระองค์รู้จักความหวานชื่นแห่งความโปรดปรานของพระองค์ ข้าพระองค์ก็คงไม่รู้จัก และหากความรุนแรงแห่งการลงโทษของพระองค์มิได้ปรากฏชัดแก่ข้าพระองค์ ข้าพระองค์ก็คงไม่ขอความคุ้มครอง

إلـهي: إن أقعدني التخلف عن السير مع الأبرار ، فقد أقامتني الثقة بك على مدارج الأخيار..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ หากความล้าหลังได้ฉุดรั้งข้าพระองค์ไว้มิให้เดินทางไปพร้อมกับเหล่าผู้มีคุณธรรม ความไว้วางใจในพระองค์ก็ได้ยกข้าพระองค์ขึ้นสู่ขั้นบันไดของเหล่าคนดีแล้ว

إلـهي: نفسي أعززتها بتأييد إيمانك كيف تذلها بين أطباق نيرانك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ชีวิตของข้าพระองค์นี้ พระองค์ได้ทรงให้เกียรติมันด้วยการค้ำจุนด้วยอีมานต่อพระองค์ แล้วพระองค์จะทรงทำให้มันต่ำต้อยอยู่ท่ามกลางชั้นต่าง ๆ แห่งไฟนรกของพระองค์ได้อย่างไร

إلـهي: كل مكروب فإليك يلتجئ وكل محزون فإليك يرتجي..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ผู้ประสบทุกข์ทุกคนย่อมหลบหนีมาพึ่งพระองค์ และผู้โศกเศร้าทุกคนย่อมฝากความหวังไว้กับพระองค์

إلـهي: سمع العابدون بجزيل ثوابك فخشعوا , وسمع المذنبون بسعة غفرانك فطمعوا حتى ازدحمت عصائب العصاة ببابك ، وعج منهم إليك العجيج والضجيج بالدعاء في بلادك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ บรรดาผู้เคารพภักดีได้ยินถึงผลตอบแทนอันมากมายของพระองค์ พวกเขาจึงนอบน้อมถ่อมตน และบรรดาผู้กระทำบาปได้ยินถึงความกว้างขวางแห่งการอภัยของพระองค์ พวกเขาจึงเกิดความหวัง จนกระทั่งหมู่คณะแห่งผู้ฝ่าฝืนเบียดเสียดกันอยู่ที่ประตูของพระองค์ และเสียงร้องคร่ำครวญและเสียงอึกทึกแห่งการวิงวอนของพวกเขาก็ดังกึกก้องไปยังพระองค์ทั่วแผ่นดินของพระองค์

إلـهي: أنت دللتني على سؤالك الجنة قبل معرفتها ، فأقبلت النفس بعد العرفان على مسألتها أفتدل على خير بالسؤال ثم تمنعه؟ وأنت الكريم المحمود في كل ما تصنعه يا ذا الجلال والإكرام..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงชี้แนะข้าพระองค์ให้ขอสวรรค์จากพระองค์ก่อนที่ข้าพระองค์จะรู้จักมัน ครั้นเมื่อรู้จักแล้ว จิตใจก็มุ่งหน้าเข้าสู่การขอมัน แล้วพระองค์จะทรงชี้แนะให้ขอสิ่งดีแล้วกลับทรงยับยั้งมันไว้หรือ? ทั้งที่พระองค์ทรงเป็นผู้ทรงเอื้ออารี ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญในทุกสิ่งที่พระองค์ทรงกระทำ โอ้ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงเกียรติ

إلـهي: إن كنت غير مستأهل لما أرجو من رحمتك فأنت أهل أن تجود على المذنبين بفضل سعتك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ แม้ข้าพระองค์จะไม่คู่ควรกับสิ่งที่ข้าพระองค์หวังจากความเมตตาของพระองค์ แต่พระองค์ทรงคู่ควรที่จะทรงเอื้ออารีต่อบรรดาผู้กระทำบาปด้วยความกรุณาอันกว้างขวางของพระองค์

إلـهي: نفسي قائمة بين يديك , وقد أظلها حسن التوكل عليك , فاصنع بي ما أنت أهله ، وتغمدني برحمة منك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ชีวิตของข้าพระองค์ยืนอยู่เบื้องหน้าพระองค์ และการมอบหมายอย่างดีงามต่อพระองค์ได้แผ่ร่มเงาปกคลุมมันแล้ว ดังนั้นขอพระองค์ทรงกระทำต่อข้าพระองค์ตามที่พระองค์ทรงคู่ควร และขอทรงห่อหุ้มข้าพระองค์ด้วยความเมตตาจากพระองค์

إلـهي: شهد جناني بتوحيدك وانطلق لساني بتمجيدك ودلني القرآن على فضل جودك ، فكيف لا يتحقق رجائي بحسن موعدك؟..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ หัวใจของข้าพระองค์ได้ยืนยันถึงเตาฮีดต่อพระองค์ ลิ้นของข้าพระองค์ได้เอ่ยถ้อยคำเทิดทูนพระองค์ และอัลกุรอานได้ชี้แนะข้าพระองค์ถึงความประเสริฐแห่งความเอื้ออารีของพระองค์ แล้วความหวังของข้าพระองค์จะไม่เป็นจริงด้วยสัญญาอันดีงามของพระองค์ได้อย่างไร?

إلـهي: كأني بنفسي وقد اضطجعت في حفرتها وانصرف عنها المشيعون من عشيرتها , ورحمها المعادي لها في الحياة عند صرعتها ، ولم يخف على الناظرين إليها ذل فاقتها ، قالت الملائكة: غريب نأى عنه الأقربون ، وبعيد جفاه الأهلون ، وخذله المؤملون ، نزل بنا قريبا فأصبح في اللحد غريبا ، وقد كنت في دار الدنيا داعيا ورحمتك إياي في هذا اليوم راجيا فأحسن ضيافتي وكن أشفق علي من أهلي وقرابتي..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ประหนึ่งข้าพระองค์เห็นตัวเองนอนอยู่ในหลุมของมันแล้ว บรรดาญาติพี่น้องผู้ส่งศพได้ผละจากมันไป ศัตรูของมันในยามมีชีวิตก็ยังสงสารมันเมื่อมันล้มลงสิ้นชีวิต และความต่ำต้อยแห่งความยากไร้ของมันก็มิได้ซ่อนเร้นจากสายตาของผู้ที่มองดูมัน บรรดามะลาอิกะฮ์กล่าวว่า "เขาคือคนแปลกหน้าที่ญาติใกล้ชิดได้ห่างเหินไปจากเขา เป็นผู้ห่างไกลที่ครอบครัวได้ทอดทิ้งเขา และบรรดาผู้ที่เขาเคยหวังพึ่งต่างก็ละทิ้งเขา เขาลงมาหาเราในฐานะผู้ใกล้ชิด แต่กลับกลายเป็นคนแปลกหน้าในหลุมศพ" ข้าพระองค์เคยเป็นผู้วิงวอนอยู่ในโลกดุนยา และเป็นผู้หวังในความเมตตาของพระองค์ที่มีต่อข้าพระองค์ในวันนี้ ดังนั้นขอพระองค์ทรงต้อนรับข้าพระองค์อย่างดีงาม และขอทรงเอ็นดูข้าพระองค์ยิ่งกว่าครอบครัวและญาติพี่น้องของข้าพระองค์

إلـهي: سترت علي في الدنيا ذنوبا فلم تظهرها فلا تفضحني يوم ألقاك على رءوس العالمين بها ، واسترها علي يا أرحم الراحمين هنالك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ พระองค์ได้ทรงปกปิดบาปทั้งหลายของข้าพระองค์ไว้ในโลกดุนยาโดยมิได้ทรงเปิดเผยมัน ดังนั้นขออย่าทรงประจานข้าพระองค์ด้วยบาปเหล่านั้นต่อหน้าสรรพสิ่งทั้งปวงในวันที่ข้าพระองค์ได้พบพระองค์ และขอทรงปกปิดมันไว้ให้ข้าพระองค์ ณ ที่นั่นด้วยเถิด โอ้ผู้ทรงเมตตายิ่งกว่าบรรดาผู้เมตตาทั้งหลาย

إلـهي: مسكنتي لا يجبرها إلا عطاؤك وأمنيتي لا يفيها إلا نعاؤك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ความยากไร้ของข้าพระองค์นั้นไม่มีสิ่งใดเยียวยาได้นอกจากการประทานของพระองค์ และความปรารถนาของข้าพระองค์นั้นไม่มีสิ่งใดเติมเต็มได้นอกจากความโปรดปรานของพระองค์

إلـهي: أستوفقك لما يدنيني منك ، وأعوذ بك مما يصرفني عنك..

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ ข้าพระองค์ขอความสำเร็จจากพระองค์ในสิ่งที่จะทำให้ข้าพระองค์ใกล้ชิดพระองค์ และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากสิ่งที่จะทำให้ข้าพระองค์หันเหออกจากพระองค์

إلـهي: أحب الأمور إلى نفسي وأعودها علي منفعة ما استرشدتها بهدايتك إليه ، ودللتها برحمتك عليه فاستعملها بذلك عني إذ أنت أرحم بها مني ،

ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ สิ่งที่เป็นที่รักที่สุดสำหรับจิตใจของข้าพระองค์ และเกิดประโยชน์แก่ข้าพระองค์มากที่สุด คือสิ่งที่พระองค์ทรงนำทางมันไปสู่ด้วยทางนำของพระองค์ และทรงชี้แนะมันไปยังสิ่งนั้นด้วยความเมตตาของพระองค์ ดังนั้นขอพระองค์ทรงใช้มันในสิ่งนั้นแทนข้าพระองค์เถิด เพราะพระองค์ทรงเมตตาต่อมันยิ่งกว่าข้าพระองค์เอง

يا أنيس كل غريب آنس في القبر وحشتي وارحم وحدتي , ويا عالم السر والأخفى ، ويا كاشف الضر والبلوى ، كيف نظرك لي من بين ساكني الثرى؟ وكيف صنيعك لي في دار الوحشة والبلى؟ قد كنت بي لطيفا في حياتي ، فلا تقطع برك عني بعد وفاتي , يا أفضل المنعمين في آلائه وأكرم المتفضلين في نعمائه كثرت عندي أياديك فعجزت عن إحصائها وضقت ذرعا في شكري للمسائل بجزائها ، فلك الحمد على ما أوليت ، ولك الشكر على ما أبليت ، يا خير من دعاه داع وأفضل من رجاه راج ، يا حنان يا منان يا ذا الجلال والإكرام ، يا حي يا قيوم ، يا من له الخلق والأمر ، تباركت يا أحسن الخالقين , يا رحيم يا قدير يا كريم صل على محمد وآله الطيبين.. آمين

โอ้ผู้เป็นเพื่อนของคนแปลกหน้าทุกคน ขอทรงปลอบประโลมความเปลี่ยวเหงาของข้าพระองค์ในหลุมศพ และขอทรงเมตตาต่อความโดดเดี่ยวของข้าพระองค์ โอ้ผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งที่ซ่อนเร้นยิ่งกว่า โอ้ผู้ทรงขจัดความทุกข์ยากและบททดสอบ การทรงดูแลของพระองค์ต่อข้าพระองค์ท่ามกลางผู้พำนักอยู่ใต้ผืนดินจะเป็นเช่นไร? และการกระทำของพระองค์ต่อข้าพระองค์ในที่พำนักแห่งความเปลี่ยวเหงาและการเน่าเปื่อยจะเป็นเช่นไร? พระองค์ทรงอ่อนโยนต่อข้าพระองค์ในยามที่ข้าพระองค์มีชีวิต ดังนั้นขออย่าทรงตัดความดีงามของพระองค์จากข้าพระองค์หลังจากที่ข้าพระองค์สิ้นชีวิตไปแล้ว โอ้ผู้ทรงประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ประทานความโปรดปรานด้วยความกรุณาทั้งหลายของพระองค์ และผู้ทรงเอื้ออารีที่สุดในหมู่ผู้ประทานความเกื้อกูลด้วยความโปรดปรานทั้งหลายของพระองค์ ความเกื้อกูลของพระองค์ที่มีต่อข้าพระองค์นั้นมากมายจนข้าพระองค์ไม่สามารถนับมันได้ และข้าพระองค์หมดหนทางที่จะขอบคุณพระองค์ให้สมกับมันได้ ดังนั้นการสรรเสริญจึงเป็นสิทธิของพระองค์ต่อสิ่งที่พระองค์ได้ประทาน และการขอบคุณจึงเป็นสิทธิของพระองค์ต่อสิ่งที่พระองค์ได้ทรงทดสอบด้วยความดีงาม โอ้ผู้ทรงดีเลิศที่สุดในบรรดาผู้ที่ผู้วิงวอนได้วิงวอนต่อ และผู้ทรงประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ที่ผู้หวังได้ฝากความหวังไว้ โอ้ผู้ทรงเอ็นดู โอ้ผู้ทรงประทานอย่างล้นเหลือ โอ้ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงเกียรติ โอ้ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ โอ้ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารกิจการทั้งปวง โอ้ผู้ซึ่งการสร้างและการบัญชาเป็นสิทธิของพระองค์ พระองค์ทรงจำเริญยิ่ง โอ้ผู้ทรงสร้างที่ดีเลิศที่สุด โอ้ผู้ทรงเมตตา โอ้ผู้ทรงอานุภาพ โอ้ผู้ทรงเอื้ออารี ขอพระองค์ทรงประทานเศาะละวาตแด่มุฮัมมัด ﷺ และวงศ์วานของท่านผู้บริสุทธิ์ อามีน) สรุปความจากหนังสือ ละฏออิฟ อัคบาร อัล-อาล

จากบทมุนาญาต (บทรำพึงวิงวอน) ของอิบนุอะฏออิลลาฮ์ อัส-สะกันดะรี

إلـهي: كيف تكلني إلى نفسي ، وقد توكلت لي؟ وكيف أضام وأنت الناصر لي ؟ أم كيف أخيب وأنت الحفي بي؟ ها أنا أتوسل إليك بفقري إليك..

(โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ พระองค์จะทรงปล่อยข้าพระองค์ไว้กับตัวของข้าพระองค์เองได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์ทรงรับเป็นผู้ดูแลกิจการของข้าพระองค์แล้ว? ข้าพระองค์จะถูกกดขี่ได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์คือผู้ทรงช่วยเหลือข้าพระองค์? หรือข้าพระองค์จะผิดหวังได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์ทรงเอาใจใส่ข้าพระองค์ยิ่งนัก? นี่คือข้าพระองค์ ขออาศัยความยากไร้ที่ข้าพระองค์มีต่อพระองค์เป็นสื่อในการวิงวอนต่อพระองค์

إلـهي: كلما أخرسني لؤمي أنطقني كرمك؟ كلما أيستني أوصافي أطمعتني مننك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ทุกครั้งที่ความต่ำช้าของข้าพระองค์ทำให้ข้าพระองค์นิ่งงัน ความเมตตากรุณาของพระองค์ก็ทำให้ข้าพระองค์เอ่ยวาจาได้ ทุกครั้งที่คุณลักษณะของข้าพระองค์ทำให้ข้าพระองค์สิ้นหวัง ความโปรดปรานของพระองค์ก็ทำให้ข้าพระองค์มีความหวัง

إلـهي: من كانت محاسنه مساوي ، فكيف لا تكون مساويه مساوي؟ من كانت حقائقه دعاوى ، فكيف لا تكون دعاويه دعاوى؟..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ผู้ใดที่ความดีงามของเขายังเป็นความบกพร่อง แล้วความบกพร่องของเขาจะไม่เป็นความบกพร่องได้อย่างไร? ผู้ใดที่สภาวะอันแท้จริงของเขายังเป็นเพียงคำกล่าวอ้าง แล้วคำกล่าวอ้างของเขาจะไม่เป็นเพียงคำกล่าวอ้างได้อย่างไร?

متى غبت حتى تحتاج إلى دليل يدل عليك؟ أو متى بعدت حتى تكون الآثار هي التي توصل إليك ؟!.. عميت عين لا تراك عليها رقيبا ، وخسرت صفقة عبد لم يجعل له من حبك نصيبا..

พระองค์ทรงเร้นหายไปเมื่อใด จนต้องมีหลักฐานมาชี้นำถึงพระองค์? หรือพระองค์ทรงห่างไกลเมื่อใด จนร่องรอยต่างๆ ต้องเป็นสิ่งที่นำไปสู่พระองค์?! ดวงตาที่ไม่เห็นพระองค์ทรงเฝ้าดูมันอยู่นั้นได้บอดสนิทแล้ว และการค้าของบ่าวผู้ไม่ได้รับส่วนแบ่งแห่งความรักต่อพระองค์นั้นได้ขาดทุนแล้ว

إلـهي: هذا ذلي ظاهر بين يديك ، وهذا حالي لا يخفى عليك ، منك أطلب الوصول إليك ، وبك أستدل عليك , اهدني بنورك إليك ، وأقمني بصدق العبودية بين يديك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ นี่คือความต่ำต้อยของข้าพระองค์ที่ปรากฏอยู่เบื้องหน้าพระองค์ และนี่คือสภาพของข้าพระองค์ที่ไม่อาจซ่อนเร้นจากพระองค์ได้ จากพระองค์ ข้าพระองค์ขอการเข้าถึงพระองค์ และด้วยพระองค์ ข้าพระองค์ค้นหาหลักฐานที่ชี้ถึงพระองค์ ขอทรงชี้นำข้าพระองค์ไปสู่พระองค์ด้วยรัศมีของพระองค์ และขอทรงให้ข้าพระองค์ยืนหยัดด้วยความเป็นบ่าวที่สัจจริงเบื้องหน้าพระองค์

إلـهي: علّمني من علمك المخزون , وصنّي بسر اسمك المصون , بك أنتصر فانصرني ، وعليك أتوكل فلا تكلني ، وإياك أسأل فلا تخيّبني ، وفى فضلك أرغب فلا تحرمني ، ولجنابك أنتسب فلا تبعدني ، وببابي أقف فلا تطردني..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ขอทรงสอนข้าพระองค์จากความรู้อันเก็บซ่อนของพระองค์ และขอทรงปกป้องข้าพระองค์ด้วยความลี้ลับแห่งพระนามอันถูกปกปักษ์ของพระองค์ ด้วยพระองค์ ข้าพระองค์ขอชัยชนะ ดังนั้นขอทรงช่วยเหลือข้าพระองค์ ต่อพระองค์ ข้าพระองค์มอบหมาย ดังนั้นขออย่าทรงปล่อยข้าพระองค์ไว้กับตัวเอง ต่อพระองค์เท่านั้นที่ข้าพระองค์วิงวอน ดังนั้นขออย่าทรงทำให้ข้าพระองค์ผิดหวัง ในความโปรดปรานของพระองค์ ข้าพระองค์ใฝ่หา ดังนั้นขออย่าทรงห้ามข้าพระองค์ ต่อพระองค์ ข้าพระองค์ขอสังกัด ดังนั้นขออย่าทรงผลักไสข้าพระองค์ให้ห่างไกล และที่ประตูของพระองค์ ข้าพระองค์ยืนรอ ดังนั้นขออย่าทรงขับไล่ข้าพระองค์

إلـهي: تقدس رضاك أن تكون له علة منك ، فكيف تكون له علة مني ، أنت الغني بذاتك عن أن يصل إليك النفع ، فكيف لا تكون غنيا عني؟ أنت الذي أشرقت الأنوار في قلوب أوليائك حتى عرفوك ووجدوك ، وأنت الذي أزلت الأغيار عن قلوب أحبابك حتى لم يحبوا سواك ، و لم يلجئوا إلى غيرك , أنت المؤنس لهم حيث أوحشتهم العوامل وأنت الذي هديتهم حتى استبانت لهم المعالم . فإذا وجد من فقدك وما الذي فقد من وجدك؟ لقد خاب من رضي دونك بدلا ولقد خسر من بغى عنك متحولا..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ความพึงพอพระทัยของพระองค์บริสุทธิ์เกินกว่าจะมีมูลเหตุใดจากพระองค์เอง แล้วจะมีมูลเหตุใดจากข้าพระองค์ได้อย่างไร? พระองค์ทรงพอเพียงด้วยพระองค์เองโดยไม่ต้องการประโยชน์ใดมาถึงพระองค์ แล้วพระองค์จะไม่ทรงพอเพียงจากข้าพระองค์ได้อย่างไร? พระองค์คือผู้ทรงทำให้รัศมีส่องสว่างในหัวใจของบรรดาวะลีของพระองค์ จนพวกเขารู้จักพระองค์และพบพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงขจัดสิ่งอื่นออกจากหัวใจของบรรดาผู้เป็นที่รักของพระองค์ จนพวกเขาไม่รักสิ่งใดนอกจากพระองค์ และไม่พึ่งพิงผู้ใดนอกจากพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงให้ความอบอุ่นใจแก่พวกเขาในยามที่สรรพโลกทำให้พวกเขาเปล่าเปลี่ยว และพระองค์คือผู้ทรงชี้นำพวกเขาจนเครื่องหมายแห่งหนทางปรากฏชัดแก่พวกเขา ผู้ที่สูญเสียพระองค์ไปแล้วจะได้พบสิ่งใดเล่า? และผู้ที่ได้พบพระองค์แล้วจะสูญเสียสิ่งใดเล่า? ผู้ที่พอใจสิ่งอื่นแทนพระองค์นั้นได้ผิดหวังแล้ว และผู้ที่แสวงหาการหันเหออกจากพระองค์นั้นได้ขาดทุนแล้ว

إلـهي كيف يرجى سواك ، وأنت ما قطعت الإحسان؟ وكيف يطلب من غيرك وأنت ما بدلت عادة الامتنان؟ يا من أذاق أحباءه حلاوة مؤانسته فقاموا بين يديه متملقين ، ويا من ألبس أولياءه ملابس هيبته فقاموا بعزته مستعزين أنت الذاكر من قبل الذاكرين ، وأنت البادئ بالإحسان من قبل توجه العابدين ، وأنت الجواد بالعطاء من قبل طلب الطالبين ، وأنت الوهاب ثم أنت لما وهبتنا من المستعرضين..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ จะหวังสิ่งใดจากผู้อื่นนอกจากพระองค์ได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์ไม่เคยตัดขาดความดีงาม? และจะขอจากผู้อื่นนอกจากพระองค์ได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์ไม่เคยเปลี่ยนแปลงวิสัยแห่งการประทานความโปรดปราน? โอ้ผู้ทรงให้บรรดาผู้เป็นที่รักของพระองค์ได้ลิ้มรสความหวานชื่นแห่งความใกล้ชิดกับพระองค์ จนพวกเขายืนอยู่เบื้องหน้าพระองค์ด้วยการออดอ้อนวิงวอน และโอ้ผู้ทรงสวมอาภรณ์แห่งความเกรงขามของพระองค์แก่บรรดาวะลีของพระองค์ จนพวกเขายืนหยัดอย่างมีเกียรติด้วยเกียรติของพระองค์ พระองค์คือผู้ทรงรำลึกก่อนบรรดาผู้รำลึก พระองค์คือผู้ทรงเริ่มประทานความดีงามก่อนที่บรรดาผู้เคารพภักดีจะมุ่งหน้าสู่พระองค์ พระองค์คือผู้ทรงใจบุญในการประทานก่อนที่บรรดาผู้ขอจะร้องขอ และพระองค์คือผู้ทรงประทานอย่างล้นเหลือ แล้วพระองค์ยังทรงขอให้เราให้ยืมจากสิ่งที่พระองค์ประทานแก่เราอีกด้วย

إلـهي: اطلبني برحمتك حتى أصل إليك واجذبني بمنتك حتى أقبل عليك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ขอทรงเรียกหาข้าพระองค์ด้วยความเมตตาของพระองค์ จนข้าพระองค์เข้าถึงพระองค์ และขอทรงดึงข้าพระองค์ด้วยความโปรดปรานของพระองค์ จนข้าพระองค์มุ่งหน้าสู่พระองค์

إلـهي: إن رجائي لا ينقطع عنك وإن عصيتك كما أن خوفي لا يزاملني وإن أطعتك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ แท้จริงความหวังของข้าพระองค์ไม่เคยขาดไปจากพระองค์ แม้ข้าพระองค์จะฝ่าฝืนพระองค์ เช่นเดียวกับความยำเกรงของข้าพระองค์ไม่เคยพรากไปจากข้าพระองค์ แม้ข้าพระองค์จะเชื่อฟังพระองค์

إلـهي: قد دفعتني العوالم إليك وقد أوقفني علمي بكرمك عليك..

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ สรรพโลกได้ผลักดันข้าพระองค์มาสู่พระองค์ และความรู้ของข้าพระองค์ถึงความเมตตากรุณาของพระองค์ได้ทำให้ข้าพระองค์หยุดยืนอยู่ที่พระองค์

إلـهي: كيف أخيب وأنت أملي؟ أم كيف أهان وعليك متكلي؟ يا من أحتجب في سرادقات عزه عن أن تدركه الأبصار يا من تجلى بكمال بهائه فتحققت عظمة الأسرار كيف وأنت الظاهر؟ أم كيف تغيب وأنت الرقيب الحاضر؟

โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ข้าพระองค์จะผิดหวังได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์คือความหวังของข้าพระองค์? หรือข้าพระองค์จะถูกเหยียดหยามได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์คือที่มอบหมายของข้าพระองค์? โอ้ผู้ทรงซ่อนเร้นอยู่ในม่านแห่งเกียรติอันสูงส่งของพระองค์ มิให้สายตาใดเข้าถึงพระองค์ได้ โอ้ผู้ทรงปรากฏด้วยความเจิดจรัสอันสมบูรณ์ของพระองค์ จนส่วนลึกแห่งจิตใจได้ประจักษ์ถึงความยิ่งใหญ่ของพระองค์ พระองค์จะทรงเร้นหายได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์คือผู้ทรงปรากฏ? หรือพระองค์จะทรงหายไปได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์คือผู้ทรงเฝ้าดูและทรงอยู่ ณ ที่นั้นเสมอ?) จบโดยมีการปรับถ้อยคำ

จากบทดุอาอ์ของท่านอัส-ซัยยิดอะห์มัด อัร-ริฟาอี

اللهم صل على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم اللهم فارج الهم كاشف الغم مجيب دعوة المضطرين ، رحمـن الدنيا والآخرة

(โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงประทานความโปรดปรานและความศานติแด่นายของเรา มุฮัมมัด ตลอดจนวงศ์วานและบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน โอ้อัลลอฮ์ ผู้ทรงปลดเปลื้องความทุกข์ระทม ผู้ทรงขจัดความโศกเศร้า ผู้ทรงตอบรับคำวิงวอนของบรรดาผู้ตกทุกข์ได้ยาก ผู้ทรงกรุณาปรานีแห่งโลกนี้และโลกอาคิเราะฮ์

ورحيمهما ، أنت ترحمنا رحمة تغنينا بها عن رحمة من سواك لا إله إلا أنت يا رب كل شيء , سبحانك لا إله إلا أنت , يا وارث كل شيء يا حي يا قيوم يا ذا الجلال والإكرام يا أرحم الراحمين يا عليّ يا عظيم يا صمد يا فرد يا واحد يا أحد يا من بيده الخير وهو على كل شيء قدير ، نسألك توكلا خالصا عليك ورجوعا في كل الأحوال إليك واعتمادا على فضلك واستنادا لبابك يا عالم السر والنجوى ، يا كاشف الضر والبلوى ، يا من تضرع إليه قلوب المضطرين وتعول عليه همم المحتاجين ، نسألك اللهـم بمعاقد العز من عرشك ، وبمنتهى الرحمة من كتابك ، وباسمك العليّ الأعلى ، وبكلماتك التامات التي لا يجاوزهن بر ولا فاجر ، وبإشراق وجهك ، أن تصلي على سيدنا محمد وآله وصحبه وذريته ، وأن تحفّنا بألطافك الخفية حتى نرفل بحلل الأمان من خوارق الحدثان ، وعلائق الأكوان وإشراك الحرمان وغوائل الخذلان ، ودسائس الشيطان وسوء النية وظلمة الخطية

…และผู้ทรงเมตตาแห่งทั้งสอง (โลกนี้และโลกหน้า) ขอพระองค์ทรงเมตตาพวกเราด้วยความเมตตาที่ทำให้พวกเราไม่ต้องพึ่งพาความเมตตาจากผู้อื่นนอกจากพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ โอ้พระผู้อภิบาลแห่งทุกสรรพสิ่ง มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ โอ้ผู้ทรงเป็นทายาทแห่งทุกสรรพสิ่ง โอ้ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ โอ้ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง โอ้ผู้ทรงไว้ซึ่งความยิ่งใหญ่และความมีเกียรติ โอ้ผู้ทรงเมตตายิ่งกว่าบรรดาผู้เมตตาทั้งหลาย โอ้ผู้ทรงสูงส่ง โอ้ผู้ทรงยิ่งใหญ่ โอ้ผู้ทรงเป็นที่พึ่ง โอ้ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียวไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน โอ้ผู้ทรงเอกะ โอ้ผู้ทรงเอกา โอ้ผู้ซึ่งความดีงามอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ และพระองค์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสิ่ง พวกเราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานการมอบหมายต่อพระองค์อย่างบริสุทธิ์ใจ การหวนกลับสู่พระองค์ในทุกสภาวการณ์ การพึ่งพาความโปรดปรานของพระองค์ และการพักพิงอยู่ที่ประตูของพระองค์ โอ้ผู้ทรงรอบรู้ความลับและการกระซิบกระซาบ โอ้ผู้ทรงขจัดความทุกข์ยากและบททดสอบ โอ้ผู้ซึ่งหัวใจของผู้ทุกข์ยากวิงวอนต่อพระองค์อย่างนอบน้อม และความมุ่งหวังของผู้ขัดสนพึ่งพิงพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ พวกเราขอวิงวอนต่อพระองค์ด้วยที่ผูกพันแห่งเกียรติอันสูงส่งจากบัลลังก์ของพระองค์ ด้วยที่สุดแห่งความเมตตาจากคัมภีร์ของพระองค์ ด้วยพระนามของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งผู้ทรงสูงสุด ด้วยถ้อยดำรัสอันสมบูรณ์ของพระองค์ซึ่งทั้งคนดีและคนชั่วไม่อาจก้าวล่วงได้ และด้วยรัศมีแห่งพระพักตร์ของพระองค์ ขอพระองค์ทรงประทานพรแด่ท่านผู้นำของเรามุฮัมมัด ﷺ ตลอดจนวงศ์วาน ศอฮาบะฮ์ และลูกหลานของท่าน และขอพระองค์ทรงห้อมล้อมพวกเราด้วยความเอื้อเฟื้ออันแนบเนียนของพระองค์ จนพวกเราได้ก้าวเดินอย่างภาคภูมิในอาภรณ์แห่งความปลอดภัย จากเหตุการณ์ร้ายที่ผิดธรรมดาแห่งกาลเวลา จากพันธนาการของสิ่งถูกสร้าง จากบ่วงแห่งความอัตคัด จากภัยร้ายแห่งการถูกทอดทิ้ง จากการกระซิบกระซาบของชัยฏอน จากเจตนาที่ชั่วร้าย และจากความมืดมิดแห่งความผิดบาป

اللهم امنحني قلبا لا ينصرف في آماله إلا إليك ، ولبّـا لا يعول في أحواله إلا عليك ، وقلبني على بساط المعرفة بقوة التوحيد واليقين ، وأيدني بك لك بما أيدّت به عبادك الصالحين .

โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานหัวใจแก่ข้าพระองค์ ที่ไม่หันเหในความหวังของมันไปสู่ผู้ใดนอกจากพระองค์ และสติปัญญาที่ไม่พึ่งพาในกิจการทั้งปวงของมันต่อผู้ใดนอกจากพระองค์ ขอพระองค์ทรงพลิกผันข้าพระองค์ให้อยู่บนลานแห่งมะอ์ริฟะฮ์ (การรู้จักพระองค์) ด้วยพลังแห่งเตาฮีดและความเชื่อมั่นอันแน่วแน่ และขอพระองค์ทรงสนับสนุนข้าพระองค์ด้วยพระองค์เพื่อพระองค์ ด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงสนับสนุนบรรดาบ่าวผู้ศอลิหฺของพระองค์

اللهم اسلك بي طريق نبيك المصطفى سيد المقربين الأحباب ، وأوزعني أن أشكر نعمتك باتباعه عليه الصلاة والسلام بطريقة الحق والصواب..

โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงนำข้าพระองค์ให้ดำเนินตามแนวทางของนบีผู้ถูกคัดเลือกของพระองค์ ผู้เป็นนายแห่งบรรดาผู้ใกล้ชิดและบรรดาผู้เป็นที่รัก และขอพระองค์ทรงดลใจข้าพระองค์ให้ขอบคุณต่อความโปรดปรานของพระองค์ ด้วยการปฏิบัติตามท่าน ﷺ ตามแนวทางแห่งความจริงและความถูกต้อง

اللهـم إني أعوذ بك من علم لا ينفع ، وعمل لا يرفع ، وقلب لا يخشع ، ودعاء لا يسمع..

رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا ﴿١٠﴾

โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากความรู้ที่ไม่ยังประโยชน์ จากการงานที่ไม่ถูกยกขึ้น (สู่พระองค์) จากหัวใจที่ไม่นอบน้อม และจากดุอาอ์ที่ไม่ถูกรับฟัง «โอ้พระเจ้าของเรา โปรดประทานความเมตตาจากพระองค์แก่พวกเรา และโปรดจัดเตรียมแนวทางที่ถูกต้องในกิจการของเราแก่พวกเราด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:10)

اللهـم حققني بحقيقته الصديقية ، وأذقني حلاوة اليقين بصدق النية ، وخالص الطوية ولا تكلني لنفسي ، ولا لأحد من خلقك طرفة عين يا أرحم الراحمين ، ولا حول ولا قوة إلا بالله العلي العظيم ، وسلام على المرسلين والحمد لله رب العالمين).

โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้ข้าพระองค์บรรลุถึงแก่นแท้แห่งความเป็นศิดดีก (ผู้สัจจริง) และขอพระองค์ทรงให้ข้าพระองค์ได้ลิ้มรสความหวานแห่งความเชื่อมั่นอันแน่วแน่ ด้วยความสัจจริงของเจตนาและความบริสุทธิ์ของจิตใจ และขออย่าทรงปล่อยข้าพระองค์ไว้กับตัวของข้าพระองค์เอง หรือกับผู้ใดในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ แม้เพียงชั่วพริบตา โอ้ผู้ทรงเมตตายิ่งกว่าบรรดาผู้เมตตาทั้งหลาย ไม่มีความสามารถและไม่มีพลังใด ๆ เว้นแต่ด้วยอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งผู้ทรงยิ่งใหญ่ ขอความสันติจงมีแด่บรรดาเราะซูล และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก) จาก "หิซบุลวะซีละฮ์" โดยมีการปรับถ้อยคำ

จากดุอาอ์ของอัส-ซัยยิดอะห์มัด บิน อิดรีส

(اللهـم أنت الله الملك الحق المبين القديم المتعزز بالعظمة والكبرياء المنفرد بالبقاء الحي القيوم المقتدر الجبار القهار الذي لا إله إلا أنت ، ربي وأنا عبدك , عملت سوءا وظلمت نفسي ، واعترفت بذنبي فاغفر لي ذنوبي كلها فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت.. أشهد أنك ربي ورب كل شيء فاطر السموات والأرض عالم الغيب والشهادة العلي الكبير المتعال.. اللهـم إني أسألك الثبات في الأمر والعزيمة على الرشد والشكر على نعمك , وأسألك حسن عبادتك وأسألك من خير كل ما تعلم وأعوذ بك من شر ما تعلم إنك أنت علام الغيوب).

(โอ้อัลลอฮ์ พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ทรงเป็นพระราชา ผู้ทรงสัจจริง ผู้ทรงชัดแจ้ง ผู้ทรงดำรงอยู่ตั้งแต่เริ่มแรก ผู้ทรงเกริกเกียรติด้วยความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกร ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียวในความคงอยู่ชั่วนิรันดร์ ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงอำนาจบังคับ ผู้ทรงพิชิต ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์คือพระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ และข้าพระองค์คือบ่าวของพระองค์ ข้าพระองค์ได้กระทำความชั่วและได้อธรรมต่อตัวเอง และข้าพระองค์ยอมรับในความผิดของข้าพระองค์ ดังนั้นขอพระองค์ทรงอภัยความผิดทั้งหมดของข้าพระองค์ด้วยเถิด เพราะแท้จริงไม่มีผู้ใดอภัยความผิดบาปได้นอกจากพระองค์ ข้าพระองค์ขอปฏิญาณว่าพระองค์คือพระผู้อภิบาลของข้าพระองค์และพระผู้อภิบาลแห่งทุกสรรพสิ่ง ผู้ทรงบันดาลชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ ผู้ทรงสูงเกียรติ โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานความมั่นคงในกิจการ ความมุ่งมั่นแน่วแน่ในทางที่ถูกต้อง และการขอบคุณต่อความโปรดปรานของพระองค์ ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานการอิบาดะฮ์ต่อพระองค์อย่างดีงาม ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ซึ่งความดีของทุกสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากความชั่วของทุกสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับทั้งหลาย)

จากดุอาอ์ของอบุลหะซัน อัช-ชาซิลีย์

(يا الله يا لطيف يا رزاق يا قوي يا عزيز لك مقاليد السموات والأرض تبسط الرزق لمن تشاء وتقدر ، فابسط لنا من الرزق ما

(โอ้อัลลอฮ์ โอ้ผู้ทรงละเอียดอ่อน โอ้ผู้ทรงประทานปัจจัยยังชีพ โอ้ผู้ทรงพลัง โอ้ผู้ทรงเดชานุภาพ กุญแจแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ พระองค์ทรงแผ่ขยายปัจจัยยังชีพแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงจำกัด ดังนั้นขอพระองค์ทรงแผ่ขยายปัจจัยยังชีพแก่พวกเรา…

توصلنا به إلى رحمتك ، ومن رحمتك ما تحول به بيننا وبين نقمتك ، ومن حلمك ما يسعنا به عفوك ، واختم لنا بالسعادة التي ختمت بها لأوليائك ، واجعل خير أيامنا وأسعدها يوم لقائك ، وزحزحنا في الدنيا عن نار الشهوة ، وأدخلنا بفضلك في ميادين الرحمة ، واكسنا من نورك جلابيب العصمة ، واجعل لنا ظهيرا من عقولنا ومهيمنا من أرواحنا , ومسخرا من أنفسنا كي نسبحك كثيرا ونذكرك كثيرا إنك كنت بنا بصيرا..

…ที่เราจะได้เข้าถึงความเมตตาของพระองค์ด้วยสิ่งนั้น ขอพระองค์ทรงประทานความเมตตาของพระองค์ที่จะกั้นระหว่างเรากับการลงโทษของพระองค์ ขอพระองค์ทรงประทานความอดทนอดกลั้นของพระองค์ที่การอภัยของพระองค์จะครอบคลุมเรา ขอพระองค์ทรงให้บั้นปลายของเราจบลงด้วยความผาสุกที่พระองค์ทรงให้บั้นปลายของบรรดาวะลีย์ของพระองค์จบลงด้วยมัน ขอพระองค์ทรงทำให้วันที่ดีที่สุดและมีความสุขที่สุดของเราเป็นวันที่เราได้พบพระองค์ ขอพระองค์ทรงให้เราห่างไกลจากไฟแห่งตัณหาในดุนยา ขอพระองค์ทรงให้เราเข้าสู่ลานแห่งความเมตตาด้วยความโปรดปรานของพระองค์ ขอพระองค์ทรงสวมอาภรณ์แห่งการปกป้องคุ้มครองจากรัศมีของพระองค์ให้แก่เรา ขอพระองค์ทรงทำให้สติปัญญาของเราเป็นผู้สนับสนุนเรา ทำให้วิญญาณของเราเป็นผู้ควบคุมดูแลเรา และทำให้ตัวตนของเราเป็นสิ่งที่อยู่ใต้การบังคับบัญชา เพื่อที่เราจะได้แซ่ซ้องสดุดีพระองค์อย่างมากมาย และรำลึกถึงพระองค์อย่างมากมาย แท้จริงพระองค์ทรงเห็นเราเสมอ

اللهـم إني أسألك لسانا رطبا يذكرك ، وقلبا مفعما بشكرك ، وبدنا هينا لينا بطاعتك ، وأعطنا مع ذلك مما لا عين رأت ولا أذن سمعت ولا خطر على قلب بشر، كما أخبر به رسولك حسب ما علمته بعلمك ، وأغننا بلا سبب واجعلنا سبب الغنى لأوليائك ، وبرزخا بينهم وبين أعدائك ، إنك على كل شيء قدير..

โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานลิ้นที่ชุ่มชื่นด้วยการรำลึกถึงพระองค์ หัวใจที่เปี่ยมล้นด้วยการขอบคุณพระองค์ และร่างกายที่อ่อนโยนนุ่มนวลในการภักดีต่อพระองค์ และขอพระองค์ทรงประทานแก่เราพร้อมกับสิ่งเหล่านั้น ซึ่งสิ่งที่ไม่เคยมีดวงตาใดได้เห็น ไม่เคยมีหูใดได้ยิน และไม่เคยผุดขึ้นในหัวใจของมนุษย์คนใด ดังที่ท่านเราะซูลของพระองค์ได้บอกไว้ ตามที่พระองค์ทรงรู้ด้วยความรู้ของพระองค์ ขอพระองค์ทรงทำให้เราร่ำรวยพอเพียงโดยไม่ต้องอาศัยเหตุปัจจัยใด ๆ และขอพระองค์ทรงทำให้เราเป็นเหตุแห่งความร่ำรวยพอเพียงแก่บรรดาวะลีย์ของพระองค์ และเป็นปราการกั้นระหว่างพวกเขากับบรรดาศัตรูของพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสิ่ง

اللهـم إنا نسألك إيمانا كاملا ، ونسألك قلبا خاشعا ، ونسألك علما نافعا ، ونسألك يقينا صادقا ، ونسألك دينا قيما ، ونسألك العافية من كل بلية ، ونسألك تمام الغنى عن الناس ،

โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงเราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานอีมานที่สมบูรณ์ เราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานหัวใจที่นอบน้อมยำเกรง เราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานความรู้ที่เป็นประโยชน์ เราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานความเชื่อมั่นที่สัจจริง เราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานศาสนาที่เที่ยงตรง เราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานความปลอดภัยจากทุกภัยพิบัติ และเราขอวิงวอนต่อพระองค์ให้ทรงประทานความพอเพียงอย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องพึ่งพามนุษย์

اللهم رضّنا بقضائك وصبّرنا على طاعتك ، وعن معصيتك وعن الشهوات الموجبات للنقص أو البعد عنك ، وهب لنا حقيقة الإيمان بك حتى لا نخاف ولا نرجو غيرك ، ولا نعبد شيئا سواك ، وأوزعنا شكر نعمائك ، وغطنا برداء عافيتك ، وانصرنا باليقين والتوكل عليك ، وأسفر وجوهنا بنور صفاتك ، وأضحكنا وبشرنا يوم القيامة بين أوليائك ، واجعل يدك مبسوطة علينا وعلى أهلينا وأولادنا ومن معك برحمتك ، ولا تكلنا إلى أنفسنا طرفة عين ولا أقل من ذلك يا نعم المجيب , وصلى الله على سيدنا محمد النبي الكريم وعلى آله وصحبه أجمعين

โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้เราพึงพอใจต่อการกำหนดของพระองค์ ขอพระองค์ทรงให้เรามีความอดทนในการภักดีต่อพระองค์ อดทนต่อการละเว้นจากการฝ่าฝืนพระองค์ และละเว้นจากตัณหาที่นำไปสู่ความบกพร่องหรือความห่างไกลจากพระองค์ ขอพระองค์ทรงประทานแก่เราซึ่งแก่นแท้แห่งอีมานต่อพระองค์ จนกระทั่งเราจะไม่เกรงกลัวและไม่หวังสิ่งใดอื่นนอกจากพระองค์ และไม่เคารพภักดีสิ่งใดนอกจากพระองค์ ขอพระองค์ทรงดลใจให้เราขอบคุณต่อความโปรดปรานทั้งหลายของพระองค์ ขอพระองค์ทรงห่มคลุมเราด้วยอาภรณ์แห่งความปลอดภัยของพระองค์ ขอพระองค์ทรงช่วยเหลือเราด้วยความเชื่อมั่นและการมอบหมายต่อพระองค์ ขอพระองค์ทรงทำให้ใบหน้าของเราเปล่งประกายด้วยรัศมีแห่งคุณลักษณะของพระองค์ ขอพระองค์ทรงทำให้เรายิ้มแย้มและได้รับข่าวดีในวันกิยามะฮ์ท่ามกลางบรรดาวะลีย์ของพระองค์ ขอพระองค์ทรงแผ่พระหัตถ์ของพระองค์ด้วยความเมตตาของพระองค์เหนือเรา ครอบครัวของเรา ลูกหลานของเรา และผู้ที่อยู่กับพระองค์ และขออย่าทรงปล่อยเราไว้กับตัวของเราเองแม้เพียงชั่วพริบตาเดียว หรือน้อยกว่านั้น โอ้ผู้ทรงตอบรับที่ดีเยี่ยมยิ่ง ขออัลลอฮ์ทรงประทานพรแด่นายของเรา มุหัมมัด ท่านนบีผู้ทรงเกียรติ ﷺ และแด่วงศ์วานและศอฮาบะฮ์ของท่านทั้งหมด) จบจาก "หิซบุลบิร" โดยมีการปรับถ้อยคำ

จากดุอาอ์ของอิมามอัชชาฟิอีย์ (ร.ฎ.)

أعوذ بك من مقام الكافرين وإعراض الغافلين اللهم لك خضعت نفوس العارفين ودنت لك رقاب المشتاقين.. إلـهي هب لي جودك وجللني بستر واعف عن تقصيري بكرم وجهك

(ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากสถานะของผู้ปฏิเสธศรัทธา และจากการผินหลังของผู้หลงลืม โอ้อัลลอฮ์ จิตวิญญาณของบรรดาผู้รู้แจ้งได้สยบยอมต่อพระองค์ และคอของบรรดาผู้ถวิลหาได้ก้มลงต่อพระองค์ โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงประทานความเอื้อเฟื้อของพระองค์แก่ข้าพระองค์ ขอทรงห่มคลุมข้าพระองค์ด้วยการปกปิด และขอทรงอภัยต่อความบกพร่องของข้าพระองค์ด้วยความเอื้ออารีแห่งพระพักตร์ของพระองค์) จาก "อัลอิหยาอ์"

ตัวอย่างจากดุอาอ์ที่เป็นร้อยแก้ว

اللـهم أصلح لي ديني الذي هو عصمة أمري ، وأصلح لي دنياي التي فيها معاشي ، وأصلح لي آخرتي التي فيها معادي ، واجعل الحياة زيادة لي في كل خير ، واجعل الموت راحة لي من كل شر

• รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ เคยกล่าวในดุอาอ์ของท่านว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงปรับปรุงศาสนาของข้าพระองค์ให้ดีงาม ซึ่งเป็นที่พึ่งปกป้องกิจการทั้งหลายของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงปรับปรุงดุนยาของข้าพระองค์ให้ดีงาม ซึ่งเป็นที่ดำรงชีพของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงปรับปรุงอาคิเราะฮ์ของข้าพระองค์ให้ดีงาม ซึ่งเป็นที่กลับคืนของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงทำให้ชีวิตเป็นการเพิ่มพูนแก่ข้าพระองค์ในทุกความดี และขอพระองค์ทรงทำให้ความตายเป็นการพักผ่อนแก่ข้าพระองค์จากทุกความชั่ว» บันทึกโดยมุสลิม

اللهـم آتنا في الدنيا حسنة وفى الآخرة حسنة وقنا عذاب النار

• รายงานจากอะนัส (ร.ฎ.) กล่าวว่า ดุอาอ์ที่ท่านนบี ﷺ กล่าวบ่อยที่สุดคือ «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความดีงามแก่เราในดุนยา และความดีงามในอาคิเราะฮ์ และขอพระองค์ทรงปกป้องเราจากการลงโทษแห่งไฟนรก» รายงานโดยอัลบุคอรีย์ มุสลิม และอบูดาวูด

اللهـم اكفني بحلالك عن حرامك وأغنني بفضلك عمن سواك

• จากอะลี (ร.ฎ.) ว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้สอนศอฮาบะฮ์บางท่านให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้ข้าพระองค์พอเพียงด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงอนุมัติ จนไม่ต้องพึ่งสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม และขอพระองค์ทรงทำให้ข้าพระองค์มั่งมีด้วยความโปรดปรานของพระองค์ จนไม่ต้องพึ่งผู้ใดนอกจากพระองค์» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์และอัน-นะสาอีย์

تعوذوا بالله عن جهد البلاء ودرك الشقاء وسوء القضاء وشماتة الأعداء

• จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากความยากลำบากของบททดสอบ จากการประสบกับความทุกข์ระทม จากการกำหนดที่เลวร้าย และจากการสะใจของศัตรู» บันทึกโดยอัช-ชัยคอน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) และอัน-นะสาอีย์

اللهـم أعوذ بك من قلب لا يخشع ، ومن دعاء لا يسمع ، ومن نفس لا تشبع ، ومن علم لا ينفع ، أعوذ بك من هؤلاء الأربع

• และจากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เคยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากหัวใจที่ไม่นอบน้อม จากดุอาอ์ที่ไม่ถูกรับฟัง จากจิตใจที่ไม่รู้จักอิ่ม และจากความรู้ที่ไม่ยังประโยชน์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากสี่ประการนี้» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์และอัน-นะสาอีย์

اللهـم إني أسألك الثبات في الأمر ، والعزيمة في الرشد ، وأسألك قلبا خاشعا سليما ، وخلقا مستقيما ولسانا صادقا وعملا متقبلا ، وأسألك من خير ما تعلم ، وأعوذ بك من شر ما تعلم ، وأستغفرك لما تعلم؟ فإنك تعلم ولا أعلم وأنت علام الغيوب

• จากหะดีษของชัดดาด บิน เอาส์ (ร.ฎ.) ว่าท่านนบี ﷺ เคยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความมั่นคงในกิจการทั้งปวง และความแน่วแน่ในทางที่ถูกต้อง ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งหัวใจที่นอบน้อมและบริสุทธิ์ มารยาทที่เที่ยงตรง ลิ้นที่สัจจริง และการงานที่ถูกตอบรับ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความดีของสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากความชั่วของสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ และขออภัยโทษต่อพระองค์สำหรับสิ่งที่พระองค์ทรงรู้ แท้จริงพระองค์ทรงรู้ แต่ข้าพระองค์ไม่รู้ และพระองค์คือผู้ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับทั้งหลาย» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์

اللهم إني أسألك الطيبات ، وفعل الخيرات , وترك المنكرات ، وحب المساكين ، أسألك حبك ، وحب من أحبك ، وحب كل عمل يقرب إلى حبك ، وأن تتوب علي ، وتغفر لي وترحمني , وإذا أردت بقوم فتنة فاقبضني إليك غير مفتون

• จากหะดีษของมุอาซ (ร.ฎ.) ว่าท่านนบี ﷺ เคยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งสิ่งดีงามทั้งหลาย การกระทำความดี การละทิ้งสิ่งที่ชั่วร้าย และความรักต่อคนยากจน ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความรักต่อพระองค์ ความรักต่อผู้ที่รักพระองค์ และความรักต่อทุกการงานที่นำให้ใกล้ชิดกับความรักของพระองค์ และขอให้พระองค์ทรงรับการกลับเนื้อกลับตัวของข้าพระองค์ ทรงอภัยโทษแก่ข้าพระองค์ และทรงเมตตาข้าพระองค์ และเมื่อพระองค์ทรงประสงค์จะให้เกิดฟิตนะฮ์แก่กลุ่มชนใด ขอพระองค์ทรงเอาชีวิตข้าพระองค์กลับไปหาพระองค์โดยที่ข้าพระองค์ไม่ถูกฟิตนะฮ์» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์และอัฏ-เฏาะบะรอนีย์

اللهـم إني أسألك إيمانا لا يرتد ، ونعيما لا ينفد ، وقرة عين الأبد ، ومرافقة نبيك محمد في جنة الخلد

• จากหะดีษของอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งอีมานที่ไม่หวนกลับ ความสุขสำราญที่ไม่มีวันหมดสิ้น ความชื่นตาชื่นใจที่ยั่งยืนตลอดกาล และการได้อยู่เคียงข้างนบีของพระองค์ มุหัมมัด ﷺ ในสวรรค์อันนิรันดร์»

บทส่งท้าย

โอ้พี่น้อง จงขอความช่วยเหลือจากพระผู้อภิบาลของท่าน จงทำให้หัวใจของท่านจดจ่ออยู่กับพระองค์ และยื่นความต้องการของท่านต่ออัลลอฮ์ จงปิดท้ายด้วยการเศาะละวาตและสลามแด่ท่านนบี ﷺ และวงศ์วานของท่าน และจงทำให้มันเป็นคำพูดสุดท้ายของท่าน เพื่อท่านจะได้รับการตอบแทนด้วยตวงที่เต็มเปี่ยมที่สุด:

سُبْحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٨٠﴾ وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٨١﴾

«มหาบริสุทธิ์แด่พระผู้อภิบาลของเจ้า พระผู้อภิบาลแห่งเกียรติอันสูงส่ง จากสิ่งที่พวกเขาพรรณนา ... และความศานติจงมีแด่บรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟาต 37:180-181)

وَالْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

«และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก»

ผู้ยากไร้ต่ออัลลอฮ์ ฮะสัน อัล-บันนา

ทิศทางของการฟื้นฟูครั้งใหม่ในโลกอิสลาม

بِسْــمِ اللهِ الرَّحْمَــنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ไคโร วันที่ 1 เดือนเศาะฟัร ฮ.ศ. 1367

สู่อิสลาม

บรรดานักสังเกตการณ์ด้านสังคมและการเมือง ตลอดจนผู้ที่สนใจในพัฒนาการของชีวิตในประชาชาติและประชาชนทั้งหลาย ต่างเห็นว่าโลกอิสลาม ซึ่งแน่นอนว่ามีโลกอาหรับเป็นแนวหน้า กำลังมุ่งหน้าไปในทิศทางอิสลามในการฟื้นฟูยุคใหม่ของตน และกระแสของทิศทางนี้ก็ทวีความเข้มแข็งขึ้นทีละน้อย ครั้งหนึ่งบรรดานักเขียน นักคิด นักวิชาการ และผู้นำต่างพากันพร่ำสรรเสริญรากฐานของอารยธรรมยุโรป และย้ำถึงความจำเป็นที่จะต้องซึมซับเอาสีสันของมัน รวมทั้งรับเอาวิธีการและแนวทางของมันมาอย่างสมบูรณ์ แต่บัดนี้ท่วงทำนองดังกล่าวได้เปลี่ยนไป ความระมัดระวังและความรอบคอบได้เข้ามาแทนที่ และเสียงเรียกร้องให้กลับไปสู่รากฐานของอิสลาม คำสอน และแนวทางของอิสลามก็ดังกระหึ่มขึ้น พร้อมกับเรียกร้องให้ปรับชีวิตสมัยใหม่ในหมู่ประชาชนเหล่านี้ให้ใกล้เคียงกับอิสลามมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อปูทางไปสู่การซึมซับสีสันของอิสลามอย่างสมบูรณ์

สาเหตุ

ทิศทางนี้สร้างความหวั่นวิตกอย่างมากแก่รัฐบาลและประเทศตะวันตกจำนวนมาก ซึ่งตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมามีชีวิตอยู่กับกรอบความคิดที่รู้จักอิสลามเพียงในฐานะความคลั่งไคล้และความคร่ำครึ และมองเห็นมุสลิมเป็นเพียงประชาชนที่อ่อนแอ ถูกกดขี่ให้รับใช้ และอาศัยอยู่ในดินแดนที่อุดมสมบูรณ์สำหรับการล่าอาณานิคม พวกเขาจึงเริ่มหวาดระแวงขบวนการนี้ และตีความหรืออธิบายมันไปต่าง ๆ นานา บ้างก็ว่ามันเป็นผลจากการเกิดขึ้นขององค์กรสุดโต่งและกลุ่มคลั่งไคล้ บ้างก็ว่ามันเป็นปฏิกิริยาตอบโต้ต่อแรงกดดันทางการเมืองและเศรษฐกิจที่ประชาชาติอิสลามเหล่านี้ต้องเผชิญในยุคสมัยนี้ และบ้างก็ว่ามันเป็นเครื่องมือที่ผู้แสวงหาอำนาจ บารมี และตำแหน่งบางคนใช้เพื่อสร้างความโดดเด่นให้แก่ตนเอง... สาเหตุทั้งหมดนี้ เท่าที่เราเชื่อ ล้วนห่างไกลจากความจริงอย่างสิ้นเชิง ตามทัศนะของเรา ทิศทางนี้หาใช่อื่นใดไม่ นอกจากเป็นผลมาจากปัจจัยสามประการ ดังนี้

ความล้มละลายของตะวันตก

ประการแรก คือความล้มละลายของรากฐานทางสังคมที่อารยธรรมของประชาชาติตะวันตกตั้งอยู่ ชีวิตของชาวตะวันตกตั้งอยู่บนวิทยาศาสตร์ทางวัตถุ ความรู้ขั้นพื้นฐาน การค้นพบ การประดิษฐ์ และการทำให้ตลาดโลกท่วมท้นไปด้วยผลผลิตของสติปัญญาและเครื่องจักร แต่สิ่งเหล่านี้ไม่สามารถมอบให้แก่จิตวิญญาณมนุษย์ได้แม้เพียงเส้นแสงหนึ่ง ประกายแห่งความหวังหนึ่ง หรือรัศมีแห่งอีมานหนึ่ง และไม่ได้วาดหนทางใด ๆ ให้แก่จิตวิญญาณที่กระวนกระวายไปสู่ความสงบและความมั่นคงแห่งใจเลย ทั้งที่มนุษย์มิใช่เครื่องจักรเครื่องหนึ่ง ดังนั้นจึงเป็นเรื่องธรรมดาที่เขาจะรู้สึกเบื่อหน่ายต่อสภาพที่เป็นวัตถุล้วน ๆ นี้ และพยายามหาความบันเทิงให้แก่ตนเอง แต่ชีวิตตะวันตกที่เป็นวัตถุนิยมก็ไม่พบสิ่งใดที่จะใช้ปลอบประโลมเขาได้ นอกจากสิ่งที่เป็นวัตถุเช่นกัน ได้แก่ บาปกรรม ตัณหา สุรา สตรี งานเลี้ยงอันอึกทึก และภาพอันยั่วยวน ซึ่งเขาเพลิดเพลินอยู่กับมันได้เพียงชั่วขณะ แล้วหลังจากนั้นก็กลับยิ่งหิวโหยซ้ำเติมความหิวโหยเดิม และเขาได้รับรู้ถึงเสียงร่ำร้องของจิตวิญญาณที่พุ่งทะยานสูงขึ้น พยายามทลายคุกแห่งวัตถุนี้ เพื่อโบยบินออกสู่ห้วงอากาศอันกว้างไกล และสูดรับสายลมแห่งอีมานและการปลอบประโลมใจ

ความสมบูรณ์ของอิสลาม

ประการที่สอง ซึ่งเป็นปัจจัยเชิงบวกในเรื่องนี้ คือการที่บรรดานักคิดในหมู่บุรุษแห่งอิสลามได้ค้นพบว่า หลักการและกฎเกณฑ์ของอิสลามนั้นมีความสูงส่ง ก้าวหน้า เหมาะสม และสมบูรณ์ และหลักการเหล่านั้นสมบูรณ์กว่า ละเอียดลึกซึ้งกว่า ประเสริฐกว่า ครอบคลุมกว่า และรอบด้านกว่าทุกสิ่งที่ปรัชญาสังคมและปัญญาของนักปฏิรูปได้เปิดเผยออกมาจนถึงปัจจุบัน ชาวมุสลิมเคยหลงลืมเรื่องนี้ไปเป็นเวลาช้านาน ครั้นเมื่ออัลลอฮ์ทรงเปิดดวงตาแห่งปัญญาของนักคิดในหมู่พวกเขา พวกเขาก็นำหลักการแห่งศาสนาของตนในด้านสังคมมาเปรียบเทียบกับสิ่งที่นักสังคมวิทยาคนสำคัญ ตลอดจนบรรดาปรมาจารย์และผู้เชี่ยวชาญในหมู่นักคิดได้กล่าวไว้ แล้วพวกเขาก็พบว่าระหว่างขุมทรัพย์แห่งมรดกอันมหาศาลนี้กับสิ่งที่คนเหล่านั้นหมกมุ่นอยู่ มีความห่างไกลกันลิบลับและแตกต่างกันอย่างยิ่ง พวกเขาจึงอดไม่ได้ที่จะให้ความเป็นธรรมแก่ปัญญา ประวัติศาสตร์ และประชาชาติของตน และประกาศถึงความล้ำค่าของมรดกนี้ อีกทั้งเรียกร้องประชาชาติที่หลงลืมเหล่านี้ ทั้งที่เป็นมุสลิมและมิใช่มุสลิม ให้รับประโยชน์จากการชี้นำอันทรงเกียรติจากพระผู้อภิบาลนี้ และให้ดำเนินตามแนวทางแห่งเส้นทางอันเที่ยงตรงนี้

ธรรมชาติของวิวัฒนาการ

ประการที่สาม คือธรรมชาติของวิวัฒนาการทางสังคมภายหลังสงครามอันโหดร้ายสองครั้ง ซึ่งทุกประเทศทั่วโลกต่างมีส่วนร่วม และสงครามทั้งสองได้กระทบต่อจิตใจ สภาพการณ์ ประชาชาติ และปัจเจกบุคคล ภายหลังสงครามทั้งสองได้เกิดหลักการปฏิรูปและระบบสังคมขึ้นจำนวนหนึ่ง มีรัฐต่าง ๆ สถาปนาขึ้นบนพื้นฐานของหลักการเหล่านั้นและลุกขึ้นนำมาปฏิบัติ แต่ยังไม่ทันผ่านไปนานนัก มือแห่งการเปลี่ยนแปลงแก้ไข การรื้อถอนและการทำลายก็เข้ามาแตะต้องหลักการเหล่านั้น ขณะที่บรรดานักคิดมุสลิมเฝ้ามอง สังเกตการณ์ และชั่งเปรียบเทียบ แล้วย้อนกลับไปยังสิ่งที่อยู่ในมือของพวกเขา คือคัมภีร์แห่งพระผู้อภิบาลของพวกเขาซึ่งเจิดจรัส ซุนนะฮ์ของท่านนบีของพวกเขาซึ่งแจ่มแจ้ง และประวัติศาสตร์ของพวกเขาซึ่งรุ่งโรจน์ พวกเขาไม่เห็นข้อดีใด ๆ ในระบบเหล่านี้ เว้นแต่จะพบว่าข้อดีนั้นได้รับการบัญญัติไว้แล้วในระบบสังคมอิสลามของพวกเขา และพวกเขาได้ล้ำหน้าไปก่อนแล้ว โดยได้กล่าวถึงหรือได้ปฏิบัติตามมัน และพวกเขาไม่เห็นข้อเสียใด ๆ ในระบบเหล่านี้ เว้นแต่จะพบว่าระบบสังคมอิสลามของพวกเขาได้เตือนให้ระวังไว้แล้ว ได้ป้องกันไว้ และได้บอกแนวทางในการป้องกันตนจากผลลัพธ์และผลกระทบของมัน

ระบบประชาธิปไตยเคยครองโลกอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง เสียงร้องดังขึ้นทุกหนแห่งเพื่อสรรเสริญและเทิดทูนสิ่งที่ระบบประชาธิปไตยนำมา ไม่ว่าจะเป็นเสรีภาพสำหรับปัจเจกบุคคลและประชาชาติอย่างเท่าเทียมกัน การให้ความเป็นธรรมแก่ปัญญามนุษย์ด้วยเสรีภาพในการคิด แก่จิตใจมนุษย์ด้วยเสรีภาพในการกระทำและเจตจำนง และแก่ประชาชาติด้วยการให้เป็นแหล่งที่มาของอำนาจ ชัยชนะในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้มาเสริมความคิดเหล่านี้ให้หนักแน่น ประหนึ่งสวมมงกุฎแห่งเกียรติยศให้แก่มัน แต่แล้วไม่นานผู้คนก็ประจักษ์ว่า เสรีภาพทางสังคมของระบบนี้ไม่รอดพ้นจากความโกลาหล เสรีภาพส่วนบุคคลของมันไม่ระมัดระวังต่อการปล่อยปละไร้ขอบเขต และอำนาจของประชาชาติก็ไม่อาจปลดเปลื้องสังคมจากเผด็จการแอบแฝงจำนวนมาก ซึ่งความรับผิดชอบสูญหายไปและขอบเขตอำนาจหน้าที่ไม่ได้ถูกกำหนดไว้ ตลอดจนข้อบกพร่องและความเสียหายอื่น ๆ อีก ซึ่งนำไปสู่การแตกสลายของประชาชาติและชนชาติ ความระส่ำระสายของระบบกลุ่มชนและครอบครัว และปูทางไปสู่การเกิดขึ้นของระบบเผด็จการ

แล้วลัทธินาซีก็เกิดขึ้นในเยอรมนีและลัทธิฟาสซิสต์ในอิตาลี ทั้งมุสโสลินีและฮิตเลอร์ต่างจูงมือประชาชาติของตนไปสู่ความเป็นเอกภาพ ความเป็นระเบียบ การฟื้นฟู และความแข็งแกร่ง

และความรุ่งโรจน์ ไม่นานนักระบบนี้ก็นำพาสองประชาชาตินี้ก้าวขึ้นสู่ความรุ่งเรืองภายใน และมีพลังกับความน่าเกรงขามในสายตาโลกภายนอก มันปลุกความหวังอันยั่งยืนขึ้นในจิตใจ ฟื้นพลังใจและความมุ่งมั่นที่เคยซบเซา และรวมผู้ที่ขัดแย้งแตกแยกกันให้เป็นหนึ่งเดียวภายใต้ระบบและผู้นำเดียวกัน จนเมื่อฟือเรอร์หรือดูเชกล่าวหรือปราศรัย ฟากฟ้าก็หวั่นไหวและกาลเวลาต้องหันมาสดับฟัง

แล้วอย่างไรต่อ?.. ต่อมาความจริงก็ปรากฏว่า กลไกอันแข็งแกร่งและเป็นปึกแผ่นนี้ ซึ่งเจตจำนงของปัจเจกบุคคลถูกหลอมรวมจนสูญสลายไปในเจตจำนงของผู้นำนั้น ได้ผิดพลาดเมื่อพวกเขาผิดพลาด มันละเมิดขอบเขตไปตามการละเมิดของพวกเขา เบี่ยงเบนไปตามความเบี่ยงเบนของพวกเขา และล่มสลายลงพร้อมกับการล่มสลายของพวกเขา ทุกสิ่งจบสิ้นลงและกลายเป็นดั่งพืชผลที่ถูกเก็บเกี่ยวจนราบเรียบ ประหนึ่งว่ามันไม่เคยรุ่งเรืองมาก่อนเมื่อวันวาน ทั้งที่โลกได้สูญเสียคนหนุ่มชั้นหัวกะทินับล้านคน และทรัพย์สินกับยุทโธปกรณ์มหาศาลไปในสงครามโลกครั้งที่สอง

หลังจากนั้น ดาวแห่งสังคมนิยมและคอมมิวนิสต์ก็เริ่มส่องแสง และความหมายแห่งชัยชนะยิ่งเพิ่มความเจิดจรัสแวววาวให้แก่มัน สหภาพโซเวียตรัสเซียก้าวออกมาสู่เวทีสังคมเพื่อป่าวประกาศแนวคิดของตน และอวดโลกด้วยระบบของตนที่เปลี่ยนแปลงไปหลายครั้งภายในสามสิบปี ส่วนบรรดาประเทศประชาธิปไตย หรือจะกล่าวให้ถูกต้องยิ่งขึ้นคือ ประเทศจักรวรรดินิยมทั้งเก่าที่ผุพังและใหม่ที่ละโมบ ก็เริ่มตระเตรียมกำลังเพื่อหยุดยั้งกระแสนี้ การต่อสู้ทวีความรุนแรงขึ้น บางครั้งอย่างเปิดเผย บางครั้งอย่างลับ ๆ ส่วนรัฐ ประชาชาติ และประชาชนที่สับสนก็ยืนอยู่บนทางแยก ไม่รู้ว่าทางใดคือหนทางที่ถูก ซึ่งในจำนวนนั้นมีประชาชาติแห่งอิสลามและประชาชนแห่งอัลกุรอานรวมอยู่ด้วย และอนาคตในทั้งหมดนี้อยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ ประวัติศาสตร์จะเป็นผู้ตัดสิน และสิ่งที่ดีที่สุดย่อมคงอยู่ไม่ว่าในกรณีใด

พัฒนาการทางสังคมและการต่อสู้อันดุเดือดรุนแรงนี้ได้ปลุกความมุ่งมั่นของบรรดานักคิดมุสลิมให้ตื่นขึ้น พวกเขาจึงเริ่มชั่งน้ำหนักและเปรียบเทียบ และหลังจากการชั่งน้ำหนักแล้ว พวกเขาก็ได้ข้อสรุปที่ถูกต้องและสมบูรณ์ นั่นคือ การหลุดพ้นจากสภาพการณ์เหล่านี้ทั้งหมด และความจำเป็นที่ประชาชนและประชาชาติของพวกเขาจะต้องหวนกลับคืนสู่อิสลาม

ระบบทั้งสามในการละหมาด

قد قامت الصلاة .. قد قامت الصلاة

ครั้งหนึ่งในการบรรยายครั้งหนึ่ง ข้าพเจ้าเคยกล่าวหยอกล้อผู้ฟัง ซึ่งเป็นก้าวที่ประสบผลสำเร็จอย่างยิ่ง อัลหัมดุลิลลาฮ์ ว่า การละหมาดแบบอิสลามที่เราปฏิบัติวันละห้าเวลานี้ ไม่ใช่อื่นใดนอกจากการฝึกฝนประจำวันตามระบบสังคมเชิงปฏิบัติ ซึ่งผสมผสานข้อดีของระบบคอมมิวนิสต์เข้ากับข้อดีของระบบเผด็จการ พวกเขาประหลาดใจและถามว่า เป็นเช่นนั้นได้อย่างไร?.. ข้าพเจ้าจึงตอบว่า ข้อดีที่ดีที่สุดในระบบคอมมิวนิสต์คือ การเสริมสร้างความหมายของความเสมอภาค การขจัดความเหลื่อมล้ำและการแบ่งชนชั้น และการต่อต้านความหยิ่งผยองในกรรมสิทธิ์ซึ่งเป็นต้นเหตุของความเหลื่อมล้ำนี้.. ความหมายทั้งหมดนี้มุสลิมจะระลึกถึงและสัมผัสได้อย่างเต็มที่ และมันจะหยั่งรากลงในจิตใจของเขาเมื่อเขาเข้าสู่มัสยิด เพราะตั้งแต่แรกที่เข้าไป เขาจะรู้สึกได้ว่ามัสยิดนี้เป็นของอัลลอฮ์ ไม่ใช่ของผู้ใดในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ และผู้ที่พำนักอยู่ในนั้นกับผู้ที่มาจากแดนไกลล้วนเท่าเทียมกัน ไม่มีผู้น้อยหรือผู้ใหญ่ ไม่มีเจ้านายหรือผู้ต่ำต้อย ไม่มีความเหลื่อมล้ำและไม่มีชนชั้น และเมื่อผู้อะซานร้องประกาศว่า (การละหมาดได้เริ่มขึ้นแล้ว.. การละหมาดได้เริ่มขึ้นแล้ว) ชุมนุมชนนี้ก็จะยืนเรียงแถวอย่างเสมอกันอยู่เบื้องหลังอิมามของพวกเขา ดุจอาคารที่ก่อเรียงแน่นหนา

وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَـٰفًا كَثِيرًا ﴿٨٢﴾

…ดังนั้น จะไม่มีผู้ใดรุกูอ์จนกว่าอิมามจะรุกูอ์ จะไม่สุญูดจนกว่าอิมามจะสุญูด และจะไม่เคลื่อนไหวหรือหยุดนิ่งใด ๆ เว้นแต่จะกระทำตาม ปฏิบัติตามแบบอย่าง และเลียนแบบอิมาม นี่คือสิ่งที่ดีที่สุดในระบอบเผด็จการ คือความเป็นเอกภาพและความมีระเบียบ ทั้งในด้านเจตนาและรูปลักษณ์ภายนอก แต่อิมามผู้นี้เองก็ถูกผูกพันด้วยหลักคำสอนและบทบัญญัติของการละหมาด หากเขาเบี่ยงเบนหรือผิดพลาดในการอ่านหรือการปฏิบัติ ทุกคนที่ละหมาดอยู่ข้างหลังเขา ไม่ว่าจะเป็นเด็กเล็ก ผู้ใหญ่ หรือสตรี ล้วนมีสิทธิ์อย่างเต็มที่ที่จะเตือนให้เขารู้ถึงความผิดพลาดนั้น และนำเขากลับสู่ความถูกต้องในระหว่างการละหมาด และอิมามไม่ว่าจะเป็นผู้ใดก็ตาม จำเป็นต้องยอมรับการชี้แนะนี้ และหันกลับจากความผิดพลาดไปสู่ความจริงและความถูกต้อง ในระบอบประชาธิปไตยไม่มีสิ่งใดงดงามไปกว่าคุณงามความดีเหล่านี้ แล้วยังจะเหลือความเหนือกว่าอันใดอีกเล่าที่ระบอบเหล่านี้จะมีเหนืออิสลาม?! ในเมื่ออิสลามได้รวบรวมข้อดีของระบอบเหล่านั้นไว้ทั้งหมด และด้วยการผสมผสานอันน่าอัศจรรย์นี้ ก็ได้หลีกเลี่ยงข้อเสียทั้งหมดที่มีอยู่ในระบอบเหล่านั้น «และหากอัลกุรอานมาจากผู้อื่นที่มิใช่อัลลอฮ์แล้ว แน่นอนพวกเขาย่อมพบความขัดแย้งมากมายในนั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:82)

ไม่มีเหตุผลที่จะต้องตื่นตระหนก

ชาวตะวันตก ดังที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ และผู้ที่ไม่รู้ซึ่งคล้อยตามพวกเขา ต่างตื่นตระหนกอย่างยิ่งต่อแนวทางนี้ และมองว่ามันเป็นอันตรายถึงขนาดที่พวกเขาจำเป็นต้องต่อต้านมันด้วยทุกวิถีทาง เพราะตามความเข้าใจของพวกเขา มันไม่ใช่อะไรอื่นนอกจากชัยชนะของหลักการล้าหลัง และการรวมตัวกันของประชาชาติป่าเถื่อนรอบหลักการเหล่านั้น เพื่อต่อต้านหลักการแห่งอารยธรรมและความเจริญ และต่อต้านประชาชาติแห่งวิชาความรู้ ความเข้าใจ และความมีระเบียบ นี่คือความผิดพลาดอย่างลึกซึ้งของพวกเขา และเป็นการอยุติธรรมอย่างโจ่งแจ้งต่อข้อเท็จจริงที่ชัดเจนดั่งดวงอาทิตย์ยามกลางวัน ภารกิจของเราในถ้อยคำเหล่านี้คือการนำพวกเขาไปสู่สองประการ:

ประการแรก: การพิสูจน์ถึงความสูงส่งของรากฐานระบบสังคมอิสลาม และความเหนือกว่าของมันเหนือทุกสิ่งที่มนุษย์รู้จัก รากฐานเหล่านั้นได้แก่:

1. ภราดรภาพของมนุษยชาติ และการขจัดจิตวิญญาณแห่งความเกลียดชังและความคลั่งไคล้
2. สันติภาพ และความผิดพลาดของผู้ที่ไม่รู้ในการเข้าใจบทบัญญัติของการญิฮาด
3. เสรีภาพ และความผิดพลาดของผู้ที่กล่าวหาอิสลามว่าอนุญาตระบบทาสและริดรอนเสรีภาพ
4. ความยุติธรรมทางสังคม ซึ่งมีการอธิบายทัศนะของอิสลามเกี่ยวกับระบอบการปกครองและชนชั้นทางสังคม
5. ชีวิตที่ดี ซึ่งมีการอธิบายถึงความผิดพลาดในการเข้าใจแก่นแท้ของความสมถะ (ซุฮด์)
6. ครอบครัว ซึ่งมีการกล่าวถึงสิทธิของสตรี การมีภรรยาหลายคน และการหย่าร้าง
7. การทำงานและการหาเลี้ยงชีพ ซึ่งมีการกล่าวถึงประเภทต่าง ๆ ของการหาเลี้ยงชีพ และความผิดพลาดในการเข้าใจการตะวักกุล (การมอบหมายต่ออัลลอฮ์)
8. ความรู้ ซึ่งมีการชี้ถึงความผิดพลาดของผู้ที่กล่าวหาระบบอิสลามว่าส่งเสริมความโง่เขลาและความเฉื่อยชา
9. ความมีระเบียบและการให้ความสำคัญต่อหน้าที่ ซึ่งมีการชี้ถึงความผิดพลาดของผู้ที่คิดว่าธรรมชาติของอิสลามมีความบกพร่องและความละเลย
10. การยึดมั่นในศาสนา ซึ่งมีการอธิบายถึงแก่นแท้ของการศรัทธาต่ออัลลอฮ์ คุณธรรม และการตอบแทน

ประการที่สอง: การพิสูจน์ว่าเป็นความดีต่อมนุษยชาติทั้งมวลที่มุสลิมจะมุ่งกลับสู่ศาสนาของพวกเขา และสิ่งนั้นจะเป็นเสาหลักที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของสันติภาพบนหน้าแผ่นดิน และ…

แรงจูงใจในเรื่องนี้มิใช่ความคลั่งไคล้อย่างมืดบอด หากแต่เป็นความเชื่อมั่นอย่างสมบูรณ์ในความประเสริฐของสิ่งที่อิสลามได้นำมา และความสอดคล้องอย่างสมบูรณ์ของมันกับสิ่งที่สูงส่งที่สุดซึ่งการคิดด้วยปัญญาอันถูกต้องได้ค้นพบ ทั้งในด้านหลักการทางสังคมที่ดีงาม และเสาหลักแห่งระบบต่าง ๆ ของสังคมที่แข็งแกร่งและมั่นคง

وَٱللَّهُ يَقُولُ ٱلْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى ٱلسَّبِيلَ ﴿٤﴾

«และอัลลอฮ์ทรงกล่าวสัจธรรม และพระองค์ทรงชี้นำสู่หนทาง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:4)

การประกาศภราดรภาพแห่งมนุษยชาติและการเผยแผ่แนวคิดสากล

อิสลามอันเที่ยงตรงได้มาเพื่อประกาศภราดรภาพแห่งมนุษยชาติ และเผยแผ่การเรียกร้องสู่ความเป็นสากล ล้มล้างความคลั่งพรรคพวกทุกรูปแบบ และใช้ทุกหนทาง ทั้งในทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ เพื่อให้การเรียกร้องอันทรงเกียรติและสูงส่งนี้บรรลุผล

การยืนยันความเป็นเอกภาพของเผ่าพันธุ์และเชื้อสาย

อิสลามได้ยืนยันความเป็นเอกภาพของเผ่าพันธุ์และเชื้อสายของมนุษย์ทั้งมวล «มนุษย์ทั้งหลายล้วนมาจากอาดัม และไม่มีความประเสริฐใดสำหรับชาวอาหรับเหนือผู้ที่มิใช่อาหรับ และไม่มีสำหรับคนผิวดำเหนือคนผิวแดง เว้นแต่ด้วยความยำเกรง» และวิทยปัญญาของการแบ่งมนุษย์ออกเป็นชนชาติและเผ่าต่าง ๆ นั้น ก็เพื่อการทำความรู้จักกัน มิใช่เพื่อการบาดหมางกัน เพื่อการร่วมมือกัน มิใช่เพื่อการทอดทิ้งกัน และการเหลื่อมล้ำกันในความประเสริฐนั้นมีด้วยความยำเกรงและการงานที่ดีซึ่งก่อให้เกิดคุณประโยชน์แก่ส่วนรวมและแก่ปัจเจกบุคคล อัลลอฮ์พระผู้อภิบาลของทุกคนทรงเฝ้าดูภราดรภาพนี้และทรงพิทักษ์มัน และทรงเรียกร้องให้ปวงบ่าวของพระองค์ทั้งหมดยืนยันและพิทักษ์รักษามัน สำนึกในสิทธิต่าง ๆ ของมัน และดำเนินไปภายในขอบเขตของมัน

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا ﴿١﴾

(إن الله قد أذهب عنكم عيبة الجاهلية وتعظمها بالآباء والأجداد , الناس لآدم ، وآدم من تراب لا فضل لعربي على عجمي ولا لأسود على أحمر إلا بالتقوى)

(ليس منا من دعا إلى عصبية ، وليس منا من قاتل على عصبية ، وليس منا من مات على عصبية)

อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ประกาศความหมายเหล่านี้ทั้งหมดด้วยถ้อยแถลงที่ชัดแจ้ง โดยตรัสว่า «โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย จงยำเกรงพระผู้อภิบาลของพวกเจ้า ผู้ทรงสร้างพวกเจ้าจากชีวิตเดียว และทรงสร้างคู่ของชีวิตนั้นจากชีวิตนั้น และทรงให้แพร่กระจายจากทั้งสองนั้นซึ่งบุรุษมากมายและสตรี และจงยำเกรงอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งพวกเจ้าต่างขอกันด้วยพระนามของพระองค์ และจงรักษาเครือญาติ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้เฝ้าดูพวกเจ้าเสมอ» (ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:1) ซึ่งเป็นอายะฮ์เปิดซูเราะฮ์อันนิสาอ์ และท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ได้กล่าวไว้ในคุฏบะฮ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของท่านในหัจญ์อำลาว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงขจัดความหยิ่งผยองแห่งยุคญาฮิลียะฮ์ และการโอ้อวดด้วยบรรพบุรุษและบรรพชนออกไปจากพวกท่านแล้ว มนุษย์ทั้งหลายล้วนมาจากอาดัม และอาดัมนั้นมาจากดิน ไม่มีความประเสริฐใดสำหรับชาวอาหรับเหนือผู้ที่มิใช่อาหรับ และไม่มีสำหรับคนผิวดำเหนือคนผิวแดง เว้นแต่ด้วยความยำเกรง» และท่านกล่าวว่า «ไม่ใช่พวกเราผู้ที่เรียกร้องสู่ความคลั่งพรรคพวก ไม่ใช่พวกเราผู้ที่สู้รบเพื่อความคลั่งพรรคพวก และไม่ใช่พวกเราผู้ที่ตายไปบนความคลั่งพรรคพวก» บันทึกโดยอบูดาวูด

ด้วยการยืนยันนี้ อิสลามได้ขจัดความคลั่งเชื้อชาติหรือสีผิวไปจนหมดสิ้น ในขณะที่ประชาชาติผู้เจริญแล้วแห่งยุโรปและอเมริกายังคงให้น้ำหนักทุกประการแก่เรื่องดังกล่าว โดยกำหนดสถานที่ต่าง ๆ ให้คนผิวขาวเข้าไปได้ แต่ห้ามมิให้คนผิวดำเข้า แม้กระทั่งในศาสนสถานสำหรับการเคารพภักดีต่อพระเจ้า และวางรายการข้อกำหนดยืดยาวเพื่อแบ่งแยกระหว่างเผ่าพันธุ์อารยันกับเผ่าพันธุ์เซมิติก และแต่ละประชาชาติต่างก็อ้างว่าเผ่าพันธุ์ของตนอยู่เหนือผู้อื่นทั้งหมด

การยืนยันความเป็นเอกภาพของศาสนา

อิสลามได้ยืนยันความเป็นเอกภาพของศาสนาในหลักการพื้นฐานทั่วไป และยืนยันว่าบทบัญญัติของอัลลอฮ์ ตะบาร็อกะ วะตะอาลา สำหรับมนุษย์นั้นตั้งอยู่บนหลักการอันมั่นคงแห่งอีมาน การงานที่ดี และภราดรภาพ และบรรดานบีทั้งหมดล้วนเป็นผู้นำสาส์นมาจากอัลลอฮ์ ตะบาร็อกะ วะตะอาลา และบรรดาคัมภีร์จากฟากฟ้าทั้งหมดล้วนมาจากวะห์ยูของพระองค์ และบรรดาผู้ศรัทธาทั้งหมดไม่ว่าในประชาชาติใด […]

شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟

فَلِذَٰلِكَ فَٱدْعُ ۖ وَٱسْتَقِمْ كَمَآ أُمِرْتَ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ ۖ وَقُلْ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَـٰبٍ ۖ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ ۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۖ لَنَآ أَعْمَـٰلُنَا وَلَكُمْ أَعْمَـٰلُكُمْ ۖ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ ۖ ٱللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۖ وَإِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٥﴾

مثلى ومثل الأنبياء قبلي كمثل رجل بنى بيتا فأحسنه وأجمله إلا موضع لبنة من زاوية من زواياه فجعل الناس يطرفون به ويعجبون له ويقولون هلا وضعت هذه اللبنة ، فأنا تلك اللبنة وأنا خاتم النبيين

…พวกเขาเหล่านั้นคือบ่าวผู้สัจจริงของพระองค์ ผู้ได้รับชัยชนะทั้งในโลกนี้และในอาคิเราะฮ์ และการแตกแยกในศาสนาตลอดจนการพิพาทกันโดยอ้างนามของศาสนานั้นเป็นบาปที่ขัดแย้งกับหลักการและรากฐานของศาสนา และหน้าที่ของมวลมนุษยชาติทั้งหมดคือการนับถือศาสนาและการเป็นหนึ่งเดียวกันด้วยศาสนา และนั่นคือศาสนาอันเที่ยงตรง และเป็นฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) ของอัลลอฮ์ที่พระองค์ทรงสร้างมนุษย์ให้อยู่บนนั้น ในเรื่องนี้อัลกุรอานกล่าวว่า «พระองค์ได้ทรงบัญญัติศาสนาแก่พวกเจ้า ซึ่งพระองค์ได้ทรงสั่งเสียไว้แก่นูห์ และสิ่งที่เราได้วะห์ยูแก่เจ้า และสิ่งที่เราได้สั่งเสียไว้แก่อิบรอฮีม มูซา และอีซา ว่าพวกเจ้าจงดำรงศาสนาไว้ และอย่าแตกแยกกันในศาสนานั้น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:13) และอัลกุรอานกล่าวแก่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ว่า «ดังนั้น เพราะเหตุนั้นเจ้าจงเรียกร้องเถิด และจงยืนหยัดอย่างเที่ยงตรงดังที่เจ้าถูกบัญชา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงกล่าวว่า ฉันศรัทธาต่อคัมภีร์ที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมา และฉันถูกบัญชาให้ให้ความยุติธรรมระหว่างพวกท่าน อัลลอฮ์คือพระผู้อภิบาลของเราและพระผู้อภิบาลของพวกท่าน สำหรับเราคือการงานของเรา และสำหรับพวกท่านคือการงานของพวกท่าน ไม่มีข้อโต้แย้งใด ๆ ระหว่างเรากับพวกท่าน อัลลอฮ์จะทรงรวบรวมระหว่างพวกเรา และยังพระองค์คือที่กลับไป» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:15) และท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้กล่าวพรรณนาความหมายนี้ไว้อย่างงดงามยิ่งว่า «อุปมาของฉันและอุปมาของบรรดานบีก่อนหน้าฉัน เปรียบเสมือนชายคนหนึ่งที่สร้างบ้านหลังหนึ่ง เขาสร้างมันอย่างดีและงดงาม เว้นแต่ที่วางอิฐก้อนหนึ่งตรงมุมหนึ่งของบ้าน ผู้คนจึงพากันเดินชมรอบบ้านนั้นและรู้สึกทึ่ง พวกเขากล่าวว่า ทำไมไม่วางอิฐก้อนนี้เสียเล่า ฉันนี่แหละคืออิฐก้อนนั้น และฉันคือผู้ปิดท้ายบรรดานบี» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِىَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٦﴾

فَإِنْ ءَامَنُوا۟ بِمِثْلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهْتَدَوا۟ ۖ وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا هُمْ فِى شِقَاقٍ ۖ فَسَيَكْفِيكَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣٧﴾

อิสลามได้ดำเนินไปสู่ความเป็นเอกภาพนี้ด้วยวิถีทางที่น่าทึ่ง กล่าวคือ มุสลิมจำเป็นต้องศรัทธาต่อนบีทุกท่านที่มาก่อน ยอมรับความจริงของคัมภีร์ทุกเล่มที่ถูกประทานลงมา ให้ความเคารพต่อทุกบทบัญญัติที่ผ่านมา และกล่าวยกย่องในทางที่ดีต่อทุกประชาชาติของบรรดาผู้ศรัทธาที่ล่วงลับไปแล้ว อัลกุรอานได้กำหนดสิ่งนั้นไว้ ประกาศมัน และบัญชาให้ท่านนบีและบรรดาสาวกของท่านปฏิบัติตาม ว่า «พวกเจ้าจงกล่าวเถิดว่า เราศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาเผ่าพันธุ์ และสิ่งที่มูซาและอีซาได้รับ และสิ่งที่บรรดานบีได้รับจากพระผู้อภิบาลของพวกเขา เราจะไม่แยกแยะระหว่างคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกเขา และเราเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136) จากนั้นจึงตามด้วยการระบุว่า นี่แหละคือหนทางสู่ความเป็นเอกภาพ และหากชนผู้นับถือศาสนาอื่นศรัทธาเช่นเดียวกับการศรัทธานี้ พวกเขาก็ได้รับการชี้นำสู่หนทางนั้นแล้ว แต่หากพวกเขาไม่ศรัทธาเช่นนั้น พวกเขาก็จะยังคงอยู่ในความแตกแยกและความขัดแย้งต่อไป และหลังจากนั้นเรื่องของพวกเขาก็ขึ้นอยู่กับอัลลอฮ์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «ถ้าพวกเขาศรัทธาเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าศรัทธาแล้ว แน่นอนพวกเขาก็ได้รับแนวทางที่ถูกต้อง และถ้าพวกเขาผินหลังให้ แท้จริงพวกเขาก็อยู่ในการแตกแยกเท่านั้น แล้วอัลลอฮ์จะทรงพอเพียงแก่เจ้าในการปกป้องจากพวกเขา และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:137)

และอิสลามได้ค้ำจุนความเป็นเอกภาพระหว่างบรรดาผู้นับถือศาสนาและบรรดาผู้ศรัทธานี้ไว้บนรากฐานสองประการที่ชัดเจนและเป็นที่ยอมรับ ซึ่งไม่มีผู้ใดโต้แย้ง นอกจากผู้ที่ดื้อรั้นหยิ่งผยองเท่านั้น

ประการแรก: การถือว่าแนวทาง (มิลละฮ์) ของอิบรอฮีม (อ.ล.) เป็นรากฐานของศาสนา และอิบรอฮีมนั้นโดยไม่ต้องสงสัยเลยว่า ท่านคือแหล่งอ้างอิงของนบีทั้งสามท่านที่สาส์นของพวกท่านเป็นที่รู้จัก ได้แก่ มูซา อีซา และมุฮัมมัด ขอการสดุดีและความศานติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่านเหล่านั้นทั้งหมด

وَمَن يَرْغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبْرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفْسَهُۥ ۚ وَلَقَدِ ٱصْطَفَيْنَـٰهُ فِى ٱلدُّنْيَا ۖ وَإِنَّهُۥ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١٣٠﴾

صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُۥ عَـٰبِدُونَ ﴿١٣٨﴾ قُلْ أَتُحَآجُّونَنَا فِى ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَآ أَعْمَـٰلُنَا وَلَكُمْ أَعْمَـٰلُكُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُخْلِصُونَ ﴿١٣٩﴾

ประการที่สอง: การชำระศาสนาให้บริสุทธิ์จากผลประโยชน์และอารมณ์ใฝ่ต่ำของมนุษย์ และการยกระดับศาสนาโดยให้สังกัดต่ออัลลอฮ์แต่เพียงพระองค์เดียว ดังที่ท่านจะได้อ่านในซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ ซึ่งอัลลอฮ์ตรัสว่า «และผู้ใดเล่าจะเมินหน่ายจากแนวทางของอิบรอฮีม นอกจากผู้ที่ทำให้ตัวเองโง่เขลา และแน่นอนเราได้คัดเลือกเขาแล้วในโลกนี้ และแท้จริงในอาคิเราะฮ์เขาก็อยู่ในหมู่ผู้ทรงคุณธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:130) จนถึงคำตรัสของพระองค์ที่ว่า «(นี่คือ) การย้อมสีของอัลลอฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการย้อมสี และเราเป็นผู้เคารพภักดีต่อพระองค์ จงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจะโต้แย้งกับเราในเรื่องอัลลอฮ์กระนั้นหรือ ทั้ง ๆ ที่พระองค์เป็นพระผู้อภิบาลของเราและพระผู้อภิบาลของพวกท่าน สำหรับเราคือการงานของเรา และสำหรับพวกท่านคือการงานของพวกท่าน และเราเป็นผู้มีความบริสุทธิ์ใจต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:138–139) จากนั้นจนถึงคำตรัสของพระองค์…

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۖ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ ۖ وَلَا تُسْـَٔلُونَ عَمَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٤١﴾

ตะอาลาว่า: «นั่นคือประชาชาติหนึ่งซึ่งได้ล่วงลับไปแล้ว สำหรับพวกเขาคือสิ่งที่พวกเขาได้ขวนขวายไว้ และสำหรับพวกท่านคือสิ่งที่พวกท่านได้ขวนขวายไว้ และพวกท่านจะไม่ถูกสอบถามถึงสิ่งที่พวกเขาเคยกระทำ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:130-141)

وَكَانَ عِندَ اللَّهِ وَجِيهًا ﴿٦٩﴾

رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَىٰ مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ

وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ﴿٤٥﴾ وَيُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِى ٱلْمَهْدِ وَكَهْلًا وَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٤٦﴾

وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٌ

وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ ﴿٤٢﴾

แท้จริงอัลกุรอานได้สรรเสริญบรรดานบีทั้งหมด นบีมูซาเป็นนบีผู้ทรงเกียรติ: «และเขาเป็นผู้มีเกียรติ ณ อัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:69) และนบีอีซา (อ.ล.) คือ «ศาสนทูตของอัลลอฮ์ และเป็นพจนารถของพระองค์ที่พระองค์ทรงประทานมายังมัรยัม และเป็นวิญญาณหนึ่งจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:171) «เป็นผู้มีเกียรติทั้งในโลกนี้และในโลกอาคิเราะฮ์ และอยู่ในหมู่ผู้ที่ถูกให้ใกล้ชิด และเขาจะพูดกับผู้คนขณะอยู่ในเปลและเมื่อเป็นผู้ใหญ่ และเขาอยู่ในหมู่คนดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:45-46) «และมารดาของเขาเป็นหญิงผู้สัจจริง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:75) บรรดามะลาอิกะฮ์ได้ให้เกียรตินาง: «และจงรำลึกขณะที่มะลาอิกะฮ์กล่าวว่า โอ้มัรยัมเอ๋ย แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกเธอ และทรงทำให้เธอบริสุทธิ์ และทรงคัดเลือกเธอเหนือบรรดาสตรีแห่งประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:42)

إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ

وَءَاتَيْنَـٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٤٦﴾

نَزَّلَ عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ ٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ ﴿٣﴾

คัมภีร์เตารอตเป็นคัมภีร์อันทรงเกียรติ: «แท้จริงเราได้ประทานเตารอตลงมา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44) และคัมภีร์อินญีลก็เช่นเดียวกัน เป็นคัมภีร์อันทรงเกียรติ ในนั้นมีทางนำ แสงสว่าง และข้อตักเตือน: «และเราได้ให้อินญีลแก่เขา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง และเป็นการยืนยันสิ่งที่มีอยู่ก่อนหน้าเขา คือเตารอต และเป็นทางนำและข้อตักเตือนแก่ผู้ยำเกรงทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:46) และคัมภีร์ทั้งสองพร้อมกับอัลกุรอานคือตะเกียงแห่งทางนำสำหรับมนุษยชาติ: «พระองค์ทรงประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยความจริง เป็นการยืนยันสิ่งที่มีอยู่ก่อนหน้า และพระองค์ได้ทรงประทานเตารอตและอินญีลลงมา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:3)

يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿١٢٢﴾

وَجَعَلْنَا فِى قُلُوبِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً وَرَهْبَانِيَّةً

วงศ์วานอิสรออีลซึ่งเป็นประชาชาติของนบีมูซา เป็นประชาชาติที่มีเกียรติและได้รับความโปรดปรานเหนือผู้อื่น ตราบใดที่พวกเขายังคงเที่ยงตรงและศรัทธา: «โอ้วงศ์วานอิสรออีลเอ๋ย จงรำลึกถึงความโปรดปรานของข้าที่ข้าได้ประทานแก่พวกเจ้า และแท้จริงข้าได้ให้พวกเจ้าดีเด่นเหนือประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:122) และประชาชาติของนบีอีซา (อ.ล.) เป็นประชาชาติที่ประเสริฐและดีงาม ตราบใดที่พวกเขามีความบริสุทธิ์ใจ: «และเราได้ทำให้ในหัวใจของบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามเขามีความเอ็นดู ความเมตตา และการถือสันโดษ» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:27)

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾ إِنَّمَا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَـٰتَلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَـٰرِكُمْ وَظَـٰهَرُوا۟ عَلَىٰٓ إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٩﴾

การปฏิสัมพันธ์ระหว่างมุสลิมกับผู้อื่นที่นับถือหลักความเชื่อและศาสนาอื่นนั้น ตั้งอยู่บนพื้นฐานของผลประโยชน์ทางสังคมและความดีงามต่อมนุษยชาติ: «อัลลอฮ์มิได้ทรงห้ามพวกเจ้าเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่มิได้ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และมิได้ขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะทำดีต่อพวกเขาและให้ความยุติธรรมแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่ให้ความยุติธรรม แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกเจ้าเพียงเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่ทำสงครามกับพวกเจ้าในเรื่องศาสนา และขับไล่พวกเจ้าออกจากบ้านเรือนของพวกเจ้า และให้การสนับสนุนในการขับไล่พวกเจ้า ในการที่พวกเจ้าจะเอาพวกเขาเป็นมิตร และผู้ใดเอาพวกเขาเป็นมิตร ชนเหล่านั้นแหละคือผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มุมตะหะนะฮ์ 60:8-9)

وَلَا تُجَـٰدِلُوٓا۟ أَهْلَ ٱلْكِتَـٰبِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْهُمْ ۖ وَقُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱلَّذِىٓ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَأُنزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَـٰهُنَا وَإِلَـٰهُكُمْ وَٰحِدٌ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿٤٦﴾

การโต้แย้งนั้นต้องกระทำด้วยวิธีที่ดีที่สุด เว้นแต่กับบรรดาผู้ที่อธรรม และหลักพื้นฐานของมันคือการเตือนให้รำลึกถึงสายสัมพันธ์แห่งสาส์นจากฟากฟ้าและความเป็นหนึ่งเดียวของอะกีดะฮ์แห่งอีมาน: «และพวกเจ้าอย่าโต้แย้งกับชาวคัมภีร์ เว้นแต่ด้วยวิธีที่ดีที่สุด นอกจากบรรดาผู้อธรรมในหมู่พวกเขา และจงกล่าวว่า เราศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกท่าน และพระเจ้าของเราและพระเจ้าของพวกท่านนั้นเป็นองค์เดียวกัน และเราเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต 29:46)

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلنَّصَـٰرَىٰ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ

ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงได้ขจัดทุกต้นเหตุแห่งความแตกแยก ความขัดแย้ง ความอาฆาตแค้น ความเกลียดชัง และความเป็นปรปักษ์ระหว่างผู้ศรัทธา ไม่ว่าพวกเขาจะนับถือศาสนาใดก็ตาม และได้ชี้นำพวกเขาทั้งหมดให้ตระหนักถึงความจำเป็นในการรวมตัวกันภายใต้ "ชะรีอะฮ์แห่งอิสลาม" และละทิ้งทุกสิ่งที่ก่อให้เกิดความเป็นศัตรูและความบาดหมางระหว่างมนุษย์ด้วยกัน: «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธา และบรรดาผู้ที่เป็นยิว และพวกนะศอรอ และพวกศอบิอีน

مَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٦٢﴾

«…ผู้ใดที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันปรโลก และกระทำความดี พวกเขาจะได้รับรางวัลของพวกเขา ณ พระเจ้าของพวกเขา ไม่มีความกลัวใด ๆ แก่พวกเขา และพวกเขาจะไม่เศร้าโศก» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:62)

إِنَّ ٱلَّذِينَ فَرَّقُوا۟ دِينَهُمْ وَكَانُوا۟ شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْءٍ ۚ إِنَّمَآ أَمْرُهُمْ إِلَى ٱللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿١٥٩﴾ مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَىٰٓ إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿١٦٠﴾ قُلْ إِنَّنِى هَدَىٰنِى رَبِّىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِّلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٦١﴾ قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٦٢﴾ لَا شَرِيكَ لَهُۥ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿١٦٣﴾

หากผู้คนยังยืนกรานที่จะแตกแยก ขัดแย้งกัน และตัดสินตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของตนในนามของศาสนา อิสลาม ท่านนบีแห่งอิสลาม ﷺ และบทบัญญัติแห่งอิสลามซึ่งเป็นบทบัญญัติสำหรับมนุษยชาติทั้งมวลย่อมปลีกตัวออกห่างจากพวกเขา: «แท้จริงบรรดาผู้ที่แบ่งแยกศาสนาของพวกเขา และพวกเขากลายเป็นนิกายต่าง ๆ นั้น เจ้าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับพวกเขาแต่ประการใด แท้จริงเรื่องของพวกเขานั้นอยู่ที่อัลลอฮ์เท่านั้น แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเขาถึงสิ่งที่พวกเขาเคยกระทำ ผู้ใดนำความดีมา เขาจะได้รับสิบเท่าของความดีนั้น และผู้ใดนำความชั่วมา เขาจะไม่ถูกตอบแทนนอกจากเท่ากับความชั่วนั้น และพวกเขาจะไม่ถูกอธรรม จงกล่าวเถิดว่า แท้จริงพระเจ้าของฉันได้ทรงชี้นำฉันสู่แนวทางอันเที่ยงตรง เป็นศาสนาอันมั่นคง คือแนวทางของอิบรอฮีมผู้มุ่งสู่สัจธรรม และเขามิได้เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ตั้งภาคี จงกล่าวเถิดว่า แท้จริงการละหมาดของฉัน การเชือดพลีของฉัน การมีชีวิตของฉัน และการตายของฉัน เป็นสิทธิของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก ไม่มีภาคีใด ๆ แก่พระองค์ และด้วยสิ่งนั้นแหละฉันได้ถูกบัญชา และฉันเป็นคนแรกของบรรดามุสลิม» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:159-163)

การยืนยันความเป็นหนึ่งเดียวของสาส์น (ริสาละฮ์)

تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا ﴿١﴾

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٥٨﴾

ด้วยเหตุนี้ ท่านนบีมุหัมมัด ﷺ จึงได้มาในฐานะเราะซูลสำหรับทั้งโลก มิใช่เราะซูลสำหรับเพียงภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่ง และอัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ประกาศถึงความเป็นสากลนี้ไว้ในหลายอายะฮ์ โดยตรัสว่า: «ความจำเริญยิ่งแด่พระผู้ทรงประทานอัล-ฟุรกอนลงมาแก่บ่าวของพระองค์ เพื่อเขาจะได้เป็นผู้ตักเตือนแก่สากลโลก» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:1) และตรัสว่า: «และเรามิได้ส่งเจ้ามา เว้นแต่เพื่อมนุษยชาติทั้งมวล ในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:28) และตรัสว่า: «จงกล่าวเถิดว่า โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย แท้จริงฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์มายังพวกท่านทั้งมวล ผู้ซึ่งอำนาจแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงให้มีชีวิตและทรงให้ตาย ดังนั้นพวกท่านจงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ผู้เป็นนบีที่อ่านเขียนไม่ได้ ผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และพระดำรัสทั้งหลายของพระองค์ และจงปฏิบัติตามเขาเถิด เพื่อพวกท่านจะได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:158)

مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ وَلَـٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِٱلذِّكْرِ لَمَّا جَآءَهُمْ ۖ وَإِنَّهُۥ لَكِتَـٰبٌ عَزِيزٌ ﴿٤١﴾ لَّا يَأْتِيهِ ٱلْبَـٰطِلُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِۦ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ﴿٤٢﴾

และด้วยเหตุนี้ สาส์นของท่านจึงเป็นสาส์นสุดท้ายแห่งบรรดาสาส์นทั้งปวง ไม่มีสาส์นใดตามมาภายหลังหรือมายกเลิกสาส์นของท่าน และไม่มีนบีคนใดภายหลังจากท่าน: «มุหัมมัดมิได้เป็นบิดาของผู้ใดในหมู่บุรุษของพวกท่าน แต่เขาเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ และเป็นคนสุดท้ายแห่งบรรดานบี» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:40) และด้วยเหตุนี้เช่นกัน มุอ์ญิซาตของท่านจึงเป็นมุอ์ญิซาตที่คงอยู่ชั่วนิรันดร์ นั่นคืออัลกุรอานอันทรงเกียรตินี้: «แท้จริงบรรดาผู้ปฏิเสธข้อตักเตือน (อัลกุรอาน) เมื่อมันได้มายังพวกเขา (จะได้รับการลงโทษ) และแท้จริงมันคือคัมภีร์อันทรงเกียรติ ความเท็จจะไม่มาถึงมันได้ ทั้งจากเบื้องหน้าและจากเบื้องหลังของมัน เป็นการประทานลงมาจากพระผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:41-42)

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿٥٣﴾

ก่อนยุคสมัยนี้ ผู้คนเคยตั้งคำถามว่า บุคคลเพียงคนเดียวจากประชาชาติเดียวจะเป็นเราะซูลสำหรับมนุษยชาติทั้งมวลได้อย่างไร แล้วยุคสมัยนี้ก็มาถึง ยุคที่ระยะทางได้มลายหายไป สุดขอบแผ่นดินถูกเชื่อมเข้าหากันด้วยการคมนาคมเหล่านี้ และผลประโยชน์ของประชาชาติ รัฐ และชนชาติต่าง ๆ ได้เกี่ยวพันกันจนราวกับเป็นประเทศใหญ่ประเทศเดียว ไม่มีส่วนใดแยกขาดจากอีกส่วนหนึ่งได้ ไม่ว่าในเรื่องเล็กหรือเรื่องใหญ่ ชาวตะวันออกพุ่งทะยานสู่ห้วงอวกาศ ซึ่งชาวตะวันตกรับรู้ในทันทีที่มันเกิดขึ้น และสิ่งที่ชาวตะวันตกกระทำ ชาวตะวันออกก็รับฟังได้ในขณะที่มันเกิดขึ้น ความหวังของนักปฏิรูปในปัจจุบันได้มุ่งไปที่ (โลกหนึ่งเดียว) (ระบบหนึ่งเดียว) (หลักประกันทางสังคม) และ (สันติภาพของโลก) สิ่งนั้นจึงเป็นสัญญาณอันยิ่งใหญ่ และเป็นมุอ์ญิซาตอีกประการหนึ่งของท่านนบีแห่งอิสลาม ﷺ และบทบัญญัติแห่งอิสลาม และอัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่ทรงตรัสไว้อย่างสัจจริงว่า: «เราจะให้พวกเขาเห็นสัญญาณทั้งหลายของเราในขอบฟ้าทั้งหลาย และในตัวของพวกเขาเอง จนกระทั่งเป็นที่ชัดแจ้งแก่พวกเขาว่ามันคือสัจธรรม และยังไม่เพียงพออีกหรือที่พระเจ้าของเจ้านั้น พระองค์ทรงเป็นพยานต่อทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:53)

ความเป็นหนึ่งเดียวของเครื่องหมายทางศาสนา (ชะอาอิร)

อิสลามนั้นเป็นศาสนาที่เน้นการปฏิบัติจริงตามปกติวิสัยของมัน จึงไม่หยุดอยู่เพียงการวางหลักการเชิงทฤษฎีของความเป็นเอกภาพแห่งมนุษยชาตินี้ หากแต่ได้วางแนวทางในการนำไปปฏิบัติ กำหนดศาสนพิธีและบทบัญญัติที่ทำให้ความหมายนี้หยั่งรากมั่นคงในจิตใจ และสร้างเสาหลักของมันให้มั่นคงในสังคม นี่คือความแตกต่างระหว่างสารเชิงปรัชญากับสารเพื่อการปฏิรูป หรือระหว่างนักปรัชญากับนักปฏิรูป นักปรัชญาเพียงวางทฤษฎี ส่วนนักปฏิรูปนั้นวางหลักเกณฑ์ในการปฏิบัติและกำกับดูแลด้วยตนเองจนกระทั่งสำเร็จลุล่วง ด้วยเหตุนี้อิสลามจึงเป็นทั้งทฤษฎีและการปฏิบัติไปพร้อมกัน เพราะอิสลามคือสารแห่งการปฏิรูปที่ครอบคลุมและเป็นนิรันดร์ บนพื้นฐานนี้ อิสลามจึงได้กำหนดศาสนพิธีและบทบัญญัติต่าง ๆ ซึ่งเมื่อได้ปฏิบัติตามแล้ว สิ่งที่อิสลามเรียกร้องไว้ก็จะเป็นจริงขึ้น นั่นคือความเป็นมนุษยชาติสากลและภราดรภาพที่แท้จริงระหว่างมวลมนุษย์ ไม่ว่าจะต่างถิ่นฐาน ต่างเผ่าพันธุ์ และต่างสีผิวกันเพียงใด ในจำนวนนั้นได้แก่

กิบละฮ์: บรรดาผู้ศรัทธาจะต้องผินใบหน้า หัวใจ และจิตใจของพวกเขาไปยัง "อัล-กะอ์บะฮ์" อย่างน้อยวันละห้าครั้ง ซึ่งเป็นบ้านที่ท่านนบีอิบรอฮีม บิดาแห่งบรรดานบี อะลัยฮิศเศาะลาตุวัสสลาม ได้สร้างขึ้น และให้แต่ละคนสำนึกถึงความหมายแห่งภราดรภาพและความเป็นเอกภาพของมวลมนุษย์ทั้งหลายที่แวดล้อมสัญลักษณ์อันทรงเกียรตินี้ เช่นเดียวกับการเฏาะวาฟของผู้เฏาะวาฟรอบอัล-กะอ์บะฮ์อันทรงเกียรตินี้ ซึ่งก็มิใช่อื่นใดนอกจากการยืนยันความรู้สึกนี้ในทางปฏิบัติเช่นกัน

جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلْكَعْبَةَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ قِيَـٰمًا لِّلنَّاسِ

บางคนที่ไม่รู้ถึงวิทยปัญญาอันลึกซึ้งและทัศนะอันสูงส่งในบทบัญญัติอันทรงปรีชานี้ได้ฉวยโอกาสนี้ตำหนิอิสลามว่า ยังคงได้รับอิทธิพลจากเศษซากของการบูชารูปเคารพของชาวอาหรับ และอ้างว่าอัล-กะอ์บะฮ์ การเฏาะวาฟรอบอัล-กะอ์บะฮ์ หินดำ การสัมผัสหินดำ ตลอดจนความหมายแห่งการเทิดทูนและการให้เกียรติที่แวดล้อมสิ่งเหล่านี้ ล้วนเป็นเพียงรูปแบบหนึ่งของอิทธิพลดังกล่าว คำกล่าวนี้ห่างไกลจากความจริงและปราศจากความถูกต้อง เพราะมุสลิมที่เฏาะวาฟรอบอัล-กะอ์บะฮ์หรือสัมผัสหินดำนั้น เชื่ออย่างแน่วแน่ว่าสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดเป็นเพียงก้อนหินที่ไม่อาจให้โทษหรือให้คุณใด ๆ ได้ แต่สิ่งที่เขาเทิดทูนในนั้นคือความหมายเชิงสัญลักษณ์อันงดงามนี้ คือความหมายแห่งภราดรภาพของมนุษยชาติที่ครอบคลุม และความเป็นเอกภาพสากลที่หลอมรวมทุกคนเข้าด้วยกัน ในเรื่องนี้เขาย่อมระลึกถึงพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ที่ว่า «อัลลอฮ์ได้ทรงทำให้อัล-กะอ์บะฮ์ ซึ่งเป็นบ้านอันเป็นที่ต้องห้าม เป็นที่ดำรงอยู่สำหรับมนุษย์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:97)

وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَٰهِـۧمُ ٱلْقَوَاعِدَ مِنَ ٱلْبَيْتِ وَإِسْمَـٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٢٧﴾

สัญลักษณ์คือภาษาเดียวที่ใช้แสดงความหมายอันละเอียดอ่อนและความรู้สึกอันสูงส่ง ซึ่งถ้อยคำไม่อาจพรรณนาหรือสำนวนใดไม่อาจถ่ายทอดให้กระจ่างได้ ผู้ที่เทิดทูนธงชาติของตนย่อมรู้ดีว่า โดยตัวของมันเองแล้วธงเป็นเพียงผืนผ้าที่ไม่มีคุณค่าทางวัตถุ แต่ในขณะเดียวกันเขาก็รู้สึกว่าธงนั้นเป็นสัญลักษณ์แห่งความหมายทั้งปวงของเกียรติภูมิและความสูงส่งที่ชาติของเขาภาคภูมิใจ และสะท้อนความรู้สึกอันลึกซึ้งที่สุดในความรักชาติของเขา เขาจึงปกป้อง เทิดทูน เคารพ และให้เกียรติธงผืนนี้ เพราะความหมายทั้งหลายที่รวมอยู่และปรากฏอยู่ในธงนั้น อัล-กะอ์บะฮ์อันทรงเกียรติก็คือธงของอัลลอฮ์ที่ทรงปักไว้บนแผ่นดินของพระองค์ เพื่อแสดงให้มนุษย์เห็นถึงความหมายแห่งภราดรภาพของพวกเขาอย่างชัดแจ้งที่สุด และเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของรูปแบบแห่งความเป็นเอกภาพของพวกเขาที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด และที่อัล-กะอ์บะฮ์เป็นสิ่งก่อสร้างนั้น ก็เพื่อให้พวกเขาเป็นดั่งอาคารที่เรียงประสานกันแน่น ซึ่งส่วนหนึ่งค้ำจุนอีกส่วนหนึ่ง และหนึ่งในสิ่งที่งดงามที่สุดก็คือ ผู้ที่ยกฐานรากของสิ่งก่อสร้างนี้ขึ้นคือท่านนบีอิบรอฮีม อัล-เคาะลีล บิดาแห่งบรรดานบี «และจงรำลึกขณะที่อิบรอฮีมและอิสมาอีลยกฐานรากของบ้านนั้นขึ้น (ทั้งสองกล่าวว่า) โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดทรงรับ (การงาน) จากเราด้วยเถิด แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:127)

ส่วนหินดำนั้นก็มิใช่อื่นใด นอกจากเป็นตำแหน่งเริ่มต้นและจุดสังเกตที่โดดเด่นในสิ่งก่อสร้างนี้ และ ณ ที่นั้นเองคือที่ให้สัตยาบันต่อพระผู้อภิบาลแห่งแผ่นดินและฟากฟ้า ว่าจะมีอีมานและความเชื่อมั่น

…และการปฏิบัติและการรักษาสัญญา โอ้อัลลอฮ์ (ข้าพระองค์กระทำสิ่งนี้) ด้วยการศรัทธาต่อพระองค์ มิใช่ต่อก้อนหิน ด้วยการเชื่อมั่นในคัมภีร์ของพระองค์ มิใช่ในความงมงาย ด้วยการรักษาพันธสัญญาของพระองค์ คือเตาฮีดอันบริสุทธิ์ มิใช่ชิริก และด้วยการปฏิบัติตามซุนนะฮ์ของนบีของพระองค์ ﷺ ผู้ทำลายรูปเคารพ

แล้วความหมายเชิงสัญลักษณ์อันสูงส่งเหล่านี้จะไปเทียบได้อย่างไรกับรูปแบบการบูชารูปเคารพที่งมงายเหล่านั้น?

وَإِذْ جَعَلْنَا ٱلْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَأَمْنًا وَٱتَّخِذُوا۟ مِن مَّقَامِ إِبْرَٰهِـۧمَ مُصَلًّى ۖ وَعَهِدْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيْتِىَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلْعَـٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ ﴿١٢٥﴾

อัลกะอ์บะฮ์อันทรงเกียรตินั้นเป็นสัญลักษณ์ที่ตั้งตระหง่านอยู่ชั่วกาลนาน อิสลามได้ปักหมุดความหมายของมนุษยธรรมสากลและภราดรภาพระหว่างมนุษยชาติทั้งมวลไว้รอบ ๆ อัลกะอ์บะฮ์ ซึ่งเป็นความหมายที่ยั่งยืน ศักดิ์สิทธิ์ และสูงส่งที่สุด «และจงรำลึกขณะที่เราได้ทำให้บ้านหลังนั้นเป็นที่กลับมาชุมนุมของมนุษย์และเป็นที่ปลอดภัย และพวกเจ้าจงยึดเอาที่ยืนของอิบรอฮีมเป็นที่ละหมาด และเราได้สั่งกำชับแก่อิบรอฮีมและอิสมาอีลว่า เจ้าทั้งสองจงทำความสะอาดบ้านของข้าสำหรับบรรดาผู้ฏอวาฟ ผู้อิอ์ติกาฟ และผู้รุกูอ์ ผู้สุญูด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:125)

إِنَّا جَعَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿٣﴾

ภาษา: เช่นเดียวกับที่อิสลามได้รวมกิบละฮ์ให้เป็นหนึ่งเดียว อิสลามก็ได้รวมภาษาให้เป็นหนึ่งเดียวด้วย และได้ประกาศว่าภาษาอาหรับคือภาษาของอัลกุรอาน «แท้จริงเราได้ทำให้มันเป็นอัลกุรอานภาษาอาหรับ เพื่อพวกเจ้าจะได้ใช้ปัญญาไตร่ตรอง» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:3) และอัลกุรอานคือภาษาของบรรดาผู้ศรัทธา และการเรียกร้องสู่อีมานนั้นเป็นการเรียกร้องที่มุ่งไปยังประชาชาติทั้งปวง นักสังคมวิทยาต่างยืนยันว่าภาษาเป็นสายสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งที่สุดระหว่างประชาชาติและชนชาติต่าง ๆ และเป็นสื่อที่ใกล้ที่สุดในการสร้างความใกล้ชิดและความเป็นหนึ่งเดียวระหว่างกัน ภาษาคือเชื้อสายของผู้ที่ไม่มีเชื้อสาย อิสลามได้ตระหนักถึงความจริงข้อนี้ จึงได้กำหนดให้ภาษาอาหรับเป็นข้อบังคับแก่บรรดาผู้ศรัทธาในการละหมาดและการอิบาดะฮ์ของพวกเขา และได้มอบความเป็นอาหรับให้แก่ทุกคนที่พูดภาษาอาหรับและใช้ภาษานี้จนคล่องลิ้น และถือว่าความเป็นอาหรับนั้นคือภาษา

يا أيها الناس إن الرب واحد ، وإن الدين واحد ، وليست العربية بأحدكم من أب ولا أم وإنما هي اللسان ، فمن تكلم العربية فهو عربي

อัล-หาฟิซ อิบนุอะซากิร ได้รายงานว่า: (ก็อยส์ บิน มุฏอฏิยะฮ์ ได้มายังวงชุมนุมแห่งหนึ่งซึ่งมีสัลมาน อัล-ฟาริซีย์ (ร.ฎ.) ศุฮัยบ์ อัร-รูมีย์ (ร.ฎ.) และบิลาล อัล-หะบะชีย์ (ร.ฎ.) อยู่ด้วย แล้วเขากล่าวว่า "ชาวเอาส์และค็อซร็อจญ์เหล่านี้ได้ลุกขึ้นช่วยเหลือชายผู้นี้" — หมายถึงท่านนบี ﷺ — "แล้วคนนี้กับคนนี้เล่า เป็นอะไรไปด้วย?" — พลางชี้ไปยังผู้ที่นั่งอยู่ซึ่งไม่ใช่ชาวอาหรับ — มุอาซ บิน ญะบัล (ร.ฎ.) จึงลุกขึ้นไปหาเขาแล้วจับคอเสื้อของเขาไว้ จากนั้นจึงไปหาท่านนบี ﷺ และแจ้งแก่ท่านถึงสิ่งที่เขาพูด ท่านนบี ﷺ จึงลุกขึ้นด้วยความกริ้ว ลากผ้าคลุมของท่านไปจนถึงมัสยิด แล้วมีการประกาศเรียกว่า "อัศ-ศ็อลลาตุ ญามิอะฮ์" (มาร่วมละหมาดกันเถิด) ผู้คนจึงมาชุมนุมกัน แล้วท่านก็กล่าวคุฏบะฮ์แก่พวกเขาว่า «โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงพระผู้อภิบาลนั้นมีองค์เดียว และศาสนานั้นมีหนึ่งเดียว และความเป็นอาหรับของคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านนั้นมิได้มาจากบิดาหรือมารดา หากแต่มันคือภาษา ดังนั้นผู้ใดพูดภาษาอาหรับ เขาก็คือชาวอาหรับ»)

จะมีการส่งเสริมใดเล่าที่ยิ่งใหญ่ไปกว่านี้ในการเรียนรู้ภาษาของชาวอาหรับและเผยแพร่ภาษานี้ในหมู่ผู้คน เพื่อให้มันเป็น "เอสเปรันโต" ของโลก ที่ผูกพันมนุษยชาติไว้ด้วยสายสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งที่สุด นั่นก็คือภาษา อาจมีผู้กล่าวว่านั่นเป็นเพียงจินตนาการที่ไม่มีวันเป็นจริง คำตอบก็คือ มันคือจินตนาการที่พลังทางจิตวิญญาณและพลังทางวัตถุของผู้ยึดถือมันได้ทำให้เป็นจริงมาแล้วในอดีต และจะทำให้เป็นจริงอีกในอนาคต แท้จริงแล้วจินตนาการจะไม่มีอยู่ เว้นแต่เมื่อมีความอ่อนแอ ความจริงของวันนี้คือความฝันของเมื่อวาน และความฝันของวันนี้คือความจริงของวันพรุ่งนี้ วิถีทางอันดีเลิศนั้นไม่อาจถูกตำหนิได้ แม้ผู้คนจะละทิ้งมันก็ตาม และนี่คือวิถีทางสู่ความเป็นหนึ่งเดียว "และทุกคนที่เดินบนเส้นทาง ย่อมถึงจุดหมาย"

الله اكبر الله اكبر ، أشهد أن لا إله إلا الله , أشهد أن محمدا رسول الله . حي على الصلاة . حي على الفلاح . الله اكبر الله اكبر . لا إله إلا الله

อะซาน: ท่านจะได้ยินเสียงอะซาน ซึ่งเป็นเสียงอันดังกังวานที่เปล่งออกจากลำคอของบรรดามุอัซซินในยามเช้า ยามเย็น ยามค่ำ ยามเที่ยงวัน และยามตะวันตกดิน: «อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ ข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่ามุหัมมัดเป็นศาสนทูตของอัลลอฮ์ จงมาสู่การละหมาด จงมาสู่ความสำเร็จ อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์» มุอัซซินจะกล่าวซ้ำตามจำนวนครั้งที่รู้กันดี หรือบางครั้งเขาก็กล่าวว่า "จงมาสู่สิ่งที่ดีที่สุด…

…การงาน ดังที่ปรากฏในบางรายงาน แล้วท่านเห็นหรือไม่ว่าในเสียงเรียกนี้มีการเชิญชวนสู่ความคลั่งชาติพันธุ์ หรือการโห่ร้องเพื่อช่วยเหลือพรรคพวกนิกายใด? … ไม่มีสิ่งใดเลย นอกจากการเทิดทูนความยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์ การกระตุ้นสู่ความดี ความสำเร็จ การภักดี และการละหมาด และการชี้นำสู่แบบอย่างอันดีงามในตัวมุฮัมมัด ศาสนทูตของอัลลอฮ์ ﷺ

สิทธิ หน้าที่ และรูปแบบของอิบาดะฮ์

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِىٓ ءَادَمَ وَحَمَلْنَـٰهُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَرَزَقْنَـٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَفَضَّلْنَـٰهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا ﴿٧٠﴾

ความเสมอภาคโดยทั่วไปคือสัญลักษณ์ของอิสลามในเรื่องสิทธิ หน้าที่ และรูปแบบของอิบาดะฮ์ มนุษยชาติทั้งมวลได้รับเกียรติ และได้รับความประเสริฐเหนือสิ่งถูกสร้างจำนวนมาก «และโดยแน่นอน เราได้ให้เกียรติแก่ลูกหลานของอาดัม และเราได้บรรทุกพวกเขาไปทั้งทางบกและทางทะเล และเราได้ประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเขาจากสิ่งดีทั้งหลาย และเราได้ให้พวกเขาเหนือกว่าส่วนมากของผู้ที่เราได้สร้างขึ้นอย่างเด่นชัด» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:70)

وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ ﴿٢٤﴾

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ

มนุษย์ทุกคนล้วนเป็นผู้ถูกเรียกร้องด้วยการเผยแผ่อิสลามนี้ และบ่อยครั้งที่การกล่าวในอัลกุรอานอันทรงเกียรติเริ่มต้นด้วยคำว่า "โอ้มนุษยชาติทั้งหลาย" เพื่อชี้ถึงความครอบคลุมของสาสน์นี้ และความเท่าเทียมกันระหว่างมนุษย์ในด้านสิทธิและหน้าที่ สิทธิทางจิตวิญญาณ ไม่ต้องกล่าวถึงสิทธิทางพลเมือง การเมือง ปัจเจกบุคคล สังคม และเศรษฐกิจ ล้วนถูกกำหนดไว้สำหรับทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน ไม่มีประชาชาติใดเลย เว้นแต่ได้มีเราะซูลถูกส่งมายังพวกเขา «และไม่มีประชาชาติใดเลย เว้นแต่ได้มีผู้ตักเตือนคนหนึ่งผ่านมาในหมู่พวกเขา» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:24) และรูปแบบของอิบาดะฮ์ตลอดจนวิธีการปฏิบัติก็เป็นสิ่งที่ทุกคนมีร่วมกัน ซึ่งพวกเขาปฏิบัติบนพื้นฐานของความเสมอภาค ในการละหมาดพวกเขาเปรียบเสมือนอาคารที่ก่อเรียงกันอย่างแน่นหนา ในการทำหัจญ์พวกเขาเป็นดั่งหัวใจดวงเดียวกันที่หลั่งไหลมาจากทุกเส้นทางอันไกลโพ้น ในการญิฮาดพวกเขาเป็นแถวเดียวกันที่ไม่มีผู้ใดล้าหลังไป นอกจากคนขาพิการ คนป่วย คนตาบอด หรือผู้มีเหตุอันควร และในทุกความหมายเหล่านี้ พวกเขาเปรียบเสมือนซี่หวีที่เท่ากัน ไม่มีนายและไม่มีบ่าว «แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธานั้นเป็นพี่น้องกัน» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:10) และจงกล่าวเช่นเดียวกันนี้ในทุกสิทธิ หน้าที่ ฟัรฎู และอิบาดะฮ์ทั้งปวงที่อิสลามได้นำมา

การยืนยันความหมายของความเมตตา ความรัก การเสียสละ และการทำความดี (อิห์ซาน)

وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٩﴾

وَأَحْسِنُوٓا۟ ۛ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٩٥﴾

إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ﴿٣٠﴾

إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُ بِٱلْعَدْلِ وَٱلْإِحْسَـٰنِ

อิสลามได้สนับสนุนความหมายเชิงทฤษฎีและแนวปฏิบัติเหล่านี้ ด้วยการปลูกฝังความรู้สึกด้านมนุษยธรรมที่ดีที่สุดไว้ในจิตใจ ได้แก่ การรักความดีให้แก่มนุษย์ทั้งปวง และการส่งเสริมให้เสียสละแม้ในยามที่ตนเองมีความต้องการ «และพวกเขาให้ความสำคัญแก่ผู้อื่นยิ่งกว่าตัวของพวกเขาเอง แม้ว่าพวกเขาจะมีความขัดสนก็ตาม และผู้ใดที่ถูกปกป้องให้พ้นจากความตระหนี่แห่งตัวของเขา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:9) และการทำดีในทุกสิ่งแม้กระทั่งในการประหาร «และจงทำความดี แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักผู้กระทำความดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:195) «แท้จริงเราจะไม่ทำให้ผลตอบแทนของผู้ที่ทำงานอย่างดีสูญเปล่า» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิ 18:30) «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงใช้ให้มีความยุติธรรมและการทำความดี» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล์ 16:90)

نعم في كل ذات كبد رطبة أجر

และการยืนยันความรู้สึกแห่งความเมตตาแม้กระทั่งต่อสัตว์ ประตูสวรรค์ถูกเปิดให้แก่ชายผู้หนึ่งที่ให้น้ำแก่สุนัข และนรกกลืนกินหญิงผู้หนึ่งเพราะนางกักขังแมวไว้โดยไม่ให้อาหาร ดังที่ปรากฏในหะดีษของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และเรื่องอื่นๆ ทำนองนี้อีกมากมาย จนกระทั่งบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านรู้สึกแปลกใจและกล่าวว่า: "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ในสัตว์ทั้งหลายนั้นเรามีผลบุญด้วยหรือ?" ท่านตอบว่า: «ใช่ ในทุกสิ่งที่มีตับอันชุ่มชื้น (คือทุกสิ่งมีชีวิต) ย่อมมีผลบุญ» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ และไม่ต้องสงสัยเลยว่าความรู้สึกเหล่านี้แหละที่หลั่งไหลความหมายแห่งมนุษยธรรมอันประเสริฐที่สุดให้แก่ผู้ที่มีมัน และนำเขาไปสู่การเห็นคุณค่าของภราดรภาพสากล

การแพร่หลายของมนุษยธรรมนี้ในทางปฏิบัติในสังคมอิสลาม:

ประวัติศาสตร์ได้บอกเล่าแก่เราว่า สังคมอิสลามได้รับความผาสุกจากการที่ความหมายเหล่านี้ได้เกิดขึ้นจริงในทุกยุคสมัยที่การเผยแผ่อิสลามเจริญรุ่งเรือง และบรรดาผู้ศรัทธานำไปปฏิบัติอย่างถูกต้อง ในยุคของการเป็นนบี สัลมาน อัล-ฟาริซีย์ (ร.ฎ.) ชาวเปอร์เซียอยู่เคียงข้างศุฮัยบ์ อัร-รูมีย์ (ร.ฎ.) ชาวโรมัน และบิลาล อัล-หะบะชีย์ (ร.ฎ.) ชาวอบิสสิเนีย และร่วมแถวเดียวกันกับพวกเขาคืออบูบักร (ร.ฎ.) ชาวกุร็อยช์ ภราดรภาพแห่งอิสลามได้โอบรวมพวกเขาไว้ทั้งหมด «และจงรำลึกถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเจ้า ขณะที่พวกเจ้าเคยเป็นศัตรูกัน แล้วพระองค์ได้ทรงประสานระหว่างหัวใจของพวกเจ้า แล้วพวกเจ้าก็กลายเป็นพี่น้องกันด้วยความโปรดปรานของพระองค์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:103) สังคมอิสลามไม่เคยรู้จักความคลั่งเชื้อชาติเลย นอกจากในวันที่ความรู้สึกของชาวมุสลิมต่ออำนาจแห่งการชี้นำของอิสลามที่ถูกต้องอ่อนแอลง และบรรดาชัยฏอนแห่งการเลียนแบบได้กวาดต้อนพวกเขาไป พวกเขาจึงเบี่ยงเบนออกจากแนวทางอันเที่ยงตรงนี้

وَٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَآءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِۦٓ إِخْوَٰنًا

โลกในปัจจุบัน:

บรรดาผู้นำของโลกในช่วงที่พวกเขาประสบความทุกข์ยากในสงครามครั้งที่ผ่านมา ได้ประกาศป่าวร้องถึงมนุษยธรรมสากลนี้ และโห่ร้องต้อนรับโลกอันเป็นหนึ่งเดียวที่ผาสุก ซึ่งมีความสงบสุข ความยุติธรรม เสรีภาพ และความปรองดองครอบคลุมอยู่ แล้วพวกเขาได้บรรลุถึงสิ่งใดจากสิ่งเหล่านั้นบ้างหรือไม่? .. หรือพวกเขาได้พยายามที่จะไปให้ถึงมันตามที่พวกเขาได้มีมติไว้ในการประชุมต่าง ๆ และการชุมนุมที่พวกเขาจัดขึ้นบ้างหรือไม่? องค์การสหประชาชาติสามารถทำให้สิทธิของพลเมืองในชาติเดียวกันในแอฟริกาใต้เท่าเทียมกันได้หรือไม่ หรือสามารถทำให้ชาวอเมริกันละทิ้งการแบ่งชั้นวรรณะตามสีผิวได้หรือไม่? ไม่มีสิ่งใดในเรื่องนี้เกิดขึ้นเลย และจะไม่เกิดขึ้น นอกจากเมื่อจิตใจได้รับการชำระให้สะอาดด้วยน้ำอันจืดสนิทบริสุทธิ์แห่งวะห์ยู และได้รับการหล่อเลี้ยงจากตาน้ำแห่งอีมาน และมีความบริสุทธิ์ใจต่ออิสลาม ศาสนาแห่งภราดรภาพ ความเป็นหนึ่งเดียว มนุษยธรรม และสันติภาพ «แท้จริงในสิ่งนี้ย่อมเป็นสาส์นแก่กลุ่มชนที่เคารพภักดี และเรามิได้ส่งเจ้ามานอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:106–107)

إِنَّ فِى هَـٰذَا لَبَلَـٰغًا لِّقَوْمٍ عَـٰبِدِينَ ﴿١٠٦﴾ وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾

อิสลามคือศาสนาแห่งสันติภาพ

อิสลามคือบทบัญญัติแห่งสันติภาพและศาสนาแห่งความเมตตา ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ ในเรื่องนี้ ไม่มีผู้ใดคัดค้านเรื่องนี้ นอกจากผู้ที่ไม่รู้ถึงข้อบัญญัติของอิสลาม หรือผู้ที่มีความอาฆาตต่อระบบของอิสลาม หรือผู้ที่หยิ่งผยองซึ่งไม่ยอมรับหลักฐานและไม่ยอมจำนนต่อข้อพิสูจน์ ชื่อของอิสลามเองนั้นก็แตกออกมาจากแก่นแท้ของรากคำว่า "สลาม" (สันติภาพ) และบรรดาผู้ศรัทธาในศาสนานี้ไม่พบชื่อใดสำหรับตัวเองที่ดีไปกว่าการเป็น "มุสลิม" «(นี่คือ) ศาสนาของบิดาของพวกเจ้า คืออิบรอฮีม พระองค์ทรงเรียกพวกเจ้าว่ามุสลิมมาก่อนแล้ว และใน (อัลกุรอาน) นี้ด้วย เพื่อเราะซูลจะได้เป็นพยานแก่พวกเจ้า และพวกเจ้าจะได้เป็นพยานแก่มนุษยชาติ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:78)

مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ

แก่นแท้และหัวใจของศาสนานี้คือการสวามิภักดิ์ (อิสลาม) ต่อพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก «หามิได้ ผู้ใดมอบใบหน้าของเขาแด่อัลลอฮ์ โดยที่เขาเป็นผู้กระทำความดี เขาจะได้รับรางวัลของเขา ณ พระผู้อภิบาลของเขา และไม่มีความกลัวใด ๆ แก่พวกเขา และพวกเขาจะไม่เศร้าโศก» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:112), «จงรำลึกขณะที่พระผู้อภิบาลของเขาตรัสแก่เขาว่า จงสวามิภักดิ์เถิด เขากล่าวว่า ข้าพระองค์ได้สวามิภักดิ์ต่อพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลกแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:131), «และเราได้รับบัญชาให้สวามิภักดิ์ต่อพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:71)

بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُۥٓ أَجْرُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿١١٢﴾

إِذْ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥٓ أَسْلِمْ ۖ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٣١﴾

وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٧١﴾

การทักทายของชาวอิสลามระหว่างกันคือ "อัสสลามุอะลัยกุม วะเราะห์มะตุลลอฮิ วะบะรอกาตุฮ์" (ขอความสันติ ความเมตตาของอัลลอฮ์ และความจำเริญของพระองค์จงมีแด่ท่าน) และการปิดท้ายการละหมาดของพวกเขาคือ การให้สลามไปทางขวา และให้สลามไปทางซ้าย และให้สลามไปทางด้านหน้าหากพวกเขาละหมาดตามหลังอิมาม ประหนึ่งว่าพวกเขาเริ่มต้นทักทายผู้คนในโลกนี้จากทุก

…ทุกทิศทางรอบตัวด้วยการกล่าวสลาม หลังจากที่พวกเขาได้ละจากมันไปด้วยจิตใจชั่วขณะหนึ่ง ซึ่งในช่วงเวลานั้นพวกเขาได้หันไปวิงวอนรำพึงต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงเป็นพระราชาผู้ทรงรอบรู้ยิ่ง

إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ فِى لَيْلَةِ ٱلْقَدْرِ ﴿١﴾ وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا لَيْلَةُ ٱلْقَدْرِ ﴿٢﴾ لَيْلَةُ ٱلْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿٣﴾ تَنَزَّلُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ ﴿٤﴾ سَلَـٰمٌ هِىَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ ٱلْفَجْرِ ﴿٥﴾

อัลกุรอานอันทรงเกียรติถูกประทานลงมาในค่ำคืนหนึ่งซึ่งเปี่ยมไปด้วยความสันติทั้งคืน โดยมีมะลาอิกะฮ์แห่งความสันติห้อมล้อมอยู่ «แท้จริงเราได้ประทานอัลกุรอานลงมาในคืนอัล-ก็อดร์ และอะไรเล่าที่ทำให้เจ้ารู้ว่าคืนอัล-ก็อดร์นั้นคืออะไร คืนอัล-ก็อดร์นั้นดีกว่าหนึ่งพันเดือน บรรดามะลาอิกะฮ์และอัร-รูห์ (ญิบรีล) จะลงมาในคืนนั้นด้วยอนุมัติของพระเจ้าของพวกเขาเพื่อทุกกิจการ คืนนั้นมีแต่ความสันติจนกระทั่งรุ่งอรุณ» (ซูเราะฮ์อัล-ก็อดร์ 97:1-5)

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُۥ سَلَـٰمٌ ۚ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا ﴿٤٤﴾

สิ่งที่ประเสริฐที่สุดที่อัลลอฮ์ทรงใช้ต้อนรับบ่าวของพระองค์ คือการทักทายด้วยสลาม «การทักทายของพวกเขาในวันที่พวกเขาได้พบพระองค์คือ "สลาม" และพระองค์ได้ทรงเตรียมรางวัลอันทรงเกียรติไว้สำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:44)

وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ ﴿٢٣﴾ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ ۚ فَنِعْمَ عُقْبَى ٱلدَّارِ ﴿٢٤﴾

لَهُمْ دَارُ ٱلسَّلَـٰمِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِيُّهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢٧﴾

وَٱللَّهُ يَدْعُوٓا۟ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَـٰمِ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٢٥﴾

และสิ่งที่ดีที่สุดที่บรรดามะลาอิกะฮ์ใช้ต้อนรับบ่าวผู้ทรงคุณธรรมของอัลลอฮ์ในสวรรค์แห่งความสันติ ก็คือสลาม «และบรรดามะลาอิกะฮ์จะเข้ามาหาพวกเขาจากทุกประตู (พร้อมกล่าวว่า) ขอความสันติจงมีแด่พวกท่าน เนื่องด้วยที่พวกท่านได้อดทน ช่างดีเยี่ยมจริง ๆ สำหรับบั้นปลายแห่งที่พำนักนี้» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด์ 13:23-24) และสวรรค์เองก็มีชื่อว่า "ดารุสสลาม" (นิวาสสถานแห่งความสันติ) «สำหรับพวกเขาคือนิวาสสถานแห่งความสันติ ณ พระเจ้าของพวกเขา และพระองค์ทรงเป็นผู้คุ้มครองพวกเขา เนื่องด้วยสิ่งที่พวกเขาได้ปฏิบัติไว้» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:127) และ «อัลลอฮ์ทรงเรียกร้องสู่นิวาสสถานแห่งความสันติ และทรงชี้นำผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์สู่ทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:25)

هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْمَلِكُ ٱلْقُدُّوسُ ٱلسَّلَـٰمُ

และอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ทรงมีพระนามว่า "อัส-สลาม" «พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงเป็นพระราชา ผู้ทรงบริสุทธิ์ยิ่ง ผู้ทรงศานติ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:23)

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٦١﴾ وَإِن يُرِيدُوٓا۟ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ ٱلَّذِىٓ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِۦ وَبِٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٦٢﴾

وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ

มุสลิมจะไม่รีรอที่จะตอบรับการเรียกร้องสู่สันติภาพ และจะไม่ปฏิเสธมันโดยเด็ดขาด «และหากพวกเขาโน้มเอียงสู่การประนีประนอม เจ้าก็จงโน้มเอียงสู่มันด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ และหากพวกเขาประสงค์จะหลอกลวงเจ้า แท้จริงอัลลอฮ์ทรงพอเพียงแก่เจ้าแล้ว พระองค์คือผู้ทรงสนับสนุนเจ้าด้วยการช่วยเหลือของพระองค์และด้วยบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61-62) และ «และพวกเจ้าอย่ากล่าวแก่ผู้ที่ให้สลามแก่พวกเจ้าว่า "ท่านไม่ใช่ผู้ศรัทธา" โดยพวกเจ้าแสวงหาทรัพย์สมบัติแห่งชีวิตในโลกนี้ เพราะ ณ อัลลอฮ์นั้นมีทรัพย์สงครามมากมาย» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:94)

فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ

ในโลกนี้ไม่มีบทบัญญัติทางศาสนาใดหรือระบบสังคมใดที่กำหนดให้สันติภาพเป็นการฝึกฝนภาคปฏิบัติ และถือว่ามันเป็นสัญลักษณ์หนึ่งในบรรดาสัญลักษณ์ของตน และเป็นหลักการหนึ่งในบรรดาหลักการของตน ดังที่อิสลามได้กำหนดการฝึกฝนจิตใจให้อยู่ในความสันติ ด้วยการครองอิห์รอมในการทำหัจญ์ เมื่อใดที่มุสลิมได้เปล่งเสียงตัลบิยะฮ์เข้าสู่อิห์รอมแล้ว นับแต่วินาทีนั้นเป็นต้นไป เขาจะถูกห้ามมิให้ตัดเล็บ โกนผม ตัดต้นไม้ใบหญ้า หักกิ่งไม้ ฆ่าสัตว์ ยิงสัตว์ล่า หรือทำร้ายผู้ใดด้วยมือหรือด้วยวาจา แม้กระทั่งว่าเขาได้พบผู้ที่ฆ่าบิดาของเขาต่อหน้าต่อตา เขาก็ไม่อาจแตะต้องผู้นั้นได้แม้แต่น้อย «ดังนั้นจึงไม่มีการพูดจาลามก ไม่มีการละเมิด และไม่มีการทะเลาะวิวาทใด ๆ ในระหว่างการทำหัจญ์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:197) ด้วยการครองอิห์รอมนี้ เขาจึงกลายเป็นผู้ที่อยู่ในความสันติต่อตนเอง และเป็นความสันติต่อผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์ หรือพืช

بِسْـمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلْمَرْحَمَةِ ﴿١٧﴾ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ ﴿١٨﴾

อิสลามเป็นศาสนาแห่งความเมตตา ความเมตตาจึงเป็นคู่เคียงของสลามในการทักทายของบรรดามุสลิม และนบีแห่งอิสลามนั้น อัลลอฮ์ทรงส่งท่านมาเพียงเพื่อเป็นความเมตตาแก่สากลโลก สัญลักษณ์ของมุสลิมที่เขากล่าวซ้ำก่อนทุกคำพูดหรือทุกการกระทำคือ «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ» และสิ่งที่บรรดาผู้ศรัทธาสั่งเสียกันคือความอดทนและความเมตตา «แล้วเขาก็เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ศรัทธา และสั่งเสียกันให้มีความอดทน และสั่งเสียกันให้มีความเมตตา ชนเหล่านี้คือชาวฝ่ายขวา» (ซูเราะฮ์อัล-บะลัด 90:17-18)

อายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ หะดีษของท่านเราะซูลมุฮัมมัด ﷺ รวมทั้งการกระทำและความประพฤติของท่าน ล้วนบ่งชี้ถึงฐานะอันสูงส่งของความเมตตาในบรรดาคุณธรรมที่ศาสนานี้สั่งใช้

بينما رجل يمشي بطريق اشتد عليه العطش فوجد بئرا فنزل فيها فشرب ثم خرج وإذا كلب يلهث يأكل الثرى من العطش فقال الرجل : لقد بلغ هذا الكلب من العطش مثل الذي كان بلغ مني فنزل البئر فملا خفه ماء ثم أمسكه بفيه حتى رقي فسقى الكلب فشكر الله تعالى له فغفر له

في كل كبد رطبة أجر

แท้จริงแล้ว ประตูสวรรค์ได้ถูกเปิดออก และการอภัยโทษตลอดจนความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ครอบคลุมชายผู้หนึ่งที่ให้น้ำแก่สุนัขซึ่งกำลังหอบลิ้นห้อยและกินดินชื้นเพราะความกระหาย อัล-บุคอรีย์ มุสลิม และคนอื่น ๆ ได้รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ขณะที่ชายคนหนึ่งกำลังเดินอยู่บนทาง เขาเกิดความกระหายอย่างหนัก แล้วเขาพบบ่อน้ำแห่งหนึ่ง จึงลงไปในบ่อและดื่มน้ำ ครั้นขึ้นมา ปรากฏว่ามีสุนัขตัวหนึ่งกำลังหอบลิ้นห้อยและกินดินชื้นเพราะความกระหาย ชายผู้นั้นจึงกล่าวว่า "สุนัขตัวนี้คงกระหายน้ำเหมือนที่ฉันกระหายเมื่อครู่นี้" เขาจึงลงไปในบ่ออีกครั้ง ตักน้ำใส่รองเท้าหนังของเขาจนเต็ม แล้วคาบมันไว้ด้วยปากจนปีนขึ้นมาได้ แล้วให้สุนัขดื่ม อัลลอฮ์ ตะอาลา จึงทรงขอบคุณในการกระทำของเขาและทรงอภัยโทษให้แก่เขา» บรรดาศอฮาบะฮ์ถามว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ การทำดีต่อสัตว์ก็มีผลบุญสำหรับพวกเราด้วยหรือ?" ท่านตอบว่า «ในทุกสิ่งที่มีชีวิต (มีตับที่ชุ่มชื้น) ย่อมมีผลบุญ»

دخلت امرأة النار في هرة ربطتها فلا هي أطعمتها ولا هي تركتها تأكل من خشاش الأرض

และประตูนรกก็ได้ถูกเปิดออกสำหรับหญิงผู้หนึ่งที่กักขังแมวและทารุณมัน อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานว่า อิบนุอุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «หญิงคนหนึ่งได้เข้านรกเพราะแมวตัวหนึ่งที่นางผูกมันไว้ นางไม่ให้อาหารแก่มัน และไม่ปล่อยให้มันออกไปหากินแมลงตามพื้นดิน»

ก่อนที่สมาคมพิทักษ์สัตว์จะถือกำเนิดขึ้นในยุโรปหรือที่อื่นใด ความเมตตาต่อสัตว์ได้เป็นสัญลักษณ์ของศาสนาอิสลามและเป็นคำสั่งเสียของท่านนบี ﷺ ต่อมุสลิมทุกคนมาแล้ว

لاتتخذوا ظهور دوابكم منابر إنما سخرها الله لكم لتبلغوا إلى بلد لم تكونوا بالغيه إلا بشق الأنفس وجعل لكم الأرض فعليها فاقضوا حاجتكم

จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าทำให้หลังสัตว์พาหนะของพวกท่านเป็นธรรมาสน์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงทำให้มันอยู่ใต้บังคับของพวกท่าน เพื่อให้พวกท่านเดินทางไปถึงเมืองที่พวกท่านจะไปไม่ถึง นอกจากด้วยความยากลำบากแสนสาหัส และพระองค์ทรงทำให้แผ่นดินมีไว้สำหรับพวกท่าน ดังนั้นจงทำธุระของพวกท่านบนแผ่นดินเถิด» รายงานโดยอบูดาวูด

من فجع هذه بولدها ، ردوا ولدها إليها

من أحرق هذه؟

إنه لا ينبغي أن يعذب بالنار إلا رب النار

และจากอับดุรเราะห์มาน บิน อับดุลลอฮ์ จากบิดาของเขา (ร.ฎ.) กล่าวว่า "พวกเราอยู่กับท่านเราะซูล ﷺ ในการเดินทางครั้งหนึ่ง แล้วพวกเราเห็นนกหุมเราะฮ์ (นกตัวเล็กชนิดหนึ่ง) ตัวหนึ่งพร้อมกับลูกของมันสองตัว พวกเราจึงจับลูกนกทั้งสองไป แม่นกจึงมาบินกระพือปีกวนเวียนอยู่ เมื่อท่านเราะซูล ﷺ มาถึง ท่านกล่าวว่า «ใครทำให้นกตัวนี้ต้องเศร้าโศกเพราะลูกของมัน จงคืนลูกของมันให้แก่มันเสีย» และท่านได้เห็นรังมดที่พวกเราเผามันไป ท่านจึงกล่าวว่า «ใครเผาสิ่งนี้?» พวกเราตอบว่า "พวกเราเอง" ท่านกล่าวว่า «แท้จริงไม่สมควรที่ผู้ใดจะลงโทษด้วยไฟ นอกจากพระผู้เป็นเจ้าแห่งไฟเท่านั้น»" บันทึกโดยอบูดาวูดเช่นกัน

อิบนุอับดิลหะกัมได้รายงานไว้ในชีวประวัติของอุมัร บิน อับดุลอะซีซ (ร.ฎ.) ว่า ท่านได้ห้ามการควบม้าให้วิ่งเร็วนอกจากเมื่อมีความจำเป็น และท่านได้เขียนจดหมายถึงผู้ดูแลเส้นทางไปรษณีย์ว่า อย่าให้ผู้ใดใช้บังเหียนที่หนัก และอย่าทิ่มแทงสัตว์ด้วยแส้ที่มีเหล็กแหลมอยู่ที่ปลาย และท่านได้เขียนถึงหัยยานที่อียิปต์ว่า "มีข่าวมาถึงฉันว่า ที่อียิปต์มีอูฐบรรทุกสินค้าที่ถูกบรรทุกของถึงตัวละหนึ่งพันริฏล์ ดังนั้นเมื่อจดหมายฉบับนี้ของฉันไปถึงท่านแล้ว ฉันต้องไม่ได้ยินอีกว่ามีการบรรทุกของบนอูฐตัวหนึ่งเกินกว่าหกร้อยริฏล์"

และที่ฟุสฏอฏ (มิศร์เก่า) ได้ชื่อเช่นนี้ ก็เพราะว่าเต็นท์ (ฟุสฏอฏ) ของอัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) ในคราวพิชิตอียิปต์นั้น มีนกพิราบตัวหนึ่งมาทำรังอยู่บนยอดเต็นท์ อัมร์ไม่ต้องการรบกวนนกตัวนั้นด้วยการรื้อเต็นท์ จึงปล่อยเต็นท์ไว้เช่นนั้น แล้วสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ก็ทยอยเกิดขึ้นรอบ ๆ เต็นท์นั้น จนกลายเป็นเมืองฟุสฏอฏ

ทั้งหมดนี้ไม่ใช่อื่นใด นอกจากเป็นผลอย่างหนึ่งของความเมตตาที่อิสลามได้แผ่ขยายลงในจิตใจของบรรดาผู้ศรัทธา ดังนั้นอิสลามจึงเป็นศาสนาแห่งความเมตตาอย่างไม่ต้องสงสัย และเป็นศาสนาแห่งสันติภาพอย่างไม่ต้องสงสัยเช่นกัน

และเมื่ออิสลามเป็นศาสนาแห่งสันติภาพและศาสนาแห่งความเมตตา แล้วอิสลามมีจุดยืนอย่างไรต่อแนวคิดเรื่องสงคราม การสู้รบ และญิฮาด? อิสลามแผ่ขยายด้วยดาบจริงหรือ ดังที่ปฏิปักษ์จำนวนมากซึ่งไม่รู้จักอิสลาม หรือจงใจทำเป็นไม่รู้ ได้กล่าวหาไว้? และอิสลามเป็นศาสนาเดียวหรือที่อนุญาตให้มีการสู้รบ? เหล่านี้คือหัวข้อหลักที่เราจะกล่าวถึงโดยสังเขปในถ้อยความต่อไปนี้

อิสลามกับสงคราม

ก. สงครามเป็นความจำเป็นทางสังคม

หลักการพื้นฐานที่อิสลามวางไว้สำหรับการดำเนินชีวิตนั้น ไม่ต้องสงสัยเลยว่าคือความสงบมั่น สันติภาพ และความมั่นคง แต่ถึงกระนั้น อิสลามก็เป็นศาสนาที่เผชิญหน้ากับความเป็นจริงและไม่หลีกหนีจากมัน ตราบใดที่ในโลกนี้ยังมีจิตใจที่มีอารมณ์ใฝ่ต่ำ แรงผลักดัน และความโลภ และตราบใดที่ยังมีกฎธรรมชาติซึ่งใช้กับทั้งปัจเจกบุคคลและหมู่คณะโดยเท่าเทียมกัน นั่นคือกฎแห่งการแย่งชิงเพื่อความอยู่รอด ดังนั้นการปะทะกันและสงครามจึงเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อสงครามเกิดขึ้นเพื่อยับยั้งผู้รุกราน หยุดยั้งผู้อธรรม ช่วยเหลือสัจธรรม และให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกกดขี่ สงครามก็จะเป็นคุณธรรมประการหนึ่งที่ก่อให้เกิดความดี ความจำเริญ และความรุ่งเรืองแก่มนุษย์ แต่เมื่อสงครามเกิดขึ้นด้วยความลำเอียง การบ่อนทำลายในแผ่นดิน และการรุกรานผู้อ่อนแอ มันก็จะเป็นความชั่วร้ายทางสังคมที่ก่อให้เกิดความเลวทราม ความชั่ว และความเสื่อมเสียในหมู่มนุษย์ ด้วยเหตุนี้อิสลามจึงมายืนยันและพรรณนาความเป็นจริงนี้ ดังที่อัลกุรอานกล่าวว่า

وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ ٱلْأَرْضُ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٢٥١﴾

«และหากอัลลอฮ์มิได้ทรงให้มนุษย์บางส่วนปัดป้องอีกบางส่วนแล้ว แผ่นดินก็ย่อมเสียหายไปแล้ว แต่อัลลอฮ์นั้นทรงเป็นผู้มีความโปรดปรานแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:251)

และดังที่กล่าวไว้ในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า

وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَٰتٌ وَمَسَـٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

«และหากอัลลอฮ์มิได้ทรงให้มนุษย์บางส่วนปัดป้องอีกบางส่วนแล้ว แน่นอนบรรดาสำนักนักพรต โบสถ์ ศาสนสถานของชาวยิว และมัสยิดทั้งหลายซึ่งพระนามของอัลลอฮ์ถูกกล่าวรำลึกในนั้นอย่างมากมาย ก็คงถูกทำลายไปแล้ว และแน่นอน อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือ (ศาสนาของ) พระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงเข้มแข็ง ทรงอำนาจยิ่ง (คือ) บรรดาผู้ที่หากเราได้ให้พวกเขามีอำนาจมั่นคงในแผ่นดิน พวกเขาก็จะดำรงการละหมาด จ่ายซะกาต ใช้ให้กระทำความดี และห้ามปรามความชั่ว และบั้นปลายของกิจการทั้งหลายนั้นเป็นสิทธิของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:40-41)

ด้วยเหตุนี้ ทัศนะแรกของอิสลามต่อสงครามก็คือ สงครามเป็นความจำเป็นทางสังคม หรือเป็นความชั่วที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพียงเพราะหวังในความดีที่จะตามมาภายหลังเท่านั้น ดังคำกล่าวของกวีอาหรับที่ว่า

ความชั่วนั้น หากเจ้าตอบรับมันด้วยความดี เจ้าจะอึดอัดจนหมดหนทาง แต่หากเจ้าตอบรับมันด้วยความชั่ว มันจะถูกตัดขาดสิ้นไป ผู้คนนั้น หากพวกเขาอธรรมต่อหลักฐานและกระทำการอย่างอยุติธรรม สงครามย่อมเป็นประโยชน์ต่อโลกมากกว่าสันติภาพ

ข. วัตถุประสงค์ของสงครามในอิสลาม

ในขณะที่อิสลามยืนยันความเป็นจริงข้อนี้ อิสลามก็ทำให้สงครามเป็นสิ่งต้องห้าม และยกระดับมันให้สูงส่ง โดยจะไม่เรียกร้องไปสู่สงครามหรือส่งเสริมให้ทำสงคราม เว้นแต่เพื่อวัตถุประสงค์พื้นฐานอันสูงส่งและเที่ยงธรรมต่อไปนี้เท่านั้น

وَقَـٰتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١٩٠﴾

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَـٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ

1. การตอบโต้การรุกราน และการปกป้องชีวิต ครอบครัว ทรัพย์สิน มาตุภูมิ และศาสนา ในเรื่องนี้อัลกุรอานกล่าวว่า «และจงต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์กับบรรดาผู้ที่ต่อสู้พวกเจ้า และอย่าละเมิดขอบเขต แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงรักผู้ละเมิดขอบเขต» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:190) และอายะฮ์แรกในบรรดาอายะฮ์ว่าด้วยการสู้รบที่ถูกประทานลงมา ซึ่งมีการอนุญาตให้สู้รบนั้น คือพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «ได้รับอนุมัติแก่บรรดาผู้ที่ถูกโจมตี (ให้ทำการสู้รบได้) เพราะพวกเขาถูกอธรรม และแท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงสามารถยิ่งที่จะช่วยเหลือพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:39) และในอายะฮ์ที่สามว่า «และทำไมพวกเจ้าจึงไม่สู้รบในทางของอัลลอฮ์ และ (เพื่อ) บรรดาผู้ถูกกดขี่…

جاء رجل إلى النبي ﷺ فقال: يا رسول الله أرأيت إن عدي على مالي؟ قال: "فانشد بالله" ، قال: فإن أبوا علي؟ قال: "فانشد بالله" ، قال: فإن أبوا علي؟ قال: "فانشد بالله" ، قال فإن أبوا علي؟ قال : "فقاتل ، فإن قُتِلت ففي الجنة ، وإن قَتَلتَ ففي النار"

…» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:75) และมุสลิมกับอันนะสาอีย์ได้รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: มีชายคนหนึ่งมาหาท่านนบี ﷺ แล้วกล่าวว่า: โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ท่านเห็นว่าอย่างไร หากมีคนมาละเมิดทรัพย์สินของฉัน? ท่านตอบว่า: «จงขอร้องเขาด้วยพระนามของอัลลอฮ์» เขาถามว่า: หากพวกเขาปฏิเสธเล่า? ท่านตอบว่า: «จงขอร้องเขาด้วยพระนามของอัลลอฮ์» เขาถามว่า: หากพวกเขาปฏิเสธเล่า? ท่านตอบว่า: «จงขอร้องเขาด้วยพระนามของอัลลอฮ์» เขาถามว่า: หากพวกเขาปฏิเสธเล่า? ท่านตอบว่า: «ก็จงต่อสู้ หากท่านถูกฆ่า ท่านก็อยู่ในสวรรค์ และหากท่านฆ่า(เขา) เขาก็อยู่ในนรก»

ن قتل دون ماله فهو شهيد ومن قتل دون دمه فهو شهيد ومن قتل دون دينه فهو شهيد ومن قتل دون أهله فهو شهيد

และอบูดาวูด อัตติรมิซีย์ อันนะสาอีย์ และอิบนุมาญะฮ์ ได้รายงานจากสะอัด บิน ยะซีด (ร.ฎ.) ว่า: ฉันได้ยินท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: «ผู้ใดถูกฆ่าในขณะปกป้องทรัพย์สินของตน เขาคือผู้ตายชะฮีด ผู้ใดถูกฆ่าในขณะปกป้องชีวิตของตน เขาคือผู้ตายชะฮีด ผู้ใดถูกฆ่าในขณะปกป้องศาสนาของตน เขาคือผู้ตายชะฮีด และผู้ใดถูกฆ่าในขณะปกป้องครอบครัวของตน เขาคือผู้ตายชะฮีด»

من أريد ماله بغير حق فقاتل فقتل فهو شهيد

และอัลบุคอรีย์กับอัตติรมิซีย์ได้รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน อัมรฺ บิน อัลอาศ (ร.ฎ.) ว่า: ฉันได้ยินท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: «ผู้ใดที่ทรัพย์สินของเขาถูกหมายปองเอาไปโดยไม่ชอบธรรม แล้วเขาต่อสู้และถูกฆ่า เขาคือผู้ตายชะฮีด»

يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهْرِ ٱلْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ ۖ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ ۖ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفْرٌۢ بِهِۦ وَٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِۦ مِنْهُ أَكْبَرُ عِندَ ٱللَّهِ ۚ وَٱلْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ ٱلْقَتْلِ

وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِ ۖ فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَلَا عُدْوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٩٣﴾

1. การประกันเสรีภาพในการนับถือศาสนาและความเชื่อแก่บรรดาผู้ศรัทธา ซึ่งพวกปฏิเสธศรัทธาพยายามจะล่อลวงให้พวกเขาหันเหออกจากศาสนาของตน ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า: «พวกเขาจะถามเจ้าเกี่ยวกับการสู้รบในเดือนต้องห้าม จงกล่าวเถิดว่า การสู้รบในเดือนนั้นเป็นเรื่องใหญ่ แต่การขัดขวางจากทางของอัลลอฮ์ การปฏิเสธศรัทธาต่อพระองค์ การขัดขวางจากมัสยิดอัลหะรอม และการขับไล่ชาวมัสยิดนั้นออกไป เป็นเรื่องใหญ่ยิ่งกว่า ณ อัลลอฮ์ และการก่อฟิตนะฮ์นั้นร้ายแรงยิ่งกว่าการฆ่า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:217) และพระองค์ตรัสในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า: «และจงต่อสู้พวกเขาจนกว่าจะไม่มีฟิตนะฮ์ และศาสนาเป็นของอัลลอฮ์ แล้วหากพวกเขายุติ ก็ไม่มีการเป็นศัตรูใดๆ นอกจากต่อบรรดาผู้อธรรมเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:193)

وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا

لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ

فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿٧٤﴾

قَـٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ ٱلْحَقِّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟

1. การปกป้องการเผยแผ่ศาสนา (ดะอ์วะฮ์) จนกระทั่งมันไปถึงมนุษย์ทั้งมวล และจุดยืนของพวกเขาต่อดะอ์วะฮ์นั้นได้ถูกกำหนดอย่างชัดเจน ทั้งนี้เพราะอิสลามเป็นสาส์นแห่งการปฏิรูปสังคมที่ครอบคลุม ประกอบด้วยหลักการอันประเสริฐที่สุดแห่งสัจธรรม ความดีงาม และความยุติธรรม และมุ่งสู่มนุษย์ทั้งมวล ดังที่อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสแก่นบีแห่งอิสลาม มุหัมมัด ﷺ ว่า: «และเรามิได้ส่งเจ้ามา นอกจากเพื่อมนุษยชาติทั้งมวล ในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:28) ดังนั้น จึงจำเป็นต้องขจัดอุปสรรคทุกอย่างที่ขัดขวางการเผยแผ่ดะอ์วะฮ์ออกไปจากเส้นทางของมัน และจำเป็นต้องรู้ถึงจุดยืนของทุกบุคคลและทุกประชาชาติหลังจากการเผยแผ่นี้ และภายใต้การกำหนดนี้เอง การปฏิบัติของอิสลามและชาวอิสลามต่อมนุษย์จึงเกิดขึ้น กล่าวคือ บรรดาผู้ศรัทธาเป็นพี่น้องของพวกเขา ผู้ที่มีพันธสัญญา (อัลมุอาฮะดูน) ก็ได้รับการรักษาพันธสัญญาของพวกเขา ชาวซิมมีย์ก็ได้รับการปฏิบัติตามข้อผูกพันในความคุ้มครองของพวกเขา ส่วนศัตรูผู้ทำสงคราม และผู้ที่เกรงว่าจะทรยศ ก็ให้โยนสัญญาคืนแก่พวกเขา หากพวกเขาเลิกราจากการเป็นปฏิปักษ์ในเรื่องนั้นก็แล้วไป มิฉะนั้นก็จะถูกต่อสู้เป็นการตอบแทนการรุกรานของพวกเขา เพื่อมิให้พวกเขาเป็นอุปสรรคขวางกั้นเส้นทางแห่งดะอ์วะฮ์สู่สัจธรรม หรือเป็นต้นเหตุแห่งการคุกคามและการทรยศต่อผู้คนของดะอ์วะฮ์นั้น มิใช่เป็นการบังคับพวกเขาให้ยอมรับดะอ์วะฮ์ และมิใช่ความพยายามที่จะได้มาซึ่งอีมานของพวกเขาด้วยกำลัง «ไม่มีการบังคับใดๆ ในศาสนา แน่นอน ทางที่ถูกต้องได้แจ่มชัดแล้วจากทางที่ผิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:256) และบรรดาอายะฮ์และหะดีษต่างก็ได้กล่าวถึงเรื่องนั้นอย่างละเอียด เช่นในพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: «และหากเจ้าเกรงว่าจะมีการทรยศจากกลุ่มชนใด ก็จงโยนสัญญาคืนแก่พวกเขาอย่างเท่าเทียมกัน» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:58) และ «ดังนั้น จงให้บรรดาผู้ที่ยอมสละชีวิตความเป็นอยู่แห่งโลกนี้เพื่อแลกกับอาคิเราะฮ์ ต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์ และผู้ใดต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์ แล้วเขาถูกฆ่าหรือได้รับชัยชนะ เราจะให้รางวัลอันยิ่งใหญ่แก่เขา» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:74) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: «จงต่อสู้บรรดาผู้ที่ไม่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และต่อวันปรภพ และไม่ถือเป็นที่ต้องห้ามซึ่งสิ่งที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ได้ทรงห้ามไว้ และไม่ยึดถือศาสนาแห่งสัจธรรม จากบรรดาผู้ที่ได้รับ…

ٱلْكِتَـٰبَ حَتَّىٰ يُعْطُوا۟ ٱلْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَـٰغِرُونَ ﴿٢٩﴾

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾

…แห่งคัมภีร์ จนกว่าพวกเขาจะจ่ายญิซยะฮ์ด้วยมือของพวกเขาเอง โดยที่พวกเขาอยู่ในสภาพที่นอบน้อม» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:29) และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า «บรรดาผู้ศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ ส่วนบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของฏอฆูต ดังนั้นพวกเจ้าจงต่อสู้กับบรรดาสหายของชัยฏอนเถิด แท้จริงอุบายของชัยฏอนนั้นอ่อนแอยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76)

أمرت أن أقاتل الناس حتى يشهدوا أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله ويقيموا الصلاة ويؤتوا الزكاة فإذا فعلوا ذلك عصموا مني دماءهم وأموالهم إلا بحق الإسلام وحسابهم على الله

อัล-บุคอรีและมุสลิมได้รายงานจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ฉันถูกบัญชาให้ต่อสู้กับผู้คน จนกว่าพวกเขาจะปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และมุหัมมัดเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ ดำรงการละหมาด และจ่ายซะกาต เมื่อพวกเขากระทำสิ่งนั้นแล้ว พวกเขาก็ได้ปกป้องเลือดเนื้อและทรัพย์สินของพวกเขาจากฉันแล้ว เว้นแต่ด้วยสิทธิของอิสลาม และการสอบสวนพวกเขานั้นเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์»

وَإِن نَّكَثُوٓا۟ أَيْمَـٰنَهُم مِّنۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا۟ فِى دِينِكُمْ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَئِمَّةَ ٱلْكُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَآ أَيْمَـٰنَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ ﴿١٢﴾ أَلَا تُقَـٰتِلُونَ قَوْمًا نَّكَثُوٓا۟ أَيْمَـٰنَهُمْ وَهَمُّوا۟ بِإِخْرَاجِ ٱلرَّسُولِ وَهُم بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ

وَإِن طَآئِفَتَانِ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱقْتَتَلُوا۟ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَهُمَا ۖ فَإِنۢ بَغَتْ إِحْدَىٰهُمَا عَلَى ٱلْأُخْرَىٰ فَقَـٰتِلُوا۟ ٱلَّتِى تَبْغِى حَتَّىٰ تَفِىٓءَ إِلَىٰٓ أَمْرِ ٱللَّهِ ۚ فَإِن فَآءَتْ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَهُمَا بِٱلْعَدْلِ وَأَقْسِطُوٓا۟ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٩﴾

4 - การลงโทษผู้ละเมิดสัญญาจากบรรดาคู่สนธิสัญญา หรือกลุ่มผู้ละเมิดที่รุกรานหมู่ผู้ศรัทธา ซึ่งก่อการกระด้างกระเดื่องต่อพระบัญชาของอัลลอฮ์ และปฏิเสธการตัดสินด้วยความยุติธรรมและการไกล่เกลี่ย ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «และหากพวกเขาทำลายคำสาบานของพวกเขาหลังจากที่ได้ทำสัญญากันไว้แล้ว และพวกเขาใส่ร้ายศาสนาของพวกเจ้า ก็จงต่อสู้กับบรรดาผู้นำแห่งการปฏิเสธศรัทธา แท้จริงคำสาบานของพวกเขานั้นไม่มีความหมายใดๆ เพื่อว่าพวกเขาจะได้หยุดยั้ง พวกเจ้าจะไม่ต่อสู้กับกลุ่มชนที่ทำลายคำสาบานของพวกเขา และมุ่งจะขับไล่ท่านเราะซูลออกไป ทั้งที่พวกเขาเป็นฝ่ายเริ่มต่อพวกเจ้าก่อนเป็นครั้งแรกกระนั้นหรือ?» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:13) และพระองค์ตรัสว่า «และหากสองกลุ่มจากบรรดาผู้ศรัทธาต่อสู้กัน ก็จงไกล่เกลี่ยระหว่างทั้งสองฝ่าย แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งละเมิดต่ออีกฝ่ายหนึ่ง ก็จงต่อสู้กับฝ่ายที่ละเมิดจนกว่าจะกลับไปสู่พระบัญชาของอัลลอฮ์ ถ้าหากฝ่ายนั้นได้กลับมาแล้ว ก็จงไกล่เกลี่ยระหว่างทั้งสองฝ่ายด้วยความยุติธรรม และจงให้ความเที่ยงธรรม แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ให้ความเที่ยงธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:9)

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَوا۟ وَّنَصَرُوٓا۟ أُو۟لَـٰٓئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ ۚ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَمْ يُهَاجِرُوا۟ مَا لَكُم مِّن وَلَـٰيَتِهِم مِّن شَىْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا۟ ۚ وَإِنِ ٱسْتَنصَرُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ فَعَلَيْكُمُ ٱلنَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌ ۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿٧٢﴾

5 - การช่วยเหลือผู้ถูกอธรรมจากบรรดาผู้ศรัทธา ไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ ณ ที่ใด และการช่วยเหลือพวกเขาให้พ้นจากผู้อธรรม ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่ศรัทธาและอพยพ และต่อสู้ดิ้นรนด้วยทรัพย์สินและชีวิตของพวกเขาในหนทางของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ที่ให้ที่พักพิงและให้ความช่วยเหลือ ชนเหล่านั้นบางส่วนของพวกเขาเป็นผู้คุ้มครองแก่อีกบางส่วน ส่วนบรรดาผู้ที่ศรัทธาแต่มิได้อพยพนั้น พวกเจ้าไม่มีหน้าที่คุ้มครองพวกเขาแต่อย่างใด จนกว่าพวกเขาจะอพยพ และหากพวกเขาขอความช่วยเหลือจากพวกเจ้าในเรื่องศาสนา ก็เป็นหน้าที่ของพวกเจ้าที่จะต้องช่วยเหลือ เว้นแต่ต่อกลุ่มชนที่ระหว่างพวกเจ้ากับพวกเขามีสนธิสัญญากันอยู่ และอัลลอฮ์ทรงเห็นสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:72)

ค. การห้ามทำสงครามเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากนี้

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ ۚ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿٩٤﴾

مَا كَانَ لِنَبِىٍّ أَن يَكُونَ لَهُۥٓ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ يُثْخِنَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ تُرِيدُونَ عَرَضَ ٱلدُّنْيَا وَٱللَّهُ يُرِيدُ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٦٧﴾

ดังนั้น ทุกสิ่งที่นอกเหนือจากวัตถุประสงค์ที่เป็นไปเพื่อมนุษยธรรมและการปฏิรูปอันแท้จริงเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นจุดมุ่งหมายทางวัตถุหรือผลประโยชน์ใดๆ อิสลามไม่อนุญาตให้ทำสงครามเพื่อสิ่งเหล่านั้นไม่ว่าในกรณีใดๆ ทั้งสิ้น และสิ่งนี้ปรากฏชัดเจนอย่างยิ่งในการที่อิสลามผูกคำว่า "การต่อสู้" หรือ "ญิฮาด" ไว้กับคำว่า "ในหนทางของอัลลอฮ์" อยู่เสมอ จนไม่มีคำใดคำหนึ่งจากสองคำนี้ปรากฏในงานศึกษาอิสลามชิ้นใดเลย เว้นแต่จะถูกผูกไว้กับหนทางนี้ อีกทั้งอัลกุรอานอันทรงเกียรติยังได้ประกาศอย่างชัดแจ้งถึงการห้ามการต่อสู้ทุกรูปแบบที่มิได้เป็นไปเพื่อวัตถุประสงค์อันชอบธรรมเหล่านี้ และบรรดาหะดีษของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ก็ได้ยืนยันการห้ามนี้ไว้ และประวัติศาสตร์ได้บันทึกเรื่องนี้ไว้แก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน ซึ่งพวกเขาไม่เคยมุ่งหวังสิ่งใดเลยจากการต่อสู้ของพวกเขา นอกจากพระพักตร์ของอัลลอฮ์ และการบรรลุวัตถุประสงค์ที่กล่าวมาข้างต้นทั้งหมดหรือบางส่วน ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย เมื่อพวกเจ้าออกเดินทางในหนทางของอัลลอฮ์ ก็จงตรวจสอบให้ชัดแจ้ง และจงอย่ากล่าวแก่ผู้ที่กล่าวสลามแก่พวกเจ้าว่า "ท่านมิใช่ผู้ศรัทธา" โดยที่พวกเจ้าแสวงหาผลประโยชน์แห่งชีวิตในโลกนี้ แต่ ณ ที่อัลลอฮ์นั้นมีทรัพย์สงครามอีกมากมาย เช่นนั้นแหละพวกเจ้าเคยเป็นมาก่อน แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงโปรดปรานแก่พวกเจ้า ดังนั้นจงตรวจสอบให้ชัดแจ้งเถิด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:94) และพระองค์ตรัสว่า «ไม่บังควรแก่นบีคนใดที่จะมีเชลยไว้ จนกว่าเขาจะได้ทำให้ (ศัตรู) พ่ายแพ้อย่างราบคาบในแผ่นดิน พวกเจ้าต้องการผลประโยชน์แห่งโลกนี้ แต่อัลลอฮ์ทรงต้องการอาคิเราะฮ์ และอัลลอฮ์ทรงเดชานุภาพ ทรงปรีชาญาณยิ่ง…

لَّوْلَا كِتَـٰبٌ مِّنَ ٱللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَآ أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿٦٨﴾

«...หากมิใช่เพราะมีบัญญัติจากอัลลอฮ์ได้กำหนดไว้ก่อนแล้ว แน่นอนการลงโทษอันใหญ่หลวงย่อมประสบแก่พวกเจ้าในสิ่งที่พวกเจ้าได้เอาไป» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:67-68)

سئل رسول الله ﷺ عن الرجل يقاتل شجاعة ويقاتل حمية ويقاتل رياء أي ذلك في سبيل الله؟ فقال: "من قاتل لتكون كلمة الله هي العليا فهو في سبيل الله"

นักบันทึกหะดีษทั้งห้าได้รายงานจากอบูมูซา (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถูกถามเกี่ยวกับชายผู้หนึ่งที่สู้รบเพราะความกล้าหาญ สู้รบเพราะความคลั่งไคล้พวกพ้อง และสู้รบเพื่อโอ้อวด ว่าผู้ใดในหมู่พวกเขาที่อยู่ในหนทางของอัลลอฮ์ ท่านตอบว่า «ผู้ใดสู้รบเพื่อให้พจนารถของอัลลอฮ์สูงส่งที่สุด เขาผู้นั้นแหละที่อยู่ในหนทางของอัลลอฮ์»

أن رجلا قال: يا رسول الله رجل يريد الجهاد في سبيل الله وهو يبتغى عرضا من الدنيا فقال: "لا أجر له" ، فأعاد عليه ثلاثا كل ذلك يقول: "لا أجر له"

อบูดาวูดได้รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า มีชายคนหนึ่งกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ชายคนหนึ่งต้องการญิฮาดในหนทางของอัลลอฮ์ โดยที่เขาแสวงหาผลประโยชน์บางอย่างจากโลกนี้ด้วย" ท่านตอบว่า «เขาไม่ได้รับผลบุญใด ๆ» ชายผู้นั้นถามซ้ำถึงสามครั้ง ทุกครั้งท่านก็ตอบว่า «เขาไม่ได้รับผลบุญใด ๆ»

أن رجلا من الأعراب جاء فآمن بالنبي ثم قال: أهاجر معك , فأوصى النبي ﷺ به بعض أصحابه فكانت غزاة غنم النبي فيها شيئا فقسم وقسم له فقال: ما هذا. فقال "قسمته لك" قال: ما على هذا اتبعتك ولكنى اتبعتك على أن أرمى إلى ههنا - وأشار بيده إلى حلقه بسهم - فأموت فأدخل الجنة فقال: "إن تصدق الله يصدقك" فلبثوا قليلا ثم نهضوا في قتال العدو فأتى به النبي محمولا قد أصابه سهم حيث أشار فقال النبي: "أهو هو؟" قالوا: نعم قال: "صدق الله فصدقه" ثم كفن في جبة النبي ثم قدمه فصلى عليه فكان مما ظهر من صلاته: "اللهم إن هذا عبدك خرج مهاجرا في سبيلك فقتل شهيدا وأنا شهيد على ذلك"

บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านนบี ﷺ แม้กระทั่งชาวอาหรับชนบทในหมู่พวกเขา ต่างได้รับอิทธิพลจากความสูงส่งของเป้าหมายในการสู้รบนี้ ดังที่อันนะสาอีย์ได้รายงานจากชัดดาด บินอัลฮาด (ร.ฎ.) ว่า มีชายชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งมาหาและศรัทธาต่อท่านนบี ﷺ แล้วกล่าวว่า "ข้าพเจ้าจะอพยพไปพร้อมกับท่าน" ท่านนบี ﷺ จึงฝากฝังเขาไว้กับศอฮาบะฮ์บางคนของท่าน ต่อมาเกิดการทำสงครามครั้งหนึ่ง ท่านนบี ﷺ ได้ทรัพย์เชลยมาจำนวนหนึ่ง ท่านจึงแบ่งให้และจัดส่วนแบ่งให้แก่เขาด้วย เขาถามว่า "นี่คืออะไร" ท่านตอบว่า «ฉันแบ่งมันให้แก่ท่าน» เขากล่าวว่า "ข้าพเจ้าไม่ได้ติดตามท่านเพื่อสิ่งนี้ แต่ข้าพเจ้าติดตามท่านเพื่อที่จะถูกยิงตรงนี้ — แล้วเขาชี้มือไปที่ลำคอของเขา — ด้วยลูกธนู แล้วข้าพเจ้าก็ตายและได้เข้าสวรรค์" ท่านกล่าวว่า «หากท่านสัจจริงต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์ก็จะทรงทำให้ท่านสมจริง» พวกเขาอยู่กันได้ไม่นานก็ลุกขึ้นไปสู้รบกับศัตรู แล้วเขาก็ถูกหามมายังท่านนบี ﷺ โดยถูกลูกธนูยิงตรงจุดที่เขาได้ชี้ไว้ ท่านนบี ﷺ ถามว่า «ใช่เขาหรือ» พวกเขาตอบว่า "ใช่" ท่านกล่าวว่า «เขาสัจจริงต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์จึงทรงทำให้เขาสมจริง» จากนั้นเขาก็ถูกห่อศพด้วยเสื้อคลุมของท่านนบี ﷺ แล้วท่านก็นำร่างของเขามาข้างหน้าและละหมาดให้แก่เขา ส่วนหนึ่งจากคำวิงวอนในละหมาดของท่านที่ได้ยินคือ «โอ้อัลลอฮ์ นี่คือบ่าวของพระองค์ เขาออกมาอพยพในหนทางของพระองค์ แล้วถูกสังหารเป็นชะฮีด และข้าพระองค์เป็นพยานในเรื่องนี้»

หน้าประวัติศาสตร์เต็มไปด้วยเรื่องราวแห่งความสมถะเช่นนี้ของพวกเขาต่อผลประโยชน์ของชีวิตในโลกนี้และทรัพย์เชลยจากการพิชิต และเป้าหมายของพวกเขาในการญิฮาดนั้นมิใช่สิ่งอื่นใดนอกจากการเชิดชูพจนารถของอัลลอฮ์ให้สูงส่ง และการปกป้องการเผยแผ่ศาสนาของพระองค์ในหมู่มนุษย์

ง. การเลือกสันติภาพทุกครั้งที่สามารถทำได้และการส่งเสริมสันติภาพ

وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٦١﴾

มุสลิมจะไม่ทำสงครามนอกจากด้วยความจำใจ หลังจากที่ได้ใช้วิถีทางแห่งสันติทั้งหมดจนหมดสิ้นแล้ว และเมื่อใดที่มีแสงแห่งความหวังในสันติภาพปรากฏขึ้น อิสลามก็กำหนดให้เขาต้องฉวยโอกาสนั้นไว้ และอย่าปล่อยให้โอกาสหลุดลอยไปจากมือ และเขาจะต้องพยายามดับไฟสงครามเท่าที่สามารถทำได้ ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติกล่าวว่า «และหากพวกเขาโน้มเอียงไปทางสันติภาพ เจ้าก็จงโน้มเอียงไปทางนั้นด้วย และจงมอบหมายต่ออัลลอฮ์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:61)

بعثنا رسول الله ﷺ في سرية فلما بلغنا المغار "أي مكان المغارة" استحثثت فرسي فسبقت أصحابي فتلقاني أهل الحي بالرنين فقلت لهم: "قولوا لا إله إلا الله تحرزوا" فقالوها فلامني أصحابي وقالوا: حرمتنا الغنيمة فلما قدمنا على رسول الله ﷺ أخبروه بالذي صنعت فدعاني فحسّن لي ما صنعت ثم قال لي "أما إن الله قد كتب لك لكل إنسان منهم كذا وكذا من الأجر" وقال: "أما إني سأكتب لك بالوصاة بعدي" ففعل وختم عليه ودفعه إلي

อบูดาวูดได้รายงานจากอัลหาริษ บินมุสลิม จากบิดาของเขาว่า "ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ส่งพวกเราไปในกองทหารหน่วยหนึ่ง เมื่อพวกเราไปถึงจุดที่จะเข้าโจมตี (คือสถานที่ที่จะบุกเข้าจู่โจม) ข้าพเจ้าก็เร่งม้าของข้าพเจ้าจนล้ำหน้าสหายของข้าพเจ้าไป ชาวบ้านในชุมชนนั้นออกมาพบข้าพเจ้าพร้อมเสียงร้องคร่ำครวญ ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า 'จงกล่าวว่า ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ แล้วพวกท่านจะปลอดภัย' พวกเขาก็กล่าวคำนั้น สหายของข้าพเจ้าจึงตำหนิข้าพเจ้าและกล่าวว่า 'ท่านทำให้พวกเราไม่ได้ทรัพย์เชลย' เมื่อพวกเรากลับมาถึงท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พวกเขาก็เล่าให้ท่านฟังถึงสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำ ท่านจึงเรียกข้าพเจ้าไปพบ และชมเชยสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำ จากนั้นท่านกล่าวแก่ข้าพเจ้าว่า «พึงรู้เถิดว่า อัลลอฮ์ได้ทรงบันทึกให้แก่ท่านสำหรับทุกคนในหมู่พวกเขา ซึ่งผลบุญเท่านั้นเท่านี้» และท่านกล่าวว่า «พึงรู้เถิดว่า ฉันจะเขียนคำสั่งเสียฝากฝังท่านไว้หลังจากฉัน» แล้วท่านก็ทำเช่นนั้น ประทับตราบนหนังสือนั้นและมอบให้แก่ข้าพเจ้า"

ฮ. ความเมตตาในสงครามและการคำนึงถึงมารยาทเชิงมนุษยธรรมขั้นสูงสุดของสงคราม

فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَضَرْبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّوا۟ ٱلْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّۢا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا

ดังนั้น หากสงครามเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ มุสลิมก็จะแสดงแบบอย่างอันงดงามที่สุดในด้านความเมตตา ความมีน้ำใจ และการคำนึงถึงมารยาทเชิงมนุษยธรรมขั้นสูงสุดของสงคราม เมื่อฝ่ายมุสลิมมีกำลังเหนือกว่าศัตรูและได้รับชัยชนะ อัลกุรอานกำหนดให้พวกเขายับยั้งจากการสังหาร และพอใจเพียงการจับเป็นเชลย เพื่อหลังจากนั้นจะได้ให้คุณแก่เชลยด้วยการปล่อยเขาเป็นอิสระ หรือให้เขาไถ่ตัวด้วยการแลกกับเชลยฝ่ายตนในจำนวนเท่ากัน พวกเขาจึงได้ทำความดีต่อมนุษย์ในหมู่บ่าวของอัลลอฮ์ ในเรื่องนี้อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวไว้ว่า «ดังนั้น เมื่อพวกเจ้าได้พบบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา (ในสนามรบ) ก็จงฟันคอ จนกระทั่งเมื่อพวกเจ้าทำให้พวกเขาพ่ายแพ้อย่างราบคาบแล้ว ก็จงมัดเชลยให้แน่น หลังจากนั้นจะปล่อยตัวเป็นการให้คุณ หรือจะให้ไถ่ตัวก็ได้ จนกว่าสงครามจะวางภาระของมันลง» (ซูเราะฮ์มุฮัมมัด 47:4)

ส่วนเรื่องทาสนั้น จะกล่าวถึงรายละเอียดในหัวข้ออื่น ณ ที่นี้เพียงพอที่จะกล่าวว่า มันคือความหมายหนึ่งในบรรดาความหมายของความเมตตาที่อิสลามได้บัญญัติไว้ในสงคราม โดยอิสลามได้แทนที่บทบัญญัติการประหารชีวิต ซึ่งก็คือการสังหาร ด้วยบทบัญญัติการคุมขังตลอดชีวิต ซึ่งก็คือการเป็นทาสหลังจากถูกจับเป็นเชลย แล้วหลังจากนั้นก็ได้กำหนดช่องทางหลายประการสำหรับการคุมขังนี้ ซึ่งเชลยสามารถใช้เพื่อเรียกคืนอิสรภาพของตนได้อย่างง่ายดายยิ่ง อิสลามไม่อนุญาตให้มีการเป็นทาสไม่ว่าในกรณีใด ๆ เว้นแต่ในสถานการณ์นี้เท่านั้น ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ความหมายของความเมตตาและความดีงามปรากฏเป็นรูปธรรม

มุสลิมในการสู้รบของเขาจะไม่ทรยศ ไม่ละเมิดขอบเขต ไม่ก่อความเสียหาย ไม่ทำลายล้าง ไม่ปล้นชิงทรัพย์สิน ไม่สังหารสตรีและเด็ก ไม่สังหารคนชรา ไม่ไล่ตามผู้ที่หันหลังหลบหนี ไม่ซ้ำเติมสังหารผู้บาดเจ็บ ไม่ทำลายสภาพศพผู้ถูกสังหาร ไม่กระทำการร้ายต่อเชลย ไม่ล่วงละเมิดผู้ที่รักสันติหรือนักบวช ไม่จงใจฟันใบหน้า และไม่สังหารเด็ก

أعف الناس قِتلة أهل الإيمان

نهى رسول الله ﷺ عن النهبى والمثلة

อบูดาวูดได้บันทึกจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «มนุษย์ที่ยับยั้งตนที่สุดในวิธีการสังหาร คือผู้มีอีมาน» และอัลบุคอรีได้บันทึกจากอับดุลลอฮ์ บิน ยะซีด อัลอันศอรีย์ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ห้ามการปล้นชิงและการทำลายสภาพศพ»

إذا قاتل أحدكم فليتجنب الوجه

อัชชัยคอน (อัลบุคอรีและมุสลิม) ได้บันทึกจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในพวกท่านต่อสู้ ก็จงหลีกเลี่ยงใบหน้า»

سمعت رسول الله ﷺ ينهى عن قتل الصبر فوالذي نفسي بيده لو كانت دجاجة ما صبرتها

อบูดาวูดได้บันทึกจากอบูยะอ์ลาว่า "พวกเราออกทำศึกพร้อมกับอับดุรเราะห์มาน บิน คอลิด บิน อัลวะลีด แล้วมีชายต่างชาติสี่คนจากฝ่ายศัตรูถูกนำตัวมา เขาจึงสั่งให้สังหารพวกเขา พวกเขาจึงถูกสังหารด้วยลูกธนูขณะถูกมัดตรึงไว้ เรื่องนี้ไปถึงอบูอัยยูบ อัลอันศอรีย์ (ร.ฎ.) ท่านจึงกล่าวว่า «ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ห้ามการสังหารโดยการมัดตรึงไว้ ขอสาบานต่อผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แม้หากมันเป็นไก่ตัวหนึ่ง ฉันก็จะไม่มัดตรึงมัน (เพื่อยิง)» เมื่อเรื่องนั้นไปถึงอับดุรเราะห์มาน เขาจึงปลดปล่อยทาสสี่คน"

وجدت امرأة مقتولة في بعض مغازي رسول الله ﷺ فنهى رسول الله ﷺ عن قتل النساء والصبيان

ผู้บันทึกทั้งหก ยกเว้นอันนะสาอีย์ ได้บันทึกจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า «มีการพบสตรีคนหนึ่งถูกสังหารในการทำศึกครั้งหนึ่งของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงห้ามการสังหารสตรีและเด็ก»

كان رسول الله ﷺ إذا أمّر الأمير على جيش أو سرية أوصاه في خاصته بتقوى الله تعالى ومن معه من المسلمين خيرا ثم قال:

มุสลิม อบูดาวูด และอัตติรมิซีย์ ได้บันทึกจากบุร็อยดะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ นั้น เมื่อท่านแต่งตั้งผู้นำกองทัพหรือกองกำลังย่อย ท่านจะสั่งเสียเขาเป็นการเฉพาะให้ยำเกรงอัลลอฮ์ตะอาลา และให้ปฏิบัติดีต่อบรรดามุสลิมที่อยู่ร่วมกับเขา แล้วท่านกล่าวว่า:

"اغزوا باسم الله في سبيل الله قاتلوا من كفر بالله اغزوا ولا تغلوا ولا تغدروا ولا تمثلوا ولا تقتلوا وليدا"

«พวกท่านจงออกสู่การทำสงครามด้วยพระนามของอัลลอฮ์ในหนทางของอัลลอฮ์ จงต่อสู้กับผู้ที่ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ จงออกทำสงครามเถิด แต่อย่ายักยอกทรัพย์สงคราม อย่าทรยศ อย่าทำลายศพ และอย่าฆ่าเด็ก»

คำสั่งเสียนี้ได้กลายเป็นหลักปฏิบัติของบรรดาเคาะลีฟะฮ์และผู้ปกครอง พวกเขาสั่งเสียแม่ทัพทั้งหลายด้วยคำสั่งเสียนี้เสมอเมื่อส่งพวกเขาออกไปสู้รบ ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) ได้สั่งเสียท่านอุสามะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «พวกท่านอย่าคดโกง อย่าทรยศ อย่าทำลายศพ อย่าฆ่าเด็ก คนชรา และผู้หญิง อย่าโค่นต้นอินทผลัมหรือเผามัน อย่าตัดต้นไม้ที่ออกผล และอย่าเชือดแพะ วัว หรืออูฐ เว้นแต่เพื่อเป็นอาหาร พวกท่านจะได้ผ่านกลุ่มชนที่อุทิศตนอยู่ในอารามของพวกเขา ก็จงปล่อยพวกเขาไว้กับสิ่งที่พวกเขาอุทิศตนให้ และพวกท่านจะได้พบกับกลุ่มชนที่โกนกลางศีรษะและปล่อยผมรอบ ๆ ไว้เหมือนผ้าโพก ก็จงฟาดฟันพวกเขาด้วยดาบ» จากนั้นท่านกล่าวว่า «จงเคลื่อนทัพไปด้วยพระนามของอัลลอฮ์เถิด»

(لا تخونوا ولا تغدروا ولا تمثلوا ، ولا تقتلوا طفلا ولا شيخا كبيرا ولا امرأة , ولا تعقروا نخلا ولا تحرقوه , ولا تقطعوا شجرة مثمرة , ولا تذبحوا شاة ولا بقرة ولا بعيرا إلا للأكل ، وسوف تمرون بأقوام قد فرغوا أنفسهم في الصوامع فدعوهم وما فرغوا أنفسهم له ، وسوف تقدمون على قوم فحصوا أوساط رؤوسهم وتركوا حولها مثل العصائب فاخفقوهم بالسيف خفقا)

(اندفعوا باسم الله)

แล้วสนามรบและสมรภูมิทั้งหลายเคยได้เห็นจิตใจที่อ่อนโยนยิ่งไปกว่านี้ และหัวใจที่นุ่มนวลยิ่งไปกว่านี้หรือไม่?

ฉ. การรักษาสัญญา พันธะ และเงื่อนไข

เมื่อมีการพักรบ มีพันธะ มีสัญญา มีการประนีประนอม และมีเงื่อนไขใด ๆ อิสลามก็เข้มงวดในการใส่ใจและรักษาสิ่งเหล่านั้นทั้งในรูปแบบและเจตนารมณ์อย่างละเอียดถี่ถ้วนที่สุด และขู่เตือนผู้ที่ฝ่าฝืนจากบรรดาลูกหลานของตนด้วยการขู่เตือนที่รุนแรงที่สุดหากพวกเขาทรยศและไม่รักษาสัญญา อายะฮ์และหะดีษในเรื่องนี้ชัดเจนและหนักแน่น ไม่เปิดช่องให้อนุญาตการละเมิดสัญญาด้วยการทรยศในยามที่มีกำลังเหนือกว่า หรือการถือว่าสัญญาเป็นเพียงเศษกระดาษเมื่อสามารถหาเล่ห์กลเพื่อหลุดพ้นจากมันได้ ในเรื่องนี้อัลกุรอานกล่าวว่า

وَأَوْفُوا۟ بِعَهْدِ ٱللَّهِ إِذَا عَـٰهَدتُّمْ وَلَا تَنقُضُوا۟ ٱلْأَيْمَـٰنَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ ٱللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ ﴿٩١﴾ وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّتِى نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنۢ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَـٰثًا تَتَّخِذُونَ أَيْمَـٰنَكُمْ دَخَلًۢا بَيْنَكُمْ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِىَ أَرْبَىٰ مِنْ أُمَّةٍ ۚ إِنَّمَا يَبْلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦ ۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ مَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٩٢﴾

«และพวกเจ้าจงปฏิบัติให้ครบตามสัญญาของอัลลอฮ์เมื่อพวกเจ้าได้ให้สัญญาไว้ และอย่าทำลายคำสาบานหลังจากได้ยืนยันมันแล้ว โดยที่พวกเจ้าได้ให้อัลลอฮ์ทรงเป็นพยานเหนือพวกเจ้าแล้ว แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้ากระทำ และพวกเจ้าอย่าเป็นเหมือนหญิงที่แก้ด้ายที่นางปั่นไว้ให้ขาดเป็นชิ้น ๆ หลังจากที่มันแน่นหนาแล้ว โดยที่พวกเจ้ายึดเอาคำสาบานของพวกเจ้าเป็นเครื่องหลอกลวงระหว่างพวกเจ้า เพราะประชาชาติหนึ่งมีจำนวนมากกว่าอีกประชาชาติหนึ่ง แท้จริงอัลลอฮ์ทรงทดสอบพวกเจ้าด้วยสิ่งนั้น และแน่นอนพระองค์จะทรงชี้แจงแก่พวกเจ้าในวันกิยามะฮ์ถึงสิ่งที่พวกเจ้าขัดแย้งกัน» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:91-92)

إِلَّا ٱلَّذِينَ عَـٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْـًٔا وَلَمْ يُظَـٰهِرُوا۟ عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوٓا۟ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٤﴾

«เว้นแต่บรรดาผู้ที่พวกเจ้าได้ทำสัญญาไว้จากหมู่ผู้ตั้งภาคี แล้วพวกเขามิได้บกพร่องต่อพวกเจ้าในสิ่งใดเลย และมิได้ช่วยเหลือผู้ใดต่อต้านพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามสัญญาของพวกเขาให้ครบจนถึงกำหนดเวลาของพวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:4)

وَأَوْفُوا۟ بِٱلْعَهْدِ ۖ إِنَّ ٱلْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔولًا ﴿٣٤﴾

«และพวกเจ้าจงรักษาสัญญา แท้จริงสัญญานั้นจะถูกสอบสวน» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:34)

อบูดาวูดได้บันทึกจากเศาะฟวาน บิน สุลัยม์ จากบุตรหลานของศอฮาบะฮ์หลายคน จากบิดาของพวกเขา (ร.ฎ.) ว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดอธรรมต่อผู้ที่ทำสัญญา (กับมุสลิม) หรือลดทอนสิทธิของเขา หรือบังคับให้เขาแบกภาระเกินความสามารถ หรือเอาสิ่งใดไปจากเขาโดยที่เขาไม่เต็มใจ ฉันจะเป็นผู้โต้แย้งแทนเขาในวันกิยามะฮ์»

(من ظلم معاهَدا أو انتقصه أو كلفه فوق طاقته أو أخذ منه شيئا بغير طيب نفسه فأنا حجيجه يوم القيامة)

(ชาวเมืองซะมัรก็อนด์กล่าวแก่ผู้ปกครองของพวกเขา คือสุลัยมาน บิน อบีอัส-สะรีย์ ว่า "แท้จริงกุตัยบะฮ์ได้ทรยศต่อพวกเรา อธรรมต่อพวกเรา และยึดเอาดินแดนของพวกเราไป บัดนี้อัลลอฮ์ได้ทรงทำให้ความยุติธรรมและความเที่ยงธรรมปรากฏแล้ว ขอท่านจงอนุญาตให้คณะผู้แทนจากพวกเราเดินทางไปพบอะมีรุลมุอ์มินีน" — ซึ่งในขณะนั้นคือท่านอุมัร บิน อับดุลอะซีซ — "เพื่อร้องเรียนถึงความอธรรมที่พวกเราได้รับ หากพวกเรามีสิทธิ ก็จะได้รับสิทธินั้น เพราะพวกเรามีความจำเป็นต่อสิ่งนั้น" เขาจึงอนุญาตให้พวกเขา พวกเขาจึงส่งคณะหนึ่งไปพบท่านอุมัร เมื่อท่านอุมัรรับรู้ถึงความอธรรมที่พวกเขาได้รับ ท่านจึงเขียนจดหมายถึงสุลัยมานว่า "แท้จริงชาวเมืองซะมัรก็อนด์ได้ร้องเรียนต่อฉันถึงความอธรรมที่พวกเขาได้รับ และการกดขี่ข่มเหงของกุตัยบะฮ์ต่อพวกเขา จนกระทั่งเขาขับไล่พวกเขาออกจากดินแดนของพวกเขา ดังนั้นเมื่อจดหมายของฉันไปถึงท่าน…

และ] ดังนั้นจงตั้งผู้พิพากษาให้พวกเขาเพื่อพิจารณากรณีของพวกเขา หากผู้พิพากษาตัดสินให้พวกเขา ก็จงให้พวกท่าน (ชาวอาหรับ) ออกไปยังค่ายทหารของพวกท่าน เหมือนที่พวกเขาและพวกท่านเคยเป็นอยู่ก่อนที่กุตัยบะฮ์จะได้รับชัยชนะเหนือพวกเขา" สุลัยมานจึงตั้ง "ญุมัยอ์ บิน หาฎิร" ผู้พิพากษาให้พวกเขา เขาตัดสินให้ชาวอาหรับแห่งสะมัรก็อนด์ออกไปยังค่ายทหารของตน และประกาศยกเลิกสัญญากับพวกเขาอย่างเท่าเทียมกัน แล้วจะเป็นการทำสนธิสัญญาสันติภาพขึ้นใหม่ หรือเป็นการได้ชัยชนะด้วยกำลังรบ ชาวสินธ์จึงกล่าวว่า "เราพอใจตามที่เป็นอยู่ และจะไม่รื้อฟื้นสงครามขึ้นมาใหม่" เพราะผู้มีความคิดเห็นในหมู่พวกเขากล่าวว่า "เราได้คลุกคลีกับคนกลุ่มนี้ และได้อยู่อาศัยร่วมกับพวกเขา พวกเขาให้ความปลอดภัยแก่เรา และเราก็ให้ความปลอดภัยแก่พวกเขา หากเรากลับไปทำสงครามอีก เราก็ไม่รู้ว่าชัยชนะจะเป็นของฝ่ายใด และหากชัยชนะไม่ได้เป็นของเรา เราก็จะได้ก่อความเป็นศัตรูขึ้นจากการพิพาทนั้น" พวกเขาจึงปล่อยให้เรื่องเป็นไปตามที่เคยเป็นอยู่ ยอมรับ และไม่โต้แย้งใด ๆ) .. และนี่คือที่สุดของความพากเพียรในการแสวงหาความยุติธรรมและการรักษาสัญญา

ช. ญิซยะฮ์

เราไม่ต้องการให้ถ้อยคำเหล่านี้ว่าด้วยจุดยืนของอิสลามต่อสงครามผ่านไป โดยที่ยังไม่ได้กล่าวถึงเรื่องญิซยะฮ์ด้วยถ้อยคำที่อธิบายความหมายและเป้าหมายของมัน และเปิดเผยถึงวิทยปัญญาของมัน ตลอดจนแสดงให้เห็นว่ามันเป็นการแสดงออกถึงความหมายแห่งความเป็นธรรมและความเมตตาที่อิสลามนำมาอย่างลึกซึ้งที่สุดเพียงใด เราขอกล่าวว่า

ญิซยะฮ์คือภาษีชนิดหนึ่งเช่นเดียวกับค่อรอจ (ภาษีที่ดิน) แต่จัดเก็บจากตัวบุคคล ไม่ใช่จากที่ดิน คำนี้เป็นภาษาอาหรับ มาจากคำว่า "อัล-ญะซาอ์" (การตอบแทน) เพราะมันถูกจ่ายเพื่อตอบแทนสิ่งหนึ่ง นั่นคือการคุ้มครองและการปกป้อง หรือการได้รับยกเว้นจากภาระการสละเลือดเนื้อและการเป็นทหาร นักวิชาการบางท่านเห็นว่ามันเป็นคำภาษาเปอร์เซียที่ถูกแปลงเป็นภาษาอาหรับ โดยรากเดิมคือ "กิซยัต" ซึ่งมีความหมายว่าภาษีที่ใช้เพื่อสนับสนุนการทำสงคราม และกล่าวว่ากิสรอ (จักรพรรดิเปอร์เซีย) คือผู้ที่กำหนดญิซยะฮ์ขึ้นเป็นคนแรก ตามทัศนะนี้ มันจึงเป็นระบบภาษีที่อิสลามรับมาจากเปอร์เซีย มิได้คิดค้นขึ้นเอง

อิสลามได้กำหนดภาษีญิซยะฮ์แก่ผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมในดินแดนที่อิสลามพิชิตได้ เพื่อตอบแทนการที่กองทัพอิสลามทำหน้าที่คุ้มครองพวกเขา พิทักษ์บ้านเมืองของพวกเขา และปกป้องบ้านเมืองนั้น ในขณะเดียวกันก็ได้ยกเว้นพวกเขาจากการเป็นทหาร มันจึงเป็น "ค่าทดแทนเป็นเงิน" สำหรับภาระการสละเลือดเนื้อ อิสลามเลือกใช้วิธีนี้กับผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมก็เพื่อเป็นการผ่อนปรนและเมตตาต่อพวกเขา และไม่ให้พวกเขาต้องลำบากใจ จนไม่บังคับให้พวกเขาต้องร่วมรบในแถวทัพของมุสลิม จนพวกเขาคิดไปว่ามุสลิมต้องการเพียงให้พวกเขาตาย ถูกถอนรากถอนโคน พินาศ และต้องเผชิญกับภยันตรายของสงครามและการสู้รบ แท้จริงแล้วมันจึงเป็น "สิทธิพิเศษในรูปของภาษี" และในขณะเดียวกันก็เป็นมาตรการป้องกันเพื่อให้แถวทัพของนักรบญิฮาดปลอดจากผู้ที่ไม่มีอะกีดะฮ์ที่ถูกต้อง ความกระตือรือร้น และความเข้าใจอันลึกซึ้งที่เปี่ยมด้วยอีมาน ผลที่ตามมาจากหลักการนี้ก็คือ ผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมจากชาวเมืองที่เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองของอิสลาม หากพวกเขาเข้าร่วมในกองทัพ หรือรับภาระหน้าที่ในการป้องกันบ้านเมือง อิมาม (ผู้นำ) ก็จะยกเลิกการเก็บญิซยะฮ์จากพวกเขา และสิ่งนี้ได้ถูกปฏิบัติจริงในดินแดนจำนวนมากที่บรรดาเคาะลีฟะฮ์แห่งอิสลามได้พิชิต และบรรดาแม่ทัพของกองทัพอิสลามได้บันทึกเรื่องนี้ไว้ในจดหมายและสนธิสัญญาต่าง ๆ ซึ่งยังคงอ่านได้อยู่ในตำราประวัติศาสตร์อิสลาม ในจำนวนนั้น ได้แก่

1. จดหมายของคอลิด บิน อัล-วะลีด (ร.ฎ.) ถึงศ็อลูบา บิน นัสฏูนา เมื่อครั้งที่ท่านเข้าสู่ดินแดนแม่น้ำยูเฟรตีสและรุกลึกเข้าไป มีข้อความดังนี้ (นี่คือจดหมายจากคอลิด บิน อัล-วะลีด ถึงศ็อลูบา บิน นัสฏูนา

...และพรรคพวกของเขา แท้จริงข้าพเจ้าได้ทำสัญญากับพวกท่านบนเงื่อนไขการจ่ายญิซยะฮ์และการให้ความคุ้มครอง ดังนั้นท่านย่อมได้รับความคุ้มครองในฐานะซิมมีและการปกป้อง ตราบใดที่เราปกป้องพวกท่านได้ ญิซยะฮ์ก็เป็นสิทธิ์ของเรา หากไม่เช่นนั้นก็ไม่มีสิทธิ์)» เขียนขึ้นในเดือนเศาะฟัร ปีที่สิบสอง

2 - ที่เมืองฮิมศ์ บรรดาแม่ทัพได้คืนญิซยะฮ์ที่เก็บจากชาวเมืองและบริเวณใกล้เคียงตามคำสั่งของอบูอุบัยดะฮ์ (ร.ฎ.) เมื่อพวกเขาถอนตัวออกจากเมืองเพื่อไปรวมพลทำศึกกับชาวโรมัน พวกเขากล่าวแก่ชาวเมืองว่า «เราคืนทรัพย์สินของพวกท่านให้แก่พวกท่าน เพราะเราได้รับข่าวว่ามีกองทัพจำนวนมากรวมพลมาเพื่อสู้กับเรา พวกท่านได้ตั้งเงื่อนไขไว้ว่าเราต้องปกป้องพวกท่าน แต่ขณะนี้เราไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ เราจึงคืนสิ่งที่เราได้เก็บจากพวกท่าน และเรายังคงยึดมั่นในเงื่อนไขและข้อตกลงระหว่างเรากับพวกท่าน หากอัลลอฮ์ทรงประทานชัยชนะแก่เราเหนือพวกเขา» คำตอบของชาวเมืองเหล่านั้นคือ «ขออัลลอฮ์ทรงนำพวกท่านกลับมาหาเรา และทรงประทานชัยชนะแก่พวกท่านเหนือพวกเขา หากเป็นพวกเขา พวกเขาย่อมไม่คืนสิ่งใดแก่เราเลย และจะยึดเอาทุกสิ่งไป การปกครองและความยุติธรรมของพวกท่านเป็นที่รักแก่เรายิ่งกว่าความอธรรมและการกดขี่ที่เราเคยประสบมา» และอบูอุบัยดะฮ์ (ร.ฎ.) เองก็ได้กระทำเช่นเดียวกันนี้กับชาวเมืองดามัสกัส ขณะที่ท่านกำลังเตรียมทัพไปยังยัรมูก

3 - หนังสือสัญญาที่สุวัยด์ บิน มุก็อรริน (ร.ฎ.) หนึ่งในแม่ทัพของอุมัร (ร.ฎ.) ได้เขียนให้แก่รุซบานและชาวดิฮิสตาน ตลอดจนชาวญุรญานทั้งหมด มีข้อความว่า «นี่คือหนังสือของสุวัยด์ บิน มุก็อรริน ถึงรุซบาน ศูล บิน รุซบาน และชาวดิฮิสตาน ตลอดจนชาวญุรญานทั้งหมด ว่าพวกท่านจะได้รับความคุ้มครองในฐานะซิมมี และเรามีหน้าที่ปกป้องพวกท่าน โดยมีเงื่อนไขว่าพวกท่านต้องจ่ายค่าตอบแทน (ญิซยะฮ์) ทุกปีตามกำลังความสามารถของพวกท่านไม่ว่าในสภาพใดก็ตาม และผู้ใดในหมู่พวกท่านที่เราขอความช่วยเหลือจากเขา ค่าตอบแทน "คือญิซยะฮ์" ของเขาจะถูกนับเป็นการช่วยเหลือนั้นแทนการจ่ายค่าตอบแทน พวกเขาจะได้รับความปลอดภัยในชีวิต ทรัพย์สิน ศาสนา และบทบัญญัติของพวกเขา และจะไม่มีสิ่งใดในเรื่องเหล่านี้ถูกเปลี่ยนแปลง» ผู้เป็นพยานคือ สะวาด บิน กุฏบะฮ์, ฮินด์ บิน อุมัร, สิมาก บิน มัครอมะฮ์ และอุตัยบะฮ์ บิน อัน-นะฮ์ฮาส เขียนขึ้นในปี ฮ.ศ. 18 – อัฏ-ฏ็อบรี

4 - หนังสือของอุตบะฮ์ บิน ฟัรก็อด (ร.ฎ.) หนึ่งในผู้ว่าการของอุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ (ร.ฎ.) มีข้อความว่า «นี่คือสิ่งที่อุตบะฮ์ บิน ฟัรก็อด ผู้ว่าการของอุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ อะมีรุลมุอ์มินีน ได้มอบให้แก่ชาวอาเซอร์ไบจาน ทั้งที่ราบ ภูเขา ชายแดน และเขตแดนของมัน รวมทั้งผู้นับถือศาสนาต่าง ๆ ทั้งหมด คือความปลอดภัยในชีวิต ทรัพย์สิน ศาสนา และบทบัญญัติของพวกเขา โดยมีเงื่อนไขว่าพวกเขาต้องจ่ายญิซยะฮ์ตามกำลังความสามารถของพวกเขา และผู้ใดในหมู่พวกเขาที่ถูกเกณฑ์ในปีใด "คือถูกเกณฑ์เป็นทหารในปีใด" ค่าตอบแทนของปีนั้นจะถูกยกเว้นแก่เขา ส่วนผู้ที่อยู่ประจำ (ไม่ได้ถูกเกณฑ์) ก็ให้มีภาระเช่นเดียวกับผู้ที่อยู่ประจำคนอื่น ๆ» – อัฏ-ฏ็อบรี

5 - สัญญาระหว่างสุรอเกาะฮ์ (ร.ฎ.) ผู้ว่าการของอุมัร (ร.ฎ.) กับชะฮ์รบะร็อซ ซึ่งสุรอเกาะฮ์ได้เขียนรายงานเรื่องนี้ไปยังอุมัร และท่านได้อนุมัติและเห็นชอบ มีข้อความว่า «นี่คือสิ่งที่สุรอเกาะฮ์ บิน อัมร์ ผู้ว่าการของอะมีรุลมุอ์มินีน อุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ ได้มอบให้แก่ชะฮ์รบะร็อซ ชาวเมืองอาร์มีเนียและชาวอาร์มีเนีย ในเรื่องความปลอดภัย โดยได้มอบความปลอดภัยแก่ชีวิต ทรัพย์สิน และศาสนาของพวกเขา ว่าพวกเขาจะไม่ถูกทำร้ายและ (สัญญา) จะไม่ถูกละเมิด และมีเงื่อนไขแก่อาร์มีเนียและอัล-อับวาบ ทั้งผู้ที่มาใหม่ในหมู่พวกเขา "คือคนต่างถิ่น" และผู้ที่อยู่ประจำ "คือผู้ที่ตั้งถิ่นฐานอยู่" ตลอดจนผู้ที่อยู่รอบข้างพวกเขาซึ่งเข้าร่วมกับพวกเขา ว่าจะต้องออกรบในทุกการจู่โจม และปฏิบัติตามทุกคำสั่งที่ผู้ว่าการเห็นว่าเป็นประโยชน์ ไม่ว่าจะเกิดเหตุหรือไม่ก็ตาม โดยค่าตอบแทน "คือญิซยะฮ์" จะถูกยกเว้นแก่ผู้ที่ตอบรับในเรื่องนั้น ส่วนผู้ใดในหมู่พวกเขาที่ไม่จำเป็นต้องใช้และอยู่เฉย ก็ให้มีภาระค่าตอบแทนเช่นเดียวกับที่ชาวอาเซอร์ไบจานต้องจ่าย แต่หากพวกเขาถูกเกณฑ์ "คือถูกเกณฑ์เป็นทหาร" ภาระนั้นก็จะถูกยกเว้นแก่พวกเขา» ผู้เป็นพยานคือ อับดุรเราะห์มาน บิน เราะบีอะฮ์, สัลมาน บิน เราะบีอะฮ์ และบุกัยร์ บิน อับดุลลอฮ์ ผู้เขียนคือมัรฎี บิน มุก็อรริน และเขาก็เป็นพยานด้วย – อัฏ-ฏ็อบรี

6 – สุดท้ายคือกรณีของชาวญะรอญิมะฮ์ ตามที่อัล-บะลาษุรีได้บันทึกไว้ โดยกล่าวว่า: (บรรดาผู้อาวุโสจากชาวเมืองอันฏอกียะฮ์ได้เล่าแก่ข้าพเจ้าว่า ชาวญะรอญิมะฮ์มาจากเมืองหนึ่งบนภูเขาลุกาม ใกล้กับเหมืองแร่ซาจญ์ ระหว่างเมืองบัยยาสกับบูกอ เมืองนั้นเรียกว่าอัล-ญุรญูมะฮ์ ในช่วงที่ชาวโรมันปกครองแคว้นชามและอันฏอกียะฮ์ พวกเขาอยู่ภายใต้การปกครองของพระสังฆราชแห่งอันฏอกียะฮ์และผู้ว่าการของเมืองนั้น เมื่ออบูอุบัยดะฮ์ (ร.ฎ.) มาถึงอันฏอกียะฮ์และพิชิตเมืองได้ พวกเขาก็เก็บตัวอยู่แต่ในเมืองของตน และคิดจะหนีไปสมทบกับชาวโรมัน เพราะเกรงว่าจะเกิดอันตรายแก่ตนเอง แต่บรรดามุสลิมไม่ได้สังเกตเห็นพวกเขา และไม่มีผู้ใดแจ้งเรื่องของพวกเขาให้มุสลิมทราบ

ต่อมาชาวอันฏอกียะฮ์ได้ละเมิดสัญญาและทรยศ อบูอุบัยดะฮ์จึงส่งผู้ที่พิชิตเมืองนั้นได้เป็นครั้งที่สองไปยังพวกเขา หลังการพิชิตครั้งนั้น ท่านได้แต่งตั้งหะบีบ บิน มัสละมะฮ์ อัล-ฟิฮรี ให้ปกครองเมือง หะบีบได้ยกทัพไปยังอัล-ญุรญูมะฮ์ ชาวเมืองไม่ได้ต่อสู้กับเขา แต่รีบขอความคุ้มครองและขอทำสนธิสัญญาสันติภาพ เขาจึงทำสนธิสัญญากับพวกเขา โดยมีเงื่อนไขว่าพวกเขาจะเป็นผู้ช่วยเหลือของบรรดามุสลิม เป็นสายลับ และเป็นกองรักษาด่านในภูเขาลุกาม และพวกเขาจะไม่ถูกเรียกเก็บญิซยะฮ์ บรรดาผู้ที่อยู่ในเมืองของพวกเขา ทั้งพ่อค้า ลูกจ้าง และผู้ติดตามจากชาวอันบาฏและคนอื่น ๆ รวมถึงชาวหมู่บ้านต่าง ๆ ก็ได้เข้าร่วมอยู่ในสนธิสัญญานี้ด้วย ... ชาวญะรอญิมะฮ์ไม่เคยถูกเรียกเก็บญิซยะฮ์เลย จนกระทั่งเจ้าหน้าที่บางคนในสมัยอัล-วาษิก แห่งราชวงศ์อับบาซียะฮ์ ได้บังคับให้พวกเขาจ่ายญิซยะฮ์รายหัว พวกเขาจึงยื่นเรื่องนั้นต่อเคาะลีฟะฮ์ และท่านได้สั่งให้ยกเลิกญิซยะฮ์นั้นจากพวกเขา)

ด้วยคำอธิบายนี้ คำวิจารณ์หรือข้อกล่าวหาทั้งหมดที่มีต่อ "ภาษีญิซยะฮ์" ย่อมตกไป และปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจนถึงวิทยปัญญาของอิสลาม และความเมตตาของอัลลอฮ์ที่มีต่อปวงบ่าวของพระองค์ในบทบัญญัติต่าง ๆ โดยไม่มีสิ่งใดคลุมเครือหรือกำกวม

ح – การส่งเสริมให้เตรียมพร้อมอยู่เสมอและมีความกล้าหาญอย่างสมบูรณ์ เมื่อการญิฮาดเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿٢١٦﴾

หากสงครามเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อเป้าหมายหนึ่งในบรรดาเป้าหมายทางมนุษยธรรมอันชอบธรรมที่ได้กล่าวถึงไปแล้ว อิสลามก็ประกาศอย่างชัดแจ้งว่าการญิฮาดและการสู้รบเป็นหน้าที่จำเป็นของมุสลิมทุกคน «การสู้รบได้ถูกกำหนดแก่พวกเจ้าแล้ว ทั้งที่มันเป็นสิ่งที่พวกเจ้ารังเกียจ และบางทีพวกเจ้าอาจรังเกียจสิ่งหนึ่ง ทั้งที่มันเป็นสิ่งดีแก่พวกเจ้า และบางทีพวกเจ้าอาจชอบสิ่งหนึ่ง ทั้งที่มันเป็นสิ่งเลวร้ายแก่พวกเจ้า และอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ ส่วนพวกเจ้าไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:216)

إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ ۚ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ وَٱلْقُرْءَانِ ۚ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِۦ مِنَ ٱللَّهِ ۚ فَٱسْتَبْشِرُوا۟ بِبَيْعِكُمُ ٱلَّذِى بَايَعْتُم بِهِۦ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١١١﴾

เมื่อนั้น การญิฮาดย่อมเป็นการงานที่ประเสริฐที่สุดที่ใช้ใกล้ชิดอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา และการเสียชีวิตในสมรภูมิของมันคือ "การชะฮีด" ซึ่งนำมาซึ่งเกียรติอันยิ่งใหญ่ในโลกนี้และสวรรค์ในอาคิเราะฮ์ ไม่มีผู้ใดได้รับการยกเว้นจากหน้าที่นี้ นอกจากผู้ที่ไม่มีความสามารถ และพวกเขาจำเป็นต้องจัดเตรียมยุทธปัจจัยให้ผู้อื่นหากพวกเขามีความสามารถ รวมทั้งดูแลครอบครัวของผู้ที่ออกไปญิฮาดเป็นอย่างดี «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงซื้อชีวิตและทรัพย์สินของบรรดาผู้ศรัทธาแล้ว โดยแลกกับการที่พวกเขาจะได้สวรรค์ พวกเขาต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ แล้วพวกเขาก็ฆ่าและถูกฆ่า เป็นสัญญาอันแท้จริงที่พระองค์ทรงให้ไว้ในอัต-เตารอฮ์ อัล-อินญีล และอัลกุรอาน และผู้ใดเล่าจะรักษาสัญญาของเขายิ่งกว่าอัลลอฮ์ ดังนั้นพวกเจ้าจงยินดีกับการซื้อขายของพวกเจ้าที่พวกเจ้าได้ทำไว้ และนั่นคือชัยชนะอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:111)

كنا إذا اشتد البأس وحمي الوطيس واحمرت الحدق اتقينا برسول الله ﷺ فيكون أدنانا إلى العدو

หะดีษของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ในเรื่องนี้มีมากเกินกว่าจะนับได้ ท่านได้เข้าร่วมสมรภูมิด้วยตนเองมากกว่ายี่สิบห้าครั้ง ในทุกสมรภูมิท่านเป็นแบบอย่างของความกล้าหาญ การให้ความช่วยเหลือ และความเข้มแข็ง จนกระทั่งอะลี (ร.ฎ.) อัศวินแห่งบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านได้กล่าวว่า: (เมื่อการสู้รบรุนแรงขึ้น สมรภูมิร้อนระอุ และดวงตาแดงก่ำ พวกเราจะหลบกำบังอยู่หลังท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และท่านจะเป็นผู้ที่อยู่ใกล้ศัตรูที่สุดในหมู่พวกเรา) บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) ก็ปฏิบัติเช่นนั้นเช่นกัน และไม่มีผู้ใดสามารถมองเห็นในบทบัญญัติและจริยธรรมเหล่านี้ว่าเป็นเช่นเดียวกับสิ่งที่…

ที่ถูกบัญญัติไว้ ล้วนเป็นความหมายอันประเสริฐที่สุดของคุณธรรมแห่งความเป็นมนุษย์ การสละชีวิตคือจุดสูงสุดของความเสียสละ สัจธรรมจะงดงามที่สุดเมื่อได้อาศัยพลังอำนาจ และพลังอำนาจจะประเสริฐที่สุดเมื่อถูกนำมาใช้เพื่อสัจธรรมด้วยวิถีแห่งสัจธรรม

การเผยแผ่อิสลามแพร่หลายด้วยคมดาบจริงหรือ?

ศัตรูของอิสลามในทุกยุคสมัย โดยเฉพาะในยุคนี้ ชอบกล่าวหาอิสลามในเรื่องนี้ ทั้งที่อิสลามบริสุทธิ์จากข้อกล่าวหานี้ อิสลามไม่เคยบังคับผู้คนให้มีอีมานด้วยคมดาบ และไม่เคยเอาดาบจ่อคอพวกเขาเพื่อให้กล่าวปฏิญาณตามคำปฏิญาณของอิสลาม หรือให้ยึดถืออะกีดะฮ์ของอิสลาม ข้อกล่าวหานี้จึงเป็นโมฆะด้วยเหตุผลหลายประการ ดังนี้

صبرا آل ياسر إن موعدكم الجنة

اللهم اغفر لقومي فإنهم لا يعلمون

1 - เป็นโมฆะด้วยประจักษ์พยานของประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์บอกเราว่า ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ พำนักอยู่ที่มักกะฮ์อัล-มุกัรเราะมะฮ์เป็นเวลาสิบสามปี เพื่อเชิญชวนสู่ศาสนาของท่าน ตลอดช่วงเวลานั้นท่านถูกกดขี่ข่มเหงอย่างรุนแรงที่สุด แม้กระทั่งจากครอบครัว เครือญาติ และผู้คนที่ใกล้ชิดท่านที่สุด ถึงกระนั้นท่านก็อดทน อดกลั้น และยืนหยัดอย่างมั่นคง ท่านเคยเดินผ่านกลุ่มศอฮาบะฮ์ของท่านและครอบครัวผู้ศรัทธาต่อท่านที่ถูกทรมานอย่างแสนสาหัส ท่านก็มิได้กล่าวสิ่งใดมากไปกว่าการกล่าวแก่พวกเขาว่า «จงอดทนเถิด ครอบครัวของยาซิร แท้จริงสัญญานัดหมายของพวกท่านคือสวรรค์» ถึงกระนั้น บรรดาผู้ที่เข้ารับอิสลามกลุ่มแรก ๆ ซึ่งเป็นผู้ยืนหยัดมั่นคงที่สุดในหมู่บุตรของอิสลาม และเป็นผู้ภักดีต่ออิสลามที่สุด ก็ได้ศรัทธาต่ออิสลามอย่างลึกซึ้งที่สุด ทั้งในสมัยของท่านนบี ﷺ และหลังจากท่านเสียชีวิต ชาวอันศอรซึ่งเป็นชาวมะดีนะฮ์ก็ได้ศรัทธาต่อท่านนบี ﷺ เพียงเพราะท่านได้พูดคุยกับพวกเขาในฤดูกาลประกอบพิธีฮัจญ์ พวกเขาพากันมาหาท่านเพื่อให้สัตยาบันต่อท่านทุกปี จนกระทั่งเกิดสัตยาบันอัล-อะเกาะบะฮ์ และตามมาด้วยการฮิจญ์เราะฮ์ ตลอดช่วงเวลาทั้งหมดนั้น ท่านเราะซูล ﷺ มิได้ตอบโต้ผู้รุกรานด้วยดาบหรือแม้แต่ไม้เท้า แต่ท่านอดทน หวังผลตอบแทนจากอัลลอฮ์ และกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ โปรดอภัยแก่กลุ่มชนของข้าพระองค์ด้วยเถิด เพราะแท้จริงพวกเขาไม่รู้» การอนุญาตให้ทำการสู้รบมิได้มีมาจนกระทั่งปีที่สองแห่งการฮิจญ์เราะฮ์ ภายหลังจากที่ศัตรูของอิสลามจากพวกมุชริกและชาวยิวมีจำนวนมากขึ้น พวกเขารวมตัวกันต่อต้านอิสลาม และเริ่มยั่วยุและวางแผนร้ายต่ออิสลาม อัลลอฮ์จึงทรงประทานอายะฮ์อันชัดแจ้งเหล่านี้ลงมา ซึ่งบรรจุภาพที่งดงามที่สุดของการอนุญาตให้ทำการสู้รบเพื่อเป้าหมายและจุดประสงค์อันสูงส่งที่สุด

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَـٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾ ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَٰتٌ وَمَسَـٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾

«ได้มีการอนุมัติ (ให้ทำการสู้รบ) แก่บรรดาผู้ที่ถูกโจมตี เนื่องจากพวกเขาถูกอธรรม และแท้จริงอัลลอฮ์ทรงสามารถยิ่งที่จะช่วยเหลือพวกเขา คือบรรดาผู้ที่ถูกขับไล่ออกจากบ้านเรือนของพวกเขาโดยปราศจากความชอบธรรม เพียงเพราะพวกเขากล่าวว่า พระเจ้าของเราคืออัลลอฮ์ และหากอัลลอฮ์มิทรงให้มนุษย์บางส่วนป้องกันอีกบางส่วนแล้ว แน่นอนอาศรมของนักบวช โบสถ์ ศาสนสถานของชาวยิว และมัสยิดต่าง ๆ ที่พระนามของอัลลอฮ์ถูกกล่าวรำลึกในนั้นอย่างมากมาย ก็จะถูกทำลายลง และแน่นอนอัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือผู้ที่ช่วยเหลือ (ศาสนาของ) พระองค์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเดชานุภาพ» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:39-40)

ประวัติศาสตร์ยังบอกเราเกี่ยวกับบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ว่า พวกเขาพิชิตดินแดนต่าง ๆ ด้วยคุณธรรมและการปฏิบัติต่อผู้คนอย่างดีงามของพวกเขา ก่อนที่จะพิชิตด้วยดาบ อาวุธยุทโธปกรณ์ และจำนวนไพร่พลของพวกเขา เป็นไปไม่ได้ที่ชาวอาหรับจำนวนเพียงน้อยนิดเหล่านี้จะโค่นบัลลังก์ของกิสรอ ทลายอาณาจักรของก็อยศ็อร และสืบทอดจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่เหล่านี้ได้ภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี ด้วยพลังอำนาจแต่เพียงอย่างเดียว และเป็นเรื่องที่ไม่อาจเชื่อได้ว่าทหารเพียงแปดพันนายจะพิชิตดินแดนอันกว้างใหญ่ไพศาลอย่างอียิปต์ แล้วเผยแผ่ศาสนา ภาษา ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม และอะกีดะฮ์ของพวกเขาในดินแดนนั้นด้วยการบีบบังคับและการกดขี่ หากแต่เป็นเพราะชื่อเสียงอันดีงามและการกระทำอันงดงามต่างหาก ดังที่เราได้เห็นมาแล้วก่อนหน้านี้ว่า ชาวเมืองเหล่านี้จำนวนมากต่างปรารถนา

การที่ชาวอาหรับได้กลับคืนสู่พวกเขาภายหลังจากที่พวกเขาได้อพยพออกไปแล้ว ดังนั้นหลังจากนี้แล้ว จะกล่าวได้อย่างไรว่าอิสลามตั้งอยู่บนคมดาบและแผ่ขยายด้วยคมดาบ

لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ

وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّـٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا۟ يُغَاثُوا۟ بِمَآءٍ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا ﴿٢٩﴾

وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ٱسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَـٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُۥ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُونَ ﴿٦﴾

2 – และ (คำกล่าวนี้) เป็นโมฆะด้วยอายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ ซึ่งยืนยันถึงเสรีภาพในการนับถือศาสนา และกล่าวไว้อย่างชัดเจนและตรงไปตรงมาว่า «ไม่มีการบังคับใด ๆ ในศาสนา แน่นอน ทางที่ถูกต้องได้เป็นที่ชัดแจ้งแล้วจากทางที่ผิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:256) และดังที่กล่าวว่า «และจงกล่าวเถิดว่า สัจธรรมนั้นมาจากพระผู้อภิบาลของพวกท่าน ดังนั้นผู้ใดประสงค์ก็จงศรัทธา และผู้ใดประสงค์ก็จงปฏิเสธ แท้จริงเราได้เตรียมไฟนรกไว้แล้วสำหรับบรรดาผู้อธรรม ซึ่งกำแพงของมันได้ล้อมพวกเขาไว้ และหากพวกเขาร้องขอความช่วยเหลือ พวกเขาก็จะได้รับความช่วยเหลือด้วยน้ำที่เหมือนน้ำทองแดงหลอมละลาย ซึ่งลวกใบหน้า มันเป็นเครื่องดื่มที่เลวร้ายยิ่ง และเป็นที่พำนักที่เลวร้ายยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:29) และดังที่กล่าวว่า «และหากมีผู้ใดจากบรรดามุชริกีนขอความคุ้มครองจากเจ้า ก็จงให้ความคุ้มครองแก่เขา จนกว่าเขาจะได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮ์ แล้วจงส่งเขาไปยังที่ปลอดภัยของเขา ทั้งนี้ เพราะพวกเขาเป็นพวกที่ไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:6) อายะฮ์นี้กำหนดให้บรรดาผู้ศรัทธา หากมีมุชริกคนใดขอความคุ้มครองจากพวกเขา จะต้องเผยแผ่การเรียกร้อง (ดะอ์วะฮ์) แก่เขา และอธิบายให้เขาเข้าใจถึงเป้าหมายของอิสลาม แล้วคุ้มกันเขาจนกระทั่งเขาไปถึงที่ปลอดภัยของเขา และปล่อยให้เขาเข้ารับอิสลามด้วยความปรารถนาและความเชื่อมั่นของตนเอง มิใช่ด้วยความกลัว ความหวาดหวั่น และการถูกบังคับ

قَالَتِ ٱلْأَعْرَابُ ءَامَنَّا ۖ قُل لَّمْ تُؤْمِنُوا۟ وَلَـٰكِن قُولُوٓا۟ أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ ٱلْإِيمَـٰنُ فِى قُلُوبِكُمْ

3 – และ (คำกล่าวนี้) เป็นโมฆะ เพราะหลักการต่าง ๆ ของอิสลามและสิ่งที่ได้ถือปฏิบัติกันมาตามหลักการเหล่านั้น ปฏิเสธมันอย่างสิ้นเชิง กล่าวคือ รากฐานของอีมานในอิสลามคือการใช้ความคิด การพินิจพิจารณา และความสงบมั่นในหัวใจ «ชาวอาหรับชนบทกล่าวว่า "พวกเราศรัทธาแล้ว" จงกล่าวเถิดว่า "พวกท่านยังมิได้ศรัทธา แต่พวกท่านจงกล่าวว่า 'พวกเราได้เข้ารับอิสลามแล้ว' และอีมานนั้นยังมิได้เข้าไปในหัวใจของพวกท่าน"» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:14) และรากฐานของการเอาโทษในอิสลามคือการที่ดะอ์วะฮ์ได้ไปถึงในลักษณะที่เรียกร้องให้เกิดการพินิจพิจารณา ส่วนการตามผู้อื่นอย่างไม่ไตร่ตรอง (ตักลีด) ในเรื่องอีมานนั้น ไม่ถือเป็นรากฐานที่ถูกต้องของอีมาน และยิ่งไปกว่านั้นคือการบังคับให้มีอีมาน จนกระทั่งนักวิชาการรุ่นหลังบางท่านได้กล่าวไว้ในบทกลอนทางวิชาการว่า

เพราะทุกคนที่ตามผู้อื่นอย่างไม่ไตร่ตรองในเรื่องเตาฮีด อีมานของเขาย่อมไม่พ้นจากความลังเลสงสัย

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ ٱللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ ﴿٢٨﴾ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَـَٔابٍ ﴿٢٩﴾

และคำพูดของผู้ที่ถูกบังคับในอิสลามนั้นถือเป็นโมฆะ และเขาจะไม่ถูกเอาโทษในการกระทำของเขา ดังนั้น ศาสนาที่ถือเอาสติปัญญาและเสรีภาพเป็นรากฐานของความเชื่อและความรับผิดชอบ ย่อมไม่อาจกล่าวได้ว่าศาสนานั้นตั้งอยู่บนคมดาบและแผ่ขยายด้วยคมดาบ ถึงแม้ว่าศาสนานี้จะได้บัญญัติให้มีการทำสงครามและการสู้รบ เพื่อเป้าหมายต่าง ๆ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ซึ่งไม่มีผู้ใดคัดค้านนอกจากผู้ที่เข้าใจผิดหรือผู้ที่ดื้อรั้นยโสเท่านั้น และสัญลักษณ์ของอีมานที่แท้จริงคือความสงบมั่นต่อมัน «คือบรรดาผู้ที่ศรัทธา และหัวใจของพวกเขาสงบด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ พึงทราบเถิด ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์นั้นหัวใจย่อมสงบ บรรดาผู้ที่ศรัทธาและประกอบความดีทั้งหลาย ความสุขย่อมเป็นของพวกเขา และสถานที่กลับอันดีงาม» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ดุ 13:28-29)

อิสลามเพียงศาสนาเดียวหรือที่สั่งเสียให้ใช้ดาบเพื่อปกป้องสัจธรรม?

อิสลามมิใช่ศาสนาเดียวที่กล่าวถึงการสู้รบ การทำสงคราม และการญิฮาด ในฐานะวิธีการปกป้องสัจธรรม หากแต่บรรดาบทบัญญัติศาสนาทั้งที่มาก่อนและที่มาภายหลังล้วนนำเรื่องนี้มาทั้งสิ้น

คัมภีร์เตารอตที่ชาวยิวใช้กันอยู่ในปัจจุบันนั้นเต็มไปด้วยเรื่องราวของการสู้รบ การต่อสู้ การทำสงคราม การทำลายล้าง การพิฆาต ความพินาศ และการจับเป็นเชลย และมันได้กำหนดบทบัญญัติแห่งการสู้รบและการทำสงครามไว้ แต่อยู่ในรูปแบบที่โหดร้ายที่สุด ดังปรากฏในหนังสือเฉลยธรรมบัญญัติ บทที่ยี่สิบ ข้อ 10 และข้อถัดไป มีข้อความดังนี้ “เมื่อท่านเข้าใกล้เมืองใดเพื่อจะทำสงครามกับเมืองนั้น จงเรียกร้องให้เมืองนั้นทำสัญญาสงบศึกเสียก่อน ถ้าเมืองนั้นตอบรับการสงบศึกและเปิดประตูให้ท่าน ประชาชนทั้งปวงที่อยู่ในเมืองนั้นจะต้องตกเป็นแรงงานเกณฑ์ของท่านและเป็นทาสรับใช้ท่าน แต่ถ้าเมืองนั้นไม่ยอมสงบศึกกับท่าน แต่กลับทำสงครามกับท่าน ท่านก็จงล้อมเมืองนั้นไว้ และเมื่อพระเจ้าพระเจ้าของท่านทรงมอบเมืองนั้นไว้ในมือของท่านแล้ว ท่านจงฆ่าผู้ชายทุกคนในเมืองนั้นเสียด้วยคมดาบ ส่วนผู้หญิง

และเด็ก ๆ และปศุสัตว์ และทุกสิ่งที่อยู่ในเมืองนั้น เจ้าจงริบเอาเป็นของเชลยสำหรับตัวเจ้าเอง และจงกินของริบจากศัตรูของเจ้า ซึ่งพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าประทานแก่เจ้า เจ้าจงกระทำเช่นนี้แก่หัวเมืองทั้งปวงที่อยู่ห่างไกลจากเจ้ามาก ซึ่งมิใช่หัวเมืองของบรรดาประชาชาติที่อยู่ที่นี่ ส่วนหัวเมืองของชนชาติเหล่านี้ที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าประทานแก่เจ้าเป็นกรรมสิทธิ์นั้น เจ้าอย่าได้ไว้ชีวิตสิ่งใดที่หายใจได้เลย แต่จงทำลายล้างเสียให้สิ้น คือคนฮิตไทต์ คนอาโมไรต์ คนคานาอัน คนเปริสซี คนฮีไวต์ และคนเยบุส ตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้บัญชาเจ้าไว้)

และในคัมภีร์อินญีลของมัทธิวที่แพร่หลายอยู่ในมือของชาวคริสต์ บทที่ 10 ข้อ 25 เป็นต้นไป กล่าวว่า (อย่าคิดว่าเรามาเพื่อนำสันติภาพมาสู่แผ่นดินโลก แต่เรามาเพื่อนำดาบมา เพราะเรามาเพื่อทำให้คนแตกแยกกับบุตรชายของตน บุตรชายแตกแยกกับบิดาของตน และลูกสะใภ้แตกแยกกับแม่สามีของตน ... และศัตรูของคนก็คือคนในครอบครัวของเขาเอง ผู้ใดรักบิดาหรือมารดามากกว่าเรา ผู้นั้นก็ไม่สมควรกับเรา ผู้ใดรักบุตรชายหรือบุตรสาวมากกว่าเรา ผู้นั้นก็ไม่สมควรกับเรา และผู้ใดไม่แบกไม้กางเขนของตนและติดตามเรามา ผู้นั้นก็ไม่สมควรกับเรา ผู้ใดพบชีวิตของตน ผู้นั้นจะสูญเสียชีวิต และผู้ใดสูญเสียชีวิตของตนเพราะเห็นแก่เรา ผู้นั้นจะพบชีวิต)

ส่วนกฎหมายระหว่างประเทศในยุคปัจจุบันก็ได้ยอมรับถึงสถานการณ์และสภาวการณ์ที่สงครามเป็นสิ่งที่อนุญาตให้กระทำได้ และได้วางหลักเกณฑ์และระเบียบข้อบังคับไว้สำหรับสงครามนั้น

และสิ่งที่อิสลามได้นำมาในเรื่องนี้ ประเสริฐกว่า ละเอียดถี่ถ้วนกว่า เปี่ยมด้วยความเมตตากว่า และยึดมั่นในสันติภาพยิ่งกว่าสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด แล้วเหตุใดเล่าข้อกล่าวหาคลางแคลงทั้งหลายจึงพุ่งเป้ามายังอิสลาม ทั้งที่ไม่มีหนทางอื่นใดนอกจากอิสลามที่จะนำไปสู่สันติภาพ?

اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾ يَهْدِى بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَـٰمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِهِۦ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿١٦﴾

«...จากอัลลอฮ์ซึ่งแสงสว่างและคัมภีร์อันชัดแจ้ง ด้วยคัมภีร์นั้นอัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่ปฏิบัติตามความพอพระทัยของพระองค์สู่บรรดาหนทางแห่งความศานติ และทรงนำพวกเขาออกจากความมืดทั้งหลายสู่แสงสว่างด้วยอนุมัติของพระองค์ และทรงชี้นำพวกเขาสู่ทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:15–16)

ขั้นตอนของอิสลามและหลักประกันที่วางไว้เพื่อสถาปนาสันติภาพ

หลังจากข้อพิจารณาเหล่านี้ เราสามารถกล่าวได้ว่า อิสลามเป็นบทบัญญัติแรกและสมบูรณ์ที่สุดที่ได้ก้าวไปบนหนทางแห่งการสถาปนาสันติภาพของโลกด้วยก้าวย่างที่กว้างไกลที่สุด และได้วางหลักประกันที่ครบถ้วนที่สุดเพื่อความมั่นคงของสันติภาพนั้น ซึ่งหากประชาชาติทั้งหลายยึดถือ และบรรดาผู้ปกครอง ผู้นำ และนักการเมืองดำเนินตามแนวทางของมันแล้ว ก็จะนำความสงบสุขมาสู่ผู้คนและตัวพวกเขาเองก็จะได้รับความสงบสุขด้วย ในจำนวนนั้นได้แก่

1. การยกย่องความหมายแห่งภราดรภาพในหมู่มนุษย์ และการขจัดจิตวิญญาณแห่งความคลั่งพรรคพวก ซึ่งจุดยืนของอิสลามในเรื่องนี้ได้กล่าวไปแล้วในบทที่ผ่านมา

1. การชี้ถึงความประเสริฐของสันติภาพ และการปลูกฝังจิตใจด้วยจิตวิญญาณแห่งความใจกว้างอันมีเกียรติ ซึ่งจุดยืนของอิสลามในเรื่องนี้ได้กล่าวไปแล้วในตอนต้นของบทนี้ พร้อมกับการกำหนดให้การรักษาสัญญาเป็นข้อบังคับ และการห้ามการทรยศ ตลอดจนการละเมิดสนธิสัญญาและพันธสัญญาทั้งหลาย

1. การจำกัดแนวคิดเรื่องสงครามไว้ในขอบเขตที่แคบที่สุด การห้ามการรุกรานในทุกรูปแบบ การเผยแพร่ความยุติธรรมและความเมตตา และการเคารพระเบียบและกฎหมายแม้กระทั่งในยามสงครามเอง ซึ่งอิสลามเป็นผู้นำหน้าสูงสุดในเรื่องนี้ อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวยืนยันความหมายนี้ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเป็นผู้ยืนหยัดเพื่ออัลลอฮ์ เป็นสักขีพยานด้วยความยุติธรรม และอย่าให้ความเกลียดชังที่มีต่อกลุ่มชนหนึ่งทำให้พวกเจ้าไม่ยุติธรรม จงยุติธรรมเถิด เพราะมันใกล้ต่อความยำเกรงยิ่งกว่า และจงยำเกรงอัลลอฮ์เถิด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:8)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿٨﴾

وَإِن طَآئِفَتَانِ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱقْتَتَلُوا۟ فَأَصْلِحُوا۟

1. การรักษาความมั่นคงด้วยกำลังอาวุธ ซึ่งอิสลามได้ล้ำหน้าทุกขั้นตอนในยุคปัจจุบันไปแล้ว ดังที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้กล่าวไว้ว่า «และหากสองฝ่ายจากบรรดาผู้ศรัทธาสู้รบกัน ก็จงไกล่เกลี่ย…

بَيْنَهُمَا ۖ فَإِنۢ بَغَتْ إِحْدَىٰهُمَا عَلَى ٱلْأُخْرَىٰ فَقَـٰتِلُوا۟ ٱلَّتِى تَبْغِى حَتَّىٰ تَفِىٓءَ إِلَىٰٓ أَمْرِ ٱللَّهِ ۚ فَإِن فَآءَتْ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَهُمَا بِٱلْعَدْلِ وَأَقْسِطُوٓا۟ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ ﴿٩﴾

…ระหว่างพวกเขาทั้งสอง แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งในสองฝ่ายนั้นละเมิดต่ออีกฝ่ายหนึ่ง ก็จงต่อสู้กับฝ่ายที่ละเมิดจนกว่าฝ่ายนั้นจะกลับคืนสู่พระบัญชาของอัลลอฮ์ ถ้าฝ่ายนั้นกลับคืนแล้ว ก็จงไกล่เกลี่ยระหว่างทั้งสองด้วยความยุติธรรม และจงเที่ยงธรรมเถิด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่เที่ยงธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-หุญุรอต 49:9)

لقد شهدت في بيت عبد الله بن جدعان حلفا ما أحب أن لي به حمر النعم

ولو سئلت به في الإسلام لأجبت

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวถึงสิ่งที่เคยมีในยุคญาฮิลียะฮ์ซึ่งมีความหมายในทำนองนี้ด้วยถ้อยคำที่ดีงามทุกประการ นั่นคือ "หิลฟุลฟุฎูล" (สนธิสัญญาแห่งคุณธรรม) ท่าน ﷺ กล่าวถึงสนธิสัญญานั้นว่า «แท้จริงฉันได้ร่วมเป็นสักขีพยานในสนธิสัญญาฉบับหนึ่งที่บ้านของอับดุลลอฮ์ อิบนุญุดอาน ซึ่งฉันไม่ปรารถนาจะแลกมันกับอูฐสีแดง» แล้วท่านกล่าวต่อว่า «และหากฉันถูกเรียกร้องให้เข้าร่วมสนธิสัญญานั้นในสมัยอิสลาม ฉันก็จะตอบรับอย่างแน่นอน»

ก้าวย่างของบรรดาผู้นำในยุคนี้อยู่ที่ใดเมื่อเทียบกับก้าวย่างเหล่านี้?

ต่อจากนั้น ก้าวย่างของบรรดาผู้นำในยุคนี้ ทั้งนักการเมือง นักวิชาการ นักนิติบัญญัติ และนักปรัชญาของยุคนี้ อยู่ที่ใดเมื่อเทียบกับแนวคิดเหล่านี้? และพวกเขาได้ทำอะไรไปบ้างเพื่อสถาปนาสันติภาพบนหน้าแผ่นดิน?

โลกได้ประสบกับสงครามโลกสองครั้งที่บดขยี้ทุกสิ่งภายในเวลาเพียงหนึ่งในสี่ศตวรรษ เผาผลาญทั้งสิ่งที่เขียวสดและสิ่งที่แห้งเหี่ยว หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้มีการก่อตั้ง "สันนิบาตชาติ" ขึ้นเพื่อสถาปนาสันติภาพ แต่มันถูกลิขิตให้ตายไปก่อนที่จะได้ถือกำเนิด และบรรดาผู้ที่ร่วมเป็นพยานในการกำเนิดของมันเองก็ได้ฝังมันทั้งเป็นด้วยอารมณ์ทางการเมืองและความละโมบแบบจักรวรรดินิยม มันจึงไม่สามารถแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประชาชาติที่เข้าร่วมได้แม้แต่เรื่องเดียว และกฎบัตรของมันก็ล้มเหลวลง มันดำรงอยู่ได้เพียงชั่วระยะที่ประชาชาติและประชาชนทั้งหลายตระเตรียมตัวทำสงครามขึ้นอีกครั้ง มีผู้กล่าวว่าสาเหตุแห่งความล้มเหลวของมันคือ กฎบัตรของมันไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการลงโทษทางทหารต่อผู้ฝ่าฝืน

ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง องค์การสหประชาชาติได้ถูกก่อตั้งขึ้น และมีการจัดตั้งคณะมนตรีความมั่นคง เพื่อเติมเต็มความบกพร่องทางนิติบัญญัติในโครงสร้างของสันนิบาตชาติที่ถูกฝังทั้งเป็นไปแล้วนั้น เวลาผ่านไปยาวนาน แต่ความขัดแย้งก็ยังคงทวีความรุนแรงและแสดงออกอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น ทั้งองค์การและคณะมนตรีนี้ยังไม่ประสบความสำเร็จจนถึงบัดนี้ในการแก้ไขปัญหาใดหรือยุติความขัดแย้งใดได้เลย และเบื้องหลังสิ่งนั้นก็ไม่มีอะไรอื่นนอกจากสงครามโลกครั้งที่สาม

ความหมายของสงครามโลกครั้งที่สามนั้นไม่ใช่อื่นใด นอกจากการล่มสลายของแผ่นดินและผู้คนที่อยู่บนนั้น เพราะเราอยู่ในยุคของระเบิดปรมาณู

แล้วมนุษยชาติที่สับสนงุนงงจะหวนกลับสู่อัลลอฮ์หรือไม่? และจะรับเอาบทเรียนแห่งสันติภาพ ทั้งในทางจิตใจ ทางทฤษฎี และทางปฏิบัติจากอิสลามหรือไม่? ... ศาสนาแห่งความเมตตาและศาสนาแห่งสันติภาพ...

قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَـٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَىٰٓ ۗ ءَآللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٥٩﴾

«จงกล่าวเถิด มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ... และความศานติจงมีแด่ปวงบ่าวของพระองค์ผู้ซึ่งพระองค์ทรงคัดเลือกไว้ อัลลอฮ์ดีกว่า หรือสิ่งที่พวกเขาให้เป็นภาคี?» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:59)

ฮะซัน อัล-บันนา

การอบรมเยาวชน

ตัวบทการบรรยายที่อิมามหะซัน อัล-บันนา กล่าวไว้ ณ สมาคมยุวชนมุสลิม (ญัมอียะฮ์ อัช-ชุบบาน อัล-มุสลิมีน) ปี ค.ศ. 1927

ผลของการอบรมต่อชีวิตของปัจเจกบุคคลและประชาชาติ

بِســمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ท่านทั้งหลาย

ท่านเคยเห็นผืนดินผืนหนึ่งที่ถูกปล่อยทิ้งไว้ จนมีหนามและหญ้าแห้วหมูงอกขึ้นเต็ม กลายเป็นที่รกร้างว่างเปล่า ปลูกพืชไม่ขึ้นและเก็บกักน้ำไม่อยู่ไหม? ส่วนอีกผืนหนึ่งมีชาวนาผู้ชำนาญในการปรับปรุงและไถพรวนคอยดูแล แล้วมันก็กลายเป็นสวนที่ออกผลอุดม มีพืชพรรณงดงามทุกชนิดงอกเงย นั่นแหละคืออุปมาของปัจเจกบุคคลและประชาชาติ เมื่อนักอบรมละเลยและไม่ใส่ใจต่อวิธีการปรับปรุงและยกระดับพวกเขา และนี่คืออุปมาของพวกเขาเมื่อนักอบรมเอาใจใส่ดูแลและนำพาพวกเขาไปสู่เป้าหมาย

การอบรมที่ถูกต้องนั้นเตรียมปัจเจกบุคคลให้พร้อมสำหรับการดำรงชีวิตอย่างสมบูรณ์ นำทั้งร่างกายและจิตวิญญาณของเขาไปสู่ความสมบูรณ์แห่งความเป็นมนุษย์ และชี้แนะเขาให้รู้ถึงสิทธิและหน้าที่ของตน ด้วยเหตุนี้ การอบรมจึงเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลมากที่สุดต่อชีวิตของประชาชาติ อนาคตของประชาชาติขึ้นอยู่กับมัน และจากมันเองที่ก่อให้เกิดความยิ่งใหญ่หรือความล่มสลายของประชาชาติ ในจักรวาลนี้มีปัจจัยแห่งความผาสุกทั้งปวงสำหรับมนุษยชาติ ซึ่งอัลลอฮ์ทรงบรรจุไว้ในนั้นตั้งแต่วันที่พระองค์ทรงบังเกิดมันขึ้น ผู้คนเพียงแต่จำเป็นต้องรู้จักปัจจัยเหล่านี้ และได้รับการชี้นำสู่หนทางที่จะนำไปสู่การใช้ประโยชน์จากมันอย่างถูกต้อง เพื่อพวกเขาจะได้ดำรงชีวิตที่ดีงามทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์

ประชาชาติสมัยใหม่ตระหนักถึงสิ่งนี้ดี ดังนั้นสิ่งแรกที่พวกเขาให้ความสำคัญในแนวทางการปฏิรูปของตน คือการอบรม โดยกำหนดเป้าหมายของมันและแสวงหาวิธีการที่ใกล้ที่สุดเพื่อบรรลุเป้าหมายนั้น ฟรีดริชมหาราช นักปฏิรูปผู้ยิ่งใหญ่แห่งปรัสเซีย ปรารถนาจะนำประชาชาติของตนไปสู่จุดสูงสุดแห่งความยิ่งใหญ่ เขาพบว่าวิธีการที่ใกล้ที่สุดสำหรับสิ่งนั้น คือการปฏิรูปการอบรมด้วยการปฏิรูปวิธีการที่สำคัญที่สุดของมัน นั่นคือโรงเรียน เขาจึงออกกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนทั่วไปในปี ค.ศ. 1763

ณ ที่นี้ ควรที่ข้าพเจ้าจะเตือนให้ท่านทั้งหลายระลึกว่า การอบรมเป็นเรื่องที่ครอบคลุมปัจจัยที่มีอิทธิพลทั้งหมดในชีวิตของบุคคล และการศึกษาเป็นเพียงวิธีการหนึ่งของการอบรมเท่านั้น แต่เนื่องจากมันเป็นวิธีการที่สำคัญที่สุด ในความคิดของคนจำนวนมากจึงถือว่ามันมีความหมายเดียวกับการอบรม ดังนั้นเมื่อเรากล่าวถึง "การอบรม" เราหมายถึงความหมายที่กว้างกว่านั้น ซึ่งครอบคลุมทั้งการศึกษาและวิธีการอื่น ๆ ของการอบรม นักวิจัยที่ศึกษาชีวิตของประชาชาติต่าง ๆ ได้กล่าวไว้ว่า เคล็ดลับแห่งความกระตือรือร้นและความยิ่งใหญ่ของชาวอังกฤษ คือแนวทางการอบรมที่ถูกต้องซึ่งพวกเขาวางไว้สำหรับตนเอง ด้วยความดีความชอบของนักอบรมของพวกเขา เช่น สเปนเซอร์ ฮักซ์ลีย์ ชาลส์ เอเลียต และคนอื่น ๆ ทั้งในอดีตและปัจจุบัน

และนี่คือ เอ็ดมงด์ เดอโมแลง นักสังคมวิทยาชาวฝรั่งเศสผู้ยิ่งใหญ่ ได้เรียกร้องประชาชาติของตนให้ขบคิดในการปฏิรูปการอบรม โดยเชื่อว่าความบกพร่องและความเสื่อมทรามของการอบรมคือสาเหตุแรกของความเจ็บปวดและวิกฤตทั้งปวงที่เกิดขึ้นกับประชาชาติ และในการปฏิรูปและการทำให้การอบรมสมบูรณ์นั้นคือการเยียวยาสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด ช่างเป็นวิสัยทัศน์ที่ไกลเพียงใดของนายแพทย์ผู้นั้น ซึ่งละทิ้งการแพทย์มาทุ่มเทให้กับกิจการด้านการอบรมและการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของมัน เมื่อเขาถูกถามถึงเรื่องนั้น คำตอบของเขาคือ: (ข้าพเจ้าพบจากการศึกษาอย่างละเอียดถี่ถ้วนว่า สาเหตุส่วนใหญ่ของความเจ็บป่วย

...ของมนุษย์ ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ล้วนมีที่มาจากความบกพร่องในการอบรมเลี้ยงดู ข้าพเจ้าจึงเลือกที่จะขจัดโรคร้ายนี้ให้สิ้นไปถึงรากเหง้าด้วยการถอนสาเหตุแรกของมัน แทนที่จะใช้เวลาไปกับการรักษาสิ่งที่เกิดขึ้นจากสาเหตุนี้ และการป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา ข้าพเจ้าไม่สงสัยเลยว่าด้วยวิธีนี้ ข้าพเจ้าได้รับใช้มนุษยชาติอย่างยิ่งใหญ่ยิ่งกว่า มากเท่ากับความแตกต่างระหว่างการเยียวยาประชาชาติกับการเยียวยาปัจเจกบุคคล)

ในอดีต อิมามอัล-ฆอซาลีย์ได้กล่าวไว้ว่า (เช่นเดียวกับที่ร่างกายในตอนเริ่มแรกไม่ได้ถูกสร้างมาอย่างสมบูรณ์ หากแต่มันจะสมบูรณ์และแข็งแรงขึ้นด้วยการเจริญเติบโตและการบำรุงเลี้ยงด้วยอาหาร จิตใจก็เช่นกัน มันถูกสร้างมาอย่างบกพร่องแต่พร้อมที่จะรับความสมบูรณ์ และมันจะสมบูรณ์ได้ด้วยการอบรมเลี้ยงดู การขัดเกลามารยาท และการหล่อเลี้ยงด้วยความรู้ ... และเด็กนั้น เมื่อใดที่ถูกละเลยในช่วงเริ่มต้นของการเติบโต โดยมากแล้วเขาจะเติบโตขึ้นมาเป็นผู้มีมารยาทเลวทราม เป็นคนโกหก ขี้อิจฉา ขี้ขโมย ชอบยุแหย่ส่อเสียด ดื้อดึงรบเร้า ชอบยุ่งเรื่องของผู้อื่น ชอบหัวเราะเฮฮา เจ้าเล่ห์ และไร้ยางอาย และเขาจะได้รับการปกป้องจากสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดได้ก็ด้วยการอบรมสั่งสอนที่ดีเท่านั้น)

จากที่กล่าวมานี้ ท่านทั้งหลาย ท่านคงจะเห็นแล้วว่าภาระความรับผิดชอบที่ตกอยู่บนบ่าของผู้อบรมนั้นยิ่งใหญ่เพียงใด เพราะในมือของพวกเขาคือการหล่อหลอมจิตใจของประชาชาติและการวางแนวทางชีวิตในอนาคตของประชาชาติ

เป้าหมายของการอบรมที่เราหวังให้เกิดแก่ประชาชาติของเรา

เราจำเป็นต้องกำหนดเป้าหมายของเราในการอบรมเยาวชนให้ชัดเจนและแม่นยำ เพื่อที่เราจะสามารถรู้ถึงวิธีการต่าง ๆ ที่จะนำไปสู่เป้าหมายนี้ได้ และตราบใดที่เรายังไม่ได้กำหนดเป้าหมาย เราก็จะนำพาประชาชาติไปอย่างไร้ทิศทาง .. และเป้าหมายนี้จะต้องครอบคลุม เป็นที่ยอมรับร่วมกัน และเป็นที่พึงพอใจ เพื่อให้ประชาชาติทั้งหมดมุ่งไปสู่เป้าหมายนั้นอย่างเป็นหนึ่งเดียวกัน เพราะการมีเป้าหมายที่หลากหลายในประชาชาติที่กำลังก่อตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเริ่มต้นของการฟื้นฟูนั้น จะนำไปสู่การแตกแยกของพลังและการกระจัดกระจายของความพยายาม ประชาชาติจึงจะไม่สามารถไปถึงจุดหมายได้ นอกจากต้องเหนื่อยยากและใช้เวลายาวนาน ..

บรรดานักการศึกษามีความเห็นแตกต่างกันอย่างมากเกี่ยวกับเป้าหมายของการอบรมมนุษย์ บางคนกำหนดให้เป้าหมายคือความสุข ซึ่งแต่ละคนก็มีแนวคิดเฉพาะของตนเกี่ยวกับความสุข บางคนกำหนดให้เป้าหมายคือการประกอบอาชีพหาเลี้ยงชีพ บางคนกำหนดให้เป็นเรื่องจิตวิญญาณล้วน ๆ บางคนกำหนดให้เป็นคุณธรรมและความสมบูรณ์ และบางคนกำหนดให้เป็นการดำรงชีวิตอย่างสมบูรณ์ .. และยังมีเป้าหมายอื่น ๆ อีกที่เจ้าของแนวคิดเหล่านั้นได้ดึงมาจากความจำเป็นของยุคสมัยของพวกเขา และจากจิตวิญญาณทางความคิดที่ครอบงำยุคสมัยเหล่านั้น และเป้าหมายเหล่านั้นก็แตกต่างกันไปตามวิธีการเหล่านั้น แม้ว่าบรรดานักการศึกษาทั้งในอดีตและปัจจุบันจะมีมติเป็นเอกฉันท์ว่าจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับเป้าหมายทางศาสนาก็ตาม

เราไม่ได้มุ่งที่จะอภิปรายเป้าหมายเหล่านี้ และชี้ว่าเป้าหมายใดสมควรได้รับความสนใจและการดูแลมากที่สุด แต่สิ่งที่เราให้ความสำคัญคือการที่เราจะกำหนดเป้าหมายของเราเอง ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ความพยายามของประชาชาติอิสลามในยุคนี้จะต้องมุ่งไปสู่ หลังจากที่ได้ทำความเข้าใจอย่างรอบด้านต่อสภาพการณ์ทั้งหมดที่แวดล้อมอยู่ ทั้งทางการเมือง สังคม ความคิด และอื่น ๆ ..

และดูเหมือนว่าตัวประเด็นนี้เองได้บอกเป้าหมายนี้แก่เรา และสรุปไว้ว่ามันคือ .. ความรักต่ออิสลาม การยึดมั่นในจริยธรรมของอิสลาม และความหวงแหนต่ออิสลาม

وَٱبْتَغِ فِيمَآ ءَاتَىٰكَ ٱللَّهُ ٱلدَّارَ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۖ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ ٱلدُّنْيَا

فَلَنُحْيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةً طَيِّبَةً

และเนื่องจากศาสนานี้สั่งใช้ให้เอาใจใส่ต่อกิจการทางโลก และส่งเสริมให้มุ่งนำหน้าและเป็นเลิศในเรื่องเหล่านั้น โดยไม่ละเลยเรื่องของอาคิเราะฮ์ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และจงแสวงหาสถานที่แห่งอาคิเราะฮ์ในสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานแก่เจ้า และอย่าลืมส่วนของเจ้าจากโลกนี้» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:77) และดังที่พระองค์ตรัสว่า «แน่นอนเราจะให้เขามีชีวิตที่ดี» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:97)

ดังนั้น การอบรมบ่มเพาะแบบอิสลามจึงไม่ใช่การอบรมเพื่อดุนยาและการปฏิบัติล้วน ๆ ดังเช่นที่เคยมีในหมู่ชาวกรีก และก็ไม่ใช่การอบรมด้านศาสนาล้วน ๆ ดังเช่นที่เคยมีในหมู่ชาวอิสราเอลในอดีต หากแต่เป็นการผสานทั้งสองด้านเข้าด้วยกัน ดังที่ญะรีรได้กล่าวสรรเสริญอุมัร บินอับดุลอะซีซว่า:

เขามิได้ละทิ้งส่วนแบ่งของตนในดุนยา และสมบัติแห่งดุนยาก็มิได้ทำให้เขาหันเหไปจากศาสนา

เราขอขยายความเพิ่มเติมว่า เป้าหมายของการอบรมบ่มเพาะที่มุ่งหวังนั้น ได้แก่

1. ทำให้จิตใจรักอิสลามและหวงแหนปกป้องอิสลาม
2. ปูทางสู่ความสำเร็จในชีวิต
3. ปกป้องผลประโยชน์ทั้งด้านศาสนาและด้านดุนยา และปลูกฝังความรู้สึกหวงแหน

เช่นนั้นแล้ว อะไรคือวิธีการที่จะนำเราไปสู่เป้าหมายนี้?

วิธีการปฏิรูปการอบรมบ่มเพาะแบบอิสลาม

เยาวชนได้รับอิทธิพลจากปัจจัยมากมายในชีวิต และการปฏิรูปการอบรมบ่มเพาะของเขาขึ้นอยู่กับการปฏิรูปปัจจัยที่มีอิทธิพลเหล่านี้ และการชี้นำปัจจัยเหล่านั้นไปสู่เป้าหมายที่เฉพาะเจาะจง ปัจจัยที่มีอิทธิพลสำคัญที่สุด ได้แก่ บ้าน โรงเรียน และสิ่งแวดล้อม

บ้าน

สิ่งแรกที่เด็กได้พบเห็นในโลกนี้คือบ้านและครอบครัวของเขา ภาพแรกของชีวิตจึงประทับลงในความคิดของเขาจากสิ่งที่เขาเห็นในสภาพความเป็นอยู่และวิถีการดำเนินชีวิตของพวกเขา จิตใจของเขาซึ่งอ่อนนุ่ม พร้อมรับทุกสิ่ง และตอบสนองต่อทุกร่องรอยที่มากระทบ จึงก่อรูปขึ้นตามแบบของสิ่งแวดล้อมนี้ก่อนสิ่งอื่นใด ดังคำกล่าวของอิมามอัล-เฆาะซาลีว่า (เด็กนั้นเป็นอะมานะฮ์ที่อยู่ในความดูแลของบิดามารดา หัวใจอันบริสุทธิ์ของเขาเป็นอัญมณีอันไร้เดียงสา ปราศจากลวดลายและรูปภาพใด ๆ เขาพร้อมรับทุกสิ่งที่ถูกจารึกลงไป และโน้มเอียงไปสู่ทุกสิ่งที่เขาถูกชักนำไปหา หากเขาถูกฝึกให้เคยชินกับความดีและได้รับการสั่งสอนความดี เขาก็จะเติบโตขึ้นบนความดีนั้น และจะประสบความสุขทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ ทั้งบิดามารดาของเขา ตลอดจนครูและผู้อบรมขัดเกลาเขาทุกคน แต่หากเขาถูกฝึกให้เคยชินกับความชั่ว และถูกปล่อยปละละเลยดั่งสัตว์เดรัจฉาน เขาก็จะประสบความทุกข์และความพินาศ และบาปนั้นจะตกอยู่บนคอของผู้ปกครองดูแลและผู้รับผิดชอบเขา)

كل مولود يولد عليه الفطرة وإنما أبواه يهودانه أو يمجسانه أو ينصرانه

และท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวว่า «ทารกทุกคนถือกำเนิดมาบนฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติเดิมอันบริสุทธิ์) แท้จริงบิดามารดาของเขาต่างหากที่ทำให้เขาเป็นยิว หรือเป็นมะญูซี หรือเป็นนัศรอนี (คริสเตียน)»

และอบุลอะลาอ์ได้กล่าวพาดพิงถึงเรื่องนี้ไว้ในบทกวีของเขาว่า:

เด็กหนุ่มในหมู่พวกเราเติบโตขึ้น ตามสิ่งที่บิดาของเขาฝึกให้เขาเคยชิน ชายหนุ่มมิได้นับถือศาสนาด้วยสติปัญญา แต่ญาติใกล้ชิดของเขาต่างหากที่ฝึกให้เขาเคยชินกับการนับถือศาสนา

เมื่อบ้านมีอิทธิพลต่อชีวิตของเด็กถึงเพียงนี้ จึงจำเป็น—เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่กล่าวมาข้างต้น—ที่จะต้องห้อมล้อมบ้านด้วยทุกสิ่งที่จะปลูกฝังจิตวิญญาณแห่งศาสนาและคุณธรรมลงในจิตใจของเด็ก วิธีการที่สำคัญที่สุดในการปฏิรูปบ้าน ได้แก่

ประการแรก — ยกระดับการศึกษาของสตรีในหมู่พวกเรา และเสริมให้พวกนางได้รับความรู้ด้านศาสนาและจริยธรรมอย่างเพียงพอในโรงเรียน เปิดพื้นที่ในหลักสูตรการศึกษาของเด็กหญิงให้กับการศึกษาเรื่องการเรือน และชีวประวัติของสตรีผู้ทรงคุณธรรมซึ่งเป็นแบบอย่างแห่งจริยธรรมอันประเสริฐในยุคสมัยของพวกนาง เช่น นะสีบะฮ์ บินตุกะอ์บ์ (ร.ฎ.) อัสมาอ์ บินตุอบีบักร (ร.ฎ.) เศาะฟียะฮ์ บินตุอับดิลมุฏฏอลิบ (ร.ฎ.) เคาละฮ์ บินตุลอัซวัร (ร.ฎ.) และสุกัยนะฮ์ บินตุลหุสัยน์ และท่านอื่น ๆ อีกมากมาย

มารดาคือโรงเรียน หากท่านขัดเกลานางเป็นอย่างดี นางจะให้กำเนิดประชาชาติที่มีเชื้อสายอันดีงาม

การที่หลักสูตรการศึกษาของเด็กหญิงในบ้านเรายังคงดำเนินไปอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน คือให้ความสำคัญกับสิ่งฟุ่มเฟือยและสิ่งที่เป็นโทษ แต่ละทิ้งสิ่งที่จำเป็นและเป็นประโยชน์ เช่นนี้ย่อมไม่ใช่สัญญาณที่ดีต่อชีวิตที่ดีงามของคนรุ่นใหม่ที่เป็นมุสลิม..

ทุกวันนี้เด็กหญิงในโรงเรียนของเราเรียนดนตรี ภาษาต่างประเทศ เรขาคณิตสามมิติ และกฎหมาย แต่กลับไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับการเลี้ยงดูเด็ก การดูแลสุขภาพ จิตวิทยา ศาสนาและจริยธรรม หรือการบริหารจัดการบ้านเรือน!!.. แล้วนี่คือหลักสูตรแบบใดกัน และจะนำไปสู่เป้าหมายใดเล่า?!..

ใครเล่าจะช่วยข้าในเรื่องการอบรมบุตรสาว เพราะแท้จริงแล้ว ในโลกตะวันออก มันคือต้นเหตุของความล้มเหลวนั้น

เมื่อมารดาเป็นคนดี ก็จงคาดหวังได้เลยว่าบุตรของนางจะเป็นลูกผู้ชายในทุกความหมายของคำว่าลูกผู้ชาย และหากท่านศึกษาประวัติศาสตร์ของบรรดาบุคคลผู้ยิ่งใหญ่ ท่านจะพบว่าเคล็ดลับแห่งความยิ่งใหญ่ของพวกเขาจำนวนมาก คือสิ่งที่มารดาได้ปลูกฝังหลักการอันดีงามและเที่ยงตรงไว้ในตัวเขา ผ่านทางน้ำนมและการพร่ำสอน.. ท่านอะลี บิน อบีฏอลิบ (ร.ฎ.) ในความรักต่อสัจธรรม ความหวงแหนสัจธรรม และการช่วยเหลือท่านเราะซูล ﷺ ก็ดี ท่านมุอาวิยะฮ์ (ร.ฎ.) ในความสุขุมอดทนและไหวพริบปฏิภาณก็ดี ท่านอับดุลลอฮ์ บิน อัซ-ซุบัยร์ (ร.ฎ.) ในความกล้าหาญของจิตใจก็ดี รวมทั้งท่านอัซ-ซุบัยร์ (ร.ฎ.) เองในเรื่องเดียวกันนั้นก็ดี ล้วนเป็นเพียงเคล็ดลับหนึ่งจากเคล็ดลับของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ บินติ อะซัด (ร.ฎ.) ท่านหญิงเศาะฟิยะฮ์ บุตรีของอับดุลมุฏเฏาะลิบ (ร.ฎ.) ท่านหญิงอัสมาอ์ บินติ อบีบักร (ร.ฎ.) และท่านหญิงฮินด์ บินติ อุตบะฮ์ (ร.ฎ.)

และหากบุตรคือเงาสะท้อนของบิดาแล้วไซร้ ภาชนะทุกใบก็ย่อมซึมสิ่งที่อยู่ภายในออกมา..

เป็นการสมควรอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ได้ยินบทกล่อมของมารดาตั้งแต่อยู่ในเปลในช่วงแรกของชีวิตว่า

ขอให้ข้าสูญเสียชีวิตตนเอง และสูญเสียบุตรหัวปีของข้า หากเขามิได้เป็นนายเหนือเผ่าฟิฮร์และผู้ที่มิใช่ฟิฮร์ ด้วยเกียรติวงศ์ตระกูลอันมากมาย และการบริจาคทรัพย์อันล้นเหลือ จนกระทั่งเขาถูกฝังลงในหลุมศพ

ที่เขาจะได้เป็นผู้นำที่ความรู้ความปราดเปรื่องพลุ่งพล่านออกมาจากทั่วร่าง และความเป็นผู้นำห่อหุ้มอยู่ในอาภรณ์ของเขา ดังเช่นท่านอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส (ร.ฎ.) ที่เป็นเช่นนั้นด้วยอิทธิพลของมารดาของท่าน คือท่านหญิงอุมมุลฟัฎล์ บินติ อัล-หาริษ อัล-ฮิลาลิยะฮ์ (ร.ฎ.)

และเป็นการสมควรอย่างยิ่งเช่นกันสำหรับผู้ที่หูของเขาได้ยินเป็นครั้งแรก บรรดาเพลงลามกอนาจารและบทกล่อมอันไร้สาระ ซึ่งมารดาในยุคนี้ใช้หยอกล้อบุตรของตน ที่เขาจะเติบโตขึ้นเป็นคนเหลวไหล ไร้ยางอาย ความมุ่งมั่นเฉื่อยชา และจิตใจอ่อนแอ..

มารดาคือครูของโลก และสตรีที่ไกวเปลด้วยมือขวาของนาง ย่อมเขย่าโลกได้ด้วยมือซ้ายของนาง ดังนั้น เพื่อที่จะปรับปรุงบ้านให้ดี เราจำเป็นต้องปรับปรุงมารดาให้ดีเสียก่อน เพราะมารดาคือจิตวิญญาณและเสาหลักของบ้าน..

ประการที่สอง – ให้บิดามารดาพยายามเป็นแบบอย่างที่ดีที่สุดแก่บุตรของตน ในการให้ความเคารพต่อสัญลักษณ์ทางศาสนา และการรีบเร่งปฏิบัติสิ่งที่เป็นฟัรฎู โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อหน้าเขาและในขณะที่เขาอยู่ด้วย ให้พวกเขาละหมาดและเล่าเรื่องราวของบรรดาคนศอลิหฺให้เขาฟัง เพราะสัญชาตญาณที่ตื่นตัวมากที่สุดของเด็กในวัยนี้คือสัญชาตญาณการเลียนแบบ และแบบอย่างสูงสุดที่อยู่ตรงหน้าเขาก็คือบิดามารดาและญาติพี่น้องที่อยู่รายล้อมตัวเขา ดังนั้น พวกเขาจึงต้องเป็นดังที่อุมัร บิน อุตบะฮ์ได้เขียนถึงครูผู้อบรมบุตรของเขาว่า "จงให้สิ่งแรกในการอบรมบุตรของฉันให้ดี คือการปรับปรุงตัวของท่านเองให้ดีเสียก่อน เพราะสายตาของพวกเขาผูกติดอยู่กับสายตาของท่าน สิ่งที่ดีในทัศนะของพวกเขาคือสิ่งที่ท่านกระทำ และสิ่งที่น่ารังเกียจในทัศนะของพวกเขาคือสิ่งที่ท่านละทิ้ง"

สาม – ให้บิดามารดาแต่ละฝ่ายตั้งเป้าหมายไว้เสมอว่าจะปลูกฝังจิตวิญญาณแห่งศาสนาและความรู้สึกแบบอิสลามให้เปี่ยมล้นในตัวลูก ๆ ในทุกโอกาสที่เหมาะสม โดยพูดคุยกับพวกเขาถึงความยิ่งใหญ่ของศาสนา บุคคลสำคัญ ประโยชน์ และเคล็ดลับของศาสนา พาพวกเขาไปมัสยิดและที่ชุมนุมทางศาสนา ทำให้พวกเขารู้สึกยำเกรงและเกรงขามต่ออัลลอฮ์ตะอาลา ด้วยการถอดบทเรียนจากเหตุการณ์ต่าง ๆ และเอาใจใส่ให้พวกเขาท่องจำพระดำรัสของอัลลอฮ์และคำพูดของท่านเราะซูล ﷺ บ้างตามสมควร

สี่ – ให้บิดามารดาป้องกันไม่ให้หนังสือไร้สาระและหนังสือพิมพ์ลามกอนาจารเล็ดลอดไปถึงลูก ไม่ใช่ด้วยการห้ามและข่มขู่ เพราะนั่นจะยิ่งทำให้เขาหลงใหลและอยากอ่านมากขึ้น แต่ด้วยการหันเหเขาไปสู่หนังสือที่มีประโยชน์และน่าสนใจ และกระตุ้นความสนใจของเขาให้หันมาทางด้านที่ดีนี้..

ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าขอกล่าวถึงความจำเป็นอย่างยิ่งของเราที่จะต้องมีหนังสือนิทานอิสลามทั่วไปสำหรับเด็ก ที่ผสมผสานระหว่างการทำให้เด็กเกิดความอยากอ่าน ความเหมาะสมกับระดับการรับรู้และสติปัญญาของพวกเขา และการเติมเต็มความรู้สึกแบบอิสลามให้แก่พวกเขา ซึ่งเรื่องเล่าในอิสลามนั้นอุดมไปด้วยสิ่งเหล่านี้ ทั้งจากชีวประวัติของบรรดาศอฮาบะฮ์ ตาบิอีน และบุคคลเช่นพวกเขา ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขาทั้งหลาย..

ข้าพเจ้าขอกล่าวเช่นกันถึงความจำเป็นที่บ้านจะต้องมีห้องสมุด ไม่ว่าจะเล็กเพียงใดก็ตาม แต่หนังสือในห้องสมุดนั้นต้องคัดเลือกมาจากหนังสือประวัติศาสตร์อิสลาม ชีวประวัติของชาวสะลัฟ หนังสือจริยธรรมและคำคมปรัชญา บันทึกการเดินทางของชาวมุสลิม การพิชิตดินแดน และหนังสืออื่น ๆ ทำนองนี้.. หากตู้ยาในบ้านเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับรักษาร่างกาย ห้องสมุดอิสลามในบ้านก็เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการขัดเกลาสติปัญญาเช่นกัน..

إننا لنروّي أبناءنا مغازي رسول الله صلى الله عليه وسلم كما نروّيهم السورة من القرآن

ช่างงดงามเหลือเกินที่ข้าพเจ้าจะยกคำพูดของสะอัด บิน อบีวักกอศ (ร.ฎ.) มากล่าว ณ ที่นี้ว่า «แท้จริงเราเล่าเรื่องราวการออกสงครามของท่านเราะซูล ﷺ ให้ลูก ๆ ของเราฟัง เหมือนกับที่เราสอนซูเราะฮ์หนึ่งจากอัลกุรอานให้แก่พวกเขา»

ส่วนหน้าที่ของสมาคมยุวชนมุสลิมในเรื่องนี้ คือการสร้างจิตวิญญาณนี้ขึ้นในหมู่ประชาชาติมุสลิม และส่งเสริมจิตวิญญาณนี้ด้วยทุกวิถีทางที่เป็นไปได้ ซึ่งวิธีการเหล่านั้นได้แก่

1 - ศึกษาระบบของบ้านเรือนและครอบครัวมุสลิม เพื่อให้รู้ถึงจุดบกพร่องและสาเหตุของมัน ตลอดจนแง่มุมแห่งความสมบูรณ์และวิธีการไปสู่ความสมบูรณ์นั้น ทั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการของคณะกรรมการฝ่ายสังคมตามที่ข้อบังคับภายในได้ระบุไว้

2 - ชักนำสมาชิกเองก่อนเป็นอันดับแรกให้ปฏิบัติเช่นนั้น และทำให้พวกเขาเชื่อมั่นว่านี่คือหนึ่งในเป้าหมายที่สำคัญที่สุดที่สมาคมมุ่งหวัง และเป็นสิ่งที่นำไปสู่การสร้างคนรุ่นใหม่ที่เป็นมุสลิมผู้ทรงคุณธรรม หลังจากนั้นพวกเขาจึงจะทำหน้าที่เชิญชวนผู้อื่นต่อไป

3 - จัดการบรรยายให้มากขึ้นในเรื่องเกี่ยวกับครอบครัวและเด็ก และเผยแพร่เอกสารเพื่อส่งเสริมการเชิญชวนนี้

4 - จัดตั้งคณะกรรมการเพื่อแต่งหนังสือนิทานที่จำเป็นต่อการสร้างจิตวิญญาณนี้ในจิตใจของเด็ก ๆ ซึ่งในสมาคมต่าง ๆ นั้น ด้วยการสรรเสริญแด่อัลลอฮ์ มีผู้ที่สามารถทำเช่นนั้นได้

ได้โดยง่าย หากพวกเขาหันมาให้ความใส่ใจต่อเรื่องนี้บ้าง และสละเวลาส่วนหนึ่งให้แก่มัน ซึ่งเรื่องนี้เป็นหน้าที่ของคณะกรรมการฝ่ายวิชาการที่ระบุไว้ในระเบียบข้อบังคับ

1. เรียกร้องให้กระทรวงปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาของเด็กหญิงและโรงเรียนฝึกหัดครูสตรี เพิ่มการสอนศาสนา ชีวประวัติของสตรีมุสลิมผู้มีชื่อเสียง และสิ่งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนให้ความสำคัญต่อเรื่องนี้อย่างเหมาะสมกับความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของมัน

1. จัดตั้งโรงเรียนเพื่อการศึกษาของเด็กหญิง ซึ่งแน่นอนว่าจะเป็นไปได้หลังจากที่สมาคมต่าง ๆ มีความเข้มแข็งมั่นคงแล้ว และได้รับความช่วยเหลือจากบรรดาผู้มั่งคั่งและผู้มีฐานะของประชาชาติ

ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าจำเป็นต้องกล่าวว่า สมาคมยุวชนมุสลิมยังไม่สามารถบรรลุเป้าหมายนี้ได้ถึงระดับที่คาดหวังไว้ ทั้งนี้เป็นเพราะสมาคมยังอยู่ในช่วงเริ่มก่อตั้ง และมีงบประมาณจำกัดที่ไม่เพียงพอสำหรับเรื่องนี้ ทว่าสิ่งที่พึงกระทำคือ สมาคมจะต้องใส่ใจในทุกวิถีทางที่เป็นไปได้ จนกระทั่งในที่สุดสามารถดำเนินการได้ด้วยทุกวิถีทาง.. และอัลลอฮ์คือผู้ทรงประทานความสำเร็จ

โรงเรียน

โรงเรียนเป็นปัจจัยที่สองของการอบรมสั่งสอน และเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดและมีผลต่อชีวิตของเด็กลึกซึ้งที่สุด เพราะโรงเรียนรับผิดชอบส่วนที่ใหญ่ที่สุดของการอบรมเด็ก นั่นคือการให้การศึกษาและการบ่มเพาะทางสติปัญญา ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องหันมาให้ความใส่ใจในการปรับปรุงโรงเรียน เพื่อให้นำไปสู่เป้าหมายที่พึงปรารถนา

เมื่อเรากล่าวถึงโรงเรียน เราหมายถึงสองเรื่องสำคัญที่ไม่อาจแยกออกจากกันได้ คือ

ประการแรก: หลักสูตรการศึกษา ซึ่งเปรียบเสมือนอาหารทางสติปัญญาของนักเรียน..

ประการที่สอง: ครู ผู้ทำหน้าที่ส่งอาหารนี้ไปสู่สติปัญญา..

การปรับปรุงโรงเรียนจึงจำเป็นต้องให้ความใส่ใจอย่างเต็มที่ในการปรับปรุงทั้งสองสิ่งนี้..

การปรับปรุงครูนั้นมีหลายวิธี:

วิธีที่ง่ายที่สุดและใกล้ความเป็นจริงที่สุด คือการเรียกร้องให้กระทรวงปรับปรุงหลักสูตรของโรงเรียนฝึกหัดครูทุกประเภท และทำให้หลักสูตรเหล่านั้นอุดมไปด้วยการศึกษาศาสนา ประวัติศาสตร์อิสลาม ปรัชญาแห่งหลักความเชื่อ (อะกีดะฮ์) ปรัชญาแห่งบทบัญญัติ และสิ่งอื่น ๆ ทำนองนี้..

ถัดจากวิธีนี้ คือให้สมาคมยุวชนมุสลิมเปิดชั้นเรียนภาคค่ำ และในช่วงวันหยุดยาว เช่น ช่วงปิดภาคฤดูร้อน สำหรับครูและนักศึกษาโรงเรียนฝึกหัดครูทั้งที่เป็นสมาชิกและไม่ใช่สมาชิกที่สนใจ เพื่อศึกษาวิชาเหล่านี้กับบรรดาสมาชิกอาวุโสผู้มีความสามารถในด้านนี้

ถัดจากวิธีนี้ยังมีอีกวิธีหนึ่งซึ่งมีอุปสรรคมากมายขวางกั้นอยู่ และจะไม่จำเป็นหากวิธีแรกบรรลุผล.. นั่นคือการที่สมาคมยุวชนมุสลิมจัดตั้งโรงเรียนเพื่อผลิตครูสอนศาสนา จริยธรรม และภาษาอาหรับ ส่วนอุปสรรคที่ขวางกั้นเรื่องนี้ได้แก่ การขาดแคลนงบประมาณ และการที่รัฐบาลไม่รับรองประกาศนียบัตรและวุฒิของโรงเรียนเหล่านี้ เมื่อเป็นเช่นนั้น ครูประเภทนี้ก็จะจำกัดอยู่เฉพาะในโรงเรียนของสมาคมยุวชนทุกประเภทเท่านั้น..

เรื่องนี้ทำให้ข้าพเจ้านึกถึงระบบของคณะเยสุอิตในช่วงเริ่มต้นของพวกเขา... เมื่อสมาคมของพวกเขาก่อตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนพระสันตะปาปาและเผยแผ่นิกายคาทอลิกเข้าสู่จิตใจผู้คน พวกเขาเห็นว่าวิธีที่ดีที่สุดในการนั้นคือการปฏิรูปการศึกษา พวกเขาจึงจัดตั้งโรงเรียนของตนขึ้นตามระดับชั้น

หลายระดับ ได้แก่ ระดับประถม ระดับมัธยม และระดับอุดมศึกษา โดยพวกเขาให้ความสำคัญเป็นอย่างมากกับสองระดับหลังนี้ ในเวลานั้นพวกเขาแยกตัวออกจากระบบการศึกษาทั้งปวง และมีระบบการบริหารและระบบวิชาการเป็นของตนเองโดยเฉพาะ สิ่งนี้ทำให้พวกเขาต้องฝึกฝนครูของโรงเรียนเหล่านี้เป็นพิเศษ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่กลุ่มของพวกเขามุ่งหวัง

ในช่วงเริ่มแรก พวกเขาประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ โรงเรียนของพวกเขามีจำนวนนับร้อยแห่ง และร่องรอยแห่งการต่อสู้เพื่อเผยแผ่แนวคิดของพวกเขายังคงปรากฏอยู่จนถึงทุกวันนี้

ดังนั้น หากรัฐบาลไม่ยินยอมที่จะเอาใจใส่การศึกษาศาสนาในโรงเรียนของรัฐตามที่สมาคมยุวชนต้องการ และตามแนวทางที่จะนำไปสู่เป้าหมายแห่งอิสลามที่พึงประสงค์ และสมาคมยุวชนสามารถดำเนินตามแนวทางที่เป็นอิสระนี้ในกิจการด้านการศึกษาได้ ก็จะเป็นก้าวที่ประเสริฐและเป็นประโยชน์ที่สุด ซึ่งโลกมุสลิมจะได้รับความเป็นสิริมงคล และหวังได้ว่าเบื้องหลังก้าวนี้จะนำมาซึ่งชัยชนะ ความสำเร็จ และการหวนกลับสู่อ้อมอกแห่งศาสนาอันเที่ยงตรงของตน

ใกล้เคียงกับแนวคิดนี้ คือการที่คณะนักปฏิรูปในสมัยของท่านอาจารย์อัล-อิมาม (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้ก่อตั้งโรงเรียนดารุดดะอ์วะฮ์วัลอิรชาด โดยมีเป้าหมายเพื่อผลิตครูที่จะทำหน้าที่ตักเตือนและชี้นำประชาชนอย่างเป็นอิสระจากอำนาจรัฐและข้อจำกัดอย่างเป็นทางการ แต่โรงเรียนแห่งนี้ต้องล่มสลายไปเพราะความตระหนี่ด้านหนึ่ง และความเฉื่อยชาของความมุ่งมั่นกับความอ่อนแอของความยืนหยัดอีกด้านหนึ่ง ทั้งนี้ เราไม่ได้ต้องการจะพิจารณาว่าโรงเรียนนี้บรรลุเป้าหมายหรือไม่ เพราะนั่นมิใช่จุดประสงค์ของเรา อีกทั้งโรงเรียนนี้ก็ดำเนินอยู่ได้ไม่นานพอที่ผู้ศึกษาจะตัดสินได้ หากแต่สิ่งที่เราต้องการจะชี้ให้เห็นก็คือ แนวคิดเรื่องการจัดการศึกษาอย่างเป็นอิสระจากระบบของรัฐนั้น เป็นแนวคิดที่อยู่ในใจของผู้นำการปฏิรูปจำนวนมาก ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่เราจะหยิบยกแนวคิดนี้ขึ้นมาในวันนี้ และสภาพการณ์ในปัจจุบันก็อาจเอื้ออำนวยต่อเป้าหมายนี้มากกว่าแต่ก่อน

แล้วสมาคมยุวชนมุสลิมจะสามารถดำเนินตามแนวทางนี้ได้หรือไม่? หรือว่าสมาคมฯ ไม่สามารถแม้แต่จะลองนำแนวคิดเรื่องการจัดชั้นเรียนเฉพาะสำหรับครู นักศึกษาครู และนักเทศน์ เพื่อให้พวกเขาได้เสริมความรู้ด้านวิชาการอิสลามที่จะช่วยให้พวกเขาบรรลุเป้าหมายได้? และนอกจากนั้น สมาคมฯ จะไม่สามารถดำเนินการเรียกร้องต่อผู้มีอำนาจให้ปฏิรูปหลักสูตรการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอียิปต์ ซึ่งกำลังมีขบวนการปฏิรูปทางวิชาการที่เปิดโอกาสอยู่ในขณะนี้ได้เชียวหรือ?

เราเชื่อว่าสมาคมฯ ย่อมไม่ไร้ความสามารถในสองเรื่องนี้ และเราหวังว่าจะได้เห็นสมาคมฯ ดำเนินการเพื่อให้บรรลุผลในเร็ววัน

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ เรานำเสนอเนื่องในโอกาสที่กล่าวถึงความจำเป็นในการปฏิรูปครู ซึ่งเปรียบเสมือนครึ่งหนึ่งของโรงเรียน ส่วนการปฏิรูปหลักสูตร ซึ่งเป็นอีกครึ่งหนึ่งนั้น จะต้องควบคู่ไปกับการจัดสรรคาบเรียนที่เพียงพอสำหรับแขนงวิชาศาสนา ได้แก่ ฟิกฮ์และเคล็ดลับ (ฮิกมะฮ์) ของมัน อะกีดะฮ์และหลักฐานของมัน ประวัติศาสตร์อิสลาม ซีเราะฮ์ และภาษาอาหรับ เพราะภาษาอาหรับเป็นสื่อในการทำความเข้าใจและใคร่ครวญอัลกุรอาน ซึ่งเป็นรากฐานและจิตวิญญาณของศาสนานี้ ตลอดจนต้องแสดงความเอาใจใส่ต่อวิชานี้อย่างชัดแจ้ง และกำหนดให้เป็นวิชาหลัก

หากโรงเรียนเหล่านี้เป็นอิสระจากโรงเรียนของรัฐ ก็ให้เพิ่มวิชาตามหลักสูตรของรัฐเข้าไปกับวิชาเหล่านี้ด้วย เพื่อให้บรรลุความหวังของนักเรียนในการก้าวไปสู่การได้รับประกาศนียบัตรอย่างเป็นทางการ ซึ่งในกรณีนี้ โรงเรียนดังกล่าวก็จะเป็นเช่นเดียวกับโรงเรียนมิชชันนารีที่แข่งขันกับโรงเรียนของรัฐในวิชาตามหลักสูตรทางการ หลังจากตัดสิ่งที่ไม่จำเป็น

…ให้แก่เขาจากสิ่งนั้น และในขณะเดียวกันก็บรรลุเป้าหมายทางศาสนาของโรงเรียน ด้วยการกำหนดให้นักเรียนต้องศึกษาศาสนาและปฏิบัติศาสนกิจต่าง ๆ ของศาสนา…

เนื่องจากบรรยากาศโดยรวมมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อจิตใจของเด็กและการหล่อหลอมทางจริยธรรมของเขา โดยเฉพาะในโรงเรียนประถมและช่วงปีแรก ๆ ของชั้นมัธยม ซึ่งเป็นวัยที่เยาวชนมักเลียนแบบผู้อื่น บรรยากาศนี้จึงจำเป็นต้องเป็นบรรยากาศทางศาสนาที่ดีงาม แนวทางที่จะทำให้เกิดบรรยากาศเช่นนี้มีดังนี้ ประการแรก ให้การเอาใจใส่ต่อศาสนา การให้เกียรติศาสนา และการส่งเสริมผู้ที่แสดงออกถึงความรักศาสนาและการปฏิบัติตามศาสนา เป็นหลักยึดของบุคลากรทุกคนในโรงเรียน ทั้งฝ่ายบริหารและฝ่ายวิชาการ ประการที่สอง ทำให้นักเรียนรับรู้ถึงสิ่งนี้ ประการที่สาม กำหนดให้นักเรียนละหมาดฟัรฎูภายในโรงเรียน ประการที่สี่ จัดเตรียมมัสยิดเฉพาะสำหรับพวกเขา เพื่อใช้ประกอบศาสนกิจ เช่น การอะซานและการอิกอมะฮ์ โดยให้นักเรียนเป็นผู้ปฏิบัติเอง และให้ครูของพวกเขาตอบรับด้วยการปฏิบัติตาม ความเคารพ และความนอบน้อม นักเรียนก็จะเติบโตขึ้นมาบนสิ่งนั้นและเลียนแบบครูของพวกเขาในเรื่องนี้

จากนี้ เราจึงสามารถวาดภาพโรงเรียนที่เราปรารถนาในระดับการศึกษาขั้นต้นหรือชั้นประถมได้ว่า เป็นโรงเรียนที่มีอุปกรณ์ครบครัน มีอาคารตามแบบอาคารโรงเรียนของรัฐ มีมัสยิดผนวกอยู่ด้วย ซึ่งมีขนาดเหมาะสมกับจำนวนนักเรียน ความสำคัญ และสภาพเฉพาะของโรงเรียน มีการสอนวิชาตามหลักสูตรทางการ และเพิ่มวิชาศาสนาพร้อมทั้งวิชาที่เกี่ยวข้อง ผู้สอนวิชาเหล่านี้คือครูและผู้อำนวยการที่มั่นคงในศาสนาและจริยธรรม เชี่ยวชาญในวิชาความรู้ทางศาสนา และยึดมั่นในจริยวัตรของศาสนา โดยมีบรรยากาศทางศาสนาที่ดีงามครอบคลุมทั่วทั้งโรงเรียน…

ในทำนองเดียวกันนี้ ก็กล่าวได้สำหรับโรงเรียนมัธยม สถาบันอุดมศึกษา โรงเรียนเทคนิค โรงเรียนอาชีวะ และโรงเรียนอื่น ๆ ทำนองนี้ โดยคำนึงถึงเป้าหมายอื่น ๆ ของแต่ละแห่งด้วย…

ส่วนผู้ที่จะรับผิดชอบดูแลโรงเรียนเหล่านี้โดยรวมนั้น แน่นอนว่าคือสมาคมยุวมุสลิม ทั้งนี้จะต้องระมัดระวังมิให้เป้าหมายค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไป และมิให้ขนบธรรมเนียมและกระแสทั่วไปเข้ามาครอบงำโรงเรียนเหล่านี้ซึ่งก่อตั้งขึ้นเพื่อเป้าหมายเฉพาะ จนกระทั่งโรงเรียนเหล่านี้คล้อยตามโรงเรียนอื่น ๆ และเจตนารมณ์ในการก่อตั้งก็สูญสิ้นไป…

لا يلدغ المؤمن من جحر مرتين

ดูตัวอย่าง "สมาคมการกุศลอิสลาม" เถิด เจตนารมณ์แรกในการก่อตั้งโรงเรียนของสมาคมนี้ก็คือการบรรลุเป้าหมายนี้ตรงตามตัวอักษร แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไปและฝ่ายบริหารเปลี่ยนหน้ากันไปหลายชุด บัดนี้โรงเรียนเหล่านั้นก็ไม่ต่างอะไรจากโรงเรียนของรัฐ และเจตนารมณ์อันประเสริฐซึ่งเป็นเหตุผลในการก่อตั้งโรงเรียนเหล่านี้ เป็นสิ่งที่สมาคมรวมตัวกันขึ้นเพื่อมัน และเป็นรากฐานในการก่อตั้งสมาคม ก็ได้เลือนหายไป กาลเวลานั้นผันแปรเสมอ และ «ผู้ศรัทธาจะไม่ถูกต่อยจากรูเดียวกันถึงสองครั้ง»…

แต่หากสมาคมไม่สามารถดำเนินการเช่นนี้ได้ อย่างน้อยที่สุดก็ควรทุ่มเทความพยายามต่อรัฐบาลและสมาคมการศึกษาต่าง ๆ เพื่อให้แนวทางเหล่านี้เกิดขึ้นจริง ไม่ว่าบางส่วนหรือทั้งหมด เท่าที่จะทำได้ และนั่นก็คือความพยายามของผู้ที่มีกำลังน้อยและหนทางของผู้ที่ไร้ความสามารถ ส่วนกิจการทั้งหลายนั้นอยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ เรายินดีที่ได้เห็นสาขาอเล็กซานเดรียประกาศเปิดชั้นเรียนใหม่สำหรับนักเรียนในช่วงปิดภาคฤดูร้อน และเราหวังว่าสิ่งสำคัญสำหรับสาขานี้คือการใช้โอกาสนี้ส่งเสริมจิตวิญญาณทางศาสนา

ในทำนองเดียวกัน สาขาบางแห่งในปาเลสไตน์ก็ได้จัดตั้งสำนักเรียนและโรงเรียนสอนศาสนาขึ้น นับเป็นก้าวหนึ่งที่เราหวังว่าจะดำเนินต่อไปบนเส้นทางแห่งความก้าวหน้า การขยายตัว และการได้รับการส่งเสริม…

สิ่งแวดล้อม

สิ่งแวดล้อมคือปัจจัยประการที่สามของการอบรมบ่มนิสัย เราจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เพราะสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อจิตใจและอุปนิสัยของเด็กเช่นกัน สิ่งแวดล้อมนั้นครอบคลุมถึง:

1- พี่น้องและเพื่อนฝูง

مثل الجليس الصالح والجليس السوء كمثل صاحب المسك وكير الحداد: لا يعدمك من صاحب المسك إما أن تشتريه أو تجد ريحه وكير الحداد يحرق بيتك أو ثوبك أو تجد منه ريحا خبيثة

เราจำเป็นต้องชี้แนะเยาวชนให้คบหากับคนดี และอธิบายให้เขาเห็นถึงความประเสริฐของการนั้น พร้อมทั้งดึงเขาออกมาและกีดกันไม่ให้เขาคลุกคลีกับคนชั่ว โดยอธิบายถึงอันตรายที่เขาจะต้องเผชิญหากเขาคบหากับพวกนั้นและเป็นที่รู้จักว่าเป็นเพื่อนของพวกเขา และเราจำเป็นต้องทำให้บรรดาบิดามารดาเข้าใจในเรื่องนี้ ด้วยเอกสารเผยแพร่ การบรรยาย คำแนะนำ และทุกวิถีทางที่เป็นไปได้ ท่านเราะซูล ﷺ ได้ชี้แนะถึงเรื่องนี้ไว้ในหะดีษอันเป็นที่รู้จักกันดีของท่านว่า «อุปมาเพื่อนที่ดีและเพื่อนที่เลวนั้น เปรียบดั่งคนขายชะมดเชียงกับเตาสูบลมของช่างตีเหล็ก คนขายชะมดเชียงนั้น ท่านจะไม่พลาดจากเขา ไม่ว่าท่านจะซื้อจากเขา หรือได้กลิ่นหอมของมัน ส่วนเตาสูบลมของช่างตีเหล็กนั้น มันจะเผาบ้านของท่านหรือเสื้อผ้าของท่าน หรือท่านจะได้กลิ่นเหม็นจากมัน»

وَٱصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُۥ عَن ذِكْرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمْرُهُۥ فُرُطًا ﴿٢٨﴾

ดังที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ชี้แนะถึงเรื่องนี้ไว้ในพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «และจงอดทนต่อตัวของเจ้าร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาทั้งในยามเช้าและยามเย็น โดยปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ และอย่าให้สายตาของเจ้าผินไปจากพวกเขา โดยปรารถนาความสวยงามของชีวิตในโลกนี้ และอย่าเชื่อฟังผู้ที่เราได้ทำให้หัวใจของเขาหลงลืมการรำลึกถึงเรา และเขาได้ปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของเขา และกิจการของเขาก็เลยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:28)

2- สโมสรและสถานที่สาธารณะ

สิ่งเหล่านี้มีอิทธิพลอย่างใหญ่หลวงต่อจิตใจของเยาวชน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องให้เขาได้รู้จักทุกสิ่งที่ชี้นำไปสู่จริยธรรมทางศาสนา และให้เขาห่างไกลจากทุกสิ่งที่แฝงไว้ด้วยความเสื่อมเสียทางศาสนาและศีลธรรม เช่น โรงละครที่ไร้สาระ สถานเต้นรำที่ลามก และร้านกาแฟที่เต็มไปด้วยสิ่งชั่วร้าย และให้เขาถูกชี้นำไปยังสถานที่อย่างเช่นสโมสรของสมาคมอิสลามต่าง ๆ

สโมสรของสมาคมยุวมุสลิม (ญัมอิยะฮ์อัช-ชุบบานอัล-มุสลิมีน) มีบทบาทที่ควรกล่าวถึงในเรื่องนี้ ซึ่งควรได้รับการขอบคุณ เพราะได้กีดกันระหว่างเยาวชนกับวงชุมนุมแห่งความชั่ว และได้มอบสิ่งที่พวกเขาได้ฟังให้แก่พวกเขา ไม่ว่าจะเป็นคำตักเตือนที่เป็นประโยชน์ การบรรยายที่ทรงคุณค่า การทบทวนวิชาความรู้อย่างละเอียดลึกซึ้ง และการสนทนายามค่ำที่ประณีตงดงาม

3- งานเฉลิมฉลองทางศาสนา

ผู้ปกครองของเยาวชนควรพาเขาไปยังสถานที่จัดงานเฉลิมฉลองอันบริสุทธิ์เหล่านี้ ซึ่งปรากฏให้เห็นถึงภาพแห่งความยิ่งใหญ่และความงดงามของอิสลาม เช่น วันศุกร์และวันอีดทั้งสอง งานเฉลิมฉลองวันขึ้นปีใหม่ การรำลึกถึงการฮิจเราะฮ์ และงานเมาลิดนบีที่จัดขึ้น ณ อาคารของสมาคมอิสลามต่าง ๆ ไม่ใช่การแสดงที่ไร้สาระเหล่านั้นซึ่งถูกแสดงขึ้นในนามของศาสนาในงานเมาลิดต่าง ๆ และงานอื่น ๆ ทำนองนั้น

บทสรุป

ต่อจากนี้ ท่านผู้มีเกียรติทั้งหลาย นี่คือปัจจัยต่าง ๆ ของการอบรมเลี้ยงดู หรือส่วนใหญ่และส่วนที่สำคัญที่สุดของมัน ซึ่งข้าพเจ้าได้กล่าวถึงในการบรรยายครั้งนี้ พร้อมด้วยแนวทางบางประการในการปรับปรุงแก้ไข และเราได้เห็นแล้วว่าสมาคมอันเป็นที่รักของเราได้ปฏิบัติหน้าที่ไปบางส่วนในการดำเนินไปบนเส้นทางนี้ ทว่าภารกิจนี้เป็นภารกิจที่ยากลำบาก และต้องการความพยายามอย่างต่อเนื่อง ต้องการการเสียสละ ความหนักแน่นมั่นคง และการให้ความสำคัญ เนื่องจากสภาพการณ์ที่รายล้อมเราอยู่บังคับให้เราต้องทำงานอย่างไม่หยุดหย่อน ข้าพเจ้าจึงขอวิงวอนต่อท่านทั้งหลายด้วยความหวังอันยิ่งใหญ่ว่า ขอให้พวกเราทุกคนเป็นผู้ช่วยเหลือที่ร่วมกันทำงานเพื่อให้แนวคิดอันสูงส่งและประเสริฐนี้เป็นจริง นั่นคือแนวคิดในการขัดเกลาเยาวชนและอบรมเลี้ยงดูพวกเขาตามแบบอิสลาม และขอให้เราได้นำสิ่งนั้นไปปฏิบัติกับทุกคนที่เรามีอำนาจปกครองดูแล

และอัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงได้รับมอบหมายที่ดีเยี่ยมยิ่ง

หะซัน อัล-บันนา

วันที่ 1 เดือนเราะมะฎอน ฮ.ศ. 1355

อัล-มะอ์ษูร็อต – บทนำ

بِســـمِ اللهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيـمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ขอการสดุดีของอัลลอฮ์จงมีแด่นายของเรา มุฮัมมัด ﷺ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รำลึกถึงอัลลอฮ์ ผู้เป็นนายของบรรดาผู้กตัญญู ผู้นำของบรรดาเราะซูล ผู้เป็นนบีคนสุดท้าย และผู้นำของบรรดาผู้มีใบหน้าและแขนขาเปล่งประกาย (จากร่องรอยของการอาบน้ำละหมาด) และแด่วงศ์วานและบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านทั้งหมด ตลอดจนผู้ที่ดำเนินตามแนวทางของพวกเขาจวบจนวันแห่งการตอบแทน

1 – การรำลึกถึงอัลลอฮ์ในทุกสภาพการณ์

อนึ่ง พึงรู้เถิดพี่น้องของฉัน – ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จอันดีงามแก่ฉันและแก่ท่าน – ว่ามนุษย์ทุกคนย่อมมีเป้าหมายพื้นฐานในชีวิต ซึ่งความคิดของเขาหมุนวนอยู่รอบเป้าหมายนั้น การกระทำของเขามุ่งไปสู่เป้าหมายนั้น และความหวังของเขารวมศูนย์อยู่ที่เป้าหมายนั้น เป้าหมายนี้คือสิ่งที่ผู้คนเรียกว่า "อุดมคติสูงสุด" และเมื่อใดที่เป้าหมายนี้สูงส่งและประเสริฐ มันก็จะปรากฏออกมาในรูปแบบของความงดงามทางจิตวิญญาณ และนำพาเขาไปสู่ความสมบูรณ์อยู่เสมอ จนกระทั่งเขาได้รับส่วนที่ถูกกำหนดไว้สำหรับเขา

อิสลามซึ่งมาเพื่อปรับปรุงและขัดเกลาจิตใจของมนุษย์ และยกระดับจิตใจเหล่านั้นไปสู่จุดสูงสุดของความสมบูรณ์ที่เป็นไปได้ ได้ชี้แจงเป้าหมายสูงสุดแก่มวลมนุษยชาติทั้งหมด และนำพามนุษยชาติไปสู่อุดมคติสูงสุด โดยอุดมคตินั้นก็คือ (ความบริสุทธิ์แห่งพระองค์อัลลอฮ์ ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่ง) ดังที่อายะฮ์อันทรงเกียรติกล่าวว่า «ดังนั้นพวกท่านจงหนีไปสู่อัลลอฮ์เถิด แท้จริงฉันเป็นผู้ตักเตือนอย่างชัดแจ้งแก่พวกท่านจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัษ-ษาริยาต 51:50)

فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿٥٠﴾

เมื่อท่านได้รู้เช่นนี้แล้ว โอ้พี่น้องผู้มีเกียรติ เราจึงไม่แปลกใจอีกต่อไปที่มุสลิมจะเป็นผู้รำลึกถึงอัลลอฮ์ในทุกสภาพการณ์ และที่มีการรายงานจากท่านนบี ﷺ – ซึ่งเป็นผู้ที่รู้จักพระผู้อภิบาลของท่านดียิ่งกว่าสรรพสิ่งทั้งปวง – ถึงถ้อยคำอันงดงามและลึกซึ้งเหล่านั้น ทั้งการซิกรุลลอฮ์ การขอดุอาอ์ การขอบคุณ การกล่าวตัสบีหฺ และการกล่าวตะหฺมีด ในทุกสภาพการณ์ ทั้งเรื่องเล็กและเรื่องใหญ่ ทั้งเรื่องสำคัญและเรื่องเล็กน้อย เพราะท่านนบี ﷺ รำลึกถึงอัลลอฮ์ในทุกสภาพการณ์ของท่าน และท่านอย่าได้แปลกใจเลย หากเราเรียกร้องให้พี่น้องอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน ดำเนินตามซุนนะฮ์ของนบีของพวกเขา และเจริญรอยตามท่าน ﷺ ด้วยการท่องจำบทซิกิรเหล่านี้ และใช้มันเพื่อแสวงหาความใกล้ชิดต่อพระผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงอภัยยิ่ง «โดยแน่นอน ในตัวเราะซูลของอัลลอฮ์นั้นมีแบบอย่างอันดีงามสำหรับพวกเจ้าแล้ว สำหรับผู้ที่หวังจะพบอัลลอฮ์และวันปรโลก และรำลึกถึงอัลลอฮ์อย่างมากมาย» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:21)

لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ ٱللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلْيَوْمَ ٱلْـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرًا ﴿٢١﴾

2 – ความประเสริฐของการซิกิรและผู้ที่ซิกิร

إِنَّ ٱلْمُسْلِمِينَ وَٱلْمُسْلِمَـٰتِ وَٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ وَٱلْقَـٰنِتِينَ وَٱلْقَـٰنِتَـٰتِ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلصَّـٰدِقَـٰتِ وَٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰبِرَٰتِ وَٱلْخَـٰشِعِينَ وَٱلْخَـٰشِعَـٰتِ وَٱلْمُتَصَدِّقِينَ وَٱلْمُتَصَدِّقَـٰتِ وَٱلصَّـٰٓئِمِينَ وَٱلصَّـٰٓئِمَـٰتِ وَٱلْحَـٰفِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَٱلْحَـٰفِظَـٰتِ

แท้จริง คำสั่งให้ซิกิรและให้ซิกิรอย่างมากมาย ตลอดจนการชี้แจงถึงความประเสริฐของการซิกิรและความประเสริฐของบรรดาผู้ซิกิร ได้ปรากฏอยู่ในอายะฮ์จำนวนมากของอัลกุรอานอันทรงเกียรติ และในหะดีษของท่านเราะซูล ﷺ ผู้ยิ่งใหญ่ และเพียงพอแล้วสำหรับท่านที่ (การซิกิร) เป็นบทสรุปของลำดับขั้นทั้งหลายในดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า «แท้จริงบรรดามุสลิมชายและมุสลิมหญิง บรรดามุอ์มินชายและมุอ์มินหญิง บรรดาชายผู้ภักดีและหญิงผู้ภักดี บรรดาชายผู้สัตย์จริงและหญิงผู้สัตย์จริง บรรดาชายผู้อดทนและหญิงผู้อดทน บรรดาชายผู้นอบน้อมและหญิงผู้นอบน้อม บรรดาชายผู้บริจาคทานและหญิงผู้บริจาคทาน บรรดาชายผู้ถือศีลอดและหญิงผู้ถือศีลอด บรรดาชายผู้รักษาอวัยวะเพศของพวกเขาและหญิงผู้รักษา…

وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرًا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا ﴿٣٥﴾

«…และบรรดาผู้รำลึกถึงอัลลอฮ์อย่างมากมายทั้งชายและหญิง อัลลอฮ์ได้ทรงเตรียมการอภัยโทษและรางวัลอันใหญ่หลวงไว้สำหรับพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:35)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا ﴿٤١﴾ وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا ﴿٤٢﴾

อัลลอฮ์ทรงใช้บรรดาผู้ศรัทธาให้ซิกร์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงรำลึกถึงอัลลอฮ์ด้วยการรำลึกอย่างมากมาย และจงแซ่ซ้องสดุดีพระองค์ทั้งในยามเช้าและยามเย็น» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:41-42)

أنا عند ظن عبدي بي وأنا معه إذا ذكرني، فإن ذكرني في نفسه ذكرته في نفسي، وإن ذكرني في ملأ ذكرته في ملأ خير منهم

มีหะดีษมากมายกล่าวถึงความประเสริฐของการซิกร์ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวในหะดีษที่ท่านรายงานจากพระผู้อภิบาลของท่านว่า «ข้าอยู่ตามที่บ่าวของข้าคาดคิดต่อข้า และข้าอยู่กับเขาเมื่อเขารำลึกถึงข้า หากเขารำลึกถึงข้าในตัวของเขา ข้าก็จะรำลึกถึงเขาในตัวของข้า และหากเขารำลึกถึงข้าในที่ชุมนุมหนึ่ง ข้าก็จะรำลึกถึงเขาในที่ชุมนุมที่ดีกว่าพวกเขา» (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ จากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.))

لا يزال لسانك رطبا من ذكر الله عز وجل

และรายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน บุสร์ (ร.ฎ.) ว่า มีชายคนหนึ่งกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ บทบัญญัติต่าง ๆ ของอิสลามนั้นมีมากเกินไปสำหรับฉัน ขอท่านโปรดบอกสิ่งหนึ่งที่ฉันจะยึดมั่นไว้" ท่านกล่าวว่า «ลิ้นของท่านจงชุ่มชื้นอยู่เสมอด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่า เป็นหะดีษหะสัน

3 - มารยาทของการซิกร์

พึงทราบเถิดพี่น้องของฉัน ว่าการซิกร์นั้นมิได้หมายถึงเพียงการซิกร์ด้วยวาจาเท่านั้น แต่การเตาบะฮ์ก็เป็นการซิกร์ การใคร่ครวญพินิจพิเคราะห์ก็เป็นการซิกร์ประเภทที่สูงที่สุดประเภทหนึ่ง การแสวงหาความรู้ก็เป็นการซิกร์ การแสวงหาปัจจัยยังชีพหากตั้งเจตนาไว้อย่างดีก็เป็นการซิกร์ และทุกกิจการที่ท่านสำนึกถึงพระผู้อภิบาลของท่าน และระลึกว่าพระองค์ทรงมองดูท่านและทรงเฝ้าดูท่านอยู่ในกิจการนั้น ก็ถือเป็นการซิกร์ทั้งสิ้น ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่รู้จักอัลลอฮ์อย่างแท้จริงจึงเป็นผู้ที่รำลึกถึงพระองค์อยู่ในทุกสภาพการณ์ของเขา

การซิกร์จะต้องมีผลต่อหัวใจ ด้วยการรักษามารยาทของมัน มิฉะนั้นแล้วมันก็จะเป็นเพียงถ้อยคำที่ไม่มีผลใด ๆ บรรดาอุละมาอ์ได้กล่าวถึงมารยาทของการซิกร์ไว้มากมาย ที่สำคัญที่สุดและควรแก่การรักษาที่สุด ได้แก่

1 - ความนอบน้อมถ่อมตน (คุชูอ์) และการมีมารยาท การนึกถึงความหมายของถ้อยคำซิกร์ พยายามให้ซาบซึ้งกับมัน และพิจารณาถึงเป้าหมายและจุดประสงค์ของมัน

وَٱذْكُر رَّبَّكَ فِى نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ ٱلْجَهْرِ مِنَ ٱلْقَوْلِ بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْـَٔاصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلْغَـٰفِلِينَ ﴿٢٠٥﴾

2 - การลดเสียงให้เบาเท่าที่จะทำได้ พร้อมกับการมีสติตื่นตัวอย่างสมบูรณ์และความตั้งใจอย่างเต็มที่ จนกระทั่งไม่ไปรบกวนผู้อื่น อายะฮ์อันทรงเกียรติได้ชี้ถึงมารยาทเหล่านี้ไว้ โดยอัลลอฮ์ตรัสว่า «และจงรำลึกถึงพระผู้อภิบาลของเจ้าในตัวของเจ้า ด้วยความนอบน้อมและความยำเกรง และโดยไม่ใช้วาจาที่เปล่งเสียงดัง ทั้งในยามเช้าและยามเย็น และจงอย่าเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้หลงลืม» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:205)

3 - การทำให้สอดคล้องกับกลุ่ม หากเขาซิกร์ร่วมกับกลุ่มชน ก็อย่าล้ำหน้าพวกเขา และอย่าล้าหลังพวกเขา และอย่าต่อการอ่านของตนเข้ากับการอ่านของพวกเขา แต่หากเขามาถึงในขณะที่พวกเขาเริ่มไปแล้ว ก็ให้เขาเริ่มพร้อมกับพวกเขาตั้งแต่ถ้อยคำแรก แล้วค่อยชดใช้สิ่งที่เขาพลาดไปหลังจากจบแล้ว และหากเขาล้าหลังพวกเขาในระหว่างการอ่าน ก็ให้เขาอ่านสิ่งที่พลาดไปแล้วตามให้ทันพวกเขา และอย่าต่อการอ่านของตนเข้ากับการอ่านของพวกเขาเลย เพื่อมิให้เขาบิดเบือนอักษรของการอ่านและเปลี่ยนแปลงถ้อยคำซิกร์ ซึ่งการกระทำเช่นนั้นเป็นสิ่งต้องห้าม (หะรอม) โดยมติเอกฉันท์

4 - ความสะอาดของเสื้อผ้าและสถานที่ การคำนึงถึงสถานที่อันควรเคารพและเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้สิ่งนั้นเป็นเหตุให้เขามีจิตใจจดจ่อ มีหัวใจที่ใสสะอาด และมีเจตนาที่บริสุทธิ์ยิ่งขึ้น

5 - การแยกย้ายจากไปด้วยความนอบน้อมและมีมารยาท พร้อมกับหลีกเลี่ยงเสียงอึกทึกและการละเล่นไร้สาระ ซึ่งจะทำให้ประโยชน์และผลของการซิกร์สูญสิ้นไป

เมื่อผู้ใดรักษามารยาทเหล่านี้ เขาจะได้รับประโยชน์จากสิ่งที่เขาอ่าน และจะพบผลของการซิกรของเขาเป็นความหวานชื่นในหัวใจ เป็นรัศมีแก่จิตวิญญาณ เป็นความปลอดโปร่งในทรวงอก และเป็นความโปรดปรานที่หลั่งไหลมาจากอัลลอฮ์ อินชาอัลลอฮ์

4 - การซิกรร่วมกันเป็นหมู่คณะ

لا يقعد قوم يذكرون الله عز وجل إلا حفتهم الملائكة وغشيتهم الرحمة ، ونزلت عليهم السكينة ، وذكرهم الله فيمن عنده

มีหะดีษหลายบทที่บ่งบอกว่าการรวมตัวกันเพื่อซิกรเป็นสิ่งที่ส่งเสริม ดังในหะดีษที่บันทึกโดยมุสลิมว่า «ไม่มีกลุ่มชนใดนั่งรำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง เว้นแต่มะลาอิกะฮ์จะห้อมล้อมพวกเขา ความเมตตาจะปกคลุมพวกเขา ความสงบจะลงมาเหนือพวกเขา และอัลลอฮ์จะทรงกล่าวถึงพวกเขาในหมู่ผู้ที่อยู่ ณ พระองค์»

ท่านจะพบอยู่บ่อยครั้งในหะดีษว่า ท่านนบี ﷺ ออกไปพบกลุ่มชนที่กำลังซิกรรำลึกถึงอัลลอฮ์อยู่ในมัสยิด แล้วท่านได้แจ้งข่าวดีแก่พวกเขา โดยไม่ได้ตำหนิพวกเขาแต่อย่างใด การรวมตัวกันในการทำอิบาดะฮ์นั้นเป็นสิ่งที่ส่งเสริมโดยตัวของมันเอง ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อก่อให้เกิดประโยชน์มากมาย เช่น การผูกสมานหัวใจ การกระชับสายสัมพันธ์ การใช้เวลาไปในสิ่งที่เป็นประโยชน์ การสอนผู้ที่ไม่รู้หนังสือซึ่งยังเรียนรู้ได้ไม่ดี และการประกาศสัญลักษณ์แห่งศาสนาของอัลลอฮ์

ทว่า การซิกรร่วมกันเป็นหมู่คณะจะเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ (มักรูฮ์) หากก่อให้เกิดสิ่งต้องห้ามตามหลักศาสนา เช่น การรบกวนผู้ที่กำลังละหมาด การพูดไร้สาระและการหัวเราะ การบิดเบือนถ้อยคำซิกร หรือการอ่านต่อเนื่องอาศัยการอ่านของผู้อื่น หรือสิ่งต้องห้ามตามหลักศาสนาอื่น ๆ ทำนองนี้ ในกรณีเช่นนั้น การซิกรร่วมกันเป็นหมู่คณะย่อมถูกห้าม เนื่องด้วยความเสียหายเหล่านี้ มิใช่เพราะการรวมกลุ่มโดยตัวของมันเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อการซิกรร่วมกันนั้นเป็นการใช้ถ้อยคำที่ถูกต้องซึ่งรายงานมาจากท่านนบี ﷺ ดังเช่นที่มีอยู่ในอัล-วะซีฟะฮ์นี้ ดังนั้นจะเป็นการดียิ่งหากบรรดาพี่น้องได้รวมตัวกันอ่านในยามเช้าและยามเย็น ณ สโมสรของพวกเขา หรือในมัสยิดแห่งใดแห่งหนึ่ง พร้อมกับหลีกเลี่ยงสิ่งที่น่ารังเกียจเหล่านี้ และผู้ใดที่พลาดการอ่านร่วมกับหมู่คณะ ก็ให้เขาอ่านเพียงลำพัง และอย่าได้ละเลยในเรื่องนี้

บทส่งท้าย

อนึ่ง เราขอมอบอัล-วะซีฟะฮ์นี้แด่บรรดาพี่น้องอิควานุลมุสลิมีน แต่มิใช่ว่าจะเป็นการเฉพาะสำหรับพวกเขาเท่านั้น หากแต่เป็นของมุสลิมโดยทั่วไป หวังว่าจะเป็นสิ่งช่วยเหลือพวกเขาในการภักดีต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง อัล-วะซีฟะฮ์นี้ให้อ่านในยามเช้าตั้งแต่เวลาฟัจรฺจนถึงเวลาซุฮรฺ และในยามเย็นตั้งแต่เวลาอัศรีจนถึงหลังเวลาอิชาอ์ ทั้งอ่านคนเดียวและอ่านร่วมกันเป็นหมู่คณะ และผู้ใดที่พลาดการอ่านทั้งหมด ก็อย่าให้พลาดบางส่วนของมัน เพื่อมิให้เขาเคยชินกับการละเลยและปล่อยปละมัน

ส่วนวิรด์อัลกุรอานนั้นให้อ่านในเวลาที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นกลางคืนหรือกลางวัน ส่วนบทดุอาอ์และบทซิกรที่ตามมาหลังจากนั้น ให้อ่านตามโอกาสของแต่ละบท

เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงประทานความสำเร็จอันดีงามและทางนำอันสมบูรณ์แก่เราและพวกเขา และเราขอร้องพวกเขาว่าอย่าได้ลืมขอดุอาอ์อันดีงามให้แก่เรา ทั้งในยามอยู่ลำพังและในยามอยู่ท่ามกลางผู้คน ขออัลลอฮ์ทรงประทานพรและความสันติแด่ท่านนายของเรา มุฮัมมัด ตลอดจนวงศ์วานและบรรดาสหายของท่าน

ฮะซัน อัล-บันนา ผู้นำสูงสุด (อัล-มุรชิด อัล-อาม) ของขบวนการอิควานุลมุสลิมีน

ภาคที่หนึ่ง – อัล-วะซีฟะฮ์

أَعُوذُ بِالله السَّمِيعِ العَلِيمِ مِنَ الشّيطَانِ الرّجِيمِ

ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงได้ยินยิ่ง ผู้ทรงรอบรู้ยิ่ง ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกสาปแช่ง

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴿١﴾ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٢﴾ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٣﴾ مَـٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ ﴿٤﴾ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿٥﴾ ٱهْدِنَا

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ ผู้ทรงอำนาจแห่งวันตอบแทน เฉพาะพระองค์เท่านั้นที่เราเคารพภักดี และเฉพาะพระองค์เท่านั้นที่เราขอความช่วยเหลือ โปรดชี้นำเรา…» (ซูเราะฮ์อัล-ฟาติหะฮ์ 1:1–6)

ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾ صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ ﴿٧﴾

«…ทางที่เที่ยงตรง คือทางของบรรดาผู้ที่พระองค์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขา มิใช่ทางของบรรดาผู้ที่ถูกกริ้ว และมิใช่ทางของบรรดาผู้หลงผิด» (ซูเราะฮ์อัล-ฟาติหะฮ์)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ الٓمٓ ﴿١﴾ ذَٰلِكَ ٱلْكِتَـٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٢﴾ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱلْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿٣﴾ وَٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِٱلْـَٔاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴿٤﴾ أُو۟لَـٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٥﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ อลิฟ ลาม มีม คัมภีร์นี้ไม่มีความสงสัยใด ๆ ในนั้น เป็นทางนำสำหรับผู้ยำเกรง คือบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อสิ่งเร้นลับ ดำรงการละหมาด และบริจาคส่วนหนึ่งจากสิ่งที่เราได้ให้เป็นปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา และบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้าและสิ่งที่ถูกประทานลงมาก่อนหน้าเจ้า และพวกเขามั่นใจต่อวันอาคิเราะฮ์ ชนเหล่านี้แหละอยู่บนทางนำจากพระเจ้าของพวกเขา และชนเหล่านี้แหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:1-5)

ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُۥ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ مَن ذَا ٱلَّذِى يَشْفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذْنِهِۦ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَىْءٍ مِّنْ عِلْمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْعَظِيمُ ﴿٢٥٥﴾ لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ ۚ فَمَن يَكْفُرْ بِٱلطَّـٰغُوتِ وَيُؤْمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسْتَمْسَكَ بِٱلْعُرْوَةِ ٱلْوُثْقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَا ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٥٦﴾ ٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَوْلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّـٰغُوتُ يُخْرِجُونَهُم مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَـٰتِ ۗ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٢٥٧﴾

«อัลลอฮ์นั้น ไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่ควรแก่การเคารพสักการะนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงดูแลทุกสิ่ง การง่วงนอนและการนอนหลับจะไม่เข้าครอบงำพระองค์ สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของพระองค์ ใครเล่าที่จะให้การช่วยเหลือ (ชะฟาอะฮ์) ณ ที่พระองค์ได้ เว้นแต่ด้วยอนุมัติของพระองค์ พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่เบื้องหน้าพวกเขาและสิ่งที่อยู่เบื้องหลังพวกเขา และพวกเขาไม่อาจครอบคลุมสิ่งใดจากความรู้ของพระองค์ได้ เว้นแต่สิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ กุรซีย์ของพระองค์กว้างครอบคลุมชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และการรักษาทั้งสองไม่ทำให้พระองค์เหนื่อยยาก และพระองค์คือผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ ไม่มีการบังคับใด ๆ ในศาสนา แน่นอนทางที่ถูกต้องได้เป็นที่ชัดแจ้งแล้วจากทางที่ผิด ดังนั้นผู้ใดปฏิเสธฏอฆูตและศรัทธาต่ออัลลอฮ์ แน่นอนเขาได้ยึดห่วงที่มั่นคงไว้แล้ว ซึ่งไม่มีวันขาดสะบั้น และอัลลอฮ์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ อัลลอฮ์ทรงเป็นผู้คุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา พระองค์ทรงนำพวกเขาออกจากความมืดทั้งหลายสู่แสงสว่าง ส่วนบรรดาผู้ปฏิเสธนั้น ผู้คุ้มครองของพวกเขาคือฏอฆูต มันนำพวกเขาออกจากแสงสว่างสู่ความมืดทั้งหลาย ชนเหล่านี้แหละคือชาวนรก พวกเขาจะอยู่ในนั้นตลอดกาล» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:255-257)

لِّلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَإِن تُبْدُوا۟ مَا فِىٓ أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُم بِهِ ٱللَّهُ ۖ فَيَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ﴿٢٨٤﴾ ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِۦ ۚ وَقَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ ٱلْمَصِيرُ ﴿٢٨٥﴾ لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٢٨٦﴾

«สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของอัลลอฮ์ และหากพวกเจ้าเปิดเผยสิ่งที่อยู่ในใจของพวกเจ้าหรือปกปิดมันไว้ อัลลอฮ์ก็จะทรงสอบสวนพวกเจ้าในสิ่งนั้น แล้วพระองค์จะทรงอภัยแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และจะทรงลงโทษผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และอัลลอฮ์ทรงมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง ท่านเราะซูลได้ศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่ท่านจากพระเจ้าของท่าน และบรรดาผู้ศรัทธาก็เช่นกัน ทุกคนศรัทธาต่ออัลลอฮ์ มะลาอิกะฮ์ของพระองค์ คัมภีร์ทั้งหลายของพระองค์ และบรรดาเราะซูลของพระองค์ (โดยกล่าวว่า) เราจะไม่แบ่งแยกระหว่างคนใดจากบรรดาเราะซูลของพระองค์ และพวกเขากล่าวว่า เราได้ยินแล้วและเราได้ปฏิบัติตามแล้ว ขอการอภัยจากพระองค์ โอ้พระเจ้าของเรา และยังพระองค์คือที่กลับไป อัลลอฮ์จะไม่ทรงบังคับชีวิตใดเว้นแต่ตามความสามารถของมัน มันจะได้รับผลจากสิ่งที่มันได้แสวงหาไว้ และมันจะต้องรับโทษจากสิ่งที่มันได้ก่อไว้ โอ้พระเจ้าของเรา โปรดอย่าเอาโทษแก่เราหากเราลืมหรือพลั้งพลาด โอ้พระเจ้าของเรา โปรดอย่าให้เราแบกภาระหนักดังที่พระองค์ได้ให้บรรดาผู้ก่อนหน้าเราแบกมาแล้ว โอ้พระเจ้าของเรา โปรดอย่าให้เราแบกสิ่งที่เราไม่มีความสามารถจะแบกได้ โปรดยกโทษแก่เรา โปรดอภัยให้แก่เรา และโปรดเมตตาแก่เรา พระองค์คือผู้คุ้มครองของเรา ดังนั้นโปรดช่วยเหลือเราให้มีชัยเหนือกลุ่มชนผู้ปฏิเสธด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:284-286)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ الٓمٓ ﴿١﴾ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ﴿٢﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ อลิฟ ลาม มีม อัลลอฮ์นั้น ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงดูแลทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:1-2)

حَسْبِىَ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ ﴿١٢٩﴾

«อัลลอฮ์ทรงพอเพียงแก่ฉันแล้ว ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ แด่พระองค์เท่านั้นที่ฉันมอบหมาย และพระองค์คือพระเจ้าแห่งบัลลังก์อันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:129) (เจ็ดครั้ง)

قُلِ ٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ أَوِ ٱدْعُوا۟ ٱلرَّحْمَـٰنَ ۖ أَيًّا مَّا تَدْعُوا۟ فَلَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَٱبْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ﴿١١٠﴾ وَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٌ فِى ٱلْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ وَلِىٌّ مِّنَ ٱلذُّلِّ ۖ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًۢا ﴿١١١﴾

«จงกล่าวเถิดว่า พวกท่านจงวิงวอนอัลลอฮ์ หรือวิงวอนอัร-เราะห์มานก็ได้ ไม่ว่าพวกท่านจะวิงวอนด้วยพระนามใดก็ตาม พระองค์ทรงมีพระนามอันวิจิตรทั้งหลาย และเจ้าอย่าออกเสียงดังในการละหมาดของเจ้า และอย่าค่อยเกินไป แต่จงแสวงหาทางสายกลางระหว่างนั้น และจงกล่าวเถิดว่า การสรรเสริญเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ ผู้ไม่ทรงยึดเอาผู้ใดเป็นบุตร ไม่มีผู้ใดเป็นภาคีกับพระองค์ในอำนาจการปกครอง และไม่มีผู้ใดเป็นผู้คุ้มครองพระองค์เนื่องจากความต่ำต้อย และจงแซ่ซ้องความเกรียงไกรของพระองค์อย่างยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:110-111)

وَعَنَتِ ٱلْوُجُوهُ لِلْحَىِّ ٱلْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا ﴿١١١﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخَافُ ظُلْمًا وَلَا هَضْمًا ﴿١١٢﴾

«และใบหน้าทั้งหลายจะก้มลงอย่างนอบน้อมต่อพระผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงดูแลทุกสิ่ง และแน่นอนผู้ที่แบกความอธรรมไว้ย่อมประสบความล้มเหลว และผู้ใดกระทำความดีทั้งหลายโดยที่เขาเป็นผู้ศรัทธา เขาก็จะไม่กลัวการถูกอธรรมและการถูกลิดรอนสิทธิ» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:111-112)

أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَـٰكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ ﴿١١٥﴾ فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْكَرِيمِ ﴿١١٦﴾ وَمَن يَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرْهَـٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿١١٧﴾ وَقُل رَّبِّ ٱغْفِرْ وَٱرْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿١١٨﴾

«พวกเจ้าคิดหรือว่า เราได้สร้างพวกเจ้ามาอย่างไร้จุดหมาย และพวกเจ้าจะไม่ถูกนำกลับมายังเรา ดังนั้นอัลลอฮ์ พระราชาผู้ทรงสัจจริง ทรงสูงส่งยิ่ง ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระเจ้าแห่งบัลลังก์อันทรงเกียรติ และผู้ใดวิงวอนพระเจ้าอื่นร่วมกับอัลลอฮ์ ซึ่งเขาไม่มีหลักฐานใด ๆ ในเรื่องนั้น แท้จริงการสอบสวนของเขาอยู่ ณ พระเจ้าของเขา แท้จริงบรรดาผู้ปฏิเสธจะไม่ประสบความสำเร็จ และจงกล่าวเถิดว่า โอ้พระเจ้าของฉัน โปรดอภัยและโปรดเมตตาด้วยเถิด และพระองค์คือผู้ทรงเมตตาที่ดียิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:115-118)

فَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ﴿١٧﴾ وَلَهُ ٱلْحَمْدُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظْهِرُونَ ﴿١٨﴾ يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ ٱلْمَيِّتَ مِنَ ٱلْحَىِّ وَيُحْىِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ وَكَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ ﴿١٩﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ ﴿٢٠﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ خَلْقُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَـٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَٰنِكُمْ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّلْعَـٰلِمِينَ ﴿٢٢﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبْتِغَآؤُكُم مِّن فَضْلِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَسْمَعُونَ ﴿٢٣﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَيُحْىِۦ بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ﴿٢٤﴾ وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلْأَرْضُ بِأَمْرِهِۦ ۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِّنَ ٱلْأَرْضِ إِذَآ أَنتُمْ تَخْرُجُونَ ﴿٢٥﴾ وَلَهُۥ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ كُلٌّ لَّهُۥ قَـٰنِتُونَ ﴿٢٦﴾

«ดังนั้น มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ ขณะที่พวกเจ้าเข้าสู่เวลาเย็นและขณะที่พวกเจ้าเข้าสู่เวลาเช้า และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของพระองค์ ทั้งในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ในยามพลบค่ำ และขณะที่พวกเจ้าเข้าสู่เวลาเที่ยง พระองค์ทรงให้สิ่งมีชีวิตออกมาจากสิ่งที่ตาย ทรงให้สิ่งที่ตายออกมาจากสิ่งมีชีวิต และทรงให้แผ่นดินมีชีวิตขึ้นหลังจากที่มันตายไปแล้ว ในทำนองเดียวกันนั้นแหละพวกเจ้าจะถูกให้ออกมา (จากหลุมศพ) และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือพระองค์ทรงสร้างพวกเจ้าจากดิน แล้วทันใดนั้นพวกเจ้าก็กลายเป็นมนุษย์ที่แพร่กระจายไป และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือพระองค์ทรงสร้างคู่ครองให้แก่พวกเจ้าจากตัวของพวกเจ้าเอง เพื่อพวกเจ้าจะได้อยู่อย่างสงบสุขกับนาง และทรงให้มีความรักใคร่และความเมตตาระหว่างพวกเจ้า แท้จริงในการนั้นย่อมมีสัญญาณมากมายสำหรับกลุ่มชนที่ใคร่ครวญ และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือการสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และความแตกต่างกันของภาษาและสีผิวของพวกเจ้า แท้จริงในการนั้นย่อมมีสัญญาณมากมายสำหรับผู้มีความรู้ และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือการนอนหลับของพวกเจ้าในเวลากลางคืนและกลางวัน และการที่พวกเจ้าแสวงหาความโปรดปรานของพระองค์ แท้จริงในการนั้นย่อมมีสัญญาณมากมายสำหรับกลุ่มชนที่รับฟัง และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือพระองค์ทรงให้พวกเจ้าเห็นฟ้าแลบ ทั้งด้วยความกลัวและความหวัง และทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า แล้วทรงให้แผ่นดินมีชีวิตขึ้นด้วยน้ำนั้นหลังจากที่มันตายไปแล้ว แท้จริงในการนั้นย่อมมีสัญญาณมากมายสำหรับกลุ่มชนที่ใช้สติปัญญา และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือฟ้าและแผ่นดินตั้งอยู่ได้ด้วยพระบัญชาของพระองค์ ครั้นเมื่อพระองค์ทรงเรียกพวกเจ้าเพียงครั้งเดียวจากแผ่นดิน ทันใดนั้นพวกเจ้าก็จะออกมา และผู้ที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินเป็นของพระองค์ ทั้งหมดล้วนภักดีต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:17-26)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ حمٓ ﴿١﴾ تَنزِيلُ ٱلْكِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ ﴿٢﴾ غَافِرِ ٱلذَّنۢبِ وَقَابِلِ ٱلتَّوْبِ شَدِيدِ ٱلْعِقَابِ ذِى ٱلطَّوْلِ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ إِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿٣﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ ฮา มีม การประทานคัมภีร์นี้มาจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงรับการสำนึกผิดกลับตัว ผู้ทรงลงโทษอย่างรุนแรง ผู้ทรงมีความโปรดปรานอันไพศาล ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ยังพระองค์คือที่กลับไป» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:1-3)

هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ ۖ هُوَ ٱلرَّحْمَـٰنُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٢٢﴾ هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْمَلِكُ ٱلْقُدُّوسُ ٱلسَّلَـٰمُ ٱلْمُؤْمِنُ ٱلْمُهَيْمِنُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْجَبَّارُ ٱلْمُتَكَبِّرُ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٢٣﴾ هُوَ ٱللَّهُ ٱلْخَـٰلِقُ ٱلْبَارِئُ ٱلْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٢٤﴾

«พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย พระองค์คือผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงเป็นพระราชา ผู้ทรงบริสุทธิ์ยิ่ง ผู้ทรงศานติ ผู้ทรงประทานความปลอดภัย ผู้ทรงดูแลปกป้อง ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงพลานุภาพ ผู้ทรงเกรียงไกร มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์จากสิ่งที่พวกเขาตั้งภาคี พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ทรงสร้าง ผู้ทรงให้บังเกิด ผู้ทรงให้รูปร่าง พระองค์ทรงมีพระนามอันวิจิตรทั้งหลาย สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินแซ่ซ้องสดุดีพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:22-24)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِذَا زُلْزِلَتِ ٱلْأَرْضُ زِلْزَالَهَا ﴿١﴾ وَأَخْرَجَتِ ٱلْأَرْضُ أَثْقَالَهَا ﴿٢﴾ وَقَالَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَا لَهَا ﴿٣﴾ يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا ﴿٤﴾ بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَىٰ لَهَا ﴿٥﴾ يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ ٱلنَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا۟ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٦﴾ فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ ﴿٧﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ ﴿٨﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ เมื่อแผ่นดินถูกเขย่าอย่างรุนแรง และแผ่นดินได้ปล่อยสิ่งหนักที่อยู่ภายในออกมา และมนุษย์กล่าวว่า มันเกิดอะไรขึ้นแก่แผ่นดิน วันนั้นแผ่นดินจะบอกเล่าเรื่องราวของมัน ด้วยเหตุว่าพระผู้อภิบาลของเจ้าได้ทรงบัญชาแก่มัน วันนั้นมนุษย์จะออกมาเป็นกลุ่ม ๆ เพื่อพวกเขาจะถูกให้เห็นการงานของพวกเขา ดังนั้นผู้ใดกระทำความดีหนักเท่าผงธุลี เขาก็จะได้เห็นมัน และผู้ใดกระทำความชั่วหนักเท่าผงธุลี เขาก็จะได้เห็นมัน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซัลซะละฮ์)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ﴿١﴾ لَآ أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ ﴿٢﴾ وَلَآ أَنتُمْ عَـٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ ﴿٣﴾ وَلَآ أَنَا۠ عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ ﴿٤﴾ وَلَآ أَنتُمْ عَـٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ ﴿٥﴾ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِىَ دِينِ ﴿٦﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า โอ้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาทั้งหลาย ฉันจะไม่เคารพภักดีสิ่งที่พวกท่านเคารพภักดี และพวกท่านก็มิได้เคารพภักดีสิ่งที่ฉันเคารพภักดี และฉันก็จะไม่เคารพภักดีสิ่งที่พวกท่านเคารพภักดี และพวกท่านก็จะมิได้เคารพภักดีสิ่งที่ฉันเคารพภักดี สำหรับพวกท่านคือศาสนาของพวกท่าน และสำหรับฉันคือศาสนาของฉัน» (ซูเราะฮ์อัล-กาฟิรูน)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِذَا جَآءَ نَصْرُ ٱللَّهِ وَٱلْفَتْحُ ﴿١﴾ وَرَأَيْتَ ٱلنَّاسَ يَدْخُلُونَ فِى دِينِ ٱللَّهِ أَفْوَاجًا ﴿٢﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَٱسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابًۢا ﴿٣﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ เมื่อความช่วยเหลือของอัลลอฮ์และการพิชิตได้มาถึง และเจ้าได้เห็นผู้คนเข้ารับศาสนาของอัลลอฮ์เป็นหมู่ ๆ ดังนั้นจงแซ่ซ้องสดุดีด้วยการสรรเสริญพระผู้อภิบาลของเจ้า และจงขออภัยโทษต่อพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงรับการสำนึกผิดกลับตัวเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นัศร์)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدٌۢ ﴿٤﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ จงกล่าวเถิดว่า พระองค์คืออัลลอฮ์ ผู้ทรงเอกะ อัลลอฮ์ผู้ทรงเป็นที่พึ่ง พระองค์ไม่ประสูติ และไม่ทรงถูกประสูติ และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์» (สามครั้ง)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلْفَلَقِ ﴿١﴾ مِن شَرِّ مَا خَلَقَ ﴿٢﴾ وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ ﴿٣﴾ وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّـٰثَـٰتِ فِى ٱلْعُقَدِ ﴿٤﴾ وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ ﴿٥﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ จงกล่าวเถิดว่า ฉันขอความคุ้มครองต่อพระผู้อภิบาลแห่งรุ่งอรุณ ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง และจากความชั่วร้ายของความมืดแห่งราตรีเมื่อมันแผ่คลุม และจากความชั่วร้ายของบรรดาผู้เป่าเสกในปมเชือก และจากความชั่วร้ายของผู้อิจฉาเมื่อเขาอิจฉา» (สามครั้ง)

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ ﴿١﴾ مَلِكِ ٱلنَّاسِ ﴿٢﴾ إِلَـٰهِ ٱلنَّاسِ ﴿٣﴾ مِن شَرِّ ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ ﴿٤﴾ ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ ﴿٥﴾ مِنَ ٱلْجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ ﴿٦﴾

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ จงกล่าวเถิดว่า ฉันขอความคุ้มครองต่อพระผู้อภิบาลแห่งมนุษย์ พระราชาแห่งมนุษย์ พระเจ้าแห่งมนุษย์ ให้พ้นจากความชั่วร้ายของผู้กระซิบกระซาบ ผู้หลบซ่อน ซึ่งกระซิบกระซาบในหัวอกของมนุษย์ ทั้งจากญินและมนุษย์» (สามครั้ง)

أصبحنا وأصبح الملك لله ، والحمد لله لا شريك له ، لا إله إلا هو وإليه النشور

«พวกเราได้เข้าสู่ยามเช้า และอำนาจทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ในยามเช้านี้ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ ไม่มีภาคีใด ๆ สำหรับพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และยังพระองค์คือการฟื้นคืนชีพ» (3 ครั้ง)

أصبحنا على فطرة الإسلام ، وكلمة الإخلاص ، وعلى دين نبينا محمد صلى الله عليه وسلم ، وعلى ملة أبينا إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين

«พวกเราได้เข้าสู่ยามเช้าบนฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) แห่งอิสลาม บนถ้อยคำแห่งความบริสุทธิ์ใจ (คือกะลิมะฮ์เตาฮีด) บนศาสนาของนบีของเรามุฮัมมัด ﷺ และบนแนวทางของบิดาของเรา อิบรอฮีม ผู้ใฝ่หาสัจธรรม และท่านมิได้อยู่ในหมู่ผู้ตั้งภาคี» (3 ครั้ง)

اللهم أني أصبحت منك في نعمة وعافية وستر , فأتم علي نعمتك وعافيتك وسترك في الدنيا والآخر

«โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ได้เข้าสู่ยามเช้าโดยได้รับความโปรดปราน ความปลอดภัย และการปกปิด (ความผิด) จากพระองค์ ดังนั้นขอพระองค์ทรงทำให้ความโปรดปราน ความปลอดภัย และการปกปิดของพระองค์สมบูรณ์แก่ข้าพระองค์ ทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์» (3 ครั้ง)

اللهم ما أصبح بي من نعمة أو بأحد من خلقك فمنك وحدك لا شريك لك فلك الحمد ولك الشكر

«โอ้อัลลอฮ์ ความโปรดปรานใดก็ตามที่มีแก่ข้าพระองค์ หรือแก่ผู้ใดในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ในยามเช้านี้ ล้วนมาจากพระองค์แต่เพียงผู้เดียว ไม่มีภาคีใด ๆ สำหรับพระองค์ ดังนั้นการสรรเสริญจึงเป็นของพระองค์ และการขอบคุณจึงเป็นของพระองค์» (3 ครั้ง)

يا ربي لك الحمد كما ينبغي لجلال وجهك وعظيم سلطانك

«โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ ดังที่สมควรแก่ความยิ่งใหญ่แห่งพระพักตร์ของพระองค์ และความยิ่งใหญ่แห่งอำนาจของพระองค์» (3 ครั้ง)

رضيت بالله ربا , وبالإسلام دينا , وبمحمد نبيا ورسولا

«ข้าพเจ้าพึงพอใจต่ออัลลอฮ์ในฐานะพระผู้อภิบาล ต่ออิสลามในฐานะศาสนา และต่อมุฮัมมัด ﷺ ในฐานะนบีและเราะซูล» (3 ครั้ง)

سبحان الله وبحمده عدد خلقه ورضا نفسه وزنة عرشه ومداد كلماته

«มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญพระองค์ เท่าจำนวนสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เท่าที่พระองค์ทรงพอพระทัย เท่าน้ำหนักแห่งบัลลังก์ (อะรัช) ของพระองค์ และเท่าปริมาณน้ำหมึกที่ใช้บันทึกพระดำรัสของพระองค์» (3 ครั้ง)

بسم الله الذي لا يضر مع اسمه شيء في الأرض ولا في السماء وهو السميع العليم

«ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งเมื่ออยู่กับพระนามของพระองค์แล้ว ไม่มีสิ่งใดในแผ่นดินและในฟากฟ้าจะให้โทษได้ และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (3 ครั้ง)

اللهم إنا نعوذ بك من أن نشرك بك شيئا نعلمه ونستغفرك لما لا نعلمه

«โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงพวกเราขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการที่พวกเราจะตั้งภาคีสิ่งใดต่อพระองค์โดยที่พวกเรารู้ และพวกเราขออภัยโทษต่อพระองค์ในสิ่งที่พวกเราไม่รู้» (3 ครั้ง)

أعوذ بكلمات الله التامات من شر ما خلق

«ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองด้วยพระดำรัสอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์ ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง» (3 ครั้ง)

اللهم إني أعوذ بك من الهم والحزن ، وأعوذ بك من العجز والكسل ، وأعوذ بك من الجبن والبخل ، وأعوذ بك من غلبة الدين وقهر الرجال

«โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความกังวลและความโศกเศร้า ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความอ่อนแอและความเกียจคร้าน ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความขลาดและความตระหนี่ และขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการถูกหนี้สินรุมเร้าและการถูกผู้คนกดขี่ข่มเหง» (3 ครั้ง)

الله عافني في بدني , اللهم عافني في سمعي , اللهم عافني في بصري

«โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความปลอดภัยแก่ร่างกายของข้าพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความปลอดภัยแก่การได้ยินของข้าพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความปลอดภัยแก่การมองเห็นของข้าพระองค์» (3 ครั้ง)

اللهم إني أعوذ بك من الكفر والفقر , وأعوذ بك من عذاب القبر , لا إله إلا أنت

«โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการปฏิเสธศรัทธาและความยากจน และขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการลงโทษในหลุมฝังศพ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์» (3 ครั้ง)

اللهم أنت ربي ، لا إله إلا أنت , خلقتني وأنا عبدك , وأنا على عهدك ووعدك ما استطعت ، أعوذ بك من شر ما صنعت ، أبوء لك بنعمتك علي , و أبوء بذنبي ، فاغفر لي فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت

«โอ้อัลลอฮ์ พระองค์คือพระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงสร้างข้าพระองค์ และข้าพระองค์คือบ่าวของพระองค์ ข้าพระองค์จะยึดมั่นในพันธสัญญาและคำมั่นที่ให้ไว้กับพระองค์เท่าที่ข้าพระองค์สามารถ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่ข้าพระองค์ได้กระทำไป ข้าพระองค์ขอยอมรับต่อพระองค์ถึงความโปรดปรานของพระองค์ที่มีต่อข้าพระองค์ และข้าพระองค์ขอยอมรับถึงบาปของข้าพระองค์ ดังนั้นขอพระองค์ทรงอภัยแก่ข้าพระองค์ เพราะแท้จริงไม่มีผู้ใดอภัยบาปทั้งหลายได้นอกจากพระองค์» (3 ครั้ง)

استغفر الله العظيم الذي لا إله إلا هو الحي القيوم وأتوب إليه

«ข้าพเจ้าขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง และข้าพเจ้าขอกลับเนื้อกลับตัวต่อพระองค์» (3 ครั้ง)

اللهم صل على سيدنا محمد وعلى آل سيدنا محمد , كما صليت على سيدنا إبراهيم وعلى آل سيدنا إبراهيم , وبارك على سيدنا محمد وعلى آل سيدنا محمد , كما باركت على سيدنا إبراهيم وعلى آل سيدنا إبراهيم في العالمين , إنك حميد مجيد

«โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานพรแด่นายของเรามุฮัมมัด และแด่วงศ์วานของนายของเรามุฮัมมัด ดังที่พระองค์ได้ทรงประทานพรแด่นายของเราอิบรอฮีม และแด่วงศ์วานของนายของเราอิบรอฮีม และขอพระองค์ทรงประทานความจำเริญแด่นายของเรามุฮัมมัด และแด่วงศ์วานของนายของเรามุฮัมมัด ดังที่พระองค์ได้ทรงประทานความจำเริญแด่นายของเราอิบรอฮีม และแด่วงศ์วานของนายของเราอิบรอฮีมในสากลโลก แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ ผู้ทรงเกียรติยิ่ง» (10 ครั้ง)

سبحان الله , والحمد لله , ولا إله إلا الله , والله أكبر

«มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ยิ่ง» (100 ครั้ง)

لا إله إلا الله وحده لا شريك له , له الملك وله الحمد , وهو على كل شيء قدير

«ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ ไม่มีภาคีใด ๆ สำหรับพระองค์ อำนาจการปกครองทั้งมวลเป็นของพระองค์ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง» (10 ครั้ง)

سبحانك اللهم وبحمدك , أشهد أن لا إله إلا أنت , استغفرك وأتوب إليك

«มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์ โอ้อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญพระองค์ ข้าพระองค์ขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ข้าพระองค์ขออภัยโทษต่อพระองค์ และขอกลับเนื้อกลับตัวต่อพระองค์» (3 ครั้ง)

اللهم صل على سيدنا محمد عبدك ورسولك النبي الأمي وعلى آله وصحبه وسلم تسليما عدد ما أحاط به علمك وخط به قلمك وأحصاه كتابك , وارض اللهم عن ساداتنا أبي بكر وعمر وعثمان وعلي , وعن الصحابة أجمعين , وعن التابعين وتابعيهم بإحسان إلى يوم الدين

«โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานเศาะละวาตและสลามอย่างมากมายแด่ท่านผู้นำของเรา มุฮัมมัด บ่าวของพระองค์และเราะซูลของพระองค์ ผู้เป็นนบีที่อ่านเขียนไม่ได้ และแด่วงศ์วานและเหล่าสหายของท่าน ตามจำนวนสิ่งที่ความรู้ของพระองค์ครอบคลุม สิ่งที่ปากกาของพระองค์ได้จารึก และสิ่งที่คัมภีร์ของพระองค์ได้บันทึกไว้ และโอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงโปรดปรานบรรดาผู้นำของเรา คืออบูบักร อุมัร อุษมาน และอะลี และบรรดาศอฮาบะฮ์ทั้งมวล ตลอดจนบรรดาตาบิอีนและผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีจนถึงวันแห่งการตอบแทน»

سُبْحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٨٠﴾ وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٨١﴾ وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٨٢﴾

«มหาบริสุทธิ์แด่พระผู้อภิบาลของเจ้า พระผู้อภิบาลแห่งเกียรติอันสูงส่ง ให้พ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวอ้าง และความศานติจงมีแด่บรรดาเราะซูล และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟาต 37:180-182)

อัล-วะซีฟะฮ์ฉบับย่อ

หากพี่น้องคนใดมีเวลาจำกัด หรือรู้สึกอ่อนล้าในตัวเอง หรือเห็นว่าพี่น้องที่เขานำอ่านอัล-วะซีฟะฮ์อยู่นั้นอ่อนล้า ก็ให้เขาอ่านแบบย่อดังนี้

استغفر الله الذي لا إله إلا هو الحي القيوم ...ألخ

سبحانك اللهم وبحمدك

ให้อ่านอัล-อิสติอาเซาะฮ์ ซูเราะฮ์อัล-ฟาติหะฮ์ อายะฮ์อัล-กุรสีย์ อายะฮ์ท้ายซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ ซูเราะฮ์อัล-อิคลาศ และสองซูเราะฮ์แห่งการขอความคุ้มครอง (อัล-มุเอาวิซะตัยน์) อย่างละสามครั้ง จากนั้นให้อ่านบทซิกิรที่มีรายงานไว้ต่อไปจนถึงบทอิสติฆฟารบทสุดท้าย คือ «ข้าพระองค์ขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิตนิรันดร์ ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง…จนจบ» แล้วให้อ่านต่อจากอิสติฆฟารนั้นทันทีด้วยบทที่ว่า «มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ โอ้อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญพระองค์» ไปจนจบอัล-วะซีฟะฮ์

ภาคที่สอง: วิรด์อัลกุรอาน (บทอ่านอัลกุรอานประจำ)

ความประเสริฐของอัลกุรอาน

อัลกุรอานอันทรงเกียรติคือธรรมนูญที่รวบรวมบทบัญญัติทั้งหมดของอิสลาม เป็นตาน้ำที่หลั่งไหลความดีและวิทยปัญญาสู่หัวใจของผู้ศรัทธา และเป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุดที่บรรดาผู้เคารพภักดีใช้เป็นสื่อในการใกล้ชิดอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่ง

إن هذا القرآن مأدبة الله فأقبلوا على مأدبته ما استطعتم , إن هذا القرآن هو حبل الله والنور المبين والشفاء النافع عصمة لمن اعتصم به , ونجاة لمن اتبعه , لا يعوج فيقوم , ولا تنقضي عجائبه , ولا يخلق من كثرة الرد , اتلوه فإن الله يأجركم على تلاوته كل حرف عشر حسنات , أما إني لا أقل لكم آلـم حرف , ولكن ألف ولام وميم

ในหะดีษของอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «แท้จริงอัลกุรอานนี้คือสำรับอาหารที่อัลลอฮ์ทรงจัดเตรียมไว้ ดังนั้นพวกท่านจงมุ่งสู่สำรับของพระองค์เท่าที่พวกท่านสามารถ แท้จริงอัลกุรอานนี้คือเชือกของอัลลอฮ์ เป็นแสงสว่างอันชัดแจ้ง และเป็นโอสถที่ให้คุณประโยชน์ เป็นเครื่องคุ้มครองแก่ผู้ที่ยึดมั่นในมัน และเป็นความรอดพ้นแก่ผู้ที่ปฏิบัติตามมัน มันไม่คดเคี้ยวจนต้องถูกดัดให้ตรง ไม่บิดเบือนจนต้องถูกตำหนิ ความมหัศจรรย์ของมันไม่มีวันสิ้นสุด และไม่เก่าคร่ำคร่าแม้จะถูกอ่านซ้ำมากเพียงใด จงอ่านมันเถิด เพราะแท้จริงอัลลอฮ์จะทรงตอบแทนพวกท่านในการอ่านมันทุกอักษร อักษรละสิบความดี พึงรู้เถิดว่า ฉันไม่ได้กล่าวว่า "อลิฟ ลาม มีม" เป็นหนึ่งอักษร แต่ "อลิฟ" เป็นหนึ่งอักษร "ลาม" เป็นหนึ่งอักษร และ "มีม" เป็นหนึ่งอักษร» รายงานโดยอัล-หากิม

عليك بتلاوة القرآن فإنه نور لك في الأرض وذخر لك في السماء

และในคำสั่งเสียของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ต่ออบูซัร (ร.ฎ.) ว่า «ท่านจงหมั่นอ่านอัลกุรอาน เพราะแท้จริงมันคือแสงสว่างสำหรับท่านบนแผ่นดิน และเป็นเสบียงที่สะสมไว้สำหรับท่านบนฟากฟ้า» รายงานโดยอิบนุหิบบาน ในหะดีษบทยาว

الماهر بالقرآن مع السفرة الكرام البررة ، والذي يقرؤه ويتعتع فيه وهو عليه شاق له أجران

จากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) นางกล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ที่ชำนาญในอัลกุรอานจะอยู่ร่วมกับมะลาอิกะฮ์ผู้จดบันทึก ผู้ทรงเกียรติและเปี่ยมด้วยคุณธรรม ส่วนผู้ที่อ่านอัลกุรอานอย่างตะกุกตะกักและรู้สึกลำบากในการอ่าน เขาจะได้รับสองผลบุญ» รายงานโดยอัล-บุคอรีและมุสลิม

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เคยกระตุ้นผู้คนอย่างจริงจังให้ยึดมั่นในอัลกุรอาน และท่านให้ความสำคัญแก่พวกเขาแตกต่างกันตามสถานะของแต่ละคนที่มีต่ออัลกุรอาน ท่านยังสั่งเสียผู้ที่ไม่สามารถอ่านได้ให้รับฟังและทำความเข้าใจ เพื่อที่เขาจะไม่พลาดความจำเริญแห่งความผูกพันทางจิตวิญญาณกับคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่ง

من استمع إلى آية من كتاب الله كتبت له حسنة مضاعفة، ومن تلاها كانت له نورا يوم القيامة

จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดตั้งใจฟังอายะฮ์หนึ่งจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ จะถูกบันทึกให้เขาได้รับความดีหนึ่งความดีที่ทวีคูณ และผู้ใดอ่านอายะฮ์นั้น มันจะเป็นแสงสว่างสำหรับเขาในวันกิยามะฮ์» รายงานโดยอะห์มัด

بعث رسول الله ﷺ بعثا وهم ذوو عدد ، فاستقرأهم , فاستقرأ كل رجل منهم يعني ما معه من القرآن ، فأتى على رجل منهم من أحدثهم سنا فقال: "ما معك يا فلان؟" قال: معي كذا وكذا وسورة البقرة قال: "أمعك سورة البقرة؟" قال: نعم. قال: "اذهب فأنت أميرهم"

และในหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ท่านกล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ส่งกองทหารกองหนึ่งออกไป ซึ่งพวกเขามีจำนวนหลายคน ท่านจึงให้พวกเขาอ่าน (อัลกุรอาน) ท่านให้แต่ละคนอ่านสิ่งที่เขาจำได้จากอัลกุรอาน จนกระทั่งมาถึงชายคนหนึ่งซึ่งอายุน้อยที่สุดในหมู่พวกเขา ท่านถามว่า "เจ้าจำอะไรได้บ้าง โอ้ คนนั้น?" เขาตอบว่า "ข้าพเจ้าจำได้ซูเราะฮ์นั้นซูเราะฮ์นี้ และซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์" ท่านถามว่า "เจ้าจำซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ได้หรือ?" เขาตอบว่า "ใช่" ท่านกล่าวว่า "จงไปเถิด เจ้าคือผู้นำของพวกเขา"» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะสัน

บรรพชนผู้ทรงคุณธรรม (สะลัฟศอลิห์) ของเรารู้ถึงความประเสริฐของอัลกุรอานและการอ่านอัลกุรอาน พวกเขาจึงยึดอัลกุรอานเป็นแหล่งที่มาของบทบัญญัติ เป็นธรรมนูญแห่งข้อตัดสินของพวกเขา เป็นฤดูใบไม้ผลิแห่งหัวใจของพวกเขา และเป็นบทอ่านในการอิบาดะฮ์ของพวกเขา พวกเขาเปิดหัวใจรับอัลกุรอาน ใคร่ครวญอัลกุรอานด้วยจิตใจ และวิญญาณของพวกเขาได้ซึมซับความหมายอันสูงส่งของอัลกุรอาน อัลลอฮ์จึงทรงตอบแทนพวกเขาในโลกนี้ด้วยการเป็นผู้นำของโลก และในอาคิเราะฮ์พวกเขาจะได้รับฐานันดรอันยิ่งใหญ่ ส่วนเราได้ละเลยอัลกุรอาน เราจึงตกอยู่ในสภาพที่เราเป็นอยู่ คือความอ่อนแอในทางโลกและความหย่อนยานในทางศาสนา

عرضت علي أجور أمتي، حتى القذاة يخرجها الرجل من المسجد ، وعرضت علي ذنوب أمتي فلم أر ذنبا أعظم من سورة من القرآن أو آية أوتيها رجل ثم نسيها

จากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ท่านกล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผลบุญของประชาชาติของฉันได้ถูกนำมาแสดงแก่ฉัน แม้กระทั่งเศษผงที่ชายคนหนึ่งเก็บออกจากมัสยิด และบาปของประชาชาติของฉันได้ถูกนำมาแสดงแก่ฉัน ฉันไม่เห็นบาปใดที่ใหญ่หลวงยิ่งไปกว่า (การลืม) ซูเราะฮ์หนึ่งจากอัลกุรอาน หรืออายะฮ์หนึ่งที่ชายคนหนึ่งได้รับมาแล้วเขาก็ลืมมันไป» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุมาญะฮ์

ด้วยเหตุนี้ อัล-อิควาน อัล-มุสลิมูนจึงให้ความสำคัญในการทำให้คัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา เป็นวิรด์ (บทอ่านประจำ) อันดับแรกของพวกเขา และส่วนหนึ่งจากพันธะสัญญาของพวกเขาคือ ให้พี่น้องแต่ละคนกำหนดให้ตนเองอ่านอัลกุรอานอันทรงเกียรติวันละหนึ่งหิซบ์

ปริมาณของวิรด์

สภาพแวดล้อมและสถานการณ์ของพี่น้องแต่ละคนแตกต่างกันไป ด้วยเหตุนี้จึงไม่ได้กำหนดปริมาณของวิรด์ไว้ แต่ปล่อยให้เป็นไปตามสภาพแวดล้อมและความสามารถของแต่ละคน สิ่งสำคัญคือ อย่าให้มีวันใดผ่านไปโดยที่เขาไม่ได้อ่านส่วนใดส่วนหนึ่งจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะอาลา

ณ ที่นี้ เราจะนำเสนอรูปแบบการแบ่งวิรด์อัลกุรอานของบรรพชนผู้ทรงคุณธรรมของเรา ขออัลลอฮ์ทรงโปรดปรานพวกเขา เพื่อเป็นตัวอย่างและคำอธิบาย ดังนี้

1 – ระยะเวลาที่น้อยที่สุดในการอ่านจบ (คอตัม) คือสามวัน พวกเขาไม่ชอบให้คนหนึ่งอ่านจบในเวลาน้อยกว่าสามวัน หรือมากกว่าหนึ่งเดือน พวกเขากล่าวว่า การอ่านจบในเวลาน้อยกว่าสามวันเป็นความรีบเร่งที่ไม่ช่วยให้เกิดความเข้าใจและการใคร่ครวญ และการอ่านจบในเวลามากกว่าหนึ่งเดือนเป็นการเกินเลยในการละทิ้งการอ่าน

لم يفقه من قرأ القرآن في أقل من ثلاث

จากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) ท่านกล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ที่อ่านอัลกุรอานจบในเวลาน้อยกว่าสามวันนั้น เขาย่อมไม่เข้าใจ (อัลกุรอาน)» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุมาญะฮ์ และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่า หะสัน เศาะฮีห์

2 – ระดับปานกลาง คือการอ่านอัลกุรอานจบสัปดาห์ละหนึ่งครั้ง หากเขาสามารถทำได้ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้สั่งให้อับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ อ่านจบสัปดาห์ละหนึ่งครั้ง และศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์จำนวนหนึ่งก็ปฏิบัติเช่นนั้น เช่น อุษมาน, ซัยด์ บิน ษาบิต, อิบนุมัสอูด และอุบัย บิน กะอ์บ์ (ร.ฎ.)

อุษมาน บิน อัฟฟาน (ร.ฎ.) จะเริ่มอ่านในคืนวันศุกร์ตั้งแต่ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ถึงซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ คืนวันเสาร์ตั้งแต่ซูเราะฮ์อัล-อันอามถึงซูเราะฮ์ฮูด คืนวันอาทิตย์ตั้งแต่ซูเราะฮ์ยูสุฟถึงซูเราะฮ์มัรยัม

, คืนวันจันทร์เริ่มด้วยซูเราะฮ์ฏอฮา จนถึง "ฏอซีนมีม มูซาและฟิรเอาน์" หมายถึงซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ, คืนวันอังคารเริ่มด้วยซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต จนถึงซูเราะฮ์ศ็อด, คืนวันพุธเริ่มจาก "ตันซีล" (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร) จนถึงซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน และคืนวันพฤหัสบดีก็อ่านจนจบคอตัม... ท่านอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ก็มีการแบ่งอีกแบบหนึ่ง ซึ่งแตกต่างกันในด้านจำนวนซูเราะฮ์ แต่ตรงกันในการอ่านให้จบทุกสัปดาห์ และมีรายงานจำนวนมากเกี่ยวกับการแบ่งการอ่านภายในหนึ่งสัปดาห์

3 – การแบ่งเช่นนี้ไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นต้องปฏิบัติตามอย่างตายตัว แต่เป็นไปในแนวทางของการเจริญรอยตามและการเลือกสิ่งที่ประเสริฐกว่า พี่น้องผู้ศรัทธาอาจกำหนดตามความสามารถของตน โดยไม่ปล่อยให้วันใดผ่านไปโดยไม่ได้อ่านอัลกุรอาน หากเขาไม่ใช่ผู้ที่สามารถอ่านได้ ก็ให้เขาพากเพียรในการฟัง หรือท่องจำซูเราะฮ์บางบทไว้ แล้วอ่านทุกครั้งที่มีโอกาส

ซูเราะฮ์ที่ส่งเสริมให้อ่านบ่อย ๆ

ส่วนหนึ่งของวิรด์ (การอ่านประจำ) อัลกุรอาน คือการอ่านซูเราะฮ์เหล่านี้อย่างสม่ำเสมอทุกวัน ได้แก่ ซูเราะฮ์ยาซีน อัด-ดุคอน อัล-วากิอะฮ์ และตะบาร็อกอัล-มุลก์ และยิ่งเน้นหนักในวันศุกร์และคืนวันศุกร์ โดยเพิ่มซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิและซูเราะฮ์อาลิอิมรอนเข้าไปด้วย ซึ่งมีหะดีษหลายบทรายงานจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในเรื่องนี้ ดังนี้

قلب القرآن يس لا يقرؤها رجل يريد الله والدار الآخرة إلا غفر الله له , اقرءوها على موتاكم

1 – รายงานจากมะอ์กิล บิน ยะซาร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «หัวใจของอัลกุรอานคือยาซีน ไม่มีชายคนใดอ่านมันโดยมุ่งหวังอัลลอฮ์และโลกอาคิเราะฮ์ เว้นแต่อัลลอฮ์จะทรงอภัยโทษให้แก่เขา และพวกท่านจงอ่านมันให้แก่ผู้ใกล้ตายของพวกท่าน» รายงานโดยอะห์มัด อบูดาวูด อัน-นะซาอีย์ และท่านอื่น ๆ

من قرأ تبارك الذي بيده الملك كل ليلة منعه الله بها من عذاب القبر , وكنا في عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم نسميها المانعة , وأنها في كتاب الله عز وجل سورة من قرأ بها في ليلة فقد أكثر وطاب

2 – รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด (ร.ฎ.) ว่า «ผู้ใดอ่าน "ตะบาร็อกัลละซี บิยะดิฮิล มุลก์" ทุกคืน อัลลอฮ์จะทรงคุ้มครองเขาจากการลงโทษในหลุมศพด้วยซูเราะฮ์นี้ และในสมัยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ พวกเราเรียกมันว่า "อัล-มานิอะฮ์" (ผู้ปกป้อง) และแท้จริงในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่และทรงเกียรติ มีซูเราะฮ์หนึ่งที่ผู้ใดอ่านมันในคืนใด เขาก็ได้ทำความดีอย่างมากมายและดียิ่งแล้ว» รายงานโดยอัน-นะซาอีย์ และอัล-ฮากิมก็ได้รายงานทำนองเดียวกันและรับรองว่าถูกต้อง (เศาะฮีห์)

من قرأ حم والدخان في ليلة أصبح يستغفر له سبعون ألف ملك

3 – และในหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ผู้ใดอ่าน "ฮามีม อัด-ดุคอน" ในคืนใด ยามเช้าจะมีมะลาอิกะฮ์เจ็ดหมื่นองค์ขออภัยโทษให้แก่เขา» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์และอัล-อัศบะฮานีย์

من قرأ سورة الكهف في يوم الجمعة أضاء له من النور ما بين الجمعتين

4 – และในหะดีษของอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดอ่านซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิในวันศุกร์ รัศมีจะส่องสว่างแก่เขาตลอดช่วงระหว่างสองวันศุกร์» รายงานโดยอัน-นะซาอีย์และอัล-บัยฮะกีย์ แบบมัรฟูอ์

من قرأ السورة التي يذكر فيها آل عمران يوم الجمعة صلي عليه الله وملائكته حتى تغيب الشمس

5 – และในหะดีษของอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดอ่านซูเราะฮ์ที่มีการกล่าวถึงวงศ์วานอิมรอนในวันศุกร์ อัลลอฮ์และมะลาอิกะฮ์ของพระองค์จะประสาทพรแก่เขาจนกระทั่งดวงอาทิตย์ตก» รายงานโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ในอัล-เอาสัฏและอัล-กะบีร

6 – และยังมีอะษัรทั้งที่เป็นมัรฟูอ์และเมากูฟ จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด (ร.ฎ.) เกี่ยวกับความประเสริฐของซูเราะฮ์อัล-วากิอะฮ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพราะในซูเราะฮ์นี้มีเรื่องการฟื้นคืนชีพและการตอบแทน ตลอดจนการนำหลักฐานมายืนยันเรื่องดังกล่าวในแบบที่ไม่เหลือข้อคลางแคลงใด ๆ ให้แก่ผู้ใดกล่าวอ้างได้ ดังนั้นจึงส่งเสริมให้พี่น้องมุสลิมไม่ปล่อยให้ตนเองพลาดความประเสริฐของการอ่านซูเราะฮ์นี้วันละครั้ง และการอ่านในเวลากลางคืนนั้นประเสริฐกว่า ส่วนในวันศุกร์ไม่เป็นไรที่จะอ่านมันในเวลากลางคืนครั้งหนึ่งและในเวลากลางวันอีกครั้งหนึ่ง และให้เขากำหนดช่วงเวลาตั้งแต่อัศริจนถึงมัฆริบสำหรับซูเราะฮ์อาลิอิมรอน เพราะช่วงเวลานั้นอาจเป็นช่วงเวลาแห่งการตอบรับดุอาอ์ เขาจะได้ง่วนอยู่กับการซิกรุลลอฮ์ที่ประเสริฐที่สุด นั่นคือการอ่านอัลกุรอาน

มารยาทในการอ่านอัลกุรอาน

كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَيْكَ مُبَـٰرَكٌ لِّيَدَّبَّرُوٓا۟ ءَايَـٰتِهِۦ وَلِيَتَذَكَّرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٢٩﴾

ในบทนำเราได้กล่าวถึงมารยาทบางประการของการซิกรุลลอฮ์ไปแล้ว ณ ที่นี้เราขอเพิ่มเติมว่า มารยาทประการหนึ่งของการอ่านอัลกุรอาน คือการทุ่มเทอย่างเต็มที่ในการใคร่ครวญและพินิจพิเคราะห์ เพราะนั่นคือเป้าหมายประการแรกของการอ่าน อัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ตรัสว่า «คัมภีร์ที่ความจำเริญ ซึ่งเราได้ประทานลงมาแก่เจ้า เพื่อพวกเขาจะได้ใคร่ครวญอายะฮ์ต่าง ๆ ของมัน และเพื่อให้บรรดาผู้มีสติปัญญาได้รำลึก» (ซูเราะฮ์ศอด 38:29) ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อเราตระหนักว่าในคัมภีร์นี้คือดำรัสของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ

มารยาทของการอ่านอัลกุรอานอีกประการหนึ่ง คือการรักษาหลักตัจญ์วีด โดยออกเสียงพยัญชนะจากฐานกำเนิดเสียงที่ถูกต้อง และอ่านตามกฎเกณฑ์ของมัน คือลากเสียงยาวในตำแหน่งที่ต้องลาก ออกเสียงนาสิก (ฆุนนะฮ์) ในตำแหน่งที่ต้องมีฆุนนะฮ์ ออกเสียงหนา (ตัฟคีม) ในตำแหน่งที่ต้องหนา และออกเสียงบาง (ตัรกีก) ในตำแหน่งที่ต้องบาง เป็นต้น

إن هذا القرآن بزل بحُزن فإذا قرأتموه فابكوا , فإن لم تبكوا فتباكوا وتغنّوا به , فمن لم يتغن بالقرآن فليس منا

รายงานจากสะอด์ บิน อบีวักกอศ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูล ﷺ ว่า «แท้จริงอัลกุรอานนี้ถูกประทานลงมาพร้อมกับความโศกเศร้า ดังนั้นเมื่อพวกท่านอ่านมันก็จงร้องไห้ หากพวกท่านร้องไห้ไม่ได้ก็จงพยายามทำให้ร้องไห้ และจงอ่านมันด้วยท่วงทำนองที่ไพเราะ ผู้ใดไม่อ่านอัลกุรอานด้วยท่วงทำนองที่ไพเราะ ผู้นั้นไม่ใช่พวกเรา» บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์

إن من أحسن الناس صوتا بالقرآن الذي إذا سمعتموه يقرأ حسبتموه يخشى الله

ความหมายของการอ่านด้วยท่วงทำนองที่ไพเราะ ณ ที่นี้ คือการอ่านด้วยน้ำเสียงที่โศกเศร้าและนอบน้อมสำรวม ควบคู่กับการอ่านอย่างถูกต้องตามหลักตัจญ์วีด ดังที่มีระบุในหะดีษของญาบิร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงผู้ที่มีเสียงอ่านอัลกุรอานไพเราะที่สุดคนหนึ่ง คือผู้ที่เมื่อพวกท่านได้ยินเขาอ่าน พวกท่านก็จะรู้สึกว่าเขาเป็นผู้ยำเกรงอัลลอฮ์» บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์

มัจลิสการฟังอัลกุรอาน

وَإِذَا قُرِئَ ٱلْقُرْءَانُ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥ وَأَنصِتُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٢٠٤﴾

ส่วนหนึ่งของวิรด์ (กิจวัตรประจำ) เกี่ยวกับอัลกุรอานของอัล-อิควาน อัล-มุสลิมูน คือการรวมตัวกันเพื่อฟังคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา จากผู้ที่อ่านได้อย่างไพเราะ ผู้อ่านในมัจลิสการฟังควรอ่านด้วยจังหวะที่ราบรื่นต่อเนื่อง โดยคำนึงถึงมารยาทต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้น ส่วนบรรดาพี่น้องเมื่อฟังก็ควรนิ่งสงบตั้งใจฟัง ใคร่ครวญถึงความหมาย และอยู่ในความนอบน้อมสำรวมและให้ความยิ่งใหญ่ต่อคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา อย่างถึงที่สุด พร้อมทั้งระลึกถึงอายะฮ์อันทรงเกียรติที่ว่า «และเมื่ออัลกุรอานถูกอ่าน ก็จงฟังมัน และจงนิ่งเงียบ เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้รับความเมตตา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:204)

وَإِذَا سَمِعُوا۟ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا۟ مِنَ ٱلْحَقِّ

บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ นั้นเคยฟังอัลกุรอานประหนึ่งว่ามีนกเกาะอยู่บนศีรษะของพวกเขา และบรรดาผู้อาวุโสของมักกะฮ์ซึ่งเป็นคนศอลิห์ เมื่อพวกเขาต้องการได้รับการตักเตือนให้รำลึก ก็จะมุ่งไปหาอัช-ชาฟิอีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน) ซึ่งเป็นผู้มีเสียงอ่านที่ไพเราะ ท่านก็จะอ่านให้พวกเขาฟัง แล้วพวกเขาก็ตั้งใจฟัง ผู้ที่พบเห็นไม่เคยเห็นใครร้องไห้มากไปกว่าพวกเขาในขณะที่กำลังฟังอยู่นั้น «และเมื่อพวกเขาได้ยินสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่ท่านเราะซูล เจ้าจะเห็นดวงตาของพวกเขาหลั่งน้ำตาออกมา เนื่องจากสิ่งที่พวกเขารู้จากสัจธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:83)

เพื่อให้ได้ประโยชน์อย่างสมบูรณ์ หากมีผู้รู้มาร่วมในมัจลิสนี้ด้วย ก็เป็นสิ่งที่ส่งเสริมให้ผู้รู้สรุปเป้าหมายและสาระสำคัญของอายะฮ์ที่ได้อ่านไปให้พวกเขาฟัง

วิรด์การท่องจำ

ในทำนองเดียวกัน เป็นสิ่งที่ส่งเสริมสำหรับพี่น้องมุสลิม และถือเป็นส่วนหนึ่งของวิรด์เกี่ยวกับอัลกุรอานของเรา คือการทุ่มเทเท่าที่สามารถในการท่องจำอัลกุรอานอันทรงเกียรติให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยกำหนดให้ตนเองท่องจำอัลกุรอานอันทรงเกียรติวันละหนึ่งอายะฮ์หรือหลายอายะฮ์ตามกำลังความสามารถ และท่องจำให้แม่นยำ ด้วยวิธีการแบบค่อยเป็นค่อยไปเช่นนี้ เขาก็จะสามารถท่องจำคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลา ได้เป็นจำนวนมาก

يا أبا ذر لأن تغدو فتَعلَم آية من كتاب الله خير لك من أن تصلي مائة ركعة

และในหะดีษระบุว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวแก่อบูซัร (ร.ฎ.) ว่า «โอ้อบูซัรเอ๋ย การที่ท่านออกไปในยามเช้าแล้วเรียนรู้อายะฮ์หนึ่งจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ย่อมดีสำหรับท่านยิ่งกว่าการที่ท่านละหมาดหนึ่งร้อยร็อกอะฮ์» บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์ด้วยสายรายงานที่หะซัน และมีหะดีษที่บันทึกโดยมุสลิมและอบูดาวูดในความหมายเดียวกันนี้มาสนับสนุน

ดังนั้น พี่น้องของฉันเอ๋ย จงพากเพียรเพื่อให้ได้รับความประเสริฐนี้ และเราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้พระองค์ทรงทำให้เราและท่านเป็นชาวอัลกุรอาน เพื่อที่เราจะได้เป็นชาวอัลลอฮ์และผู้ใกล้ชิดเป็นพิเศษของพระองค์ด้วยเหตุนั้น และอัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์ทรงเป็นผู้ได้รับมอบหมายที่ดีเยี่ยมยิ่ง

ภาคที่สาม: ดุอาอ์ประจำวันและคืน

ประการแรก: ดุอาอ์เมื่อตื่นนอน

باسمك اللهم أحيا وأموت

الحمد لله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه النشور

1 – รายงานจากหุซัยฟะฮ์ บินอัลยะมาน และอบูซัร (ร.ฎ.) ทั้งสองกล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ เมื่อท่านเข้าสู่ที่นอน ท่านจะกล่าวว่า «ด้วยพระนามของพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์มีชีวิตและข้าพระองค์ตาย» และเมื่อท่านตื่นขึ้น ท่านจะกล่าวว่า «มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงให้เรามีชีวิตหลังจากที่พระองค์ทรงให้เราตาย และยังพระองค์คือการฟื้นคืนชีพ» บันทึกโดยอัลบุคอรี

إذا استيقظ أحدكم فليقل: الحمد لله الذي ردّ علي روحي ، وعافاني في جسدي ، وأذن لي بذكره

2 – และรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านตื่นขึ้น ก็จงกล่าวว่า มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงคืนวิญญาณของข้าพเจ้าแก่ข้าพเจ้า ทรงให้ร่างกายของข้าพเจ้าปลอดภัย และทรงอนุญาตให้ข้าพเจ้ารำลึกถึงพระองค์» บันทึกโดยอิบนุซซุนนี

ما من عبد يقول حين يرد الله تعالى روحه: لا إله إلا الله وحده لا شريك له ، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قَدير ، إلا غفر الله تعالى له ذنوبه ولو كانت مثل زبد البحر

3 – และรายงานจากอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «ไม่มีบ่าวคนใดที่กล่าวในขณะที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงคืนวิญญาณของเขาว่า ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ สำหรับพระองค์ อำนาจการปกครองเป็นของพระองค์ และการสรรเสริญเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง เว้นแต่อัลลอฮ์ตะอาลาจะทรงอภัยบาปทั้งหลายของเขา แม้ว่ามันจะมีมากดั่งฟองคลื่นในทะเลก็ตาม» บันทึกโดยอิบนุซซุนนี

ما من رجل ينتبه من نومه فيقول: الحمد لله الذي خلق النوم واليقظة ، الحمد لله الذي بعثني سالما سويا ، أشهد أن الله يحيي الموتى وهو على كل شيء قدير. إلا قال الله تعالى: صدق عبدي

4 – รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีชายคนใดที่ตื่นจากการนอนของเขาแล้วกล่าวว่า มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงสร้างการนอนหลับและการตื่น มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงปลุกข้าพเจ้าขึ้นมาโดยปลอดภัยและสมบูรณ์ ข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่าอัลลอฮ์ทรงให้ผู้ตายฟื้นคืนชีพ และพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง เว้นแต่อัลลอฮ์ตะอาลาจะตรัสว่า บ่าวของข้ากล่าวจริงแล้ว» บันทึกโดยอิบนุซซุนนี

لا إله إلا أنت سبحانك اللهم وبحمدك ، أستغفرك لذنبي ، وأسألك رحمتك ، اللهم زدني علما ، ولا تزغ قلبي بعد إذ هديتني ، وهب لي من لدنك رحمة ، إنك أنت الوهاب

5 – และรายงานจากอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ เมื่อท่านตื่นขึ้นในยามค่ำคืน ท่านจะกล่าวว่า «ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ โอ้อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญพระองค์ ข้าพระองค์ขออภัยโทษต่อพระองค์สำหรับบาปของข้าพระองค์ และข้าพระองค์ขอความเมตตาจากพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงเพิ่มพูนความรู้แก่ข้าพระองค์ และขออย่าทรงให้หัวใจของข้าพระองค์เบี่ยงเบนหลังจากที่พระองค์ได้ทรงชี้นำข้าพระองค์แล้ว และขอทรงประทานความเมตตาจากที่พระองค์แก่ข้าพระองค์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงประทานยิ่ง» บันทึกโดยอบูดาวูด

ประการที่สอง: ดุอาอ์เมื่อสวมเสื้อผ้าและถอดออก

اللهم إني أسألك من خيره وَخير ما هو له ، وأعوذ بك من شره وشر ما هو له

1 – รายงานจากอบูสะอีด อัลคุดรี (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ เมื่อท่านสวมเสื้อผ้าชิ้นใด ท่านจะเรียกชื่อมัน ไม่ว่าจะเป็นเสื้อ ผ้าคลุม หรือผ้าโพกศีรษะ แล้วท่านจะกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความดีของมัน และความดีของสิ่งที่มันมีไว้เพื่อสิ่งนั้น และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากความชั่วของมัน และความชั่วของสิ่งที่มันมีไว้เพื่อสิ่งนั้น» บันทึกโดยอิบนุซซุนนี

من لبس ثوبا فقال: الحمد لله الذي كساني هذا الثوب

2 – รายงานจากมุอาซ บินอะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดสวมเสื้อผ้าแล้วกล่าวว่า มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงให้ข้าพเจ้าได้สวมใส่เสื้อผ้านี้

ورزقنيه من غير حول مني ولا قوة ، غفر الله له ما تقدم من ذنبه

และทรงประทานมันแก่ข้าพเจ้าโดยปราศจากอำนาจและพลังใด ๆ จากตัวข้าพเจ้า" อัลลอฮ์จะทรงอภัยแก่เขาในบาปที่ผ่านมาของเขา» รายงานโดยอิบนุสสุนนีย์

ستر ما بين أعين الجن وعورات بني آدم أن يقول الرجل المسلم إذا أراد أن يطرح ثيابه: بسم الله الذي لا إله إلا هو

3 – จากอนัส (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ม่านกั้นระหว่างสายตาของญินกับเอาเราะฮ์ของลูกหลานอาดัม คือการที่ชายมุสลิมกล่าวเมื่อเขาต้องการถอดเสื้อผ้าว่า "ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์"» รายงานโดยอิบนุสสุนนีย์

ประการที่สาม: ดุอาอ์เมื่อออกจากบ้านและเข้าบ้าน

من قال ـ يعني إذا خرج من بيته ـ بسم الله ، توكلت على الله ، ولا حول ولا قوة إلا بالله ، يقال له: كفيت ووقيت وهديت ، وتنحى عنه الشيطان

1 – จากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดกล่าว – หมายถึงเมื่อเขาออกจากบ้านของเขา – ว่า "ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ข้าพเจ้าขอมอบหมายต่ออัลลอฮ์ ไม่มีอำนาจและไม่มีพลังใด ๆ นอกจากด้วยอัลลอฮ์" จะมีเสียงกล่าวแก่เขาว่า "เจ้าได้รับความเพียงพอแล้ว ได้รับการคุ้มครองแล้ว และได้รับการชี้นำแล้ว" และชัยฏอนจะหลีกห่างไปจากเขา» รายงานโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอัน-นะสาอีย์ และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่า เป็นหะดีษหะสันเศาะฮีฮ์

إذا ولج الرجل بيته فليقل: اللهم إني أسألك خير المولج وخير المخرج ، بسم الله ولجنا ، وبسم الله خرجنا ، وعلى الله ربنا توكلنا ، ثم ليسلم على أهله

2 – และจากอบูมาลิก อัล-อัชอะรีย์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อชายคนหนึ่งเข้าบ้านของเขา ก็จงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งการเข้าที่ดีและการออกที่ดี ด้วยพระนามของอัลลอฮ์เราได้เข้ามา และด้วยพระนามของอัลลอฮ์เราได้ออกไป และต่ออัลลอฮ์พระเจ้าของเรา เราได้มอบหมาย" จากนั้นให้เขากล่าวสลามแก่ครอบครัวของเขา» รายงานโดยอบูดาวูด

ประการที่สี่: ดุอาอ์เมื่อเดินไปมัสยิด เมื่อเข้ามัสยิด และเมื่อออกจากมัสยิด

اللهم اجعل في قلبي نورا ، وفي بصري نورا ، وفي سمعي نورا ، وعن يميني نورا , وعن يساري نورا ، وفوقي نورا , وتحتي نورا ، وأمامي نورا , وخلفي نورا , واجعل لي نورا

1 – จากอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ได้ออกไปยังมัสยิดโดยท่านกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงบันดาลรัศมีในหัวใจของข้าพระองค์ รัศมีในการมองเห็นของข้าพระองค์ รัศมีในการได้ยินของข้าพระองค์ รัศมีทางขวาของข้าพระองค์ รัศมีทางซ้ายของข้าพระองค์ รัศมีเบื้องบนของข้าพระองค์ รัศมีเบื้องล่างของข้าพระองค์ รัศมีเบื้องหน้าของข้าพระองค์ รัศมีเบื้องหลังของข้าพระองค์ และขอทรงบันดาลรัศมีแก่ข้าพระองค์» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์

أعوذ بالله العظيم ، وبوجهه الكريم ، وسلطانه القديم ، من الشيطان الرجيم , فإذا قال ذلك قال الشيطان: حفظ مني سائر اليوم

2 – และจากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า เมื่อท่านเข้ามัสยิด ท่านจะกล่าวว่า «ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่ ด้วยพระพักตร์อันทรงเกียรติของพระองค์ และด้วยอำนาจอันเป็นนิรันดร์ของพระองค์ ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่ และเมื่อเขากล่าวเช่นนั้น ชัยฏอนจะกล่าวว่า "เขาได้รับการคุ้มครองจากข้าตลอดทั้งวันที่เหลือ"» รายงานโดยอบูดาวูด

بسم الله ، اللهم صل على محمد

بسم الله اللهم صل على محمد

3 – จากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) กล่าวว่า เมื่อท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เข้ามัสยิด ท่านกล่าวว่า «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงประทานความโปรดปราน (เศาะละวาต) แด่มุฮัมมัด» และเมื่อท่านออก ท่านกล่าวว่า «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงประทานความโปรดปราน (เศาะละวาต) แด่มุฮัมมัด» รายงานโดยอิบนุสสุนนีย์

إذا دخل أحدكم المسجد فليسلم على النبي صلى الله عليه وسلم ، ثم ليقل: اللهم افتح لي أبواب رحمتك ، وَإذا خرج فليقل: اللهم إني أسألك من فضلك

4 – จากอบูหุมัยด์ หรืออบูอุสัยด์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านเข้ามัสยิด ก็จงกล่าวสลามแด่ท่านนบี ﷺ แล้วจงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงเปิดประตูแห่งความเมตตาของพระองค์แก่ข้าพระองค์" และเมื่อเขาออก ก็จงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความโปรดปรานของพระองค์"» รายงานโดยมุสลิม อบูดาวูด และอัน-นะสาอีย์

ประการที่ห้า: ดุอาอ์เมื่อปลดทุกข์และเมื่อร่วมหลับนอน

اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث

1. จากอะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เมื่อจะเข้าห้องส้วม ท่านจะกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากชัยฏอนเพศผู้และชัยฏอนเพศเมีย» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

الحمد لله الّذي أذاقني لذته ، وأبقى في قوته ، ودفع عني أذاه

1. จากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เมื่อออกจากห้องส้วม ท่านจะกล่าวว่า «มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ทรงให้ข้าพเจ้าได้ลิ้มรสความโอชะของมัน ทรงคงคุณประโยชน์ของมันไว้ในตัวข้าพเจ้า และทรงขจัดโทษภัยของมันออกไปจากข้าพเจ้า» บันทึกโดยอิบนุซซุนนีย์และอัฏ-เฏาะบะรอนีย์

غفرانك

1. จากอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ เมื่อออกจากที่ถ่ายทุกข์ ท่านจะกล่าวว่า «ฆุฟรอนะกะ (ข้าพระองค์ขออภัยโทษจากพระองค์)» บันทึกโดยอบูดาวูด

لو أن أحدكم إذا أتى أهله قال: بسم الله اللهم جنبنا الشيطان وَجنب الشيطان ما رزقتنا فقضي بينهما ولد لم يضره شيطان أبدا

1. จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «หากคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่าน เมื่อจะร่วมหลับนอนกับภรรยาของเขา แล้วกล่าวว่า ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้ชัยฏอนห่างไกลจากเรา และให้ชัยฏอนห่างไกลจากสิ่งที่พระองค์ทรงประทานแก่เรา แล้วหากถูกกำหนดให้มีบุตรระหว่างเขาทั้งสอง ชัยฏอนก็จะไม่สามารถทำอันตรายแก่บุตรนั้นได้เลยตลอดไป» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

ประการที่หก – ดุอาอ์ในการอาบน้ำละหมาด การอาบน้ำยกหะดัษ และการอะซาน

اللهم اغفر لي ذنبي ، ووسع لي في داري ، وبارك لي في رزقي

وهل تراهن تركن من شيء؟

1. จากอบูมูซา อัล-อัชอะรีย์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ข้าพเจ้าได้นำน้ำละหมาดมาให้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านจึงอาบน้ำละหมาด แล้วข้าพเจ้าได้ยินท่านขอดุอาอ์ว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่ข้าพระองค์ในบาปของข้าพระองค์ ทรงให้บ้านของข้าพระองค์กว้างขวาง และทรงประทานความจำเริญแก่ข้าพระองค์ในปัจจัยยังชีพของข้าพระองค์» ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า โอ้นบีของอัลลอฮ์ ข้าพเจ้าได้ยินท่านขอดุอาอ์เช่นนั้นเช่นนี้ ท่านกล่าวว่า «แล้วท่านเห็นว่าถ้อยคำเหล่านั้นได้ละเว้นสิ่งใดไว้บ้างหรือ?» บันทึกโดยอัน-นะซาอีย์และอิบนุซซุนนีย์

من توضأ فقال: أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له ، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله ، اللهم اجعلني من التوابين واجعلني من المتطهرين , فتحت له أبواب الجنة الثمانية يدخل من أيها شاء

1. จากอุมัร บิน อัล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดอาบน้ำละหมาดแล้วกล่าวว่า ข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใด ๆ แก่พระองค์ และข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่ามุหัมมัดเป็นบ่าวและเป็นเราะซูลของพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้ข้าพระองค์อยู่ในหมู่ผู้ที่กลับเนื้อกลับตัวสำนึกผิด และทรงให้ข้าพระองค์อยู่ในหมู่ผู้ที่ชำระตนให้สะอาด ประตูสวรรค์ทั้งแปดจะถูกเปิดให้แก่เขา โดยเขาจะเข้าทางประตูใดก็ได้ตามที่เขาประสงค์» บันทึกโดยมุสลิมและอัต-ติรมิซีย์

من قال حين يسمع النداء: اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة ، آت محمدا الوسيلة والفضيلة ، وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته , حلت له شفاعتي يوم القيامة

1. จากญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดกล่าวขณะที่ได้ยินเสียงอะซานว่า โอ้อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งการเรียกร้องอันสมบูรณ์นี้ และการละหมาดที่กำลังจะถูกดำรงขึ้น ขอพระองค์ทรงประทานอัล-วะซีละฮ์และอัล-ฟะฎีละฮ์แก่ท่านมุหัมมัด และทรงยกท่านสู่ตำแหน่งอันน่าสรรเสริญที่พระองค์ทรงสัญญาไว้แก่ท่าน การชะฟาอะฮ์ (การอนุเคราะห์) ของฉันย่อมเป็นสิทธิ์ของเขาในวันกิยามะฮ์» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

ประการที่เจ็ด – ดุอาอ์เกี่ยวกับอาหาร

اللهم بارك لنا فيما رزقتنا ، وقنا عذاب النار ، بسم الله

1. จากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า เมื่ออาหารถูกนำมาวางใกล้ท่าน ท่านจะกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานความจำเริญแก่เราในสิ่งที่พระองค์ทรงประทานเป็นปัจจัยยังชีพแก่เรา และขอทรงคุ้มครองเราให้พ้นจากการลงโทษแห่งไฟนรก ด้วยพระนามของอัลลอฮ์» บันทึกโดยอิบนุซซุนนีย์

إذا أكل أحدكم فليذكر اسم الله تعالى في أوله ، فإن نسي أن يذكر اسم الله تعالى في أوله فليقل: بسم الله أوله وآخره

1. จากอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านจะรับประทานอาหาร ก็จงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ ตะอาลา ในตอนเริ่มต้น หากเขาลืมกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ ตะอาลา ในตอนเริ่มต้น ก็จงกล่าวว่า บิสมิลลาฮิ เอาวะละฮู วะอาคิเราะฮู (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ทั้งในตอนเริ่มต้นและตอนสุดท้าย)» บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์

الحمد لله الذي أطعمنا وسقانا وجعلنا مسلمين

1. จากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ เมื่อรับประทานอาหารเสร็จ ท่านจะกล่าวว่า «มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานอาหารแก่เรา ทรงประทานเครื่องดื่มแก่เรา และทรงทำให้เราเป็นมุสลิม» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ อัน-นะซาอีย์ และอิบนุมาญะฮ์

من أكل طعاما فقال: الحمد لله الذي أطعمني هذا ورزقنيه من غير حول مني ولا قوة ، غفر له ما تقدم من ذنبه

4 – รายงานจากมุอาซ บิน อะนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดรับประทานอาหารแล้วกล่าวว่า "การสรรเสริญเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ ผู้ทรงให้อาหารนี้แก่ฉัน และทรงประทานมันเป็นปัจจัยยังชีพแก่ฉัน โดยมิได้มาจากความสามารถและพลังใด ๆ ของฉันเลย" บาปที่ผ่านมาของเขาจะได้รับการอภัย» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะซัน

أفطر عندكم الصائمون ، وأكل طعامكم الأبرار، وصلت عليكم الملائكة

5 – รายงานจากอะนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ไปหาสะอ์ด์ บิน อุบาดะฮ์ (ร.ฎ.) เขาจึงนำขนมปังและน้ำมันมาให้ ท่านก็รับประทาน จากนั้นท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ขอให้บรรดาผู้ถือศีลอดได้ละศีลอดที่บ้านของพวกท่าน ขอให้บรรดาคนดีได้รับประทานอาหารของพวกท่าน และขอให้มะลาอิกะฮ์ขอพรให้แก่พวกท่าน» บันทึกโดยอบูดาวูด

ประการที่แปด: ดุอาอ์ในการละหมาดตะฮัจญุด เมื่อนอนไม่หลับ และเกี่ยวกับความฝัน

اللهم لك الحمد ، أنت قيم السماوات والأرض ومن فيهن ، ولك الحمد ، لك ملك السموات والأرض ومن فيهن ، ولك الحمد أنت ملك السموات والأرض ، ولك الحمد ، أنت الحق ، ووعدك الحق ، ولقاؤك حق ، وقولك حق ، والجنة حق ، والنار حق ، والنبيون حق ، ومحمد صلى الله عليه وسلم حق ، والساعة حق ، اللهم لك أسلمت ، وبك آمنت ، وعليك توكلت ، وإليك أنبت ، وبك خاصمت ، وإليك حاكمت ، فاغفر لي ما قدمت وما أخرت ، وما أسررت وما أعلنت ، أنت المقدم ، وأنت المؤخر ، لا إله إلا أنت ، ولا حول ولا قوة إلا بالله

1 – รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส (ร.ฎ.) ว่า เมื่อท่านนบี ﷺ ลุกขึ้นในยามค่ำคืนเพื่อละหมาดตะฮัจญุด ท่านจะกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ พระองค์ทรงเป็นผู้ดำรงรักษาชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ในนั้น การสรรเสริญเป็นของพระองค์ อำนาจการปกครองชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ในนั้นเป็นของพระองค์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ พระองค์ทรงเป็นพระราชาแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน การสรรเสริญเป็นของพระองค์ พระองค์คือสัจธรรม สัญญาของพระองค์เป็นความจริง การได้พบพระองค์เป็นความจริง พระดำรัสของพระองค์เป็นความจริง สวรรค์เป็นความจริง นรกเป็นความจริง บรรดานบีเป็นความจริง มุฮัมมัด ﷺ เป็นความจริง และวันกิยามะฮ์เป็นความจริง โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ได้นอบน้อมยอมจำนนต่อพระองค์ ได้ศรัทธาต่อพระองค์ ได้มอบหมายต่อพระองค์ ได้หวนกลับสู่พระองค์ ได้โต้แย้งด้วยพระองค์ และได้นำเรื่องไปให้พระองค์ทรงตัดสิน ดังนั้น ขอพระองค์ทรงอภัยให้แก่ข้าพระองค์ในสิ่งที่ข้าพระองค์ได้กระทำไปก่อนและที่จะกระทำภายหลัง ทั้งที่ข้าพระองค์ปกปิดและที่เปิดเผย พระองค์ทรงเป็นผู้ให้ก้าวหน้า และพระองค์ทรงเป็นผู้ให้ล้าหลัง ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และไม่มีความสามารถและพลังใด ๆ นอกจากด้วยอัลลอฮ์» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์

إذا رأى أحدكم رؤيا يحبها ، فإنما هي من الله تعالى ، فليحمد الله تعالى عليها وليحدث بها ، وإذا رأى غير ذلك مما يكره فإنما هي من الشيطان فليستعذ من شرها ولا يذكرها لأحد فإنها لا تضره

2 – รายงานจากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ว่า เขาได้ยินท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านฝันเห็นสิ่งที่เขาชอบ แท้จริงมันมาจากอัลลอฮ์ ตะอาลา ดังนั้นเขาจงสรรเสริญอัลลอฮ์ ตะอาลา สำหรับความฝันนั้น และจงเล่าถึงมัน แต่หากเขาฝันเห็นสิ่งอื่นจากนั้นที่เขารังเกียจ แท้จริงมันมาจากชัยฏอน ดังนั้นเขาจงขอความคุ้มครองจากความชั่วร้ายของมัน และอย่าเล่ามันให้ผู้ใดฟัง เพราะแท้จริงมันจะไม่ทำอันตรายแก่เขา» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม

إذا فزع أحدكم فليقل: أعوذ بكلمات الله التامة من غضبه وعقابه وشر عباده ، ومن همزات الشياطين وأن يحضرون , فإنها لن تضره

3 – รายงานจากอัมร์ บิน ชุอัยบ์ จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านตกใจกลัว (ขณะนอน) เขาจงกล่าวว่า "ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองด้วยพระดำรัสอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์ ให้พ้นจากความกริ้วของพระองค์ การลงโทษของพระองค์ ความชั่วร้ายของบ่าวของพระองค์ จากการยุยงของบรรดาชัยฏอน และจากการที่พวกมันจะมาปรากฏ (ใกล้ข้าพเจ้า)" เพราะแท้จริงมันจะไม่ทำอันตรายแก่เขา» บันทึกโดยอบูดาวูด อัต-ติรมิซีย์ และอัน-นะสาอีย์ และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่าเป็นหะดีษหะซัน

ألا أعلمك كلمات إذا قلتهن نمت , قل: اللهم رب السموات السبع وما أظلت ، ورب الأرضين وما أقلت ، ورب الشياطين وما أضلت ، كن لي جارا من شر خلقك كلهم جميعا أن يفرط علي أحد منهم أو أن يطغى علي ، عز جارك , وتبارك اسمك

4 – รายงานจากคอลิด บิน อัล-วะลีด (ร.ฎ.) ว่า เขาประสบกับอาการนอนไม่หลับ ท่านเราะซูล ﷺ จึงกล่าวว่า «ฉันจะสอนถ้อยคำบางประการแก่ท่านไหม ซึ่งเมื่อท่านกล่าวมันแล้ว ท่านจะนอนหลับ จงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งชั้นฟ้าทั้งเจ็ดและสิ่งที่มันปกคลุม พระผู้อภิบาลแห่งแผ่นดินทั้งหลายและสิ่งที่มันแบกรับ และพระผู้อภิบาลแห่งบรรดาชัยฏอนและผู้ที่พวกมันทำให้หลงผิด ขอพระองค์ทรงเป็นผู้คุ้มครองข้าพระองค์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสรรพสิ่งทั้งปวงที่พระองค์ทรงสร้าง มิให้ผู้ใดในหมู่พวกเขารุกรานข้าพระองค์ หรือละเมิดต่อข้าพระองค์ การคุ้มครองของพระองค์นั้นยิ่งใหญ่ และพระนามของพระองค์นั้นจำเริญยิ่ง"» บันทึกโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ในอัล-เอาสัฏ และอิบนุอบีชัยบะฮ์ในอัล-มุศ็อนนัฟของท่าน

قل اللهم غارت النجوم وهدأت العيون , وأنت حي قيوم , لا تأخذك سنة ولا نوم , يا حي يا

5 – รายงานจากซัยด์ บิน ษาบิต (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ร้องทุกข์ต่อท่านเราะซูล ﷺ ถึงอาการนอนไม่หลับที่ฉันประสบอยู่ ท่านจึงกล่าวว่า «จงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ดวงดาวทั้งหลายได้ลับลาไปแล้ว ดวงตาทั้งหลายได้สงบลงแล้ว และพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงชีวิน ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง ความง่วงและการหลับมิอาจครอบงำพระองค์ได้ โอ้ผู้ทรงชีวิน โอ้…

قيوم أهدئ ليلي ، وأنم عيني

...ผู้ทรงดำรงอยู่ ขอพระองค์ทรงทำให้ค่ำคืนของข้าพระองค์สงบ และทรงทำให้ดวงตาของข้าพระองค์ได้หลับใหลด้วยเถิด» แล้วฉันก็กล่าวดุอาอ์นั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งจึงทรงขจัดสิ่งที่ฉันเคยประสบออกไปจากฉัน (บันทึกโดยอิบนุสสุนนีย์)

ประการที่เก้า: ดุอาอ์ก่อนนอน

إذا جاء أحدكم فراشه فلينفضه بصنفة ثوبه ثلاث مرات وليقل: باسمك ربي وضعت جنبي وبك أرفعه ، إن أمسكت نفسي فاغفر لها ، وإن أرسلتها فاحفظها بما تحفظ به عبادك الصالحين

1. รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านจะเข้านอน ก็ให้เขาปัดที่นอนของเขาด้วยชายผ้าของเขาสามครั้ง และให้เขากล่าวว่า "ด้วยพระนามของพระองค์ โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ข้าพระองค์วางสีข้างของข้าพระองค์ลง และด้วยพระองค์ ข้าพระองค์จะยกมันขึ้น หากพระองค์ทรงยึดชีวิตของข้าพระองค์ไว้ ก็ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่มัน และหากพระองค์ทรงปล่อยมันกลับมา ก็ขอพระองค์ทรงคุ้มครองมันด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงคุ้มครองบรรดาบ่าวผู้ทรงคุณธรรมของพระองค์"» (บันทึกโดยอัล-ญะมาอะฮ์)

إن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا أوى إلى فراشه كل ليلة جمع كفيه ونفث فيهما فقرأ فيهما: "قل هو الله أحد" و"قل أعوذ برب الفلق" و"قل أعوذ برب الناس" ثُم يمسح بهما ما استطاع من جسده ، يبدأ بهما على رأسه ووجهه وما أقبل من جسده ، يفعل ذلك ثلاث مرّات

1. รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «แท้จริงท่านนบี ﷺ นั้น เมื่อท่านเข้าสู่ที่นอนของท่านทุกค่ำคืน ท่านจะประกบฝ่ามือทั้งสองเข้าด้วยกัน แล้วเป่าลงไปในฝ่ามือทั้งสองนั้น แล้วอ่าน "กุล ฮุวัลลอฮุ อะหัด" "กุล อะอูซุ บิร็อบบิล ฟะลัก" และ "กุล อะอูซุ บิร็อบบินนาส" จากนั้นท่านก็ใช้ฝ่ามือทั้งสองลูบไล้ร่างกายของท่านเท่าที่ท่านสามารถทำได้ โดยเริ่มจากศีรษะ ใบหน้า และร่างกายส่วนหน้า ท่านทำเช่นนั้นสามครั้ง» (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์)

من قال حين يأوي إلى فراشه: أستغفر الله الذي لا إله إلا هو الحي القيوم وأتوب إليه ، ثلاث مرات ، غفر الله له ذنوبه وإن كانت مثل زبد البحر، وإن كانت عدد ورق الشجر ، وإن كانت عدد رمل عالج ، وإن كانت عدد أيام الدنيا

1. รายงานจากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «ผู้ใดกล่าวขณะเข้าสู่ที่นอนของเขาว่า "ข้าพเจ้าขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ และข้าพเจ้าขอกลับเนื้อกลับตัวสู่พระองค์" สามครั้ง อัลลอฮ์จะทรงอภัยโทษบาปทั้งหลายของเขา แม้ว่ามันจะมีมากดั่งฟองคลื่นในทะเล แม้ว่ามันจะมีจำนวนเท่าใบไม้บนต้นไม้ แม้ว่ามันจะมีจำนวนเท่าเม็ดทรายแห่งอาลิจ และแม้ว่ามันจะมีจำนวนเท่าวันเวลาแห่งโลกนี้ก็ตาม» (บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่า เป็นหะดีษหะสัน)

من قال حين يأوي إلى فراشه: لا إله إلا الله وحده لا شريك له , له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير , لا حول ولا قوة إلا بالله العلي العظيم , سبحان الله والحمد لله ولا إله إلا الله والله أكبر , غفرت له ذنوبه وإن كانت مثل زبد البحر

1. รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดกล่าวขณะเข้าสู่ที่นอนของเขาว่า "ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์ทรงเป็นเอกะ ไม่มีภาคีใดๆ สำหรับพระองค์ อำนาจการปกครองเป็นของพระองค์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง ไม่มีอำนาจและพลังใดๆ เว้นแต่ด้วยอัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่ มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่" บาปทั้งหลายของเขาจะได้รับการอภัย แม้ว่ามันจะมีมากดั่งฟองคลื่นในทะเลก็ตาม» (บันทึกโดยอิบนุหิบบาน)

إذا أتيت مضجعك فتوضأ وضوءك للصلاة ، ثم اضطجع على شقك الأيمن ثم قل: اللهم أسلمت وجهي إليك ، وفوضت أمري إليك ، وألجأت ظهري إليك ، رغبة ورهبة إليك ، لا ملجأ ولا منجى منك إلا إليك ، آمنت بكتابك الذي أنزلت ، وبنبيك الذي أرسلت. فإن مِتّ مِتّ على الفطرة ، واجعلهن آخر ما تتكلم به

1. รายงานจากอัล-บะรออ์ บินอาซิบ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อท่านจะเข้าสู่ที่นอนของท่าน ก็จงอาบน้ำละหมาดเหมือนการอาบน้ำละหมาดเพื่อการละหมาด จากนั้นจงนอนตะแคงด้านขวา แล้วจงกล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ได้มอบใบหน้าของข้าพระองค์แด่พระองค์ ได้มอบหมายกิจการของข้าพระองค์แด่พระองค์ และได้พิงหลังของข้าพระองค์ไว้กับพระองค์ ด้วยความปรารถนาและความเกรงกลัวต่อพระองค์ ไม่มีที่พึ่งพิงและไม่มีที่รอดพ้นจากพระองค์ เว้นแต่ไปสู่พระองค์ ข้าพระองค์ศรัทธาต่อคัมภีร์ของพระองค์ที่พระองค์ทรงประทานลงมา และต่อนบีของพระองค์ที่พระองค์ทรงส่งมา" หากท่านเสียชีวิต ท่านก็เสียชีวิตบนฟิฏเราะฮ์ (ความบริสุทธิ์ดั้งเดิม) และจงทำให้ถ้อยคำเหล่านี้เป็นสิ่งสุดท้ายที่ท่านพูด» (บันทึกโดยอัล-ญะมาอะฮ์)

ประการที่สิบ: การปิดท้ายละหมาดและการปิดท้ายการชุมนุม

من سبح الله في دبر كل صلاة ثلاثا وثلاثين ، وحمد الله ثلاثا وثلاثين ، وكبر الله ثلاثا وثلاثين ، وقال تمام المئة: لا إله إلا الله وحده لا شريك له ، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ، غفرت خطاياه وإن كانت مثل زبد البحر

1. รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «ผู้ใดกล่าวตัสบีห์ (ซุบหานัลลอฮ์) หลังละหมาดทุกครั้งสามสิบสามครั้ง กล่าวตะหฺมีด (อัลหัมดุลิลลาฮ์) สามสิบสามครั้ง กล่าวตักบีร (อัลลอฮุอักบัร) สามสิบสามครั้ง และกล่าวให้ครบหนึ่งร้อยว่า "ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์ทรงเป็นเอกะ ไม่มีภาคีใดๆ สำหรับพระองค์ อำนาจการปกครองเป็นของพระองค์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง" ความผิดทั้งหลายของเขาจะได้รับการอภัย แม้ว่ามันจะมีมากดั่งฟองคลื่นในทะเลก็ตาม» (บันทึกโดยมุสลิม)

يا معاذ , والله إني لأحبك ، أوصيك يا معاذ لا تدعن في دبر كل صلاة تقول: اللهم أعنّي على ذكرك وشكرك وحسن عبادتك

1. รายงานจากมุอาซ บินญะบัล (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ จับมือของเขาแล้วกล่าวว่า «โอ้มุอาซ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงฉันรักท่าน ฉันขอสั่งเสียท่าน โอ้มุอาซ อย่าได้ละทิ้งการกล่าวหลังละหมาดทุกครั้งว่า "โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงช่วยเหลือข้าพระองค์ในการรำลึกถึงพระองค์ การขอบคุณพระองค์ และการเคารพภักดีต่อพระองค์อย่างดีงามด้วยเถิด"» (บันทึกโดยอบูดาวูด)

سبحانك , اللهم وبحمدك ، أشهد أن لا إله إلا أنت ، أستغفرك وأتوب إليك

ذلك كفارة لما يكون في المجلس

3 – รายงานจากอบูบัรซะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: ท่านเราะซูล ﷺ เมื่อท่านจะลุกจากที่ชุมนุมในตอนท้าย ท่านจะกล่าวว่า «มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ โอ้อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญแด่พระองค์ ข้าพระองค์ขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ข้าพระองค์ขออภัยโทษต่อพระองค์และขอกลับตัวสู่พระองค์» มีชายคนหนึ่งกล่าวว่า “โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ท่านกล่าวถ้อยคำหนึ่งที่ท่านไม่เคยกล่าวมาก่อน” ท่านตอบว่า «นั่นคือการลบล้างความผิดสำหรับสิ่งที่เกิดขึ้นในที่ชุมนุม» รายงานโดยอบูดาวูด และอัล-ฮากิมในอัล-มุสตัดร็อก

من أحب أن يكتال بالمكيال الأوفى فليقل في آخر مجلسه أو حين يقول: سبحان ربك رب العزة عما يصفون ، وسلام على المرسلين ، والحمدُ لله رب العالمين

4 – รายงานจากอะลี (ร.ฎ.) ว่า: «ผู้ใดปรารถนาจะได้รับการตวงด้วยเครื่องตวงที่เต็มเปี่ยมที่สุด ก็จงกล่าวในตอนท้ายของการชุมนุม หรือเมื่อเขาจะลุกขึ้นว่า: มหาบริสุทธิ์แด่พระผู้อภิบาลของท่าน พระผู้อภิบาลแห่งเกียรติยศ ให้พ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวพรรณนา และความสันติจงมีแด่บรรดาเราะซูล และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก»

ภาคที่สี่ – บทดุอาอ์ที่มีรายงานมาในสภาวการณ์ต่าง ๆ นอกเหนือจากสภาวการณ์ประจำวันและคืน

ประการที่หนึ่ง – ดุอาอ์อิสติคอเราะฮ์ตามบทบัญญัติ

إذا هم أحدكم بالأمر فليركع ركعتين من غير الفريضة ، ثم ليقل: اللهم أني أستخيرك بعلمك ، وأستقدرك بقدرتك ، وأسألك من فضلك العظيم ، فانك تقدر ولا أقدر ، وتعلم ولا أعلم ، وأنت علام الغيوب. اللهم إن كنت تعلم أن هذا الأمر خير لي في ديني ومعاشي وعاقبة أمري "أو قال: عاجل أمري وآجله" فاقدره لي ، ويسره لي. ثم بارك لي فيه.. وإن كنت تعلم أن هذا الأمر شر لي في ديني ومعاشي وعاقبة أمري "أو قال: عاجل أمري وآجله"، فاصرفه عني ، واصرفني عنه ، واقدر لي الخير حيث كان ، ثم أرضني به

ويسمى حاجته باسمها

รายงานจากญาบิร บินอับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: ท่านเราะซูล ﷺ เคยสอนพวกเราให้ทำอิสติคอเราะฮ์ในทุกกิจการ ดังที่ท่านสอนซูเราะฮ์หนึ่งจากอัลกุรอานแก่พวกเรา ท่านกล่าวว่า «เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านตั้งใจจะทำกิจการใด ก็จงละหมาดสองร็อกอะฮ์ที่มิใช่ละหมาดฟัรฎู แล้วจงกล่าวว่า: โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอให้พระองค์ทรงเลือกสิ่งที่ดีให้แก่ข้าพระองค์ด้วยความรอบรู้ของพระองค์ ขอให้พระองค์ทรงประทานความสามารถแก่ข้าพระองค์ด้วยเดชานุภาพของพระองค์ และข้าพระองค์ขอจากความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ เพราะแท้จริงพระองค์ทรงสามารถ แต่ข้าพระองค์ไม่สามารถ พระองค์ทรงรู้ แต่ข้าพระองค์ไม่รู้ และพระองค์คือผู้ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับทั้งหลาย โอ้อัลลอฮ์ หากพระองค์ทรงรู้ว่ากิจการนี้เป็นสิ่งดีสำหรับข้าพระองค์ ทั้งในศาสนาของข้าพระองค์ การดำรงชีวิตของข้าพระองค์ และบั้นปลายแห่งกิจการของข้าพระองค์ – หรือท่านกล่าวว่า: ทั้งในกิจการของข้าพระองค์ในปัจจุบันและในอนาคต – ก็ขอพระองค์ทรงกำหนดมันให้แก่ข้าพระองค์ และทรงทำให้มันง่ายดายแก่ข้าพระองค์ แล้วขอทรงประทานความจำเริญแก่ข้าพระองค์ในสิ่งนั้น และหากพระองค์ทรงรู้ว่ากิจการนี้เป็นสิ่งไม่ดีสำหรับข้าพระองค์ ทั้งในศาสนาของข้าพระองค์ การดำรงชีวิตของข้าพระองค์ และบั้นปลายแห่งกิจการของข้าพระองค์ – หรือท่านกล่าวว่า: ทั้งในกิจการของข้าพระองค์ในปัจจุบันและในอนาคต – ก็ขอพระองค์ทรงหันมันออกไปจากข้าพระองค์ และทรงหันข้าพระองค์ออกจากมัน และขอทรงกำหนดสิ่งที่ดีให้แก่ข้าพระองค์ไม่ว่ามันจะอยู่ ณ ที่ใด แล้วขอทรงทำให้ข้าพระองค์พึงพอใจต่อสิ่งนั้น» ท่านกล่าวว่า «และให้เขาระบุความต้องการของเขาตามชื่อของมัน» รายงานโดยอัล-บุคอรี

ประการที่สอง – ละหมาดฮาญะฮ์

من كانت له حاجة إلى الله تعالى أو إلى أحد من بني آدم , فليتوضأ وليحسن الوضوء ثم ليصل ركعتين , ثم ليثن على الله , وليصل على النبي صلى الله عليه وسلم ثم ليقل: لا إله إلا الله الحليم الكريم , سبحان الله رب العرش العظيم , الحمد لله رب العالمين , أسألك موجبات رحمتك , وعزائم مغفرتك , والغنيمة من كل بر , والسلامة من إثم , لا تدع لي ذنبا إلا غفرته , ولا هما إلا فرجته , ولا حاجة هي لك رضا إلا قضيتها يا أرحم الراحمين , ثم ليسأل من أمر الدنيا والآخرة ما شاء فإنه يُقدّر

รายงานจากอับดุลลอฮ์ บินอบีเอาฟา (ร.ฎ.) ว่า: ท่านเราะซูล ﷺ ได้ออกมาหาพวกเราแล้วกล่าวว่า «ผู้ใดมีความต้องการต่ออัลลอฮ์ตะอาลา หรือต่อผู้ใดผู้หนึ่งจากลูกหลานอาดัม ก็จงอาบน้ำละหมาดและจงอาบน้ำละหมาดให้ดี แล้วจงละหมาดสองร็อกอะฮ์ จากนั้นจงสรรเสริญอัลลอฮ์ และจงเศาะละวาตแด่ท่านนบี ﷺ แล้วจงกล่าวว่า: ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงขันติ ผู้ทรงเอื้ออารี มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งบัลลังก์อันยิ่งใหญ่ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก ข้าพระองค์ขอจากพระองค์ซึ่งสิ่งที่ทำให้ได้รับความเมตตาของพระองค์ และสิ่งที่ทำให้ได้รับการอภัยโทษของพระองค์อย่างแน่นอน และขอผลประโยชน์จากความดีทุกประการ และความปลอดภัยจากบาปทุกประการ ขอพระองค์อย่าทรงละบาปใดของข้าพระองค์ไว้เว้นแต่พระองค์ทรงอภัยให้ อย่าทรงละความทุกข์ใจใดไว้เว้นแต่พระองค์ทรงปลดเปลื้องให้ และอย่าทรงละความต้องการใดที่พระองค์ทรงพึงพอพระทัยไว้เว้นแต่พระองค์ทรงทำให้สำเร็จ โอ้ผู้ทรงเมตตายิ่งกว่าผู้เมตตาทั้งหลาย จากนั้นให้เขาขอสิ่งที่เขาประสงค์ทั้งในกิจการดุนยาและอาคิเราะฮ์ เพราะแท้จริงสิ่งนั้นจะถูกกำหนดให้» บันทึกโดยอัต-ติรมิซี อัน-นะซาอี และอิบนุมาญะฮ์

ประการที่สาม – ส่วนหนึ่งจากบทดุอาอ์สำหรับการเดินทาง

أستودع الله دينك وأمانتك وخواتيم عملك , وأقرأ عليك السلام

ผู้ที่อยู่กับที่กล่าวแก่ผู้เดินทางว่า «ข้าพเจ้าขอฝากศาสนาของท่าน อะมานะฮ์ของท่าน และบั้นปลายแห่งการงานของท่านไว้กับอัลลอฮ์ และข้าพเจ้าขอส่งสลามแด่ท่าน» รายงานโดยอัต-ติรมิซีและอัน-นะซาอี จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บินอุมัร (ร.ฎ.)

عليك بتقوى الله ، والتكبير على كل شرف , اللهم اطو له البعد ، وهون عليه السفر

แล้วท่านก็สั่งเสียเขาว่า «ท่านจงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงกล่าวตักบีรทุกครั้งที่ขึ้นที่สูง โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงย่นระยะทางที่ไกลให้แก่เขา และทรงทำให้การเดินทางเป็นเรื่องง่ายดายสำหรับเขา» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์และอัน-นะสาอีย์ จากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.)

زودك الله التقوى , وغفر ذنبك , ويسر لك الخير حيثما كنت

จากนั้นก็ขอดุอาอ์ให้เขาว่า «ขออัลลอฮ์ทรงประทานความยำเกรงเป็นเสบียงแก่ท่าน ทรงอภัยบาปของท่าน และทรงทำให้ความดีเป็นเรื่องง่ายดายสำหรับท่าน ไม่ว่าท่านจะอยู่ที่ใด» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์และอัน-นะสาอีย์ จากหะดีษของอนัส (ร.ฎ.)

أستودعك الله الذي لا تضيع ودائعه

ผู้เดินทางกล่าวแก่ผู้ที่อยู่ข้างหลังว่า «ฉันขอฝากท่านไว้กับอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งสิ่งที่ถูกฝากไว้กับพระองค์จะไม่สูญหาย» บันทึกโดยอัฏ-ฏ็อบรอนีย์ จากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.)

اللهم بك أصول وبك أجول وبك أسير

اللهم إنا نسألك في سفري هذا البر والتقوى ، ومن العمل ما ترضى ، اللهم هون علينا سفرنا هذا ، واطو عنا بعده , اللهم أنت الصاحب في السفر والخليفة في الأهل , اللهم إني أعوذ بك من وعثاء السفر وكآبة المنظر وسوء المنقلب في المال والأهل والولد

آيبون تائبون عابدون لربنا حامدون

จากนั้นเขาก็ขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ว่า «โอ้อัลลอฮ์ ด้วยพระองค์ข้าพระองค์จึงต่อสู้ ด้วยพระองค์ข้าพระองค์จึงเคลื่อนไหว และด้วยพระองค์ข้าพระองค์จึงเดินทาง» และ «โอ้อัลลอฮ์ ในการเดินทางของข้าพระองค์ครั้งนี้ พวกเราขอต่อพระองค์ซึ่งความดีงามและความยำเกรง และขอการงานที่พระองค์ทรงพอพระทัย โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้การเดินทางของพวกเราครั้งนี้เป็นเรื่องง่ายดาย และทรงย่นระยะทางที่ไกลของมันให้แก่พวกเรา โอ้อัลลอฮ์ พระองค์คือผู้ร่วมทางในการเดินทาง และผู้ดูแลแทนในครอบครัว โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความยากลำบากของการเดินทาง จากภาพที่น่าเศร้าใจ และจากการกลับมาพบสิ่งเลวร้ายในทรัพย์สิน ครอบครัว และลูกหลาน» และเมื่อเดินทางกลับมา ท่านก็กล่าวถ้อยคำเหล่านั้น และกล่าวเพิ่มเติมว่า «พวกเราคือผู้ที่กลับมา ผู้ที่สำนึกผิด ผู้ที่เคารพภักดี และผู้ที่สรรเสริญต่อพระผู้อภิบาลของเรา» บันทึกโดยอะห์มัด อัล-บัซซาร มุสลิม และท่านอื่น ๆ จากหะดีษของอะลีย์ อิบนุอุมัร อับดุลลอฮ์ บิน สัรญิส (ร.ฎ.) และท่านอื่น ๆ

بسم الله

الحمد لله الذي سخر لنا هذا وما كنا له مقرنين وإنا إلى ربنا لمنقلبون

เมื่อเริ่มขึ้นพาหนะ ให้กล่าวว่า «บิสมิลลาฮ์ (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์)» และเมื่อนั่งบนพาหนะเรียบร้อยแล้ว ให้กล่าวว่า «มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ทรงทำให้สิ่งนี้อยู่ใต้อำนาจของเรา ทั้งที่เราไม่มีความสามารถจะควบคุมมันได้ และแท้จริงเราจะกลับไปยังพระผู้อภิบาลของเราอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:13-14) บันทึกโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซีย์ จากหะดีษของอะลีย์ (ร.ฎ.)

ประการที่สี่: ดุอาอ์เกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

اللهم صيبا نافعا

اللهم حوالينا ولا علينا , اللهم على الآكام والظراب وبطون الأودية ومنابت الشجر

1. เมื่อเห็นฝนตก ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอให้เป็นฝนที่ตกลงมาอย่างยังประโยชน์» สองหรือสามครั้ง บันทึกโดยอิบนุอบีชัยบะฮ์ จากหะดีษของอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) และเมื่อฝนตกหนักและเกรงว่าจะเกิดความเสียหาย ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอให้ตกรอบ ๆ พวกเรา และอย่าให้ตกลงบนพวกเรา โอ้อัลลอฮ์ ขอให้ตกบนเนินเขา บนเนินดิน ในหุบเขา และบริเวณที่ต้นไม้งอกงาม» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ จากหะดีษของอนัส (ร.ฎ.)

اللهم لا تقتلنا بغضبك ولا تهلكنا بعذابك , وعافنا قبل ذلك

1. เมื่อได้ยินเสียงฟ้าร้องและฟ้าผ่า ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์อย่าทรงประหารพวกเราด้วยความกริ้วของพระองค์ และอย่าทรงทำลายพวกเราด้วยการลงโทษของพระองค์ และขอทรงประทานความปลอดภัยแก่พวกเราก่อนหน้านั้น» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และอัล-หากิมในอัล-มุสตัดร็อก จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.)

الله أكبر , اللهم أهله علينا باليمن والإيمان والسلامة والإسلام والتوفيق لما تحب وترضى ربي وربك الله

هلال خير ورشد

اللهم أني أسألك من خير هذا الشهر , وخير القدر , وأعوذ بك من شره

1. เมื่อเห็นจันทร์เสี้ยว ให้กล่าวว่า «อัลลอฮุอักบัร (อัลลอฮ์ทรงเกรียงไกรยิ่ง) โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้จันทร์เสี้ยวนี้ปรากฏแก่พวกเราพร้อมด้วยความเป็นสิริมงคลและอีมาน ความปลอดภัยและอิสลาม และการได้รับความสำเร็จในสิ่งที่พระองค์ทรงรักและพอพระทัย พระผู้อภิบาลของฉันและพระผู้อภิบาลของเจ้าคืออัลลอฮ์» และ «ขอให้เป็นจันทร์เสี้ยวแห่งความดีและทางนำ» จากนั้นกล่าวสามครั้งว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ซึ่งความดีของเดือนนี้ และความดีของกำหนดสภาวะ และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความชั่วของมัน» บันทึกโดยอัด-ดาริมีย์ อัต-ติรมิซีย์ อัฏ-ฏ็อบรอนีย์ และท่านอื่น ๆ จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.) และท่านอื่น ๆ

ประการที่ห้า: ดุอาอ์เกี่ยวกับการแต่งงานและบุตร

بارك الله لكما , وبارك عليكما , وجمع بينكما في خير

1. กล่าวแก่ผู้ที่แต่งงานว่า «ขออัลลอฮ์ทรงประทานความจำเริญแก่ท่านทั้งสอง ทรงประทานความจำเริญลงบนท่านทั้งสอง และทรงรวมท่านทั้งสองไว้ในความดี» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ มุสลิม และนักบันทึกหะดีษทั้งสี่ จากหะดีษของอนัสและอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.)

1. เมื่อมีการนำทารกแรกเกิดมา ให้อะซานที่หูของเขาเมื่อแรกคลอด… บันทึกโดยอบูดาวูดและอัน-นะสาอีย์

أعيذك بكلمات الله التامة , من كل شيطان وهامة , ومن كل عين لامة

1. การขอความคุ้มครองให้แก่เด็ก ๆ: «ฉันขอความคุ้มครองให้แก่เจ้าด้วยพจนารถอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์ ให้พ้นจากชัยฏอนทุกตน สัตว์มีพิษทุกชนิด และจากสายตาที่ให้โทษทุกดวง» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ จากหะดีษของอิบนุอับบาส (ร.ฎ.)

1. เมื่อเด็กเริ่มพูดได้ชัด ก็จงสอนเขาให้กล่าว "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์" และเมื่อเขาเริ่มฟันน้ำนมหลุด ก็จงสั่งใช้ให้เขาละหมาด บันทึกโดยอิบนุสสุนนีย์ จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร (ร.ฎ.)

ประการที่หก – ดุอาอ์เมื่อได้เห็นสิ่งต่าง ๆ

الحمد لله الذي بنعمته تتم الصالحات

الحمد لله على كل حال

1 – เมื่อเห็นสิ่งที่ตนชอบ ให้กล่าวว่า «การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งด้วยความโปรดปรานของพระองค์ สิ่งดีงามทั้งหลายจึงสมบูรณ์» และเมื่อเห็นสิ่งที่ตนไม่ชอบ ให้กล่าวว่า «การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ในทุกสภาพ» รายงานโดยอัล-หากิมและอิบนุมาญะฮ์ จากหะดีษของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.)

اللهم كما حسنت خلقي فحسن خلقي وحرم وجهي على النار, الحمد لله الذي سوى خلقي فعدله , وكرم صورة وجهي فأحسنها وجعلني من المسلمين

2 – เมื่อเห็นใบหน้าของตนในกระจก ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ดังที่พระองค์ทรงทำให้รูปร่างของข้าพระองค์งดงาม ขอพระองค์ทรงทำให้อุปนิสัยของข้าพระองค์งดงามด้วย และขอทรงทำให้ใบหน้าของข้าพระองค์เป็นที่ต้องห้ามแก่ไฟนรก การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ทรงทำให้รูปร่างของข้าพระองค์สมบูรณ์และได้สัดส่วน ทรงให้เกียรติแก่รูปโฉมใบหน้าของข้าพระองค์และทรงทำให้งดงาม และทรงทำให้ข้าพระองค์อยู่ในหมู่มุสลิม» รายงานโดยอิบนุหิบบาน อิบนุมัรดะวัยฮ์ และอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ จากหะดีษของท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุมัสอูด ท่านหญิงอาอิชะฮ์ และท่านอนัส (ร.ฎ.)

اللهم بارك لنا في ثمرنا , وبارك لنا في مدينتنا , وبارك لنا في صاعنا, وبارك لنا في مدنا , اللهم كما أريتنا أوله فأرنا آخره

3 – เมื่อเห็นผลไม้ที่ออกผลรุ่นแรก ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงประทานความจำเริญแก่เราในผลไม้ของเรา ขอทรงประทานความจำเริญแก่เราในเมืองของเรา ขอทรงประทานความจำเริญแก่เราในเศาะอ์ของเรา และขอทรงประทานความจำเริญแก่เราในมุดของเรา โอ้อัลลอฮ์ ดังที่พระองค์ทรงให้เราได้เห็นผลแรกของมัน ขอทรงให้เราได้เห็นผลสุดท้ายของมันด้วย» จากนั้นให้มอบผลไม้นั้นแก่เด็กที่อายุน้อยที่สุดที่อยู่ ณ ที่นั้น รายงานโดยมุสลิมและอัต-ติรมิซีย์ จากหะดีษของท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.)

أضحك الله سنك

4 – เมื่อเห็นพี่น้องมุสลิมของตนหัวเราะ ให้กล่าวว่า «ขออัลลอฮ์ทรงให้ท่านหัวเราะ (มีความสุข) ตลอดไป» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม จากหะดีษของท่านสะอ์ด อิบนุอบีวักก็อศ (ร.ฎ.)

ประการที่เจ็ด – ดุอาอ์เกี่ยวกับการให้สลามและการทักทาย

1 – เมื่อมีผู้นำสลามของใครคนหนึ่งมาบอกแก่ตน ให้กล่าวตอบทั้งแก่ผู้นำสลามมาและผู้ฝากสลามพร้อมกัน บันทึกโดยอัน-นะสาอีย์และอิบนุลก็อฏฏอน จากหะดีษของท่านอนัส (ร.ฎ.) เรื่องสลามของท่านหญิงเคาะดีญะฮ์ (ร.ฎ.)

أحبك الله الذي أحببتني له

2 – เมื่อมีผู้กล่าวแก่ตนว่า "ฉันรักท่าน" ให้ตอบว่า «ขอให้ผู้ที่ท่านรักฉันเพื่อพระองค์ ทรงรักท่าน» รายงานโดยอบูดาวูด อัน-นะสาอีย์ และอิบนุหิบบาน จากหะดีษของท่านอนัส (ร.ฎ.)

أحمد الله إليك

بخير أحمد الله

3 – เมื่อถูกถามว่า "เช้านี้ท่านเป็นอย่างไรบ้าง" ให้ตอบว่า «ฉันขอสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อท่าน» หรือตอบว่า «สบายดี ฉันขอสรรเสริญอัลลอฮ์» รายงานโดยอะห์มัดและอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ จากหะดีษของท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุอุมัร และท่านอนัส (ร.ฎ.)

جزاك الله خيرا

4 – เมื่อมีผู้ทำความดีแก่ตน ให้กล่าวว่า «ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนความดีแก่ท่าน» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ จากหะดีษของท่านอุสามะฮ์ (ร.ฎ.)

ประการที่แปด – ดุอาอ์เมื่อประสบเหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต

لا إله إلا الله الكريم العظِيم ، سبحانه تبارك الله رب العالمين

توكلت على الحي الذي يموت

الحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبّره تكبيرا

اللهم رحمتك أرجو فلا تكلني إلى نفسي طرفة عين ، وأصلح لي شأني كله , لا إله إلا أنت

يا حي يا قيوم ، برحمتك أستغيث

لا إله إلا أنت سبحانك إني كنت من الظالمين

اللهم إني عبدك ، وابن عبدك ، وابن أمتك ، ناصيتي بيدك ، ماضٍ فيّ حكمك ، عدل فيّ قضاؤك ، أسألك بكل اسم هو لك سميت به نفَسك ، أو أنزلته في كتابك ، أو علّمته أحداً من خلقك ، أو استأثرت به في علم الغيب عندك ، أن تجعل القرآن العظيم ربيع قلبي ، ونور بصري ، وجلاء حزني ، وذهاب همي

لا حول ولا قوة إلا بالله

1 – เมื่อประสบความทุกข์ร้อน ความกังวล ความกลัดกลุ้ม หรือความโศกเศร้า ให้กล่าวว่า «ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงเอื้ออารี ผู้ทรงยิ่งใหญ่ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ อัลลอฮ์ผู้เป็นพระเจ้าแห่งสากลโลกทรงจำเริญยิ่ง», «ฉันมอบหมายต่อพระผู้ทรงมีชีวิตอยู่เสมอผู้ไม่ทรงตาย», «การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ไม่ทรงยึดเอาผู้ใดเป็นพระบุตร และไม่มีผู้ใดเป็นภาคีกับพระองค์ในอำนาจการปกครอง และไม่มีผู้ใดเป็นผู้คุ้มครองพระองค์เนื่องจากความต่ำต้อย และจงกล่าวสดุดีความยิ่งใหญ่ของพระองค์อย่างแท้จริง», «โอ้อัลลอฮ์ ความเมตตาของพระองค์นั้นคือสิ่งที่ข้าพระองค์หวัง ดังนั้นขอพระองค์อย่าได้ทรงปล่อยให้ข้าพระองค์พึ่งตนเองแม้เพียงชั่วพริบตา และขอทรงแก้ไขกิจการทั้งปวงของข้าพระองค์ให้ดี ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์», «โอ้ผู้ทรงมีชีวิตอยู่เสมอ โอ้ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เองและทรงบริหารสรรพสิ่ง ด้วยความเมตตาของพระองค์ ข้าพระองค์ขอความช่วยเหลือ», «ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ แท้จริงข้าพระองค์เคยเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม», «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์คือบ่าวของพระองค์ เป็นลูกของบ่าวชายของพระองค์ เป็นลูกของบ่าวหญิงของพระองค์ ขม่อมของข้าพระองค์อยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ การตัดสินของพระองค์ย่อมดำเนินไปกับข้าพระองค์ การกำหนดของพระองค์ที่มีต่อข้าพระองค์นั้นยุติธรรม ข้าพระองค์ขอวิงวอนต่อพระองค์ด้วยทุกพระนามที่เป็นของพระองค์ ซึ่งพระองค์ทรงตั้งเป็นพระนามแก่พระองค์เอง หรือทรงประทานลงมาในคัมภีร์ของพระองค์ หรือทรงสอนแก่ผู้หนึ่งผู้ใดในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ หรือทรงเก็บไว้เป็นการเฉพาะในความรู้แห่งสิ่งเร้นลับ ณ พระองค์ ขอพระองค์ทรงทำให้อัลกุรอานอันยิ่งใหญ่เป็นความชุ่มชื่นแห่งหัวใจของข้าพระองค์ เป็นแสงสว่างแห่งสายตาของข้าพระองค์ เป็นเครื่องขจัดความโศกเศร้าของข้าพระองค์ และเป็นเครื่องปัดเป่าความกังวลของข้าพระองค์», «ไม่มีอำนาจและไม่มีพลังใดนอกจากด้วยอัลลอฮ์»... รายงานโดยอัน-นะสาอีย์และอิบนุหิบบาน จากหะดีษของท่านอะลี (ร.ฎ.) อัล-หากิม จากหะดีษของท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์และท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) อัต-ติรมิซีย์ จากหะดีษของท่านสะอ์ด อิบนุอบีวักก็อศ (ร.ฎ.) และอะห์มัดกับอัล-บัซซาร จากหะดีษของท่านอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.)

قدر الله وما شاء فعل , ولا يقول لو , فإن لو تفتح باب الشيطان

2 – เมื่อเกิดสิ่งที่เขาไม่ได้เลือกขึ้นกับเขา ก็ให้กล่าวว่า «อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้แล้ว และสิ่งใดที่พระองค์ทรงประสงค์ พระองค์ก็ทรงกระทำ» และอย่ากล่าวว่า "หากว่า…" เพราะคำว่า "หากว่า" นั้นจะเปิดประตูให้แก่ชัยฏอน บันทึกโดยอันนะสาอีย์ จากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.)

حسبنا الله ونعم الوكيل

3 – หากมีเรื่องใดที่หนักเกินกำลังของเขา ก็ให้กล่าวว่า «อัลลอฮ์ทรงเพียงพอแล้วสำหรับเรา และพระองค์คือผู้ทรงได้รับมอบหมายที่ดียิ่ง» บันทึกโดยอบูดาวูด จากหะดีษของเอาฟ์ บิน มาลิก (ร.ฎ.)

إنا لله وإنا إليه راجعون , اللهم عندك أحتسب مصيبتي , فأجرني فيها وأبدلني منها خيرا

4 – หากเขาประสบเคราะห์กรรม ให้กล่าวว่า «แท้จริงเราเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ และแท้จริงเราจะกลับไปยังพระองค์ โอ้อัลลอฮ์ ณ พระองค์นั้น ข้าพระองค์หวังผลบุญจากเคราะห์กรรมที่ประสบนี้ ขอพระองค์ทรงตอบแทนผลบุญแก่ข้าพระองค์ในเคราะห์กรรมนี้ และทรงทดแทนสิ่งที่ดีกว่าให้แก่ข้าพระองค์» บันทึกโดยอัตติรมิซีย์และอัลหากิม จากหะดีษของอบูสะละมะฮ์ (ร.ฎ.)

اللهم لا سهل إلا ما جعلته سهلا , وأنت تجعل الحزن إذا شئت سهلا

5 – เมื่อสิ่งใดเป็นเรื่องยากลำบากสำหรับเขา ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ไม่มีสิ่งใดง่ายดาย นอกจากสิ่งที่พระองค์ทรงทำให้มันง่าย และพระองค์ทรงทำให้สิ่งที่ยากลำบากกลายเป็นเรื่องง่ายได้ เมื่อพระองค์ทรงประสงค์» บันทึกโดยอิบนุหิบบาน จากหะดีษของอะนัส (ร.ฎ.)

أعوذ بالله من الشيطان الرجيم

6 – เมื่อโกรธ ให้กล่าวว่า «ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่» บันทึกโดยอัลบุคอรีย์และมุสลิม จากหะดีษของสุลัยมาน บิน ศุร็อด (ร.ฎ.)

اللهم اغنني بحلالك عن حرامك , واغنني بفضلك عمن سواك

7 – เมื่อถูกทดสอบด้วยหนี้สิน ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้สิ่งที่หะลาลจากพระองค์เพียงพอแก่ข้าพระองค์ โดยไม่ต้องพึ่งสิ่งที่หะรอมของพระองค์ และขอทรงทำให้ข้าพระองค์มั่งคั่งด้วยความโปรดปรานของพระองค์ โดยไม่ต้องพึ่งผู้อื่นนอกจากพระองค์» บันทึกโดยอัตติรมิซีย์และอัลหากิม จากหะดีษของอะลี (ร.ฎ.)

ประการที่เก้า: ส่วนหนึ่งจากดุอาอ์ในยามเจ็บป่วยและการเสียชีวิต

بسم الله

أعوذ بعزة الله وقدرته من شر ما أجد وأحاذر

1 – เมื่อเขาเจ็บป่วย ให้วางมือลงบนตำแหน่งที่เจ็บปวดบนร่างกาย แล้วกล่าวว่า «บิสมิลลาฮ์ (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์)» "สามครั้ง" «ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองด้วยเกียรติอันยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์และเดชานุภาพของพระองค์ ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่ข้าพเจ้ากำลังประสบและที่ข้าพเจ้าหวาดกลัว» "เจ็ดครั้ง" บันทึกโดยมุสลิม จากหะดีษของอุษมาน บิน อบีอัลอาศ (ร.ฎ.)

اللهم أذهب البأس رب الناس , اشف وأنت الشافي , لا شفاء إلا شفاؤك , شفاءً لا يغادر سقما

2 – เมื่อไปเยี่ยมผู้ป่วย ให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งมนุษย์ ขอพระองค์ทรงขจัดความเจ็บป่วยนี้ ขอทรงให้หายเถิด พระองค์คือผู้ทรงให้หายจากโรค ไม่มีการหายใดนอกจากการให้หายของพระองค์ เป็นการหายที่ไม่หลงเหลือโรคภัยใด ๆ อีก» และให้ลูบมือบนตัวผู้ป่วย พร้อมทั้งปลอบโยนให้เขาสบายใจ บันทึกโดยอัลบุคอรีย์ จากหะดีษของอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.)

إن لله ما أخذ وله ما أعطى , وكل شيء عنده بأجل مسمى , فلتصبر ولتحتسب

3 – ในการแสดงความเสียใจ (ตะอ์ซียะฮ์) ให้กล่าวสลามแล้วกล่าวว่า «แท้จริงสิ่งที่พระองค์ทรงเอาไปนั้นเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ และสิ่งที่พระองค์ทรงประทานให้ก็เป็นสิทธิ์ของพระองค์ ทุกสิ่ง ณ พระองค์มีกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้แล้ว ดังนั้นจงอดทนและหวังผลบุญเถิด» บันทึกโดยอัลบุคอรีย์

بسم الله الرحمن الرحيم ، من محمد رسول الله إلى معاذ بن جبل: سلام عليك ، فإني أحمد الله إليك الذي لا إله إلا هو. أما بعد: فأعظم الله لك الأجر ، وألهمك الصبر ، ورزقنا وإياك الشكر ، فإن أنفسنا وأموالنا وأهلينا وأولادنا من مواهب الله عز وجل الهنية وعواريه المستودعة ، نمتع بها إلى أجل معدود , ويقبضها إلى وقت معلوم ، ثم افترض علينا الشكر إذا أعطى ، والصبر إذا ابتلى ، وكان ابنك من مواهب الله الهنية وعواريه المستودعة , متعك الله به في غبطة وسرور وقبضه منك بأجر كثير ، الصلاة والرحمة والهدى إن احتسبت ، فاصبر ، ولا يحبط جزعك أجرك فتندم ، واعلم أن الجزع لا يرد ميتا ولا يدفع حزنا ، وما هو نازل فكان قد ، والسلام

ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้เขียนจดหมายถึงมุอาซ (ร.ฎ.) เพื่อแสดงความเสียใจต่อการเสียชีวิตของบุตรชายของเขาว่า «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ จากมุหัมมัด เราะซูลของอัลลอฮ์ ถึงมุอาซ บิน ญะบัล ขอความสันติจงมีแด่ท่าน แท้จริงฉันขอสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อท่าน ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ อัมมาบะอ์ดุ ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ผลบุญของท่านยิ่งใหญ่ และทรงดลใจให้ท่านมีความอดทน และขอพระองค์ทรงประทานความกตัญญูแก่เราและท่าน เพราะแท้จริงชีวิตของเรา ทรัพย์สินของเรา ครอบครัวของเรา และลูกหลานของเรา ล้วนเป็นของขวัญอันน่ายินดีจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงยิ่งใหญ่ และเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงให้ยืมและฝากไว้ เราได้รับความสุขจากสิ่งเหล่านั้นจนถึงกำหนดเวลาที่ถูกนับไว้ และพระองค์จะทรงเอากลับคืนไปในเวลาที่ถูกกำหนดไว้แล้ว จากนั้นพระองค์ทรงกำหนดให้เป็นหน้าที่แก่เราที่จะต้องขอบคุณเมื่อพระองค์ทรงประทานให้ และต้องอดทนเมื่อพระองค์ทรงทดสอบ และบุตรชายของท่านก็เป็นส่วนหนึ่งจากของขวัญอันน่ายินดีของอัลลอฮ์ และเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงให้ยืมและฝากไว้ อัลลอฮ์ทรงให้ท่านได้รับความสุขจากเขาด้วยความปลื้มปีติและความยินดี และทรงเอาเขาไปจากท่านพร้อมด้วยผลบุญอันมากมาย คือการประสาทพร ความเมตตา และทางนำ หากท่านหวังผลบุญ ดังนั้นจงอดทนเถิด และอย่าให้ความโศกเศร้าคร่ำครวญของท่านทำลายผลบุญของท่าน แล้วท่านจะต้องเสียใจภายหลัง และพึงรู้เถิดว่า ความโศกเศร้าคร่ำครวญนั้นไม่อาจทำให้ผู้ตายกลับคืนมาได้ และไม่อาจขจัดความทุกข์โศกได้ และสิ่งที่จะต้องเกิดขึ้นนั้นก็ประหนึ่งว่าได้เกิดขึ้นแล้ว วัสสลาม» บันทึกโดยอัลหากิมและอิบนุมัรดะวัยฮ์

اللهم اغفر له وارحمه , وعافه واعف عنه , واكرم نزله , ووسع مدخله , واغسله بالماء والثلج والبرد ، ونقه من الخطايا كما نقيت الثوب الأبيض من الدنس ، وأبدله داراً خيراً من داره , وأهلاً خيراً من أهله , وزوجاً خيراً من زوجه ,

4 – ในการละหมาดญะนาซะฮ์ ให้ขอดุอาอ์แก่ผู้ตายโดยกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่เขา ทรงเมตตาเขา ทรงให้เขาปลอดภัย และทรงยกโทษให้แก่เขา ขอทรงให้ที่พำนักของเขามีเกียรติ ทรงขยายที่เข้าของเขา (คือหลุมศพ) ให้กว้างขวาง ขอทรงชำระล้างเขาด้วยน้ำ หิมะ และลูกเห็บ และทรงชำระเขาให้สะอาดจากความผิดบาปทั้งหลาย ดังที่พระองค์ทรงชำระผ้าขาวให้สะอาดจากสิ่งสกปรก ขอทรงทดแทนให้แก่เขาซึ่งบ้านที่ดีกว่าบ้านของเขา ครอบครัวที่ดีกว่าครอบครัวของเขา และคู่ครองที่ดีกว่าคู่ครองของเขา

และขอทรงให้เขาได้เข้าสวรรค์ และขอทรงคุ้มครองเขาให้พ้นจากการลงโทษในหลุมศพและจากการลงโทษในนรก» รายงานโดยมุสลิม จากหะดีษของเอาฟ์ บิน มาลิก (ร.ฎ.)

السلام على أهل الديار من المؤمنين والمسلمين , ويرحم الله المستقدمين منكم والمستأخرين , وإنا إن شاء الله بكم لاحقون , أنتم لنا فرط ونحن لكم تبع , اللهم لا تحرمنا أجرهم , ولا تضلنا بعدهم

5 – ในการเยี่ยมสุสาน ท่านกล่าวว่า: «ขอความสันติจงมีแด่ชาวแห่งที่พำนักเหล่านี้ จากบรรดาผู้ศรัทธาและบรรดามุสลิม ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาผู้ที่ล่วงหน้าไปก่อนจากพวกท่านและผู้ที่มาภายหลัง และแท้จริงพวกเรา หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ ก็จะตามพวกท่านไปอย่างแน่นอน พวกท่านคือผู้ล่วงหน้าไปก่อนพวกเรา และพวกเราคือผู้ที่จะตามพวกท่านไป โอ้อัลลอฮ์ ขออย่าทรงทำให้พวกเราถูกห้ามจากผลบุญ (ของการอดทนต่อการจากไป) ของพวกเขา และขออย่าทรงทำให้พวกเราหลงผิดหลังจากพวกเขา» รายงานโดยมุสลิม อันนะสาอี อิบนุมาญะฮ์ และอิบนุสสุนนี

สิบ – ละหมาดตัสบีห์

سبحان الله , والحمد لله , ولا إله إلا الله , والله أكبر

ละหมาดสี่ร็อกอะฮ์ โดยให้สลามครั้งเดียวหรือสองครั้ง ในทุกร็อกอะฮ์ให้อ่านอัลฟาติหะฮ์และซูเราะฮ์หนึ่ง จากนั้นกล่าวตัสบีห์ขณะยืนสิบห้าครั้ง โดยกล่าวว่า: «ซุบหานัลลอฮ์ วัลหัมดุลิลลาฮ์ วะลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ วัลลอฮุอักบัร» (มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และอัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่) และกล่าวตัสบีห์ในรุกูอ์สิบครั้ง ขณะเงยขึ้นจากรุกูอ์สิบครั้ง ในสุญูดสิบครั้ง ระหว่างสองสุญูดสิบครั้ง ในสุญูดที่สองสิบครั้ง และขณะเงยขึ้นจากสุญูดนั้นก่อนลุกขึ้นยืนหรือก่อนตะชะฮ์ฮุดสิบครั้ง รวมเป็นเจ็ดสิบห้าตัสบีห์ โดยทำเช่นนั้นในทุกร็อกอะฮ์.. หะดีษนี้บันทึกโดยอบูดาวูดและอัลหากิม จากหะดีษของอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส (ร.ฎ.)

ส่วนหนึ่งจากบรรดาวิรด์ของอิควาน หลังจากวิรด์อัลกุรอานและวิรด์อัลมะอ์ษูรอต

1 – วิรด์ดุอาอ์

أستغفر الله

اللهم صل على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم

لا إله إلا الله

(อัสตัฆฟิรุลลอฮ์) หนึ่งร้อยครั้ง (อัลลอฮุมมะ ศ็อลลิ อะลา ซัยยิดินา มุหัมมัด วะอะลา อาลิฮี วะเศาะห์บิฮี วะซัลลิม) หนึ่งร้อยครั้ง (ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์) หนึ่งร้อยครั้ง และขอดุอาอ์ให้แก่ดะอ์วะฮ์และบรรดาผู้ยืนหยัดปฏิบัติดะอ์วะฮ์ ให้แก่บรรดาพี่น้อง ตนเอง และครอบครัว หลังจากนั้นด้วยดุอาอ์ต่าง ๆ ตามที่สะดวก

ให้อ่านวิรด์นี้ในยามเช้าหลังละหมาดศุบห์ และในยามเย็นหลังละหมาดมัฆริบหรืออิชาอ์ หรือก่อนนอน ด้วยความคุชูอ์ (นอบน้อมสำรวม) อย่างสมบูรณ์ และไม่ขัดจังหวะวิรด์ของตนด้วยคำพูดเรื่องทางโลก เว้นแต่เมื่อจำเป็น เพื่อความสมบูรณ์แห่งความคุชูอ์และเพื่อรักษามารยาทในการซิกรุลลอฮ์

2 – วิรด์อัร-รอบิเฏาะฮ์

قُلِ ٱللَّهُمَّ مَـٰلِكَ ٱلْمُلْكِ تُؤْتِى ٱلْمُلْكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلْمُلْكَ مِمَّن تَشَآءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَآءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَآءُ ۖ بِيَدِكَ ٱلْخَيْرُ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ﴿٢٦﴾ تُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَتُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ ۖ وَتُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ ٱلْمَيِّتَ مِنَ ٱلْحَىِّ ۖ وَتَرْزُقُ مَن تَشَآءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿٢٧﴾

ให้พี่น้องอ่านอายะฮ์อันทรงเกียรตินี้ด้วยการใคร่ครวญอย่างสมบูรณ์: «จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) โอ้อัลลอฮ์ ผู้ทรงเป็นเจ้าแห่งอำนาจการปกครอง พระองค์ทรงประทานอำนาจแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงถอดถอนอำนาจจากผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ทรงให้เกียรติแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงให้ความต่ำต้อยแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ความดีทั้งหลายอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงมีอานุภาพเหนือทุกสิ่ง พระองค์ทรงให้กลางคืนเข้าไปในกลางวัน และทรงให้กลางวันเข้าไปในกลางคืน ทรงให้สิ่งมีชีวิตออกมาจากสิ่งที่ไม่มีชีวิต และทรงให้สิ่งที่ไม่มีชีวิตออกมาจากสิ่งมีชีวิต และทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์โดยไม่มีการคำนวณ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:26-27)

اللهم إن هذا إقبال ليلك وإدبار نهارك , وأصوات دعائك فاغفر لي

จากนั้นให้อ่านดุอาอ์ที่มีรายงานมาหลังจากนั้นว่า: «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงนี่คือการมาถึงของกลางคืนของพระองค์ การจากไปของกลางวันของพระองค์ และเสียงของบรรดาผู้วิงวอนต่อพระองค์ ขอพระองค์ทรงอภัยแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด»

اللهم إنك تعلم أن هذه القلوب قد اجتمعت على محبتك , والتقت على طاعتك , وتوحدت على دعوتك , وتعاهدت على نصرة شريعتك ,

จากนั้นให้นึกภาพบรรดาพี่น้องที่ตนรู้จักไว้ในห้วงคิด และรู้สึกถึงสายสัมพันธ์ทางจิตวิญญาณระหว่างตนกับพวกเขา รวมทั้งผู้ที่ตนไม่รู้จักด้วย แล้วขอดุอาอ์ให้แก่พวกเขาด้วยดุอาอ์เช่นนี้: «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงพระองค์ทรงรู้ว่าหัวใจเหล่านี้ได้รวมกันบนความรักต่อพระองค์ ได้พบกันบนการภักดีต่อพระองค์ ได้เป็นหนึ่งเดียวกันบนดะอ์วะฮ์ของพระองค์ และได้ให้สัญญาต่อกันในการช่วยเหลือชะรีอะฮ์ของพระองค์

فوثق اللهم رابطتها , وأدم ودها , واهدها سبلها , وأملأها بنورك الذي لا يخبو ,واشرح صدورها بفيض الإيمان بك , وجميل التوكل عليك , وأحيها بمعرفتك , وأمتها على الشهادة في سبيلك , إنك نعم المولى ونعم النصير , الهم آمين , وصل اللهم على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم).

ขอพระองค์ โปรดทรงทำให้สายสัมพันธ์ของหัวใจเหล่านี้มั่นคง ทรงทำให้ความรักของพวกเขาคงอยู่ตลอดไป ทรงชี้นำพวกเขาสู่หนทางของพวกเขา ทรงเติมเต็มพวกเขาด้วยรัศมีของพระองค์ที่ไม่มีวันมอดดับ ทรงเปิดอกของพวกเขาด้วยอีมานต่อพระองค์อันเปี่ยมล้น และด้วยการมอบหมายต่อพระองค์อย่างงดงาม ทรงให้พวกเขามีชีวิตอยู่ด้วยการรู้จักพระองค์ และทรงให้พวกเขาเสียชีวิตในฐานะชะฮีดในหนทางของพระองค์ แท้จริงพระองค์คือผู้คุ้มครองที่ดียิ่งและผู้ช่วยเหลือที่ดียิ่ง โอ้อัลลอฮ์ โปรดทรงตอบรับด้วยเถิด อามีน และโอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานเศาะละวาตและความสันติแด่ท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา แด่วงศ์วานและเหล่าศอฮาบะฮ์ของท่าน)

เวลาของวิรด์นี้คือช่วงดวงอาทิตย์ตกพอดีของทุกคืน

3 – วิรด์อัล-มุหาสะบะฮ์ (การตรวจสอบตนเอง)

คือการทบทวนการงานต่าง ๆ ที่ได้กระทำในวันนั้นเมื่อถึงเวลาเข้านอน หากพี่น้องพบว่าเป็นความดี ก็จงสรรเสริญอัลลอฮ์ หากพบว่าเป็นอย่างอื่น ก็จงขออภัยโทษและวิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของเขา แล้วจึงเตาบะฮ์ใหม่ และเข้านอนพร้อมกับความตั้งใจอันประเสริฐที่สุด

وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم تسليما كثيرا

ขออัลลอฮ์ทรงประทานเศาะละวาตและความสันติอย่างมากมายแด่ท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ผู้เป็นนายของเรา แด่วงศ์วานและเหล่าศอฮาบะฮ์ของท่าน

หะซัน อัล-บันนา