
📖 ชุด «อะกีดะฮ์ในแสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์» (العقيدة في ضوء الكتاب والسنة) — เล่ม 4 จาก 8
เนื้อหาเล่มนี้: ความจำเป็นของการส่งเราะซูล คุณลักษณะของนบี ปาฏิหาริย์ และหลักฐานยืนยันความเป็นนบี · 270 หน้า
ผู้เขียน: ดร.อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร (1940–2012) นักวิชาการชาวปาเลสไตน์ อาจารย์ด้านชะรีอะฮ์ที่มหาวิทยาลัยคูเวตและมหาวิทยาลัยจอร์แดน
จุดเด่น: อธิบายหลักศรัทธาครบทุกหลักด้วยหลักฐานจากอัลกุรอานและหะดีษ ภาษาเข้าใจง่าย ใช้เป็นตำราเรียนอะกีดะฮ์อย่างแพร่หลายในโลกอาหรับ
ฉบับนี้: ดาร อัน-นะฟาอิส (دار النفائس, จอร์แดน) · ต้นฉบับภาษาอาหรับ (ภาพสแกน) จาก archive.org/details/20220127_20220127_1713
สถานะ: แปลเป็นภาษาไทยแล้วทั้งเล่ม (แปลด้วย AI จากภาพสแกนต้นฉบับ — อาจมีคลาดเคลื่อน โปรดเทียบกับต้นฉบับอาหรับ) · ยังไม่พบฉบับแปลไทยของเล่มนี้ที่เผยแพร่ออนไลน์
ที่มาของตัวบท: ข้อความอัลกุรอานภาษาอาหรับในฉบับนี้มาจาก Tanzil Quran Text (Uthmani) · tanzil.net — ตัวบทดุอาอ์และหะดีษถอดจากต้นฉบับ อยู่ระหว่างให้ผู้รู้ตรวจทาน

อะกีดะฮ์ในแสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์ (4)
ศ.ดร.อุมัร สุลัยมาน อับดุลลอฮ์ อัล-อัชก็อร
ดารุนนะฟาอิส เพื่อการพิมพ์และการจัดจำหน่าย – จอร์แดน
อะกีดะฮ์ในแสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์
เรียบเรียงโดย ดร.อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร
ดารุนนะฟาอิส เพื่อการพิมพ์เผยแพร่และการจัดจำหน่าย – คูเวต
มักตะบะฮ์อัล-ฟะลาห์ เพื่อการพิมพ์เผยแพร่และการจัดจำหน่าย
สงวนลิขสิทธิ์ทุกประการ
พิมพ์ครั้งที่สอง ฮ.ศ. 1403 – ค.ศ. 1983
พิมพ์ครั้งที่สาม ฮ.ศ. 1405 – ค.ศ. 1985
พิมพ์ครั้งที่สี่ ฮ.ศ. 1410 – ค.ศ. 1989
มักตะบะฮ์อัล-ฟะลาห์ – คูเวต เพื่อการพิมพ์และจัดจำหน่าย
ถนนเบรุต ตรงข้ามที่ทำการไปรษณีย์เก่าฮะวัลลี โทรศัพท์: 2647784 ตู้ ปณ. 4848 อัศ-ศ็อฟาฮ์ รหัสไปรษณีย์ 13049 คูเวต โทรเลข: ลุฆอตโก
ดารุนนะฟาอิส เพื่อการพิมพ์และจัดจำหน่าย – คูเวต
อัน-นุกเราะฮ์ – ถนนมูซา อิบนุ นุศ็อยร์ ใกล้วงเวียนอัล-ฟาราบี – โทรศัพท์ 2629583 ตู้ ปณ. 6609 ฮะวัลลี 32041 คูเวต
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ عَلَىٰ عَبْدِهِ ٱلْكِتَـٰبَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُۥ عِوَجَا ﴿١﴾ قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِّن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا ﴿٢﴾ مَّـٰكِثِينَ فِيهِ أَبَدًا ﴿٣﴾
«มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานคัมภีร์แก่บ่าวของพระองค์ และมิได้ทรงทำให้มีความคดเคี้ยวใด ๆ ในคัมภีร์นั้น (ทรงทำให้มัน) เที่ยงตรง เพื่อตักเตือนถึงการลงโทษอันรุนแรงจากพระองค์ และเพื่อแจ้งข่าวดีแก่บรรดาผู้ศรัทธาที่ประกอบความดีทั้งหลายว่า พวกเขาจะได้รับรางวัลอันดีงาม โดยพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล»⁽¹⁾
มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานคัมภีร์แก่เรา ซึ่งในนั้นมีเรื่องราวของผู้คนก่อนหน้าเรา ข่าวคราวของสิ่งที่จะเกิดขึ้นหลังจากเรา และข้อตัดสินในสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างพวกเรา มันคือถ้อยคำชี้ขาด มิใช่เรื่องล้อเล่น ผู้ใดในหมู่ผู้อหังการละทิ้งมัน อัลลอฮ์จะทรงบดขยี้เขา และผู้ใดแสวงหาทางนำจากสิ่งอื่น อัลลอฮ์จะทรงให้เขาหลงทาง มันคือสายเชือกอันมั่นคงของอัลลอฮ์ คือข้อรำลึกอันเปี่ยมด้วยวิทยปัญญา และคือแนวทางอันเที่ยงตรง มันคือสิ่งที่อารมณ์ใฝ่ต่ำไม่อาจทำให้เบี่ยงเบน ลิ้นทั้งหลายไม่อาจทำให้มันสับสนปนเป ความมหัศจรรย์ของมันไม่มีวันหมดสิ้น และบรรดาผู้รู้ไม่เคยอิ่มเบื่อจากมัน ผู้ใดพูดตามมันย่อมพูดจริง ผู้ใดปฏิบัติตามมันย่อมได้รับผลบุญ ผู้ใดตัดสินด้วยมันย่อมเที่ยงธรรม และผู้ใดเชิญชวนสู่มันย่อมได้รับการชี้นำสู่แนวทางอันเที่ยงตรง⁽²⁾
และข้าพเจ้าขอเศาะละวาตและสลามแด่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ คือท่านมุฮัมมัด ﷺ «ผู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงส่งมาพร้อมด้วยทางนำและศาสนาแห่งสัจธรรม ก่อนการมาถึงของวันสิ้นโลก ในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน เป็นผู้เชิญชวนสู่อัลลอฮ์ด้วยอนุมัติของพระองค์ และเป็นประทีปอันเจิดจ้า พระองค์ทรงปิดฉากการเป็นเราะซูลด้วยท่าน ทรงชี้นำด้วยท่านให้พ้นจากความหลงผิด ทรงสอนด้วยท่านให้พ้นจากความโง่เขลา ทรงเปิดด้วยสาส์นของท่านซึ่งดวงตาที่มืดบอด หูที่หนวก และหัวใจที่ถูกปิดกั้น แผ่นดินจึงสว่างไสวด้วยสาส์นของท่านหลังจากความมืดมิด หัวใจทั้งหลายได้ผูกพันกันด้วยท่านหลังจากที่กระจัดกระจาย พระองค์ทรงทำให้ศาสนาที่คดเคี้ยวกลับเที่ยงตรงด้วยท่าน ทรงทำให้แนวทางอันขาวกระจ่างชัดเจนด้วยท่าน ทรงเปิดอกของท่าน ทรงปลดภาระของท่าน ทรงยกย่องการกล่าวถึงท่าน และทรงทำให้ความต่ำต้อยและความอัปยศตกแก่ผู้ที่ฝ่าฝืน
⁽¹⁾ ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:1-2 ⁽²⁾ นี่คือหะดีษที่อัต-ติรมิซีย์รายงานไว้ในสุนันของท่าน สายรายงานของมันอ่อน (เฎาะอีฟ) แต่ความหมายของมันดีงาม เราจึงไม่ได้กล่าวถึงมันในตัวบทในฐานะหะดีษที่ถูกพาดพิงไปยังท่านเราะซูล ﷺ
…กิจการของพระองค์ พระองค์ทรงส่งท่าน ﷺ มาในช่วงเวลาที่การส่งเราะซูลได้ว่างเว้นไป และคัมภีร์ต่าง ๆ ได้เลือนหายไป ในยามที่ถ้อยคำถูกบิดเบือน บทบัญญัติต่าง ๆ ถูกเปลี่ยนแปลง แต่ละกลุ่มชนต่างพึ่งพาความมืดมนแห่งทัศนะของตน และพวกเขาตัดสินเรื่องของอัลลอฮ์และเรื่องระหว่างพระองค์กับปวงบ่าวของพระองค์ด้วยคำกล่าวอันเสื่อมเสียและอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงชี้นำมวลสรรพสิ่งด้วยท่าน ทรงทำให้แนวทางทั้งหลายกระจ่างชัดด้วยท่าน ทรงนำมนุษย์ออกจากความมืดทั้งหลายสู่แสงสว่างด้วยท่าน ทรงให้พวกเขามองเห็นหลังจากความมืดบอดด้วยท่าน และทรงชี้ทางที่ถูกต้องหลังจากการหลงผิดด้วยท่าน พระองค์ทรงทำให้ท่านเป็นเส้นแบ่งระหว่างสวรรค์กับนรก ทรงจำแนกระหว่างผู้มีคุณธรรมกับผู้ชั่วช้าด้วยท่าน ทรงทำให้ทางนำและความสำเร็จอยู่ในการปฏิบัติตามท่านและการคล้อยตามท่าน และทรงทำให้ความหลงผิดและความทุกข์ระทมอยู่ในการฝ่าฝืนและการขัดแย้งต่อท่าน และพระองค์ทรงทดสอบมวลสรรพสิ่งด้วยเรื่องของท่านในหลุมศพของพวกเขา ดังนั้น ในหลุมศพพวกเขาจะถูกสอบถามเกี่ยวกับท่าน และจะถูกทดสอบด้วยเรื่องของท่าน»⁽¹⁾
และข้าพเจ้าขอประสาทพรแด่วงศ์วานของท่านผู้บริสุทธิ์ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านผู้ทรงคุณธรรม ผู้ซึ่งเป็นผู้ที่มีหัวใจดีงามที่สุดของประชาชาตินี้ มีความรู้ประเสริฐที่สุด และสร้างความยุ่งยากเกินเลยน้อยที่สุด และแด่ผู้ที่ดำเนินตามแนวทางของพวกเขา ผู้ที่รับแสงสว่างจากรัศมีแห่งอิสลาม ยึดมั่นในทางนำของอัลกุรอาน และปฏิบัติตามเราะซูลท่านสุดท้าย
อนึ่ง หนังสือเล่มนี้คือภาคที่สี่ของชุด «อะกีดะฮ์ภายใต้แสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์» ซึ่งเช่นเดียวกับเล่มก่อน ๆ ที่ผ่านมา คือมุ่งอธิบายอะกีดะฮ์ให้กระจ่างชัดภายใต้แสงสว่างแห่งแหล่งที่มาดั้งเดิม โดยห่างไกลจากความซับซ้อน ความแห้งแล้ง และศัพท์เฉพาะทางปรัชญาและวิชากะลาม
ประเด็นต่าง ๆ ว่าด้วยบรรดาเราะซูลและสาส์นของพวกเขานั้นมีความเกี่ยวพันซ้อนทับกันอย่างมาก ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าจึงเห็นสมควรให้หลักการทั้งสองนี้ได้รับการตีพิมพ์ไว้ในเล่มเดียวกัน และเนื่องจากความซ้อนทับกันนี้เอง ภาคที่หนึ่งซึ่งว่าด้วยบรรดาเราะซูลจึงมีความยาวมาก ส่วนภาคที่สองซึ่งว่าด้วยสาส์นนั้นมีขนาดสั้นลง ทั้งนี้ไม่ใช่ด้วยเหตุอื่นใด นอกจากเพราะประเด็นว่าด้วยบรรดาเราะซูลได้ครอบคลุมประเด็นว่าด้วยสาส์นไว้เป็นจำนวนมากแล้ว
ภาคที่หนึ่งประกอบด้วยแปดบท ในบทที่หนึ่ง ข้าพเจ้าได้ให้นิยามของนบีและเราะซูล และอธิบายความแตกต่างระหว่างทั้งสอง ความจำเป็นที่ต้องมีอีมานต่อบรรดานบีและเราะซูล และการเป็นกุฟร์ของผู้ที่อ้างว่ามีอีมานต่ออัลลอฮ์แต่ปฏิเสธบรรดาเราะซูล หรือแบ่งแยกระหว่างบรรดาเราะซูล นอกจากนี้ข้าพเจ้ายังได้อธิบายถึงจำนวนของบรรดาเราะซูล และนามของบรรดาเราะซูลและนบีที่ถูกกล่าวถึงในอัลกุรอานและซุนนะฮ์
ส่วนในบทที่สอง ข้าพเจ้าได้อธิบายถึงขอบเขตความจำเป็นของเราที่มีต่อบรรดาเราะซูลและสาส์นของพวกเขา และการที่ไม่อาจปราศจาก…
⁽¹⁾ ถ้อยคำอันดีงามนี้เป็นคำกล่าวของนักวิชาการผู้เป็นร็อบบานีย์ เชคุลอิสลามอิบนุตัยมียะฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน ดู (เลาวามิอุลอันวาร อัลบะฮียะฮ์ 2/262)
…มนุษย์ด้วยสติปัญญาของตนเพียงลำพัง โดยไม่อาศัยวะห์ยูของอัลลอฮ์และบทบัญญัติของพระองค์
ในบทที่สาม ข้าพเจ้าได้อธิบายอย่างกว้างขวางถึงหน้าที่และภารกิจของบรรดาเราะซูล
ในบทที่สี่ ข้าพเจ้าได้อธิบายถึงช่องทางที่อัลลอฮ์ทรงใช้สั่งสอนบรรดานบีและเราะซูลของพระองค์ นั่นคือวะห์ยู และได้อธิบายถึงระดับต่าง ๆ ของวะห์ยู ตลอดจนลักษณะการมาของมะลาอิกะฮ์ผู้นำวะห์ยูมายังเราะซูล
ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงคุณลักษณะของบรรดาเราะซูลในบทที่ห้า และอธิบายว่าบรรดานบีเป็นมนุษย์ อธิบายถึงสิ่งที่ความเป็นมนุษย์นี้ต้องมี และได้ชี้ให้เห็นว่าบรรดานบีนั้นได้ครอบครองความสมบูรณ์สูงสุดแห่งความเป็นมนุษย์ ในตอนท้ายข้าพเจ้าได้กล่าวถึงเรื่องต่าง ๆ ที่บรรดาเราะซูลมีเป็นการเฉพาะ แตกต่างจากมนุษย์ทั้งหลาย
ในบทที่หก ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงความบริสุทธิ์ปลอดจากความผิด (อิศมะฮ์) ของบรรดาเราะซูลอย่างค่อนข้างละเอียด และอธิบายถึงเรื่องต่าง ๆ ที่อยู่ในขอบเขตของอิศมะฮ์ และเรื่องที่พวกเขาไม่ได้รับการคุ้มครองให้พ้นจากมัน อีกทั้งได้กล่าวถึงทัศนะของกลุ่มต่าง ๆ ที่เห็นแย้ง พร้อมเหตุผลของพวกเขา และความไม่ถูกต้องของคำกล่าวของพวกเขา
การกล่าวถึงหลักฐานแห่งการเป็นนบีในบทที่เจ็ดนั้นค่อนข้างยาว ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงสัญญาณ (ปาฏิหาริย์) ของบรรดาเราะซูลในอดีต และได้ขยายความพอสมควรในการกล่าวถึงสัญญาณของนบีของเรามุหัมมัด ﷺ อีกทั้งได้กล่าวถึงข่าวดีของบรรดานบีเกี่ยวกับเราะซูลของเรามุหัมมัด ﷺ และได้ยกมาส่วนหนึ่ง และข้าพเจ้าได้อธิบายว่า ส่วนหนึ่งของหลักฐานที่แสดงถึงความสัตย์จริงของบรรดาเราะซูล คือสภาพความเป็นอยู่ของบรรดาเราะซูล และการเผยแผ่ศาสนาของพวกเขา เพราะการพิจารณาใคร่ครวญในสองเรื่องนี้ ย่อมจะนำผู้ที่ได้รับความเข้าใจอันลึกซึ้งและมีความปรารถนาในทางนำไปสู่สัจธรรมอย่างแน่นอน ส่วนหลักฐานประการที่ห้าที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ คือการที่อัลลอฮ์ทรงสนับสนุนบรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์
ส่วนบทที่แปด ข้าพเจ้าได้จัดไว้เฉพาะเพื่ออธิบายถึงความประเสริฐของบรรดานบีและความเหลื่อมล้ำในความประเสริฐระหว่างพวกเขา บรรดานบีนั้นเป็นสิ่งถูกสร้างที่ประเสริฐที่สุด จากนั้นพวกเขาก็มีความประเสริฐเหลื่อมล้ำกันในระหว่างพวกเขาเอง มีบางกลุ่มชนได้หลงผิด โดยยกย่องผู้ที่มิใช่นบีให้ประเสริฐเหนือบรรดานบี ซึ่งพวกเขาได้ขัดแย้งกับมติเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ของชาวมุสลิม และข้าพเจ้าได้อธิบายถึงความเสื่อมเสียของคำกล่าวของพวกเขาแล้ว
ภาคที่สอง ข้าพเจ้าได้จัดไว้สำหรับสาสน์จากฟากฟ้า (คัมภีร์ที่ถูกประทานลงมา) ซึ่งประกอบด้วยสองบท
บทที่หนึ่ง ว่าด้วยการศรัทธาต่อสาสน์ทั้งหลาย ในบทนี้ข้าพเจ้าได้อธิบายถึงความจำเป็นที่จะต้องศรัทธาต่อสาสน์ทั้งหมด และการศรัทธานี้จะเป็นอย่างไร
และในบทที่สอง ข้าพเจ้าได้เปรียบเทียบระหว่างสาสน์จากฟากฟ้าทั้งหลาย เพื่ออธิบายเรื่องต่าง ๆ ดังต่อไปนี้:
ประการแรก: แหล่งที่มาของสาส์นเหล่านี้ และเป้าหมายของการประทานสาส์นเหล่านั้นลงมา
ประการที่สอง: ความเป็นสากลและความเฉพาะเจาะจงของสาส์นเหล่านั้น
ประการที่สาม: การปกปักรักษาสาส์นเหล่านั้นจากการเปลี่ยนแปลงและการบิดเบือน
ประการที่สี่: จุดที่สาส์นเหล่านี้สอดคล้องกันและจุดที่แตกต่างกัน
ประการที่ห้า: ความยาวและความสั้น และช่วงเวลาแห่งการประทานลงมา
และในตอนท้ายของภาคนี้ ข้าพเจ้าได้อธิบายถึงจุดยืนของสาส์นสุดท้ายที่มีต่อสาส์นต่าง ๆ ก่อนหน้านั้น
ท้ายที่สุดนี้ ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ให้พระองค์ทรงประทานความจำเริญแก่เราในเวลาและการงานของเรา ขอให้พระองค์ทรงทำให้การงานของเราบริสุทธิ์เพื่อพระพักตร์ของพระองค์ ขอให้พระองค์ทรงปกป้องเราจากความผิดพลาดทั้งในคำพูดและการกระทำ และขอให้พระองค์ทรงทำให้หนังสือเล่มนี้ยังประโยชน์แก่บรรดาบ่าวของพระองค์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงใกล้ชิด ผู้ทรงตอบรับ ขออัลลอฮ์ทรงประทานความเมตตาและความสันติแด่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ ตลอดจนวงศ์วานและเหล่าสหายของท่าน
ดร.อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร
คูเวต 2 เราะบีอุลเอาวัล ฮ.ศ. 1401 8 มกราคม ค.ศ. 1981
(หน้าว่าง: ไม่มีข้อความในหน้านี้)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ ﴿١﴾ عَنِ ٱلنَّبَإِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٢﴾
คำว่า "นบี" ในภาษาอาหรับมีรากมาจากคำว่า "อัน-นะบะอ์" ซึ่งหมายถึง ข่าว อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «พวกเขาถามกันถึงเรื่องอะไร? ถึงข่าวอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัน-นะบะอ์ 78:1-2)
قَالَتْ مَنْ أَنۢبَأَكَ هَـٰذَا ۖ قَالَ نَبَّأَنِىَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿٣﴾
نَبِّئْ عِبَادِىٓ أَنِّىٓ أَنَا ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٤٩﴾
وَنَبِّئْهُمْ عَن ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ﴿٥١﴾
นบีถูกเรียกว่า "นบี" เพราะท่านเป็นทั้งผู้แจ้งข่าวและผู้ได้รับการแจ้งข่าว ท่านเป็นผู้ได้รับการแจ้งข่าว หมายความว่าอัลลอฮ์ทรงแจ้งข่าวแก่ท่านและทรงประทานวะห์ยูแก่ท่าน ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «นางกล่าวว่า ใครบอกเรื่องนี้แก่ท่าน? เขากล่าวว่า พระผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง ได้ทรงบอกแก่ฉัน» (ซูเราะฮ์อัต-ตะห์รีม 66:3) และท่านเป็นผู้แจ้งข่าวจากอัลลอฮ์ตะอาลา คือแจ้งคำบัญชาและวะห์ยูของพระองค์ ดังที่ตรัสว่า «จงบอกแก่ปวงบ่าวของข้าเถิดว่า แท้จริงข้าคือผู้ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงเมตตายิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:49) และ «และจงบอกพวกเขาถึงเรื่องแขกของอิบรอฮีม» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:51)
มีทัศนะหนึ่งกล่าวว่า คำว่า "นุบูวะฮ์" (ความเป็นนบี) มีรากมาจากคำว่า "อัน-นับวะฮ์" ซึ่งหมายถึง พื้นที่ที่สูงขึ้นจากพื้นดิน ชาวอาหรับใช้คำว่า "นบี" เรียกหลักหมายบนพื้นดินที่ผู้คนใช้เป็นเครื่องนำทาง ความสอดคล้องระหว่างคำว่า "นบี" กับความหมายทางภาษาคือ นบีเป็นผู้มีฐานะสูงส่งและมีเกียรติอันยิ่งใหญ่ทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ บรรดานบีคือผู้ที่ประเสริฐที่สุดในหมู่มัคลูก และพวกท่านคือหลักหมายที่มนุษย์ใช้เป็นเครื่องนำทาง ทำให้ดุนยาและอาคิเราะฮ์ของพวกเขาดีงาม
وَإِنِّى مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِم بِهَدِيَّةٍ فَنَاظِرَةٌۢ بِمَ يَرْجِعُ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴿٣٥﴾
คำว่า "อัล-อิรซาล" ในทางภาษาหมายถึง การส่งไปยังจุดหมาย เมื่อท่านส่งบุคคลหนึ่งไปทำภารกิจ บุคคลนั้นก็คือเราะซูล (ผู้ถูกส่งไป) ของท่าน อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสเล่าถึงคำพูดของราชินีแห่งสะบะอ์ว่า «และแท้จริงฉันจะส่งของขวัญไปยังพวกเขา แล้วจะรอดูว่าบรรดาผู้ถูกส่งไปนั้นจะกลับมาพร้อมด้วยสิ่งใด» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:35) และบางครั้งพวกเขาหมายถึงเราะซูลว่าเป็นบุคคลผู้ซึ่งติดตาม
⁽¹⁾ ดูประเด็นนี้ได้ใน ลิสานุลอะร็อบ 3/561, 573; บะศออิรุ ซะวิตตัมยีซ 5/14; ละวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 1/49, 2/265
⁽²⁾ ดูประเด็นนี้ได้ใน ลิสานุลอะร็อบ (2/1166-1167); อัล-มิศบาห์ อัล-มุนีร หน้า 226
…ข่าวสารของผู้ที่ส่งเขามา โดยมีที่มาจากคำพูดของชาวอาหรับว่า «อูฐมากันเป็น "เราะซะลัน"» หมายถึง มาเป็นระลอกต่อเนื่องกัน
ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا
ด้วยเหตุนี้ บรรดาเราะซูลจึงถูกเรียกเช่นนั้น เพราะพวกท่านถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ ตะอาลา ดังที่พระองค์ตรัสว่า «แล้วเราได้ส่งบรรดาเราะซูลของเรามาเป็นระลอกติดต่อกัน» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:44) พวกท่านถูกส่งมาพร้อมกับสาส์นเฉพาะ และได้รับมอบหมายให้แบกรับ เผยแผ่ และติดตามดูแลสาส์นนั้น
ทัศนะของผู้ที่เห็นว่าเราะซูลกับนบีไม่มีความแตกต่างกันนั้นไม่ถูกต้อง หลักฐานที่ชี้ถึงความผิดพลาดของทัศนะนี้คือรายงานเกี่ยวกับจำนวนของบรรดานบีและบรรดาเราะซูล ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวไว้ว่า จำนวนของบรรดานบีมีหนึ่งแสนสองหมื่นสี่พันคน และจำนวนของบรรดาเราะซูลมีสามร้อยสิบกว่าคน⁽¹⁾
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ وَلَا نَبِىٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلْقَى ٱلشَّيْطَـٰنُ فِىٓ أُمْنِيَّتِهِۦ
وَٱذْكُرْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ مُوسَىٰٓ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ مُخْلَصًا وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيًّا ﴿٥١﴾
หลักฐานที่ชี้ถึงความแตกต่างอีกประการหนึ่งคือ ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์มีการใช้คำว่า "นบี" ต่อท้าย "เราะซูล" ด้วยคำเชื่อม ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดหรือนบีคนใดมาก่อนเจ้า เว้นแต่เมื่อเขาปรารถนา ชัยฏอนก็ได้แทรกเข้าไปในความปรารถนาของเขา» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:52) นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงพรรณนาเราะซูลบางท่านว่ามีทั้งสถานะนบีและเราะซูล ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการเป็นเราะซูลเป็นสิ่งที่เพิ่มเติมจากการเป็นนบี ดังที่พระองค์ตรัสเกี่ยวกับนบีมูซา (อ.ล.) ว่า «และจงกล่าวถึงมูซาในคัมภีร์นี้ แท้จริงเขาเป็นผู้ที่ได้รับการคัดเลือกอย่างบริสุทธิ์ และเขาเป็นเราะซูลและเป็นนบี» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:51)
ทัศนะที่แพร่หลายในหมู่นักวิชาการคือ เราะซูลมีความหมายครอบคลุมกว่านบี กล่าวคือ เราะซูลคือผู้ที่ได้รับวะห์ยูเป็นบทบัญญัติและได้รับคำสั่งให้เผยแผ่บทบัญญัตินั้น ส่วนนบีคือผู้ที่ได้รับวะห์ยูแต่ไม่ได้รับคำสั่งให้เผยแผ่ ด้วยเหตุนี้ เราะซูลทุกคนจึงเป็นนบี แต่นบีทุกคนไม่ได้เป็นเราะซูล⁽²⁾
ทัศนะที่พวกเขากล่าวไว้นี้ยังห่างไกลจากความถูกต้องด้วยเหตุผลหลายประการ ดังนี้
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ وَلَا نَبِىٍّ
ประการแรก: อัลลอฮ์ได้ทรงระบุไว้อย่างชัดเจนว่าพระองค์ทรงส่งบรรดานบีมาเช่นเดียวกับที่ทรงส่งบรรดาเราะซูล ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดหรือนบีคนใดมาก่อนเจ้า...» ดังนั้น หากสิ่งที่แบ่งแยกระหว่างทั้งสองคือคำสั่งให้เผยแผ่ การที่นบีถูกส่งมาก็ย่อมหมายความว่านบีจะต้องเผยแผ่ด้วยเช่นกัน
ประการที่สอง: การละทิ้งการเผยแผ่ถือเป็นการปกปิดวะห์ยูของอัลลอฮ์ ตะอาลา และอัลลอฮ์จะไม่ทรงประทานวะห์ยูของพระองค์ลงมาเพื่อให้ถูกปกปิดและฝังไว้ในอกของคนเพียงคนเดียว แล้วความรู้นี้ก็ตายไปพร้อมกับการตายของเขา
⁽¹⁾ หะดีษเศาะฮีหฺ บันทึกโดยอะห์มัดในอัล-มุสนัดของท่าน ⁽²⁾ ชัรหุลอะกีดะฮ์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ (167), เลาวามิอุล อันวาร อัล-บะฮิยยะฮ์ (1/49)
عرضت عليَّ الأمم فرأيت النبيَّ ومعه الرهط ، والنبيَّ ومعه الرجل والرجلان ، والنبيَّ وليس معه أحد . .
ประการที่สาม: คำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ว่า «ประชาชาติทั้งหลายถูกนำมาแสดงแก่ฉัน แล้วฉันได้เห็นนบีท่านหนึ่งมีคนกลุ่มเล็ก ๆ อยู่กับท่าน นบีอีกท่านหนึ่งมีชายหนึ่งคนหรือสองคนอยู่กับท่าน และนบีอีกท่านหนึ่งไม่มีผู้ใดอยู่กับท่านเลย…»⁽¹⁾
สิ่งนี้บ่งชี้ว่าบรรดานบีได้รับคำสั่งให้เผยแผ่ และพวกท่านแตกต่างกันในระดับที่ผู้คนตอบรับพวกท่าน
นิยามที่ได้รับการเลือกคือ «เราะซูล คือผู้ที่ได้รับวะห์ยูพร้อมกับบทบัญญัติใหม่ ส่วนนบี คือผู้ที่ถูกส่งมาเพื่อยืนยันบทบัญญัติของผู้ที่มาก่อนหน้าท่าน»⁽²⁾
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلْمَلَإِ مِنۢ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مِنۢ بَعْدِ مُوسَىٰٓ إِذْ قَالُوا۟ لِنَبِىٍّ لَّهُمُ ٱبْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِن كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِتَالُ أَلَّا تُقَـٰتِلُوا۟
บนีอิสรออีลนั้นมีบรรดานบีเป็นผู้ปกครองดูแลพวกเขา ทุกครั้งที่นบีท่านหนึ่งเสียชีวิต ก็จะมีนบีอีกท่านหนึ่งขึ้นมาแทน ดังที่มีระบุไว้อย่างถูกต้องในหะดีษ⁽³⁾ และบรรดานบีของบนีอิสรออีลทั้งหมดถูกส่งมาพร้อมกับบทบัญญัติของนบีมูซา คือคัมภีร์เตารอต พวกท่านได้รับคำสั่งให้เผยแผ่วะห์ยูของอัลลอฮ์ที่ประทานแก่พวกท่านไปยังกลุ่มชนของพวกท่าน «เจ้าไม่เห็นดอกหรือถึงบรรดาบุคคลชั้นนำจากบนีอิสรออีลภายหลังจากมูซา ขณะที่พวกเขากล่าวแก่นบีท่านหนึ่งของพวกเขาว่า โปรดแต่งตั้งกษัตริย์องค์หนึ่งให้แก่เราเถิด เพื่อเราจะได้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ เขากล่าวว่า บางทีพวกท่านหากการสู้รบถูกกำหนดแก่พวกท่านแล้ว พวกท่านจะไม่ต่อสู้กระมัง…» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:246) ดังนั้นนบีตามที่ปรากฏจากอายะฮ์นี้ ได้รับวะห์ยูในสิ่งที่กำหนดภาระหน้าที่บางอย่างแก่กลุ่มชนของท่าน และสิ่งนี้ย่อมเกิดขึ้นไม่ได้ เว้นแต่จะต้องมีหน้าที่ในการเผยแผ่ควบคู่ไปด้วย
จงพิจารณาเรื่องนี้จากกรณีของนบีดาวูด สุไลมาน ซะกะริยา และยะห์ยา ท่านเหล่านี้ล้วนเป็นนบี และพวกท่านได้ทำหน้าที่ปกครองบนีอิสรออีล ตัดสินระหว่างพวกเขา และเผยแผ่สัจธรรมแก่พวกเขา และอัลลอฮ์ทรงรู้ยิ่งถึงสิ่งที่ถูกต้อง
قُلْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ
การศรัทธาต่อบรรดาเราะซูลเป็นหลักมูลหนึ่งในบรรดาหลักมูลของอีมาน อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «จงกล่าวเถิดว่า เราศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาวงศ์วาน และสิ่งที่มูซา อีซา และบรรดานบีได้รับจากพระเจ้าของพวกเขา เราจะไม่แยกระหว่างผู้ใดในหมู่พวกเขา และเราต่อพระองค์นั้น…
⁽¹⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรี มุสลิม อัต-ติรมิซี และอัน-นะสาอี ⁽²⁾ ตัฟซีรอัล-อาลูซี (17/157) ⁽³⁾ อัล-บุคอรีในเศาะฮีหฺของท่าน ดู ฟัตหุลบารี (6/495)
مُسْلِمُونَ ﴿٨٤﴾
...และพวกเราเป็นผู้นอบน้อมยอมจำนนต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:84)
وَمَن يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿١٣٦﴾
และผู้ใดไม่ศรัทธาต่อบรรดาเราะซูล แน่นอนเขาได้หลงทางและขาดทุนแล้ว «และผู้ใดปฏิเสธการศรัทธาต่ออัลลอฮ์ บรรดามะลาอิกะฮ์ของพระองค์ บรรดาคัมภีร์ของพระองค์ บรรดาเราะซูลของพระองค์ และวันปรโลก แน่นอนเขาได้หลงทางไปอย่างไกลแล้ว» (ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:136)
وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِذْ قَالُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍ مِّن شَىْءٍ
أَيَحْسَبُ ٱلْإِنسَـٰنُ أَن يُتْرَكَ سُدًى ﴿٣٦﴾
บรรดาผู้ที่อ้างว่าพวกเขาศรัทธาต่ออัลลอฮ์ แต่ปฏิเสธบรรดาเราะซูลและบรรดาคัมภีร์ คนเหล่านี้มิได้ให้เกียรติแด่อัลลอฮ์อย่างที่ควรแก่พระองค์ «และพวกเขามิได้ให้เกียรติแด่อัลลอฮ์อย่างที่ควรแก่พระองค์ ขณะที่พวกเขากล่าวว่า อัลลอฮ์มิได้ประทานสิ่งใดลงมาแก่มนุษย์คนใดเลย» (ซูเราะฮ์อัลอันอาม 6:91) ส่วนบรรดาผู้ที่ให้เกียรติแด่อัลลอฮ์อย่างที่ควรแก่พระองค์ และรู้ถึงคุณลักษณะของพระองค์ที่พระองค์ทรงมี อันได้แก่ความรอบรู้ ความปรีชาญาณ และความเมตตา ย่อมต้องมั่นใจอย่างแน่วแน่ว่าพระองค์ได้ทรงส่งบรรดาเราะซูลมาและได้ทรงประทานบรรดาคัมภีร์ลงมา เพราะนี่คือสิ่งที่คุณลักษณะของพระองค์จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น พระองค์มิได้ทรงสร้างสรรพสิ่งขึ้นมาอย่างไร้สาระ «มนุษย์คิดหรือว่าเขาจะถูกปล่อยไว้อย่างไร้ความหมาย» (ซูเราะฮ์อัลกิยามะฮ์ 75:36)
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ ٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُوا۟ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ﴿١٥٠﴾ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ حَقًّا
และผู้ใดปฏิเสธบรรดาเราะซูล ทั้งที่เขาอ้างว่าเขาศรัทธาต่ออัลลอฮ์ เขาก็คือผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) ในทัศนะของอัลลอฮ์ อีมานของเขาไม่ยังประโยชน์ใดๆ แก่เขาเลย อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่ปฏิเสธการศรัทธาต่ออัลลอฮ์และบรรดาเราะซูลของพระองค์ และต้องการจะแยกระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเราะซูลของพระองค์ และกล่าวว่า เราศรัทธาต่อบางส่วนและปฏิเสธบางส่วน และพวกเขาต้องการจะยึดเอาทางสายหนึ่งระหว่างนั้น ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ปฏิเสธศรัทธาอย่างแท้จริง» (ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:150-151)
وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ ٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ
อายะฮ์นี้ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนถึงการเป็นกาฟิรของผู้ที่อ้างว่าศรัทธาต่ออัลลอฮ์แต่ปฏิเสธบรรดาเราะซูล «และต้องการจะแยกระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเราะซูลของพระองค์» อัลกุรฏุบีย์กล่าวเกี่ยวกับอายะฮ์นี้ว่า "อัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์ได้ทรงระบุไว้อย่างชัดเจนว่า การแยกระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเราะซูลของพระองค์นั้นเป็นการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) และที่มันเป็นกุฟร์ก็เพราะอัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดเป็นข้อบังคับแก่มนุษย์ให้เคารพภักดีต่อพระองค์ด้วยสิ่งที่พระองค์ได้ทรงบัญญัติไว้ผ่านทางวาจาของบรรดาเราะซูล ดังนั้น เมื่อพวกเขาปฏิเสธบรรดาเราะซูล พวกเขาก็ย่อมปฏิเสธบทบัญญัติต่างๆ ของบรรดาเราะซูล และไม่ยอมรับมันจากพวกท่าน พวกเขาจึงเป็นผู้ที่ปฏิเสธการยึดมั่นในการเป็นบ่าวที่พวกเขาถูกใช้ให้ยึดมั่น ดังนั้นมันจึงเสมือนการปฏิเสธพระผู้ทรงสร้างผู้ทรงบริสุทธิ์ และการปฏิเสธพระผู้ทรงสร้างนั้นเป็นกุฟร์ เพราะในนั้นมีการละทิ้งการยึดมั่นในการภักดีและการเป็นบ่าว และเช่นเดียวกันนั้นคือการแยกระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเราะซูลของพระองค์"⁽¹⁾
⁽¹⁾ ตัฟซีรอัลกุรฏุบีย์ (6/5)
وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا ﴿١٥﴾
وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ ﴿٢٤﴾
วิทยปัญญาของอัลลอฮ์ ตะอาลา ได้กำหนดไว้ว่า ในบรรดาประชาชาติก่อนหน้าประชาชาตินี้ พระองค์จะทรงส่งผู้ตักเตือนมายังทุกประชาชาติ และพระองค์มิได้ทรงส่งเราะซูลคนใดมายังมนุษยชาติทั้งมวล นอกจากท่านมุหัมมัด ﷺ เท่านั้น ความยุติธรรมของพระองค์ยังกำหนดไว้ว่า พระองค์จะไม่ทรงลงโทษผู้ใดในหมู่ปวงบ่าว เว้นแต่หลังจากที่หลักฐานได้ปรากฏแก่เขาแล้ว «และเรามิเคยเป็นผู้ลงโทษ จนกว่าเราจะส่งเราะซูลคนหนึ่งมา» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:15) ด้วยเหตุนี้ บรรดานบีและเราะซูลในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติจึงมีจำนวนมากมายมหาศาล อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และไม่มีประชาชาติใดเลย เว้นแต่ได้มีผู้ตักเตือนคนหนึ่งผ่านมาในหมู่พวกเขา» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:24)
يا رسول الله ، كم المرسلون ؟ قال : ثلاثمائة وبضعة عشر جمّاً غفيرا
قلت: يا رسول الله ، كم وفاء عدة الأنبياء ؟ قال : مائة ألف وأربعة وعشرون ألفا ، الرُّسل من ذلك ثلاثمائة وخمسة عشر جمّاً غفيرا
ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้บอกให้เราทราบถึงจำนวนของบรรดานบีและเราะซูล มีรายงานจากอบูซัร (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้กล่าวว่า «โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ บรรดาเราะซูลมีจำนวนเท่าใด?» ท่านตอบว่า «สามร้อยสิบกว่าคน เป็นจำนวนมากมาย» และในรายงานของอบูอุมามะฮ์ (ร.ฎ.) อบูซัรกล่าวว่า ฉันได้กล่าวว่า «โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ จำนวนทั้งหมดของบรรดานบีมีเท่าใด?» ท่านตอบว่า «หนึ่งแสนสองหมื่นสี่พันคน ในจำนวนนั้นเป็นเราะซูลสามร้อยสิบห้าคน เป็นจำนวนมากมาย» รายงานโดยอะห์มัดในมุสนัดของท่าน⁽¹⁾
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنَـٰهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّن قَبْلِكَ مِنْهُم مَّن قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُم مَّن لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ
จำนวนอันมากมายของบรรดานบีและเราะซูลนี้บ่งชี้แก่เราว่า บรรดาเราะซูลและนบีที่เรารู้จักชื่อนั้นมีเพียงเล็กน้อย และยังมีอีกจำนวนมากที่เราไม่รู้จัก อัลกุรอานได้ระบุเรื่องนี้ไว้อย่างชัดแจ้งในหลายแห่ง อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และบรรดาเราะซูลที่เราได้เล่าเรื่องราวของพวกเขาแก่เจ้ามาก่อนแล้ว และบรรดาเราะซูลที่เรามิได้เล่าเรื่องราวของพวกเขาแก่เจ้า» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:164) และพระองค์ตรัสว่า «และโดยแน่นอน เราได้ส่งบรรดาเราะซูลมาก่อนเจ้า ในหมู่พวกเขามีผู้ที่เราได้เล่าเรื่องราวแก่เจ้า และในหมู่พวกเขามีผู้ที่เรามิได้เล่าเรื่องราวแก่เจ้า» (ซูเราะฮ์ฆอฟิร 40:78)
ดังนั้น บรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ได้ทรงบอกชื่อของพวกเขาแก่เราในคัมภีร์ของพระองค์ หรือที่เราะซูลของพระองค์ ﷺ ได้บอกแก่เรา ไม่อนุญาตให้เราปฏิเสธพวกเขา และพร้อมกันนั้น เราก็ศรัทธาว่าอัลลอฮ์ทรงมีเราะซูลและนบีอีกมากมายที่เราไม่รู้จัก
⁽¹⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ 3/122 และผู้ตรวจสอบหนังสืออัล-มิชกาต คือ เชคนาศิรุดดีน อัล-อัลบานี กล่าวว่า สายรายงานของหะดีษนี้เศาะฮีห์
อัลลอฮ์ทรงกล่าวถึงนบีและเราะซูลไว้ในคัมภีร์ของพระองค์จำนวนยี่สิบห้าท่าน โดยในหลายแห่งที่กระจายกันอยู่ พระองค์ทรงกล่าวถึงอาดัม ฮูด ศอลิห์ ชุอัยบ์ อิสมาอีล อิดรีส ซุลกิฟล์ และมุหัมมัด
إِنَّ ٱللَّهَ ٱصْطَفَىٰٓ ءَادَمَ
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا
وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا
وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا ٱلْكِفْلِ ۖ كُلٌّ مِّنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٨٥﴾
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ ٱللَّهِ
อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกอาดัม…» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:33) และตรัสว่า «และยังพวกอ๊าด (เราได้ส่ง) ฮูดพี่น้องของพวกเขาไป» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:50) «และยังพวกษะมูด (เราได้ส่ง) ศอลิห์พี่น้องของพวกเขาไป» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:61) «และยังชาวมัดยัน (เราได้ส่ง) ชุอัยบ์พี่น้องของพวกเขาไป» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:84) «และอิสมาอีล อิดรีส และซุลกิฟล์ ทุกคนล้วนอยู่ในหมู่ผู้อดทน» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:85) «มุหัมมัดเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์…» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:29)
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَـٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَـٰتٍ مَّن نَّشَآءُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿٨٣﴾ وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٨٤﴾ وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ ۖ كُلٌّ مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٥﴾ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَٱلْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٨٦﴾
และพระองค์ทรงกล่าวถึงสิบแปดท่านจากพวกเขาไว้ในที่เดียวกัน คือในซูเราะฮ์อัล-อันอาม ว่า «และนั่นคือหลักฐานของเราที่เราได้มอบให้แก่อิบรอฮีมเหนือกลุ่มชนของเขา เราจะยกฐานะผู้ที่เราประสงค์ขึ้นหลายขั้น แท้จริงพระเจ้าของเจ้าเป็นผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงรอบรู้ และเราได้ประทานอิสหากและยะอ์กูบแก่เขา ทั้งหมดนั้นเราได้ชี้แนะทางแล้ว และนูห์นั้นเราได้ชี้แนะทางมาก่อนแล้ว และจากลูกหลานของเขา คือดาวูด สุลัยมาน อัยยูบ ยูสุฟ มูซา และฮารูน และเช่นนั้นแหละที่เราตอบแทนแก่ผู้กระทำความดี และซะกะรียา ยะห์ยา อีซา และอิลยาส ทุกคนล้วนอยู่ในหมู่ผู้ประพฤติดี และอิสมาอีล อัลยะสะอ์ ยูนุส และลูฏ และทุกคนนั้นเราได้ให้ความดีเด่นเหนือประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:83–86)
« منهم أربعة من العرب : هود ، وصالح ، وشعيب ، ونبيك يا أبا ذر »
ในบรรดายี่สิบห้าท่านนี้ มีสี่ท่านที่เป็นชาวอาหรับ ดังที่มีระบุไว้ในหะดีษของอบูซัรร์ (ร.ฎ.) ในตอนที่กล่าวถึงบรรดานบีและเราะซูลว่า «ในหมู่พวกเขามีสี่ท่านที่เป็นชาวอาหรับ คือ ฮูด ศอลิห์ ชุอัยบ์ และนบีของท่าน โอ้อบูซัรร์»⁽¹⁾
ชาวอาหรับที่มีชีวิตอยู่ก่อนอิสมาอีลนั้นถูกเรียกว่า "อัล-อะร็อบ อัล-อาริบะฮ์" (อาหรับดั้งเดิม) ส่วน "อัล-อะร็อบ อัล-มุสตะอ์ริบะฮ์" (อาหรับที่กลายเป็นอาหรับในภายหลัง) คือลูกหลานของอิสมาอีล บุตรของอิบรอฮีม อัล-เคาะลีล⁽²⁾ และฮูดกับศอลิห์นั้นเป็นชาวอาหรับดั้งเดิม (อัล-อะร็อบ อัล-อาริบะฮ์)
⁽¹⁾ บันทึกโดยอิบนุหิบบานในเศาะฮีหฺของท่าน, อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ (1/120) ⁽²⁾ อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ (1/119–120)
บรรดานบีที่กล่าวถึงไปแล้วข้างต้นนั้น อัลกุรอานได้ระบุชื่อของพวกท่านไว้ และยังมีนบีอีกกลุ่มหนึ่งที่อัลกุรอานได้กล่าวถึงการเป็นนบีของพวกท่าน แต่เราไม่รู้จักชื่อของพวกท่าน นั่นคือ อัล-อัสบาฏ
อัล-อัสบาฏคือบุตรของนบียะอ์กูบ ซึ่งมีทั้งหมดสิบสองคน อัลกุรอานได้ให้เรารู้จักชื่อเพียงคนเดียว คือนบียูซุฟ ส่วนอีกสิบเอ็ดคนที่เหลือนั้น อัลลอฮ์มิได้ทรงบอกชื่อของพวกเขาแก่เรา แต่พระองค์ทรงบอกเราว่าพระองค์ได้ทรงประทานวะห์ยูแก่พวกเขา อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า:
قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ
«พวกเจ้าจงกล่าวเถิดว่า เราได้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และอัล-อัสบาฏ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136)
และพระองค์ตรัสอีกว่า:
أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطَ كَانُوا۟ هُودًا أَوْ نَصَـٰرَىٰ
«หรือพวกเจ้าจะกล่าวว่า แท้จริงอิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และอัล-อัสบาฏนั้น เป็นชาวยิวหรือเป็นชาวคริสต์...» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:140)
สายตระกูลตามแผนผัง (จากรากสู่ยอด)
สัญลักษณ์
อุลุลอัซมิ (ผู้มีความมุ่งมั่นแน่วแน่) จากบรรดาเราะซูล
| ลำดับ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| เราะซูล | มุฮัมมัด ﷺ | อีซา | มูซา | อิบรอฮีม | นูห์ |
| อายุขัย (ปี) | 63 | 33 | 120 | 175 | 950 หรือมากกว่า |
| ช่วงเวลาโดยประมาณ | 571–632 ค.ศ. | 1–33 ค.ศ. | […]–1226 ก่อน ค.ศ. | […]–1861 ก่อน ค.ศ. | […] ก่อน ค.ศ. |
บรรดาเราะซูลที่เหลือ
| ลำดับ | เราะซูล | อายุขัย (ปี) | ช่วงเวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| 6 | ยะห์ยา | 30 | […] |
| 7 | ซะกะรียา | 120 | […] |
| 8 | ยูนุส | […] | ราวศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. |
| 9 | อัล-ยะสะอ์ | […] | ราวศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. |
| 10 | อิลยาส | […] | ราวศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. |
| 11 | สุลัยมาน | 52 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 12 | ดาวูด | 70 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 13 | ฮารูน | 122 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 14 | ซุลกิฟล์ | 75 | ระหว่างศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. โดยประมาณ |
| 15 | อัยยูบ | 93 | ระหว่างศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. โดยประมาณ |
| 16 | ชุอัยบ์ | […] | ระหว่างศตวรรษที่ […] ก่อน ค.ศ. โดยประมาณ |
| 17 | ยูซุฟ | 110 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 18 | ยะอ์กูบ | 147 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 19 | อิสหาก | 180 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 20 | อิสมาอีล | 137 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 21 | ลูฏ | […] | […] ก่อน ค.ศ. |
| 22 | ศอลิห์ | […] | […] ก่อน ค.ศ. |
| 23 | ฮูด | 150 | […] ก่อน ค.ศ. |
| 24 | อิดรีส | 82 | […] |
| 25 | อาดัม | 1000 หรือ 950 | […] |
แผนผังนี้นำมาจากหนังสือ "อัล-อะกีดะฮ์ อัล-อิสลามิยะฮ์ วะ อุสุซุฮา" (อะกีดะฮ์อิสลามและรากฐานของมัน) ของเชค อับดุรเราะห์มาน หะบันนะเกาะฮ์
มีบรรดานบีที่เรารู้จักจากซุนนะฮ์ โดยที่อัลกุรอานมิได้ระบุชื่อของพวกท่านไว้ ได้แก่
ชีษ
อิบนุกะษีรกล่าวว่า «ท่านเป็นนบีตามตัวบทของหะดีษที่อิบนุหิบบานรายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน จากอบูซัรร์ (ร.ฎ.) โดยเชื่อมสายรายงานถึงท่านนบี ﷺ ว่า ได้มีการประทานคัมภีร์ (เศาะหีฟะฮ์) ห้าสิบฉบับแก่ท่าน»⁽¹⁾
ยูชะอ์ บิน นูน
غزا نبيٌّ من الأنبياء ، فقال لقومه : لا يتبعني رجل قد ملك بضع امرأة وهو يريد أن يبنى بها ، ولما يبن ، ولا آخر قد بنى بنيانا ولم يرفع سقفها ، ولا آخر قد اشترى غنما أو خلفات وهو ينتظر أولادها ، فغزا فدنا من القرية حين صلى العصر ، أو قريبا من ذلك ، فقال للشمس : أنت مأمورة ، وأنا مأمور ، اللهمَّ احبسها عليَّ شيئا
อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) รายงานว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «นบีท่านหนึ่งในบรรดานบีได้ออกไปทำสงคราม แล้วท่านได้กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า อย่าให้ชายคนใดติดตามฉันไป ที่ได้แต่งงานกับหญิงคนหนึ่งแล้วและปรารถนาจะร่วมหอกับนาง แต่ยังไม่ได้ร่วมหอ และอย่าให้ชายอีกคนหนึ่งที่สร้างบ้านแล้วแต่ยังไม่ได้ยกหลังคาขึ้น และอย่าให้ชายอีกคนหนึ่งที่ซื้อแพะหรืออูฐตัวเมียที่ตั้งท้องไว้และกำลังรอคอยลูกของพวกมัน แล้วท่านก็ออกไปทำสงคราม จนกระทั่งเข้าใกล้หมู่บ้านนั้นในเวลาละหมาดอัศรีหรือใกล้เคียงกับเวลานั้น ท่านจึงกล่าวแก่ดวงอาทิตย์ว่า เจ้าถูกบัญชา และฉันก็ถูกบัญชา โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงหน่วงมันไว้ให้แก่ข้าพระองค์สักเล็กน้อย»⁽²⁾
إنَّ الشمس لم تحبس إلاّ ليوشع ليالي سار الى بيت المقدس
หลักฐานที่แสดงว่านบีท่านนี้คือยูชะอ์ ได้แก่คำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «แท้จริงดวงอาทิตย์ไม่เคยถูกหน่วงไว้ให้แก่ผู้ใดนอกจากยูชะอ์ ในค่ำคืนที่ท่านเดินทางไปยังบัยตุลมักดิส»⁽³⁾
ซุลก็อรนัยน์
قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا ﴿٨٦﴾
อัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวถึงเรื่องราวของซุลก็อรนัยน์ไว้ในตอนท้ายของซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี และในบรรดาสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงบอกเล่าไว้ก็คือ พระองค์ได้ทรงกล่าวแก่เขาว่า «เรากล่าวว่า โอ้ซุลก็อรนัยน์ เจ้าจะลงโทษ (พวกเขา) หรือจะปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยดีก็ได้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:86)
⁽¹⁾ อัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ (1/99) ⁽²⁾ รายงานโดยอะห์มัดและมุสลิม (ดู อัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ 1/323) ⁽³⁾ อิบนุกะษีรกล่าวไว้ในอัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ (1/323) ว่า อะห์มัดรายงานไว้เพียงผู้เดียวจากสายรายงานนี้ และเป็นไปตามเงื่อนไขของอัล-บุคอรี
แล้วถ้อยคำที่ตรัสแก่เขานี้มาโดยผ่านนบีท่านหนึ่งที่อยู่กับเขา หรือว่าเขาเองเป็นนบี? อัลฟัครุ อัร-รอซีย์ยืนยันอย่างหนักแน่นว่าเขาเป็นนบี⁽¹⁾ และอิบนุหะญัรกล่าวว่า «ทัศนะนี้มีรายงานมาจากอับดุลลอฮ์ บินอัมร์ (ร.ฎ.) และความหมายตามตัวบทของอัลกุรอานก็สนับสนุนทัศนะนี้»⁽²⁾ ส่วนผู้ที่ปฏิเสธว่าเขาไม่ได้เป็นนบี ได้แก่ อะลี บินอบีฏอลิบ (ร.ฎ.)⁽³⁾
أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ ﴿٣٧﴾
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَـٰبُ ٱلرَّسِّ وَثَمُودُ ﴿١٢﴾ وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ وَإِخْوَٰنُ لُوطٍ ﴿١٣﴾ وَأَصْحَـٰبُ ٱلْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ ۚ كُلٌّ كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ ﴿١٤﴾
ชื่อของตุบบะอ์ปรากฏอยู่ในอัลกุรอาน อัลลอฮ์ตรัสว่า «พวกเขาดีกว่า หรือว่าพวกพ้องของตุบบะอ์และบรรดาผู้ที่อยู่ก่อนหน้าพวกเขาดีกว่า? เราได้ทำลายพวกเขาแล้ว แท้จริงพวกเขาเป็นผู้กระทำผิด» (ซูเราะฮ์อัด-ดุคอน 44:37) และพระองค์ตรัสว่า «ก่อนหน้าพวกเขา กลุ่มชนของนูหฺ ชาวอัร-ร็อส และษะมูดได้ปฏิเสธมาแล้ว รวมทั้งอ๊าด ฟิรเอาน์ และพี่น้องของลูฏ ชาวอัล-อัยกะฮ์ และกลุ่มชนของตุบบะอ์ ทั้งหมดล้วนปฏิเสธบรรดาเราะซูล ดังนั้นการลงโทษตามที่เราได้สัญญาไว้จึงสมควรแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์ก็อฟ 50:12-14) แล้วเขาเป็นนบีที่ถูกส่งมายังกลุ่มชนของเขา แล้วพวกเขาปฏิเสธเขา อัลลอฮ์จึงทรงทำลายพวกเขาใช่หรือไม่? อัลลอฮ์ทรงรู้ยิ่งในเรื่องนี้
ما أدري أتُبَّع نبيّا أم لا ، وما أدري ذا القرنين نبيا أم لا
สิ่งที่ดีที่สุดคือการงดเว้นไม่ยืนยันความเป็นนบีให้แก่ทั้งสองท่านนี้ เพราะมีรายงานที่ถูกต้องจากท่านเราะซูล ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «ฉันไม่รู้ว่าตุบบะอ์เป็นนบีหรือไม่ และฉันไม่รู้ว่าซุลก็อรนัยน์เป็นนบีหรือไม่»⁽⁴⁾ ดังนั้น เมื่อท่านเราะซูล ﷺ เองยังไม่รู้ พวกเราก็ยิ่งสมควรที่จะไม่รู้
อัล-คิฎิรคือบ่าวผู้ทรงคุณธรรม ซึ่งนบีมูซาได้เดินทางไปหาเพื่อขอศึกษาวิชาความรู้จากเขา อัลลอฮ์ได้ทรงเล่าเรื่องราวของทั้งสองให้เราทราบไว้ในซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี
บริบทของเรื่องราวนี้บ่งชี้ถึงความเป็นนบีของเขาในหลายแง่มุมด้วยกัน⁽⁵⁾
فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ ءَاتَيْنَـٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا
ประการแรก: คำตรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า «แล้วทั้งสองได้พบบ่าวคนหนึ่งจากบรรดาบ่าวของเรา ซึ่งเราได้ประทานความเมตตาจากเราแก่เขา …
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารีย์ 6/382 ⁽²⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽³⁾ อัษัร (รายงาน) นี้ อัล-หากิมได้บันทึกไว้จากอะลี และท่านกล่าวว่าสายรายงานของมันเศาะฮีหฺ ดู ฟัตหุลบารีย์ (6/382) ⁽⁴⁾ รายงานโดยอัล-หากิมและอัล-บัยฮะกีย์ (ดู เศาะฮีหุล ญามิอิศ เศาะฆีร 5/121) ⁽⁵⁾ อิบนุกะษีรได้กล่าวถึงแง่มุมเหล่านี้ไว้ในหนังสืออัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ (1/326)
وَعَلَّمْنَـٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا ﴿٦٥﴾
«…และเราได้สอนเขาซึ่งความรู้จากที่เรา» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:65) ทัศนะที่ชัดเจนกว่าคือ ความเมตตานี้คือความเมตตาแห่งการเป็นนบี และความรู้นี้คือสิ่งที่ถูกประทานแก่เขาโดยทางวะฮ์ยู
أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا ﴿٦٦﴾ قَالَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا ﴿٦٧﴾ وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَىٰ مَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ خُبْرًا ﴿٦٨﴾ قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًا ﴿٦٩﴾ قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعْتَنِى فَلَا تَسْـَٔلْنِى عَن شَىْءٍ حَتَّىٰٓ أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ﴿٧٠﴾
ประการที่สอง: คำพูดของนบีมูซาที่กล่าวแก่เขาว่า «ข้าพเจ้าจะติดตามท่านได้ไหม เพื่อท่านจะได้สอนข้าพเจ้าจากสิ่งที่ท่านได้รับการสอนมาเพื่อเป็นแนวทางที่ถูกต้อง? เขากล่าวว่า แท้จริงท่านจะไม่สามารถอดทนอยู่กับฉันได้ และท่านจะอดทนได้อย่างไรต่อสิ่งที่ท่านไม่รู้ถึงมันอย่างถ่องแท้ เขา (มูซา) กล่าวว่า ท่านจะพบว่าข้าพเจ้าเป็นผู้อดทน หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ และข้าพเจ้าจะไม่ฝ่าฝืนคำสั่งใด ๆ ของท่าน เขากล่าวว่า ถ้าเช่นนั้นหากท่านติดตามฉัน ก็จงอย่าถามฉันถึงสิ่งใด จนกว่าฉันจะบอกเล่าเรื่องนั้นแก่ท่านเอง» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:66-70)
หากเขาไม่ใช่นบี เขาย่อมไม่ได้รับการคุ้มครองจากความผิด (มะอ์ศูม) และนบีมูซา ผู้เป็นนบีผู้ยิ่งใหญ่ เป็นเราะซูลผู้ทรงเกียรติ และเป็นผู้ที่จำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองจากความผิด ก็คงไม่มีความปรารถนาอันแรงกล้า และไม่แสวงหาความรู้อย่างยิ่งใหญ่จากวะลีผู้หนึ่งที่ไม่จำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองจากความผิด ทั้งที่ท่านได้ตั้งใจแน่วแน่ที่จะเดินทางไปหาเขาและออกตามหาเขา แม้ว่าจะต้องใช้เวลายาวนาน มีผู้กล่าวว่าถึงแปดสิบปี จากนั้นเมื่อได้พบกับเขา ท่านก็ถ่อมตนต่อเขา ให้เกียรติเขา และติดตามเขาในฐานะผู้รับประโยชน์ความรู้จากเขา สิ่งนี้บ่งชี้ว่าเขาเป็นนบีเช่นเดียวกับท่าน ได้รับวะฮ์ยูเช่นเดียวกับที่ท่านได้รับ และเขาได้รับความรู้อันพิเศษจากอัลลอฮ์ (อัล-อุลูม อัล-ละดุนนียะฮ์) และความลับแห่งการเป็นนบี ซึ่งอัลลอฮ์มิได้ทรงเปิดเผยแก่นบีมูซา ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงตรัสด้วย (อัล-กะลีม) นบีแห่งบนีอิสรออีลผู้ทรงเกียรติ
ประการที่สาม: อัล-เคาะฎิรได้ลงมือสังหารเด็กหนุ่มผู้นั้น และการกระทำนั้นย่อมมิใช่อื่นใดนอกจากเป็นไปตามวะฮ์ยูที่ถูกประทานแก่เขาจากพระผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงรอบรู้ยิ่ง นี่คือหลักฐานที่เป็นเอกเทศในการยืนยันการเป็นนบีของเขา และเป็นข้อพิสูจน์อันชัดแจ้งถึงการได้รับการคุ้มครองจากความผิดของเขา⁽¹⁾ เพราะวะลีนั้นไม่อนุญาตให้ลงมือสังหารชีวิตผู้ใด เพียงเพราะสิ่งที่ถูกดลใจเข้ามาในจิตใจของเขา เนื่องจากความคิดที่เกิดขึ้นในใจของเขาไม่จำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองจากความผิด เพราะความผิดพลาดย่อมเกิดขึ้นกับเขาได้ตามมติเอกฉันท์ และเมื่ออัล-เคาะฎิรได้ลงมือสังหารเด็กผู้นั้นซึ่งยังไม่บรรลุศาสนภาวะ โดยรู้ว่าเมื่อเด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เขาจะปฏิเสธศรัทธา และจะชักนำบิดามารดาของเขาสู่การปฏิเสธศรัทธา เนื่องจากความรักอันแรงกล้าที่ทั้งสองมีต่อเขา จนทั้งสองจะคล้อยตามเขาในเรื่องนั้น ดังนั้นในการสังหารเขาจึงมีประโยชน์อันยิ่งใหญ่ที่เหนือกว่าการคงไว้ซึ่งชีวิตของเขา เพื่อปกป้องบิดามารดาของเขาจากการตกอยู่ในการปฏิเสธศรัทธาและการลงโทษอันเป็นผลของมัน สิ่งนี้บ่งชี้ถึงการเป็นนบีของเขา และว่าเขาได้รับการสนับสนุนจากอัลลอฮ์ด้วยการคุ้มครองจากความผิด
⁽¹⁾ กลุ่มชนบางกลุ่มในประชาชาตินี้ได้หลงผิด โดยที่พวกเขาละเมิดสิ่งต้องห้ามและกระทำสิ่งที่ถูกห้าม ครั้นเมื่อมีผู้ตำหนิพวกเขาในความชั่วนั้น พวกเขาก็กล่าวว่า สัจธรรมที่แท้จริงอันซ่อนเร้นของเรื่องนี้ไม่ใช่สิ่งที่ปรากฏให้เห็นภายนอก และพวกเขาอ้างหลักฐานด้วยเรื่องราวของอัล-เคาะฎิร การที่เขาทำให้เรือเสียหาย และการที่เขาสังหารเด็กหนุ่ม นี่คือการหลงผิดอันใหญ่หลวง ซึ่งเป็นการเปิดประตูแห่งความชั่วที่ไม่อาจปิดได้อีกหลังจากนั้น และทัศนะที่ว่าอัล-เคาะฎิรเป็นนบีจะปิดประตูนี้ได้ ยิ่งไปกว่านั้น ไม่มีผู้ใดในประชาชาตินี้ที่จะฝ่าฝืนบทบัญญัติอิสลามได้ สิ่งที่ฮะลาลคือสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงอนุมัติ และสิ่งที่ฮะรอมคือสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงห้าม ผู้ใดที่ต้องการทำสิ่งที่ขัดต่อบทบัญญัติ เขาจะถูกลงโทษเยี่ยงผู้ฝ่าฝืน ไม่ว่าเขาจะกล่าวอ้างสิ่งใดก็ตาม
رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى
ประการที่สี่ เมื่ออัล-คิฎิรได้อธิบายความหมายเบื้องหลังการกระทำเหล่านั้นแก่นบีมูซา และได้ชี้แจงให้ท่านเห็นความจริงของเรื่องราวทั้งหมดอย่างแจ่มแจ้งแล้ว หลังจากนั้นเขาได้กล่าวว่า «(ทั้งนี้) เป็นความเมตตาจากพระเจ้าของท่าน และฉันมิได้กระทำมันตามความต้องการของฉันเอง» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:82) หมายความว่า ฉันมิได้กระทำสิ่งนั้นด้วยตัวของฉันเอง แต่ฉันถูกบัญชาให้กระทำ และได้รับวะฮีย์ในเรื่องนั้น⁽¹⁾
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٠٥﴾
كَذَّبَتْ عَادٌ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٢٣﴾
كَذَّبَتْ ثَمُودُ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٤١﴾
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿١٦٠﴾
การปฏิเสธศรัทธาต่อเราะซูลท่านหนึ่ง คือการปฏิเสธศรัทธาต่อเราะซูลทั้งหมด อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «กลุ่มชนของนูฮ์ได้ปฏิเสธบรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:105) และตรัสว่า «พวกอ๊าดได้ปฏิเสธบรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:123) และตรัสว่า «พวกษะมูดได้ปฏิเสธบรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:141) และตรัสว่า «กลุ่มชนของลูฏได้ปฏิเสธบรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:160) เป็นที่ทราบกันดีว่าแต่ละประชาชาตินั้นปฏิเสธเราะซูลของตนเพียงท่านเดียว ทว่าการปฏิเสธเราะซูลท่านหนึ่งนั้นถือเป็นการปฏิเสธเราะซูลทั้งหมด ทั้งนี้เพราะบรรดาเราะซูลคือผู้แบกรับสาส์นเดียวกัน
وَإِذْ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَـٰقَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ لَمَآ ءَاتَيْتُكُم مِّن كِتَـٰبٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِۦ وَلَتَنصُرُنَّهُۥ ۚ قَالَ ءَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَىٰ ذَٰلِكُمْ إِصْرِى ۖ قَالُوٓا۟ أَقْرَرْنَا ۚ قَالَ فَٱشْهَدُوا۟ وَأَنَا۠ مَعَكُم مِّنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ ﴿٨١﴾
لا يبقى على رأس مائة سنة ممن هو على وجه الأرض أحد
⁽¹⁾ นักวิชาการจำนวนมากมีทัศนะว่า อัล-คิฎิรยังมีชีวิตอยู่ ยังไม่ตาย และมีรายงานมากมายเกี่ยวกับเรื่องนี้ ทัศนะที่ว่าเขายังมีชีวิตอยู่นี้ได้เปิดประตูให้แก่เรื่องงมงายและการหลอกลวง ผู้คนจำนวนมากต่างอ้างว่าตนได้พบอัล-คิฎิร และเขาได้สั่งเสียพวกเขาด้วยคำสั่งเสียต่าง ๆ และสั่งใช้พวกเขาด้วยคำสั่งต่าง ๆ อีกทั้งยังเล่าขานเรื่องราวแปลกประหลาดและข่าวคราวที่สติปัญญาอันสมบูรณ์ไม่อาจยอมรับได้ นักหะดีษผู้ยิ่งใหญ่กลุ่มหนึ่งมีทัศนะว่ารายงานเหล่านี้อ่อน (เฎาะอีฟ) ในจำนวนนั้นได้แก่ อัล-บุคอรีย์ อิบนุดิหฺยะฮ์ อิบนุกะษีร และอิบนุหะญัร อัล-อัสก็อลานีย์ ข้อโต้แย้งที่หนักแน่นที่สุดต่อผู้ที่กล่าวว่าเขายังมีชีวิตอยู่ก็คือ ไม่มีหะดีษที่ถูกต้องใด ๆ ในเรื่องนี้ และหากเขายังมีชีวิตอยู่ ก็ย่อมเป็นข้อบังคับเหนือเขาที่จะต้องมาหาท่านเราะซูล ﷺ ติดตามท่าน และช่วยเหลือท่าน เพราะอัลลอฮ์ได้ทรงเอาสัญญาจากบรรดานบีก่อนหน้านี้ไว้แล้วว่าจะต้องศรัทธาต่อท่านนบีมุหัมมัด ﷺ และช่วยเหลือท่าน หากพวกเขาได้ทันยุคสมัยของท่าน «และจงรำลึกขณะที่อัลลอฮ์ได้ทรงเอาสัญญาจากบรรดานบีว่า แน่นอนสิ่งที่ข้าได้ให้แก่พวกเจ้าจากคัมภีร์และความรู้ (หิกมะฮ์) แล้วต่อมาได้มีเราะซูลท่านหนึ่งมายังพวกเจ้า ซึ่งยืนยันสิ่งที่อยู่กับพวกเจ้า พวกเจ้าจะต้องศรัทธาต่อเขา และจะต้องช่วยเหลือเขา พระองค์ตรัสว่า พวกเจ้ายอมรับ และรับเอาพันธะของข้าในเรื่องนั้นแล้วหรือ? พวกเขากล่าวว่า พวกเรายอมรับแล้ว พระองค์ตรัสว่า ดังนั้นพวกเจ้าจงเป็นพยาน และข้าก็อยู่ร่วมกับพวกเจ้าในหมู่ผู้เป็นพยานด้วย» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:81) และท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกไว้ว่า หากนบีมูซายังมีชีวิตอยู่ ท่านก็ไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องติดตามท่าน (นบีมุหัมมัด ﷺ) อิบรอฮีม อัล-หัรบีย์ได้ถามอะห์มัด บิน หัมบัล เกี่ยวกับการมีอายุยืนยาวของอัล-คิฎิรและอิลยาส และว่าทั้งสองยังคงมีชีวิตอยู่ มีผู้พบเห็นและมีการรายงานจากทั้งสอง อะห์มัดตอบว่า "ผู้ใดที่อ้างอิงไปยังผู้ที่ไม่ปรากฏตัว ย่อมไม่อาจพิสูจน์ความจริงจากเขาได้ และไม่มีผู้ใดโยนเรื่องนี้เข้ามานอกจากชัยฏอน" (มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 4/337) อัล-บุคอรีย์ถูกถามเกี่ยวกับอัล-คิฎิรและอิลยาสว่า ทั้งสองยังมีชีวิตอยู่หรือไม่? ท่านตอบว่า "สิ่งนี้จะเป็นไปได้อย่างไร ในเมื่อท่านนบี ﷺ ได้กล่าวไว้ว่า «เมื่อครบร้อยปี จะไม่มีผู้ใดในบรรดาผู้ที่อยู่บนหน้าแผ่นดิน (ในวันนี้) หลงเหลืออยู่อีกเลย»" (มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 4/337) นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญกลุ่มหนึ่งได้นำเสนอหลักฐานที่หักล้างเรื่องงมงายนี้ไว้อย่างละเอียด ในจำนวนนั้นได้แก่ อิบนุกะษีร ในหนังสือ อัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ (1/326) และชัยค์มุหัมมัด อัล-อะมีน อัช-ชินกีฏีย์ ในหนังสือ อัฎวาอุล บะยาน (4/184) และอิบนุหะญัร อัล-อัสก็อลานีย์ได้เรียบเรียงตำราในเรื่องนี้ไว้เล่มหนึ่ง ชื่อว่า อัซ-ซะฮ์รุน นะฎิร ฟี นะบะอิล คิฎิร ซึ่งได้รับการตีพิมพ์อยู่ในชุด มัจญ์มูอะฮ์ อัร-เราะสาอิล อัล-มุนีรียะฮ์ 2/195
และเป็นผู้เรียกร้องสู่ศาสนาเดียวกัน ผู้ที่ส่งพวกท่านมาก็เป็นองค์เดียวกัน พวกท่านจึงเป็นหนึ่งเดียวกัน ผู้ที่มาก่อนแจ้งข่าวดีถึงผู้ที่จะมาภายหลัง และผู้ที่มาภายหลังก็ยืนยันความสัตย์จริงของผู้ที่มาก่อน
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ ٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُوا۟ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ﴿١٥٠﴾ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ حَقًّا
ด้วยเหตุนี้ การศรัทธาต่อเราะซูลบางท่านและปฏิเสธเราะซูลบางท่าน จึงเท่ากับเป็นการปฏิเสธพวกท่านทั้งหมด อัลลอฮ์ทรงตีตราผู้ที่มีสภาพเช่นนี้ว่าเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา «แท้จริงบรรดาผู้ที่ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์และบรรดาเราะซูลของพระองค์ และต้องการจะแยกระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเราะซูลของพระองค์ และกล่าวว่า เราศรัทธาต่อบางส่วนและปฏิเสธบางส่วน และพวกเขาต้องการจะยึดเอาทางหนึ่งระหว่างนั้น ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ปฏิเสธศรัทธาโดยแท้จริง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:150-151)
قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِىَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٦﴾
และอัลลอฮ์ทรงใช้เราไม่ให้แยกแยะระหว่างบรรดาเราะซูล และให้ศรัทธาต่อพวกท่านทั้งหมด «จงกล่าวเถิดว่า เราศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาเผ่าพันธุ์ และสิ่งที่มูซาและอีซาได้รับ และสิ่งที่บรรดานบีได้รับจากพระเจ้าของพวกเขา เราจะไม่แยกระหว่างคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกเขา และเราเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136)
فَإِنْ ءَامَنُوا۟ بِمِثْلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهْتَدَوا۟
وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا هُمْ فِى شِقَاقٍ ۖ فَسَيَكْفِيكَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣٧﴾
ผู้ใดดำเนินตามแนวทางนี้ แน่นอนเขาได้รับทางนำแล้ว «ดังนั้น หากพวกเขาศรัทธาเช่นเดียวกับที่พวกเจ้าศรัทธา แน่นอนพวกเขาก็ได้รับทางนำแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:137) และผู้ที่ขัดแย้งกับแนวทางนี้ แน่นอนเขาได้หลงผิดและหลงทางแล้ว «และหากพวกเขาผินหลังให้ แท้จริงพวกเขาก็อยู่ในการแตกแยกเท่านั้น แล้วอัลลอฮ์จะทรงเพียงพอแก่เจ้าในการรับมือกับพวกเขา และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:137)
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِۦ
อัลลอฮ์ทรงสรรเสริญเราะซูลของประชาชาตินี้และบรรดาผู้ศรัทธาที่ติดตามท่าน เนื่องด้วยการศรัทธาของพวกเขา และการที่พวกเขาไม่แยกแยะระหว่างบรรดาเราะซูล พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «เราะซูลได้ศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เขาจากพระเจ้าของเขา และบรรดาผู้ศรัทธาด้วย ทุกคนศรัทธาต่ออัลลอฮ์ บรรดามะลาอิกะฮ์ของพระองค์ บรรดาคัมภีร์ของพระองค์ และบรรดาเราะซูลของพระองค์ (โดยกล่าวว่า) เราจะไม่แยกระหว่างคนใดคนหนึ่งในหมู่เราะซูลของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:285)
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَلَمْ يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ أُو۟لَـٰٓئِكَ سَوْفَ يُؤْتِيهِمْ أُجُورَهُمْ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿١٥٢﴾
และพระองค์ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ที่ไม่แยกแยะระหว่างบรรดาเราะซูลว่าจะได้รับผลตอบแทนและรางวัลอันมีเกียรติ «และบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และบรรดาเราะซูลของพระองค์ และพวกเขาไม่แยกระหว่างคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกท่าน ชนเหล่านั้นพระองค์จะทรงประทานรางวัลตอบแทนของพวกเขาแก่พวกเขา และอัลลอฮ์เป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:152)
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ ءَامِنُوا۟ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُوا۟ نُؤْمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ وَهُوَ ٱلْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ
และอัลลอฮ์ทรงตำหนิชาวคัมภีร์ เนื่องจากการที่พวกเขาศรัทธาต่อเราะซูลบางท่านและปฏิเสธเราะซูลบางท่าน «และเมื่อถูกกล่าวแก่พวกเขาว่า จงศรัทธาต่อสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาเถิด พวกเขากล่าวว่า เราศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และพวกเขาปฏิเสธสิ่งอื่นจากนั้น ทั้งที่มันคือสัจธรรมที่ยืนยันความจริงของสิ่งที่อยู่กับพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:91)
ดังนั้น ชาวยิวไม่ศรัทธาต่ออีซาและไม่ศรัทธาต่อมุหัมมัด ส่วนชาวคริสต์ไม่ศรัทธาต่อมุหัมมัด ﷺ
บรรดาอุละมาอ์ด้านตัฟซีรและซีเราะฮ์ได้กล่าวถึงชื่อของบรรดานบีจำนวนมาก โดยรายงานมาจากบนีอิสรออีล หรืออาศัยคำกล่าวที่ไม่ได้รับการยืนยันว่าถูกต้อง หากรายงานเหล่านี้ขัดแย้งกับสิ่งใดที่ได้รับการยืนยันแล้วสำหรับเราจากคัมภีร์ของพระผู้อภิบาลของเราและซุนนะฮ์ของท่านนบีของเรา ﷺ เราก็จะปฏิเสธมัน เช่น คำกล่าวของผู้ที่กล่าวว่า «เราะซูลทั้งสามที่ถูกส่งไปยังชาวเมืองซึ่งเรื่องราวของพวกเขาถูกกล่าวไว้ในซูเราะฮ์ยาซีนนั้น เป็นสาวกของท่านนบีอีซา และญิรญีสกับคอลิด บิน ซินาน เป็นนบีสองท่านที่มาหลังจากท่านนบีอีซา»⁽¹⁾
เราปฏิเสธทั้งหมดนี้ เพราะมีรายงานยืนยันในหะดีษที่ศอฮีหฺว่า ระหว่างท่านนบีอีซา บุตรของมัรยัม กับท่านเราะซูลของเรา ขอการสดุดีและความศานติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่านทั้งสอง นั้นไม่มีนบีใดเลย⁽²⁾ ดังนั้น บรรดาเราะซูลที่ถูกกล่าวถึงในอายะฮ์ของซูเราะฮ์ยาซีนนั้น อาจเป็นเราะซูลที่ถูกส่งมาก่อนท่านนบีอีซา ซึ่งนี่คือทัศนะที่มีน้ำหนักกว่า หรือพวกเขาเป็น – ดังที่นักตัฟซีรบางท่านกล่าว – ผู้ที่ถูกส่งมาโดยท่านนบีอีซา ซึ่งทัศนะนี้ห่างไกลจากความถูกต้อง เพราะอัลลอฮ์ทรงแจ้งว่าพระองค์คือผู้ทรงส่งพวกเขามา และคำว่า "เราะซูล" เมื่อถูกใช้โดยทั่วไปย่อมหมายถึงความหมายตามศัพท์บัญญัติที่รู้จักกันดี ส่วนรายงานที่ว่าคอลิด บิน ซินาน เป็นนบีชาวอาหรับที่กลุ่มชนของเขาได้ละเลยเขานั้น เป็นหะดีษที่ไม่ถูกต้อง และยังขัดแย้งกับหะดีษศอฮีหฺที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้แจ้งไว้ว่า จำนวนนบีที่เป็นชาวอาหรับนั้นมีสี่ท่าน⁽³⁾
ส่วนข่าวคราวที่รายงานมาจากบนีอิสรออีลซึ่งระบุชื่อของนบีบางท่าน โดยไม่มีหลักฐานจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์รับรองนั้น เราจะไม่ปฏิเสธว่าเป็นเท็จ และจะไม่เชื่อว่าเป็นจริง เพราะข่าวของพวกเขามีความเป็นไปได้ทั้งจริงและเท็จ
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารี 6/489 ⁽²⁾ เป็นหะดีษศอฮีหฺ รายงานโดยอัลบุคอรีย์และท่านอื่น ๆ ดูฟัตหุลบารี (4/477) ⁽³⁾ รายงานโดยอิบนุหิบบานในเศาะฮีหฺของท่าน
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
หากผู้คนในสมัยก่อนได้โต้แย้งบรรดาเราะซูล ปฏิเสธความรู้ของพวกท่าน และผินหลังให้พวกท่านแล้ว มนุษย์ในปัจจุบัน คือในศตวรรษที่ยี่สิบ ซึ่งมนุษยชาติได้บรรลุถึงจุดสูงสุดของความก้าวหน้าทางวัตถุ ดำดิ่งลงสู่ห้วงลึกของท้องทะเล ทะยานไปไกลในห้วงอวกาศ ระเบิดอะตอมได้ และค้นพบพลังแห่งจักรวาลมากมายที่แฝงอยู่ในโลกนี้ กลับยิ่งโต้แย้งบรรดาเราะซูลรุนแรงกว่า ปฏิเสธความรู้ของพวกท่านมากกว่า และผินหลังให้พวกท่านยิ่งกว่า สภาพของมนุษย์ในปัจจุบันต่อบรรดาเราะซูลและคำสอนของพวกท่านนั้น เปรียบดังสภาพของลาป่าที่ตื่นตระหนกเมื่อเห็นราชสีห์ แล้ววิ่งหนีไปโดยไม่เหลียวหลังมาสนใจสิ่งใดเลย อัลลอฮ์ตรัสว่า «แล้วเหตุใดพวกเขาจึงผินหลังให้แก่คำตักเตือน ประหนึ่งว่าพวกเขาเป็นลาป่าที่ตื่นตระหนก ซึ่งวิ่งหนีราชสีห์» (ซูเราะฮ์อัล-มุดดัษษิร 74:49-51)
فَمَا لَهُمْ عَنِ ٱلتَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ ﴿٤٩﴾ كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنفِرَةٌ ﴿٥٠﴾ فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍۭ ﴿٥١﴾
มนุษย์ในปัจจุบันยิ่งปฏิเสธมากกว่าแต่ก่อนที่จะยอมจำนนต่อบรรดาเราะซูลและคำสอนของพวกท่าน ด้วยความหลงลำพองในความรู้ของตน และด้วยความหยิ่งผยองที่จะปฏิบัติตามบุคคลที่มีชีวิตอยู่ในยุคสมัยก่อนหน้าพวกเขา «นั่นก็เพราะว่าบรรดาเราะซูลของพวกเขาได้นำหลักฐานอันชัดแจ้งมายังพวกเขา แต่พวกเขากล่าวว่า "มนุษย์ด้วยกันหรือที่จะมาชี้นำพวกเรา" แล้วพวกเขาก็ปฏิเสธศรัทธาและผินหลังให้ และอัลลอฮ์ทรงไม่ต้องการพวกเขา และอัลลอฮ์นั้นทรงมั่งมี ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์อัต-ตะฆอบุน 64:6)
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَقَالُوٓا۟ أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا فَكَفَرُوا۟ وَتَوَلَّوا۟ ۚ وَّٱسْتَغْنَى ٱللَّهُ ۚ وَٱللَّهُ غَنِىٌّ حَمِيدٌ ﴿٦﴾
และในปัจจุบัน บรรดาชัยฏอนจากหมู่มนุษย์ได้เป่ากรอกเข้าไปในความคิดของผู้คน เชิญชวนพวกเขาให้กระด้างกระเดื่องต่ออัลลอฮ์และต่อบทบัญญัติของอัลลอฮ์ และให้ปฏิเสธคำสอนของบรรดาเราะซูล โดยอ้างว่าบทบัญญัติของอัลลอฮ์นั้นเป็นการปิดกั้นสติปัญญาของพวกเขา เป็นการหยุดยั้งขบวนแห่งชีวิต และเป็นการทำให้อารยธรรมและความเจริญก้าวหน้าหยุดนิ่ง ประเทศต่าง ๆ ในปัจจุบันได้วางระบบ กฎหมาย และบทบัญญัติของตนบนพื้นฐานของการปฏิเสธคำสอนของบรรดาเราะซูล ยิ่งไปกว่านั้น บางประเทศได้กำหนดให้ลัทธิอเทวนิยมเป็นหลักการในรัฐธรรมนูญ ซึ่งเรียกกันว่า "แนวคิดฆราวาสนิยม" (เซคิวลาร์) และอีกหลายประเทศที่…
ที่ปกครองเหนือคอของมุสลิมอยู่นั้นต่างดำเนินไปตามแนวทางนี้ บางรัฐอาจเอาใจสามัญชนด้วยการบรรจุมาตราหนึ่งไว้ในรัฐธรรมนูญว่า “ศาสนาประจำรัฐคืออิสลาม” แต่แล้วก็ทำลายมาตรานี้เสียเองด้วยมาตราต่าง ๆ ทั้งก่อนหน้าและถัดมา รวมทั้งด้วยบทบัญญัติต่าง ๆ ที่ใช้ปกครองปวงบ่าว
จริงหรือที่มนุษยชาติในวันนี้ได้ก้าวมาถึงจุดที่ไม่ต้องพึ่งพาบรรดาเราะซูลและคำสอนของบรรดาเราะซูลอีกต่อไป? และจริงหรือที่มนุษยชาติในวันนี้สามารถนำพาตนเองได้โดยห่างไกลจากแนวทางของบรรดาเราะซูล?
เพียงพอแล้วสำหรับคำตอบ ที่เราจะพิจารณาสภาพของรัฐต่าง ๆ ที่เราเรียกว่าเจริญก้าวหน้าและศิวิไลซ์ เช่น อเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย และจีน เพื่อเราจะได้รู้ว่าความทุกข์ระทมที่ครอบคลุมพวกเขานั้นมากมายเพียงใด เราไม่ปฏิเสธว่าพวกเขาได้ก้าวหน้าทางวัตถุไปไกลยิ่งนัก แต่ในอีกด้านหนึ่ง ซึ่งเป็นด้านที่บรรดาเราะซูลและคำสอนของพวกเขามาเพื่อปรับปรุงแก้ไขนั้น พวกเขากลับตกต่ำลงไปอย่างมาก ไม่มีใครปฏิเสธได้ว่าความทุกข์กังวล ความเจ็บปวดทางจิตใจ และปมด้อยทางจิตใจ ในวันนี้ได้กลายเป็นลักษณะเด่นของโลกที่ศิวิไลซ์ มนุษย์ในโลกที่ศิวิไลซ์ในวันนี้ได้สูญเสียความเป็นมนุษย์ของตน และสูญเสียตัวตนของเขาไปแล้ว ด้วยเหตุนี้ คนหนุ่มสาวที่นั่นจึงพากันกบฏ กบฏต่อคุณค่า ศีลธรรม สภาพสังคม และกฎหมายต่าง ๆ พวกเขาเริ่มปฏิเสธชีวิตที่ตนดำเนินอยู่ และเริ่มติดตามผู้ส่งเสียงเรียกร้องทุกคนไม่ว่าจากตะวันออกหรือตะวันตก ที่โบกปรัชญาบ้าง ลัทธิพรตบ้าง หรือวิถีทางใด ๆ บ้าง ซึ่งพวกเขาคาดว่าจะพบความสุขในนั้น โลกตะวันตกได้กลายเป็นโลกที่อาชญากรรมกัดกร่อนถึงกระดูก และถูกนำพาโดยความเบี่ยงเบนและความหลงทาง เรื่องอื้อฉาวต่าง ๆ ได้สั่นสะเทือนเสาหลักของบรรดามหาอำนาจ และสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่นั้นยิ่งใหญ่และมากมายกว่าสิ่งที่ปรากฏ แท้จริงบรรดาผู้ที่ในวันนี้ถูกเรียกว่าโลกที่ศิวิไลซ์นั้น กำลังทำลายบ้านเรือนของตนเองด้วยมือของพวกเขาเอง อารยธรรมของพวกเขากำลังฆ่าพวกเขา อารยธรรมของพวกเขาหลั่งพิษที่แผ่ซ่านไปในตัวพวกเขา ฆ่าปัจเจกบุคคล และทำให้สังคมแตกแยก บรรดาผู้ที่เราเรียกในวันนี้ว่าโลกที่ศิวิไลซ์นั้น เปรียบเสมือนนกยักษ์ที่ต้องการจะบินทะยานไปในห้วงอวกาศด้วยปีกเพียงข้างเดียว
แท้จริงเรามีความจำเป็นต้องพึ่งบรรดาเราะซูลและคำสอนของพวกเขา เพื่อความดีงามแห่งหัวใจของเรา เพื่อความสว่างไสวแห่งจิตวิญญาณของเรา และเพื่อการชี้นำสติปัญญาของเรา…
เรามีความจำเป็นต้องพึ่งบรรดาเราะซูล เพื่อที่เราจะได้รู้จุดมุ่งหมายของเราในชีวิต และความสัมพันธ์ของเรากับชีวิตและกับพระผู้สร้างชีวิต
เรามีความจำเป็นต้องพึ่งบรรดาเราะซูล เพื่อที่เราจะไม่เบี่ยงเบนหรือหลงเฉไป จนตกลงไปในปลักโคลนอันเน่าเหม็น
อิบนุลก็อยยิมกล่าวอธิบายถึงความจำเป็นของปวงบ่าวที่มีต่อบรรดาเราะซูลและคำสอนของพวกท่านว่า:
«จากตรงนี้ ท่านย่อมรู้ว่าปวงบ่าวมีความจำเป็นยิ่งกว่าความจำเป็นใด ๆ ที่จะต้องรู้จักท่านเราะซูล รู้จักสิ่งที่ท่านนำมา เชื่อในสิ่งที่ท่านแจ้งข่าว และเชื่อฟังในสิ่งที่ท่านสั่งใช้ เพราะไม่มีหนทางใดที่จะไปสู่ความสุขและความสำเร็จ ไม่ว่าในโลกนี้หรือในอาคิเราะฮ์ เว้นแต่โดยผ่านบรรดาเราะซูล ไม่มีหนทางที่จะรู้จักสิ่งดีและสิ่งชั่วอย่างละเอียด เว้นแต่จากทางของพวกท่าน และไม่มีผู้ใดจะได้รับความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์เลยแม้แต่น้อย เว้นแต่โดยผ่านพวกท่าน ดังนั้น สิ่งดีงามทั้งการกระทำ คำพูด และคุณธรรม ก็มิใช่อื่นใดนอกจากแนวทางของพวกท่านและสิ่งที่พวกท่านนำมา พวกท่านจึงเป็นตาชั่งอันเที่ยงตรงที่คุณธรรมและการกระทำทั้งหลายถูกนำมาชั่งเทียบกับคำพูดและคุณธรรมของพวกท่าน และด้วยการปฏิบัติตามพวกท่าน ผู้หลงผิดจึงถูกจำแนกออกมา ความจำเป็นที่มีต่อพวกท่านจึงยิ่งใหญ่กว่าความจำเป็นของร่างกายที่มีต่อวิญญาณ ของดวงตาที่มีต่อแสงสว่าง และของวิญญาณที่มีต่อชีวิต ความจำเป็นและความต้องการใด ๆ ที่สมมุติขึ้นมา ความจำเป็นและความต้องการของบ่าวที่มีต่อบรรดาเราะซูลย่อมเหนือกว่านั้นอย่างมากมาย
แล้วท่านคิดอย่างไรกับผู้ที่หากแนวทางของเขาและสิ่งที่เขานำมาได้หายไปจากท่านเพียงชั่วพริบตา หัวใจของท่านก็จะเสื่อมเสีย และกลายเป็นเหมือนปลาที่พรากจากน้ำแล้วถูกวางลงในกระทะ สภาพของบ่าวเมื่อหัวใจของเขาพรากจากสิ่งที่ท่านเราะซูลนำมาก็เป็นเช่นสภาพนี้ หรือยิ่งร้ายแรงกว่านั้นเสียอีก แต่ไม่มีผู้ใดจะรู้สึกถึงสิ่งนี้ได้ นอกจากหัวใจที่ยังมีชีวิตอยู่ ดังที่ว่า "บาดแผลย่อมไม่ทำให้คนตายรู้สึกเจ็บปวด"
และเมื่อความสุขของบ่าวทั้งในโลกนี้และโลกหน้าผูกพันอยู่กับแนวทางของท่านนบี ﷺ จึงเป็นหน้าที่ของทุกคนที่หวังดีต่อตนเอง และปรารถนาให้ตนเองรอดพ้นและมีความสุข ที่จะต้องเรียนรู้แนวทาง ชีวประวัติ และเรื่องราวของท่านให้มากพอที่จะทำให้เขาหลุดพ้นจากกลุ่มผู้ที่ไม่รู้จักท่าน และเข้าไปอยู่ในจำนวนผู้ปฏิบัติตาม ผู้สนับสนุน และพลพรรคของท่าน ผู้คนในเรื่องนี้มีทั้งผู้ที่ได้รับน้อย ผู้ที่ได้รับมาก และผู้ที่ถูกตัดขาดจากสิ่งนี้ และความโปรดปรานนั้นอยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และอัลลอฮ์คือผู้ทรงมีความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่»⁽¹⁾
และในบรรดาผู้ที่ได้ชี้แจงและอธิบายประเด็นนี้อย่างกระจ่าง คือ เชคุลอิสลาม อิบนุตัยมียะฮ์ ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน:
⁽¹⁾ ซาดุลมะอาด (1/15)
أَوَ مَنْ كَانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْنَاهُ ، وَجَعَلْنَا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا ؟
ท่านกล่าวว่า «สาส์นแห่งการเป็นเราะซูล (อัร-ริซาละฮ์) เป็นสิ่งจำเป็นยิ่งสำหรับปวงบ่าว พวกเขาจะขาดมันไม่ได้ และความต้องการของพวกเขาต่อสาส์นนี้อยู่เหนือความต้องการของพวกเขาต่อทุกสิ่ง สาส์นแห่งการเป็นเราะซูลคือวิญญาณของโลก เป็นแสงสว่างและชีวิตของมัน แล้วโลกจะมีความดีงามได้อย่างไรหากปราศจากวิญญาณ ชีวิต และแสงสว่าง? โลกดุนยานี้มืดมิดและถูกสาปแช่ง เว้นแต่สิ่งที่ดวงอาทิตย์แห่งสาส์นได้ส่องถึง บ่าวก็เช่นเดียวกัน ตราบใดที่ดวงอาทิตย์แห่งสาส์นยังไม่ส่องแสงในหัวใจของเขา และเขายังไม่ได้รับชีวิตและวิญญาณจากมัน เขาก็ยังอยู่ในความมืด และเป็นหนึ่งในหมู่คนตาย อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และผู้ที่เคยตายมาก่อน แล้วเราได้ให้เขามีชีวิตขึ้นมา และเราได้ทำให้มีแสงสว่างแก่เขา เพื่อเขาจะได้เดินไปในหมู่มนุษย์ด้วยแสงสว่างนั้น จะเหมือนกับผู้ที่สภาพของเขาอยู่ในความมืดมิดหลายชั้น โดยที่เขามิอาจออกจากมันได้กระนั้นหรือ?» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:122) นี่คือคุณลักษณะของผู้ศรัทธาซึ่งเคยตายอยู่ในความมืดแห่งความไม่รู้ แล้วอัลลอฮ์ทรงให้เขามีชีวิตด้วยวิญญาณแห่งสาส์นและแสงสว่างแห่งอีมาน และทรงให้มีแสงสว่างแก่เขาเพื่อเดินไปในหมู่มนุษย์ ส่วนผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นมีหัวใจที่ตายแล้วอยู่ในความมืดมิดหลายชั้น»
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا ۚ مَا كُنتَ تَدْرِى مَا ٱلْكِتَـٰبُ وَلَا ٱلْإِيمَـٰنُ وَلَـٰكِن جَعَلْنَـٰهُ نُورًا نَّهْدِى بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا
และท่าน — ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน — ได้อธิบายว่า «อัลลอฮ์ทรงเรียกสาส์นของพระองค์ว่าเป็นวิญญาณ (รูห์) และเมื่อวิญญาณสูญสิ้นไป ชีวิตก็ย่อมสูญสิ้นไปด้วย อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และในทำนองเดียวกัน เราได้วะห์ยูแก่เจ้าซึ่งรูห์ (อัลกุรอาน) จากพระบัญชาของเรา เจ้าไม่เคยรู้มาก่อนว่าคัมภีร์คืออะไร และอีมานคืออะไร แต่เราได้ทำให้มันเป็นแสงสว่าง ซึ่งเราจะชี้แนะทางด้วยมันแก่ผู้ที่เราประสงค์จากปวงบ่าวของเรา» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:52) ในที่นี้พระองค์ทรงกล่าวถึงรากฐานสองประการ ได้แก่ วิญญาณ และแสงสว่าง วิญญาณคือชีวิต และแสงสว่างคือแสงสว่าง»
أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌۢ بِقَدَرِهَا فَٱحْتَمَلَ ٱلسَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۚ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِى ٱلنَّارِ ٱبْتِغَآءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَـٰعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ وَٱلْبَـٰطِلَ ۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ ﴿١٧﴾
และท่าน — ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน — ได้อธิบายว่า «อัลลอฮ์ทรงยกอุปมาสำหรับวะห์ยูที่พระองค์ทรงประทานลงมาเพื่อเป็นชีวิตแก่หัวใจและเป็นแสงสว่างแก่มัน ด้วยน้ำที่พระองค์ทรงหลั่งลงมาจากฟากฟ้าเพื่อเป็นชีวิตแก่แผ่นดิน และด้วยไฟที่ก่อให้เกิดแสงสว่าง ดังที่ปรากฏในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «พระองค์ทรงหลั่งน้ำลงมาจากฟากฟ้า แล้วลำธารต่าง ๆ ก็ไหลไปตามขนาดของมัน แล้วกระแสน้ำนั้นก็พัดพาฟองที่ลอยฟูขึ้นมา และจากสิ่งที่พวกเขาเผามันในไฟเพื่อต้องการทำเครื่องประดับหรือเครื่องใช้นั้น ก็มีฟองเช่นเดียวกัน ในทำนองนั้นแหละอัลลอฮ์ทรงยกอุปมาความจริงและความเท็จ ส่วนฟองนั้นจะหายไปเปล่า ๆ ส่วนสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์นั้นจะคงอยู่ในแผ่นดิน ในทำนองนั้นแหละอัลลอฮ์ทรงยกอุปมาต่าง ๆ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:17)»
เชคุลอิสลาม — ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน — กล่าวอธิบายอายะฮ์นี้ว่า «พระองค์ทรงเปรียบความรู้กับน้ำที่ถูกประทานลงมาจากฟากฟ้า เพราะความรู้คือชีวิตของหัวใจ เช่นเดียวกับที่น้ำคือชีวิตของร่างกาย และทรงเปรียบหัวใจกับลำธาร เพราะหัวใจเป็นที่รองรับความรู้ เช่นเดียวกับที่ลำธารเป็นที่รองรับน้ำ หัวใจบางดวงรองรับความรู้ได้มาก ดังลำธารที่รองรับน้ำได้มาก และหัวใจบางดวงรองรับความรู้ได้น้อย ดังลำธารที่รองรับน้ำได้น้อย และพระองค์ตะอาลาทรงบอกว่า ฟองที่ลอยอยู่เหนือกระแสน้ำนั้นเกิดขึ้นจากการปะปนกับน้ำ และมันจะหายไปเปล่า ๆ หมายถึง มันจะถูกซัดทิ้งไปและเลือนหายไป ส่วนสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์นั้นจะคงอยู่ในแผ่นดินและตั้งมั่นอยู่ในนั้น
وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِى ٱلنَّارِ ٱبْتِغَآءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَـٰعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ وَٱلْبَـٰطِلَ
ในทำนองเดียวกัน หัวใจก็ถูกปะปนด้วยตัณหา (ชะฮะวาต) และความคลุมเครือ (ชุบุฮาต) แล้วสิ่งเหล่านั้นก็จะสูญสลายไปอย่างไร้ค่า และสิ่งที่ยังคงตั้งมั่นอยู่ในหัวใจคืออีมานและอัลกุรอานซึ่งเป็นประโยชน์แก่เจ้าของและแก่ผู้คน และพระองค์ตรัสว่า «และจากสิ่งที่พวกเขาหลอมด้วยไฟ เพื่อแสวงหาเครื่องประดับหรือเครื่องใช้นั้น ก็มีฟองเช่นเดียวกัน ในทำนองนี้แหละอัลลอฮ์ทรงยกอุปมาสัจธรรมและความเท็จ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:17) นี่คืออุปมาอีกอันหนึ่ง คืออุปมาเกี่ยวกับไฟ อุปมาแรกนั้นเป็นอุปมาของชีวิต ส่วนอุปมาที่สองเป็นอุปมาของแสงสว่าง
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ ٱلَّذِى ٱسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّآ أَضَآءَتْ مَا حَوْلَهُۥ ذَهَبَ ٱللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِى ظُلُمَـٰتٍ لَّا يُبْصِرُونَ ﴿١٧﴾ صُمٌّۢ بُكْمٌ عُمْىٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ ﴿١٨﴾ أَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فِيهِ ظُلُمَـٰتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصَـٰبِعَهُمْ فِىٓ ءَاذَانِهِم مِّنَ ٱلصَّوَٰعِقِ حَذَرَ ٱلْمَوْتِ ۚ وَٱللَّهُ مُحِيطٌۢ بِٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿١٩﴾
ท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้อธิบายว่า อุปมาทั้งสองนี้มีอุปมาที่คล้ายคลึงกัน «นั่นคืออุปมาสองอันที่ถูกกล่าวไว้ในซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ ในคำตรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า «อุปมาพวกเขานั้น เสมือนผู้ที่จุดไฟขึ้น ครั้นเมื่อไฟได้ส่องสว่างรอบตัวเขา อัลลอฮ์ก็ทรงเอาแสงสว่างของพวกเขาไป และทรงปล่อยพวกเขาไว้ในความมืดมิดหลายชั้นโดยที่พวกเขามองไม่เห็น พวกเขาหูหนวก เป็นใบ้ ตาบอด ดังนั้นพวกเขาจึงไม่กลับมา หรือ (อุปมาพวกเขา) เสมือนฝนหนักที่ตกลงมาจากฟ้า ในนั้นมีความมืดมิด ฟ้าร้อง และฟ้าแลบ พวกเขาเอานิ้วของพวกเขาอุดหูไว้เพราะเสียงฟ้าผ่า ด้วยกลัวความตาย และอัลลอฮ์นั้นทรงล้อมรอบบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาไว้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:17–19)»
หลังจากที่เชค (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้อธิบายคุณลักษณะของผู้ศรัทธาแล้ว ท่านกล่าวว่า «ส่วนผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น เขาอยู่ในความมืดมิดของการปฏิเสธศรัทธาและการชิริก เป็นผู้ที่ไร้ชีวิต แม้ว่าเขาจะมีชีวิตอยู่ แต่ก็เป็นชีวิตแบบสัตว์เดรัจฉาน เขาจึงเป็นผู้ที่ขาดชีวิตทางจิตวิญญาณอันสูงส่ง ซึ่งมีอีมานเป็นต้นเหตุ และด้วยชีวิตนี้เองที่บ่าวจะได้รับความผาสุกและความสำเร็จทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ เพราะแท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ ได้ทรงทำให้บรรดาเราะซูลเป็นสื่อกลางระหว่างพระองค์กับปวงบ่าวของพระองค์ ในการทำให้พวกเขารู้ถึงสิ่งที่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นโทษแก่พวกเขา และในการทำให้สมบูรณ์ซึ่งสิ่งที่จะทำให้การดำรงชีวิตของพวกเขาและการกลับคืน (สู่อาคิเราะฮ์) ของพวกเขาดีงาม และบรรดาเราะซูลทั้งหมดถูกส่งมาเพื่อเรียกร้องเชิญชวนสู่อัลลอฮ์ เพื่อแนะนำหนทางที่จะนำไปถึงพระองค์ และเพื่ออธิบายสภาพของพวกเขาหลังจากที่ได้ไปถึงพระองค์แล้ว»
จากนั้นท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้อธิบายหลักการต่าง ๆ ที่ท่านได้พาดพิงถึง ณ ที่นี้ โดยกล่าวว่า «หลักการแรก ครอบคลุมถึงการยืนยันคุณลักษณะ (ศิฟาต) ของอัลลอฮ์ เตาฮีด และอัล-เกาะดัร ตลอดจนการกล่าวถึงวันต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ (เหตุการณ์ที่พระองค์ทรงกระทำ) ต่อบรรดาวะลีย์ของพระองค์และบรรดาศัตรูของพระองค์ ซึ่งก็คือเรื่องราวต่าง ๆ ที่อัลลอฮ์ทรงเล่าแก่ปวงบ่าวของพระองค์ และอุปมาต่าง ๆ ที่พระองค์ทรงยกขึ้นแก่พวกเขา
หลักการที่สอง ครอบคลุมถึงรายละเอียดของบทบัญญัติต่าง ๆ คำสั่งใช้ คำสั่งห้าม และสิ่งที่อนุญาต ตลอดจนการอธิบายถึงสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรักและสิ่งที่พระองค์ทรงรังเกียจ และหลักการที่สาม ครอบคลุมถึงการศรัทธาต่อวันอาคิเราะฮ์ สวรรค์และนรก ผลบุญและการลงโทษ»
จากนั้นท่านได้อธิบายว่า «บนหลักการทั้งสามนี้เองที่การสร้างและบัญชาการ (อัล-ค็อลก์ วัล-อัมร์) หมุนเวียนอยู่ และความผาสุกและความสำเร็จก็ขึ้นอยู่กับหลักการเหล่านี้ และไม่มีหนทางใดที่จะรู้จักหลักการเหล่านี้ได้ นอกจากโดยผ่านทางบรรดาเราะซูล เพราะแท้จริงสติปัญญานั้นไม่อาจได้รับการชี้นำไปสู่รายละเอียดของมัน และการรู้ถึงแก่นแท้ของมันได้ ถึงแม้ว่าบางครั้งสติปัญญาอาจจะรับรู้ถึงความจำเป็นที่ต้องมีหลักการเหล่านี้ในแง่ที่ว่า
…โดยรวม เปรียบเสมือนผู้ป่วยที่ตระหนักถึงความจำเป็นที่ต้องพึ่งการแพทย์และผู้ที่จะรักษาเขา แต่ไม่รู้ถึงรายละเอียดของโรค และไม่รู้วิธีใช้ยาให้ตรงกับโรคนั้น»⁽¹⁾
อิบนุลก็อยยิม (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้นำเสนอการเปรียบเทียบไว้ในหนังสืออันทรงคุณค่าของท่าน «มิฟตาหุดาริสสะอาดะฮ์» โดยอธิบายว่า ความต้องการของมนุษย์ต่อชะรีอะฮ์นั้นยิ่งใหญ่กว่าความต้องการของพวกเขาต่อวิชาการแพทย์ ทั้งที่มนุษย์มีความต้องการวิชาการแพทย์อย่างมากเพื่อความสมบูรณ์ของร่างกาย ดังนั้นความต้องการของพวกเขาต่อสาส์นแห่งการเป็นเราะซูลจึงยิ่งใหญ่กว่าความต้องการต่อวิชาความรู้อื่น ๆ ท่านกล่าวว่า
«ความต้องการของมนุษย์ต่อชะรีอะฮ์เป็นความจำเป็นอย่างยิ่ง เหนือกว่าความต้องการของพวกเขาต่อสิ่งใดทั้งปวง ความต้องการของพวกเขาต่อวิชาการแพทย์ไม่อาจนำมาเทียบกับมันได้เลย ท่านไม่เห็นหรือว่า ผู้คนส่วนใหญ่ในโลกใช้ชีวิตโดยไม่มีแพทย์ และแพทย์ก็มีอยู่เพียงในหัวเมืองใหญ่บางแห่งเท่านั้น ส่วนชาวชนบททะเลทรายทั้งหมด ชาวหมู่บ้านทั้งหมด และมนุษย์โดยทั่วไป ไม่ได้ต้องพึ่งแพทย์ อีกทั้งพวกเขายังมีร่างกายที่แข็งแรงกว่าและมีธาตุแท้ที่แข็งแกร่งกว่าผู้ที่ผูกติดอยู่กับแพทย์ และอายุขัยของพวกเขาก็อาจใกล้เคียงกัน อัลลอฮ์ทรงสร้างลูกหลานอาดัมให้มีสัญชาตญาณในการบริโภคสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่พวกเขา และหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นโทษแก่พวกเขา และทรงให้แต่ละกลุ่มชนมีธรรมเนียมและวิธีการที่รู้กันในการขจัดโรคภัยที่มาจู่โจมพวกเขา จนกระทั่งหลักพื้นฐานจำนวนมากของการแพทย์ล้วนได้มาจากธรรมเนียม ขนบที่รู้กัน และประสบการณ์ของผู้คน
ส่วนชะรีอะฮ์นั้น รากฐานของมันคือการทำให้รู้ถึงตำแหน่งแห่งความพึงพอพระทัยและความกริ้วของอัลลอฮ์ในการกระทำที่บ่าวเลือกกระทำด้วยตนเอง ดังนั้นรากฐานของมันจึงตั้งอยู่บนวะห์ยูล้วน ๆ และความต้องการต่อมันนั้นยิ่งกว่าความต้องการต่อการหายใจ ไม่ต้องกล่าวถึงอาหารและเครื่องดื่ม เพราะอย่างมากที่สุดที่จะเกิดขึ้นเมื่อขาดการหายใจ อาหาร และเครื่องดื่ม ก็คือความตายของร่างกาย และการที่วิญญาณหยุดทำหน้าที่ในร่างนั้น ส่วนสิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อขาดชะรีอะฮ์ คือความเสื่อมเสียของวิญญาณและหัวใจโดยสิ้นเชิง และความพินาศชั่วนิรันดร์ ซึ่งช่างแตกต่างกันลิบลับกับความพินาศของร่างกายด้วยความตาย ดังนั้นมนุษย์จึงไม่เคยมีความต้องการต่อสิ่งใดมากไปกว่าความต้องการที่จะรู้ถึงสิ่งที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้นำมา การปฏิบัติตามสิ่งนั้น การเชิญชวนสู่สิ่งนั้น การอดทนต่อสิ่งนั้น และการต่อสู้กับผู้ที่ออกนอกสิ่งนั้นจนกว่าเขาจะกลับคืนสู่สิ่งนั้น และโลกจะไม่มีความดีงามใด ๆ เลยโดยปราศจาก…
⁽¹⁾ ตัวบทที่ผ่านมาในหัวข้อนี้คัดมาจาก มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ของเชคุลอิสลาม 9/93-96
…สิ่งนั้นได้เลยแม้แต่น้อย และไม่มีหนทางใดที่จะไปถึงความผาสุกและชัยชนะอันยิ่งใหญ่ได้ นอกจากด้วยการข้ามผ่านสะพานนี้»⁽¹⁾
ผู้คนในโลกปัจจุบันอ้างว่า พวกเขาสามารถดำรงอยู่ได้โดยไม่ต้องพึ่งบรรดาเราะซูลและสาส์นของพวกท่าน ด้วยสติปัญญาที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่พวกเขา ด้วยเหตุนี้เราจึงเห็นพวกเขาตรากฎหมาย อนุมัติและห้าม วางแผนและชี้นำ โดยสิ่งที่พวกเขายึดเป็นหลักในเรื่องทั้งหมดนี้ก็คือ สติปัญญาของพวกเขาเห็นว่าสิ่งนั้นดีหรือเห็นว่าน่ารังเกียจ และพึงพอใจหรือปฏิเสธมัน คนเหล่านี้มีบรรพบุรุษที่เคยกล่าวคำพูดเช่นเดียวกับคำพูดของพวกเขานี้ «พวกพราหมณ์ ซึ่งเป็นกลุ่มหนึ่งจากพวกมะญูซี อ้างว่า การส่งบรรดาเราะซูลมาเป็นเรื่องไร้สาระ ไม่สมควรแก่ผู้ทรงปรีชาญาณ เพราะสติปัญญาเพียงพอแล้วโดยไม่ต้องอาศัยบรรดาเราะซูล ทั้งนี้เพราะสิ่งที่บรรดาเราะซูลนำมานั้น หากสอดคล้องกับสติปัญญาและเป็นสิ่งดีในทัศนะของมัน มันก็จะกระทำสิ่งนั้น แม้เราะซูลจะไม่ได้นำมาก็ตาม และหากขัดแย้งกับสติปัญญาและเป็นสิ่งน่ารังเกียจ หากมันมีความจำเป็นต้องใช้ ก็จะกระทำ มิฉะนั้นก็จะละทิ้งเสีย»⁽²⁾
ในการโต้แย้งและถกเถียงนั้น ไม่สมควรที่มุสลิมจะรีบปฏิเสธความสามารถของสติปัญญาในการรับรู้ความดีและความน่ารังเกียจ «เพราะอัลลอฮ์ทรงสร้างบ่าวของพระองค์ให้มีฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) ในการแยกแยะระหว่างสิ่งดีกับสิ่งน่ารังเกียจ และทรงบรรจุการรับรู้สิ่งนั้นไว้ในสติปัญญาของพวกเขา รวมถึงการจำแนกระหว่างสองประเภทนี้ เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงสร้างพวกเขาให้มีฟิฏเราะฮ์ในการแยกแยะระหว่างสิ่งที่เป็นประโยชน์กับสิ่งที่เป็นโทษ และสิ่งที่เหมาะสมกับพวกเขากับสิ่งที่ไม่เข้ากับพวกเขา และทรงบรรจุการรับรู้สิ่งนั้นไว้ในประสาทสัมผัสของพวกเขา รวมถึงการจำแนกประเภทต่าง ๆ ของมัน
ฟิฏเราะฮ์ประการแรก (คือการที่พระองค์ทรงสร้างบ่าวให้มีฟิฏเราะฮ์ในการแยกแยะระหว่างสิ่งดีกับสิ่งน่ารังเกียจ) เป็นคุณลักษณะเฉพาะของมนุษย์ ซึ่งทำให้มนุษย์แตกต่างจากสัตว์อื่น ๆ ส่วนฟิฏเราะฮ์ประการที่สอง (คือการที่พระองค์ทรงสร้างบ่าวให้มีฟิฏเราะฮ์ในการแยกแยะระหว่างสิ่งที่เป็นประโยชน์กับสิ่งที่เป็นโทษ...) นั้น เป็นสิ่งที่มีร่วมกันในสัตว์ทุกจำพวก»⁽³⁾ และสิ่งที่ควรโต้แย้งนั้นมีหลายประการ ดังนี้
ประการแรก: มีหลายสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์ ซึ่งมนุษย์ไม่สามารถรับรู้ได้…
⁽¹⁾ มิฟตาห์ ดาร อัส-สะอาดะฮ์ (2/2) ⁽²⁾ เลาวามิอ์ อัล-อันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/256 ⁽³⁾ มิฟตาห์ ดาร อัส-สะอาดะฮ์ 2/116
ด้วยสติปัญญาของเขาเพียงลำพัง เพราะสิ่งเหล่านั้นไม่ได้อยู่ในขอบเขตและวงจรของสติปัญญา «แล้วสติปัญญาจะรู้จักอัลลอฮ์ ตะอาลา ด้วยพระนามและคุณลักษณะต่าง ๆ ของพระองค์ได้จากที่ไหนเล่า? และจะรู้รายละเอียดของบทบัญญัติและศาสนาที่พระองค์ทรงบัญญัติไว้แก่ปวงบ่าวของพระองค์ได้จากที่ไหน? จะรู้รายละเอียดของความรัก ความพึงพอพระทัย ความกริ้ว และความรังเกียจของพระองค์ได้จากที่ไหน? จะรู้รายละเอียดของผลบุญและการลงโทษของพระองค์ สิ่งที่พระองค์ทรงเตรียมไว้สำหรับบรรดาวะลีของพระองค์ และสิ่งที่พระองค์ทรงเตรียมไว้สำหรับบรรดาศัตรูของพระองค์ ตลอดจนปริมาณของผลบุญและการลงโทษ ลักษณะของทั้งสอง และระดับขั้นของทั้งสองได้จากที่ไหน? และจะรู้สิ่งเร้นลับ (อัล-เฆาะยบ์) ที่อัลลอฮ์มิได้ทรงเปิดเผยแก่ผู้ใดในหมู่สิ่งถูกสร้างของพระองค์ นอกจากผู้ที่พระองค์ทรงพอพระทัยจากบรรดาเราะซูลของพระองค์ได้จากที่ไหน? ตลอดจนสิ่งอื่น ๆ ที่บรรดาเราะซูลได้นำมาและได้เผยแผ่จากอัลลอฮ์ ซึ่งสติปัญญาไม่มีหนทางใดที่จะเข้าถึงการรู้สิ่งนั้นได้»⁽¹⁾
ประการที่สอง: สิ่งที่สติปัญญารับรู้ถึงความดีหรือความเลวของมันนั้น สติปัญญารับรู้ได้เพียงในลักษณะภาพรวม และไม่สามารถรับรู้รายละเอียดของสิ่งที่บทบัญญัติได้นำมาได้ และหากรับรู้รายละเอียดได้ ก็เป็นเพียงการรับรู้ในส่วนย่อยบางส่วนเท่านั้น มิใช่การรับรู้ที่ครอบคลุมทั้งหมด «สติปัญญารับรู้ถึงความดีงามของความยุติธรรม แต่การที่การกระทำหนึ่งโดยเฉพาะนี้เป็นความยุติธรรมหรือเป็นการอธรรมนั้น เป็นสิ่งที่สติปัญญาไม่สามารถรับรู้ได้ในทุกการกระทำและทุกข้อตกลง»⁽²⁾
ประการที่สาม: สติปัญญาอาจสับสนในการกระทำเพียงอย่างเดียว เพราะการกระทำหนึ่งอาจประกอบด้วยทั้งประโยชน์ (มัศละฮะฮ์) และโทษ (มัฟสะดะฮ์) โดยที่สติปัญญาไม่รู้ว่าโทษของมันมีน้ำหนักมากกว่าหรือประโยชน์ของมันมีน้ำหนักมากกว่า สติปัญญาจึงต้องหยุดชะงักในเรื่องนั้น แล้วบทบัญญัติต่าง ๆ ก็มาอธิบายเรื่องดังกล่าว โดยใช้ให้กระทำสิ่งที่ประโยชน์มีน้ำหนักมากกว่า และห้ามสิ่งที่โทษมีน้ำหนักมากกว่า ในทำนองเดียวกัน การกระทำหนึ่งอาจเป็นประโยชน์แก่บุคคลหนึ่ง แต่เป็นโทษแก่อีกบุคคลหนึ่ง ซึ่งสติปัญญาไม่อาจรับรู้ได้ แล้วบทบัญญัติต่าง ๆ ก็มาอธิบายเรื่องนั้น โดยใช้ให้ผู้ที่การกระทำนั้นเป็นประโยชน์แก่เขาได้กระทำ และห้ามผู้ที่การกระทำนั้นเป็นโทษแก่เขา และในทำนองเดียวกัน การกระทำหนึ่งอาจเป็นโทษในภายนอก แต่ภายในนั้นแฝงไว้ซึ่งประโยชน์อันยิ่งใหญ่ที่สติปัญญาไม่อาจค้นพบได้ บทบัญญัติต่าง ๆ จึงมาอธิบายถึงประโยชน์ที่แฝงอยู่ภายในนั้น และโทษที่มีน้ำหนักมากกว่า»⁽³⁾
ในเรื่องนี้ อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า: «บรรดานบีได้นำมาซึ่งสิ่งที่สติปัญญาไม่สามารถรู้ได้ และมิได้
⁽¹⁾ มิฟตาห์ ดาร อัส-สะอาดะฮ์ 2/117 ⁽²⁾ มิฟตาห์ ดาร อัส-สะอาดะฮ์ 2/117 ⁽³⁾ มิฟตาห์ ดาร อัส-สะอาดะฮ์ 2/117
…พวกท่านจะไม่นำมาซึ่งสิ่งที่สติปัญญารู้ว่าเป็นโมฆะ พวกท่านแจ้งถึงสิ่งที่สติปัญญางุนงงไม่อาจหยั่งถึง มิใช่สิ่งที่สติปัญญาเห็นว่าเป็นไปไม่ได้»⁽¹⁾
ประการที่สี่: สิ่งที่สติปัญญาเข้าถึงได้นั้น แม้จะถูกต้องก็ตาม ก็เป็นเพียงสมมติฐานเท่านั้น ซึ่งอาจถูกพัดพาไปด้วยทัศนะที่ขัดแย้งกันเองและลัทธิที่ปฏิเสธพระเจ้า
และแม้หากสมมติฐานเหล่านั้นจะคงอยู่ได้ ในยามที่ปราศจากวะฮ์ยู มันก็จะกลายเป็นการคาดคะเนอันหลากหลาย ซึ่งความจริงและความเท็จปะปนกันจนแยกไม่ออก
สำหรับพวกพราหมณ์ซึ่งอ้างว่าสติปัญญาเพียงพอแล้วโดยไม่ต้องอาศัยวะฮ์ยูนั้น เราไม่จำเป็นต้องยกหลักฐานมาหักล้างทัศนะของพวกเขา สิ่งที่เราต้องทำทั้งหมดคือชี้ให้เห็นว่าสติปัญญาของพวกเขา ซึ่งพวกเขาอ้างว่าทำให้ไม่ต้องพึ่งวะฮ์ยูนั้น ได้นำพวกเขาไปสู่สิ่งใด นี่คือผู้นำคนหนึ่งในบรรดาผู้นำของพวกเขาในคริสต์ศตวรรษที่ยี่สิบ ซึ่งกล่าวอย่างภาคภูมิใจว่า⁽²⁾ «เมื่อฉันเห็นวัว ฉันไม่รู้สึกว่าฉันกำลังเห็นสัตว์ตัวหนึ่ง เพราะฉันเคารพบูชาวัว และฉันจะปกป้องการบูชาวัวต่อหน้าชาวโลกทั้งมวล» สติปัญญาของเขายังนำเขาไปสู่การยกย่องแม่วัวของเขาให้เหนือกว่ามารดาผู้ให้กำเนิดเขาอีกด้วย โดยกล่าวว่า «แม่วัวของฉันประเสริฐกว่าแม่ที่แท้จริงของฉันในหลายด้าน เพราะแม่ที่แท้จริงให้นมเราเพียงหนึ่งหรือสองปี แล้วเรียกร้องให้เราปรนนิบัติตลอดชีวิตเป็นการตอบแทน แต่แม่วัวของเรานั้นให้นมแก่เราตลอดเวลา และไม่เรียกร้องสิ่งใดจากเราเป็นการตอบแทนเลย นอกจากอาหารธรรมดา ๆ เท่านั้น…» แล้วผู้บูชาวัวผู้นี้ก็เปรียบเทียบระหว่างแม่วัวกับแม่ที่แท้จริงของเขาต่อไป พร้อมยกเหตุผลและข้อพิสูจน์ถึงความประเสริฐของแม่วัวที่เหนือกว่าแม่ที่แท้จริงของเขา จนกระทั่งกล่าวว่า «ชาวอินเดียนับล้านคนหันหน้าไปหาวัวด้วยการเคารพบูชาและยกย่อง และฉันถือว่าตัวฉันเองเป็นหนึ่งในบรรดาคนนับล้านเหล่านั้น»
เมื่อไม่นานมานี้ ข้าพเจ้าได้อ่านนิตยสารอัล-อะเราะบีย์ซึ่งตีพิมพ์ในประเทศคูเวต กล่าวถึงวิหารอันหรูหราแห่งหนึ่งที่บุด้วยหินอ่อนสีขาว ซึ่งมีผู้ส่งของขวัญและของกำนัลมาให้จากทั่วทุกสารทิศของอินเดีย ยังคงอยู่…
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 2/312 ⁽²⁾ เขาคือคานธี ผู้นำของอินเดีย ดูคำกล่าวเหล่านี้ของเขาได้ในหนังสือ มุกอเราะนะตุลอัดยาน 4/32 (นะซะรอต ฟิน-นุบูวะฮ์ หน้า 27)
…ที่จะได้รู้ว่า พระเจ้าทั้งหลายที่ผู้คนนำเครื่องบูชามาถวายและส่งสิ่งบนบานไปให้ในวิหารอันโอ่อ่านั้น แท้จริงแล้วก็คือหนูนั่นเอง
นี่คือส่วนหนึ่งของความเหลวไหลที่สติปัญญาของพวกเขาชี้นำพวกเขาไปสู่ ทั้งที่พวกเขาอ้างว่าสติปัญญานั้นเพียงพอแล้วโดยไม่ต้องพึ่งวะห์ยู (การวิวรณ์) จากพระเจ้า
แท้จริง บรรดาผู้ที่ต้องการใช้สติปัญญาแทนวะห์ยูนั้น ได้อธรรมต่อสติปัญญาอย่างใหญ่หลวง และได้ผลาญพลังของสติปัญญาไปในสิ่งที่ไม่ใช่ขอบเขตของมัน «แท้จริงสติปัญญานั้นมีขอบเขตความสามารถเฉพาะ มีสนามของมัน และมีขีดความสามารถของมัน หากมันทำงานนอกขอบเขตความสามารถเฉพาะของมัน ความถูกต้องก็จะห่างเหินจากมัน และความเลยเถิดและความสับสนก็จะติดตามมันไป หากมันถูกนำไปใช้ในสนามที่ไม่ใช่ของมัน มันก็จะสะดุดล้มและเซซวน และหากมันถูกบังคับให้แบกรับสิ่งที่เกินขีดความสามารถของมัน ส่วนที่มันจะได้รับก็คือความไร้สมรรถภาพและความอ่อนล้า
แท้จริง โลกแห่งวัตถุที่สัมผัสได้ หรือโลกแห่งธรรมชาตินั้น คือสนามอันกว้างใหญ่ของสติปัญญา ซึ่งมันสามารถโลดแล่นอยู่ในนั้นได้อย่างอิสระ แล้วมันก็จะขุดค้นสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่ในนั้นออกมา เชื่อมโยงระหว่างสาเหตุและมูลเหตุต่าง ๆ ของมัน ระหว่างเหตุตั้งต้นและผลลัพธ์ของมัน แล้วมันก็จะค้นพบและประดิษฐ์คิดค้น และแตกฉานในวิชาความรู้ที่เป็นประโยชน์ในสนามต่าง ๆ ของชีวิต และวงล้อแห่งความก้าวหน้าของมนุษยชาติก็จะเคลื่อนไปข้างหน้า
ส่วนหากสติปัญญาถูกบังคับให้พิจารณาสิ่งที่อยู่นอกขอบเขตความสามารถเฉพาะของมัน ซึ่งข้าพเจ้าหมายถึงสิ่งที่อยู่เหนือธรรมชาติ มันก็จะกลับมาหลังจากการค้นคว้าและความเหนื่อยยากอันยาวนาน พร้อมกับสิ่งที่ไม่อาจดับความกระหายและไม่อาจเยียวยาผู้ป่วยได้ ยิ่งไปกว่านั้น มันจะกลับมาพร้อมกับความไร้สาระและความเพ้อเจ้อ»⁽¹⁾
ผู้คนจำนวนมากอ้างว่า วะห์ยูนั้นยกเลิกบทบาทของสติปัญญาและดับแสงสว่างของมัน และทำให้มันทื่อทึบและเฉื่อยชา นี่คือคำกล่าวอ้างที่เป็นเท็จ ไม่มีส่วนใดของความจริงเลย เพราะวะห์ยูจากพระเจ้านั้นได้ชี้นำสติปัญญาให้พิจารณาจักรวาลและไตร่ตรองในนั้น และได้กระตุ้นมนุษย์ให้สร้างความเจริญบนผืนแผ่นดินนี้และใช้ประโยชน์จากมัน ส่วนในขอบเขตของวิชาความรู้ที่ถูกประทานลงมาจากอัลลอฮ์นั้น หน้าที่ของสติปัญญาคือการพิจารณาในสิ่งเหล่านั้น…
⁽¹⁾ นะซ็อรอต ฟิน-นุบูวะฮ์ หน้า 17
…เพื่อตรวจสอบให้แน่ชัดถึงความถูกต้องของการพาดพิงสิ่งนั้นไปยังอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง เมื่อเป็นที่ประจักษ์แก่เขาแล้วว่าสิ่งนั้นถูกต้อง ก็เป็นหน้าที่ของเขาที่จะต้องทำความเข้าใจวะห์ยูที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมายังเขาอย่างครบถ้วน และใช้สติปัญญาที่อัลลอฮ์ทรงมอบให้แก่เขาในการทำความเข้าใจและใคร่ครวญวะห์ยูนั้น จากนั้นจึงทุ่มเทความพยายามในการนำไปปฏิบัติและลงมือกระทำ
فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى ٱلْأَبْصَـٰرُ وَلَـٰكِن تَعْمَى ٱلْقُلُوبُ ٱلَّتِى فِى ٱلصُّدُورِ ﴿٤٦﴾
วะห์ยูกับสติปัญญานั้นเปรียบเสมือนแสงอาทิตย์หรือแสงสว่างกับดวงตา หากวะห์ยูถูกปิดกั้นจากสติปัญญา มนุษย์ก็จะไม่ได้รับประโยชน์จากสติปัญญาของเขา เช่นเดียวกับผู้ที่มองเห็นได้ย่อมไม่ได้รับประโยชน์จากดวงตาทั้งสองของเขาหากเขาใช้ชีวิตอยู่ในความมืด แต่เมื่อดวงอาทิตย์ส่องแสงและแสงของมันแผ่กระจายออกไป เขาก็จะได้รับประโยชน์จากดวงตาทั้งสองของเขา ในทำนองเดียวกัน ผู้มีสติปัญญาทั้งหลาย เมื่อวะห์ยูส่องสว่างลงบนสติปัญญาและหัวใจของพวกเขา สติปัญญาและหัวใจนั้นก็จะมองเห็นและได้รับทางนำ «แท้จริงมิใช่ดวงตาที่บอด แต่หัวใจที่อยู่ในทรวงอกต่างหากที่บอด» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:46)
(หน้านี้ไม่มีข้อความภาษาอาหรับที่อ่านได้ ภาพสแกนเกือบว่างเปล่าทั้งหน้า มีเพียงเส้นจาง ๆ ที่ขอบด้านบนซึ่งอ่านไม่ออก)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
อัลกุรอานอันทรงเกียรติและซุนนะฮ์ของท่านนบี ﷺ ได้ชี้แจงแก่เราถึงภารกิจและหน้าที่ของบรรดาเราะซูล เราจะพยายามอธิบายเรื่องดังกล่าวในสิ่งที่จะกล่าวต่อไปนี้
أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ
ٱلَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَـٰلَـٰتِ ٱللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُۥ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا ٱللَّهَ
บรรดาเราะซูลคือทูตของอัลลอฮ์ที่ถูกส่งมายังปวงบ่าวของพระองค์ และเป็นผู้แบกวะฮีย์ของพระองค์ ภารกิจประการแรกของพวกท่านคือการนำอะมานะฮ์ที่พวกท่านแบกรับไว้นี้ไปเผยแผ่แก่ปวงบ่าวของอัลลอฮ์ «โอ้เราะซูลเอ๋ย จงประกาศสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้าจากพระเจ้าของเจ้า และหากเจ้าไม่กระทำ ก็เท่ากับเจ้ามิได้ประกาศสาส์นของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:67) การเผยแผ่นั้นต้องอาศัยความกล้าหาญและการไม่เกรงกลัวมนุษย์ เพราะเราะซูลต้องนำสิ่งที่ขัดแย้งกับความเชื่อของพวกเขาไปบอกแก่พวกเขา สั่งใช้พวกเขาในสิ่งที่พวกเขาเห็นว่าแปลกประหลาด และห้ามปรามพวกเขาจากสิ่งที่พวกเขาคุ้นเคย «บรรดาผู้ที่ประกาศสาส์นต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ และพวกเขาเกรงกลัวพระองค์ และไม่เกรงกลัวผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:39)
ٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ
كَمَآ أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِّنكُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْكُمْ ءَايَـٰتِنَا
การเผยแผ่นั้นกระทำโดยการอ่านตัวบทที่อัลลอฮ์ทรงวะฮีย์ลงมา โดยไม่ลดทอนและไม่เพิ่มเติม «จงอ่านสิ่งที่ถูกวะฮีย์แก่เจ้าจากคัมภีร์» (ซูเราะฮ์อัล-อันกะบูต 29:45) «เช่นเดียวกับที่เราได้ส่งเราะซูลคนหนึ่งจากพวกเจ้ามายังพวกเจ้า เพื่ออ่านอายะฮ์ต่าง ๆ ของเราแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:151) แต่หากสิ่งที่ถูกวะฮีย์มานั้นมิใช่ตัวบทที่ใช้อ่าน การเผยแผ่ก็คือการชี้แจงคำสั่งใช้ คำสั่งห้าม ความหมาย และความรู้ต่าง ๆ ที่อัลลอฮ์ทรงวะฮีย์ลงมา โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงหรือดัดแปลงใด ๆ
وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٤٤﴾
ส่วนหนึ่งของการเผยแผ่ (อัล-บะลาฆ) คือการที่ท่านเราะซูลอธิบายวะห์ยูที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมาแก่ปวงบ่าวของพระองค์ให้กระจ่างชัด เพราะท่านมีความสามารถมากกว่าผู้อื่นในการเข้าใจความหมายและเป้าหมายของวะห์ยู และรู้ดียิ่งกว่าผู้อื่นถึงสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์จากวะห์ยูของพระองค์ ในเรื่องนี้อัลลอฮ์ตรัสแก่ท่านเราะซูลของพระองค์ ﷺ ว่า «และเราได้ประทานข้อตักเตือน (อัลกุรอาน) ลงมาแก่เจ้า เพื่อเจ้าจะได้อธิบายแก่มนุษย์ถึงสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเขา และเพื่อพวกเขาจะได้ใคร่ครวญ» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ลฺ 16:44)
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَمْ يَلْبِسُوٓا۟ إِيمَـٰنَهُم بِظُلْمٍ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٨٢﴾
การอธิบายวะห์ยูของพระผู้เป็นเจ้าโดยท่านเราะซูลนั้น บางครั้งเป็นการอธิบายด้วยคำพูด ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายเรื่องต่าง ๆ มากมายที่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านรู้สึกคลุมเครือ เช่น การที่ท่านอธิบายความหมายของคำว่า "อัซ-ซุลม์" (ความอธรรม) ในพระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า «บรรดาผู้ที่ศรัทธาและมิได้ปะปนการศรัทธาของพวกเขาด้วยความอธรรม ชนเหล่านี้แหละสำหรับพวกเขาคือความปลอดภัย และพวกเขาคือผู้ได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:82) ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายว่า ความหมายของคำนี้คือการตั้งภาคี (ชิริก) มิใช่การอธรรมต่อตนเองด้วยการทำบาป
และเช่นเดียวกับที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายอายะฮ์ต่าง ๆ ที่มีความหมายโดยรวม (มุจมัล) เกี่ยวกับการละหมาด ซะกาต หัจญ์ และเรื่องอื่น ๆ ด้วยคำพูดของท่าน
และการอธิบายนั้นเป็นได้ทั้งด้วยคำพูดและด้วยการกระทำ ดังนั้นการกระทำของท่านเราะซูล ﷺ ในเรื่องการละหมาด การบริจาคทาน หัจญ์ และเรื่องอื่น ๆ จึงเป็นการอธิบายตัวบทอัลกุรอานจำนวนมาก
وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ ٱلْبَلَـٰغُ
และเมื่อมนุษย์หันหลังและผินหน้าหนีจากการเรียกร้องเชิญชวนของบรรดาเราะซูล บรรดาเราะซูลก็มิได้มีหน้าที่อื่นใดนอกจากการเผยแผ่เท่านั้น «และหากพวกเขาผินหลังให้ แท้จริงหน้าที่ของเจ้าคือการเผยแผ่เท่านั้น» (ซูเราะฮ์อาลิ อิมรอน 3:20)
ภารกิจของบรรดาเราะซูลมิได้หยุดอยู่เพียงการอธิบายสัจธรรมและการเผยแผ่สัจธรรมเท่านั้น หากแต่พวกเขายังมีหน้าที่เชิญชวนผู้คนให้ยึดถือการเรียกร้องของพวกเขา ตอบรับมัน และทำให้มันปรากฏเป็นจริงในตัวของพวกเขาเอง ทั้งในด้านความเชื่อ คำพูด และการกระทำ ในเรื่องนี้พวกเขาล้วนเริ่มต้นจากจุดเดียวกัน คือพวกเขากล่าวแก่ผู้คนว่า "พวกท่านคือบ่าวของอัลลอฮ์ อัลลอฮ์คือพระผู้อภิบาลของพวกท่านและพระเจ้าของพวกท่าน อัลลอฮ์ทรงส่งพวกเรามาเพื่อสอนพวกท่านว่าจะเคารพภักดีต่อพระองค์อย่างไร และเนื่องจากพวกเราคือเราะซูลของอัลลอฮ์ที่ถูกส่งมาจากพระองค์ จึงจำเป็นที่พวกท่านต้องเชื่อฟังและปฏิบัติตามพวกเรา"
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِى كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَٱجْتَنِبُوا۟ ٱلطَّـٰغُوتَ
«และโดยแน่นอน เราได้ส่งเราะซูลมายังทุกประชาชาติ (โดยประกาศว่า) พวกท่านจงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ และจงออกห่างจากฏอฆูต» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ลฺ 16:36)
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ ﴿٢٥﴾
«และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดมาก่อนหน้าเจ้า เว้นแต่เราได้วะฮีย์แก่เขาว่า แท้จริงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากข้า ดังนั้นพวกเจ้าจงเคารพภักดีต่อข้าเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:25)
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٠٨﴾
และเราะซูลทุกท่านได้กล่าวแก่กลุ่มชนของตนว่า «ดังนั้นพวกท่านจงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงเชื่อฟังฉันเถิด» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:108, 136, 144, 150, 163, 179)
บรรดาเราะซูลได้ทุ่มเทความพยายามอย่างใหญ่หลวงในหนทางแห่งการเชิญชวนผู้คนสู่อัลลอฮ์ เพียงพอแล้วสำหรับท่านในเรื่องนี้ที่จะอ่านซูเราะฮ์นูห์ เพื่อจะได้เห็นความพยายามที่ท่านนบีนูห์ได้ทุ่มเทตลอดระยะเวลาเก้าร้อยห้าสิบปี ท่านได้เชิญชวนพวกเขาทั้งกลางคืนและกลางวัน ทั้งในที่ลับและที่เปิดเผย ท่านได้ใช้วิธีการทั้งการปลุกเร้าให้ปรารถนาและการทำให้หวาดกลัว ทั้งการสัญญาดีและการขู่สำทับ ท่านพยายามเปิดสติปัญญาของพวกเขา และชี้นำให้พวกเขาพิจารณาสัญญาณต่าง ๆ ที่มีอยู่ในจักรวาล แต่พวกเขากลับผินหลังให้
قَالَ نُوحٌ رَّبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِى وَٱتَّبَعُوا۟ مَن لَّمْ يَزِدْهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارًا ﴿٢١﴾
«นูห์กล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ แท้จริงพวกเขาได้ฝ่าฝืนข้าพระองค์ และพวกเขาได้ปฏิบัติตามผู้ที่ทรัพย์สมบัติและลูกหลานของเขามิได้เพิ่มพูนสิ่งใดแก่เขา นอกจากความขาดทุน» (ซูเราะฮ์นูห์ 71:21)
إني رأيتُ في المنام كأنَّ جبريل عند رأسي ، وميكائيل عند رجليَّ ،
บรรดามะลาอิกะฮ์ได้ยกอุปมาแก่ท่านเราะซูล ﷺ เพื่ออธิบายบทบาทของท่านและชี้แจงหน้าที่ของท่าน ในหะดีษมีว่า «แท้จริงฉันได้ฝันเห็นในยามหลับว่า ญิบรีลอยู่ทางศีรษะของฉัน และมีกาอีลอยู่ทางเท้าของฉัน
يقول أحدهما لصاحبه : اضرب له مثلا ، فقال : اسمع سمعت أذنك ، واعقل عقل قلبك ، إنما مثلك ومثل أمتك ، كمثل ملك اتخذ دارا ، ثمَّ بنى فيها بيتا ، ثمَّ جعل فيها مائدة ، ثمَّ بعث رسولا يدعو الناس إلى طعامه ، فمنهم من أجاب الرسول ، ومنهم من تركه ، فالله هو الملك ، والدار الإسلام ، والبيت الجنّة ، وأنت يا محمد رسول ، من أجابك دخل الإسلام ، ومن دخل الإسلام دخل الجنّة ، ومن دخل الجنّة أكل ما فيها
…คนหนึ่งในสองคนนั้นกล่าวแก่สหายของเขาว่า “จงยกอุปมาให้แก่เขาเถิด” แล้วเขาก็กล่าวว่า “จงฟังเถิด ขอให้หูของท่านได้ยิน และจงไตร่ตรองเถิด ขอให้หัวใจของท่านเข้าใจ แท้จริงอุปมาของท่านและประชาชาติของท่านนั้น เปรียบเสมือนกษัตริย์องค์หนึ่งที่ทรงสร้างที่พำนักขึ้นแห่งหนึ่ง แล้วทรงสร้างเรือนหลังหนึ่งไว้ในนั้น แล้วทรงจัดสำรับอาหารไว้ในนั้น จากนั้นทรงส่งผู้ถือสาส์นคนหนึ่งไปเชิญชวนผู้คนมาร่วมรับประทานอาหารของพระองค์ ในหมู่พวกเขามีผู้ที่ตอบรับผู้ถือสาส์นนั้น และในหมู่พวกเขามีผู้ที่ไม่ใยดีต่อเขา อัลลอฮ์คือกษัตริย์ ที่พำนักคืออิสลาม เรือนคือสวรรค์ และท่าน โอ้มุฮัมมัด คือผู้ถือสาส์น ผู้ใดตอบรับท่าน เขาก็ได้เข้าสู่อิสลาม ผู้ใดเข้าสู่อิสลาม เขาก็ได้เข้าสวรรค์ และผู้ใดเข้าสวรรค์ เขาก็จะได้รับประทานสิ่งที่อยู่ในนั้น» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และอัต-ติรมิซีย์⁽¹⁾
⁽¹⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ (2/319)
وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ
การเรียกร้องของบรรดาเราะซูลสู่อัลลอฮ์นั้นควบคู่กับการแจ้งข่าวดีและการตักเตือนเสมอ และเนื่องจากการเรียกร้องสู่อัลลอฮ์ผูกพันกับการแจ้งข่าวดีและการตักเตือนอย่างแน่นแฟ้นยิ่ง อัลกุรอานจึงระบุภารกิจของบรรดาเราะซูลไว้เพียงสองประการนี้ในบางอายะฮ์ว่า «และเรามิได้ส่งบรรดาเราะซูลมา นอกจากในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:56)
مثلي ومثل ما بعثني الله به ، كمثل رجل أتى قوما ، فقال : يا قوم ، إني رأيت الجيش بعينيَّ ، وإني أنا النذير العُريان ، فالنجاء النجاء ، فأطاعه طائفة من قومه ، فأدلجوا ، وانطلقوا على مهلهم فنجوا ، وكذَّبته طائفة منهم ، فأصبحوا مكانهم ، فصبحهم الجيش ، فأهلكهم واجتاحهم ، فذلك مثل من أطاعني فاتبع ما جئت به ، ومثل من عصاني وكذّب بما جئت به من الحق
ท่านเราะซูล ﷺ ได้ยกอุปมาเกี่ยวกับตัวท่านเองในเรื่องนี้ไว้ว่า «อุปมาของฉันและอุปมาของสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงส่งฉันมานั้น เปรียบเสมือนชายคนหนึ่งที่มาหาชนกลุ่มหนึ่ง แล้วกล่าวว่า 'โอ้กลุ่มชนเอ๋ย แท้จริงฉันได้เห็นกองทัพด้วยสองตาของฉันเอง และแท้จริงฉันคือผู้ตักเตือนที่เปลือยกาย[^a] จงหนีเอาตัวรอด จงหนีเอาตัวรอดเถิด' แล้วคนกลุ่มหนึ่งจากหมู่ชนของเขาก็เชื่อฟังเขา พวกเขาจึงออกเดินทางในยามค่ำคืน และจากไปอย่างไม่รีบร้อน พวกเขาจึงรอดพ้น ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งปฏิเสธเขา พวกเขาจึงอยู่ ณ ที่ของพวกเขาจนรุ่งเช้า แล้วกองทัพก็จู่โจมพวกเขาในยามเช้า ทำลายพวกเขาและถอนรากถอนโคนพวกเขา นั่นคืออุปมาของผู้ที่เชื่อฟังฉันแล้วปฏิบัติตามสิ่งที่ฉันนำมา และอุปมาของผู้ที่ฝ่าฝืนฉันและปฏิเสธสัจธรรมที่ฉันนำมา» มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์⁽¹⁾
مَنْ عَمِلَ صَـٰلِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةً طَيِّبَةً
فَمَنِ ٱتَّبَعَ هُدَاىَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ ﴿١٢٣﴾
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ كَمَا ٱسْتَخْلَفَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ ٱلَّذِى ٱرْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّنۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِى لَا يُشْرِكُونَ بِى شَيْـًٔا
การแจ้งข่าวดีและการตักเตือนของบรรดาเราะซูลนั้นมีทั้งในโลกนี้และในอาคิเราะฮ์ ในโลกนี้พวกเขาแจ้งข่าวดีแก่ผู้ที่เชื่อฟังว่าจะได้รับชีวิตที่ดี «ผู้ใดกระทำความดี ไม่ว่าชายหรือหญิง โดยที่เขาเป็นผู้ศรัทธา แน่นอนเราจะให้เขามีชีวิตที่ดี» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:97) «ผู้ใดปฏิบัติตามทางนำของข้า เขาจะไม่หลงผิดและจะไม่ได้รับความทุกข์ยาก» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:123) และพวกเขาสัญญาแก่ผู้ที่เชื่อฟังว่าจะได้รับเกียรติ ความมั่นคง และความปลอดภัย «อัลลอฮ์ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ศรัทธาในหมู่พวกเจ้าและประกอบความดีทั้งหลายว่า แน่นอนพระองค์จะทรงให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอดในแผ่นดิน ดังที่พระองค์ทรงให้บรรดาผู้ที่อยู่ก่อนหน้าพวกเขาเป็นผู้สืบทอดมาแล้ว และแน่นอนพระองค์จะทรงให้ศาสนาของพวกเขาที่พระองค์ทรงพอพระทัยแก่พวกเขานั้นมั่นคง และแน่นอนพระองค์จะทรงเปลี่ยนความหวาดกลัวของพวกเขาให้เป็นความปลอดภัย พวกเขาเคารพสักการะข้าโดยไม่ตั้งภาคีใด ๆ ต่อข้า» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:55)
[^a]: «ผู้ตักเตือนที่เปลือยกาย» (อัน-นะซีร อัล-อุรยาน) เป็นสำนวนอาหรับ หมายถึงผู้ที่รีบมาเตือนภัยอย่างจริงจังและเร่งด่วน ⁽¹⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ (5/205)
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِى فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةً ضَنكًا
فَإِنْ أَعْرَضُوا۟ فَقُلْ أَنذَرْتُكُمْ صَـٰعِقَةً مِّثْلَ صَـٰعِقَةِ عَادٍ وَثَمُودَ ﴿١٣﴾
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ يُدْخِلْهُ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١٣﴾
และพวกเขา (บรรดาเราะซูล) ได้ตักเตือนผู้ฝ่าฝืนให้เกรงกลัวความทุกข์ยากในโลกนี้ «และผู้ใดผินหลังให้แก่การรำลึกถึงข้า แท้จริงสำหรับเขาคือการดำรงชีวิตที่คับแค้น» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:124) และเตือนพวกเขาให้ระวังการลงโทษและความพินาศในโลกนี้ «หากพวกเขาผินหลังให้ ก็จงกล่าวเถิดว่า ฉันขอเตือนพวกท่านถึงสายฟ้าฟาด เช่นเดียวกับสายฟ้าฟาดที่ลงแก่พวกอ๊าดและพวกษะมูด» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:13) ส่วนในอาคิเราะฮ์ พวกเขาแจ้งข่าวดีแก่ผู้ภักดีถึงสวรรค์และความโปรดปรานในสวรรค์ «และผู้ใดภักดีต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ พระองค์จะทรงให้เขาเข้าสวนสวรรค์หลากหลาย ซึ่งมีลำน้ำหลายสายไหลอยู่เบื้องล่าง พวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และนั่นคือความสำเร็จอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:13)
وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَـٰلِدًا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌ مُّهِينٌ ﴿١٤﴾
และพวกเขาตักเตือนบรรดาผู้กระทำความผิดและผู้ฝ่าฝืนให้เกรงกลัวการลงโทษของอัลลอฮ์ในอาคิเราะฮ์ «และผู้ใดฝ่าฝืนอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และละเมิดขอบเขตของพระองค์ พระองค์จะทรงให้เขาเข้าไฟนรก โดยพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และสำหรับเขาคือการลงโทษอันน่าอัปยศ» (ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:14)
ผู้ใดที่ได้ศึกษาการเผยแผ่ของบรรดาเราะซูล ก็จะพบว่าการเผยแผ่ของพวกเขานั้นมีลักษณะเด่นอยู่ที่การแจ้งข่าวดีและการตักเตือน และดูเหมือนว่าการแจ้งข่าวดีและการตักเตือนตามแนวทางที่บรรดาเราะซูลได้นำมานั้น คือกุญแจไขสู่จิตใจของมนุษย์ เพราะจิตใจของมนุษย์ถูกสร้างมาโดยธรรมชาติให้แสวงหาความดีเพื่อตนเอง และปัดป้องความชั่วออกจากตน ดังนั้น เมื่อบรรดาเราะซูลทำให้จิตใจทั้งหลายได้ตระหนักถึงความดีอันยิ่งใหญ่ที่พวกเขาจะได้รับจากการมีอีมานและการประกอบคุณงามความดี จิตใจทั้งหลายก็จะโหยหาที่จะได้รับความดีนั้น และเมื่อได้รับการชี้แจงให้เห็นถึงภัยอันใหญ่หลวงที่จะประสบแก่มนุษย์อันเนื่องมาจากการปฏิเสธศรัทธาและการหลงผิด จิตใจทั้งหลายก็จะหลีกหนีจากการกระทำเหล่านั้น
عَلَىٰ سُرُرٍ مَّوْضُونَةٍ ﴿١٥﴾ مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيْهَا مُتَقَـٰبِلِينَ ﴿١٦﴾ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌ مُّخَلَّدُونَ ﴿١٧﴾ بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ ﴿١٨﴾ لَّا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ ﴿١٩﴾ وَفَـٰكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ ﴿٢٠﴾ وَلَحْمِ طَيْرٍ مِّمَّا يَشْتَهُونَ ﴿٢١﴾ وَحُورٌ عِينٌ ﴿٢٢﴾ كَأَمْثَـٰلِ ٱللُّؤْلُؤِ ٱلْمَكْنُونِ ﴿٢٣﴾ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٢٤﴾ لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا ﴿٢٥﴾ إِلَّا قِيلًا سَلَـٰمًا سَلَـٰمًا ﴿٢٦﴾ وَأَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ ﴿٢٧﴾ فِى سِدْرٍ مَّخْضُودٍ ﴿٢٨﴾ وَطَلْحٍ مَّنضُودٍ ﴿٢٩﴾ وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ ﴿٣٠﴾ وَمَآءٍ مَّسْكُوبٍ ﴿٣١﴾ وَفَـٰكِهَةٍ كَثِيرَةٍ ﴿٣٢﴾ لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ ﴿٣٣﴾ وَفُرُشٍ مَّرْفُوعَةٍ ﴿٣٤﴾ إِنَّآ أَنشَأْنَـٰهُنَّ إِنشَآءً ﴿٣٥﴾ فَجَعَلْنَـٰهُنَّ أَبْكَارًا ﴿٣٦﴾ عُرُبًا أَتْرَابًا ﴿٣٧﴾ لِّأَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ ﴿٣٨﴾
ความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่ถูกแจ้งเป็นข่าวดีนั้น เป็นความโปรดปรานที่หัวใจรู้สึกชื่นชม จิตใจรู้สึกเพลิดเพลิน และจินตนาการล่องลอยหลงใหล จงฟังพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ทรงพรรณนาถึงความโปรดปรานของบรรดาผู้ศรัทธาในสวนสวรรค์แห่งความสุขสำราญ «(พวกเขาอยู่) บนเตียงที่ถักทอประดับประดา โดยเอนกายบนนั้นหันหน้าเข้าหากัน มีเด็กหนุ่มผู้คงความเยาว์วัยตลอดกาลเวียนรอบพวกเขา พร้อมด้วยแก้ว เหยือก และถ้วยที่เต็มไปด้วยเครื่องดื่มจากธารที่ไหลริน พวกเขาจะไม่ปวดศีรษะเพราะมันและจะไม่มึนเมา และ (มี) ผลไม้ตามที่พวกเขาเลือก และเนื้อนกตามที่พวกเขาปรารถนา และ (มี) หญิงสาวผู้มีดวงตากลมโต ประหนึ่งไข่มุกที่ถูกเก็บรักษาไว้ ทั้งนี้เป็นการตอบแทนแก่สิ่งที่พวกเขาเคยกระทำ พวกเขาจะไม่ได้ยินในนั้นซึ่งคำพูดไร้สาระและคำพูดที่เป็นบาป นอกจากคำกล่าวว่า สลาม สลาม และพวกฝ่ายขวา ใครเล่าคือพวกฝ่ายขวา (พวกเขาอยู่) ท่ามกลางต้นพุทราที่ไร้หนาม และต้นกล้วยที่มีผลเรียงซ้อนกัน และร่มเงาที่แผ่ขยาย และน้ำที่ไหลริน และผลไม้มากมาย ไม่ขาดหายและไม่ถูกหวงห้าม และที่นอนอันสูงส่ง แท้จริงเราได้บังเกิดพวกนางขึ้นใหม่ แล้วเราได้ทำให้พวกนางเป็นสาวพรหมจรรย์ เป็นที่รักใคร่ของสามีและมีวัยเท่าเทียมกัน สำหรับพวกฝ่ายขวา» (ซูเราะฮ์อัล-วากิอะฮ์ 56:15–38)
وَأَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ ﴿٤١﴾ فِى سَمُومٍ وَحَمِيمٍ ﴿٤٢﴾ وَظِلٍّ مِّن يَحْمُومٍ ﴿٤٣﴾ لَّا بَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ ﴿٤٤﴾ إِنَّهُمْ كَانُوا۟
และจงพิจารณาการลงโทษของบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาในที่พำนักแห่งความทุกข์ทรมาน «และพวกฝ่ายซ้าย ใครเล่าคือพวกฝ่ายซ้าย (พวกเขาอยู่) ในลมร้อนแผดเผาและน้ำเดือดพล่าน และร่มเงาจากควันดำทะมึน ไม่เย็นและไม่ให้คุณประโยชน์ใด ๆ แท้จริงพวกเขาเคย…
قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ ﴿٤٥﴾
…ก่อนหน้านั้นพวกเขาเคยเป็นผู้ที่ใช้ชีวิตอย่างฟุ้งเฟ้อ» (ซูเราะฮ์อัล-วากิอะฮ์ 56:41-45)
ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلْمُكَذِّبُونَ ﴿٥١﴾ لَـَٔاكِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ ﴿٥٢﴾ فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ ﴿٥٣﴾ فَشَـٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ ﴿٥٤﴾ فَشَـٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ ﴿٥٥﴾ هَـٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ ٱلدِّينِ ﴿٥٦﴾
«แล้วแท้จริงพวกเจ้า โอ้บรรดาผู้หลงผิด ผู้ปฏิเสธความจริง แน่นอนพวกเจ้าจะได้กินจากต้นไม้ซักกูม แล้วพวกเจ้าจะกินมันจนเต็มท้อง แล้วพวกเจ้าจะดื่มน้ำร้อนจัดตามลงไป แล้วพวกเจ้าจะดื่มอย่างการดื่มของอูฐที่กระหายน้ำ นี่คือการต้อนรับพวกเขาในวันแห่งการตอบแทน» (ซูเราะฮ์อัล-วากิอะฮ์ 56:51-56)
เพียงพอแล้วที่ท่านจะได้ศึกษาหนังสือ อัต-ตัรฆีบ วัต-ตัรฮีบ ของอัล-หาฟิซ อัล-มุนซิรีย์ และอ่านเนื้อหาจากหนังสือนั้นให้พี่น้องของท่านและบรรดาผู้ที่ท่านเชิญชวนพวกเขาสู่อัลลอฮ์ฟัง แล้วจงดูผลของสิ่งนี้ที่เกิดขึ้นในตัวท่านเองและในจิตใจของบรรดาผู้ฟัง
แท้จริงบางคนที่ไม่เข้าใจการดะอ์วะฮ์ของอิสลามอย่างลึกซึ้ง ได้ตำหนิบรรดานักดะอ์วะฮ์แห่งอิสลามที่ใช้วิธีการเตือนสำทับและการแจ้งข่าวดี พวกเขากล่าวว่า "คนนั้นเป็นนักเทศน์" และตำหนิพวกเขาว่าขาดการอธิบายเชิงปรัชญาต่อเรื่องต่าง ๆ ที่พวกเขาเชิญชวนไปสู่ อีกทั้งยังเรียกร้องให้บรรดานักดะอ์วะฮ์เลิกใช้วิธีการตักเตือน การทำให้ผู้คนเกิดความยำเกรง และการทำให้พวกเขาเกิดความปรารถนา คนเหล่านี้จำเป็นต้องทบทวนตนเอง และพิจารณาจุดยืนของพวกเขานี้ภายใต้แสงสว่างของตัวบทอัลกุรอานและหะดีษของท่านเราะซูล ﷺ ซึ่งชี้แจงถึงแนวทางการดะอ์วะฮ์ และอธิบายถึงภารกิจของบรรดาเราะซูลผู้ทรงเกียรติ
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا ۚ مَا كُنتَ تَدْرِى مَا ٱلْكِتَـٰبُ وَلَا ٱلْإِيمَـٰنُ وَلَـٰكِن جَعَلْنَـٰهُ نُورًا نَّهْدِى بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا
อัลลอฮ์ทรงเมตตาต่อปวงบ่าวของพระองค์ และส่วนหนึ่งจากความเมตตาของพระองค์คือ พระองค์ทรงให้ชีวิตแก่จิตใจของพวกเขาด้วยวะห์ยูของพระองค์ และทรงให้ความสว่างแก่จิตใจเหล่านั้นด้วยรัศมีของพระองค์ «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้วะห์ยูแก่เจ้าซึ่งรูห์ (อัลกุรอาน) จากกิจการของเรา เจ้าไม่เคยรู้มาก่อนว่าคัมภีร์คืออะไร และอีมานคืออะไร แต่เราได้ทำให้มันเป็นรัศมี ซึ่งเราจะชี้นำด้วยมันแก่ผู้ที่เราประสงค์จากปวงบ่าวของเรา» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:52)
ٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ
فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى ٱلْأَبْصَـٰرُ وَلَـٰكِن تَعْمَى ٱلْقُلُوبُ ٱلَّتِى فِى ٱلصُّدُورِ ﴿٤٦﴾
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ
อัลลอฮ์ทรงนำมนุษย์ออกจากความมืดมิดสู่ความสว่างด้วยวะห์ยูจากพระเจ้านี้ คือออกจากความมืดมิดแห่งการปฏิเสธศรัทธา การตั้งภาคี (ชิริก) และความโง่เขลา สู่รัศมีแห่งอิสลามและสัจธรรม «อัลลอฮ์คือผู้คุ้มครองบรรดาผู้ศรัทธา พระองค์ทรงนำพวกเขาออกจากความมืดมิดทั้งหลายสู่ความสว่าง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:257) และอัลลอฮ์ได้ทรงส่งบรรดาเราะซูลของพระองค์มาพร้อมกับทางนำของพระองค์ เพื่อให้พวกเขานำมนุษย์ออกจากความมืดมิดสู่ความสว่าง «และแท้จริงเราได้ส่งมูซามาพร้อมกับสัญญาณต่าง ๆ ของเรา (โดยกล่าวว่า) จงนำกลุ่มชนของเจ้าออกจากความมืดมิดทั้งหลายสู่ความสว่าง» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:5) และหากปราศจากรัศมีนี้ หัวใจก็จะมืดบอด «เพราะแท้จริงมิใช่ดวงตาที่มืดบอด แต่หัวใจที่อยู่ในทรวงอกต่างหากที่มืดบอด» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:46) และความมืดบอดของหัวใจก็คือการหลงผิดจากสัจธรรม การละทิ้งสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตน และการมุ่งไปสู่สิ่งที่เป็นโทษแก่ตน «และพวกเขาเคารพบูชาสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ซึ่งสิ่งเหล่านั้นไม่อาจให้คุณและไม่อาจให้โทษแก่พวกเขาได้» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:55)
هُوَ ٱلَّذِى بَعَثَ فِى ٱلْأُمِّيِّـۧنَ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا۟ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ ﴿٢﴾
رَبَّنَا وَٱبْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِكَ
การที่บรรดาเราะซูลนำมนุษย์ออกจากความมืดมิดสู่ความสว่างนั้น จะไม่สำเร็จเป็นจริงได้ นอกจากด้วยการสอนคำสอนของพระเจ้าแก่พวกเขา และการขัดเกลาจิตใจของพวกเขา ด้วยการทำให้พวกเขารู้จักพระเจ้าของพวกเขา รู้จักพระนามและคุณลักษณะของพระองค์ ทำให้พวกเขารู้จักมะลาอิกะฮ์ของพระองค์ คัมภีร์ทั้งหลายของพระองค์ และบรรดาเราะซูลของพระองค์ ทำให้พวกเขารู้ถึงสิ่งที่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นโทษแก่พวกเขา ชี้แนะพวกเขาสู่หนทางที่จะนำพวกเขาไปสู่ความรักของพระองค์ และทำให้พวกเขารู้จักการเคารพภักดีต่อพระองค์ «พระองค์คือผู้ทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งจากหมู่พวกเขามายังชนผู้ไม่รู้หนังสือ เพื่อสาธยายอายะฮ์ต่าง ๆ ของพระองค์แก่พวกเขา และขัดเกลาพวกเขาให้บริสุทธิ์ และสอนคัมภีร์และความรู้ความเข้าใจ (อัล-หิกมะฮ์) แก่พวกเขา และแท้จริงก่อนหน้านั้นพวกเขาอยู่ในความหลงผิดอย่างชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัล-ญุมุอะฮ์ 62:2) «โอ้พระเจ้าของเรา และขอพระองค์ทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งจากหมู่พวกเขามาในหมู่พวกเขา เพื่อสาธยายอายะฮ์ต่าง ๆ ของพระองค์แก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:129)
ในยุคแรกของการสร้าง มนุษย์อยู่บนฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) ที่บริสุทธิ์ พวกเขาเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว และไม่ตั้งภาคีใดๆ ต่อพระองค์ ครั้นเมื่อพวกเขาแตกแยกและขัดแย้งกัน อัลลอฮ์จึงทรงส่งบรรดาเราะซูลมาเพื่อนำมนุษย์กลับคืนสู่หนทางที่ถูกต้อง และฉุดพวกเขาขึ้นมาจากความหลงผิด «มนุษย์นั้นเคยเป็นประชาชาติเดียวกัน แล้วอัลลอฮ์ทรงส่งบรรดานบีมาในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:213)
كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةً وَٰحِدَةً فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ
หมายความว่า มนุษย์เคยเป็นประชาชาติเดียวกันบนเตาฮีด อีมาน และการเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ แล้วพวกเขาก็ขัดแย้งกัน อัลลอฮ์จึงทรงส่งบรรดานบีมาในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน
เราะซูลทุกท่านได้เชิญชวนกลุ่มชนของตนสู่แนวทางอันเที่ยงตรง อธิบายแนวทางนั้นแก่พวกเขา และชี้นำพวกเขาไปสู่แนวทางนั้น ซึ่งเรื่องนี้เป็นสิ่งที่บรรดาเราะซูลทั้งหมดมีความเห็นพ้องตรงกัน จากนั้นเราะซูลแต่ละท่านก็แก้ไขความเบี่ยงเบนที่เกิดขึ้นในยุคสมัยและในดินแดนของตน เพราะการเบี่ยงเบนออกจากแนวทางอันเที่ยงตรงนั้นไม่มีขอบเขตจำกัดที่แน่นอน และปรากฏออกมาในรูปแบบที่แตกต่างกัน เราะซูลแต่ละท่านจึงให้ความสำคัญกับการแก้ไขความเบี่ยงเบนที่มีอยู่ในยุคสมัยของตน นบีนูห์ได้ต่อต้านการเคารพบูชาเจว็ดของกลุ่มชนของท่าน เช่นเดียวกับนบีอิบรอฮีม นบีฮูดได้ต่อต้านการวางอำนาจบาตรใหญ่และความเย่อหยิ่งอหังการบนแผ่นดินของกลุ่มชนของท่าน นบีศอลิห์ได้ต่อต้านการก่อความเสียหายบนแผ่นดินและการคล้อยตามบรรดาผู้บ่อนทำลายของพวกเขา นบีลูฏได้ต่อสู้กับอาชญากรรมการรักร่วมเพศ (ลิวาฏ) ที่แพร่ระบาดในกลุ่มชนของท่าน และนบีชุอัยบ์ได้ต่อต้านอาชญากรรมการโกงตวงและโกงตาชั่งในกลุ่มชนของท่าน และเป็นเช่นนี้เรื่อยไป ดังนั้น อาชญากรรมเหล่านี้ทั้งหมด รวมถึงอาชญากรรมอื่นๆ ที่ประชาชาติทั้งหลายได้กระทำ ล้วนเป็นการออกนอกแนวทางอันเที่ยงตรงและเป็นการเบี่ยงเบนไปจากแนวทางนั้น ส่วนบรรดาเราะซูลก็ได้อธิบายแนวทางนี้ และต่อสู้กับการออกนอกแนวทางนี้ไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบใดก็ตาม
رُّسُلًا مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى ٱللَّهِ حُجَّةٌۢ بَعْدَ ٱلرُّسُلِ
وَلَوْ أَنَّآ أَهْلَكْنَـٰهُم بِعَذَابٍ مِّن قَبْلِهِۦ لَقَالُوا۟ رَبَّنَا لَوْلَآ أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ ءَايَـٰتِكَ مِن قَبْلِ أَن نَّذِلَّ وَنَخْزَىٰ ﴿١٣٤﴾
ไม่มีผู้ใดที่รักการให้โอกาสแก้ตัว (และการตัดข้ออ้าง) มากไปกว่าอัลลอฮ์ตะอาลา อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งและทรงยิ่งใหญ่จึงทรงส่งบรรดาเราะซูลมาและประทานบรรดาคัมภีร์ลงมา เพื่อมิให้มนุษย์มีข้ออ้างใดๆ เหลืออยู่ในวันกิยามะฮ์ «คือบรรดาเราะซูลผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน เพื่อมิให้มนุษย์มีข้ออ้างใดๆ ต่ออัลลอฮ์ภายหลังจากการมาของบรรดาเราะซูล» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:165) หากอัลลอฮ์มิได้ทรงส่งบรรดาเราะซูลมายังมนุษย์ แน่นอนพวกเขาจะมาในวันกิยามะฮ์เพื่อโต้แย้งกับอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งและทรงยิ่งใหญ่ และจะกล่าวว่า "พระองค์จะทรงลงโทษพวกเราและนำพวกเราเข้านรกได้อย่างไร ในเมื่อพระองค์มิได้ทรงส่งผู้ใดมายังพวกเราเพื่อแจ้งให้พวกเรารู้ถึงสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์จากพวกเรา" ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และหากเราได้ทำลายพวกเขาด้วยการลงโทษก่อนหน้านั้น แน่นอนพวกเขาจะกล่าวว่า "โอ้พระเจ้าของเรา ทำไมพระองค์จึงไม่ทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งมายังพวกเรา เพื่อพวกเราจะได้ปฏิบัติตามอายะฮ์ทั้งหลายของพระองค์ก่อนที่พวกเราจะต่ำต้อยและได้รับความอัปยศ"» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:134) หมายความว่า หากอัลลอฮ์ทรงทำลายพวกเขาด้วยการลงโทษเพื่อเป็นการตอบแทนการปฏิเสธศรัทธาของพวกเขา ก่อนที่จะทรงส่งเราะซูลมายังพวกเขา แน่นอนพวกเขาจะกล่าวว่า "ทำไมพระองค์จึงไม่ทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งมายังพวกเรา เพื่อพวกเราจะได้รู้ถึงสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ ปฏิบัติตามอายะฮ์ทั้งหลายของพระองค์ และดำเนินตามแนวทางที่พระองค์ทรงต้องการ?"
فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِن كُلِّ أُمَّةٍۭ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ شَهِيدًا ﴿٤١﴾ يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَعَصَوُا۟ ٱلرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّىٰ بِهِمُ ٱلْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ ٱللَّهَ حَدِيثًا ﴿٤٢﴾
และในวันกิยามะฮ์ เมื่ออัลลอฮ์ทรงรวบรวมคนรุ่นแรกและคนรุ่นหลังไว้ อัลลอฮ์จะทรงนำเราะซูลของแต่ละประชาชาติมา เพื่อให้เป็นพยานยืนยันต่อประชาชาตินั้นว่า เขาได้เผยแผ่สาส์นแห่งพระเจ้าของเขาแก่พวกเขาแล้ว และได้สถาปนาหลักฐานต่อพวกเขาแล้ว «แล้วจะเป็นอย่างไรเล่า เมื่อเราได้นำพยานคนหนึ่งมาจากทุกประชาชาติ และเราได้นำเจ้ามาเป็นพยานต่อคนเหล่านี้ ในวันนั้นบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาและฝ่าฝืนเราะซูลจะปรารถนาให้แผ่นดินถูกทำให้ราบเรียบไปพร้อมกับพวกเขา และพวกเขาจะไม่สามารถปกปิดคำพูดใดๆ ต่ออัลลอฮ์ได้เลย» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:41-42)
وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِى كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ ۖ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ
และพระองค์ตรัสไว้ในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า «และในวันที่เราจะให้มีพยานคนหนึ่งในทุกประชาชาติ เป็นพยานต่อพวกเขาจากหมู่พวกเขาเอง และเราได้นำเจ้ามาเป็นพยานต่อคนเหล่านี้» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:89)
ด้วยเหตุนี้ บรรดาผู้ที่ปฏิเสธการปฏิบัติตามบรรดาเราะซูล และผินหลังให้กับทางนำของพวกท่าน จึงไม่มีสิ่งใดที่พวกเขาจะทำได้นอกจากยอมรับในความอธรรมของตนเอง เมื่อการลงโทษได้ประสบแก่พวกเขาในโลกดุนยา «และมีมากมายเพียงใดที่เราได้ทำลายล้าง […]
قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَأَنشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ ﴿١١﴾ فَلَمَّآ أَحَسُّوا۟ بَأْسَنَآ إِذَا هُم مِّنْهَا يَرْكُضُونَ ﴿١٢﴾ لَا تَرْكُضُوا۟ وَٱرْجِعُوٓا۟ إِلَىٰ مَآ أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَمَسَـٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُونَ ﴿١٣﴾ قَالُوا يَا وَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ ﴿١٤﴾ فَمَا زَالَت تِّلْكَ دَعْوَىٰهُمْ حَتَّىٰ جَعَلْنَـٰهُمْ حَصِيدًا خَـٰمِدِينَ ﴿١٥﴾
«…เมืองที่อธรรม และเราได้ให้กลุ่มชนอื่นเกิดขึ้นมาแทนหลังจากนั้น ครั้นเมื่อพวกเขารู้สึกถึงการลงโทษของเรา ทันใดนั้นพวกเขาก็วิ่งหนีออกจากเมืองนั้น (มีเสียงกล่าวว่า) อย่าวิ่งหนีเลย จงกลับไปยังความสุขสำราญที่พวกเจ้าได้รับ และที่อยู่อาศัยของพวกเจ้าเถิด เผื่อว่าพวกเจ้าจะถูกสอบถาม พวกเขากล่าวว่า วิบัติแก่เราแท้ ๆ แท้จริงพวกเราเป็นผู้อธรรม แล้วคำร้องนั้นของพวกเขาก็ยังคงดำเนินอยู่ จนกระทั่งเราได้ทำให้พวกเขาเป็นเหมือนพืชที่ถูกเกี่ยวและมอดดับไป» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:11–15)
تَمَيَّزُ مِنَ ٱلْغَيْظِ ۖ كُلَّمَآ أُلْقِىَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَآ أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ﴿٨﴾ قَالُوا۟ بَلَىٰ قَدْ جَآءَنَا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍ كَبِيرٍ ﴿٩﴾ وَقَالُوا۟ لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِىٓ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١٠﴾ فَٱعْتَرَفُوا۟ بِذَنۢبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَـٰبِ
และในวันกิยามะฮ์ เมื่อพวกเขาถูกต้อนไปสู่บั้นปลายอันน่าสะพรึงกลัว และก่อนที่พวกเขาจะถูกโยนลงไปในนรกญะฮีม พวกเขาจะถูกสอบถามถึงบาปของพวกเขา แล้วพวกเขาก็ยอมรับสารภาพ «มัน (นรก) เกือบจะแตกออกเพราะความโกรธเกรี้ยว ทุกครั้งที่กลุ่มหนึ่งถูกโยนลงไปในนั้น ผู้เฝ้านรกจะถามพวกเขาว่า ไม่มีผู้ตักเตือนมายังพวกเจ้าดอกหรือ? พวกเขากล่าวว่า ใช่แล้ว แท้จริงผู้ตักเตือนได้มายังพวกเราแล้ว แต่พวกเราได้ปฏิเสธ และพวกเรากล่าวว่า อัลลอฮ์มิได้ประทานสิ่งใดลงมาเลย พวกท่านมิได้เป็นอื่นใดนอกจากอยู่ในความหลงผิดอันใหญ่หลวง และพวกเขากล่าวว่า หากพวกเราได้รับฟังหรือใช้ปัญญาไตร่ตรอง พวกเราก็คงไม่อยู่ในหมู่ชาวนรกที่ลุกโชน แล้วพวกเขาก็ได้สารภาพในบาปของพวกเขา ดังนั้นความห่างไกล (จากความเมตตา) จงประสบแก่ชาวนรกที่ลุกโชนเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-มุลก์ 67:8–11)
أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ ۚ قَالُوا۟ فَٱدْعُوا۟ ۗ وَمَا دُعَـٰٓؤُا۟ ٱلْكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍ ﴿٥٠﴾
และเมื่อพวกเขาร้องคร่ำครวญอยู่ในไฟนรก หลังจากที่การลงโทษได้โอบล้อมพวกเขาไว้จากทุกทิศทาง และพวกเขาร้องเรียกและกรีดร้อง ผู้เฝ้านรกก็จะกล่าวแก่พวกเขาว่า «บรรดาเราะซูลของพวกเจ้ามิได้นำหลักฐานอันชัดแจ้งมายังพวกเจ้าดอกหรือ? พวกเขากล่าวว่า ใช่แล้ว (ได้นำมาแล้ว) พวกเขา (ผู้เฝ้านรก) กล่าวว่า ถ้าเช่นนั้นพวกเจ้าจงวิงวอนเอาเองเถิด และการวิงวอนของบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นไม่มีอะไรนอกจากอยู่ในความไร้ผล» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มิน 40:50)
فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ
บรรดาผู้ที่ตอบรับเราะซูลย่อมรวมตัวกันเป็นหมู่คณะและเป็นประชาชาติ คนเหล่านี้จำเป็นต้องมีผู้ปกครอง ผู้นำ และผู้บริหารกิจการของพวกเขา บรรดาเราะซูลได้ทำหน้าที่นี้ในช่วงที่ยังมีชีวิตอยู่ พวกท่านตัดสินระหว่างผู้คนด้วยบทบัญญัติของอัลลอฮ์ «ดังนั้น จงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48)
يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُم بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ
«كانت بنو إسرائيل تسوسهم الأنبياء كلّما هلك نبيٌّ قام نبيٌّ»
يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟
พระผู้อภิบาลผู้ทรงเกียรติได้ตรัสแก่ดาวูดว่า «โอ้ดาวูดเอ๋ย แท้จริงเราได้แต่งตั้งเจ้าให้เป็นเคาะลีฟะฮ์ในแผ่นดิน ดังนั้นจงตัดสินระหว่างมนุษย์ด้วยความเป็นธรรม» (ซูเราะฮ์ศอด 38:26) บรรดานบีของบนีอิสรออีลก็ปกครองประชาชาติของพวกท่านด้วยคัมภีร์เตารอฮ์ ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «บนีอิสรออีลนั้น บรรดานบีเป็นผู้ปกครองพวกเขา ทุกครั้งที่นบีท่านหนึ่งเสียชีวิตลง ก็จะมีนบีอีกท่านหนึ่งขึ้นมาแทน» บันทึกโดยอัล-บุคอรี มุสลิม อะห์มัด และอิบนุมาญะฮ์⁽¹⁾ และอัลลอฮ์ได้ตรัสถึงคัมภีร์เตารอฮ์ว่า «บรรดานบีผู้นอบน้อมยอมจำนน (ต่ออัลลอฮ์) ได้ใช้มันตัดสินแก่บรรดาผู้ที่เป็นยิว» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44)
مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَ
ดังนั้น บรรดาเราะซูลจึงตัดสินระหว่างผู้คน นำประชาชาติทั้งในยามสงบและยามสงคราม ดูแลกิจการด้านการพิพากษา และทำหน้าที่ดูแลผลประโยชน์ของผู้คน ในทุกสิ่งเหล่านั้นพวกท่านปฏิบัติตามการเชื่อฟังอัลลอฮ์ และการเชื่อฟังพวกท่านในเรื่องทั้งหมดนั้นก็คือการเชื่อฟังอัลลอฮ์ «ผู้ใดเชื่อฟังเราะซูล แน่นอนเขาก็ได้เชื่อฟังอัลลอฮ์แล้ว» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:80)
قُلْ إِن كُنتُمْ
และบ่าวจะไม่มีวันได้รับความพึงพอพระทัยและความรักของอัลลอฮ์ เว้นแต่ด้วยการเชื่อฟังนี้เท่านั้น «จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) หากพวกท่าน…
⁽¹⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร (4/190)
تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِى يُحْبِبْكُمُ ٱللَّهُ
«…รักอัลลอฮ์ ก็จงปฏิบัติตามฉันเถิด แล้วอัลลอฮ์จะทรงรักพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:31)
إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا
ด้วยเหตุนี้ คำขวัญที่มุสลิมประกาศอยู่เสมอคือ “การรับฟังและการเชื่อฟัง” ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «แท้จริงคำพูดของบรรดาผู้ศรัทธานั้น เมื่อพวกเขาถูกเรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ เพื่อให้ท่านตัดสินระหว่างพวกเขา ก็คือการที่พวกเขากล่าวว่า เราได้ยินแล้วและเราเชื่อฟังแล้ว» (ซูเราะฮ์อันนูร 24:51)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความภาษาอาหรับให้แปล)
(หน้านี้ไม่มีข้อความภาษาอาหรับที่อ่านได้ มีเพียงรอยเส้นจากการสแกน)
การเป็นนบีคือของประทานจากอัลลอฮ์ มิได้ได้มาด้วยเพียงความปรารถนาและความต้องการ และมิได้ได้มาด้วยการมุ่งมานะพากเพียรและการอดทนต่อความยากลำบาก บรรดานักปรัชญาที่อ้างว่าการเป็นนบีนั้นได้มาด้วยเพียงการแสวงหาด้วยความเพียรพยายาม การฝืนตนปฏิบัติอิบาดะฮ์นานาประเภท การบุกบั่นทำการภักดีที่ยากลำบากที่สุด การหมั่นขัดเกลาจิตใจ การชำระความนึกคิดให้บริสุทธิ์ การชำระมารยาทให้สะอาด และการฝึกฝนจิตใจและร่างกายนั้น พวกเขากล่าวเท็จ⁽²⁾
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْرَٰٓءِيلَ وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَٱجْتَبَيْنَآ
อัลลอฮ์ได้ทรงชี้แจงไว้ในหลายอายะฮ์ว่า การเป็นนบีนั้นเป็นความโปรดปรานจากพระผู้อภิบาล พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «ชนเหล่านั้นคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขา จากบรรดานบี จากลูกหลานของอาดัม และจากผู้ที่เราได้บรรทุกไว้พร้อมกับนูห์ และจากลูกหลานของอิบรอฮีมและอิสรออีล และจากผู้ที่เราได้ชี้แนะทางและได้คัดเลือกไว้» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:58)
وَكَذَٰلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ
إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَاتِي وَبِكَلَامِي
และอัลลอฮ์ทรงเล่าถึงคำพูดของยะอ์กูบที่กล่าวแก่ยูซุฟบุตรของท่านว่า «และในทำนองนั้นแหละ พระผู้อภิบาลของเจ้าจะทรงคัดเลือกเจ้า» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:6) และอัลลอฮ์ตรัสแก่มูซาว่า «แท้จริงข้าได้คัดเลือกเจ้าเหนือมนุษย์ทั้งหลาย ด้วยสาส์นต่าง ๆ ของข้าและด้วยการพูดของข้า» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:144)
ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ
อุมัยยะฮ์ บินอบีศศอลต์ เคยหวังที่จะได้เป็นนบีของประชาชาตินี้ และเขาได้แต่งบทกวีไว้มากมายโดยมุ่งตรงต่ออัลลอฮ์และเชิญชวนไปสู่พระองค์ แต่เขาก็ไม่ได้รับสิ่งที่ตนปรารถนา และอัลลอฮ์ทรงสัจจริงยิ่งเมื่อพระองค์ตรัสว่า «อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งว่าพระองค์จะทรงมอบสาส์นของพระองค์ไว้ที่ใด» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:124) และด้วยเหตุนี้ เมื่อมีการเสนอให้เลือก(ผู้ใด)สำหรับเรื่องการเป็นนบี
⁽¹⁾ กลุ่มมุอ์ตะซิละฮ์มีทัศนะว่า การส่งบรรดาเราะซูลและการประทานคัมภีร์เป็นสิ่งจำเป็น (วาญิบ) แก่อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง แต่ที่ถูกต้องคือ สิ่งนั้นเป็นความกรุณาจากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่มีต่อปวงบ่าวของพระองค์ และเป็นความเมตตาต่อพวกเขา ส่วนการกล่าวว่าเป็นสิ่งจำเป็นนั้นจะถูกต้องได้ก็ต่อเมื่อเรากล่าวว่า พระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงกำหนดให้เป็นสิ่งจำเป็นแก่พระองค์เอง ดู ละวามิอ์ อัล-อันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/256, 258
⁽²⁾ ละวามิอ์ อัล-อันวาร อัล-บะฮียะฮ์ (2/267)
…และการเป็นเราะซูลนั้นควรตกเป็นของหนึ่งในสองบุรุษผู้ยิ่งใหญ่แห่งมักกะฮ์และฏออิฟ คือ อุรวะฮ์ บิน มัสอูด อัษ-ษะเกาะฟีย์ หรืออัล-วะลีด บิน อัล-มุฆีเราะฮ์ อัลลอฮ์ทรงปฏิเสธคำกล่าวนั้น และทรงชี้แจงว่าสิ่งนี้เป็นเรื่องที่น่ารังเกียจ เพราะพระองค์คือพระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงแบ่งปันปัจจัยยังชีพในโลกนี้ระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาจะเข้ามาก้าวก่ายในการกำหนดว่าผู้ใดสมควรได้รับความเมตตาแห่งการเป็นนบีและเราะซูลได้กระนั้นหรือ? «และพวกเขากล่าวว่า ทำไมอัลกุรอานนี้จึงไม่ถูกประทานลงมาแก่ชายผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งจากสองเมืองนี้เล่า? พวกเขาเป็นผู้แบ่งปันความเมตตาของพระเจ้าของเจ้ากระนั้นหรือ! เราต่างหากที่ได้แบ่งปันการดำรงชีพของพวกเขาในชีวิตแห่งโลกนี้…» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:31-32)
وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ عَلَىٰ رَجُلٍ مِّنَ ٱلْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ ﴿٣١﴾ أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ ۚ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُم مَّعِيشَتَهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا
ในบทนี้เราจะอธิบายถึงวิถีทางที่ทำให้ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงคัดเลือกได้เป็นนบี
إِنَّآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ كَمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ نُوحٍ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَعِيسَىٰ وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَـٰرُونَ وَسُلَيْمَـٰنَ ۚ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًا ﴿١٦٣﴾
อัลลอฮ์ทรงเรียกวิธีการนี้ว่า "วะห์ยู" พระองค์ตรัสว่า «แท้จริง เราได้ให้วะห์ยูแก่เจ้า เช่นเดียวกับที่เราได้ให้วะห์ยูแก่นูหฺและบรรดานบีหลังจากเขา และเราได้ให้วะห์ยูแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และบรรดาวงศ์วาน (อัล-อัสบาฏ) รวมทั้งอีซา อัยยูบ ยูนุส ฮารูน และสุลัยมาน และเราได้ประทานคัมภีร์ซะบูรแก่ดาวูด» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:163)
وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى ٱلْحَوَارِيِّـۧنَ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِى وَبِرَسُولِى
وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ أُمِّ مُوسَىٰٓ أَنْ أَرْضِعِيهِ
فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ مِنَ ٱلْمِحْرَابِ فَأَوْحَىٰٓ إِلَيْهِمْ أَن سَبِّحُوا۟ بُكْرَةً وَعَشِيًّا ﴿١١﴾
วะห์ยู คือ การแจ้งให้รู้อย่างลับและรวดเร็ว ไม่ว่าจะด้วยวิธีการใดก็ตาม⁽¹⁾ บางครั้งอาจเป็นการดลใจ (อิลฮาม) เช่น วะห์ยูของอัลลอฮ์ที่มีถึงบรรดาสาวก (อัล-หะวารียูน) ว่า «และจงรำลึกเมื่อข้าได้ดลใจแก่บรรดาสาวกว่า พวกเจ้าจงศรัทธาต่อข้าและต่อเราะซูลของข้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:111) และเช่น วะห์ยูของอัลลอฮ์ที่มีถึงมารดาของมูซา (อ.) ว่า «และเราได้ดลใจแก่มารดาของมูซาว่า จงให้นมแก่เขาเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:7) และยังมาในความหมายของการบอกใบ้และการส่งสัญญาณด้วย อัลกุรอานได้เรียกการส่งสัญญาณของซะกะรียา (อ.) แก่กลุ่มชนของเขาว่าเป็นวะห์ยู ว่า «แล้วเขาก็ออกจากมิห์รอบมาหากลุ่มชนของเขา แล้วเขาได้ส่งสัญญาณแก่พวกเขาว่า จงแซ่ซ้องสดุดี (พระองค์) ทั้งยามเช้าและยามเย็น» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:11)
คำว่า "วะห์ยู" ที่ปรากฏในอัลกุรอานส่วนใหญ่นั้นมีความหมายว่า การที่อัลลอฮ์ทรงบอกและแจ้งแก่ผู้ที่พระองค์ทรงคัดเลือกจากบรรดาบ่าวของพระองค์ ถึงทุกสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์จะให้เขาได้รับรู้ อันได้แก่ทางนำและความรู้ประเภทต่าง ๆ ด้วยวิธีการที่ลับและเร้นลับ ซึ่งมิใช่วิธีการที่มนุษย์คุ้นเคย
⁽¹⁾ ดู ฟัตหุลบารีย์ 1/9, อัล-มิศบาห์ อัล-มุนีร หน้า 651, 652
وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِن وَرَآئِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِىَ بِإِذْنِهِۦ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ عَلِىٌّ حَكِيمٌ ﴿٥١﴾
อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสอธิบายถึงระดับขั้นเหล่านี้ว่า «และไม่เป็นการบังควรแก่มนุษย์คนใดที่อัลลอฮ์จะทรงพูดกับเขา เว้นแต่โดยการวะห์ยู หรือจากเบื้องหลังม่านกั้น หรือทรงส่งทูตมา แล้วทูตนั้นก็จะนำวะห์ยูมาตามที่พระองค์ทรงประสงค์ด้วยอนุมัติของพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงสูงส่ง ทรงปรีชาญาณยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:51)
ระดับขั้นเหล่านี้มีสามประการ ได้แก่
إنَّ روح القدس نفث في روعي أن نفسا لن تموت حتى تستكمل رزقها وأجلها ، فاتقوا الله ، وأجملوا في الطلب
ประการแรก: การดลใจลงในจิตใจของนบีผู้ได้รับวะห์ยู โดยที่นบีไม่มีความสงสัยเลยว่าสิ่งที่ถูกดลลงในหัวใจของท่านนั้นมาจากอัลลอฮ์ตะอาลา ดังที่ปรากฏในเศาะฮีหฺอิบนุหิบบาน จากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «แท้จริงรูหุลกุดุสได้ดลลงในจิตใจของฉันว่า ชีวิตหนึ่งจะไม่ตายจนกว่าจะได้รับริซกีและอายุขัยของมันครบถ้วน ดังนั้นพวกท่านจงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงแสวงหา (ปัจจัยยังชีพ) ด้วยวิธีที่ดีงาม»⁽¹⁾ และอิบนุลเญาซีย์มีทัศนะว่า สิ่งที่หมายถึงด้วยคำว่าวะห์ยูในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «เว้นแต่โดยการวะห์ยู» คือวะห์ยูในความฝัน⁽²⁾
สิ่งที่อิบนุลเญาซีย์ใช้อธิบายระดับขั้นแรกนี้ ย่อมรวมอยู่ในวะห์ยูโดยไม่ต้องสงสัย เพราะความฝันของบรรดานบีนั้นเป็นความจริง ด้วยเหตุนี้ เคาะลีลุรเราะห์มาน (มิตรสนิทของพระผู้ทรงกรุณาปรานี) อิบรอฮีม จึงรีบเร่งที่จะเชือดบุตรของท่านเมื่อท่านเห็นในความฝันว่าท่านกำลังเชือดเขา และท่านถือว่าความฝันนี้เป็นพระบัญชาจากพระเจ้า อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสเกี่ยวกับอิบรอฮีมและบุตรของท่านคืออิสมาอีลว่า «ครั้นเมื่อเขาโตพอที่จะไปไหนมาไหนกับเขาได้ เขาก็กล่าวว่า "โอ้ลูกรักของพ่อเอ๋ย แท้จริงพ่อเห็นในความฝันว่าพ่อ…
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي
⁽¹⁾ ดู ตัฟซีรอิบนุกะษีร (6/215) ในการอธิบายอายะฮ์ที่ 51 ของซูเราะฮ์อัช-ชูรอ ⁽²⁾ ซาดุลมะสีร (7/297)
أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ ﴿١٠٢﴾ فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ ﴿١٠٣﴾ وَنَادَيْنَاهُ أَن يَا إِبْرَاهِيمُ ﴿١٠٤﴾ قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿١٠٥﴾
«…เชือดเจ้า ดังนั้นเจ้าจงพิจารณาดูเถิดว่าเจ้าเห็นเป็นอย่างไร เขากล่าวว่า โอ้พ่อจ๋า โปรดกระทำตามที่พ่อได้รับบัญชาเถิด หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ พ่อจะพบว่าฉันเป็นหนึ่งในบรรดาผู้อดทน ครั้นเมื่อทั้งสองยอมจำนน และเขาได้ให้ลูกนอนคว่ำหน้าผากลง และเราได้ร้องเรียกเขาว่า โอ้อิบรอฮีมเอ๋ย แน่นอนเจ้าได้ทำให้ความฝันนั้นเป็นจริงแล้ว แท้จริงเช่นนั้นแหละที่เราตอบแทนแก่ผู้กระทำความดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัศ-ศอฟฟาต 37:102-105)
أوّل ما بدىء به رسول الله ﷺ من الوحي الرؤيا الصالحة في النوم ، وكان لا يرى رؤيا إلا جاءت مثل فلق الصبح
และในหะดีษที่อัล-บุคอรีย์และมุสลิมรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) นางกล่าวว่า «สิ่งแรกที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้รับในการเริ่มต้นแห่งวะห์ยู คือความฝันที่ดีในขณะนอนหลับ ท่านจะไม่เห็นความฝันใดเลย เว้นแต่มันจะปรากฏเป็นจริงดุจแสงอรุณยามรุ่งเช้า»⁽¹⁾
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَـٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ
فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ يَا مُوسَىٰ ﴿١١﴾ إِنِّىٓ أَنَا۠ رَبُّكَ فَٱخْلَعْ نَعْلَيْكَ ۖ إِنَّكَ بِٱلْوَادِ ٱلْمُقَدَّسِ طُوًى ﴿١٢﴾ وَأَنَا ٱخْتَرْتُكَ فَٱسْتَمِعْ لِمَا يُوحَىٰٓ ﴿١٣﴾ إِنَّنِىٓ أَنَا ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدْنِى وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكْرِىٓ ﴿١٤﴾
قَالَ يَا آدَمُ أَنبِئْهُم بِأَسْمَائِهِمْ
ดังที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ตรัสกับนบีมูซา (อ.) และอัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ในคัมภีร์ของพระองค์มากกว่าหนึ่งแห่ง «และเมื่อมูซาได้มาตามกำหนดเวลาของเรา และพระเจ้าของเขาได้ตรัสแก่เขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:143) «ครั้นเมื่อเขามาถึงไฟนั้น ก็มีเสียงเรียกว่า โอ้มูซาเอ๋ย แท้จริงข้าคือพระเจ้าของเจ้า ดังนั้นจงถอดรองเท้าทั้งสองของเจ้าออก แท้จริงเจ้าอยู่ ณ หุบเขาอันศักดิ์สิทธิ์ ฏุวา และข้าได้เลือกเจ้าแล้ว ดังนั้นจงฟังสิ่งที่จะถูกวะห์ยูมา แท้จริงข้าคืออัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากข้า ดังนั้นจงเคารพภักดีข้า และจงดำรงการละหมาดเพื่อรำลึกถึงข้า» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:11-14) และในบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ได้ตรัสด้วย คือนบีอาดัม (อ.) «พระองค์ตรัสว่า โอ้อาดัมเอ๋ย จงบอกพวกเขาถึงชื่อของสิ่งเหล่านั้น...» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:33) และอัลลอฮ์ได้ตรัสกับบ่าวและเราะซูลของพระองค์ คือท่านนบีมุหัมมัด ﷺ เมื่อครั้งที่ท่านถูกนำขึ้นสู่ฟากฟ้า
أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِىَ بِإِذْنِهِۦ مَا يَشَآءُ
และนี่คือสิ่งที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงหมายถึงในดำรัสของพระองค์ที่ว่า «หรือทรงส่งทูตมา แล้วเขาก็จะวะห์ยูสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ด้วยอนุมัติของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:51) และทูตผู้นี้คือญิบรีล ทั้งนี้อาจเป็นมะลาอิกะฮ์อื่นจากเขาได้ในบางกรณีซึ่งมีน้อย⁽²⁾
⁽¹⁾ ญามิอุล อุศูล 12/37 ⁽²⁾ ดูเรื่องนี้ในหนังสือของเรา: อาลัม อัล-มะลาอิกะฮ์ (โลกของมะลาอิกะฮ์) หน้า 40
เมื่อพิจารณาตัวบทต่าง ๆ ในเรื่องนี้ เราจะพบว่ามะลาอิกะฮ์มีสภาพการมาอยู่สามลักษณะ⁽¹⁾ ดังนี้
ลักษณะที่หนึ่ง: ท่านเราะซูล ﷺ เห็นมะลาอิกะฮ์ในรูปลักษณ์ดั้งเดิมที่อัลลอฮ์ทรงสร้างเขามา ซึ่งเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นกับท่านเราะซูลของเรา ﷺ เพียงสองครั้งเท่านั้น
ลักษณะที่สอง: วะห์ยูมายังท่านดุจเสียงกระดิ่งที่ดังกังวาน แล้ววะห์ยูนั้นก็ผละจากท่านไป โดยที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้จดจำสิ่งที่ถูกกล่าวไว้แล้ว
ลักษณะที่สาม: มะลาอิกะฮ์จำแลงกายเป็นชายผู้หนึ่งมาหาท่าน แล้วพูดคุยและสนทนากับท่าน และท่านก็จดจำถ้อยคำของเขา ลักษณะนี้เป็นลักษณะที่เบาที่สุดสำหรับท่านเราะซูล ﷺ และเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นจากญิบรีลในการพบกันครั้งแรก เมื่อเขามาหาท่านอย่างกะทันหันที่ถ้ำหิรออ์
ก่อนที่ท่านเราะซูล ﷺ จะได้เห็นมะลาอิกะฮ์ด้วยตาของท่านเอง ท่านเคยเห็นแสงสว่างและได้ยินเสียง แต่ท่านไม่เห็นมะลาอิกะฮ์ผู้ทำให้เกิดแสงสว่างนั้น และไม่เห็นผู้ที่สนทนาและส่งเสียงเรียกท่าน มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้พำนักอยู่ที่มักกะฮ์เป็นเวลาสิบห้าปี
⁽¹⁾ ดู: แหล่งอ้างอิงก่อนหน้า
يسمع الصوت ويرى الضوء سبع سنين ولا يرى شيئاً ، وثمان سنين يوحى إليه ، وأقام بالمدينة عشرا
…ได้ยินเสียงและเห็นแสงอยู่เจ็ดปีโดยที่ไม่เห็นสิ่งใด และได้รับวะห์ยูอีกแปดปี และพำนักอยู่ที่มะดีนะฮ์สิบปี»⁽¹⁾
อันนะวะวีย์กล่าวถึงถ้อยคำ «ได้ยินเสียงและเห็นแสง» ว่า อัล-กอฎีย์กล่าวว่า «หมายถึงเสียงของผู้เปล่งเสียงเรียกจากมะลาอิกะฮ์ และเห็นแสง คือรัศมีของมะลาอิกะฮ์และรัศมีแห่งสัญญาณต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ จนกระทั่งท่านได้เห็นมะลาอิกะฮ์ด้วยสองตาของท่าน และมะลาอิกะฮ์ได้สนทนากับท่านต่อหน้าเพื่อนำวะห์ยูของอัลลอฮ์มาแจ้งแก่ท่าน»⁽²⁾
ข้อกล่าวอ้างประการหนึ่งที่บรรดาผู้ปฏิเสธบรรดาเราะซูลยกขึ้นมา คือ สิ่งที่เกิดขึ้นกับท่านเราะซูล ﷺ นั้นเป็นเพียงอาการลมบ้าหมูชนิดหนึ่ง หรือเป็นการที่ชัยฏอนเข้ามาติดต่อกับท่าน แต่พวกเขาโกหกในข้ออ้างนี้ เพราะทั้งสองเรื่องแตกต่างกัน ผู้ที่เป็นลมบ้าหมูนั้นสีผิวจะซีดเหลือง น้ำหนักตัวลดลง และสูญเสียการทรงตัว ผู้ที่ถูกชัยฏอนเข้าสิงก็เช่นเดียวกัน บางครั้งชัยฏอนยังพูดผ่านลิ้นของเขาและสนทนากับผู้ที่อยู่ ณ ที่นั้น ครั้นเมื่อเขาฟื้นจากอาการหมดสติ เขาก็ไม่รู้และจำไม่ได้เลยว่าชัยฏอนได้พูดอะไรกับผู้ที่อยู่ ณ ที่นั้นผ่านลิ้นของเขา
ส่วนท่านเราะซูล ﷺ นั้น การที่มะลาอิกะฮ์มาติดต่อกับท่านกลับทำให้ร่างกายของท่านเปี่ยมพลังและใบหน้าของท่านเปล่งประกาย อีกทั้งผู้ที่นั่งอยู่ด้วยก็ไม่ได้ยินถ้อยคำใด ๆ หากแต่ได้ยินเพียงเสียงหึ่ง ๆ คล้ายเสียงผึ้งอยู่ใกล้ศีรษะของท่าน⁽³⁾ หลังจากนั้นท่านเราะซูล ﷺ ก็ลุกขึ้นโดยที่ท่านได้จดจำทุกสิ่งที่มะลาอิกะฮ์แจ้งแก่ท่านไว้ครบถ้วนแล้ว และท่านเองเป็นผู้แจ้งแก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านถึงสิ่งที่ถูกประทานเป็นวะห์ยูแก่ท่าน
ท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) และบิดาของนาง ได้เล่าแก่เราว่า ท่านเราะซูล ﷺ เคยได้รับวะห์ยูในวันที่อากาศหนาวจัด ครั้นเมื่อวะห์ยูสิ้นสุดลง หน้าผากของท่านก็มีเหงื่อไหลโทรม⁽⁴⁾
นางยังเล่าแก่เราอีกว่า อูฐของท่าน ในขณะที่ท่านได้รับวะห์ยูโดยที่ท่านอยู่บนหลังของมัน มันจะกระแทกสายรัดท้องของมัน และเกือบจะ…
⁽¹⁾ ดู อันนะวะวีย์ ชัรห์เศาะฮีห์มุสลิม (15/104) สิ่งที่ท่านอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) กล่าวไว้นี้ขัดกับรายงานที่เป็นที่ยอมรับเกี่ยวกับระยะเวลาที่ท่านได้รับวะห์ยูที่มักกะฮ์ รายงานที่เป็นที่ยอมรับคือ ท่านได้รับวะห์ยูเมื่ออายุสี่สิบปี และอพยพเมื่ออายุห้าสิบสามปี ดังนั้นระยะเวลาดังกล่าวจึงเป็นสิบสามปี ⁽²⁾ อันนะวะวีย์ ชัรห์เศาะฮีห์มุสลิม 15/104 ⁽³⁾ รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ (ดู ญามิอุลอุศูล 12/41) ⁽⁴⁾ เศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ กิตาบบัดอิลวะห์ยู (ดู ฟัตห์ุลบารีย์ 1/18)
…มันจะทรุดตัวลงคุกเข่าพร้อมกับท่าน เนื่องจากความหนักของท่านที่อยู่บนหลังของมัน⁽¹⁾ ศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งเล่าว่า ต้นขาของเขาอยู่ใต้ต้นขาของท่านนบี ﷺ ขณะนั้นวะห์ยูได้ถูกประทานลงมาแก่ท่าน ต้นขาของท่านนบี ﷺ ในขณะที่วะห์ยูกำลังถูกประทานลงมานั้นแทบจะบดทับต้นขาของศอฮาบะฮ์ท่านนั้นให้แหลกละเอียด⁽²⁾
فأدخلت فإذا هو محمّر الوجه ، يغطُّ كذلك ساعة ، ثمَّ سُرِّي عنه
ยะอ์ลา อิบนุอุมัยยะฮ์ (ร.ฎ.) ได้เล่าให้เราฟังถึงการที่เขาได้เห็นวะห์ยูถูกประทานลงมาแก่ท่านเราะซูล ﷺ ซึ่งก่อนหน้านั้นเขาเคยปรารถนาที่จะได้เห็นท่านในสภาพเช่นนั้น เขากล่าวว่า «แล้วฉันก็ถูกพาให้เข้าไป ปรากฏว่าท่านมีใบหน้าแดงก่ำ และมีเสียงหายใจดังครืดคราดเช่นนั้นอยู่ครู่หนึ่ง จากนั้นอาการดังกล่าวก็ค่อย ๆ คลายออกไปจากท่าน»⁽³⁾
⁽¹⁾ อัล-บัยฮะกีย์ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ในหนังสือ อัด-ดะลาอิล โดยรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) (ดู ฟัตหุลบารีย์ 1/21)
⁽²⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ หมวดการละหมาด 12 หมวดญิฮาด 31 อัน-นะสาอีย์ หมวดญิฮาด 4 และอะห์มัด (5/184)
⁽³⁾ หะดีษของยะอ์ลาอยู่ในอัล-บุคอรีย์และตำราอื่น ๆ ดู เศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์ กิตาบฟะฎออิลิลกุรอาน (ฟัตหุลบารีย์ 9/9)
(หน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ
พระปรีชาญาณของพระผู้ทรงรอบรู้ พระผู้ทรงตระหนักยิ่ง ทรงประสงค์ให้บรรดาเราะซูลที่พระองค์ทรงส่งมายังมนุษย์นั้นเป็นมนุษย์ด้วยกันเอง «จงกล่าวเถิดว่า แท้จริงฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่งเช่นเดียวกับพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:110)
إِنَّا عَرَضْنَا ٱلْأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱلْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا ٱلْإِنسَـٰنُ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا ﴿٧٢﴾
บรรดาผู้ที่เห็นว่าการที่อัลลอฮ์ทรงเลือกมนุษย์บางคนให้แบกรับสาส์นเป็นเรื่องใหญ่โตและเป็นไปไม่ได้นั้น คือผู้ที่มิได้ประเมินคุณค่าของมนุษย์อย่างที่ควรจะเป็น เพราะมนุษย์นั้นมีความเหมาะสมที่จะแบกรับอะมานะฮ์อันยิ่งใหญ่ คืออะมานะฮ์ของอัลลอฮ์ที่ชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และภูเขาต่างหวั่นเกรงที่จะแบกรับมัน «แท้จริงเราได้เสนออะมานะฮ์แก่ชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และภูเขา แต่พวกมันปฏิเสธที่จะแบกรับมัน และพวกมันหวั่นเกรงต่อมัน แต่มนุษย์ได้แบกรับมันไว้ แท้จริงเขาเป็นผู้อธรรมยิ่ง เป็นผู้โง่เขลายิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:72)
وَقَالُوا۟ مَالِ هَـٰذَا ٱلرَّسُولِ يَأْكُلُ ٱلطَّعَامَ وَيَمْشِى فِى ٱلْأَسْوَاقِ
فَإِذَا سَوَّيْتُهُۥ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِى فَقَعُوا۟ لَهُۥ سَـٰجِدِينَ ﴿٢٩﴾
บรรดาผู้ที่เห็นว่าการที่อัลลอฮ์ทรงเลือกมนุษย์ให้เป็นเราะซูลเป็นเรื่องใหญ่โตนั้น พวกเขามองเพียงรูปลักษณ์ภายนอกของมนุษย์ พวกเขามองว่ามนุษย์เป็นเพียงร่างกายที่กิน ดื่ม นอน และเดินไปบนแผ่นดินเพื่อสนองความต้องการของตน «และพวกเขากล่าวว่า เราะซูลผู้นี้เป็นอะไรไป เขากินอาหารและเดินไปตามตลาด» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:7) โดยที่พวกเขามิได้มองไปยังแก่นแท้ของมนุษย์ นั่นคือวิญญาณซึ่งเป็นการเป่าจากรูห์ของอัลลอฮ์ «ดังนั้น เมื่อเราได้ทำให้เขาสมบูรณ์ และได้เป่ารูห์ของเราเข้าไปในตัวเขาแล้ว พวกเจ้าจงก้มลงสุญูดแก่เขา» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:29) และด้วยวิญญาณนี้เองที่ทำให้มนุษย์มีความโดดเด่น กลายเป็นมนุษย์ และได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้สืบทอดบนแผ่นดิน อัลลอฮ์ได้ทรงประทานความพร้อมที่จะเชื่อมโยงกับพระองค์ไว้ในตัวเขา โดยผ่านการเป่าอันสูงส่งซึ่งทำให้เขาแตกต่างจากสิ่งอื่น ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจแต่ประการใดที่อัลลอฮ์จะทรงเลือกใครคนหนึ่งจากเผ่าพันธุ์นี้ ผู้มีความพร้อมที่จะรับ แล้วพระองค์ทรงวะห์ยูแก่เขาในสิ่งที่เขาจะใช้ชี้นำพี่น้องของเขาไปสู่หนทาง ทุกครั้งที่หนทางนั้นพร่าเลือนสำหรับพวกเขา และ…
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ
ซึ่งพระองค์ทรงประทานความช่วยเหลือแก่พวกเขาด้วยสิ่งนั้นทุกครั้งที่พวกเขาต้องการความช่วยเหลือ⁽¹⁾ «บรรดาเราะซูลของพวกเขากล่าวแก่พวกเขาว่า พวกเรามิใช่อื่นใดนอกจากเป็นมนุษย์เช่นเดียวกับพวกท่าน แต่ทว่าอัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากบรรดาบ่าวของพระองค์» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:11)
وَٱصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِى ﴿٤١﴾
أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَـَٔاوَىٰ ﴿٦﴾ وَوَجَدَكَ ضَآلًّا فَهَدَىٰ ﴿٧﴾ وَوَجَدَكَ عَآئِلًا فَأَغْنَىٰ ﴿٨﴾
أنَّ رسول الله ﷺ أتاه جبريل وهو يلعب مع الغلمان فأخذه فصرعه ، فشقَّ عن قلبه ، فاستخرج منه علقة ، فقال : هذا حظُّ الشيطان منك ، ثمَّ غسله في طست من ذهب بماء زمزم ، ثمَّ لأمه ، وأعاده في مكانه ، وجاء الغلمان يسعون إلى أمّه ، يعني ظئره ، فقالوا : إنَّ محمدا قد قتل ، فاستقبلوه وهو منتقع اللّون ، قال أنس : فكنت أرى أثر المخيط في صدره
นอกจากนี้ บรรดาเราะซูลยังได้รับการเตรียมพร้อมเป็นพิเศษเพื่อแบกรับภารกิจการเป็นนบีและเราะซูล และได้รับการหล่อหลอมขึ้นอย่างเป็นเอกลักษณ์ «และข้าได้เลือกเจ้าไว้เพื่อตัวข้าเอง» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:41) จงพิจารณาเรื่องนี้จากสภาพของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรา ว่าอัลลอฮ์ทรงดูแลท่านและทรงโอบล้อมท่านไว้ด้วยการเอาใจใส่ของพระองค์อย่างไร ทั้งที่ท่านเป็นเด็กกำพร้าและยากจน «พระองค์มิได้ทรงพบเจ้าเป็นเด็กกำพร้าแล้วทรงให้ที่พักพิงดอกหรือ และทรงพบเจ้าเป็นผู้ไม่รู้ทางแล้วทรงชี้แนะทางให้ และทรงพบเจ้าเป็นผู้ขัดสนแล้วทรงทำให้มั่งมี» (ซูเราะฮ์อัฎ-ฎุฮา 93:6-8) พระองค์ทรงขัดเกลาและทรงชำระท่านให้บริสุทธิ์ ทรงขจัดความโสโครกของชัยฏอนออกไปจากท่าน และทรงนำส่วนของชัยฏอนออกจากตัวท่านตั้งแต่ท่านยังเป็นเด็ก จากท่านอนัส (ร.ฎ.) ว่า «ญิบรีลได้มาหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ขณะที่ท่านกำลังเล่นอยู่กับเด็ก ๆ ญิบรีลได้จับท่านนอนลง แล้วผ่าเปิดหัวใจของท่าน และนำก้อนเลือดก้อนหนึ่งออกมาจากหัวใจนั้น แล้วกล่าวว่า นี่คือส่วนของชัยฏอนที่อยู่ในตัวท่าน จากนั้นได้ล้างหัวใจนั้นในถาดทองคำด้วยน้ำซัมซัม แล้วประสานมันเข้าด้วยกัน และนำกลับไปไว้ในที่เดิม พวกเด็ก ๆ ต่างวิ่งไปหามารดาของท่าน⁽²⁾ หมายถึงแม่นมของท่าน แล้วกล่าวว่า มุฮัมมัดถูกฆ่าแล้ว พวกเขาจึงออกไปพบท่าน ขณะที่สีหน้าของท่านซีดเผือด ท่านอนัสกล่าวว่า ฉันเคยเห็นร่องรอยของการเย็บที่หน้าอกของท่าน» รายงานโดยมุสลิม⁽³⁾
فرج سقف بيتي وأنا بمكة ، فنزل جبريل ففرج صدري ، ثمَّ غسله بماء زمزم ، ثمَّ جاء بطست ممتلىء حكمة وإيمانا فأفرغها في صدري ، ثمَّ أطبقه
และได้เกิดเหตุการณ์ที่ใกล้เคียงกับเรื่องนี้ขึ้นอีกครั้ง เมื่อญิบรีลมาหาท่านเพื่อเตรียมท่านสำหรับการเดินทางครั้งยิ่งใหญ่ในการพาท่านขึ้นสู่ชั้นฟ้าอันสูงส่ง ในหะดีษอัล-อิสรออ์ระบุว่า «หลังคาบ้านของฉันถูกเปิดออกขณะที่ฉันอยู่ที่มักกะฮ์ แล้วญิบรีลก็ลงมาและผ่าเปิดอกของฉัน จากนั้นได้ล้างมันด้วยน้ำซัมซัม แล้วนำถาดที่เต็มไปด้วยฮิกมะฮ์และอีมานมาเทลงในอกของฉัน แล้วปิดมันเข้าดังเดิม» มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์⁽⁴⁾
وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓا۟ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰٓ
บรรดาศัตรูของเหล่าเราะซูลได้คัดค้านอย่างมากต่อการที่เราะซูลถูกส่งมาจากหมู่มนุษย์ และเรื่องนี้เป็นหนึ่งในสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่ขัดขวางผู้คนจากการศรัทธา «และไม่มีสิ่งใดขัดขวางมนุษย์จากการศรัทธาเมื่อทางนำได้มายังพวกเขา…
⁽¹⁾ ฟี ซิลาลิลกุรอาน 19/2552 ⁽²⁾ มารดาจากการให้นม คือ ฮะลีมะฮ์ อัส-สะอ์ดียะฮ์ ⁽³⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/152) ⁽⁴⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ อัศ-ศ็อฆีร (4/81)
إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَبَعَثَ ٱللَّهُ بَشَرًا رَّسُولًا ﴿٩٤﴾
وَلَئِنْ أَطَعْتُم بَشَرًا مِّثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًا لَّخَـٰسِرُونَ ﴿٣٤﴾
فَقَالُوٓا۟ أَبَشَرًا مِّنَّا وَٰحِدًا نَّتَّبِعُهُۥٓ إِنَّآ إِذًا لَّفِى ضَلَـٰلٍ وَسُعُرٍ ﴿٢٤﴾
…นอกจากที่พวกเขากล่าวว่า "อัลลอฮ์ทรงส่งมนุษย์คนหนึ่งมาเป็นเราะซูลกระนั้นหรือ?"» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:94) พวกเขาถือว่าการปฏิบัติตามบรรดาเราะซูลในหลักอะกีดะฮ์และบทบัญญัติที่พวกท่านนำมานั้นเป็นเรื่องน่ารังเกียจ เพียงเพราะพวกท่านเป็นมนุษย์ และถือว่าเป็นความขาดทุนอย่างชัดแจ้ง «และหากพวกท่านเชื่อฟังมนุษย์ผู้หนึ่งเช่นเดียวกับพวกท่าน แน่นอนพวกท่านก็จะเป็นผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:34) และ «พวกเขากล่าวว่า "มนุษย์คนเดียวจากพวกเราที่เราจะต้องปฏิบัติตามเขากระนั้นหรือ? แน่นอนถ้าเป็นเช่นนั้น พวกเราก็อยู่ในความหลงผิดและความบ้าคลั่ง"» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะมัร 54:24)
وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ أَوْ نَرَىٰ رَبَّنَا
وَقَالُوا۟ مَالِ هَـٰذَا ٱلرَّسُولِ يَأْكُلُ ٱلطَّعَامَ وَيَمْشِى فِى ٱلْأَسْوَاقِ ۙ لَوْلَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُۥ نَذِيرًا ﴿٧﴾
ศัตรูของบรรดาเราะซูลได้เสนอว่า เราะซูลที่ถูกส่งมายังพวกเขานั้นควรเป็นมะลาอิกะฮ์ที่พวกเขาสามารถมองเห็นด้วยตา หรืออย่างน้อยก็ให้มีเราะซูลจากมะลาอิกะฮ์ถูกส่งมาพร้อมกับเราะซูลที่เป็นมนุษย์ด้วย «และบรรดาผู้ที่ไม่หวังจะพบเรากล่าวว่า "ทำไมมะลาอิกะฮ์จึงไม่ถูกส่งลงมาแก่พวกเรา หรือทำไมพวกเราจึงไม่ได้เห็นพระเจ้าของพวกเรา"» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:21) และ «พวกเขากล่าวว่า "เราะซูลผู้นี้เป็นอะไรไป เขากินอาหารและเดินไปตามตลาด ทำไมจึงไม่มีมะลาอิกะฮ์ถูกส่งลงมาแก่เขา เพื่อจะได้เป็นผู้ตักเตือนร่วมกับเขา"» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:7)
เมื่อเราพินิจพิจารณาตัวบทต่าง ๆ ของอัลกุรอาน เราสามารถตอบข้อคลุมเครือนี้ได้หลายแง่มุม ดังนี้
إنّما بعثتك لأبتليك وأبتلي بك
ประการแรก: อัลลอฮ์ทรงเลือกพวกท่านให้เป็นมนุษย์ มิใช่มะลาอิกะฮ์ เพราะเช่นนั้นเป็นการทดสอบและการทดลองที่ยิ่งใหญ่กว่า ดังที่ปรากฏในหะดีษกุดซีย์ที่มุสลิมรายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่านว่า «แท้จริงข้าส่งเจ้ามาก็เพื่อทดสอบเจ้า และทดสอบ (ผู้อื่น) ด้วยเจ้า»⁽¹⁾
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْرَٰٓءِيلَ وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَٱجْتَبَيْنَآ
ประการที่สอง: ในเรื่องนี้เป็นการให้เกียรติแก่ผู้ที่ความดีงามจากพระองค์ได้ถูกกำหนดไว้แล้วสำหรับพวกเขา เพราะการที่อัลลอฮ์ทรงเลือกบ่าวบางคนของพระองค์ให้เป็นเราะซูลนั้นเป็นการให้เกียรติและการยกย่องให้ประเสริฐ «ชนเหล่านั้นคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขา จากบรรดานบีจากลูกหลานของอาดัม และจากผู้ที่เราได้บรรทุกไว้พร้อมกับนูห์ และจากลูกหลานของอิบรอฮีมและอิสรออีล และจากผู้ที่เราได้ชี้นำและได้คัดเลือกไว้…» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:58)
ประการที่สาม: มนุษย์มีความสามารถในการเป็นผู้นำและการชี้แนะได้ดีกว่า และพวกเขาคือผู้ที่เหมาะสมจะเป็นแบบอย่างและต้นแบบ ซัยยิด กุฏบ์ ผู้ล่วงลับ ได้กล่าวในเรื่องนี้ว่า «แท้จริงมันคือวิทยปัญญาที่ปรากฏอยู่ในการส่งมนุษย์คนหนึ่งมายังมนุษย์ด้วยกัน มนุษย์คนหนึ่งที่รู้สึกในสิ่งที่พวกเขารู้สึก ได้ลิ้มรสอารมณ์ความรู้สึกของพวกเขา ได้ประสบกับประสบการณ์เช่นเดียวกับพวกเขา เข้าใจความเจ็บปวดและความหวังของพวกเขา รู้จักแรงปรารถนาและความใฝ่ฝันของพวกเขา และรู้ถึงความจำเป็นและภาระหนักของพวกเขา… และด้วยเหตุนี้เขาจึงเห็นอกเห็นใจต่อความอ่อนแอและความบกพร่องของพวกเขา และหวังใน…
⁽¹⁾ มุคตะศ็อร เศาะฮีหฺมุสลิม ของอัล-มุนษิรีย์ หน้า 283
ความแข็งแกร่งและความยิ่งใหญ่ของพวกเขา และนำพวกเขาก้าวไปทีละก้าว โดยที่เขาเข้าใจและเห็นคุณค่าของแรงจูงใจ ความรู้สึก และการตอบสนองของพวกเขา เพราะท้ายที่สุดแล้วเขาก็เป็นคนหนึ่งในหมู่พวกเขา เขานำพวกเขาบุกเบิกหนทางสู่อัลลอฮ์ ด้วยวะห์ยูจากอัลลอฮ์และความช่วยเหลือจากพระองค์ในการฝ่าความยากลำบากของหนทาง
ส่วนพวกเขาเองก็พบในตัวเขาถึงความสามารถที่เป็นไปได้ (ที่พวกเขาจะปฏิบัติตามได้) เพราะเขาเป็นมนุษย์เช่นเดียวกับพวกเขา เขายกระดับพวกเขาขึ้นทีละน้อย ๆ และใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางพวกเขาด้วยจริยธรรม การกระทำ และภาระหน้าที่ต่าง ๆ ที่เขาประกาศแก่พวกเขาว่าอัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้แก่พวกเขาและทรงประสงค์สิ่งนั้นจากพวกเขา ตัวตนของเขาจึงเป็นการถ่ายทอดอันมีชีวิตของอะกีดะฮ์ที่เขานำมาสู่พวกเขา ชีวิต ความเคลื่อนไหว และการกระทำของเขาจึงเป็นดั่งหน้ากระดาษที่เปิดแสดงต่อหน้าพวกเขา ให้พวกเขาคัดลอกไปทีละบรรทัด และนำไปปฏิบัติให้เป็นจริงทีละความหมาย โดยที่พวกเขาเห็นมันอยู่ท่ามกลางพวกเขา จิตใจของพวกเขาจึงโหยหาที่จะเลียนแบบมัน เพราะมันปรากฏเป็นรูปธรรมอยู่ในตัวมนุษย์คนหนึ่ง»⁽¹⁾
ประการที่สี่: ความยากลำบากในการมองเห็นมะลาอิกะฮ์ บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาเมื่อพวกเขาเรียกร้องขอเห็นมะลาอิกะฮ์ และขอให้บรรดาเราะซูลที่ถูกส่งมายังพวกเขาเป็นมะลาอิกะฮ์นั้น พวกเขาไม่เข้าใจธรรมชาติของมะลาอิกะฮ์ และไม่รู้ถึงขอบเขตของความลำบากและความทุกข์ยากที่จะเกิดขึ้นแก่พวกเขาอันเป็นผลมาจากสิ่งนั้น
يَوْمَ يَرَوْنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ لَا بُشْرَىٰ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُجْرِمِينَ
การติดต่อกับมะลาอิกะฮ์และการมองเห็นพวกเขานั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ท่านเราะซูล ﷺ ทั้งที่ท่านเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาสรรพสิ่ง และมีพละกำลังทั้งทางร่างกายและจิตใจอย่างยิ่งใหญ่ เมื่อท่านได้เห็นญิบรีลในรูปลักษณ์ที่แท้จริงของเขา ท่านก็เกิดความหวาดหวั่นอย่างใหญ่หลวง และกลับไปยังบ้านของท่านด้วยหัวใจที่สั่นระรัว และท่าน ﷺ ก็ได้รับความหนักหน่วงอย่างมากจากการที่วะห์ยูลงมายังท่าน ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสในการตอบโต้พวกเขาว่า «วันที่พวกเขาจะได้เห็นมะลาอิกะฮ์นั้น วันนั้นจะไม่มีข่าวดีใด ๆ แก่บรรดาผู้กระทำความผิด» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:22) ทั้งนี้เพราะบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจะไม่ได้เห็นมะลาอิกะฮ์นอกจากในยามที่ความตายมาถึง หรือในยามที่การลงโทษลงมาเท่านั้น หากสมมุติว่าพวกเขาได้เห็นมะลาอิกะฮ์ วันนั้นก็ย่อมเป็นวันแห่งความพินาศของพวกเขา
وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓا۟ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَبَعَثَ ٱللَّهُ بَشَرًا رَّسُولًا ﴿٩٤﴾ قُل لَّوْ كَانَ فِى ٱلْأَرْضِ مَلَـٰٓئِكَةٌ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَلَكًا رَّسُولًا ﴿٩٥﴾
ดังนั้น การส่งบรรดาเราะซูลมาจากมนุษย์จึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้พวกเขาสามารถสนทนากับบรรดาเราะซูล เข้าใจสิ่งที่รับมาจากพวกเขา และทำความเข้าใจจากพวกเขาได้ และหากอัลลอฮ์ทรงส่งบรรดาเราะซูลของพระองค์มายังพวกเขาจากมะลาอิกะฮ์ พวกเขาก็ย่อมไม่อาจทำเช่นนั้นได้ «และไม่มีสิ่งใดขัดขวางมนุษย์มิให้ศรัทธาเมื่อทางนำได้มายังพวกเขา นอกจากการที่พวกเขากล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงส่งมนุษย์คนหนึ่งมาเป็นเราะซูลกระนั้นหรือ? จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) หากว่าในแผ่นดินมีมะลาอิกะฮ์เดินอยู่อย่างสงบเรียบร้อย แน่นอนเราก็จะส่งมะลาอิกะฮ์จากฟากฟ้าลงมายังพวกเขาเป็นเราะซูล» (ซูเราะฮ์…
⁽¹⁾ ฟี ซิลาลิลกุรอาน (ในร่มเงาแห่งอัลกุรอาน) 19/2553
(ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:94-95)
หากผู้ที่อาศัยอยู่บนแผ่นดินเป็นมะลาอิกะฮ์ อัลลอฮ์ก็จะทรงส่งเราะซูลจากเผ่าพันธุ์เดียวกับพวกเขามายังพวกเขา แต่เมื่อผู้ที่อาศัยอยู่บนแผ่นดินเป็นมนุษย์ ความเมตตาและวิทยปัญญาของอัลลอฮ์จึงกำหนดให้เราะซูลของพวกเขามาจากเผ่าพันธุ์เดียวกับพวกเขา ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «โดยแน่นอน อัลลอฮ์ได้ทรงประทานความโปรดปรานแก่บรรดาผู้ศรัทธา ขณะที่พระองค์ทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งจากหมู่พวกเขาเองมายังพวกเขา» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:164)
لَقَدْ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ
เมื่อมนุษย์ไม่สามารถมองเห็นมะลาอิกะฮ์ และไม่สามารถรับคำสอนจากพวกเขาได้อย่างสะดวกง่ายดาย หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์จะส่งมะลาอิกะฮ์เป็นเราะซูลมายังมนุษย์ ก็ย่อมจำเป็นที่พระองค์จะต้องทรงให้มะลาอิกะฮ์นั้นมีรูปเป็นชายคนหนึ่ง ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และหากเราให้เขาเป็นมะลาอิกะฮ์ แน่นอนเราก็จะให้เขามีรูปเป็นชายคนหนึ่ง และแน่นอนเราก็จะทำให้พวกเขาสับสนในสิ่งที่พวกเขาสับสนกันอยู่แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:9) อัลลอฮ์ทรงบอกว่า «หากพระองค์ทรงส่งเราะซูลที่เป็นมะลาอิกะฮ์มา เขาก็จะอยู่ในรูปลักษณ์ของชายคนหนึ่ง เพื่อให้พวกเขาสามารถสนทนากับเขา และได้รับประโยชน์จากการรับคำสอนจากเขา และหากเป็นเช่นนั้น เรื่องนี้ก็จะยิ่งทำให้พวกเขาสับสน»⁽¹⁾
وَلَوْ جَعَلْنَـٰهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنَـٰهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ ﴿٩﴾
ความสับสนของพวกเขาเกิดขึ้นเพราะมะลาอิกะฮ์นั้นอยู่ในรูปของชายคนหนึ่ง พวกเขาจึงไม่สามารถยืนยันได้อย่างแน่ชัดว่าเขาเป็นมะลาอิกะฮ์ เมื่อเป็นเช่นนี้ การส่งเราะซูลที่เป็นมะลาอิกะฮ์ในลักษณะดังกล่าวจึงไม่มีประโยชน์อันใด ยิ่งกว่านั้น การส่งพวกเขาจากหมู่มะลาอิกะฮ์ในลักษณะนี้ยังไม่บรรลุจุดประสงค์ที่ต้องการ เพราะเราะซูลที่เป็นมะลาอิกะฮ์ไม่สามารถรับรู้ความรู้สึก อารมณ์ และความหวั่นไหวของมนุษย์ได้ แม้ว่าเขาจะจำแลงกายเป็นรูปร่างเช่นเดียวกับพวกเขาก็ตาม
⁽¹⁾ ตัฟซีรอิบนุกะษีร 3/9
การที่พวกท่านเป็นมนุษย์นั้นหมายความว่า พวกท่านย่อมมีคุณลักษณะที่ไม่อาจแยกออกจากความเป็นมนุษย์ได้ ประการหนึ่งคือ พวกท่านมีร่างกายที่ต้องการสิ่งที่มนุษย์ต้องการ เช่น อาหารและเครื่องดื่ม และพวกท่านขับถ่ายเช่นเดียวกับมนุษย์ทั่วไป เพราะการขับถ่ายเป็นผลที่ตามมาจากการกินและการดื่ม «และเรามิได้ส่ง (เราะซูล) คนใดก่อนหน้าเจ้า นอกจากบรรดาชายที่เราได้ให้วะห์ยูแก่พวกเขา ดังนั้นพวกเจ้าจงถามผู้รู้ (อะฮ์ลุซซิกร์) หากพวกเจ้าไม่รู้ และเรามิได้ทำให้พวกเขาเป็นร่างกายที่ไม่กินอาหาร และพวกเขาก็มิได้เป็นผู้มีชีวิตอยู่ตลอดกาล» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:7-8)
وَمَآ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِىٓ إِلَيْهِمْ ۖ فَسْـَٔلُوٓا۟ أَهْلَ ٱلذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿٧﴾ وَمَا جَعَلْنَـٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَمَا كَانُوا۟ خَـٰلِدِينَ ﴿٨﴾
อีกประการหนึ่งคือ พวกท่านถือกำเนิดมาเช่นเดียวกับที่มนุษย์ถือกำเนิด พวกท่านมีบิดาและมารดา มีลุงและป้าทางฝ่ายบิดา มีลุงและป้าทางฝ่ายมารดา พวกท่านแต่งงานและมีบุตร «และแท้จริงเราได้ส่งบรรดาเราะซูลมาก่อนหน้าเจ้า และเราได้ให้พวกเขามีภรรยาและลูกหลาน» (ซูเราะฮ์อัร-เราะอ์ด 13:38)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّن قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَٰجًا وَذُرِّيَّةً
พวกท่านยังประสบกับอาการต่าง ๆ ที่มนุษย์ประสบ พวกท่านนอนหลับและตื่นขึ้น มีสุขภาพดีและเจ็บป่วย และสิ่งที่มาถึงมนุษย์ทุกคน นั่นคือความตาย ก็มาถึงพวกท่านเช่นกัน ดังที่มีระบุในคำกล่าวของอิบรอฮีม ผู้เป็นสหายสนิทของพระผู้ทรงเมตตา ถึงพระผู้อภิบาลของท่านว่า «และพระองค์คือผู้ทรงให้อาหารแก่ฉันและให้น้ำแก่ฉัน และเมื่อฉันป่วย พระองค์ก็ทรงรักษาฉันให้หาย และพระองค์คือผู้ทรงให้ฉันตาย แล้วทรงให้ฉันมีชีวิตขึ้นอีก» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:79-81) และอัลลอฮ์ได้ตรัสแก่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ มุหัมมัด ﷺ ว่า «แท้จริงเจ้าจะต้องตาย และแท้จริงพวกเขาก็จะต้องตาย» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:30) และพระองค์ยังตรัสโดยชี้แจงว่านี่คือแนวทาง (ซุนนะฮ์) ของพระองค์ต่อบรรดาเราะซูลทั้งหมดว่า «และมุหัมมัดนั้นมิใช่อื่นใด นอกจากเป็นเราะซูลคนหนึ่ง แน่นอนบรรดาเราะซูลก่อนหน้าเขาได้ล่วงลับไปแล้ว หากเขาตายหรือถูกฆ่า พวกเจ้าจะหันส้นเท้ากลับกระนั้นหรือ» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:144) และมีรายงานในการพรรณนาคุณลักษณะของท่านเราะซูล ﷺ ว่า «ท่านเป็นมนุษย์คนหนึ่งในหมู่มนุษย์ ท่านหาเหาในเสื้อผ้าของท่านเอง รีดนมแพะของท่านเอง และรับใช้ตัวท่านเอง»⁽¹⁾
وَٱلَّذِى هُوَ يُطْعِمُنِى وَيَسْقِينِ ﴿٧٩﴾ وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ ﴿٨٠﴾ وَٱلَّذِى يُمِيتُنِى ثُمَّ يُحْيِينِ ﴿٨١﴾
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ ﴿٣٠﴾
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ ٱلرُّسُلُ ۚ أَفَإِي۟ن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ ٱنقَلَبْتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَـٰبِكُمْ
كان بشرا من البشر :يفلي ثوبه،ويحلب شاته،ويخدم نفسه
⁽¹⁾ บันทึกโดยอะห์มัดในอัล-มุสนัด และอัล-บุคอรีในอัล-อะดับ อัล-มุฟร็อด สายรายงานของอะห์มัดเศาะฮีห์ตามเงื่อนไขของมุสลิม (ดู ซิลซิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 671)
يا أم سليم ، أما تعلمين أني اشترطت على ربّي ، فقلت : إنّما أنا بشر ؛ أرضى كما يرضى البشر ، وأغضب كما يغضب البشر ، فأيّما أحد دعوت عليه من أُمتي بدعوة ليس لها بأهل ، أن يجعلها طهورا وزكاة وقربة يقربه بها منه يوم القيامة
มีรายงานที่ถูกต้องว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวแก่ท่านหญิงอุมมุสุลัยม์ (ร.ฎ.) ว่า «โอ้อุมมุสุลัยม์ เธอไม่รู้หรือว่า ฉันได้ตั้งเงื่อนไขไว้กับพระผู้อภิบาลของฉัน โดยฉันกล่าวว่า แท้จริงฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่ง ฉันพอใจเหมือนที่มนุษย์พอใจ และฉันโกรธเหมือนที่มนุษย์โกรธ ดังนั้น ผู้ใดก็ตามจากประชาชาติของฉันที่ฉันได้ขอดุอาอ์สาปแช่งเขา ด้วยคำสาปแช่งที่เขาไม่สมควรได้รับ ขอพระองค์ทรงทำให้มันเป็นการชำระล้าง เป็นการขัดเกลา และเป็นความใกล้ชิด ที่พระองค์ทรงทำให้เขาใกล้ชิดพระองค์ด้วยสิ่งนั้นในวันกิยามะฮ์»⁽¹⁾
قَالَ رَبِّ ٱلسِّجْنُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا يَدْعُونَنِىٓ إِلَيْهِ
فَلَبِثَ فِى ٱلسِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ ﴿٤٢﴾
ส่วนหนึ่งของผลอันจำเป็นจากการที่บรรดาเราะซูลเป็นมนุษย์ ก็คือ พวกท่านต้องประสบกับบททดสอบเช่นเดียวกับที่มนุษย์ทั่วไปประสบ บางครั้งพวกท่านถูกจองจำ ดังที่นบียูสุฟถูกจองจำ «เขากล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ คุกนั้นเป็นที่รักแก่ข้าพระองค์ยิ่งกว่าสิ่งที่พวกนางเชิญชวนข้าพระองค์ไปสู่มัน» (ซูเราะฮ์ยูสุฟ 12:33) และอัลลอฮ์ทรงกล่าวถึงท่านว่า «แล้วเขาก็อยู่ในคุกหลายปี» (ซูเราะฮ์ยูสุฟ 12:42)
أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمْ رَسُولٌۢ بِمَا لَا تَهْوَىٰٓ أَنفُسُكُمُ ٱسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ ﴿٨٧﴾
บางครั้งกลุ่มชนของพวกท่านก็ทำร้ายพวกท่าน และอาจทำให้พวกท่านถึงกับเลือดตกยางออก ดังที่พวกเขาได้ทำร้ายท่านเราะซูล ﷺ ในสมรภูมิอุหุด จนท่านเลือดออก และฟันหน้าของท่านหัก บางครั้งพวกเขาก็ขับไล่พวกท่านออกจากบ้านเรือน ดังที่นบีอิบรอฮีมได้อพยพจากอิรักไปยังแผ่นดินชาม และดังที่นบีของเรามุหัมมัด ﷺ ได้อพยพจากมักกะฮ์ไปยังมะดีนะฮ์ และบางครั้งพวกเขาก็สังหารพวกท่าน «คราใดที่มีเราะซูลคนหนึ่งนำสิ่งที่จิตใจของพวกเจ้าไม่ปรารถนามายังพวกเจ้า พวกเจ้าก็หยิ่งผยอง แล้วบางกลุ่มพวกเจ้าก็ปฏิเสธ และบางกลุ่มพวกเจ้าก็สังหาร» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:87)
أنَّ نبيَّ الله أيوب لبث به بلاؤه ثمان عشرة سنة ، فرفضه القريب والبعيد إلاّ رجلين من إخوانه . .
وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿٨٣﴾ فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ فَكَشَفْنَا مَا بِهِۦ مِن ضُرٍّ ۖ وَءَاتَيْنَـٰهُ أَهْلَهُۥ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَذِكْرَىٰ لِلْعَـٰبِدِينَ ﴿٨٤﴾
บางครั้งพวกท่านก็ประสบกับโรคภัยไข้เจ็บ ดังที่อัลลอฮ์ทรงทดสอบนบีอัยยูบของพระองค์ แล้วท่านก็อดทน มีรายงานที่ถูกต้องจากท่านเราะซูล ﷺ ว่า «แท้จริงนบีของอัลลอฮ์ อัยยูบ ได้ประสบกับบททดสอบของท่านเป็นเวลาสิบแปดปี จนกระทั่งทั้งญาติใกล้และคนไกลต่างก็ทอดทิ้งท่าน เว้นแต่ชายสองคนจากพี่น้องของท่าน...»⁽²⁾ และส่วนหนึ่งของบททดสอบที่ท่านได้รับ คือการสูญเสียครอบครัวและทรัพย์สินของท่าน ทั้งที่ท่านเคยเป็นผู้มีทรัพย์สินและลูกหลานมากมาย «และอัยยูบ ขณะที่เขาร้องเรียกพระผู้อภิบาลของเขาว่า แท้จริงความทุกข์ยากได้ประสบแก่ข้าพระองค์ และพระองค์นั้นทรงเป็นผู้เมตตายิ่งกว่าบรรดาผู้เมตตาทั้งหลาย เราจึงตอบรับเขา แล้วเราได้ขจัดความทุกข์ยากที่มีอยู่กับเขา และเราได้ให้ครอบครัวของเขาแก่เขา และจำนวนเท่ากับพวกเขาอยู่ร่วมกับพวกเขาอีก เป็นความเมตตาจากเรา และเป็นข้อตักเตือนแก่บรรดาผู้เคารพภักดี» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:83-84)
الأنبياء ، ثمَّ الأمثل فالأمثل ، يبتلى الرجل على حسب دينه ، فإن كان دينه صلبا اشتدّ بلاؤه ، وإن كان في دينه رقّة ابتلي على حسب دينه ، فما يبرح البلاء بالعبد
บรรดานบีไม่เพียงแต่ประสบกับบททดสอบเท่านั้น แต่พวกท่านยังเป็นผู้ที่ได้รับบททดสอบหนักที่สุดในหมู่มนุษย์อีกด้วย มีรายงานจากอัศ-ศ็อะอ์บ์ อิบนุสะอ์ด จากบิดาของเขา (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ถามท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่า มนุษย์คนใดที่ได้รับบททดสอบหนักที่สุด? ท่านตอบว่า «บรรดานบี แล้วก็ผู้ที่ประเสริฐรองลงมา และผู้ที่ประเสริฐรองลงมาตามลำดับ คนคนหนึ่งจะถูกทดสอบตามระดับศาสนาของเขา หากศาสนาของเขาแข็งแกร่ง บททดสอบของเขาก็จะหนักยิ่ง และหากศาสนาของเขามีความอ่อนแอ เขาก็จะถูกทดสอบตามระดับศาสนาของเขา บททดสอบจะไม่ห่างหายไปจากบ่าวคนหนึ่ง
⁽¹⁾ บันทึกโดยมุสลิมในเศาะหีหฺของท่าน (ดู สิลสิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะหีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 84) ⁽²⁾ บันทึกโดยอบูยะอ์ลาในมุสนัดของท่าน, อบูนุอัยม์ในอัล-หิลยะฮ์, อัฎ-ฎิยาอ์ในอัล-มุคตาเราะฮ์ และอิบนุหิบบานในเศาะหีหฺของท่าน (ดู สิลสิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะหีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 17)
حتى يتركه يمشي على الأرض ما عليه خطيئة
ถึงขั้นที่มันจะปล่อยให้เขาเดินอยู่บนแผ่นดินโดยไม่มีความผิดใดๆ ติดตัวเขาเลย»⁽¹⁾
إنا كذلك ، يضعف علينا البلاء ، ويضعف لنا الأجر
الأنبياء ، ثمَّ الصالحون ، إن كان أحدهم ليبتلى بالفقر ، حتى ما يجد إلا العباءة التي يحويها ، وإن كان أحدهم ليفرح بالبلاء كما يفرح أحدكم بالرخاء
อบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ได้เข้าไปหาท่านเราะซูล ﷺ ขณะที่ท่านกำลังจับไข้ เขาจึงวางมือลงบนตัวท่านเราะซูล ﷺ และสัมผัสได้ถึงความร้อนของท่านอยู่ในมือของเขาแม้จะอยู่เหนือผ้าห่ม เขากล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ไข้นี้ช่างรุนแรงต่อท่านเสียจริง!" ท่านกล่าวว่า «พวกเราก็เป็นเช่นนั้นแหละ บททดสอบจะถูกทวีคูณแก่พวกเรา และผลบุญก็จะถูกทวีคูณแก่พวกเราด้วย» ฉันกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ผู้คนประเภทใดที่ได้รับบททดสอบหนักที่สุด?" ท่านกล่าวว่า «บรรดานบี แล้วก็บรรดาผู้ทรงคุณธรรม แท้จริงคนหนึ่งในหมู่พวกเขาถูกทดสอบด้วยความยากจน จนกระทั่งเขาไม่มีสิ่งใดเลยนอกจากผ้าคลุมผืนหนึ่งที่เขาใช้ห่อตัว และแท้จริงคนหนึ่งในหมู่พวกเขาจะดีใจกับบททดสอบ ดังที่คนหนึ่งในหมู่พวกท่านดีใจกับความสุขสบาย»⁽²⁾⁽³⁾
كنّا مع رسول الله ﷺ نجني الكباث
عليكم بالأسود منه فإنّه أطيبه
وهل من نبي إلا وقد رعاها
ส่วนหนึ่งของสิ่งที่ความเป็นมนุษย์ของพวกท่านกำหนดไว้ ก็คือ พวกท่านอาจทำการงานและอาชีพต่างๆ ที่มนุษย์ทั่วไปทำกัน ตัวอย่างเช่น การที่ท่านเราะซูล ﷺ ประกอบอาชีพค้าขายก่อนการได้รับแต่งตั้งเป็นเราะซูล และอีกตัวอย่างหนึ่งคือ การเลี้ยงแพะแกะของบรรดานบี ญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ได้รายงานว่า «พวกเราอยู่กับท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กำลังเก็บผลอัล-กะบาษ⁽⁴⁾ แล้วท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ﷺ ก็กล่าวว่า "พวกท่านจงเลือกเก็บลูกที่มีสีดำ เพราะมันอร่อยที่สุด" พวกเขาจึงถามว่า "ท่านเคยเลี้ยงแพะแกะหรือ?" ท่านตอบว่า "มีนบีคนใดบ้างที่ไม่เคยเลี้ยงมัน"» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ในเศาะฮีหฺของท่าน⁽⁵⁾
إِنِّىٓ أُرِيدُ أَنْ أُنكِحَكَ إِحْدَى ٱبْنَتَىَّ هَـٰتَيْنِ عَلَىٰٓ أَن تَأْجُرَنِى ثَمَـٰنِىَ حِجَجٍ ۖ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِكَ ۖ وَمَآ أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ ۚ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٢٧﴾ قَالَ ذَٰلِكَ بَيْنِى وَبَيْنَكَ ۖ أَيَّمَا ٱلْأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَٰنَ عَلَىَّ
ในบรรดานบีที่อัลกุรอานระบุไว้อย่างชัดเจนว่าเคยเลี้ยงแพะแกะ คือ นบีของอัลลอฮ์ มูซา (อ.ล.) ท่านได้ทำงานนี้อยู่หลายปี โดยบ่าวผู้ทรงคุณธรรมได้กล่าวแก่ท่านว่า «แท้จริงฉันประสงค์จะให้ท่านแต่งงานกับลูกสาวคนหนึ่งในสองคนนี้ของฉัน โดยมีเงื่อนไขว่าท่านจะต้องทำงานให้แก่ฉันแปดปี แต่ถ้าท่านทำครบสิบปี ก็เป็นเรื่องของท่านเอง และฉันไม่ประสงค์จะทำให้เป็นที่ลำบากแก่ท่าน ท่านจะพบว่าฉันเป็นคนหนึ่งในหมู่ผู้ทรงคุณธรรม อินชาอัลลอฮ์ (มูซา) กล่าวว่า นั่นเป็นข้อตกลงระหว่างฉันกับท่าน ไม่ว่าฉันจะทำครบกำหนดเวลาใดในสองกำหนดนั้น ก็จะไม่มีการละเมิดใดๆ ต่อฉัน ...» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:27-28)
⁽¹⁾ บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะสันเศาะฮีหฺ, อะหฺมัด, อิบนุมาญะฮ์ และท่านอื่นๆ (ซิลซิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 143)
⁽²⁾ บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์, อิบนุสะอ์ด และอัล-หากิม ซึ่งท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหฺตามเงื่อนไขของมุสลิม และอัษ-ษะฮะบีย์ก็เห็นพ้องกับท่าน ส่วนเชคนาศิรกล่าวว่า มันเป็นดังที่ทั้งสองกล่าว (ดู ซิลซิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 144)
⁽³⁾ เมื่อสภาพของบรรดานบีเป็นเช่นนี้ บรรดาผู้ทรงคุณธรรมจึงควรนำสิ่งนี้มาเป็นบทเรียน และไม่คิดต่ออัลลอฮ์นอกเหนือไปจากความจริง เมื่อบททดสอบประสบแก่พวกเขา ส่วนบรรดาผู้ที่กล่าวหาผู้ทรงคุณธรรมด้วยข้อกล่าวหาอันเท็จเพียงเพราะพวกเขาประสบกับบททดสอบนั้น ก็ควรละเว้นจากการกระทำเช่นนั้นต่อพวกเขา
⁽⁴⁾ อัล-กะบาษ คือ ผลของต้นอะรอก (ต้นสิวาก) และเรียกเช่นนั้นสำหรับผลที่สุกแล้ว
⁽⁵⁾ ดู ฟัตหุลบารีย์ (6/438)
وَٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ ﴿٢٨﴾
และอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้ดูแลต่อสิ่งที่เรากล่าวกัน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:27-28) อิบนุหะญัรกล่าวว่า: สิ่งที่บรรดาอิมามได้กล่าวไว้คือ วิทยปัญญาในการที่บรรดานบีเลี้ยงแพะนั้น ก็เพื่อให้พวกท่านฝึกฝนตนเองให้มีความถ่อมตน ให้หัวใจของพวกท่านคุ้นเคยกับการปลีกตัวอยู่ตามลำพัง และเพื่อให้พวกท่านได้ยกระดับจากการดูแลฝูงแพะไปสู่การปกครองดูแลประชาชาติทั้งหลาย⁽¹⁾
وَعَلَّمْنَـٰهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُم مِّنۢ بَأْسِكُمْ ۖ فَهَلْ أَنتُمْ شَـٰكِرُونَ ﴿٨٠﴾
ในบรรดานบีที่ประกอบอาชีพอย่างมนุษย์ทั่วไปนั้น มีท่านนบีดาวูด (อ.ล.) ท่านเป็นช่างเหล็กผู้ทำเสื้อเกราะ อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และเราได้สอนเขาให้รู้วิธีทำเสื้อเกราะสำหรับพวกเจ้า เพื่อปกป้องพวกเจ้าจากอันตรายในการสู้รบของพวกเจ้า แล้วพวกเจ้าจะขอบคุณหรือไม่» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:80) ท่านเป็นช่างเหล็ก และในขณะเดียวกันท่านก็เป็นกษัตริย์ด้วย และท่านกินจากสิ่งที่ได้มาจากน้ำมือของท่านเอง
ส่วนนบีของอัลลอฮ์ ซะกะรียา ท่านประกอบอาชีพเป็นช่างไม้⁽²⁾
وَإِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَـٰهَيْنِ مِن دُونِ اللَّهِ ۖ قَالَ سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ ۚ إِن كُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ ۚ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلَا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ ۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ﴿١١٦﴾ مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَآ أَمَرْتَنِى بِهِۦٓ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ رَبِّى وَرَبَّكُمْ ۚ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَّا دُمْتُ فِيهِمْ ۖ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِى كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ ۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ ﴿١١٧﴾
ผลที่ตามมาจากการที่พวกเขาเป็นมนุษย์ก็คือ พวกเขามิใช่พระเจ้า และไม่มีคุณลักษณะใดของความเป็นพระเจ้าอยู่ในตัวพวกเขาเลยแม้แต่น้อย ด้วยเหตุนี้บรรดาเราะซูลจึงปฏิเสธว่าตนเองไม่มีพลังและอำนาจใด ๆ และพวกท่านยึดมั่นพึ่งพิงอัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียว และพวกท่านไม่เคยอ้างว่าตนมีคุณลักษณะใด ๆ ของอัลลอฮ์ตะอาลา อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสโดยชี้แจงถึงความบริสุทธิ์ของท่านนบีอีซาจากสิ่งที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นของท่าน ว่า «และจงรำลึกเมื่ออัลลอฮ์ตรัสว่า โอ้อีซาบุตรของมัรยัมเอ๋ย เจ้าได้กล่าวแก่ผู้คนหรือว่า พวกท่านจงยึดถือฉันและมารดาของฉันเป็นพระเจ้าสององค์อื่นจากอัลลอฮ์? เขากล่าวว่า มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์ ไม่บังควรแก่ข้าพระองค์ที่จะกล่าวสิ่งที่ข้าพระองค์ไม่มีสิทธิ์ หากข้าพระองค์ได้กล่าวสิ่งนั้น แน่นอนพระองค์ย่อมทรงรู้แล้ว พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในตัวข้าพระองค์ แต่ข้าพระองค์ไม่รู้สิ่งที่อยู่ในพระองค์ แท้จริงพระองค์เท่านั้นคือผู้ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งเร้นลับทั้งหลาย ข้าพระองค์มิได้กล่าวแก่พวกเขานอกจากสิ่งที่พระองค์ทรงใช้ข้าพระองค์ให้กล่าว คือ พวกท่านจงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ พระเจ้าของฉันและพระเจ้าของพวกท่าน และข้าพระองค์เป็นพยานรู้เห็นพวกเขาตลอดเวลาที่ข้าพระองค์อยู่ในหมู่พวกเขา ครั้นเมื่อพระองค์ทรงเอาข้าพระองค์ไป พระองค์ก็ทรงเป็นผู้เฝ้าดูพวกเขา และพระองค์ทรงเป็นพยานรู้เห็นทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:116-117)
นี่คือคำพูดของท่านนบีอีซาในสถานที่ชุมนุมรวมในวันแห่งการชุมนุมอันยิ่งใหญ่ (วันกิยามะฮ์) และเป็นคำพูดแห่งสัจธรรมที่ปฏิเสธคำโกหกและเรื่องเหลวไหลทั้งหลายที่ชาวคริสต์ใช้พรรณนาถึงบ่าวของอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ คือท่านนบีอีซา กลุ่มหนึ่งกล่าวว่า อัลลอฮ์คืออัล-มะซีห์บุตรของมัรยัม พระองค์ได้เข้าสถิตอยู่ในครรภ์ของมัรยัม «แน่นอนบรรดาผู้ที่กล่าวว่า แท้จริงอัลลอฮ์คืออัล-มะซีห์บุตรของมัรยัมนั้น ได้ปฏิเสธศรัทธาแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:72) และอีกกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า พระองค์เป็นองค์ที่สาม
لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารี (6/439) ⁽²⁾ เรื่องนี้ได้รับการยืนยันในหะดีษเศาะฮีหฺที่มุสลิมรายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน (ดู มิชกาตุลมะศอบีหฺ 3/117)
لَّقَدْ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَـٰثَةٍ
وَقَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحْمَـٰنُ وَلَدًا ﴿٨٨﴾ لَّقَدْ جِئْتُمْ شَيْـًٔا إِدًّا ﴿٨٩﴾
หนึ่งในสาม «แท้จริง บรรดาผู้ที่กล่าวว่า อัลลอฮ์คือหนึ่งในสามนั้น ได้ปฏิเสธศรัทธาแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:73) และกลุ่มที่สามกล่าวว่า พระองค์ (อีซา) คือพระบุตรของอัลลอฮ์ อัลลอฮ์ทรงสูงส่งยิ่งนักจากสิ่งที่พวกเขากล่าวอ้าง «และพวกเขากล่าวว่า พระผู้ทรงกรุณาปรานีทรงตั้งพระบุตรขึ้น แท้จริงพวกเจ้าได้นำสิ่งที่ร้ายแรงยิ่งมากล่าว» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:88–89)
ชาวคริสต์ได้ยกย่องอีซาเกินขอบเขตอย่างใหญ่หลวง และด้วยคำกล่าวที่เกินเลยนี้ พวกเขาได้ด่าทอลบหลู่อัลลอฮ์อย่างร้ายแรงและน่ารังเกียจที่สุด พวกเขากล่าวอ้างว่า «พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลกได้เสด็จลงจากบัลลังก์แห่งความยิ่งใหญ่ของพระองค์ แล้วเข้าไปรวมอยู่ในครรภ์ของสตรีนางหนึ่ง และประทับอยู่ที่นั่นช่วงระยะเวลาหนึ่ง ท่ามกลางเลือดประจำเดือนในความมืดของอวัยวะภายใน ใต้รอยพับของหน้าท้อง จากนั้นก็ออกมาเป็นทารกที่ยังดื่มนม แล้วค่อย ๆ เติบโตขึ้นทีละน้อย ร้องไห้ กิน ดื่ม ปัสสาวะ และวิ่งเล่นคลุกคลีอยู่กับเด็ก ๆ จากนั้นก็ถูกส่งเข้าสำนักเรียนท่ามกลางเด็ก ๆ ชาวยิว เพื่อเรียนรู้สิ่งที่มนุษย์พึงเรียนรู้ ทั้งที่หนังหุ้มปลายของพระองค์ก็ถูกตัดออกในคราวขลิบ จากนั้นชาวยิวก็ไล่ต้อนพระองค์จากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง แล้วจับกุมพระองค์ และทำให้พระองค์ได้รับความต่ำต้อยและความอัปยศนานาประการ พวกเขาสวมมงกุฎหนามบนศีรษะของพระองค์ อันเป็นมงกุฎที่น่าเกลียดที่สุด และให้พระองค์ขี่ไม้ไผ่ลำหนึ่งที่ไม่มีทั้งบังเหียนและสายจูง จากนั้นก็ต้อนพระองค์ไปยังไม้กางเขน ทั้งถูกตบหน้าและถูกถ่มน้ำลายใส่ใบหน้า โดยพวกเขาห้อมล้อมอยู่ทั้งข้างหลัง ข้างหน้า ทางซ้ายและทางขวา แล้วให้พระองค์ขึ้นสู่พาหนะนั้น ซึ่งทำให้หัวใจและร่างกายสั่นสะท้าน จากนั้นมือและเท้าของพระองค์ก็ถูกมัดด้วยเชือก แล้วตะปูเหล่านั้นก็ตอกทะลุเข้าไป ซึ่งทำให้กระดูกแตกหักและเนื้อฉีกขาด ขณะที่พระองค์ร้องขอความช่วยเหลือและกล่าวว่า "จงเมตตาฉันเถิด" แต่ก็ไม่มีผู้ใดในหมู่พวกเขาเมตตาพระองค์เลยแม้แต่คนเดียว ทั้ง ๆ ที่พระองค์คือผู้ทรงบริหารกิจการของโลกเบื้องบนและโลกเบื้องล่าง ผู้ซึ่งบรรดาผู้ที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินวิงวอนขอต่อพระองค์ ทุกวันพระองค์ทรงอยู่ในกิจการงาน จากนั้นพระองค์ก็สิ้นชีวิตและถูกฝังอยู่ในดิน ภายใต้ก้อนหินแข็งและหินผา แล้วก็ฟื้นขึ้นจากหลุมศพและเสด็จขึ้นสู่บัลลังก์และอาณาจักรของพระองค์ หลังจากที่ได้เกิดสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว»⁽¹⁾
ดังนั้น จะมีการด่าทอลบหลู่ใดที่ร้ายแรงไปกว่าการด่าทอที่พวกเขานำไปพาดพิงถึงพระผู้ทรงสร้าง ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่งนี้อีกเล่า! และจะมีการหลงผิดใดที่ร้ายแรงไปกว่าการหลงผิดนี้อีกเล่า!
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า มนุษย์มีความแตกต่างกันอย่างมากทั้งในด้านรูปร่างลักษณะ อุปนิสัย และพรสวรรค์ ในหมู่มนุษย์มีทั้งผู้ที่หน้าตาอัปลักษณ์ ผู้ที่งดงาม และผู้ที่อยู่ระหว่างนั้น ในหมู่พวกเขามีทั้งผู้ที่ตาบอดและผู้ที่ตาบอดข้างเดียว
⁽¹⁾ หิดายะตุลหะยารอ (ดู อัล-ญามิอ์ อัล-ฟะรีด หน้า 479)
ที่มองเห็นด้วยตาทั้งสองข้าง และผู้ที่มองเห็นก็ยังแตกต่างกันในความงามของดวงตาและความคมชัดของสายตา ในหมู่พวกเขามีทั้งคนหูหนวก คนที่ได้ยิน และคนที่อยู่ระหว่างนั้น บางคนไร้ศักดิ์ศรี และบางคนมีศักดิ์ศรีและมีปณิธานอันสูงส่ง
ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า บรรดานบีและเราะซูลเป็นแบบอย่างของความสมบูรณ์แบบของมนุษย์ในรูปแบบที่สูงส่งที่สุด เพราะอัลลอฮ์ทรงคัดเลือกและทรงเลือกสรรพวกเขาไว้เพื่อพระองค์เอง ดังนั้นพระองค์ย่อมทรงเลือกมนุษย์ที่มีจิตใจบริสุทธิ์ที่สุด มีมารยาทผ่องแผ้วที่สุด และมีสติปัญญาเป็นเลิศที่สุด «อัลลอฮ์ทรงรู้ยิ่งว่าจะทรงให้สารของพระองค์อยู่ที่ใด» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:124)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَىٰ فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا ۚ وَكَانَ عِندَ اللَّهِ وَجِيهًا ﴿٦٩﴾
อัลลอฮ์ตะอาลาทรงเตือนเราไม่ให้ทำร้ายท่านเราะซูล ﷺ ดังที่บนีอิสรออีลเคยทำร้ายท่านนบีมูซา (อ.) «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย พวกเจ้าอย่าเป็นเหมือนบรรดาผู้ที่ทำร้ายมูซา แล้วอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้เขาพ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวหา และเขาเป็นผู้มีเกียรติ ณ ที่อัลลอฮ์…» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:69)
« إنَّ موسى كان رجلاً حييًّا ستّيرا لا يرى من جلده شيء استحياءً منه ، فآذاه من آذاه من بني إسرائيل ، فقالوا : ما يستتر هذا التستر إلاّ من عيب بجلده : إمّا برص ، وإمّا أدرة ، وإمّا آفة ، وإنَّ الله أراد أن يبرئه مما قالوا لموسى ، فخلا يوما وحده ، فوضع ثيابه على الحجر ، ثمَّ اغتسل ، فلمّا فرغ ، أقبل إلى ثيابه ليأخذها ، وإنَّ الحجر عدا بثوبه ، فأخذ موسى عصاه عريانا أحسن ما خلق الله ، وأبرأه مما يقولون ، وقام الحجر ، فأخذ ثوبه فلبسه ، وطفق بالحجر ضربا بعصاه ، فوالله إنَّ بالحجر لندْبًا من أثر ضربه ، ثلاثا أو أربعا أو خمسا ، فذلك قوله : ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَكُونُوا كالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى ، فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا ، وَكَانَ عِنْدَ اللهِ وَجِيهاً﴾
ท่านเราะซูลของเรา ﷺ ได้อธิบายแก่เราว่า การที่บนีอิสรออีลทำร้ายท่านนบีมูซา (อ.) นั้น คือการกล่าวหาท่านว่ามีความบกพร่องทางร่างกาย ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรี⁽¹⁾ มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงมูซาเป็นชายที่มีความละอายและชอบปกปิดร่างกาย ไม่มีผู้ใดเห็นผิวหนังของท่านแม้แต่น้อย เนื่องด้วยความละอายของท่าน แล้วมีบางคนในหมู่บนีอิสรออีลทำร้ายท่าน โดยพวกเขากล่าวว่า: เขาไม่ปกปิดร่างกายถึงเพียงนี้หรอก นอกจากเพราะมีตำหนิที่ผิวหนัง⁽²⁾ ไม่เป็นโรคด่างขาว ก็เป็นโรคอัณฑะบวม⁽³⁾ หรือไม่ก็มีโรคร้ายอย่างอื่น และอัลลอฮ์ทรงประสงค์จะทำให้ท่านพ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวหามูซา วันหนึ่งท่านได้อยู่ตามลำพัง จึงวางเสื้อผ้าของท่านไว้บนก้อนหิน แล้วอาบน้ำ เมื่ออาบเสร็จ ท่านก็เดินไปที่เสื้อผ้าเพื่อจะหยิบมัน แต่ก้อนหินนั้นได้วิ่งพาเสื้อผ้าของท่านไป มูซาจึงคว้าไม้เท้าของท่าน ขณะที่ท่านเปลือยกาย [ซึ่งปรากฏว่าท่าน] มีรูปร่างงดงามที่สุดเท่าที่อัลลอฮ์ทรงสร้าง และ [อัลลอฮ์] ทรงทำให้ท่านพ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวหา แล้วก้อนหินนั้นก็หยุดนิ่ง ท่านจึงหยิบเสื้อผ้าของท่านมาสวมใส่ และเริ่มตีก้อนหินด้วยไม้เท้าของท่าน ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงที่ก้อนหินนั้นมีรอยแผลจากการตีของท่านสามหรือสี่หรือห้ารอย นั่นคือพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย พวกเจ้าอย่าเป็นเหมือนบรรดาผู้ที่ทำร้ายมูซา แล้วอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้เขาพ้นจากสิ่งที่พวกเขากล่าวหา และเขาเป็นผู้มีเกียรติ ณ ที่อัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:69)»
⁽¹⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรี ดู ฟัตหุลบารี (6/437) ⁽²⁾ หะดีษนี้บ่งชี้ว่า การอาบน้ำโดยเปลือยกายของบนีอิสรออีลเป็นที่อนุญาตในบทบัญญัติของพวกเขา ⁽³⁾ คำว่า "อัล-อุดเราะฮ์" (الأدرة) อ่านด้วยฎ็อมมะฮ์ที่ฮัมซะฮ์และซุกูนที่ดาล
ท่านอิบนุหะญัร อัล-อัสเกาะลานีย์ได้อธิบายหะดีษนี้ไว้ว่า «ในหะดีษนี้แสดงให้เห็นว่า บรรดานบีนั้นมีความสมบูรณ์ถึงขั้นสูงสุดทั้งรูปลักษณ์และอุปนิสัย และผู้ใดที่กล่าวหาว่านบีคนใดมีความบกพร่องทางรูปลักษณ์ ผู้นั้นได้ทำร้ายท่านแล้ว และเกรงว่าผู้ที่กระทำเช่นนั้นจะตกเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์)»⁽¹⁾
การที่บรรดาเราะซูลเป็นผู้มีร่างกายสมบูรณ์ที่สุดในหมู่มนุษย์นั้น มิได้หมายความว่าพวกท่านมีลักษณะเดียวกันและรูปร่างเดียวกัน ความสมบูรณ์ที่น่าทึ่งและน่าชื่นชมนั้นมีหลากหลาย และนั่นคือส่วนหนึ่งจากการสร้างอันวิจิตรของพระผู้ทรงเอกะ ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียว และจากความสมบูรณ์แห่งเดชานุภาพของพระองค์
ليلة أسري بي رأيت موسى وإذا هو رجل ضَرب من الرجال كأنه من رجال شنوءة
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บรรยายลักษณะของบรรดานบีและเราะซูลบางท่านให้เราฟัง ท่าน ﷺ กล่าวว่า «ในคืนที่ฉันถูกนำเดินทางยามค่ำคืน (อิสรออ์) ฉันได้เห็นมูซา ปรากฏว่าท่านเป็นชายรูปร่างผอมเพรียว ประหนึ่งว่าท่านเป็นชายคนหนึ่งจากเผ่าชะนูอะฮ์»⁽²⁾
ليس بيني وبينه نبيٌّ ، وإنه نازل ، فإذا رأيتموه فاعرفوه ، رجل مربوع ، إلى الحمرة والبياض ، ينزل بين ممصرتين ، كأن رأسه يقطر ، وإن لم يصبه بلل
และท่านได้กล่าวถึงอีซาว่า «ระหว่างฉันกับเขาไม่มีนบีคนใดเลย และแท้จริงเขาจะลงมา ดังนั้นเมื่อพวกท่านเห็นเขาก็จงจำเขาให้ได้ เขาเป็นชายรูปร่างปานกลาง ผิวขาวอมแดง เขาจะลงมาโดยสวมเสื้อผ้าสีเหลืองอ่อนสองชิ้น ศีรษะของเขาประหนึ่งว่ามีน้ำหยดลงมา แม้ว่าจะไม่ได้เปียกน้ำก็ตาม»⁽³⁾
كان أحسن الناس .. ربعة ، إلى الطول ما هو، بعيد ما بين المنكبين ، أسيل الخدين ، شديد سواد الشعر ، أكحل العينين ، أهدب الأشفار ، إذا وطىء بقدمه وطىء بكلها ، ليس له أخمص ، إذا وضع رداءه عن منكبيه فكأنّه سبيكة فضة
บรรดาศอฮาบะฮ์ได้บรรยายลักษณะของท่านเราะซูลของเรา ﷺ ไว้ ส่วนหนึ่งได้แก่คำกล่าวของพวกเขาที่ว่า «ท่านเป็นผู้ที่งดงามที่สุดในหมู่มนุษย์ … มีรูปร่างปานกลางค่อนไปทางสูง ช่วงไหล่ทั้งสองกว้าง แก้มทั้งสองเรียบยาว ผมดำสนิท ดวงตาดำขลับ ขนตายาว เมื่อท่านก้าวเท้าลงก็จะเหยียบลงเต็มฝ่าเท้า ฝ่าเท้าของท่านไม่มีส่วนเว้า เมื่อท่านปลดผ้าคลุมออกจากไหล่ทั้งสอง ก็ประหนึ่งว่าท่านเป็นแท่งเงินหลอม»⁽⁴⁾
إِنَّ إِبْرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ
บรรดานบีได้บรรลุถึงระดับอันยิ่งใหญ่ในด้านนี้ และพวกท่านสมควรได้รับการยกย่องจากพระผู้อภิบาลแห่งสรรพสิ่งทั้งปวง อัลลอฮ์ได้ทรงยกย่องอิบรอฮีม (อ.ล.) ผู้เป็นสหายสนิทของพระองค์ โดยตรัสว่า «แท้จริงอิบรอฮีมนั้นเป็นผู้อดทนอดกลั้นยิ่ง …
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารี 6/438 ⁽²⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ในเศาะฮีหฺของท่าน (ดู ฟัตหุลบารี 6/428) และ "ชะนูอะฮ์" คือชนเผ่าหนึ่งจากเยเมน ⁽³⁾ รายงานโดยอบูดาวูดและอะห์มัด (ดู เศาะฮีหุลญามิอ์ 5/90) คำว่า "มุมัศเศาะเราะตัยน์" นั้น อัล-มุมัศเศาะเราะฮ์ คือเสื้อผ้าที่มีสีเหลืองอ่อน ดู ลิสานุลอะร็อบ (3/493) หมวดคำ "มัศร" ⁽⁴⁾ รายงานโดยอัล-บัยฮะกีย์ ดู เศาะฮีหุลญามิอ์ (4/199)
أَوَّٰهٌ مُّنِيبٌ ﴿٧٥﴾
«…ผู้มักรำพึงวิงวอน ผู้หวนกลับ (สู่อัลลอฮ์)» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:75)
يَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ ۖ إِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الْأَمِينُ ﴿٢٦﴾
บุตรสาวของบ่าวผู้ทรงคุณธรรมได้กล่าวพรรณนาคุณลักษณะของมูซาว่า «โอ้พ่อจ๋า โปรดจ้างเขาไว้เถิด แท้จริงคนที่ดีที่สุดที่พ่อจะจ้างนั้น คือผู้ที่แข็งแรงและซื่อสัตย์» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:26)
وَٱذْكُرْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ إِسْمَـٰعِيلَ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ صَادِقَ ٱلْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيًّا ﴿٥٤﴾
อัลลอฮ์ทรงยกย่องอิสมาอีล (อะลัยฮิสสลาม) ในเรื่องการรักษาสัญญาอย่างสัตย์จริงว่า «และจงกล่าวถึงอิสมาอีลในคัมภีร์ แท้จริงเขาเป็นผู้รักษาสัญญาอย่างสัตย์จริง และเขาเป็นเราะซูลและเป็นนบี» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:54)
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ ﴿٤﴾
อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งยิ่งในความยิ่งใหญ่ของพระองค์ และพระนามของพระองค์ทรงบริสุทธิ์ยิ่ง ได้ทรงยกย่องจริยธรรมของนบีมุหัมมัด ﷺ ของเราด้วยการยกย่องอันหอมหวน โดยตรัสว่า «และแท้จริงเจ้านั้นอยู่บนจริยธรรมอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะลัม 68:4)
อัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ได้ทรงพรรณนาจริยธรรมของนบีมุหัมมัด ﷺ ของเราว่ายิ่งใหญ่ และทรงเน้นย้ำเรื่องนั้นด้วยเครื่องมือเน้นย้ำถึงสามประการ คือ ทรงเน้นด้วยการสาบานถึง "นูน" ถึงปากกา และถึงสิ่งที่พวกเขาเขียน ทรงขึ้นต้นประโยคด้วยคำว่า "อินนะ" (แท้จริง) และทรงเติมอักษร "ลาม" ไว้หน้าภาคแสดงของประโยค
لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ ﴿١٢٨﴾
ส่วนหนึ่งจากจริยธรรมอันประเสริฐของท่าน ﷺ ที่อัลลอฮ์ทรงยกย่องไว้ คือความเมตตาและความเอ็นดูสงสารที่พระองค์ทรงประทานเป็นนิสัยแก่ท่าน «แท้จริงได้มีเราะซูลคนหนึ่งจากพวกท่านเองมายังพวกท่านแล้ว เป็นที่ลำบากใจแก่เขาในสิ่งที่พวกท่านได้รับความทุกข์ยาก เขาเป็นผู้ห่วงใยพวกท่าน เป็นผู้เมตตาสงสาร ผู้กรุณาปรานีต่อบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัต-เตาบะฮ์ 9:128)
لقد أعطاني رسول الله - ﷺ - ما أعطاني وإنه لأبغض خلق الله إليّ فما زال يعطيني حتى إنّه من أحبِّ الناس إليّ
จริยธรรมเหล่านี้มีผลอย่างใหญ่หลวงต่อการชี้นำมนุษย์และการอบรมขัดเกลาพวกเขา ดังที่เศาะฟวาน บิน อุมัยยะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ให้แก่ฉันในสิ่งที่ท่านได้ให้ ทั้งที่ท่านเป็นผู้ที่ฉันเกลียดชังที่สุดในบรรดาสิ่งถูกสร้างของอัลลอฮ์ ท่านยังคงให้แก่ฉันเรื่อยไป จนกระทั่งท่านกลายเป็นผู้ที่ฉันรักที่สุดในหมู่มนุษย์» (บันทึกโดยมุสลิมในเศาะฮีหฺของท่าน)
أسلموا فإنَّ محمدا يعطي عطاء من لا يخشى الفقر
และในเศาะฮีหฺมุสลิมระบุว่า มีชายคนหนึ่งขอสิ่งของจากท่านเราะซูล ﷺ ท่านจึงมอบฝูงแพะที่อยู่ระหว่างภูเขาสองลูกให้แก่เขา ชายผู้นั้นจึงกลับไปหาพวกพ้องของเขาและกล่าวแก่พวกเขาว่า «พวกท่านจงเข้ารับอิสลามเถิด เพราะแท้จริงมุหัมมัดนั้นให้อย่างผู้ที่ไม่เกรงกลัวความยากจนเลย»
หากบรรดาเราะซูลไม่มีคุณลักษณะอันสมบูรณ์ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่พวกเขานี้ ผู้คนก็คงไม่ยอมคล้อยตามพวกเขา ทั้งนี้เพราะผู้คนจะไม่ยอมคล้อยตามด้วยความพึงพอใจและด้วยความเต็มใจต่อผู้ที่มีข้อบกพร่องมากมาย และมีคุณงามความดีน้อยนิด
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَٰهِيمَ وَجَعَلْنَا فِى ذُرِّيَّتِهِمَا ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلْكِتَـٰبَ
บรรดาเราะซูลล้วนมีเชื้อสายอันมีเกียรติ เราะซูลทุกท่านหลังจากนูหฺล้วนเป็นลูกหลานของท่าน และเราะซูลทุกท่านหลังจากอิบรอฮีมล้วนเป็นลูกหลานของอิบรอฮีม อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และโดยแน่นอน เราได้ส่งนูหฺและอิบรอฮีมมา และเราได้ให้มีการเป็นนบีและคัมภีร์ในลูกหลานของเขาทั้งสอง...» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:26)
بعثت من خير قرون بني آدم قرنا فقرنا ، حتى كنت من القرن الذي كنت منه
ด้วยเหตุนี้ อัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์จึงทรงคัดเลือกผู้ที่ดีที่สุดในหมู่ชนของเขาในด้านเชื้อสายเพื่อรับสาส์นของพระองค์ ในหะดีษที่อัล-บุคอรีรายงาน ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ฉันถูกส่งมาจากยุคที่ดีที่สุดของลูกหลานอาดัม ยุคแล้วยุคเล่า จนกระทั่งฉันได้อยู่ในยุคที่ฉันเป็นส่วนหนึ่งของมัน»⁽¹⁾
أنا محمد بن عبد الله بن عبد المطلب ، إنَّ الله ـ تعالى ـ خلق الخلق فجعلني في خيرهم ، ثم جعلهم فرقتين فجعلني في خيرهم فرقة ، ثمَّ جعلهم قبائل فجعلني في خيرهم قبيلة ، ثمَّ جعلهم بيوتا فجعلني في خيرهم بيتا ، فأنا خيركم بيتا ، وخيركم نفساً
ในมุสนัดของอะห์มัดและสุนันของอัต-ติรมิซี รายงานจากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «ฉันคือมุหัมมัด บุตรของอับดุลลอฮ์ บุตรของอับดุลมุฏฏอลิบ แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาทรงสร้างสรรพสิ่ง แล้วทรงให้ฉันอยู่ในหมู่ที่ดีที่สุดของพวกเขา จากนั้นทรงแบ่งพวกเขาออกเป็นสองกลุ่ม แล้วทรงให้ฉันอยู่ในกลุ่มที่ดีที่สุด จากนั้นทรงทำให้พวกเขาเป็นเผ่าต่าง ๆ แล้วทรงให้ฉันอยู่ในเผ่าที่ดีที่สุด จากนั้นทรงทำให้พวกเขาเป็นตระกูลต่าง ๆ แล้วทรงให้ฉันอยู่ในตระกูลที่ดีที่สุด ดังนั้นฉันจึงเป็นผู้มีตระกูลดีที่สุดในหมู่พวกท่าน และเป็นผู้มีตัวตนดีที่สุดในหมู่พวกท่าน»⁽²⁾
إنّ الله اصطفى كنانة من ولد إسماعيل ، واصطفى من كنانة قريش ، واصطفى من قريش بني هاشم
และในเศาะฮีหฺมุสลิมและสุนันของอัน-นะสาอี «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงคัดเลือกกินานะฮ์จากลูกหลานของอิสมาอีล ทรงคัดเลือกกุเรชจากกินานะฮ์ และทรงคัดเลือกบนูฮาชิมจากกุเรช»
ส่วนหนึ่งจากคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ คือ บรรดานบีจะไม่เป็นทาส อัส-สะฟารีนีย์กล่าวในเรื่องนี้ว่า «ความเป็นทาสเป็นลักษณะบกพร่องที่ไม่เหมาะสมกับสถานะแห่งการเป็นนบี นบีนั้นเป็นผู้เชิญชวนผู้คนทั้งในยามค่ำคืนและยามกลางวัน ขณะที่ทาสไม่อาจทำเช่นนั้นได้ อีกทั้งความเป็นทาสยังเป็นลักษณะบกพร่องที่ผู้คนรังเกียจ และพวกเขาไม่ยอมเดินตามผู้ที่มีลักษณะเช่นนั้น และไม่ยอมให้เขาเป็นผู้นำและแบบอย่างของพวกเขา อีกทั้งมันยังเป็นผลพวงของการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) และบรรดานบีนั้นบริสุทธิ์จากสิ่งดังกล่าว»⁽³⁾⁽⁴⁾
⁽¹⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรี (ฟัตหุลบารี 6/566) ⁽²⁾ รายงานโดยอะห์มัดและอัต-ติรมิซี (เศาะฮีหุลญามิอ์ 2/22) ⁽³⁾ ละวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/265 ⁽⁴⁾ อาจมีผู้แย้งในเรื่องนี้ว่า ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ยูซุฟ (อ.ล.) ถูกขายโดยผู้ที่ช่วยท่านขึ้นมาจากบ่อน้ำ และด้วยเหตุนั้นท่านจึงกลายเป็นทาส คำตอบสำหรับข้อแย้งนี้คือ ความเป็นทาสในกรณีนี้เป็นการทดสอบประเภทหนึ่ง มิฉะนั้นแล้วท่านคือไทที่ถูกกระทำอย่างอธรรม และความเป็นทาสนี้ก็มิได้ดำเนินอยู่เป็นเวลานาน และอัลลอฮ์ได้ทรงทดแทนให้แก่ท่านด้วยอำนาจการปกครอง
บรรดานบีได้รับสติปัญญาที่หนักแน่นเหนือผู้อื่น ความเฉลียวฉลาดที่ไม่มีใครเทียบ วาจาที่ชัดเจนแจ่มแจ้ง ไหวพริบปฏิภาณที่ฉับไว และพรสวรรค์กับความสามารถอื่น ๆ อีก ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการแบกรับสาส์น การเผยแผ่สาส์นนั้น และการติดตามดูแลผู้ที่รับสาส์นด้วยการชี้แนะและการอบรมขัดเกลา
سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰٓ ﴿٦﴾
ท่านเราะซูล ﷺ จดจำสิ่งที่ถูกประทานลงมายังท่านได้ทั้งหมด และไม่ลืมแม้แต่คำเดียว «เราจะให้เจ้าอ่าน แล้วเจ้าจะไม่ลืม» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ลา 87:6)
فَبُهِتَ ٱلَّذِى كَفَرَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٥٨﴾
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَـٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَـٰتٍ مَّن نَّشَآءُ
บรรดานบีนำเสนอศาสนาของอัลลอฮ์แก่ผู้ที่คัดค้าน และทำให้พวกเขาจำนนต่อหลักฐานในการโต้แย้ง ในด้านนี้ท่านอิบรอฮีมได้ทำให้คู่กรณีของท่านต้องนิ่งเงียบ «ผู้ที่ปฏิเสธศรัทธาจึงงงงันไป และอัลลอฮ์จะไม่ทรงชี้นำหมู่ชนผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:258) และอัลลอฮ์ได้ตรัสเกี่ยวกับการโต้แย้งของท่านอิบรอฮีมกับกลุ่มชนของท่านว่า «และนั่นคือหลักฐานของเรา ที่เราได้ให้แก่อิบรอฮีมเพื่อใช้กับกลุ่มชนของเขา เราจะยกฐานะของผู้ที่เราประสงค์ขึ้นหลายระดับ» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:83)
قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٢٣﴾ قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿٢٤﴾ قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُۥٓ أَلَا تَسْتَمِعُونَ ﴿٢٥﴾ قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٢٦﴾ قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِىٓ أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ ﴿٢٧﴾ قَالَ رَبُّ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿٢٨﴾ قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذْتَ إِلَـٰهًا غَيْرِى لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ ٱلْمَسْجُونِينَ ﴿٢٩﴾
ส่วนท่านมูซาได้ตอบฟิรเอานฺอย่างฉับพลันทันที จนกระทั่งฟิรเอานฺจนต่อคำตอบ เขาจึงหันไปใช้การข่มขู่ด้วยกำลัง «ฟิรเอานฺกล่าวว่า "แล้วพระเจ้าแห่งสากลโลกคืออะไร?" มูซากล่าวว่า "พระเจ้าแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ระหว่างทั้งสอง หากพวกท่านเป็นผู้เชื่อมั่น" ฟิรเอานฺกล่าวแก่ผู้ที่อยู่รอบข้างเขาว่า "พวกท่านไม่ได้ยินหรือ?" มูซากล่าวว่า "พระเจ้าของพวกท่าน และพระเจ้าของบรรพบุรุษรุ่นก่อน ๆ ของพวกท่าน" ฟิรเอานฺกล่าวว่า "แท้จริงเราะซูลของพวกท่านที่ถูกส่งมายังพวกท่านนั้นเป็นคนบ้าแน่นอน" มูซากล่าวว่า "พระเจ้าแห่งทิศตะวันออกและทิศตะวันตก และสิ่งที่อยู่ระหว่างทั้งสอง หากพวกท่านใช้ปัญญา" ฟิรเอานฺกล่าวว่า "หากเจ้ายึดถือพระเจ้าอื่นจากข้า แน่นอนข้าจะทำให้เจ้าเป็นคนหนึ่งในหมู่นักโทษ"» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:23–29)
เราได้อธิบายถึงความสมบูรณ์ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่บรรดาเราะซูลของพระองค์ ทั้งในรูปลักษณ์ภายนอก จริยธรรมภายใน ตลอดจนพรสวรรค์และคุณลักษณะที่พระองค์ทรงมอบไว้ในตัวตนของพวกเขา ยังมีความสมบูรณ์อีกประเภทหนึ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานเตาฟีกแก่บรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ให้บรรลุถึง นั่นคือการทำให้ความเป็นบ่าวต่ออัลลอฮ์เกิดขึ้นจริงในตัวของพวกเขา
ยิ่งมนุษย์ทำให้ความเป็นบ่าวต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งเกิดขึ้นจริงมากเท่าใด เขาก็ยิ่งก้าวขึ้นสูงบนบันไดแห่งความสมบูรณ์ของความเป็นมนุษย์มากเท่านั้น และยิ่งเขาห่างไกลจากการทำให้ความเป็นบ่าวต่ออัลลอฮ์เกิดขึ้นจริงมากเท่าใด เขาก็ยิ่งตกต่ำและเสื่อมถอยลงมากเท่านั้น
บรรดาเราะซูลเป็นผู้นำหน้าในสนามนี้ ชีวิตของพวกท่านคือการมุ่งหน้าอย่างจริงจังใน…
فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ ﴿١٠﴾
تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا ﴿١﴾
وَأَنَّهُۥ لَمَّا قَامَ عَبْدُ ٱللَّهِ يَدْعُوهُ
سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِىٓ أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِۦ لَيْلًا مِّنَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ إِلَى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْأَقْصَا ٱلَّذِى بَـٰرَكْنَا حَوْلَهُۥ
…การทำให้ความเป็นบ่าว (อัล-อุบูดิยะฮ์) นี้สมบูรณ์อย่างแท้จริง และนี่คือผู้เป็นบทสรุปแห่งบรรดาเราะซูลและผู้เป็นนายแห่งบรรดาผู้ถูกส่งมา พระผู้อภิบาลของท่านทรงสรรเสริญท่านด้วยความเป็นบ่าวในตำแหน่งอันทรงเกียรติที่สุด พระองค์ทรงพรรณนาท่านด้วยคุณลักษณะนี้ในบริบทของการประทานวะห์ยู ว่า «แล้วพระองค์ทรงวะห์ยูแก่บ่าวของพระองค์ตามที่ได้ทรงวะห์ยู» (ซูเราะฮ์อัน-นัจม์ 53:10) และในบริบทของการประทานคัมภีร์ ว่า «ความจำเริญยิ่งแด่พระผู้ทรงประทานอัล-ฟุรกอนแก่บ่าวของพระองค์ เพื่อเขาจะได้เป็นผู้ตักเตือนแก่ประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:1) และในบริบทของการเผยแผ่ศาสนา ว่า «และแท้จริงเมื่อบ่าวของอัลลอฮ์ยืนขึ้นวิงวอนต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:19) และในบริบทของการเดินทางยามค่ำคืน (อัล-อิสรออ์) ว่า «มหาบริสุทธิ์แด่พระผู้ทรงพาบ่าวของพระองค์เดินทางในยามค่ำคืน จากอัล-มัสยิดอัล-หะรอมไปยังอัล-มัสยิดอัล-อักศอ ซึ่งเราได้ให้ความจำเริญแก่บริเวณรอบ ๆ ของมัน…» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:1)
اذهبوا إلى محمد ، عبد غفر الله له ما تقدم من ذنبه وما تأخر
ด้วยความเป็นบ่าวอันสมบูรณ์นี้เอง ท่าน ﷺ จึงสมควรได้รับการยกให้อยู่เหนือมนุษย์ทั้งหลายทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ ด้วยเหตุนี้ อัล-มะสีห์ (อะลัยฮิสสลาม) จึงกล่าวแก่ผู้คนเมื่อพวกเขามาขอการชะฟาอะฮ์จากท่าน หลังจากที่ได้ไปขอจากบรรดาเราะซูลก่อนหน้าท่านแล้ว ว่า «พวกท่านจงไปหามุหัมมัดเถิด บ่าวผู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงอภัยให้แก่เขาแล้วทั้งบาปที่ผ่านมาและที่จะตามมา» (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)⁽¹⁾
قلت يا رسول الله ، كُلْ - جعلني الله فداك - متكئا ، فإنّه أهون عليك ، فأحنى رأسه حتى كاد أن تصيب جبهته الأرض ، وقال : بل آكل كما يأكل العبد ، وأجلس كما يجلس العبد
และนี่คือภาพหนึ่งจากภาพแห่งความเป็นบ่าวนี้ ซึ่งมารดาของเรา ท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ได้รายงานแก่เรา นาง (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยนางและบิดาของนาง) กล่าวว่า «ฉันกล่าวว่า โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงให้ฉันเป็นเครื่องไถ่แทนท่าน ท่านจงรับประทานในท่านั่งพิงเถิด เพราะมันสะดวกสบายแก่ท่านมากกว่า แล้วท่านก็ก้มศีรษะลงจนหน้าผากของท่านเกือบจะแตะพื้นดิน และกล่าวว่า ไม่ แต่ฉันจะรับประทานเหมือนที่บ่าวรับประทาน และจะนั่งเหมือนที่บ่าวนั่ง» รายงานโดยอัล-บะเฆาะวีย์ในหนังสือชัรห์อัส-ซุนนะฮ์ อิบนุสะอด์ และอิมามอะห์มัดในหนังสืออัซ-ซุฮด์⁽²⁾
وَمَآ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِىٓ إِلَيْهِمْ
และส่วนหนึ่งจากความสมบูรณ์ที่พระองค์ทรงประทานแก่พวกเขาก็คือ พระองค์ทรงคัดเลือกบรรดาเราะซูลทั้งหมดที่พระองค์ทรงส่งมาจากเพศชาย และอัลลอฮ์มิได้ทรงส่งเราะซูลคนใดมาจากเพศหญิงเลย สิ่งที่บ่งชี้ถึงเรื่องนี้คือรูปประโยคแบบจำกัดเฉพาะ (อัล-หัศร์) ที่ปรากฏในพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า «และเรามิได้ส่ง (เราะซูล) ก่อนหน้าเจ้า นอกจากบรรดาชายที่เราได้วะห์ยูแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:7)
บรรดาเราะซูลมาจากเพศชาย มิใช่เพศหญิง ด้วยวิทยปัญญาหลายประการที่สภาพการณ์จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ:
⁽¹⁾ การตัครีจ (ตรวจสอบที่มาหะดีษ) ของอัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ ดู ชัรห์อัล-อะกีดะฮ์อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 157
⁽²⁾ ดู เศาะฮีห์อัล-ญามิอ์อัศ-เศาะฆีร (1/122)
ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ
นักวิชาการบางท่าน⁽¹⁾ มีทัศนะว่าอัลลอฮ์ทรงประทานความโปรดปรานแก่สตรีบางคนด้วยการแต่งตั้งให้เป็นนบี ในบรรดานักวิชาการกลุ่มนี้ได้แก่ อบุลหะซัน อัล-อัชอะรีย์ อัล-กุรฏุบีย์ และอิบนุหัซม์⁽²⁾
ผู้ที่เห็นว่าสตรีเป็นนบีได้นั้นมีความเห็นตรงกันว่ามัรยัมเป็นนบี ในหมู่พวกเขาบางคนยังระบุว่าสตรีคนอื่นนอกจากนางก็เป็นนบีด้วย โดยนับสตรีต่อไปนี้ว่าเป็นนบี ได้แก่ เฮาวาอ์ ซาเราะฮ์ มารดาของมูซา ฮาญัร และอาซิยะฮ์
เมื่อมีผู้แย้งพวกเขาด้วยอายะฮ์ที่จำกัดการเป็นเราะซูลไว้เฉพาะบุรุษโดยไม่รวมสตรี พวกเขาตอบว่า เราไม่ได้เห็นต่างในเรื่องนี้ การเป็นเราะซูลนั้นเป็นของบุรุษ ส่วนการเป็นนบีนั้นตัวบทอัลกุรอานมิได้ครอบคลุมถึง และการที่สตรีเป็นนบีก็ไม่มีข้อห้ามที่พวกท่านได้ยกมาหากจะมีเราะซูลที่เป็นสตรี เพราะการเป็นนบีอาจจำกัดอยู่เฉพาะตัวผู้เป็นนบีเอง โดยเขาปฏิบัติตามสิ่งที่ได้รับนั้น และไม่จำเป็นต้องเผยแผ่ไปยังผู้อื่น
หลักฐานของพวกเขา:
وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ أُمِّ مُوسَىٰٓ أَنْ أَرْضِعِيهِ ۖ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِى ٱلْيَمِّ وَلَا تَخَافِى وَلَا تَحْزَنِىٓ ۖ إِنَّا رَآدُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٧﴾
ข้อโต้แย้งของคนกลุ่มนี้คือ อัลกุรอานได้บอกว่าอัลลอฮ์ตะอาลาทรงประทานวะห์ยูแก่สตรีบางคน ตัวอย่างเช่น พระองค์ทรงประทานวะห์ยูแก่มารดาของมูซา «และเราได้วะห์ยู (ดลใจ) แก่มารดาของมูซาว่า จงให้นมแก่เขาเถิด ครั้นเมื่อเจ้ากลัวว่าจะเกิดอันตรายแก่เขา ก็จงปล่อยเขาลงไปในแม่น้ำ และเจ้าอย่ากลัว และอย่าเศร้าโศก แท้จริงเราจะนำเขากลับคืนมายังเจ้า และจะให้เขาเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ถูกส่งมา» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:7) และพระองค์ทรงส่งญิบรีลไปยังมัรยัมและได้พูดกับนาง «แล้วเราได้ส่งรูห์ของเราไปยังนาง…
فَأَرْسَلْنَآ إِلَيْهَا رُوحَنَا
⁽¹⁾ ชาวยิวอ้างว่ามัรยัมพี่สาวของมูซาและฮารูนเป็นนบี (ลawāmiʿ al-Anwār al-Bahiyyah 2/266) ⁽²⁾ ดู ฟัตหุลบารีย์ 6/447–448, 6/473 และดู ละวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/266
فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا ﴿١٧﴾ قَالَتْ إِنِّىٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحْمَـٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيًّا ﴿١٨﴾ قَالَ إِنَّمَآ أَنَا۠ رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَـٰمًا زَكِيًّا ﴿١٩﴾
يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ ﴿٤٢﴾ يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ ﴿٤٣﴾
แล้วเขาได้จำแลงเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์มาหานาง: «นางกล่าวว่า แท้จริงฉันขอความคุ้มครองต่อพระผู้ทรงกรุณาปรานีให้พ้นจากท่าน หากท่านเป็นผู้ยำเกรง เขากล่าวว่า แท้จริงฉันเป็นเพียงทูตแห่งพระเจ้าของเธอ เพื่อจะมอบบุตรชายผู้บริสุทธิ์แก่เธอ…» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:17-18) และมะลาอิกะฮ์ได้กล่าวกับนางว่า «โอ้มัรยัมเอ๋ย แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงเลือกเธอ ทรงทำให้เธอบริสุทธิ์ และทรงเลือกเธอเหนือบรรดาสตรีแห่งประชาชาติทั้งหลาย โอ้มัรยัมเอ๋ย จงภักดีต่อพระเจ้าของเธอ จงสุญูด และจงรุกูอ์พร้อมกับบรรดาผู้รุกูอ์…» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:42-43)
อบุลหะซัน อัล-อัชอะรีย์มีทัศนะว่า ทุกคนที่มะลาอิกะฮ์นำบัญชาจากอัลลอฮ์ ตะอาลา มาให้ ไม่ว่าจะเป็นคำสั่ง ข้อห้าม หรือการแจ้งข่าว ผู้นั้นคือนบี⁽¹⁾ สิ่งเหล่านี้บางส่วนได้เกิดขึ้นจริงกับมารดาของนบีมูซาและกับมัรยัม รวมถึงสตรีอื่นจากทั้งสองด้วย คือได้เกิดขึ้นกับเฮาวาอ์ ซาเราะฮ์ ฮาญัร และอาซียะฮ์ ตามตัวบทของอัลกุรอาน
وَاصْطَفَاكِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ ﴿٤٢﴾
كمل من الرجال كثير ، ولم يكمل من النساء إلا آسية امرأة فرعون ، ومريم ابنة عمران
พวกเขายังอ้างหลักฐานจากการที่อัลลอฮ์ทรงเลือกมัรยัมเหนือประชาชาติทั้งหลาย ดังอายะฮ์ «และทรงเลือกเธอเหนือบรรดาสตรีแห่งประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:42) และจากคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ว่า «ผู้ที่สมบูรณ์ในหมู่ผู้ชายนั้นมีมากมาย แต่ในหมู่สตรีไม่มีผู้ใดสมบูรณ์ นอกจากอาซียะฮ์ภรรยาของฟิรเอาน์ และมัรยัมบุตรีของอิมรอน»⁽²⁾
พวกเขากล่าวว่า ผู้ที่บรรลุถึงขั้นแห่งความสมบูรณ์นั้นคือบรรดานบี
สิ่งที่พวกเขากล่าวมานี้ไม่มีน้ำหนักพอที่จะยืนยันการเป็นนบีของสตรีได้ และการโต้แย้งพวกเขามีหลายประการ ดังนี้
ประการแรก: เราไม่ยอมรับข้อกล่าวอ้างของพวกเขาที่ว่า นบีไม่ได้ถูกบัญชาให้เผยแผ่ ชี้แนะ และคลุกคลีกับผู้คน ทัศนะที่เราเลือกคือ นบีกับเราะซูลไม่มีความแตกต่างกันในเรื่องนี้ ความแตกต่างอยู่ที่นบีถูกส่งมาพร้อมกับบทบัญญัติของเราะซูลก่อนหน้า
เมื่อเป็นเช่นนี้ ข้อห้ามและอุปสรรคที่ได้กล่าวไว้ในเรื่องการส่งเราะซูลจากสตรี ย่อมมีอยู่ในการแต่งตั้งนบีจากสตรีเช่นกัน ข้อห้ามและอุปสรรคเหล่านั้นมีมากมาย ทำให้สตรีไม่อาจปฏิบัติหน้าที่แห่งการเป็นนบีได้อย่างสมบูรณ์
ประการที่สอง: วะฮีย์ของอัลลอฮ์ที่มีไปถึงสตรีเหล่านี้ เช่น มารดาของนบีมูซาและอาซียะฮ์ อาจเกิดขึ้นในความฝันเท่านั้น เพราะเราทราบดีว่าวะฮีย์บางประเภทเกิดขึ้นในความฝัน และสิ่งนี้เกิดขึ้นกับผู้ที่ไม่ใช่นบีได้
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารีย์ 6/447 ⁽²⁾ หะดีษมุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ (ดู มิชกาตุลมะศอบีห์ 3/118)
ประการที่สาม: เราไม่ยอมรับคำกล่าวของพวกเขาที่ว่า ทุกคนที่มะลาอิกะฮ์ได้พูดคุยด้วยนั้นเป็นนบี เพราะในหะดีษมีรายงานว่า อัลลอฮ์ได้ทรงส่งมะลาอิกะฮ์องค์หนึ่งไปหาชายคนหนึ่งที่กำลังเดินทางไปเยี่ยมพี่น้องของเขาเพื่ออัลลอฮ์ในอีกหมู่บ้านหนึ่ง มะลาอิกะฮ์ได้ถามเขาถึงเหตุผลของการไปเยี่ยมครั้งนั้น เมื่อเขาบอกว่าเขารักพี่น้องผู้นั้นเพื่ออัลลอฮ์ มะลาอิกะฮ์ก็แจ้งแก่เขาว่า อัลลอฮ์ได้ทรงส่งตนมาหาเขาเพื่อบอกเขาว่า พระองค์ทรงรักเขา นอกจากนี้ เรื่องราวของชายหัวล้าน ชายเป็นโรคเรื้อน และชายตาบอดก็เป็นที่รู้จักกันดี และญิบรีลก็เคยมาสอนบรรดาศอฮาบะฮ์ถึงเรื่องศาสนาของพวกเขาด้วยการตั้งคำถามแก่ท่านเราะซูล ﷺ โดยที่บรรดาศอฮาบะฮ์ได้เห็นและได้ยินเขา⁽¹⁾
قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ
ประการที่สี่: ท่านเราะซูล ﷺ ได้งดเว้นที่จะชี้ขาดเรื่องการเป็นนบีของซุลก็อรนัยน์ ทั้งที่อัลกุรอานได้บอกว่า อัลลอฮ์ได้ทรงวะห์ยูแก่เขาว่า «เราได้กล่าวว่า โอ้ ซุลก็อรนัยน์เอ๋ย เจ้าจะลงโทษ หรือเจ้าจะปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยดีก็ได้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:86)
ثُمَّ أَوْرَثْنَا ٱلْكِتَـٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا ۖ فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌۢ بِٱلْخَيْرَٰتِ
إِنَّ ٱللَّهَ ٱصْطَفَىٰٓ ءَادَمَ وَنُوحًا وَءَالَ إِبْرَٰهِيمَ وَءَالَ عِمْرَٰنَ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٣٣﴾
ประการที่ห้า: ไม่มีหลักฐานใด ๆ สำหรับพวกเขาในตัวบทที่บ่งชี้ถึงการที่อัลลอฮ์ทรงคัดเลือกมัรยัม เพราะอัลลอฮ์ได้ทรงระบุไว้อย่างชัดเจนว่า พระองค์ทรงคัดเลือกผู้อื่นที่มิใช่บรรดานบีด้วย ดังที่ตรัสว่า «แล้วเราได้ให้คัมภีร์ตกทอดแก่บรรดาผู้ที่เราได้คัดเลือกจากปวงบ่าวของเรา ในหมู่พวกเขามีผู้ที่อธรรมต่อตัวเอง ในหมู่พวกเขามีผู้ที่อยู่สายกลาง และในหมู่พวกเขามีผู้ที่รุดหน้าในความดีทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:32) และพระองค์ได้ทรงคัดเลือกวงศ์วานของอิบรอฮีมและวงศ์วานของอิมรอนให้เหนือกว่าประชาชาติทั้งหลาย ทั้งที่ในหมู่วงศ์วานของทั้งสองนั้นมีผู้ที่มิใช่นบีอย่างแน่นอน ดังที่ตรัสว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงคัดเลือกอาดัม นูห์ วงศ์วานของอิบรอฮีม และวงศ์วานของอิมรอน ให้เหนือกว่าประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:33)
ประการที่หก: ถ้อยคำว่า "ความสมบูรณ์" (อัล-กะมาล) ที่ปรากฏในหะดีษซึ่งพวกเขานำมาอ้างเป็นหลักฐานนั้น ไม่ได้มีนัยบังคับว่าจะต้องเป็นการเป็นนบี เพราะคำนี้ใช้กับความครบถ้วนของสิ่งหนึ่งและการที่มันบรรลุถึงขั้นสูงสุดในประเภทของมัน ดังนั้น ความหมายของการที่สตรีบรรลุถึงความสมบูรณ์ ก็คือการบรรลุถึงขั้นสูงสุดในคุณความดีทั้งปวงที่มีสำหรับสตรี ด้วยเหตุนี้ ความสมบูรณ์ในที่นี้จึงเป็นความสมบูรณ์ของผู้ที่มิใช่นบี
ประการที่เจ็ด: มีระบุไว้ในหะดีษบางบทอย่างชัดเจนว่า เคาะดีญะฮ์ (ร.ฎ.) เป็นหนึ่งในบรรดาสตรีผู้สมบูรณ์⁽²⁾ และสิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า ความสมบูรณ์ในที่นี้มิใช่ความสมบูรณ์ของการเป็นนบี
ประการที่แปด: มีระบุไว้ในหะดีษบางบทว่า ฟาฏิมะฮ์ (ร.ฎ.) เป็นประมุขของบรรดาสตรีชาวสวรรค์ ยกเว้นมัรยัมบุตรีของอิมรอน⁽³⁾ และสิ่งนี้ทำให้คำกล่าวที่ว่าสตรีอื่นนอกจากมัรยัมเป็นนบีนั้นตกไป เช่น มารดาของมูซา และอาสิยะฮ์
⁽¹⁾ ดูตัวบทเหล่านี้และตัวบทอื่น ๆ ที่คล้ายคลึงกันได้ในภาคที่สองของชุดหนังสือนี้ «อาลัมอัล-มะลาอิกะฮ์อัล-อับรอร» (โลกของมะลาอิกะฮ์ผู้ทรงคุณธรรม) ⁽²⁾ หะดีษนี้รายงานโดยอิบนุมัรดะวัยฮ์ ดู อัล-บิดายะฮ์ วะอัน-นิฮายะฮ์ (2/61) ⁽³⁾ รายงานโดยอะห์มัด และสายรายงานของหะดีษนี้ดี ดู ฟัตห์อัล-บารี (6/477)
เพราะท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ร.ฎ.) มิใช่นบีอย่างแน่นอน และหะดีษได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า นางประเสริฐกว่าสตรีอื่น ๆ ดังนั้น หากมารดาของนบีมูซาและอาสิยะฮ์เป็นนบี ทั้งสองย่อมต้องประเสริฐกว่าฟาฏิมะฮ์
مَّا ٱلْمَسِيحُ ٱبْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٌ ۖ كَانَا يَأْكُلَانِ ٱلطَّعَامَ
ประการที่เก้า: อัลลอฮ์ทรงพรรณนาคุณลักษณะของมัรยัมว่าเป็น "ศิดดีเกาะฮ์" (ผู้สัจจริงยิ่ง) ในบริบทของการยกย่องนางและการบอกถึงความประเสริฐของนาง พระองค์ตรัสว่า «อัล-มะสีห์ บุตรของมัรยัมนั้น มิใช่อื่นใดนอกจากเราะซูลคนหนึ่ง ซึ่งบรรดาเราะซูลก่อนหน้าเขาได้ผ่านพ้นไปแล้ว และมารดาของเขาเป็นผู้สัจจริงยิ่ง ทั้งสองเคยรับประทานอาหาร» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:75) ดังนั้น หากมีคุณลักษณะใดที่สูงส่งกว่านั้น พระองค์ก็ย่อมจะทรงพรรณนานางด้วยคุณลักษณะนั้น และไม่ปรากฏทั้งในตัวบทอัลกุรอานและในหะดีษของท่านนบี ﷺ ที่เศาะฮีหฺเลยว่า มีการบอกถึงความเป็นนบีของสตรีคนใดแม้แต่คนเดียว
อัล-กอฎี อิยาฎ ได้รายงานจากนักนิติศาสตร์ส่วนใหญ่ว่า มัรยัมมิใช่นบี และอันนะวะวีได้กล่าวไว้ในหนังสือ "อัล-อัซการ" จากอิมามอัล-หะเราะมัยน์ว่า ท่านได้รายงานมติเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ว่ามัรยัมมิใช่นบี⁽¹⁾ และในหนังสือ "ชัรหุลมุฮัซซับ" ท่านได้อ้างทัศนะนี้ไปยังนักวิชาการกลุ่มหนึ่ง และมีรายงานจากอัล-หะซัน อัล-บัศรีย์ว่า "ไม่มีนบีที่เป็นสตรีทั้งในหมู่มนุษย์ผู้หญิงและในหมู่ญิน"⁽²⁾
⁽¹⁾ อิจญ์มาอ์ (มติเอกฉันท์) จะไม่สมบูรณ์ เมื่อทราบแล้วว่ามีนักวิชาการบางท่านเห็นต่างในเรื่องนี้ เว้นแต่จะเป็นอิจญ์มาอ์ที่เกิดขึ้นก่อนหน้าความเห็นต่างนี้
⁽²⁾ ฟัตหุลบารี 6/471, 473
قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ
อัลลอฮ์ทรงให้บรรดานบีมีความพิเศษเหนือมนุษย์ทั้งหลายด้วยการประทานวะห์ยูแก่พวกเขา พระองค์ตรัสว่า «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่งเช่นเดียวกับพวกท่าน ได้มีวะห์ยูมายังฉันว่า แท้จริงพระเจ้าของพวกท่านนั้นคือพระเจ้าองค์เดียว» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:110)
วะห์ยูนี้นำมาซึ่งหลายเรื่องที่ทำให้บรรดานบีแตกต่างจากผู้คนทั่วไป ในจำนวนนั้นคือ การที่อัลลอฮ์ทรงตรัสกับนบีบางท่าน การที่พวกเขาได้ติดต่อกับมะลาอิกะฮ์บางองค์ การที่อัลลอฮ์ทรงให้พวกเขารู้เรื่องเร้นลับบางประการทั้งในอดีตและอนาคต และการที่อัลลอฮ์ทรงเปิดเผยให้พวกเขาได้ล่วงรู้บางสิ่งจากโลกแห่งสิ่งเร้นลับ
ตัวอย่างหนึ่งคือ การอิสรออ์ (การเดินทางยามค่ำคืน) ของท่านเราะซูล ﷺ ไปยังบัยตุลมักดิส และการเมี๊ยะอ์รอจญ์ (การนำท่านขึ้น) สู่ชั้นฟ้าเบื้องสูง การที่ท่านได้เห็นมะลาอิกะฮ์และบรรดานบี และได้เห็นสวรรค์และนรก อีกตัวอย่างหนึ่งคือ การที่ท่านได้เห็นผู้ที่ถูกลงโทษในหลุมศพ และได้ยินเสียงการลงโทษพวกเขา ในหะดีษระบุว่า «หากไม่ใช่เพราะเกรงว่าพวกท่านจะไม่ฝังศพกันแล้ว ฉันก็จะวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ให้พวกท่านได้ยินการลงโทษในหลุมศพ»⁽¹⁾
« لولا أن لا تدافنوا لدعوت الله أن يسمعكم عذاب القبر »
เราได้แยกบทเฉพาะไว้สำหรับเรื่องนี้แล้ว
ในบรรดาสิ่งที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงให้บรรดานบีมีเป็นการเฉพาะ คือ ดวงตาของพวกเขาหลับ แต่หัวใจของพวกเขาไม่หลับ มีรายงานจากอะนัส (ร.ฎ.) ในหะดีษเรื่องการอิสรออ์ว่า «และท่านนบี ﷺ นั้นดวงตาทั้งสองของท่านหลับ แต่หัวใจของท่านไม่หลับ และเช่นเดียวกัน บรรดานบีนั้นดวงตาของพวกเขาหลับ
« والنبيُّ نائمة عيناه ، ولا ينام قلبه ، وكذلك الأنبياء تنام أعينهم
⁽¹⁾ รายงานโดยอะห์มัด มุสลิม อบูดาวูด และอันนะสาอี (เศาะฮีหุลญามิอิศศ็อฆีร 5/75)
إنا معاشر الأنبياء تنام أعيننا ولا تنام قلوبنا
إنَّ عيني تنامان ولا ينام قلبي
…และหัวใจของพวกเขาไม่หลับ» รายงานโดยอัล-บุคอรีในเศาะฮีหฺของท่าน⁽¹⁾ และถ้อยคำนี้แม้จะเป็นคำพูดของอะนัส (ร.ฎ.) แต่ถ้อยคำเช่นนี้ไม่อาจกล่าวขึ้นได้ด้วยความเห็นส่วนตัว ดังที่อิบนุหะญัรกล่าวไว้⁽²⁾ และถ้อยคำนี้ยังมีรายงานมาจากคำพูดของท่านเราะซูล ﷺ ด้วย โดยมีรายงานที่ถูกต้องจากท่านว่า ท่านกล่าวว่า «แท้จริงพวกเราหมู่บรรดานบีนั้น ดวงตาของพวกเราหลับ แต่หัวใจของพวกเราไม่หลับ» และท่านนบี ﷺ ได้กล่าวถึงตัวท่านเองว่า «แท้จริงดวงตาทั้งสองของฉันหลับ แต่หัวใจของฉันไม่หลับ»⁽³⁾
ما من نبي يمرض إلاّ خيّر بين الدنيا والآخرة
مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّـٰلِحِينَ
ส่วนหนึ่งในสิ่งที่บรรดานบีได้รับเป็นการเฉพาะ คือพวกเขาจะได้รับการให้เลือกระหว่างดุนยากับอาคิเราะฮ์ มีรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า นางกล่าวว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีนบีคนใดที่ล้มป่วย เว้นแต่เขาจะได้รับการให้เลือกระหว่างดุนยากับอาคิเราะฮ์»⁽⁴⁾ และในอาการป่วยที่ท่านเสียชีวิตนั้น ท่านมีอาการเสียงแหบอย่างรุนแรง แล้วฉันได้ยินท่านกล่าวว่า «(ขอให้ข้าพระองค์ได้อยู่) ร่วมกับบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขา อันได้แก่บรรดานบี บรรดาผู้สัจจริง บรรดาผู้พลีชีพ และบรรดาคนดีมีคุณธรรม» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:69) ฉันจึงรู้ว่าท่านได้รับการให้เลือกแล้ว รายงานโดยอัล-บุคอรีในเศาะฮีหฺของท่าน⁽⁵⁾
และก่อนหน้านี้เราได้นำเสนอหะดีษเรื่องมะลาอิกะฮ์แห่งความตายได้ให้นบีมูซาเลือก และการที่นบีมูซาได้ตบมะลาอิกะฮ์แห่งความตายจนลูกตาของเขาหลุดออกมาแล้ว⁽⁶⁾
ส่วนหนึ่งในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงให้บรรดานบีได้รับเป็นการเฉพาะภายหลังการเสียชีวิตของพวกเขา มีหลายประการ ได้แก่
لم يقبر نبيٌّ إلا حيث يموت
ประการแรก นบีจะไม่ถูกฝัง เว้นแต่ ณ สถานที่ที่เขาเสียชีวิต ดังที่มีในหะดีษว่า «ไม่มีนบีคนใดถูกฝัง เว้นแต่ ณ ที่ที่เขาเสียชีวิต»⁽⁷⁾ ด้วยเหตุนี้ บรรดาศอฮาบะฮ์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขา) จึงได้ฝังท่านเราะซูล ﷺ ไว้ในห้องของท่านหญิงอาอิชะฮ์ ณ ที่ที่ท่านเสียชีวิต
⁽¹⁾ ดู ฟัตหุล-บารี 6/579 ⁽²⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽³⁾ รายงานโดยอิบนุสะอ์ดและอิบนุหิบบาน (ดู เศาะฮีหุล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร 3/55) ⁽⁴⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีและมุสลิม (ดู สิลสิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ 2/316) ⁽⁵⁾ เศาะฮีหฺ อัล-บุคอรี พร้อมคำอธิบาย ฟัตหุล-บารี 8/255 ⁽⁶⁾ ดู หนังสือของเรา "โลกของมะลาอิกะฮ์" ในชุดหนังสือนี้ ⁽⁷⁾ รายงานโดยอิมามอะห์มัดในมุสนัดของท่าน ด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง (ดู เศาะฮีหุล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร 5/46)
إنَّ الله حرّم على الأرض أن تأكل أجساد الأنبياء
ส่วนหนึ่งของการที่อัลลอฮ์ทรงให้เกียรติแก่บรรดานบีและเราะซูลของพระองค์ คือแผ่นดินจะไม่กัดกินร่างของพวกท่าน ไม่ว่ากาลเวลาจะยาวนานและผ่านพ้นไปนานเพียงใด ร่างของพวกท่านก็ยังคงได้รับการปกป้องจากการเน่าเปื่อย ดังมีในหะดีษว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามแผ่นดินมิให้กัดกินร่างของบรรดานบี»⁽¹⁾
นักประวัติศาสตร์ได้เล่าเรื่องราวหนึ่งที่น่าอัศจรรย์และแปลกประหลาด อิบนุกะษีรได้รายงานไว้ในหนังสือ อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์⁽²⁾ จากยูนุส บิน บุกัยร์ ว่า: เมื่อพวกเราพิชิตเมืองตุสตัรได้ เราพบในทรัพย์สินของบ้านอัล-ฮุรมุซานมีแท่นนอนหลังหนึ่ง บนนั้นมีชายผู้หนึ่งเสียชีวิตอยู่ และที่ศีรษะของเขามีคัมภีร์เล่มหนึ่ง พวกเราจึงนำคัมภีร์นั้นไปมอบแก่ท่านอุมัร (ร.ฎ.) ท่านจึงเรียกกะอับมาและให้เขาคัดลอกแปลเป็นภาษาอาหรับ ข้าพเจ้าเป็นชายอาหรับคนแรกที่ได้อ่านคัมภีร์นั้น ข้าพเจ้าอ่านมันเหมือนกับที่ข้าพเจ้าอ่านอัลกุรอานนี้
ข้าพเจ้า (ผู้รายงาน) จึงถามอบุลอาลิยะฮ์ว่า: ในคัมภีร์นั้นมีอะไรบ้าง? เขาตอบว่า: ชีวประวัติของพวกท่าน กิจการงานของพวกท่าน สำเนียงการพูดของพวกท่าน และสิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป
ข้าพเจ้าถามว่า: แล้วพวกท่านทำอย่างไรกับชายผู้นั้น? เขาตอบว่า: ในเวลากลางวัน พวกเราขุดหลุมศพไว้สิบสามหลุมกระจายกันอยู่ ครั้นถึงเวลากลางคืน พวกเราก็ฝังเขาและปรับหลุมศพทั้งหมดให้เรียบเสมอกัน เพื่ออำพรางมิให้ผู้คนรู้ จะได้ไม่มีใครขุดศพของเขาขึ้นมา⁽³⁾
ข้าพเจ้าถามว่า: แล้วพวกเขาหวังสิ่งใดจากชายผู้นั้น? เขาตอบว่า: เมื่อฝนฟ้าไม่ตกแก่พวกเขา พวกเขาจะนำแท่นนอนของเขาออกมา แล้วฝนก็จะตกลงมาแก่พวกเขา
ข้าพเจ้าถามว่า: พวกท่านคิดว่าชายผู้นั้นคือใคร? เขาตอบว่า: ชายผู้หนึ่งที่มีชื่อว่าดานิยาล
ข้าพเจ้าถามว่า: เขาเสียชีวิตมานานเท่าใดแล้วเมื่อพวกท่านพบเขา? เขาตอบว่า: เขาเสียชีวิตมาตั้งแต่สามร้อยปีก่อนแล้ว
⁽¹⁾ รายงานโดยอบูดาวูดและอันนะสาอี และอิบนุคุซัยมะฮ์กับท่านอื่น ๆ ระบุว่าเศาะฮีห์ (ดู ฟัตหุลบารี 6/488)
⁽²⁾ อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ (2/40)
⁽³⁾ เรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในศาสนา (ฟิกฮ์) ของชาวมุสลิมในยุคนั้น เพราะการให้เกียรติแก่ผู้ตายคือการฝังเขา ไม่ว่าเขาจะเป็นนบีหรือไม่ใช่นบีก็ตาม และการที่พวกเขาขุดหลุมศพไว้หลายหลุมก็เพื่ออำพรางเรื่องของเขาจากผู้คน เพื่อมิให้มีผู้ใดขุดหลุมศพของเขาขึ้นมา ซึ่งนั่นเป็นการทำร้ายนบีผู้ทรงเกียรติท่านนี้ และ (เพื่อมิให้) ผู้คนยึดเอาหลุมศพของท่านเป็นสถานที่ชุมนุมเฉลิมฉลอง สร้างมัสยิดขึ้นบนหลุมศพนั้น และมุ่งไปที่นั่นเพื่อขอดุอาอ์และแสวงหาความจำเริญ (ตะบัรรุก) ดังที่ผู้หลงออกจากทางอันเที่ยงตรงจำนวนมากกระทำกันในหลายดินแดนของอิสลาม
ما تغير منه شيء ؟ قال : لا إلّا شعرات من قفاه ، إن لحوم الأنبياء لا يبليها الأرض ، ولا تأكلها السباع
ฉันถามว่า "มีสิ่งใดในร่างของเขาเปลี่ยนแปลงไปบ้างหรือไม่?" เขาตอบว่า "ไม่มี นอกจากเส้นผมไม่กี่เส้นที่ท้ายทอยของเขา แท้จริงเนื้อหนังของบรรดานบีนั้น แผ่นดินจะไม่ทำให้มันเปื่อยผุพัง และสัตว์ร้ายก็จะไม่กินมัน"
อิบนุกะษีรกล่าวว่า "นี่คือสายรายงานที่ถูกต้อง (เศาะฮีห์) ไปถึงอบุลอาลิยะฮ์"
ดูเหมือนว่าบุคคลผู้นี้เป็นหนึ่งในบรรดานบีของวงศ์วานอิสรออีล บรรดาศอฮาบะฮ์คาดว่าเขาคือดานิยาล เพราะดานิยาลถูกกษัตริย์แห่งเปอร์เซียจับตัวไป และถูกคุมขังอยู่ที่นั่น ดูเหมือนว่าการประมาณการของผู้ที่พบร่างของเขานั้นไม่ถูกต้อง เพราะดานิยาลมีชีวิตอยู่ก่อนอิสลามถึงแปดร้อยปี หากการประมาณการของพวกเขาถูกต้อง เขาก็ไม่ใช่นบี เพราะไม่มีนบีคนใดระหว่างอีซากับเราะซูลของเรามุฮัมมัด ขอความจำเริญและความสันติจงมีแด่ท่านทั้งสอง เขาก็จะเป็นเพียงบ่าวผู้ศอลิห์ที่มิใช่นบี แต่การที่เขาเป็นนบีนั้นมีน้ำหนักมากกว่า เพราะผู้ที่ร่างกายได้รับการรักษาไว้ (ไม่เปื่อยผุพัง) คือบรรดานบีเท่านั้น มิใช่ผู้อื่น สิ่งที่ยิ่งเสริมน้ำหนักให้แก่ความเห็นนี้คือคัมภีร์ที่พบอยู่ข้างศีรษะของเขา ซึ่งไม่ต้องสงสัยเลยว่าเป็นคัมภีร์ของนบี เพราะเรื่องราวเร้นลับที่บรรจุอยู่ในนั้นจะไม่มาจากที่ใดนอกจากวะห์ยูจากฟากฟ้า ส่วนการที่เราให้น้ำหนักว่าเขาเป็นชาววงศ์วานอิสรออีลนั้น มีเหตุผลสองประการ:
ประการแรก: บรรดาศอฮาบะฮ์คาดว่าเขาคือดานิยาล และพวกเขาคงรู้เรื่องนี้จากหลักฐานแวดล้อมบางอย่างที่ไม่ได้ถูกกล่าวถึง
ประการที่สอง: คัมภีร์ที่พบอยู่ข้างศีรษะของเขา ดูเหมือนว่าจะเขียนเป็นภาษาฮีบรู เพราะผู้ที่แปลคัมภีร์นั้นคืออุบัยย์ บินกะอับ (ร.ฎ.) ซึ่งก่อนเข้ารับอิสลามท่านเคยเป็นชาวยิว
الأنبياء أحياء في قبورهم يصلّون
مررت على موسى ليلة أسري به عند الكثيب الأحمر وهو قائم يصلي في قبره
มีรายงานที่ถูกต้องจากท่านนบี ﷺ ว่า «บรรดานบีมีชีวิตอยู่ในหลุมศพของพวกเขา โดยพวกเขาละหมาดอยู่»⁽¹⁾ และยังมีรายงานด้วยว่าท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ฉันได้ผ่านมูซาในคืนที่ฉันถูกพาเดินทางยามค่ำคืน (อิสรออ์) ที่เนินทรายสีแดง ขณะที่เขากำลังยืนละหมาดอยู่ในหลุมศพของเขา»⁽²⁾
وقد رأيتني في جماعة من الأنبياء فإذا موسى قائم يصلي . . . ، وإذا عيسى بن مريم قائم يصلي ، وإذا إبراهيم قائم يصلي
และมุสลิมได้รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ในเรื่องราวของการอิสรออ์ว่า «และฉันได้เห็นตัวฉันเองอยู่ท่ามกลางกลุ่มหนึ่งของบรรดานบี ทันใดนั้นมูซากำลังยืนละหมาดอยู่ ... และทันใดนั้นอีซา บุตรของมัรยัม กำลังยืนละหมาดอยู่ และทันใดนั้นอิบรอฮีมกำลังยืนละหมาดอยู่»⁽³⁾
⁽¹⁾ รายงานโดยกลุ่มนักรายงานหะดีษ (อัลญะมาอะฮ์) จากอนัส (ร.ฎ.) (ดู เศาะฮีห์ อัลญามิอ์ 2/414) ⁽²⁾ รายงานโดยมุสลิมในเศาะฮีห์ของท่าน กิตาบอัลฟะฎออิล หะดีษหมายเลข (1641) และดู ชัรห์ อันนะวะวีย์ อะลา มุสลิม (15/133) ⁽³⁾ ดู ฟัตหุลบารี 6/487
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความที่อ่านได้)
(หน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
บรรดาเราะซูลได้รับการปกป้องจากความผิดพลาดและการฝ่าฝืนหรือไม่ และการปกป้องนี้ครอบคลุมทุกด้านหรือไม่ นี่คือสิ่งที่เราจะพยายามอธิบาย
ประชาชาติมีมติเห็นพ้องกันว่า บรรดาเราะซูลได้รับการปกป้องในการรับสาสน์⁽¹⁾ พวกท่านจะไม่ลืมสิ่งใดที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่พวกท่าน เว้นแต่สิ่งที่ถูกยกเลิก (นัสค์) ไปแล้ว อัลลอฮ์ทรงรับประกันแก่เราะซูลของพระองค์ ﷺ ว่าพระองค์จะทรงให้ท่านอ่าน แล้วท่านจะไม่ลืมสิ่งใดที่พระองค์ทรงประทานวะห์ยูแก่ท่าน เว้นแต่สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์จะให้ท่านลืม «เราจะให้เจ้าอ่าน แล้วเจ้าจะไม่ลืม เว้นแต่สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ลา 87:6) และพระองค์ยังทรงรับประกันแก่ท่านว่าจะทรงรวบรวมมันไว้ในอกของท่าน «เจ้าอย่าขยับลิ้นของเจ้า (อ่านอัลกุรอาน) เพื่อรีบเร่งจดจำมัน แท้จริงหน้าที่ของเราคือการรวบรวมมัน (ไว้ในอกของเจ้า) และการทำให้เจ้าอ่านมันได้ ดังนั้นเมื่อเราได้อ่านมันแล้ว เจ้าจงติดตามการอ่านนั้น» (ซูเราะฮ์อัล-กิยามะฮ์ 75:16-18)
سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰٓ ﴿٦﴾ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ
لَا تُحَرِّكْ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِۦٓ ﴿١٦﴾ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُۥ وَقُرْءَانَهُۥ ﴿١٧﴾ فَإِذَا قَرَأْنَـٰهُ فَٱتَّبِعْ قُرْءَانَهُۥ ﴿١٨﴾
และพวกท่านยังได้รับการปกป้องในการเผยแผ่ บรรดาเราะซูลจะไม่ปกปิดสิ่งใดจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่พวกท่าน เพราะการปกปิดนั้นคือการทรยศ และเป็นไปไม่ได้ที่บรรดาเราะซูลจะเป็นเช่นนั้น อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «โอ้ เราะซูลเอ๋ย! จงเผยแผ่สิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้าจากพระเจ้าของเจ้า และหากเจ้าไม่กระทำ ก็เท่ากับว่าเจ้ามิได้เผยแผ่สาสน์ของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:67) และหากเกิดการปกปิดหรือการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ต่อสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูลงมา แน่นอนว่าการลงโทษของอัลลอฮ์จะประสบแก่ผู้ปกปิดและผู้เปลี่ยนแปลงนั้น «และหากเขาอุปโลกน์คำพูดบางคำขึ้นมาอ้างว่าเป็นของเรา แน่นอนเราจะจับเขาด้วยมือขวา แล้วแน่นอนเราจะตัดเส้นเลือดใหญ่ของหัวใจเขา» (ซูเราะฮ์อัล-หากเกาะฮ์ 69:44-46)
أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ
وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ ﴿٤٤﴾ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِٱلْيَمِينِ ﴿٤٥﴾ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ ٱلْوَتِينَ ﴿٤٦﴾
⁽¹⁾ ผู้ที่ได้รายงานมติเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) เกี่ยวกับการปกป้องในเรื่องนี้มีมากกว่าหนึ่งท่าน ดู: มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 10/291 และ ละวามิอ์ อัล-อันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/304
سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰٓ ﴿٦﴾
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ ﴿٣﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ يُوحَىٰ ﴿٤﴾
ส่วนหนึ่งของการคุ้มครองจากความผิดพลาด (อิศมะฮ์) คือ บรรดานบีจะไม่ลืมสิ่งใดจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงวะฮีย์แก่พวกท่าน ด้วยเหตุนี้ จึงไม่มีสิ่งใดจากวะฮีย์สูญหายไป การไม่ลืมในการเผยแผ่สาสน์นั้นรวมอยู่ในพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «เราจะให้เจ้าอ่าน แล้วเจ้าจะไม่ลืม» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ลา 87:6) และหลักฐานที่แสดงถึงการคุ้มครองท่านนบี ﷺ ในการเผยแผ่สาสน์ คือพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «และเขามิได้พูดตามอารมณ์ สิ่งนั้นมิใช่อื่นใด นอกจากเป็นวะฮีย์ที่ถูกประทานลงมา» (ซูเราะฮ์อัน-นัจญ์มุ 53:3-4)
คุณลักษณะตามธรรมชาติของมนุษย์ไม่ขัดกับความบริสุทธิ์จากความผิด (อัล-อิศมะฮ์) ท่านนบีอิบรอฮีม (อ.ล.) รู้สึกหวาดกลัวในใจเมื่อเห็นว่ามือของแขกไม่ยื่นไปหยิบอาหารที่ท่านนำมาเลี้ยง ท่านไม่รู้ว่าพวกเขาคือมะลาอิกะฮ์ที่จำแลงร่างเป็นมนุษย์ «ครั้นเมื่อเขาเห็นว่ามือของพวกเขาไม่ยื่นไปที่อาหารนั้น เขาก็รู้สึกแปลกใจในพวกเขา และรู้สึกหวาดกลัวพวกเขา พวกเขากล่าวว่า: อย่ากลัวเลย แท้จริงพวกเราถูกส่งมายังกลุ่มชนของลูฏ» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:70)
فَلَمَّا رَءَآ أَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ إِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۚ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمِ لُوطٍ ﴿٧٠﴾
أَلَمْ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا ﴿٧٥﴾
ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا ﴿٨٢﴾
ท่านนบีมูซา (อ.ล.) ให้สัญญากับอัล-คิฎรฺว่าจะอดทนในการติดตามเขา โดยจะไม่ถามถึงสิ่งใดที่บ่าวผู้ศอลิหฺคนนั้นกระทำ จนกว่าเขาจะเล่าเรื่องนั้นให้ฟังเอง แต่ท่านก็ไม่อาจระงับใจได้เมื่อได้เห็นการกระทำที่แปลกประหลาด ทุกครั้งท่านจึงถาม คัดค้าน หรือตำหนิ⁽¹⁾ และทุกครั้งบ่าวผู้ศอลิหฺก็เตือนท่านโดยกล่าวว่า «ข้ามิได้บอกท่านแล้วหรือว่า ท่านจะไม่สามารถอดทนอยู่กับข้าได้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:75) และเมื่อเขาได้เปิดเผยความลับแห่งการกระทำของเขาแก่ท่าน เขาก็กล่าวแก่ท่านว่า «นั่นคือการอธิบายสิ่งที่ท่านไม่สามารถอดทนต่อมันได้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:82)
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَـٰنَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِى مِنۢ بَعْدِىٓ ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى ٱلْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ٱبْنَ أُمَّ إِنَّ ٱلْقَوْمَ ٱسْتَضْعَفُونِى وَكَادُوا۟ يَقْتُلُونَنِى فَلَا تُشْمِتْ بِىَ ٱلْأَعْدَآءَ وَلَا تَجْعَلْنِى
ท่านนบีมูซา (อ.ล.) โกรธอย่างรุนแรง ท่านจับศีรษะของน้องชายแล้วดึงเข้ามาหาตน และโยนแผ่นจารึก ซึ่งในข้อความที่จารึกไว้นั้นมีทางนำ เมื่อท่านกลับไปหากลุ่มชนของท่านหลังจากครบกำหนดเวลานัดหมายกับพระผู้อภิบาลของท่านแล้ว และพบว่าพวกเขากำลังเคารพบูชาลูกวัว «และเมื่อมูซากลับไปหากลุ่มชนของเขาด้วยความโกรธและเศร้าเสียใจ เขากล่าวว่า: ช่างเลวร้ายยิ่งนักสิ่งที่พวกท่านได้กระทำแทนฉันภายหลังจากฉันไป พวกท่านรีบร้อนต่อพระบัญชาแห่งพระผู้อภิบาลของพวกท่านกระนั้นหรือ? และเขาได้โยนแผ่นจารึกนั้นลง และจับศีรษะของพี่น้องของเขาดึงเข้ามาหาตัว เขา (ฮารูน) กล่าวว่า: โอ้ลูกของแม่ข้า แท้จริงกลุ่มชนนี้ได้ข่มเหงฉันว่าอ่อนแอ และพวกเขาเกือบจะฆ่าฉันแล้ว ดังนั้นท่านอย่าได้ทำให้บรรดาศัตรูสะใจในตัวฉัน และอย่าได้ทำให้ฉัน…
⁽¹⁾ ครั้งแรกนั้นเกิดจากการหลงลืมของท่านนบีมูซา ส่วนครั้งที่สองและครั้งที่สามนั้นท่านตั้งใจกระทำ
مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٥٠﴾
ليس الخبر كالمعاينة ، إنَّ الله تعالى أخبر موسى بما صنع قومه في العجل ، فلم يلق الألواح ، فلمّا عاين ما صنعوا ألقى الألواح فانكسرت
«…พร้อมกับกลุ่มชนผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:150) และในหะดีษมีว่า «ข่าวที่ได้ยินนั้นไม่เหมือนกับการได้เห็นด้วยตาตนเอง แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงบอกแก่มูซาถึงสิ่งที่กลุ่มชนของท่านได้กระทำเกี่ยวกับลูกวัว แต่ท่านก็มิได้โยนแผ่นจารึกทิ้ง ครั้นเมื่อท่านได้เห็นด้วยตาตนเองถึงสิ่งที่พวกเขาได้กระทำ ท่านจึงโยนแผ่นจารึกทิ้งจนแตก»⁽¹⁾
لما خلق الله آدم مسح ظهره ، فسقط من ظهره كل نسمة هو خالقها من ذريته إلى يوم القيامة ، وجعل بين عيني كلٍّ منهم وبيصا من نور ، ثمَّ عرضهم على آدم ، فقال أي ربِّ مَنْ هؤلاء ؟ قال : هؤلاء ذريتك ، فرأى رجلا منهم فأعجبه ما بين عينيه ، فقال : أي ربِّ من هذا ؟ قال : هذا رجل من آخر الامم من ذريتك ، يقال له داود ، قال : ربِّ وكم عمره ؟ قال : ستين سنة ، قال : أي ربِّ زده من عمري أربعين سنة ، فلما انقضى عمر آدم ، جاءَه ملك الموت ، قال : أولم يبق من عمري أربعون سنة ، قال : أولم تعطها ابنك داود ؟ قال : فجحد آدم ، فجحدت ذريته ، ونسي آدم ، فنسيت ذريته ، وخطىء آدم ، فخطئت ذريته
ในจำนวนนั้นได้แก่การหลงลืมและการปฏิเสธของอาดัม (อ.) จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่ออัลลอฮ์ทรงสร้างอาดัม พระองค์ทรงลูบหลังของเขา แล้วทุกชีวิตที่พระองค์จะทรงสร้างจากลูกหลานของเขาจนถึงวันกิยามะฮ์ก็ได้หล่นออกมาจากหลังของเขา และพระองค์ทรงทำให้มีประกายแสงระหว่างดวงตาทั้งสองของแต่ละคนในหมู่พวกเขา จากนั้นพระองค์ทรงนำพวกเขามาแสดงต่ออาดัม อาดัมจึงกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้า พวกนี้คือใคร? พระองค์ตรัสว่า พวกนี้คือลูกหลานของเจ้า แล้วอาดัมได้เห็นชายคนหนึ่งในหมู่พวกเขา ซึ่งประกายแสงระหว่างดวงตาทั้งสองของเขาทำให้อาดัมชื่นชอบ จึงกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้า ผู้นี้คือใคร? พระองค์ตรัสว่า นี่คือชายคนหนึ่งจากประชาชาติยุคหลังในหมู่ลูกหลานของเจ้า เขาถูกเรียกว่าดาวูด อาดัมกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้า แล้วอายุของเขาเท่าไร? พระองค์ตรัสว่า หกสิบปี อาดัมกล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้า โปรดเพิ่มให้เขาจากอายุของข้าสี่สิบปี ครั้นเมื่ออายุของอาดัมสิ้นสุดลง มะลาอิกะฮ์แห่งความตายได้มาหาเขา อาดัมกล่าวว่า อายุของข้ายังเหลืออีกสี่สิบปีมิใช่หรือ? มะลาอิกะฮ์กล่าวว่า ท่านมิได้มอบมันให้แก่ดาวูดลูกหลานของท่านแล้วหรือ? ท่านนบีกล่าวว่า อาดัมจึงปฏิเสธ ลูกหลานของเขาจึงปฏิเสธ อาดัมหลงลืม ลูกหลานของเขาจึงหลงลืม และอาดัมทำผิดพลาด ลูกหลานของเขาจึงทำผิดพลาด»⁽²⁾
نزل نبيٌّ من الأنبياء تحت شجرة ، فلدغته نملة ، فأمر بجهازه فأخرج من تحتها ، ثمَّ أمر ببيتها فأحرق بالنار ، فأوحى الله إليه : فهلاّ نملة واحدة
ในจำนวนนั้นได้แก่สิ่งที่เกิดขึ้นกับนบีท่านหนึ่งในบรรดานบี ท่านได้โกรธเมื่อมดตัวหนึ่งกัดท่าน ท่านจึงสั่งให้เผารังมด แล้วอัลลอฮ์ทรงตำหนิท่านในเรื่องนั้น ในหะดีษที่อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) รายงานจากท่านนบี ﷺ ว่า «นบีท่านหนึ่งในบรรดานบีได้แวะพักใต้ต้นไม้ แล้วมดตัวหนึ่งได้กัดท่าน ท่านจึงสั่งให้นำสัมภาระของท่านออกมาจากใต้ต้นไม้นั้น จากนั้นท่านสั่งให้เผารังของมันด้วยไฟ อัลลอฮ์จึงทรงวะห์ยูแก่ท่านว่า ทำไมท่านไม่ (ลงโทษเพียง) มดตัวเดียว (ที่กัดท่าน) เล่า» รายงานโดยอัลบุคอรี อบูดาวูด และอันนะสาอี⁽³⁾
⁽¹⁾ รายงานโดยอะห์มัดในมุสนัดของท่าน และอัฏเฏาะบะรอนีในอัล-เอาสัฏ ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (ดู เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ อัศ-ศ็อฆีร 5/87)
⁽²⁾ รายงานโดยอัตติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะสันเศาะฮีห์ และรายงานโดยอัล-หากิมในอัล-มุสตัดร็อกของท่าน และท่านกล่าวว่าเศาะฮีห์ตามเงื่อนไขของมุสลิม (อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ 1/87)
⁽³⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ 5/28
صلى بنا رسول الله ﷺ ، إحدى صلاتي العشيّ ، فصلّى ركعتين ، ثمَّ سلَّم ، فقام إلى خشبة معروضة في المسجد فاتكأ عليها كأنّه غضبان ، ووضع يده اليمنى على اليسرى ، وشبّك بين أصابعه ، ووضع خدّه الأيمن على ظهر كفّه اليسرى ، وخرجت السرعان من أبواب المسجد ، فقالوا : قصرت الصلاة ، وفي القوم أبو بكر وعمر فهابا أن يكلماه ، وفي القوم رجل يقال له ذو اليدين ، فقال : يا رسول الله ، أنسيت أم قصرت الصلاة ؟ فقال : لم أنس ، ولم تقصر ، فقال : أكما يقول ذو اليدين ؟ فقالوا : نعم . فتقدم فصلّى ما ترك ، ثمَّ سلَّم ، ثمَّ كَبَّر ، وسجد مثل سجوده أو أطول ، ثمَّ رفع رأسه وكبّر ، وسجد مثل سجوده أو أطول ، ثمَّ رفع رأسه وكبّر ، فربما سألوه ، ثمَّ سلَّم ، فيقول : أنبئت أنَّ عمران بن حصين ، قال : ثمَّ سلَّم
ส่วนหนึ่งจากเรื่องดังกล่าวคือ การหลงลืมของท่านเราะซูล ﷺ ในเรื่องที่มิใช่การเผยแผ่สาร และมิใช่เรื่องของการบัญญัติศาสนา ตัวอย่างเช่น หะดีษที่อิบนุซีรีนรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้นำพวกเราละหมาดหนึ่งในสองละหมาดยามบ่าย⁽¹⁾ ท่านละหมาดสองร็อกอะฮ์แล้วให้สลาม จากนั้นท่านลุกขึ้นไปยังท่อนไม้ที่วางขวางอยู่ในมัสญิดและพิงมันไว้ ราวกับว่าท่านกำลังโกรธ ท่านวางมือขวาไว้บนมือซ้าย และประสานนิ้วมือเข้าด้วยกัน แล้ววางแก้มขวาไว้บนหลังฝ่ามือซ้าย ส่วนบรรดาผู้ที่รีบร้อนก็ออกไปทางประตูต่าง ๆ ของมัสญิดแล้ว พวกเขากล่าวว่า "ละหมาดถูกย่อลงแล้ว" ในหมู่ผู้คนมีอบูบักรและอุมัร (ร.ฎ.) อยู่ด้วย แต่ทั้งสองเกรงขามที่จะพูดกับท่าน ในหมู่ผู้คนมีชายคนหนึ่งชื่อว่าซุลยะดัยน์ เขากล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ท่านหลงลืมหรือว่าละหมาดถูกย่อลงแล้ว?" ท่านตอบว่า "ฉันไม่ได้หลงลืม และละหมาดก็ไม่ได้ถูกย่อลง" แล้วท่านถามว่า "เป็นอย่างที่ซุลยะดัยน์พูดหรือ?" พวกเขาตอบว่า "ใช่แล้ว" ท่านจึงก้าวออกไปข้างหน้าและละหมาดส่วนที่ท่านละไว้ แล้วให้สลาม จากนั้นท่านกล่าวตักบีรและสุญูดเหมือนการสุญูดตามปกติของท่านหรือนานกว่า แล้วท่านเงยศีรษะขึ้นพร้อมกล่าวตักบีร และสุญูดเหมือนการสุญูดตามปกติของท่านหรือนานกว่า แล้วท่านเงยศีรษะขึ้นพร้อมกล่าวตักบีร» บางครั้งผู้คนถามเขา (อิบนุซีรีน) ว่า "แล้วท่านให้สลามหรือไม่?" เขาก็จะตอบว่า "ฉันได้รับแจ้งว่าอิมรอน บิน หุศ็อยน์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า: แล้วท่านก็ให้สลาม" (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์) ทั้งนี้ ในรายงานของมุสลิมไม่มีเรื่องการวางมือบนมือและการประสานนิ้วมือ
بينما أنا أصلّي مع النبي ﷺ صلاة الظهر سلّم من ركعتين ، فقام رجل من بني سليم ، فقال : يا رسول الله أقصرت الصلاة أم نسيت
และในอีกรายงานหนึ่ง เขากล่าวว่า «ขณะที่ฉันกำลังละหมาดซุฮ์รีกับท่านนบี ﷺ ท่านได้ให้สลามหลังจากสองร็อกอะฮ์ แล้วมีชายคนหนึ่งจากเผ่าบนีสุลัยม์ลุกขึ้นกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ละหมาดถูกย่อลงแล้วหรือว่าท่านหลงลืม?"» แล้วเขาก็เล่าหะดีษต่อไป (รายงานโดยอะห์มัดและมุสลิม)
รายงานนี้บ่งชี้ว่า เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นต่อหน้าเขา และหลังจากที่เขาได้เข้ารับอิสลามแล้ว
لم أنس ولم تقصر ، قال : بلى ، قد نسيت
และในอีกรายงานหนึ่งซึ่งเป็นมุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ ระบุว่า เมื่อท่านกล่าวว่า «"ฉันไม่ได้หลงลืม และละหมาดก็ไม่ได้ถูกย่อลง" เขา (ซุลยะดัยน์) กล่าวว่า "มิใช่เช่นนั้น ท่านได้หลงลืมแล้ว"» รายงานนี้บ่งชี้ว่า ซุลยะดัยน์ได้พูดหลังจากที่เขารู้แล้วว่าไม่มีการยกเลิกบทบัญญัติ (คือละหมาดมิได้ถูกย่อลง) และเป็นคำพูดที่มิใช่การตอบคำถาม⁽²⁾
ولكنّي إنّما أنا بشر ، أنسى كما تنسون ، فإذا نسيت
ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า ความหลงลืมเกิดขึ้นกับท่านได้ตามธรรมชาติของมนุษย์ ดังในหะดีษของอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «แต่ทว่าฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่ง ฉันหลงลืมได้เหมือนที่พวกท่านหลงลืม ดังนั้นเมื่อฉันหลงลืม
⁽¹⁾ อัล-อัซฮะรีย์กล่าวว่า "อัล-อะชีย์" ในภาษาของชาวอาหรับ หมายถึงช่วงเวลาตั้งแต่ดวงอาทิตย์คล้อยจนถึงดวงอาทิตย์ตก ดังนั้น สองละหมาดดังกล่าวจึงหมายถึงละหมาดซุฮ์รีหรืออัศรี (นัยลุลเอาฏอร 3/115) และในรายงานหนึ่งได้ระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นละหมาดซุฮ์รี
⁽²⁾ ตัวบทหะดีษพร้อมสายรายงานต่าง ๆ ตามที่เราได้ยกมานั้น นำมาจากหนังสือ มุนตะเกาะลอัคบาร ของอัล-มัจญ์ อิบนุตัยมียะฮ์ ดูคำอธิบายของหนังสือนี้ในนัยลุลเอาฏอร 3/114
فذكروني
...ดังนั้นเมื่อฉันลืม พวกท่านจงเตือนฉันเถิด»⁽¹⁾ ท่านกล่าวคำนี้หลังจากที่ท่านลืมในการละหมาดครั้งหนึ่ง
إني لا أنسى ، ولكن أنسَّى لأسنّ
ส่วนหะดีษที่รายงานด้วยถ้อยคำว่า «แท้จริงฉันมิได้ลืม แต่ฉันถูกทำให้ลืมเพื่อวางแบบอย่าง (ซุนนะฮ์)» นั้น ไม่อนุญาตให้นำมาโต้แย้งกับหะดีษก่อนหน้านี้ เพราะหะดีษนี้ไม่มีที่มา ดังที่อิบนุหะญัรกล่าวไว้ มันเป็นหนึ่งในบะลาฆอต (รายงานที่ท่านมาลิกระบุว่า "ได้รับทราบมา") ของท่านมาลิก ซึ่งไม่พบว่ามีสายรายงานที่ต่อเนื่อง แม้จะได้ค้นหาอย่างหนักแล้วก็ตาม⁽²⁾
บรรดานบีและเราะซูลใช้การวินิจฉัย (อิจญ์ติฮาด) ในการตัดสินเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่ถูกนำมาเสนอต่อพวกท่าน และตัดสินตามที่ปรากฏแก่พวกท่าน เพราะพวกท่านไม่รู้สิ่งเร้นลับ และพวกท่านอาจผิดพลาดในการตัดสินให้ตรงกับความจริงได้ ตัวอย่างหนึ่งในเรื่องนี้คือการที่นบีของอัลลอฮ์ ดาวูด ตัดสินไม่ถูกต้อง และการที่อัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่สุลัยมานบุตรของท่านในเรื่องนั้น
كانت امرأتان معهما ابناهما ، جاءَ الذئب فذهب بابن إحداهما ، فقالت لصاحبتها : إنّما ذهب بابنك ، وقالت الأخرى : إنَّما ذهب بابنك ، فتحاكمتا إلى داود ، فقضى به للكبرى ، فخرجتا به على سليمان بن داود ، فأخبرتاه ، فقال : إئتوني بالسكين أشقّه بينهما ، فقالت الصغرى : لا تفعل يرحمك الله ، هو ابنها ، فقضى به للصغرى
มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า เขาได้ยินท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «มีหญิงสองคนพร้อมกับบุตรชายของนางทั้งสอง แล้วหมาป่าตัวหนึ่งได้มาคาบเอาบุตรของหญิงคนหนึ่งไป นางจึงกล่าวกับเพื่อนของนางว่า "มันคาบเอาลูกของเธอไปต่างหาก" และอีกคนหนึ่งก็กล่าวว่า "มันคาบเอาลูกของเธอไปต่างหาก" ทั้งสองจึงไปให้ดาวูดตัดสิน ท่านได้ตัดสินให้เด็กเป็นของหญิงที่อายุมากกว่า แล้วทั้งสองก็ออกไปหาสุลัยมานบุตรของดาวูด และเล่าเรื่องให้ท่านฟัง ท่านจึงกล่าวว่า "จงนำมีดมาให้ฉัน ฉันจะผ่าเด็กแบ่งให้ทั้งสองคน" หญิงที่อายุน้อยกว่าจึงกล่าวว่า "อย่าทำเลย ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน เขาเป็นลูกของนาง" ท่านจึงตัดสินให้เด็กเป็นของหญิงที่อายุน้อยกว่า»⁽³⁾
أنَّ النبي - ﷺ - سمع خصومة بباب حجرته ، فخرج إليهم ، فقال : إنّما أنا بشر ، وإنَّه يأتيني الخصم ، فلعلَّ بعضكم أن يكون ألحن بحجته من بعض ، فأحسب أنه صادق ، فأقضي له بذلك ، فمن قضيت له بحق مسلم ، فإنما هي قطعة من النار ، فليأخذها أو ليتركها
ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายประเด็นนี้ไว้อย่างชัดเจนแจ่มแจ้ง โดยอุมมุสะละมะฮ์ (ร.ฎ.) ภรรยาของท่านนบี ﷺ ได้รายงานว่า «ท่านนบี ﷺ ได้ยินเสียงทะเลาะวิวาทกันที่ประตูห้องของท่าน ท่านจึงออกไปหาพวกเขาแล้วกล่าวว่า "แท้จริงฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่ง และคู่กรณีก็มาหาฉัน บางทีบางคนในหมู่พวกท่านอาจมีวาทศิลป์ในการแสดงหลักฐานเหนือกว่าอีกคนหนึ่ง ฉันจึงคิดว่าเขาพูดจริง แล้วฉันก็ตัดสินให้แก่เขาตามนั้น ดังนั้นผู้ใดที่ฉันตัดสินให้เขาได้สิทธิ์ของมุสลิมคนอื่น แท้จริงมันคือก้อนหนึ่งจากไฟนรก ฉะนั้นเขาจะเอามันไปหรือจะละทิ้งมันก็เถิด"»⁽⁴⁾
وَوَهَبْنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيْمَـٰنَ
⁽¹⁾ รายงานโดยอัลญะมาอะฮ์ ยกเว้นอัตติรมิซีย์ (นัยลุลเอาฏอร 3/125) ⁽²⁾ นัยลุลเอาฏอร 3/117 ⁽³⁾ เศาะฮีหฺอัลบุคอรีย์ กิตาบอะหาดีษอัลอันบิยาอ์ บาบพระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า «และเราได้ประทานสุลัยมานแก่ดาวูด» (ซูเราะฮ์ศ็อด 38:30) ดู ฟัตหุลบารีย์ 6/458 ⁽⁴⁾ รายงานโดยอัลบุคอรีย์ กิตาบอัลมะซอลิม บาบบาปของผู้ที่โต้แย้งในเรื่องเท็จ (ดู ฟัตหุลบารีย์ 5/107)
ชีอะฮ์อิมามียะฮ์อิษนาอะชะรียะฮ์ (สิบสองอิมาม)⁽¹⁾ มีทัศนะว่า การที่บรรดานบีได้รับการคุ้มครองจากความผิด (อัล-อิศมะฮ์) นั้น หมายความว่าบรรดานบีจะไม่พลั้งเผลอ ไม่หลงลืม ไม่ผิดพลาด ไม่หวาดกลัว และไม่มีสภาวะอื่น ๆ ของความเป็นมนุษย์เลย แต่เราได้นำเสนอตัวบทจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ที่บ่งชี้ตรงกันข้ามกับทัศนะนั้นแก่ท่านแล้ว ตัวบทเหล่านั้นไม่อาจเปลี่ยนแปลงหรือตีความเป็นอย่างอื่นได้ ดังนั้นท่านจงยึดมั่นในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ เพราะในทั้งสองนั้นมีทางนำ
⁽¹⁾ ดู อะกออิด อัล-อิมามียะฮ์ ของมุฮัมมัด ริฎอ อัล-มุซ็อฟฟัร หน้า 79
ชาวยิวได้กล่าวหาบรรดานบีและบรรดาเราะซูลว่าได้กระทำการอันชั่วร้ายต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น
อัลกุรอานได้ชี้ให้เห็นความหลงผิดของพวกเขา โดยเล่าแก่เราว่า ผู้ที่สร้างรูปลูกวัวซึ่งเป็นเรือนร่างที่มีเสียงร้องให้แก่พวกเขานั้นคืออัส-สามิรีย์ และนบีฮารูนได้คัดค้านพวกเขาอย่างรุนแรง
พวกเขาได้กล่าวเท็จต่อเคาะลีลุรเราะห์มาน ท่านเราะซูล ﷺ ได้เล่าเรื่องราวของอิบรอฮีมเมื่อครั้งเดินทางเข้าสู่อียิปต์ไว้ว่า กษัตริย์แห่งอียิปต์เป็นทรราช เมื่อใดที่เขาพบสตรีงามที่มีสามี เขาจะฆ่าสามีของนางแล้วยึดนางไว้เป็นของตน ครั้นเมื่ออิบรอฮีมถูกถามถึงนาง ท่านจึงตอบว่า "นางเป็นน้องสาวของฉัน" ซึ่งหมายถึงพี่น้องในอิสลาม และท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกว่า อัลลอฮ์ทรงคุ้มครองซาเราะฮ์เมื่อนางถูกพาไปยังทรราชผู้นั้น เขาจึงไม่อาจทำอันตรายใด ๆ แก่นางได้
⁽¹⁾ ตัวบทที่ยกมาในที่นี้อ้างอิงผ่านหนังสือ «มุฮัมมัด นบีแห่งอิสลาม» หน้า 145
(30) ขออัลลอฮ์ทรงคุ้มครอง ที่ท่านนบีลูฏจะกระทำเช่นนั้น ท่านคือผู้ที่เรียกร้องสู่ความดีงามตลอดชีวิตของท่าน และต่อสู้กับความชั่วช้า แต่ความอาฆาตของชาวยิวนั้นลุกลามไปถึงบรรดามนุษย์ผู้สมบูรณ์ ดังนั้น ขอการสาปแช่งของอัลลอฮ์จงประสบแด่บรรดาผู้อธรรม
เหล่านี้คือส่วนหนึ่งของความอัปยศ ความชั่วช้า และบาปใหญ่ที่ประชาชาติผู้ถูกกริ้วนี้ได้กล่าวอ้างให้แก่บรรดานบีผู้บริสุทธิ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งพวกท่านบริสุทธิ์ยิ่งจากสิ่งที่พวกเขากล่าวหา แต่จิตใจที่เป็นโรคย่อมกล่าวอ้างความชั่วช้าต่าง ๆ ให้แก่บรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงคัดเลือกจากสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เพื่อจะได้ง่ายแก่พวกเขาในการแก้ตัวให้กับบาปและความบกพร่องของตนเอง เมื่อมีผู้ตำหนิหรือคัดค้านพวกเขา
ชาวคริสต์ก็มิได้ดีไปกว่าชาวยิวในเรื่องนี้ เพราะพวกเขาได้กล่าวอ้างความชั่วช้าต่าง ๆ ให้แก่บรรดานบีและบรรดาเราะซูล ด้วยการที่พวกเขายอมรับเชื่อในคัมภีร์อัตเตารอฮ์ที่ถูกบิดเบือนและเปลี่ยนแปลงซึ่งมีอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมีเรื่องราวดังที่เราได้กล่าวมาแล้ว นอกเหนือจากสิ่งที่มีอยู่ในคัมภีร์อัลอินญีลที่ถูกบิดเบือน และส่วนหนึ่งจากสิ่งที่มีอยู่ในนั้น ได้แก่
وَبَرًّۢا بِوَٰلِدَتِى
2 – และในพระวรสารนักบุญยอห์น บทที่ (2) ข้อ (4) ระบุว่า เยซูได้ดูหมิ่นมารดาของเขาท่ามกลางผู้คนจำนวนมาก แล้วเรื่องนี้จะเข้ากันได้อย่างไรกับสิ่งที่อัลกุรอานได้พรรณนาถึงท่านไว้ว่า «และเป็นผู้กตัญญูต่อมารดาของฉัน» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:32)
3 – และระบุว่าเยซูได้ยืนยันว่าบรรดานบีทั้งหมดที่ได้ถูกส่งมาในหมู่วงศ์วานอิสรออีลนั้นล้วนเป็นขโมยและโจร (พระวรสารนักบุญยอห์น บทที่ (10) ข้อ (8))
นี่เป็นเพียงหยดน้ำเล็กน้อยจากกระแสน้ำหลากของสิ่งที่พระวรสารที่ถูกบิดเบือนเหล่านั้นเต็มไปด้วย คือการกล่าวหาบรรดานบีและบรรดาเราะซูลด้วยสิ่งที่พวกท่านบริสุทธิ์จากมัน⁽¹⁾ แท้จริงบรรดานบีและบรรดาเราะซูลคือผู้ที่บริสุทธิ์ที่สุด สะอาดที่สุด และประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ และขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงคนเหล่านี้หลงผิดอย่างแน่นอนในสิ่งที่พวกเขาได้กล่าวหาบรรดานบีของอัลลอฮ์ผู้ทรงคุณธรรมและบริสุทธิ์
ประชาชาติอิสลามมีมติเป็นเอกฉันท์ว่า บาปทำนองนี้ที่ชาวยิวและชาวคริสต์ได้กล่าวอ้างว่าบรรดานบีของอัลลอฮ์ได้กระทำ เช่น การผิดประเวณี การลักขโมย การหลอกลวง การสร้างรูปเคารพและการเคารพบูชารูปเคารพ... เป็นสิ่งที่ไม่อาจเกิดขึ้นจากนบีหรือเราะซูลท่านใดได้เลยไม่ว่าในสภาพใดก็ตาม และพวกท่านได้รับการปกป้องให้พ้นจากสิ่งเหล่านั้น
⁽¹⁾ สำหรับตัวอย่างเพิ่มเติม โปรดดูหนังสือ «มุฮัมมัด นบีแห่งอิสลาม» หน้า 146
อุละมาอ์อิสลามส่วนใหญ่มีทัศนะว่า บรรดานบีไม่ได้รับการปกป้อง (มะอ์ศูม) จากบาปเล็ก อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «ทัศนะที่ว่าบรรดานบีได้รับการปกป้องจากบาปใหญ่ แต่ไม่รวมถึงบาปเล็กนั้น เป็นทัศนะของอุละมาอ์อิสลามส่วนใหญ่และของทุกกลุ่ม ถึงขั้นที่เป็นทัศนะของนักวิชาการสายกะลามส่วนใหญ่ด้วย ดังที่อบุลหะซัน อัล-อามิดีย์ได้กล่าวไว้ว่า นี่คือทัศนะของอัล-อัชอะรียะฮ์ส่วนใหญ่ และยังเป็นทัศนะของนักตัฟซีร นักหะดีษ และนักฟิกฮ์ส่วนใหญ่อีกด้วย ยิ่งไปกว่านั้น ไม่มีรายงานใดจากสะลัฟ บรรดาอิมาม ศอฮาบะฮ์ ตาบิอีน และตาบิอิตตาบิอีน นอกจากที่สอดคล้องกับทัศนะนี้…»⁽¹⁾
หลักฐาน:
อุละมาอ์ส่วนใหญ่ได้อ้างหลักฐานต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนทัศนะของพวกเขา ดังนี้
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَىٰ ﴿١١٦﴾ فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَـٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَىٰ ﴿١١٧﴾ إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَىٰ ﴿١١٨﴾ وَأَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا۟ فِيهَا وَلَا تَضْحَىٰ ﴿١١٩﴾ فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلَىٰ ﴿١٢٠﴾ فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ ٱلْجَنَّةِ ۚ وَعَصَىٰٓ ءَادَمُ رَبَّهُۥ فَغَوَىٰ ﴿١٢١﴾
อายะฮ์นี้มีความชัดเจนอย่างยิ่ง และบ่งชี้ถึงประเด็นที่ต้องการได้อย่างแจ่มแจ้ง เพราะได้ระบุอย่างชัดแจ้งถึงการฝ่าฝืนของอาดัมต่อพระเจ้าของเขา
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 4/319
وَنَادَىٰ نُوحٌ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبْنِى مِنْ أَهْلِى وَإِنَّ وَعْدَكَ ٱلْحَقُّ وَأَنتَ أَحْكَمُ ٱلْحَـٰكِمِينَ ﴿٤٥﴾
قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ ۖ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۖ إِنِّي أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿٤٦﴾
قَالَ رَبِّ إِنِّىٓ أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْـَٔلَكَ مَا لَيْسَ لِى بِهِۦ عِلْمٌ ۖ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِى وَتَرْحَمْنِىٓ أَكُن مِّنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٤٧﴾
وَإِلَّا تَغْفِرْ لِى وَتَرْحَمْنِىٓ
อายะฮ์นี้ชัดเจนว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจากท่านนั้นเป็นความผิดที่ต้องการการอภัยโทษ «และหากพระองค์ไม่ทรงอภัยให้แก่ข้าพระองค์ และไม่ทรงเมตตาข้าพระองค์...»
قَالَ هَـٰذَا مِنْ عَمَلِ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّهُۥ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾ قَالَ رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى فَٱغْفِرْ لِى فَغَفَرَ لَهُۥٓ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٦﴾
فَٱسْتَغْفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ ﴿٢٤﴾ فَغَفَرْنَا لَهُۥ ذَٰلِكَ
أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ ۖ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿١﴾
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿١﴾ أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ ﴿٢﴾ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ﴿٣﴾ أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ ﴿٤﴾
และพระผู้อภิบาลของท่านได้ทรงตำหนิท่าน เนื่องจากท่านได้ทำหน้าบึ้งใส่ชายตาบอดคืออิบนุอุมมิมักตูม และท่านมัวแต่ง่วนอยู่กับบรรดาหัวหน้าผู้ปฏิเสธศรัทธาที่ท่านกำลังเรียกร้องพวกเขาสู่อัลลอฮ์ จนละเลยเขา ทั้งที่การหันไปใส่ใจชายตาบอดผู้ปรารถนาในสิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์นั้น คือสิ่งที่ท่านเราะซูล ﷺ ควรกระทำ «เขาทำหน้าบึ้งและผินหลังให้ เพราะชายตาบอดได้มาหาเขา และอะไรเล่าที่จะทำให้เจ้ารู้ได้ บางทีเขาอาจจะขัดเกลาตนให้บริสุทธิ์ หรือเขาอาจจะรับคำตักเตือน แล้วคำตักเตือนนั้นก็จะเป็นประโยชน์แก่เขา...» (ซูเราะฮ์อะบะสะ 80:1-4)
لَّوْلَا كِتَـٰبٌ مِّنَ ٱللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَآ أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿٦٨﴾
และท่านเราะซูล ﷺ ได้รับค่าไถ่ตัวจากเชลยศึกแห่งสงครามบัดร์ อัลลอฮ์ตะอาลาจึงทรงประทานอายะฮ์ลงมาว่า «หากมิใช่เพราะมีบัญญัติจากอัลลอฮ์ได้ถูกกำหนดไว้ก่อนแล้ว แน่นอนการลงโทษอันใหญ่หลวงก็จะประสบแก่พวกเจ้า เนื่องจากสิ่งที่พวกเจ้าได้เอาไป» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:68)
เหล่านี้เป็นเพียงตัวอย่างที่เรายกมากล่าวพอเป็นสังเขป มิฉะนั้นแล้ว ในอัลกุรอานยังได้กล่าวถึงการที่ท่านนบียูนุส (อ.) โกรธเคืองกลุ่มชนของท่าน และการที่ท่านออกจากกลุ่มชนของท่านไปโดยมิได้รับอนุญาตจากพระผู้อภิบาลของท่าน รวมถึงสิ่งที่บรรดาบุตรของท่านนบียะอ์กูบ (อ.) กระทำต่อยูซุฟ (อ.) พี่น้องของพวกเขา ด้วยการโยนเขาลงไปในก้นบ่อ แล้วต่อมาอัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่พวกเขาและทรงแต่งตั้งพวกเขาให้เป็นนบี
นักวิชาการบางท่านเห็นว่าเป็นเรื่องร้ายแรงที่จะกล่าวว่าบรรดานบีกระทำบาปเล็ก⁽¹⁾ ทั้งที่ตัวบทจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ได้บอกไว้ว่าบาปเหล่านั้นเคยเกิดขึ้นจากพวกท่าน คนเหล่านี้ขยายเรื่องนี้ให้ใหญ่โตเกินจริง และอ้างว่าการกล่าวว่าสิ่งเช่นนี้เกิดขึ้นจากพวกท่านเป็นการใส่ร้ายบรรดาเราะซูลและบรรดานบี จากนั้นพวกเขาก็พยายามดิ้นรนตีความตัวบทต่าง ๆ การตีความเช่นนี้ถึงขั้นเป็นการบิดเบือนอายะฮ์ของอัลกุรอาน ดังที่อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้⁽²⁾ สิ่งที่สมควรกว่าสำหรับพวกเขาคือการทำความเข้าใจเรื่องนี้ตามความเป็นจริง ให้ความเคารพยกย่องตัวบทจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ และนำอะกีดะฮ์ในเรื่องนี้และในทุกเรื่องมาจากอัลกุรอานและหะดีษของท่านเราะซูล ﷺ แล้วยึดสิ่งเหล่านั้นเป็นเกณฑ์ตัดสินในทุกเรื่อง ซึ่งนี่คือสิ่งที่เราถูกสั่งใช้ให้กระทำ ส่วนการตีความและการบิดเบือนเช่นนี้ ภายหลังจากที่อัลกุรอานได้ระบุไว้อย่างชัดแจ้งแล้วว่าสิ่งเช่นนั้นเกิดขึ้นจากพวกท่าน ย่อมเป็นการยึดอารมณ์ความใคร่เป็นเกณฑ์ตัดสิน เราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากสิ่งนั้น
การตีความเหล่านี้ได้แพร่หลายในหมู่นักเขียนยุคปัจจุบัน และเป็นการตีความที่ผิดเพี้ยน ซึ่งอยู่ในประเภทเดียวกับการตีความของพวกบาฏินิยะฮ์และพวกญะฮ์มิยะฮ์ ดังที่อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้⁽³⁾
ผู้ที่ปฏิเสธว่าบาปเล็กไม่อาจเกิดขึ้นจากบรรดานบีได้ยกข้อคลุมเครือมาสองประการ ดังนี้
لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ ٱللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
ประการแรก: อัลลอฮ์ทรงสั่งใช้ให้ปฏิบัติตามบรรดาเราะซูลและยึดพวกท่านเป็นแบบอย่าง «โดยแน่นอน ในตัวของเราะซูลของอัลลอฮ์นั้นมีแบบอย่างอันดีงามสำหรับพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:21) และนี่คือสถานะของเราะซูลทุกท่าน ส่วนการสั่งใช้ให้ปฏิบัติตามเราะซูล…
⁽¹⁾ ชีอะฮ์อิมามียะฮ์สิบสองอิมามมีมติเป็นเอกฉันท์ว่าบาปเล็กไม่เคยเกิดขึ้นจากบรรดานบีและบรรดาอิมาม ดู อะกออิด อัล-อิมามียะฮ์ ของมุฮัมมัด ริฎอ หน้า 80, 95 และ อะกออิด อัล-อิมามียะฮ์ อัล-อิษนา อะชะรียะฮ์ ของอิบรอฮีม อัล-มูสะวี อัซ-ซันญานี หน้า 157 ⁽²⁾ มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา (10/313) ⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽⁴⁾ ในบรรดาผู้ที่อธิบายข้อคลุมเครือทั้งสองประการนี้และตอบโต้ไว้อย่างละเอียดครบถ้วน คือ เชคุลอิสลามอิบนุตัยมียะฮ์ ดู มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 10/293–313 และ 15/150
ย่อมจำเป็นต้องให้ความเชื่อ การกระทำ และคำพูดทั้งหมดของท่านเป็นการภักดีอย่างแน่นอน เพราะหากเป็นไปได้ที่ท่านเราะซูลจะกระทำการฝ่าฝืนต่ออัลลอฮ์ตะอาลา ก็จะเกิดความขัดแย้งกันขึ้นในสภาพความเป็นจริง เนื่องจากในการฝ่าฝืนที่เกิดขึ้นจากท่านเราะซูลนั้น จะมีสองสิ่งรวมอยู่ด้วยกัน คือคำสั่งให้ปฏิบัติตามและกระทำสิ่งนั้น ในแง่ที่เราถูกสั่งให้เจริญรอยตามท่านเราะซูล ﷺ และคำห้ามไม่ให้คล้อยตามสิ่งนั้น ในแง่ที่มันเป็นการฝ่าฝืนที่ถูกห้าม ซึ่งนี่คือความขัดแย้งกันเอง เพราะเป็นไปไม่ได้ที่อัลลอฮ์จะทรงสั่งบ่าวให้กระทำสิ่งหนึ่ง ในขณะเดียวกันก็ทรงห้ามเขาจากสิ่งนั้น
คำกล่าวของพวกเขานี้จะถูกต้องก็ต่อเมื่อการฝ่าฝืนของท่านเราะซูลยังคงซ่อนเร้นไม่ปรากฏ จนทำให้การภักดีและการฝ่าฝืนปะปนกันจนเราแยกไม่ออก แต่เมื่ออัลลอฮ์ทรงเตือนบรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ให้รู้ถึงการกระทำที่ผิดพลาดซึ่งเกิดขึ้นจากพวกท่าน และทรงประทานความสำเร็จให้พวกท่านได้เตาบะฮ์จากสิ่งนั้นโดยไม่ล่าช้า สิ่งที่พวกเขายกมานั้นจึงไม่อาจใช้เป็นหลักฐานได้ ทว่าการเจริญรอยตามพวกท่านในเรื่องนี้ย่อมมุ่งไปที่การรีบเร่งเตาบะฮ์เมื่อเกิดการฝ่าฝืนขึ้น และไม่ผัดวันประกันพรุ่งในเรื่องนี้ เพื่อเจริญรอยตามบรรดาเราะซูลและบรรดานบีผู้ทรงเกียรติในการรีบเร่งเตาบะฮ์ของพวกท่านโดยไม่ล่าช้า
ประการที่สอง: คนเหล่านี้เข้าใจผิดไปว่าบาปนั้นขัดกับความสมบูรณ์ และบาปเป็นความบกพร่องแม้ผู้กระทำจะเตาบะฮ์จากมันแล้วก็ตาม ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้อง เพราะการเตาบะฮ์ย่อมลบล้างบาป ไม่ขัดกับความสมบูรณ์ และผู้ที่เตาบะฮ์ก็ไม่ควรถูกตำหนิ ยิ่งไปกว่านั้น ในหลายกรณี บ่าวผู้นั้นหลังจากเตาบะฮ์จากการฝ่าฝืนของเขาแล้วกลับดีกว่าตัวเขาเองก่อนที่จะกระทำการฝ่าฝืนเสียอีก ทั้งนี้เพราะในหัวใจของเขามีความสำนึกเสียใจ ความหวาดกลัว และความยำเกรงต่ออัลลอฮ์ตะอาลา เพราะเขาได้ทุ่มเทตนเองในการขออภัยโทษและการวิงวอนขอดุอาอ์ และเพราะเขาได้ประกอบการงานที่ดีต่าง ๆ โดยหวังว่าความดีเหล่านั้นจะลบล้างความชั่ว ชาวสะลัฟบางท่านกล่าวว่า «ท่านนบีดาวูด (อะลัยฮิสสลาม) หลังจากเตาบะฮ์แล้ว ดีกว่าตัวท่านเองก่อนที่จะกระทำความผิด» และอีกท่านหนึ่งกล่าวว่า «หากการเตาบะฮ์มิใช่สิ่งที่พระองค์ทรงรักยิ่งที่สุด พระองค์ก็คงจะไม่ทรงทดสอบสิ่งถูกสร้างที่มีเกียรติที่สุด ณ พระองค์ด้วยบาป»
اللَّهم أنت عبدي وأنا ربّك
และเป็นที่ยืนยันในตำราหะดีษเศาะฮีหฺทั้งหลายว่า อัลลอฮ์ทรงยินดีต่อการเตาบะฮ์ของบ่าวของพระองค์ยิ่งกว่าชายคนหนึ่งที่อูฐของเขาพลัดหลงไปในทะเลทรายอันเวิ้งว้าง โดยมีอาหารและน้ำดื่มของเขาอยู่บนหลังมัน แล้วเขาก็หลับไปงีบหนึ่ง เมื่อตื่นขึ้นมาก็พบว่าพาหนะของเขาอยู่ตรงศีรษะของเขา เขาจึงกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ พระองค์คือบ่าวของข้าพระองค์ และข้าพระองค์คือพระเจ้าของพระองค์» เขากล่าวผิดไปเพราะความดีใจอย่างยิ่ง
إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلتَّوَّٰبِينَ وَيُحِبُّ ٱلْمُتَطَهِّرِينَ ﴿٢٢٢﴾
และในคัมภีร์อันทรงเกียรติ: «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรักบรรดาผู้ที่สำนึกผิดกลับเนื้อกลับตัว และทรงรักบรรดาผู้ที่ทำตนให้สะอาด» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:222)
إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَـٰلِحًا فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِهِمْ حَسَنَـٰتٍ
(ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:222) และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ตรัสโดยทรงชี้แจงถึงผลตอบแทนของบรรดาผู้ที่กลับเนื้อกลับตัวว่า «เว้นแต่ผู้ที่สำนึกผิดกลับเนื้อกลับตัว มีอีมาน และประกอบการงานที่ดี ชนเหล่านั้นแหละที่อัลลอฮ์จะทรงเปลี่ยนความชั่วของพวกเขาให้เป็นความดี...» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:70)
ในวันกิยามะฮ์ อัลลอฮ์จะทรงปกปิดบ่าวของพระองค์ แล้วทรงให้เขายอมรับบาปเล็ก ๆ ของเขา จนกระทั่งเมื่อบ่าวผู้นั้นคิดว่าตนต้องพินาศแล้ว อัลลอฮ์ก็ตรัสแก่เขาว่า “แท้จริงข้าได้เปลี่ยนสิ่งเหล่านั้นให้เป็นความดีแก่เจ้าแล้ว” เมื่อนั้นบ่าวผู้นั้นก็จะขอดูบาปใหญ่ทั้งหลายที่เขาเคยหวาดหวั่นว่าจะถูกเปิดเผย และเป็นที่ทราบกันดีว่า สภาพของเขาเมื่อได้รับการเปลี่ยนเช่นนี้ ย่อมยิ่งใหญ่กว่าสภาพของเขาหากไม่เคยกระทำความชั่วและไม่ได้รับการเปลี่ยนนั้นเลย
رَبَّنَا ظَلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٢٣﴾
رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى فَٱغْفِرْ لِى
فَٱسْتَغْفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ ﴿٢٤﴾
และเป็นที่ทราบกันดีว่า ไม่มีบาปใดเกิดขึ้นจากนบีท่านใด เว้นแต่ท่านจะรีบเร่งไปสู่การเตาบะฮ์และการขออภัยโทษ สิ่งที่ชี้ให้เราเห็นเรื่องนี้คือ อัลกุรอานไม่ได้กล่าวถึงบาปของบรรดานบีเลย เว้นแต่จะกล่าวควบคู่กับการเตาบะฮ์และการขออภัยโทษเสมอ ท่านอาดัมและภรรยาของท่านได้ฝ่าฝืน แล้วทั้งสองก็รีบเร่งเตาบะฮ์โดยกล่าวว่า «โอ้พระเจ้าของเรา เราได้อธรรมต่อตัวของเราเอง และหากพระองค์มิทรงอภัยแก่เราและมิทรงเมตตาแก่เราแล้ว แน่นอนเราจะเป็นผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:23) และทันทีที่หมัดของท่านมูซาทำให้ชาวกิบฏีล้มลงเสียชีวิต ท่านก็รีบเร่งขออภัยโทษและขอความเมตตาโดยกล่าวว่า «โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ แท้จริงข้าพระองค์ได้อธรรมต่อตัวของข้าพระองค์เอง ดังนั้นโปรดทรงอภัยแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:16) และท่านดาวูดก็เช่นกัน ทันทีที่ท่านรู้สึกถึงความผิดพลาดของตน ท่านก็ทรุดตัวลงโค้งคำนับพร้อมขออภัยโทษ «แล้วเขาก็ขออภัยโทษต่อพระเจ้าของเขา และทรุดตัวลงโค้งคำนับ และกลับเนื้อกลับตัว» (ซูเราะฮ์ศ็อด 38:24)
ดังนั้น บรรดานบีจึงไม่ดื้อดึงในบาป และไม่ผัดผ่อนการเตาบะฮ์ เพราะอัลลอฮ์ทรงคุ้มครองพวกท่านจากสิ่งนั้น และหลังจากการเตาบะฮ์แล้ว พวกท่านย่อมสมบูรณ์ยิ่งกว่าก่อนหน้านั้น
ด้วยเหตุนี้ ข้อคลุมเครือทั้งสองประการนี้จึงพังทลายลง และไม่อาจยืนหยัดอยู่ได้ในเวทีแห่งการโต้แย้งและการถกเถียง และเพียงพอแล้วสำหรับเราด้วยหลักฐานอันชัดแจ้งและประจักษ์ชัด ซึ่งชี้นำไปสู่สิ่งที่เที่ยงตรงที่สุด
บรรดาเราะซูลและบรรดานบีเป็นมนุษย์คนหนึ่งในหมู่มนุษย์ทั้งหลาย อัลลอฮ์ทรงปกป้องพวกเขาให้พ้นจากความผิดพลาดในการแบกรับสาส์นและการเผยแผ่สาส์นนั้น พวกเขาจึงไม่ลืมสิ่งใดและไม่ทำให้สิ่งใดขาดตกบกพร่อง ด้วยเหตุนี้วะห์ยูที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมาจึงไปถึงผู้คนที่พวกเขาถูกส่งไปยังอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ ตามที่อัลลอฮ์ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่งทรงประสงค์ ทว่าการปกป้องนี้มิได้ติดตามพวกเขาไปในทุกกิจการ บางครั้งจึงอาจเกิดการฝ่าฝืนเล็กน้อยขึ้นจากพวกเขาได้ ด้วยเหตุที่พวกเขาเป็นมนุษย์ แต่ความเมตตาของอัลลอฮ์ก็จะมาถึงพวกเขาทันท่วงที อัลลอฮ์จะทรงเตือนให้พวกเขาตระหนักถึงความผิดพลาดของตน และทรงประทานความสำเร็จให้พวกเขาได้เตาบะฮ์และกลับไปหาพระองค์
ชัยค์มุศเฏาะฟา อัล-มะรอฆีย์ ชัยค์แห่งมัสยิดอัล-อัซฮัร กล่าวว่า «แท้จริงวะห์ยูมิได้ติดตามบรรดานบีในทุกการกระทำที่เกิดขึ้นจากพวกเขา และในทุกคำพูดที่เปล่งออกมาจากพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจึงอาจทำผิดพลาดได้ แต่พวกเขามีความแตกต่างจากมนุษย์ทั้งหลายตรงที่อัลลอฮ์จะไม่ทรงปล่อยให้พวกเขาคงอยู่บนความผิดพลาดหลังจากที่มันได้เกิดขึ้นแล้ว และบางครั้งพระองค์ก็ทรงตำหนิพวกเขาในเรื่องนั้น»⁽¹⁾
ความผิดเล็กน้อยเหล่านี้ที่เกิดขึ้นจากบรรดานบี ไม่อนุญาตให้ถูกนำมาใช้เป็นช่องทางในการกล่าวร้ายพวกเขาและดูหมิ่นเหยียดหยามพวกเขา เพราะมันเป็นเรื่องเล็กน้อยและนับจำนวนได้ ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงอภัยให้แก่พวกเขาแล้ว ทรงมองข้ามมันไป และทรงชำระพวกเขาให้สะอาดบริสุทธิ์จากมัน และเป็นหน้าที่ของมุสลิมที่จะต้องนำเรื่องเหล่านี้มาเป็นบทเรียนและข้อตักเตือนสำหรับตนเอง หากบรรดาเราะซูลผู้ทรงเกียรติซึ่งอัลลอฮ์ทรงคัดเลือกและทรงเลือกสรรพวกเขาไว้ ยังถูกอัลลอฮ์ทรงตำหนิและทรงติเตียนในเรื่องเช่นนี้ ดังนั้นจำเป็นที่เราจะต้องระมัดระวังและหวาดกลัวต่อบาปและความผิดทั้งหลายของเรา และเราจะต้องเจริญรอยตามบรรดาเราะซูลและบรรดานบีในการรีบเร่งเตาบะฮ์และกลับไปหาอัลลอฮ์ ตลอดจนการมุ่งหน้าสู่พระองค์และการขออภัยโทษจากพระองค์ให้มาก
⁽¹⁾ หนังสือ หะยาตุ มุหัมมัด ของฮัยกัล ดูบทนำของหนังสือซึ่งเขียนโดยชัยค์อัล-มะรอฆีย์ หน้า 11
أيها الناس إني وليت عليكم ولست بخيركم ، فإن أحسنت فأعينوني ، وإن أخطأت فقوموني
أصابت امرأة وأخطأ عمر
อะฮ์ลุซซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์ไม่ถือว่าผู้ใดมีอิศมะฮ์ นอกจากบรรดานบีและบรรดาเราะซูลเท่านั้น แม้แต่ผู้ที่ประเสริฐที่สุดของประชาชาตินี้รองจากนบีของพวกเขา คือท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้แก่บรรดาศอฮาบะฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขาทั้งหลาย ซึ่งในหมู่พวกเขามีท่านอบูบักร (ร.ฎ.) และท่านอุมัร (ร.ฎ.) อยู่ด้วย ก็ไม่ใช่ผู้ที่มีอิศมะฮ์ ท่านเคาะลีฟะฮ์ผู้ทรงธรรมคนแรก คือท่านอบูบักร อัศศิดดีก (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ในคุฏบะฮ์แรกที่ท่านกล่าวหลังจากได้รับตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์ว่า «โอ้ประชาชนทั้งหลาย แท้จริงฉันได้รับการแต่งตั้งให้ปกครองพวกท่าน ทั้งที่ฉันมิใช่ผู้ที่ดีที่สุดในหมู่พวกท่าน หากฉันทำดี ก็จงช่วยเหลือฉัน และหากฉันทำผิด ก็จงแก้ไขฉันให้ตรง» และเมื่อสตรีคนหนึ่งได้คัดค้านท่านอุมัร อิบนุลค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) และนำหลักฐานมาแสดง ท่านก็กล่าวว่า «สตรีคนหนึ่งพูดถูก และอุมัรพูดผิด»
บรรดาผู้ตามของ «อัลมุอิซซ์ มะอัดด์ อิบนุ ตะมีม» ซึ่งบางคนเรียกเขาว่า อัลมุอิซซ์ ลิดีนิลลาฮ์ อัลฟาฏิมีย์ อ้างว่าเขาและลูกหลานของเขามีอิศมะฮ์ บริสุทธิ์จากบาปและความผิดพลาดทั้งปวง
คำอ้างนี้เป็นคำอ้างที่เท็จ ซึ่งพวกเขาต้องการใช้เพื่อชักนำผู้คนให้หลงผิด ด้วยการยกทรราชผู้นี้ขึ้นสู่ฐานะแห่งการเป็นนบี เพื่อให้คำพูดของเขากลายเป็นศาสนาที่ต้องปฏิบัติตาม มิฉะนั้นแล้ว ผู้ที่พวกเขาเรียกว่าอัลมุอิซซ์ผู้นี้ และบรรดาผู้ที่ถูกเรียกว่าพวกฟาฏิมียูนนั้น หาได้สืบเชื้อสายมาจากท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ไม่ หากแต่พวกเขาสืบเชื้อสายมาจากอุบัยดุลลอฮ์ อัลก็อดดาห์ พวกเขาเคยกล่าวอ้างอิศมะฮ์ทำนองนี้ให้แก่บรรดาอิมามของพวกเขาและผู้ที่คล้ายคลึงกัน ทั้งที่พวกเขาเป็นดังที่อบูหามิด อัลเฆาะซาลีย์ได้กล่าวถึงพวกเขาไว้ในหนังสือที่เขาเรียบเรียงขึ้นเพื่อโต้ตอบพวกเขาว่า «ภายนอกของมัซฮับของพวกเขาคือลัทธิรอฟิเฎาะฮ์ ส่วนภายในของมันคือการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) อย่างแท้จริง»⁽¹⁾
⁽¹⁾ มัจญ์มูอฺ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 4/320
ชีอะฮ์อ้างว่าบรรดาอิมามสิบสองท่านของพวกเขาเป็นผู้ได้รับการปกป้อง (มะอ์ศูม) จากความผิดพลาด และอิศมะฮ์ที่พวกเขาอ้างให้แก่บรรดาอิมามนั้นก็คืออิศมะฮ์เดียวกับที่พวกเขาอ้างให้แก่บรรดานบี ผู้นำคนหนึ่งของชีอะฮ์ร่วมสมัยกล่าวอธิบายความหมายของอิศมะฮ์ของบรรดาอิมามตามทัศนะของพวกเขาว่า «เรามิอาจนึกภาพได้ว่าบรรดาอิมามจะมีความหลงลืมหรือความเผอเรอ และเราเชื่อว่าพวกท่านรอบรู้ทุกสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มุสลิม»⁽¹⁾
อิบรอฮีม อัล-มูซะวี อัซ-ซันญานี ได้รายงานคำกล่าวของอัศ-ศอดูกว่า «ความเชื่อของเราเกี่ยวกับบรรดานบี บรรดาเราะซูล บรรดาอิมาม และบรรดามะลาอิกะฮ์ คือ พวกท่านเป็นผู้ไร้บาป บริสุทธิ์จากมลทินทั้งปวง พวกท่านไม่กระทำบาปใด ๆ ไม่ว่าบาปเล็กหรือบาปใหญ่ พวกท่านไม่ฝ่าฝืนอัลลอฮ์ในสิ่งที่พระองค์ทรงบัญชาแก่พวกท่าน และพวกท่านปฏิบัติตามสิ่งที่ถูกบัญชา»⁽²⁾
เขายังตัดสินว่าผู้ที่ไม่เชื่อในอิศมะฮ์ของบรรดาอิมามเป็นกาฟิร โดยกล่าวต่อจากคำพูดข้างต้นทันทีว่า «ผู้ใดปฏิเสธอิศมะฮ์ของพวกท่านในสภาวะใดสภาวะหนึ่งของพวกท่าน เท่ากับเขาได้กล่าวหาว่าพวกท่านเป็นผู้ไม่รู้ และผู้ใดไม่รู้จัก (สถานะของ) พวกท่าน ผู้นั้นเป็นกาฟิร»⁽³⁾ แล้วเขากล่าวต่อว่า «ความเชื่อของเราเกี่ยวกับพวกท่านคือ พวกท่านเป็นผู้ไร้บาป มีคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ ความครบถ้วน และความรู้ ตั้งแต่ต้นจนถึงบั้นปลายแห่งกิจการของพวกท่าน พวกท่านจะไม่ถูกกล่าวว่ามีความบกพร่องหรือการฝ่าฝืนในสภาวะใด ๆ ของพวกท่านเลย»⁽⁴⁾
อัล-มัจญ์ลิซีกล่าวว่า «สหายของเราฝ่ายอิมามียะฮ์มีมติเป็นเอกฉันท์ว่าบรรดานบีและบรรดาอิมามไร้บาปจากบาปเล็กและบาปใหญ่ ทั้งโดยเจตนา โดยผิดพลาด และโดยหลงลืม ทั้งก่อนและหลังการเป็นนบีและการเป็นอิมาม แท้จริงแล้วนับตั้งแต่เวลาที่พวกท่านถือกำเนิดจนกระทั่งพวกท่านได้พบกับอัลลอฮ์ตะอาลา ไม่มีผู้ใดเห็นแย้งในเรื่องนี้ นอกจากอัศ-ศอดูก มุฮัมมัด อิบนุบาบะวัยฮ์ และอาจารย์ของเขาคืออิบนุลวะลีด ซึ่งทั้งสองเห็นว่าเป็นไปได้ที่อัลลอฮ์ตะอาลาจะทรงทำให้พวกท่านหลงลืม มิใช่ความหลงลืมที่มาจากชัยฏอน ทั้งนี้ในเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเผยแผ่ (สาส์น) และการอธิบายบทบัญญัติ»⁽⁵⁾
อิศมะฮ์ของบรรดาอิมามตามทัศนะของพวกเขาจึงเป็นประเด็นหลักทางอะกีดะฮ์ ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงตัดสินว่าผู้ที่เห็นต่างจากพวกเขาในเรื่องนี้เป็นกาฟิร และมีผลหลายประการที่ตามมาจากความเชื่อนี้ ในจำนวนนั้นคือ พวกเขาถือว่าคำพูดที่ถูกอ้างว่ามาจากบรรดาอิมามเป็นหลักฐานทางศาสนาเช่นเดียวกับอัลกุรอานและซุนนะฮ์ ด้วยเหตุนี้การบัญญัติศาสนาตามทัศนะของพวกเขาจึงมิได้สิ้นสุดลงพร้อมกับการวะฟาตของท่านเราะซูล ﷺ หากแต่ยังดำเนินต่อไปจนถึงช่วงการเร้นกาย (ฆ็อยบะฮ์) ของอิมามคนที่สิบสองของพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายังเห็นว่าเป็นไปได้ที่พวกเขาจะได้รับสาส์นจากอิมาม
⁽¹⁾ อัล-หุกูมะฮ์ อัล-อิสลามียะฮ์ ของอัล-คุมัยนี หน้า 91 ⁽²⁾ อะกออิด อัล-อิมามียะฮ์ อัล-อิษนา อะชะรียะฮ์ หน้า 157 ⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽⁴⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽⁵⁾ บิหารุลอันวาร ของอัล-เมาลา มุฮัมมัด บากิร อัล-มัจญ์ลิซี (25/350-351) (ดู อัล-อิมามะฮ์ ของอัส-สาลูส หน้า 21)
อิมามผู้เร้นกาย (อัล-ฆออิบ) โดยผ่านบรรดาผู้แทนของเขา
ส่วนหนึ่งจากความเชื่อดังกล่าวคือ พวกเขา (บรรดาอิมาม) มีสิทธิ์ในตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์มากกว่าผู้อื่น พวกเขาจึงมีสิทธิ์ยิ่งกว่าอบูบักร อุมัร อุษมาน และศอฮาบะฮ์ท่านอื่น ๆ
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ ﴿٣﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ يُوحَىٰ ﴿٤﴾
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا
บรรดานบีและเราะซูลได้รับการคุ้มครองให้ปลอดจากความผิดพลาดด้วยวะฮีย์ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และเขามิได้พูดตามอารมณ์ มันมิใช่อื่นใดนอกจากวะฮีย์ที่ถูกประทานลงมา» (ซูเราะฮ์อัน-นัจญ์มุ 53:3-4) แล้วอะไรคือความลับแห่งความเป็นมะอ์ศูมของบรรดาอิมามเล่า? บรรดาอุละมาอ์ชีอะฮ์อิมามียะฮ์กล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงบันดาลให้มีรูหฺ (วิญญาณ) หลายดวงอยู่ในตัวบรรดาอิมาม ซึ่งพระองค์ทรงใช้ชี้นำพวกเขาให้ถูกต้อง อัล-กุลัยนีได้ตั้งหัวข้อสำหรับเรื่องนี้ไว้ในหนังสือ อุศูลุลกาฟีย์ ของเขาว่า «บทว่าด้วยการกล่าวถึงรูหฺต่าง ๆ ที่อยู่ในตัวบรรดาอิมาม» (1/271-272) และ «บทว่าด้วยรูหฺที่อัลลอฮ์ทรงใช้ชี้นำบรรดาอิมามให้ถูกต้อง» (1/273-274) ในบทนี้มีรายงานอยู่หกรายงาน ส่วนหนึ่งในนั้นรายงานจากอบูอับดิลลาฮ์ว่า เขากล่าวถึงรูหฺที่อยู่ในอายะฮ์นี้ «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้วะฮีย์แก่เจ้าซึ่งรูหฺจากกิจการของเรา» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:52) ว่า "คือสิ่งถูกสร้างหนึ่งจากบรรดาสิ่งถูกสร้างของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและทรงยิ่งใหญ่ ซึ่งยิ่งใหญ่กว่าญิบรีลและมีกาอีล มันอยู่กับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ คอยบอกข่าวแก่ท่านและชี้นำท่านให้ถูกต้อง และมันอยู่กับบรรดาอิมามหลังจากนั้น"
ในบทก่อนหน้านั้นได้กล่าวไว้โดยรายงานจากอิมามอัศ-ศอดิกว่า รูหุลกุดุสเป็นสิ่งเฉพาะสำหรับบรรดานบี เมื่อนบีเสียชีวิตลง รูหุลกุดุสก็จะย้ายไปอยู่กับอิมาม รูหุลกุดุสนั้นไม่นอน ไม่เผลอ ไม่หลงระเริง และไม่ลำพองตน และอิมามมองเห็นได้ด้วยรูหุลกุดุสนั้น⁽²⁾ ในเชิงอรรถได้อธิบายคำว่า "การมองเห็น" ไว้ว่า หมายถึงสิ่งที่เร้นลับจากเขาในทุกสารทิศของแผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ในเมฆบนฟากฟ้า กล่าวโดยสรุปคือ ทุกสิ่งที่อยู่ใต้อะรัชลงไปจนถึงสิ่งที่อยู่ใต้ผืนดิน
ในหนังสือ บิหารุลอันวาร ของเมาลา มุหัมมัด บากิร อัล-มัจญ์ลิซี (25/47-99) มี «บทว่าด้วยรูหฺต่าง ๆ ที่อยู่ในตัวพวกเขา» หมายถึงในตัวบรรดาอิมาม และว่าพวกเขาได้รับการสนับสนุนด้วยรูหุลกุดุส และอิบนุบาบะวัยฮ์ อัล-กุมมี ได้กล่าวไว้ใน «ริสาละฮ์ของอัศ-เศาะดูกว่าด้วยความเชื่อ» (หน้า 108-109) ว่า «ความเชื่อของเรา…
⁽¹⁾ ข้อความที่ยกมาพร้อมแหล่งอ้างอิงในที่นี้ เรานำมาจากหนังสือ อัล-อิมามะฮ์ อินดัลญุมฮูร วัลฟิร็อก อัล-มุคตะลิฟะฮ์ ของ ดร.อะลี อะห์มัด อัส-สาลูส (หน้า 20)
⁽²⁾ ดู อะกออิด อัล-อิมามียะฮ์ อัล-อิษนา อะชะรียะฮ์ ของอิบรอฮีม อัล-มูสะวี อัซ-ซันญานี หน้า 161
ในรายงานที่ถูกต้องจากบรรดาอิมามนั้น สอดคล้องกับคัมภีร์ของอัลลอฮ์ มีความหมายตรงกัน ไม่ขัดแย้งกัน เพราะรายงานเหล่านั้นได้รับมาโดยทางวะฮีย์จากอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์» และนี่คืออัล-กุมมี ผู้แต่งหนังสือ «มัน ลา ยะห์ฎุรุฮุล-ฟะกีฮ์» ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ตำราหะดีษที่เป็นที่ยึดถือของพวกญะอ์ฟะรียะฮ์ เขากล่าวว่า «บรรดาอุละมาอ์ชีอะฮ์มีทัศนะว่า หากท่านนบีมิได้สั่งเสีย (แต่งตั้งผู้สืบทอด) ไว้ ท่านก็เป็นผู้ที่ความเป็นนบีและความเป็นเราะซูลบกพร่อง และท่านได้ทอดทิ้งประชาชาติของท่านให้สูญเปล่า»⁽¹⁾
أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿٥٩﴾
สิ่งที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นโมฆะของคำกล่าวอ้างของพวกเขาเกี่ยวกับบรรดาอิมามก็คือ ผู้ที่เป็นมะอ์ศูม (ผู้ไร้ความผิดพลาด) นั้นจำเป็นต้องปฏิบัติตามโดยไม่ต้องมีหลักฐาน ส่วนการขัดแย้งกับผู้ที่ไม่ใช่มะอ์ศูมนั้นเป็นที่อนุญาต และยังกลายเป็นสิ่งจำเป็นด้วยหากเรารู้ว่าเขาขัดแย้งกับตัวบท อัลลอฮ์ได้ทรงบัญชาให้เราเชื่อฟังพระองค์และเชื่อฟังเราะซูลของพระองค์ ส่วนผู้อื่นนอกจากเราะซูลของพระองค์นั้น จะได้รับการเชื่อฟังก็ต่อเมื่อเขาสั่งให้เชื่อฟังเราะซูลของพระองค์ และหากเราขัดแย้งกัน เราก็ต้องนำเรื่องนั้นกลับไปยังคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของเราะซูลของพระองค์ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเชื่อฟังอัลลอฮ์ และจงเชื่อฟังเราะซูล และผู้ปกครองในหมู่พวกเจ้า แต่ถ้าพวกเจ้าขัดแย้งกันในสิ่งใด ก็จงนำสิ่งนั้นกลับไปยังอัลลอฮ์และเราะซูล หากพวกเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันอาคิเราะฮ์ นั่นเป็นสิ่งที่ดียิ่งและเป็นผลลัพธ์ที่ดีที่สุด» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:59) ดังนั้น หากบรรดาอิมามเป็นมะอ์ศูม พระองค์ก็คงจะทรงกำหนดให้นำเรื่องกลับไปยังอัลลอฮ์ เราะซูล และบรรดาอิมาม การที่พระองค์มิได้ทรงกำหนดให้นำเรื่องกลับไปยังพวกเขาในยามที่มีความขัดแย้ง จึงแสดงให้เห็นว่าพวกเขามิได้เป็นมะอ์ศูม
แท้จริง ท่านอะลี (ร.ฎ.) บุตรชายทั้งสองของท่าน และคนอื่น ๆ ต่างก็มีความเห็นขัดแย้งกันในเรื่องความรู้และการให้ฟัตวา เช่นเดียวกับที่บรรดาผู้มีความรู้ทั้งหลายมีความเห็นขัดแย้งกัน หากพวกเขาเป็นมะอ์ศูม การที่มะอ์ศูมคนหนึ่งขัดแย้งกับมะอ์ศูมอีกคนหนึ่งย่อมเป็นไปไม่ได้ ท่านอัล-หะสัน (ร.ฎ.) เคยมีความเห็นขัดแย้งกับบิดาของท่านในเรื่องการทำสงคราม และไม่ชอบหลายสิ่งที่บิดาของท่านกระทำ ในที่สุดท่านอะลี (ร.ฎ.) ก็กลับมาสู่ความเห็นของท่านอัล-หะสัน และในบั้นปลายท่านก็ได้ประจักษ์ว่า หากท่านได้กระทำสิ่งอื่นนอกจากที่ท่านได้กระทำไป ก็คงจะเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ท่าน (อะลี) ยังมีฟัตวาหลายเรื่องที่ท่านได้ถอนบางเรื่องกลับมาสู่อีกบางเรื่อง ในขณะที่ผู้เป็นมะอ์ศูมนั้นจะไม่มีคำกล่าวสองคำที่ขัดแย้งกัน เว้นแต่ว่าคำหนึ่งจะเป็นการยกเลิก (นาสิค) อีกคำหนึ่ง และท่านอัล-หะสัน (ร.ฎ.) ได้สั่งเสียน้องชายของท่านคือท่านอัล-หุสัยน์ (ร.ฎ.) ว่าอย่าได้เชื่อฟังชาวอิรัก และอย่าได้แสวงหาอำนาจการปกครองนี้ หากท่านอัล-หะสันเป็นมะอ์ศูม ก็ย่อมไม่อนุญาตให้ท่านอัล-หุสัยน์ขัดแย้งกับท่าน⁽²⁾
⁽¹⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม หน้า 171 ⁽²⁾ ดู มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 35/120, 125, 126
(หน้านี้ว่าง ไม่มีข้อความ)
أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٠٦﴾ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ﴿١٠٧﴾ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٠٨﴾
บรรดานบีที่อัลลอฮ์ทรงส่งมายังปวงบ่าวของพระองค์ต่างกล่าวแก่ผู้คนว่า พวกเราคือผู้ที่ถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ พวกท่านจำเป็นต้องเชื่อในสิ่งที่เราบอกแก่พวกท่าน และจำเป็นต้องเชื่อฟังเราด้วยการปฏิบัติสิ่งที่เราใช้ และละทิ้งสิ่งที่เราห้าม อัลลอฮ์ทรงบอกไว้ในซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ว่า ท่านนบีนูห์ได้กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «พวกท่านจะไม่ยำเกรง (อัลลอฮ์) ดอกหรือ? แท้จริงฉันคือเราะซูลผู้ซื่อสัตย์ที่ถูกส่งมายังพวกท่าน ดังนั้นพวกท่านจงยำเกรงอัลลอฮ์และจงเชื่อฟังฉันเถิด» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:106-108) บรรดาเราะซูลของอัลลอฮ์ ได้แก่ ฮูด ศอลิห์ ลูฏ และชุอัยบ์ ต่างก็กล่าวแก่กลุ่มชนของตนด้วยถ้อยคำเดียวกันนี้ อันที่จริงนี่คือคำกล่าวและการเรียกร้องเชิญชวนของเราะซูลทุกท่านต่อกลุ่มชนของตน
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِٱلْبَيِّنَـٰتِ
เมื่อเป็นเช่นนี้ อัลลอฮ์ย่อมต้องทรงจัดให้มีหลักฐาน ข้อพิสูจน์ และข้อยืนยันอันชัดแจ้ง ถึงความสัตย์จริงของบรรดาเราะซูลในการกล่าวอ้างว่าพวกเขาคือเราะซูลของอัลลอฮ์ เพื่อให้หลักฐานได้ปรากฏยืนยันแก่มนุษย์ และไม่มีผู้ใดเหลือข้ออ้างใด ๆ ในการไม่เชื่อและไม่เชื่อฟังพวกเขา «โดยแน่นอน เราได้ส่งบรรดาเราะซูลของเรามาพร้อมด้วยหลักฐานอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:25) หมายถึง พร้อมด้วยหลักฐานและสัญญาณอันชัดแจ้งที่บ่งชี้ถึงความสัตย์จริงของพวกเขา
หลักฐานแต่ละข้อที่บ่งชี้ถึงความสัตย์จริงของเราะซูลแต่ละท่านนั้นมีมากมายและหลากหลาย บรรดาผู้ที่เรียบเรียงตำราว่าด้วยหลักฐานแห่งการเป็นนบีของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรา ได้นับหลักฐานแห่งความสัตย์จริงของท่านไว้เกินกว่าหนึ่งพันข้อตามทัศนะของบางท่าน เราสามารถแบ่งหลักฐานเหล่านี้ออกเป็นประเภทต่าง ๆ โดยแต่ละประเภทจะรวมหลักฐานกลุ่มหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันไว้ด้วยกัน และเราได้จัดหลักฐานแต่ละข้อให้อยู่ในห้าประการ ดังนี้
ประการที่หนึ่ง: สัญญาณและมุอ์ญิซาตที่อัลลอฮ์ทรงให้เกิดขึ้นเพื่อยืนยันความสัตย์จริงของบรรดาเราะซูลของพระองค์
ประการที่สอง: การแจ้งข่าวดีของบรรดานบีรุ่นก่อนถึงบรรดานบีที่มาภายหลัง
ประการที่สาม: การพิจารณาสภาพความเป็นอยู่ของบรรดานบี
ประการที่สี่: การพิจารณาการเรียกร้องเชิญชวน (ดะอ์วะฮ์) ของบรรดาเราะซูล
ประการที่ห้า: การช่วยเหลือและการสนับสนุนของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเขา
และเราจะกล่าวถึงแต่ละประการจากทั้งห้าประการนี้ด้วยการอธิบายและการแจกแจงรายละเอียดพอสมควร
คำว่า "อายะฮ์" ในภาษาอาหรับ หมายถึง เครื่องหมายที่บ่งชี้ถึงสิ่งหนึ่งสิ่งใด ส่วนความหมายที่ต้องการในที่นี้ คือ สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงให้เกิดขึ้นผ่านมือของบรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ ซึ่งเป็นเรื่องที่ผิดแผกไปจากกฎเกณฑ์ปกติของจักรวาล (ซุนนะฮ์เกานียะฮ์) ที่มนุษย์ไม่มีความสามารถจะกระทำได้เช่นนั้น เช่น การเปลี่ยนไม้เท้าให้กลายเป็นงูที่เคลื่อนไหวและเลื้อยไปมาได้ อายะฮ์ที่ผิดแผกไปจากกฎเกณฑ์ปกติของจักรวาลนี้จึงเป็นหลักฐานที่ไม่อาจหักล้างหรือทำให้เป็นโมฆะได้ ซึ่งบ่งชี้ถึงความสัตย์จริงของพวกเขาในสิ่งที่พวกเขานำมา
บรรดาอุละมาอ์ได้เรียกอายะฮ์เหล่านี้ต่อๆ กันมาว่า "มุอ์ญิซาต" และคำว่า "มุอ์ญิซะฮ์" ในทางภาษา เป็นคำนามผู้กระทำ (อิสมุฟาอิล) ซึ่งมาจากคำว่า "อัล-อัจญ์ซ์" (ความไร้ความสามารถ) อันหมายถึง การสูญสิ้นความสามารถที่จะกระทำสิ่งหนึ่งสิ่งใด ไม่ว่าจะเป็นการกระทำ ความคิดเห็น หรือการวางแผนจัดการ⁽¹⁾
อัล-ฟัคร์ อัร-รอซี ได้ให้นิยามมุอ์ญิซะฮ์ตามความหมายที่ใช้กันทั่วไปว่า คือ เรื่องที่ผิดแผกไปจากธรรมดา ซึ่งมาพร้อมกับการท้าทาย และปลอดพ้นจากการถูกโต้ตอบด้วยสิ่งที่เทียบเท่า⁽²⁾
ส่วนอิบนุฮัมดาน อัล-ฮัมบะลี ได้ให้นิยามว่า คือ สิ่งที่ผิดแผกไปจากธรรมดา ไม่ว่าจะเป็นคำพูดหรือการกระทำ เมื่อสิ่งนั้นสอดคล้อง มาพร้อม และตรงกันกับการอ้างความเป็นเราะซูล โดยเป็นการท้าทายตั้งแต่แรกเริ่ม ในลักษณะที่ไม่มีผู้ใดสามารถทำได้เหมือน และไม่สามารถทำสิ่งที่ใกล้เคียงได้⁽³⁾
⁽¹⁾ บะศออิร ซะวี อัต-ตัมยีซ 1/65 ⁽²⁾ เลาะวามิอุล อันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/289-290 ⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม
ด้วยเหตุนี้ สิ่งต่อไปนี้จึงไม่นับว่าอยู่ในหมวดของมุอ์ญิซาต (ปาฏิหาริย์):
ผู้ที่แยกแยะความแตกต่างเช่นนี้คือนักวิชาการรุ่นหลัง ส่วนคำว่ามุอ์ญิซะฮ์ในทางภาษา และตามความเข้าใจของนักวิชาการรุ่นก่อน เช่น อิมามอะหมัด นั้น ครอบคลุมถึงสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด⁽¹⁾
และเราได้ใช้ชื่อเรียกสิ่งเหล่านี้ว่า "อายะฮ์" (สัญญาณ) ดังที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้ใช้ไว้ ซึ่งเป็นชื่อที่ครอบคลุมทุกสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่บรรดานบีของพระองค์ เพื่อเป็นหลักฐานบ่งชี้ถึงความสัจจริงของพวกท่าน ไม่ว่าจะมีเจตนาเพื่อการท้าทายหรือไม่ก็ตาม
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 11/311 และ ละวามิอุลอันวาร อัลบะฮิยยะฮ์ 2/290
เมื่อเราได้สำรวจบรรดาอายาต (สัญญาณ) และมุอ์ญิซาต (ปาฏิหาริย์) ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่บรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ เราจะพบว่าทั้งหมดจัดอยู่ภายใต้สามเรื่อง ได้แก่ ความรู้ (อัล-อิลม์) อำนาจความสามารถ (อัล-กุดเราะฮ์) และความพอเพียงโดยไม่ต้องพึ่งพา (อัล-ฆินา)⁽¹⁾
การบอกเล่าเรื่องเร้นลับทั้งในอดีตและอนาคต เช่น การที่ท่านนบีอีซา (อะลัยฮิสสลาม) บอกกลุ่มชนของท่านถึงสิ่งที่พวกเขากินและสิ่งที่พวกเขาเก็บสะสมไว้ในบ้าน การที่ท่านเราะซูลของเรา ﷺ บอกเล่าเรื่องราวของประชาชาติในอดีต รวมถึงการที่ท่านบอกถึงบรรดาฟิตนะฮ์และสัญญาณของวันกิยามะฮ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ทั้งหมดนี้จัดอยู่ในประเภทของความรู้
การเปลี่ยนไม้เท้าให้กลายเป็นงู การรักษาคนตาบอดแต่กำเนิดและคนเป็นโรคเรื้อนให้หาย การทำให้คนตายฟื้นคืนชีวิต การแยกดวงจันทร์ และสิ่งอื่นที่คล้ายคลึงกันนี้ จัดอยู่ในประเภทของอำนาจความสามารถ
การที่อัลลอฮ์ทรงคุ้มครองเราะซูลของพระองค์ ﷺ จากผู้คน และทรงปกป้องท่านจากผู้ที่ประสงค์ร้ายต่อท่าน ตลอดจนการที่ท่านถือศีลอดต่อเนื่องติดกัน (วิศอล) โดยไม่ส่งผลกระทบต่อความมีชีวิตชีวาและความกระฉับกระเฉงของท่าน จัดอยู่ในประเภทของความพอเพียงโดยไม่ต้องพึ่งพา
قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ
สามเรื่องนี้ ได้แก่ ความรู้ อำนาจความสามารถ และความพอเพียงโดยไม่ต้องพึ่งพา ซึ่งบรรดามุอ์ญิซาตย้อนกลับไปสู่มันนั้น ไม่สมควรที่จะมีอยู่อย่างสมบูรณ์แบบ เว้นแต่สำหรับอัลลอฮ์ ตะอาลา เท่านั้น ด้วยเหตุนี้ อัลลอฮ์จึงทรงบัญชาให้เราะซูลของพระองค์ ﷺ ประกาศตัดขาดจากการอ้างสิทธิ์ในเรื่องเหล่านี้ว่า «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า ฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า ณ ที่ฉันมีขุมคลังต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ และฉันไม่รู้สิ่งเร้นลับ และฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่าแท้จริงฉันเป็นมะลาอิกะฮ์ ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะห์ยูมายังฉันเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:50)
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ของเชคุลอิสลาม (อิบนุตัยมียะฮ์) 11/312–313
ดังนั้น ท่านเราะซูล ﷺ จึงปฏิเสธการอ้างว่าตนรู้สิ่งเร้นลับ (อัล-ฆ็อยบ์) การอ้างว่าตนครอบครองคลังสมบัติแห่งแผ่นดิน และการอ้างว่าตนเป็นมะลาอิกะฮ์ที่ไม่ต้องพึ่งพาอาหาร เครื่องดื่ม และทรัพย์สิน ส่วนบรรดาเราะซูลนั้น พวกท่านได้รับสิ่งที่ผิดไปจากวิสัยปกติที่ดำเนินอยู่เป็นนิจ หรือผิดไปจากวิสัยของมนุษย์ส่วนใหญ่ ในสามประการนี้ ตามขนาดที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงประทานให้แก่พวกท่าน พวกท่านจึงรู้จากอัลลอฮ์เฉพาะสิ่งที่พระองค์ทรงสอนแก่พวกท่าน มีความสามารถเฉพาะในสิ่งที่พระองค์ทรงให้พวกท่านมีความสามารถ และไม่ต้องพึ่งพาสิ่งใดเฉพาะเท่าที่พระองค์ทรงให้พวกท่านพอเพียง
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَـٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ
قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ ﴿١٥٣﴾ مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿١٥٤﴾
ศอลิห์ได้เรียกร้องกลุ่มชนของท่านสู่การเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ ผู้ทรงเป็นหนึ่งเดียว «และแท้จริงเราได้ส่งศอลิห์ พี่น้องของพวกเขา ไปยังพวกษะมูด (โดยกล่าวว่า) จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เถิด» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:45) แต่พวกเขากลับปฏิเสธท่าน และเรียกร้องสัญญาณจากท่านที่บ่งบอกถึงความสัตย์จริงของท่าน «พวกเขากล่าวว่า แท้จริงท่านเป็นเพียงผู้หนึ่งในหมู่ผู้ถูกเสกมนตร์ ท่านมิใช่อื่นใดนอกจากเป็นมนุษย์เช่นเดียวกับพวกเรา ดังนั้นจงนำสัญญาณมาเถิด หากท่านเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้สัตย์จริง» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:153-154)
อิบนุกะษีรกล่าวว่า «บรรดานักตัฟสีรได้กล่าวไว้ว่า วันหนึ่งพวกษะมูดได้ชุมนุมกันในที่ประชุมของพวกเขา แล้วศอลิห์ เราะซูลของอัลลอฮ์ ก็ได้มาหาพวกเขา ท่านเรียกร้องพวกเขาสู่อัลลอฮ์ ตักเตือน ให้คำเตือนสติ ให้โอวาท และสั่งใช้พวกเขา พวกเขาจึงกล่าวแก่ท่านว่า หากท่านนำอูฐตัวเมียตัวหนึ่งออกมาจากก้อนหินนี้ให้พวกเราได้—และพวกเขาชี้ไปยังก้อนหินก้อนหนึ่งที่อยู่ ณ ที่นั้น—โดยมีลักษณะเช่นนั้นเช่นนี้ และพวกเขาได้กล่าวถึงลักษณะต่าง ๆ ที่พวกเขาระบุ พรรณนา และจงใจทำให้ยุ่งยาก และให้มันเป็นอูฐตั้งท้องสิบเดือน รูปร่างสูง มีลักษณะเช่นนั้นเช่นนี้ นบีของพวกเขา คือศอลิห์ (อะลัยฮิสสลาม) จึงกล่าวแก่พวกเขาว่า พวกท่านเห็นอย่างไร หากฉันตอบสนองตามสิ่งที่พวกท่านขอตามรูปแบบที่พวกท่านเรียกร้อง พวกท่านจะศรัทธาต่อสิ่งที่ฉันนำมา และเชื่อในสิ่งที่ฉันถูกส่งมาพร้อมกับมันหรือไม่? พวกเขาตอบว่า ใช่ ท่านจึงเอาคำมั่นสัญญาและพันธะจากพวกเขาในเรื่องนั้น จากนั้นท่านก็ลุกไปยังที่ละหมาดของท่าน แล้วละหมาดต่ออัลลอฮ์—ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง—ตามที่ถูกกำหนดให้ท่าน แล้วท่านก็วิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของท่าน—ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง—ให้ทรงตอบสนองพวกเขาตามสิ่งที่พวกเขาเรียกร้อง อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งจึงทรงบัญชาให้ก้อนหินนั้นแตกออก แล้วมีอูฐตัวเมียตัวมหึมาที่ตั้งท้องสิบเดือนออกมาตามรูปแบบที่พวกเขาเรียกร้อง หรือตามลักษณะที่พวกเขาได้พรรณนาไว้ เมื่อพวกเขาได้ประจักษ์เห็นมันเช่นนั้น พวกเขาก็ได้เห็นเรื่องอันยิ่งใหญ่ ภาพอันน่าตื่นตะลึง พลังอำนาจอันน่าอัศจรรย์ หลักฐานอันเด็ดขาด และข้อพิสูจน์อันแจ่มชัด คนจำนวนมากในหมู่พวกเขาจึงศรัทธา แต่ส่วนใหญ่ของพวกเขายังคงยืนกรานอยู่บนการปฏิเสธศรัทธาของพวกเขา»⁽¹⁾ และอัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวถึงการตอบรับ
⁽¹⁾ อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ 1/134
قَالَ هَـٰذِهِۦ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ ﴿١٥٥﴾
قَدْ جَاءَتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ ۖ هَـٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً ۖ فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ ۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ
وَءَاتَيْنَا ثَمُودَ ٱلنَّاقَةَ مُبْصِرَةً
…ตามที่พวกเขาได้เรียกร้องขอสัญญาณ (อายะฮ์) «เขากล่าวว่า นี่คืออูฐตัวเมีย มันมีส่วนในการดื่มน้ำ และพวกท่านก็มีส่วนในการดื่มน้ำในวันที่ถูกกำหนดไว้» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:155) «แท้จริงหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระเจ้าของพวกท่านได้มายังพวกท่านแล้ว นี่คืออูฐตัวเมียของอัลลอฮ์ เป็นสัญญาณแก่พวกท่าน ดังนั้นจงปล่อยมันกินในแผ่นดินของอัลลอฮ์ และอย่าแตะต้องมันด้วยการทำร้ายใด ๆ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:73) และอัลลอฮ์ได้ทรงแจ้งว่า มันเป็นสัญญาณที่ชัดเจนแจ่มแจ้ง ไม่มีสิ่งใดคลุมเครือ ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงทรงเรียกมันว่า "มุบศิเราะฮ์" (สัญญาณที่ประจักษ์แก่สายตา) «และเราได้ให้อูฐตัวเมียแก่พวกษะมูดเป็นสัญญาณที่ประจักษ์ชัด» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:59)
قَالُوا۟ حَرِّقُوهُ وَٱنصُرُوٓا۟ ءَالِهَتَكُمْ إِن كُنتُمْ فَـٰعِلِينَ ﴿٦٨﴾ قُلْنَا يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ ﴿٦٩﴾ وَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًا فَجَعَلْنَـٰهُمُ ٱلْأَخْسَرِينَ ﴿٧٠﴾
ท่านนบีอิบรอฮีมได้ทุบทำลายเหล่าพระเจ้าของกลุ่มชนของท่านที่พวกเขาเคารพบูชา พวกเขาจึงก่อไฟขึ้นเพื่อท่านแล้วโยนท่านลงไปในนั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งและทรงเกรียงไกรจึงทรงบัญชาให้ไฟนั้นไม่ทำอันตรายแก่ท่าน «พวกเขากล่าวว่า "จงเผามันเสีย และจงช่วยเหลือพระเจ้าของพวกท่าน หากพวกท่านจะกระทำ" เรากล่าวว่า "โอ้ไฟเอ๋ย จงเย็นและจงปลอดภัยแก่อิบรอฮีมเถิด" และพวกเขาต้องการวางแผนร้ายต่อเขา แต่เราได้ทำให้พวกเขาเป็นผู้ขาดทุนยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:68-70)
وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِـۧمُ رَبِّ أَرِنِى كَيْفَ تُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ ۖ قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن ۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَـٰكِن لِّيَطْمَئِنَّ قَلْبِى ۖ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ ٱلطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ ٱجْعَلْ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ٱدْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا
และในบรรดาสัญญาณที่พระองค์ทรงให้เกิดขึ้นด้วยมือของท่านนบีอิบรอฮีม คือการให้ชีวิตแก่สิ่งที่ตายแล้ว อัลลอฮ์ได้ทรงเล่าเรื่องราวนั้นแก่เราว่า «และจงรำลึกเมื่ออิบรอฮีมกล่าวว่า "ข้าแต่พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ โปรดให้ข้าพระองค์ได้เห็นด้วยเถิดว่า พระองค์ทรงให้ชีวิตแก่ผู้ที่ตายแล้วอย่างไร" พระองค์ตรัสว่า "เจ้ายังไม่ศรัทธาอีกหรือ?" เขากล่าวว่า "หามิได้ (ข้าพระองค์ศรัทธาแล้ว) แต่เพื่อให้หัวใจของข้าพระองค์สงบมั่น" พระองค์ตรัสว่า "ดังนั้นจงเอานกมาสี่ตัว แล้วทำให้มันคุ้นเคยกับเจ้า (แล้วเชือดและสับมัน) จากนั้นจงวางส่วนหนึ่งของพวกมันไว้บนภูเขาทุกลูก แล้วจงเรียกพวกมัน แน่นอนพวกมันจะมาหาเจ้าอย่างรีบเร่ง"» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:260)
พระองค์ทรงบัญชาให้ท่านเชือดนกเหล่านี้ แล้วสับมันเป็นชิ้น ๆ และแยกวางไว้บนภูเขาหลายลูก จากนั้นท่านก็เรียกพวกมัน แล้วพวกมันก็ขานรับการเรียกนั้น ชิ้นส่วนที่กระจัดกระจายได้มารวมกัน และประสานติดกันดังที่เคยเป็นมาก่อน ชีวิตได้แล่นเข้าสู่พวกมัน แล้วพวกมันก็บินโผขึ้นสู่ท้องฟ้า มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์ กิจการของพระองค์ช่างยิ่งใหญ่เพียงใด และอานุภาพของพระองค์ช่างสูงส่งเพียงใด
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَىٰ تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ
อัลลอฮ์ได้ทรงประทานสัญญาณอันชัดแจ้งเก้าประการแก่นบีมูซา «และโดยแน่นอน เราได้ให้แก่มูซาเก้าสัญญาณอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:101)
وَمَا تِلْكَ بِيَمِينِكَ يَا مُوسَىٰ ﴿١٧﴾ قَالَ هِىَ عَصَاىَ أَتَوَكَّؤُا۟ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَىٰ غَنَمِى وَلِىَ فِيهَا مَـَٔارِبُ أُخْرَىٰ ﴿١٨﴾ قَالَ أَلْقِهَا يَا مُوسَىٰ ﴿١٩﴾ فَأَلْقَىٰهَا فَإِذَا هِىَ حَيَّةٌ تَسْعَىٰ ﴿٢٠﴾ قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْ ۖ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا ٱلْأُولَىٰ ﴿٢١﴾
1 – สัญญาณที่ยิ่งใหญ่และสำคัญที่สุดในบรรดาสัญญาณเหล่านี้คือไม้เท้า ซึ่งจะกลายเป็นงูตัวใหญ่เมื่อท่านโยนมันลงบนพื้นดิน «และนั่นคืออะไรในมือขวาของเจ้า โอ้มูซา? เขากล่าวว่า มันคือไม้เท้าของฉัน ฉันใช้มันค้ำยัน และฉันใช้มันตีใบไม้ให้หล่นลงเป็นอาหารแก่ฝูงแพะแกะของฉัน และฉันยังมีประโยชน์อื่น ๆ จากมันอีก พระองค์ตรัสว่า จงโยนมันลงไปเถิด โอ้มูซา แล้วเขาก็โยนมันลงไป ทันใดนั้น มันก็กลายเป็นงูเลื้อยไปมา พระองค์ตรัสว่า จงจับมันไว้ และอย่ากลัว เราจะทำให้มันกลับคืนสู่สภาพเดิมของมัน» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:17-21)
قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِمَّا أَن تُلْقِيَ وَإِمَّا أَن نَّكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَىٰ ﴿٦٥﴾ قَالَ بَلْ أَلْقُوا۟ ۖ فَإِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِن سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَىٰ ﴿٦٦﴾ فَأَوْجَسَ فِى نَفْسِهِۦ خِيفَةً مُّوسَىٰ ﴿٦٧﴾ قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْأَعْلَىٰ ﴿٦٨﴾ وَأَلْقِ مَا فِى يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوٓا۟ ۖ إِنَّمَا صَنَعُوا۟ كَيْدُ سَـٰحِرٍ ۖ وَلَا يُفْلِحُ ٱلسَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ ﴿٦٩﴾
ไม้เท้านี้ได้กลืนเชือกและไม้เท้านับสิบ ๆ อันที่บรรดานักไสยศาสตร์ของฟิรเอาน์นำมาเพื่อเอาชนะนบีมูซา «พวกเขากล่าวว่า โอ้มูซา ท่านจะโยนก่อน หรือจะให้พวกเราเป็นผู้โยนก่อน? เขากล่าวว่า ไม่ พวกท่านจงโยนก่อนเถิด แล้วทันใดนั้น เชือกและไม้เท้าของพวกเขาก็ปรากฏแก่เขาด้วยไสยศาสตร์ของพวกเขาว่า มันกำลังเลื้อยไปมา มูซาจึงรู้สึกหวาดกลัวอยู่ในใจ เรากล่าวว่า อย่ากลัวเลย แท้จริงเจ้าคือผู้ที่เหนือกว่า และจงโยนสิ่งที่อยู่ในมือขวาของเจ้าลงไป มันจะกลืนสิ่งที่พวกเขาประดิษฐ์ขึ้น แท้จริงสิ่งที่พวกเขาประดิษฐ์ขึ้นนั้นเป็นเพียงเล่ห์กลของนักไสยศาสตร์ และนักไสยศาสตร์จะไม่ประสบความสำเร็จไม่ว่าเขาจะมาจากที่ใด» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:65-69)
فَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ هَـٰرُونَ وَمُوسَىٰ ﴿٧٠﴾
เมื่อบรรดานักไสยศาสตร์ได้เห็นสิ่งที่งูของนบีมูซาได้กระทำ พวกเขาก็รู้ว่านี่มิใช่ฝีมือของมนุษย์ หากแต่เป็นการกระทำของอัลลอฮ์ผู้ทรงสร้างมนุษย์ พวกเขาจึงอดไม่ได้ที่จะก้มลงสุญูดต่ออัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก ต่อหน้าฝูงชน «แล้วบรรดานักไสยศาสตร์ก็ถูกทำให้ก้มลงสุญูด พวกเขากล่าวว่า พวกเราได้ศรัทธาต่อพระเจ้าของฮารูนและมูซาแล้ว» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:70)
وَٱضْمُمْ يَدَكَ إِلَىٰ جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَآءَ مِنْ غَيْرِ سُوٓءٍ ءَايَةً أُخْرَىٰ ﴿٢٢﴾
อัลลอฮ์ทรงกล่าวถึงสัญญาณเจ็ดประการไว้ในซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ โดยทรงกล่าวว่าพระองค์ทรงให้พวกเขาประสบกับ:
وَلَقَدْ أَخَذْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿١٣٠﴾ فَإِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلْحَسَنَةُ قَالُوا۟ لَنَا هَـٰذِهِۦ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا۟ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ ۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمْ عِندَ ٱللَّهِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٣١﴾ وَقَالُوا۟ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِۦ مِنْ ءَايَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿١٣٢﴾ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلْجَرَادَ وَٱلْقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَـٰتٍ مُّفَصَّلَـٰتٍ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ ﴿١٣٣﴾
«และโดยแน่นอน เราได้ลงโทษวงศ์วานของฟิรเอาน์ด้วยปีแห่งความแห้งแล้งอดอยาก และด้วยการลดน้อยลงของพืชผล เพื่อพวกเขาจะได้รำลึก แต่เมื่อความดีมาถึงพวกเขา พวกเขาก็กล่าวว่า "นี่เป็นสิทธิ์ของพวกเรา" และหากความเลวร้ายประสบแก่พวกเขา พวกเขาก็ถือเป็นลางร้ายเพราะมูซาและผู้ที่อยู่ร่วมกับเขา พึงรู้เถิดว่า แท้จริงลางร้ายของพวกเขานั้นอยู่ที่อัลลอฮ์ แต่ส่วนมากของพวกเขาไม่รู้ และพวกเขากล่าวว่า "ไม่ว่าท่านจะนำสัญญาณใดมาให้พวกเราเพื่อใช้มันเสกพวกเราก็ตาม พวกเราก็จะไม่ศรัทธาต่อท่านเป็นอันขาด" ดังนั้นเราจึงส่งน้ำท่วมใหญ่ ตั๊กแตน เหา กบ และเลือด มายังพวกเขา เป็นสัญญาณต่างๆ ที่ชัดแจ้งแยกจากกัน แต่พวกเขาก็หยิ่งผยอง และพวกเขาเป็นกลุ่มชนที่กระทำความผิด» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ 7:130-133)
ทั้งหมดนี้คือสัญญาณเก้าประการที่มูซาถูกส่งไปยังฟิรเอาน์พร้อมด้วย มิฉะนั้นแล้ว สัญญาณที่อัลลอฮ์ทรงให้บังเกิดขึ้นด้วยมือของมูซานั้นมีมากกว่านี้ ในจำนวนนั้นได้แก่ การที่มูซาใช้ไม้เท้าของท่านฟาดลงบนทะเลแล้วทะเลก็แยกออก การที่ท่านฟาดลงบนก้อนหินแล้วก้อนหินก็แตกออกเป็นตาน้ำสิบสองแห่ง การประทานอัล-มันนุและอัส-สัลวาแก่วงศ์วานอิสรออีลในทะเลทรายซีนาย และสัญญาณอื่นๆ อีกมากมาย
ในบรรดามุอ์จิซาตของท่านที่อัลลอฮ์ทรงแจ้งแก่เรา คือ ท่านเคยปั้นดินเหนียวให้มีรูปร่างคล้ายนก แล้วเป่าลงไป มันก็กลายเป็นนกจริงด้วยอนุมัติและเดชานุภาพของอัลลอฮ์ ท่านลูบคนตาบอดแต่กำเนิด เขาก็หายเป็นปกติด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์ ท่านลูบผู้ป่วยโรคเรื้อน อัลลอฮ์ก็ทรงขจัดโรคเรื้อนออกไปจากเขา และท่านผ่านไปยังคนตายแล้วเรียกพวกเขา อัลลอฮ์ตะอาลาก็ทรงทำให้พวกเขากลับมีชีวิต อัลกุรอานได้เล่าเรื่องนี้แก่เราไว้ในดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ตรัสแก่อีซาว่า «และจงรำลึกขณะที่เจ้าปั้นดินเหนียวเป็นรูปร่างดั่งนกด้วยอนุมัติของข้า แล้วเจ้าก็เป่าลงไป มันก็กลายเป็นนกด้วยอนุมัติของข้า และเจ้าทำให้คนตาบอดแต่กำเนิดและคนเป็นโรคเรื้อนหายเป็นปกติด้วยอนุมัติของข้า และขณะที่เจ้าทำให้คนตายออกมา (จากหลุมฝังศพ) ด้วยอนุมัติของข้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:110)
และในบรรดาสัญญาณของท่าน คือสำรับอาหารที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมาจากฟากฟ้า เมื่อเหล่าสาวก (อัล-หะวาริยูน) ขอให้อีซาวิงวอนให้มันถูกประทานลงมา และมันก็มาในสภาพตามที่อีซาได้ขอไว้ คือให้เป็นวันรื่นเริงสำหรับคนรุ่นแรกและคนรุ่นหลังของพวกเขา «จงรำลึกขณะที่เหล่าสาวกกล่าวว่า โอ้อีซา บุตรของมัรยัม พระเจ้าของท่านสามารถประทานสำรับอาหารจากฟากฟ้าลงมาแก่พวกเราได้หรือไม่? เขากล่าวว่า พวกท่านจงยำเกรงอัลลอฮ์เถิด หากพวกท่านเป็นผู้ศรัทธา พวกเขากล่าวว่า พวกเราต้องการที่จะรับประทานจากมัน และให้หัวใจของพวกเราสงบมั่น และให้พวกเรารู้ว่าท่านได้พูดความจริงแก่พวกเรา และพวกเราจะได้เป็นพยานต่อมัน อีซา บุตรของมัรยัม กล่าวว่า โอ้อัลลอฮ์ พระเจ้าของพวกเรา ขอพระองค์ทรงประทานสำรับอาหารจากฟากฟ้าลงมาแก่พวกเรา เพื่อให้เป็นวันรื่นเริงสำหรับคนรุ่นแรกของพวกเราและคนรุ่นหลังของพวกเรา และเป็นสัญญาณหนึ่งจากพระองค์ และขอทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเรา และพระองค์คือผู้ทรงประทานปัจจัยยังชีพที่ดีเลิศยิ่ง อัลลอฮ์ตรัสว่า แท้จริงข้าจะประทานมันลงมาแก่พวกเจ้า แต่ผู้ใดในหมู่พวกเจ้าปฏิเสธศรัทธาหลังจากนั้น แท้จริงข้าจะลงโทษเขาด้วยการลงโทษที่ข้าไม่เคยลงโทษผู้ใดในหมู่ประชาชาติทั้งหลายเช่นนั้นมาก่อน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:112-115)
อัลลอฮ์ทรงให้ปาฏิหาริย์อันน่าอัศจรรย์และสัญญาณอันประจักษ์ชัดเกิดขึ้นผ่านมือของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ของเรา เมื่อผู้แสวงหาสัจธรรมได้พินิจพิจารณา สิ่งเหล่านั้นก็จะชี้นำเขาให้รู้ว่าเป็นการยืนยันอันสัตย์จริงจากอัลลอฮ์ต่อเราะซูลของพระองค์ ﷺ นักวิชาการบางท่านได้นับปาฏิหาริย์เหล่านั้นและพบว่ามีมากกว่าหนึ่งพันประการ มีการประพันธ์ตำราหลายเล่มเกี่ยวกับเรื่องนี้ และนักวิชาการด้านเตาฮีด ตัฟซีร หะดีษ และประวัติศาสตร์ ต่างได้กล่าวถึงเรื่องนี้ด้วยการอธิบายและชี้แจงอย่างละเอียด
وَإِنَّهُۥ لَكِتَـٰبٌ عَزِيزٌ ﴿٤١﴾ لَّا يَأْتِيهِ ٱلْبَـٰطِلُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِۦ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ﴿٤٢﴾
สัญญาณที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เราะซูลของเรา ﷺ ได้รับ และยิ่งไปกว่านั้น ยังเป็นสัญญาณที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดาสัญญาณของเราะซูลทั้งปวง คือ อัลกุรอานอันทรงเกียรติ และคัมภีร์อันชัดแจ้ง มันเป็นสัญญาณที่สื่อสารกับจิตใจและสติปัญญา เป็นสัญญาณที่คงอยู่ถาวรตราบจนวันแห่งการตอบแทน ไม่มีการเปลี่ยนแปลงหรือการแก้ไขใด ๆ เกิดขึ้นกับมัน «และแท้จริงมันเป็นคัมภีร์ที่ทรงเกียรติ ความเท็จจะไม่มาถึงมัน ไม่ว่าจากเบื้องหน้าหรือจากเบื้องหลังของมัน เป็นการประทานลงมาจากผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:41-42)
وَإِن كُنتُمْ فِى رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِۦ وَٱدْعُوا۟ شُهَدَآءَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٢٣﴾ فَإِن لَّمْ تَفْعَلُوا۟ وَلَن تَفْعَلُوا۟ فَٱتَّقُوا۟ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلْحِجَارَةُ ۖ أُعِدَّتْ لِلْكَـٰفِرِينَ ﴿٢٤﴾
อัลลอฮ์ทรงท้าทายบรรดาผู้มีวาทศิลป์แห่งชาวอาหรับด้วยคัมภีร์เล่มนี้ ทั้งที่ความไพเราะของภาษา วาทศิลป์ และความเป็นเลิศในการใช้ถ้อยคำ คือสิ่งที่ชาวอาหรับมีเป็นทุนและโดดเด่นเหนือผู้อื่น ชาวอาหรับได้เป็นศัตรูกับการเผยแผ่อิสลามและเราะซูลแห่งอิสลาม และหนทางที่จะทำลายคำกล่าวอ้างนี้ได้ก็คือ ให้บรรดาผู้มีวาทศิลป์ของพวกเขาประพันธ์สิ่งที่มาโต้ตอบคัมภีร์นี้ และนำสิ่งที่เหมือนกับมันมาแสดงสักส่วนหนึ่ง แต่พวกเขาก็ไร้ความสามารถที่จะทำเช่นนั้น «และหากพวกเจ้าอยู่ในความสงสัยในสิ่งที่เราได้ประทานลงมาแก่บ่าวของเรา ก็จงนำมาสักซูเราะฮ์หนึ่งที่เหมือนกับมัน และจงเรียกบรรดาพยานของพวกเจ้าอื่นจากอัลลอฮ์ หากพวกเจ้าเป็นผู้สัตย์จริง แต่ถ้าพวกเจ้าไม่ทำ และพวกเจ้าจะไม่มีวันทำได้ ก็จงยำเกรงไฟนรกซึ่งเชื้อเพลิงของมันคือมนุษย์และหิน ซึ่งถูกเตรียมไว้สำหรับบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:23-24)
إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةً فَظَلَّتْ أَعْنَـٰقُهُمْ لَهَا خَـٰضِعِينَ ﴿٤﴾
فَظَلَّتْ أَعْنَـٰقُهُمْ لَهَا خَـٰضِعِينَ ﴿٤﴾
อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงประสงค์ให้มุอ์ญิซาตของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ เป็นรูปแบบที่แตกต่างจากมุอ์ญิซาตของบรรดาเราะซูล ทั้งที่อัลลอฮ์ทรงสามารถประทานมุอ์ญิซาตที่จับต้องได้ด้วยประสาทสัมผัส ซึ่งทำให้ผู้ที่ได้เห็นต้องตะลึงงัน ดังที่ตรัสว่า «หากเราประสงค์ เราก็จะประทานสัญญาณหนึ่งจากฟากฟ้าลงมาแก่พวกเขา แล้วคอของพวกเขาก็จะก้มลงอย่างนอบน้อมต่อมัน» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:4) หากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงประสงค์ พระองค์ก็ย่อมประทานสัญญาณอันบังคับให้จำนนลงมาจากฟากฟ้า ซึ่งพวกเขาไม่อาจโต้แย้งได้ และไม่อาจหันเหออกจากการศรัทธาได้ อายะฮ์ได้พรรณนาการยอมจำนนของพวกเขาต่อสัญญาณนี้เป็นภาพที่จับต้องได้ว่า «แล้วคอของพวกเขาก็จะก้มลงอย่างนอบน้อมต่อมัน» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:4) คือคอที่คดงอและก้มต่ำ จนราวกับว่านี่เป็นอากัปกิริยาที่ติดตัวพวกเขาไม่พรากจากไป และพวกเขาคงอยู่ในสภาพนั้นตลอดไป แต่พระองค์ผู้ทรงบริสุทธิ์ยิ่งทรงประสงค์ให้มุอ์ญิซาตของสาส์นสุดท้ายนี้เป็นสัญญาณที่ไม่บังคับให้จำนน พระองค์ทรงทำให้สัญญาณของสาส์นนี้คืออัลกุรอาน ซึ่งเป็นแนวทางชีวิตที่สมบูรณ์ และเป็นมุอ์ญิซาตในทุกด้าน
เป็นมุอ์ญิซาตในโครงสร้างทางภาษาและการเรียบเรียงเชิงศิลปะ ด้วยความคงเส้นคงวาบนคุณลักษณะเดียวกันและในระดับเดียวกัน ไม่แตกต่างและไม่ลักลั่น คุณลักษณะของมันไม่เคยขาดหายไป ซึ่งต่างจากผลงานของมนุษย์ที่ปรากฏทั้งความสูงและความต่ำ ความแข็งแรงและความอ่อนแอ แม้ในผลงานของบุคคลคนเดียวผู้มีสภาวะเปลี่ยนแปลงไปมา ในขณะที่คุณลักษณะทางภาษาของอัลกุรอานนี้คงเส้นคงวาบนแบบแผนเดียวและระดับเดียว มั่นคงไม่ขาดตกบกพร่อง ซึ่งบ่งชี้ถึงแหล่งที่มาของมัน ผู้ซึ่งสภาวะต่างๆ ไม่แปรเปลี่ยนสำหรับพระองค์
เป็นมุอ์ญิซาตในโครงสร้างทางความคิด และในความกลมกลืนและความสมบูรณ์ของส่วนต่างๆ ไม่มีสิ่งใดหลุดลอยหรือเกิดขึ้นโดยบังเอิญ คำชี้นำและบทบัญญัติทั้งหมดของมันมาบรรจบกัน กลมกลืนกัน และเติมเต็มซึ่งกันและกัน ครอบคลุมชีวิตมนุษย์และรองรับมันไว้อย่างครบถ้วน ตอบสนองมันและผลักดันมันไปข้างหน้า โดยไม่มีส่วนย่อยใดของแนวทางอันครอบคลุมยิ่งใหญ่นั้นขัดแย้งกับส่วนย่อยอื่น และไม่มีส่วนใดปะทะกับฟิฏเราะฮ์ของมนุษย์หรือบกพร่องในการตอบสนองมัน... ทั้งหมดผูกโยงอยู่กับแกนเดียว ในความสอดคล้องที่ประสบการณ์อันจำกัดของมนุษย์ไม่อาจหยั่งถึงได้ จึงจำเป็นต้องมีความรอบรู้อันสัมบูรณ์ซึ่งไม่ถูกจำกัดด้วยข้อจำกัดของกาลเวลาและสถานที่ ที่เป็นผู้ครอบคลุมทุกสิ่งด้วยความรอบรู้เช่นนี้ และจัดระบบไว้ด้วยระบบเช่นนี้
เป็นมุอ์ญิซาตในความง่ายดายของช่องทางที่มันเข้าสู่หัวใจและจิตวิญญาณ ในการสัมผัสถึงกุญแจของมัน และการเปิด…
…สิ่งที่ปิดกั้นจิตใจไว้ การปลุกเร้าจุดที่จิตใจไวต่อการรับรู้และการตอบสนอง และการเยียวยาปมและปัญหาต่างๆ ของจิตใจด้วยความเรียบง่ายและความง่ายดายอันน่าอัศจรรย์ อีกทั้งการขัดเกลาและชี้นำจิตใจตามแนวทางของอัลกุรอานด้วยการสัมผัสที่แผ่วเบาที่สุด โดยปราศจากความซับซ้อน ความคดเคี้ยว และการบิดเบือนใดๆ
อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้อัลกุรอานนี้เป็นมุอ์ญิซะฮ์ (ปาฏิหาริย์) ของสาส์นนี้ และพระองค์มิได้ทรงประสงค์จะประทานสัญญาณที่เป็นวัตถุอันทรงอำนาจบังคับ ซึ่งทำให้ผู้คนต้องก้มคอ ต้องสยบ และถูกบีบให้ยอมจำนน ทั้งนี้เพราะสาส์นสุดท้ายนี้เป็นสาส์นที่เปิดกว้างแก่ทุกประชาชาติและทุกยุคสมัย มิใช่สาส์นที่จำกัดไว้เฉพาะผู้คนในยุคใดยุคหนึ่งหรือในถิ่นใดถิ่นหนึ่ง จึงเหมาะสมที่มุอ์ญิซะฮ์ของสาส์นนี้จะเปิดกว้างเช่นกัน ทั้งแก่ผู้อยู่ไกลและผู้อยู่ใกล้ แก่ทุกประชาชาติและทุกยุคสมัย ส่วนปาฏิหาริย์อันทรงอำนาจบังคับนั้นทำให้ก้มคอได้เฉพาะผู้ที่ได้ประจักษ์มันเท่านั้น หลังจากนั้นก็เหลือเพียงเรื่องเล่าที่ถ่ายทอดต่อกันมา มิใช่ความจริงที่ได้เห็นกับตา…
ส่วนอัลกุรอานนั้น แม้เวลาจะผ่านไปกว่าสิบสามศตวรรษแล้ว ก็ยังคงเป็นคัมภีร์ที่เปิดกว้างและเป็นแนวทางที่ถูกวางไว้อย่างชัดเจน ผู้คนในยุคนี้สามารถนำมาใช้ทำให้ชีวิตของพวกเขาตั้งมั่นอย่างถูกต้อง หากพวกเขาได้รับการชี้นำให้ยึดถืออัลกุรอานเป็นผู้นำ อัลกุรอานจะตอบสนองความต้องการของพวกเขาได้อย่างครบถ้วน และนำพาพวกเขาต่อไปสู่โลกที่ดีกว่า ขอบฟ้าที่สูงส่งกว่า และบั้นปลายที่ประเสริฐกว่า คนรุ่นหลังจากเราจะพบสิ่งต่างๆ ในอัลกุรอานอีกมากมายที่เรายังไม่พบ ทั้งนี้เพราะอัลกุรอานให้แก่ผู้แสวงหาทุกคนตามขนาดความต้องการของเขา และคลังของอัลกุรอานไม่มีวันหมดสิ้น หากแต่จะเกิดใหม่อยู่เสมอ⁽¹⁾
⁽¹⁾ โปรดดู ฟี ซิลาลิลกุรอาน 19/2584
سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِىٓ أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِۦ لَيْلًا مِّنَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ إِلَى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْأَقْصَا ٱلَّذِى بَـٰرَكْنَا حَوْلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنْ ءَايَـٰتِنَآ
أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ ﴿١٢﴾ وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ﴿١٣﴾ عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿١٤﴾ عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ ﴿١٥﴾ إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ﴿١٦﴾ مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ﴿١٧﴾ لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ ﴿١٨﴾
ในบรรดาสัญญาณอันชัดแจ้งและมุอ์ญิซาตอันเหนือธรรมชาติ คือการที่อัลลอฮ์ทรงนำนบีของพระองค์เดินทางในยามค่ำคืนจากอัล-มัสญิดอัล-หะรอมไปยังอัล-มัสญิดอัล-อักศอ ณ ที่นั้นอัลลอฮ์ทรงรวบรวมบรรดานบีไว้สำหรับท่าน แล้วท่านได้นำพวกเขาละหมาดในฐานะอิมาม «มหาบริสุทธิ์แด่ผู้ทรงนำบ่าวของพระองค์เดินทางในยามค่ำคืน จากอัล-มัสญิดอัล-หะรอมไปยังอัล-มัสญิดอัล-อักศอ ซึ่งเราได้ให้ความจำเริญแก่บริเวณรอบ ๆ ของมัน เพื่อเราจะให้เขาได้เห็นบางส่วนจากสัญญาณต่าง ๆ ของเรา...» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:1) และจากที่นั่น ท่านได้ถูกนำขึ้นสู่ชั้นฟ้าอันสูงส่ง ณ ที่นั้นท่านได้เห็นสัญญาณอันยิ่งใหญ่บางประการของพระเจ้าของท่าน ท่านได้เห็นญิบรีลในรูปลักษณ์ที่แท้จริงซึ่งอัลลอฮ์ทรงสร้างเขามา และท่านได้ถูกนำขึ้นไปยังซิดเราะตุลมุนตะฮา และได้ผ่านพ้นชั้นฟ้าทั้งเจ็ด และพระผู้ทรงกรุณาปรานีได้ตรัสกับท่านและทรงให้ท่านเข้าใกล้ «พวกท่านจะโต้เถียงเขาในสิ่งที่เขาได้เห็นกระนั้นหรือ? และโดยแน่นอน เขาได้เห็นเขา (ญิบรีล) อีกครั้งหนึ่ง ณ ซิดเราะตุลมุนตะฮา ณ ที่นั้นมีสวรรค์อัล-มะอ์วา ขณะที่สิ่งที่ปกคลุมได้ปกคลุมต้นซิดเราะฮ์ สายตาของเขามิได้เหลียวไปและมิได้เลยเถิด โดยแน่นอน เขาได้เห็นสัญญาณอันยิ่งใหญ่บางประการของพระเจ้าของเขา» (ซูเราะฮ์อัน-นัจญ์มุ 53:12-18)
ชาวกุร็อยช์เห็นว่าคำกล่าวอ้างของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เป็นเรื่องใหญ่โตเกินจะเชื่อได้ เพราะกองคาราวานต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ในการเดินทางไปยังบัยตุลมักดิสและเดินทางกลับ แล้วจะเป็นไปได้อย่างไรที่ชายคนหนึ่งจะเดินทางไปและกลับมาภายในเวลาเพียงส่วนหนึ่งของคืน! นั่นเป็นเรื่องที่น่าประหลาดใจ และมันก็น่าประหลาดใจจริง ๆ แต่ความประหลาดใจนั้นจะมลายหายไป เมื่อเรารู้ว่าผู้ที่ทรงนำท่านเดินทางในยามค่ำคืนนั้นคืออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง และอัลลอฮ์นั้นทรงมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง
ส่วนหนึ่งจากปาฏิหาริย์ (มุอ์ญิซาต) ของท่านนบี ﷺ คือการแยกของดวงจันทร์ ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านเราะซูล ﷺ แสดงสัญญาณ (อายะฮ์) ดวงจันทร์จึงแยกออกเป็นสองซีก จนพวกเขามองเห็นภูเขาหิรออ์อยู่ระหว่างสองซีกนั้น และขณะที่ดวงจันทร์แยกออกนั้น เป็นช่วงที่ดวงจันทร์เต็มดวง
ٱقْتَرَبَتِ ٱلسَّاعَةُ وَٱنشَقَّ ٱلْقَمَرُ ﴿١﴾ وَإِن يَرَوْا۟ ءَايَةً يُعْرِضُوا۟ وَيَقُولُوا۟ سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ ﴿٢﴾
อัลลอฮ์ได้ทรงบันทึกเรื่องสัญญาณนี้ไว้ในคัมภีร์ของพระองค์ โดยตรัสว่า «วันสิ้นโลกได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก และหากพวกเขาเห็นสัญญาณใด พวกเขาก็จะผินหลังให้ และกล่าวว่า "นี่คือมายากลที่สืบเนื่องกันมา"» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะมัร 54:1-2)
อิบนุกะษีรได้รายงานถึงมติเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ของบรรดามุสลิมว่าสัญญาณนี้ได้เกิดขึ้นจริง และท่านยังได้กล่าวไว้ด้วยว่า หะดีษต่าง ๆ ที่กล่าวถึงการแยกของดวงจันทร์นั้นเป็นหะดีษมุตะวาติรที่มาจากหลายสายรายงาน ซึ่งให้ความรู้ที่แน่นอนเด็ดขาด⁽¹⁾
ผู้คนในดินแดนต่าง ๆ ของคาบสมุทรอาหรับได้เห็นปาฏิหาริย์นี้ แต่ชาวมักกะฮ์ไม่ยอมเชื่อ และกล่าวว่า "มุฮัมมัดได้ร่ายมนตร์ใส่เราแล้ว" ต่อมาพวกเขาก็ฉุกคิดได้และกล่าวว่า "จงรอดูว่าบรรดาผู้เดินทางจะนำข่าวอะไรมาบอกพวกท่าน เพราะมุฮัมมัดไม่สามารถร่ายมนตร์ใส่ผู้คนทั้งหมดได้" ในวันรุ่งขึ้น พวกเขาจึงสอบถามคณะเดินทางที่มาหาพวกเขาจากนอกเมืองมักกะฮ์ แล้วคณะเดินทางเหล่านั้นก็บอกว่าพวกเขาได้เห็นเหตุการณ์นั้นจริง
ผู้คนที่อยู่นอกคาบสมุทรอาหรับก็ได้เห็นการแยกของดวงจันทร์เช่นกัน อิบนุกะษีรกล่าวว่า "การแยกของดวงจันทร์ถูกพบเห็นในหลายพื้นที่บนแผ่นดิน และมีการกล่าวว่า เหตุการณ์นี้ถูกบันทึกเป็นหมุดหมายทางเวลาในบางดินแดนของอินเดีย โดยมีการสร้างอาคารหลังหนึ่งขึ้นในคืนนั้น และได้ระบุปีที่สร้างไว้ว่าเป็นคืนที่ดวงจันทร์แยกออก"⁽²⁾
⁽¹⁾ อัล-บิดายะฮ์ วะอันนิฮายะฮ์ 3/118 ⁽²⁾ อัล-บิดายะฮ์ วะอันนิฮายะฮ์ 3/120
อาจมีผู้กล่าวว่า «การแยกออกของดวงจันทร์มิใช่สิ่งที่เป็นไปไม่ได้ เพราะวิทยาศาสตร์ได้เคยสังเกตเห็นดาวหางบรูกส์แยกออกเป็นสองซีกในปี ค.ศ. 1889 และดาวหางบีลาแยกออกเป็นสองส่วนในปี ค.ศ. 1846 ดังที่นักดาราศาสตร์สเปนเซอร์ โจนส์ได้กล่าวไว้ในบทว่าด้วยดาวหางและดาวตกในหนังสือ "โลกที่ไม่มีที่สิ้นสุด" (Worlds Without End)»⁽¹⁾
คำตอบต่อข้อนี้คือ «ความแตกต่างระหว่างการแยกออกของดวงจันทร์กับการแยกออกของดาวหางทั้งสองดวงนี้ คือดาวหางทั้งสองมิได้กลับมาประสานกันอีกหลังจากที่แยกออกไปแล้ว ส่วนดวงจันทร์นั้นกลับมาประสานกันดังเดิม นี่คือความแตกต่างที่พึงคาดหมายได้ระหว่างปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ กับมุอ์ญิซาตทางดาราศาสตร์ที่เกิดขึ้นผ่านมือของเราะซูลท่านหนึ่ง เพราะมุอ์ญิซาตนั้นเป็นสิ่งชั่วคราว ซึ่งจะหมดไปเมื่อสิ้นเวลาของมันและเมื่อบรรลุจุดประสงค์ของมันแล้ว หากมันคงอยู่ต่อไป มันก็จะกลายเป็นเพียงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติล้วน ๆ และหลุดออกจากขอบข่ายของมุอ์ญิซาตไป»⁽²⁾
⁽¹⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม หน้า 130 ⁽²⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม หน้า 131
قال أبو طلحة لأمِّ سليم ، لقد سمعت صوت رسول الله - ﷺ - ضعيفا ، أعرف فيه الجوع ، فهل عندك من شيء ؟ فقالت : نعم ، فأخرجت أقراصا من شعير ، ثمَّ أخرجت خمارا لها فلفت الخبز ببعضه ، ثمَّ دسته تحت يدي ، ولاثتني ببعضه ، ثمَّ أرسلتني إلى رسول الله ﷺ ، فذهبت به ، فوجدت رسول الله - ﷺ - في المسجد والناس معه ، فقمت عليهم ، فقال لي رسول الله ﷺ : « أرسلك أبو طلحة » ؟ قلت : نعم ، قال : « بطعام » ؟ قلت : نعم ، فقال رسول الله - ﷺ - لمن معه : « قوموا » فانطلق ، وانطلقت بين أيديهم حتى جئت أبا طلحة ، فأخبرته ، فقال أبو طلحة : يا أمَّ سليم ، قد جاء رسول الله - ﷺ - بالنّاس ، وليس عندنا ما نطعمهم ، فقالت: الله ورسوله أعلم .
เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นจากท่าน ﷺ มากกว่าหนึ่งครั้ง ส่วนหนึ่งคือสิ่งที่อะนัส (ร.ฎ.) ได้รายงานไว้ ท่านกล่าวว่า อบูฏ็อลหะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวแก่อุมมุสุลัยม์ (ร.ฎ.) ว่า "ฉันได้ยินเสียงของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แผ่วเบา ฉันรู้ได้ว่าท่านกำลังหิว เธอมีอะไรบ้างไหม?" นางตอบว่า "มี" แล้วนางก็นำขนมปังข้าวบาร์เลย์ออกมาจำนวนหนึ่ง จากนั้นนางก็นำผ้าคลุมศีรษะของนางออกมา แล้วใช้ส่วนหนึ่งของผ้าห่อขนมปังไว้ แล้วสอดมันไว้ใต้แขนของฉัน และใช้อีกส่วนหนึ่งของผ้าพันศีรษะให้ฉัน⁽¹⁾ จากนั้นนางก็ส่งฉันไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ฉันจึงนำมันไป แล้วพบท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ อยู่ในมัสยิดพร้อมกับผู้คน ฉันจึงไปยืนอยู่ต่อหน้าพวกเขา ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถามฉันว่า «อบูฏ็อลหะฮ์ส่งเจ้ามาหรือ?» ฉันตอบว่า "ใช่ครับ" ท่านถามว่า «พร้อมกับอาหารหรือ?» ฉันตอบว่า "ใช่ครับ" ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวแก่ผู้ที่อยู่กับท่านว่า «พวกท่านจงลุกขึ้นเถิด» แล้วท่านก็ออกเดินไป ส่วนฉันก็เดินนำหน้าพวกเขาไปจนกระทั่งมาถึงอบูฏ็อลหะฮ์ แล้วฉันก็แจ้งให้เขาทราบ อบูฏ็อลหะฮ์จึงกล่าวว่า "โอ้ อุมมุสุลัยม์ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มาพร้อมกับผู้คนแล้ว แต่เราไม่มีอะไรจะให้พวกเขากินเลย" นางตอบว่า "อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงรู้ดียิ่ง"
فانطلق أبو طلحة حتى لقي رسول الله ﷺ ، فأقبل رسول الله - ﷺ - وأبو طلحة معه ، فقال رسول الله ﷺ : « هلمي يا أمَّ سليم ، ما عندك » ؟ فأتت بذلك الخبز ، فأمر به رسول الله ﷺ ، ففت ، وعصرت أم سليم عكة ، فأدَمَتْهُ ، ثم قال رسول الله - ﷺ - فيه ما شاء الله أن يقول ، ثمَّ قال : « ائذن لعشرة » ، فأذن لهم ، فأكلوا ، حتى شبعوا ، ثمَّ قال : « ائذن لعشرة » فأذن لهم ، فأكلوا ، حتى شبعوا ، ثمَّ خرجوا ، ثمَّ قال : « ائذن لعشرة » ، فأذن لهم ، فأكلوا حتى شبعوا ،
อบูฏ็อลหะฮ์จึงออกไปจนกระทั่งพบท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็เดินมาโดยมีอบูฏ็อลหะฮ์อยู่ด้วย ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «โอ้ อุมมุสุลัยม์ จงนำสิ่งที่เธอมีอยู่มาเถิด» นางจึงนำขนมปังนั้นมา ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ สั่งให้บิขนมปังนั้นเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วอุมมุสุลัยม์ก็บีบกระปุกหนัง (ที่ใส่เนย) ราดลงไปเป็นกับข้าว จากนั้นท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็กล่าวถ้อยคำในอาหารนั้นตามที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้ท่านกล่าว แล้วท่านกล่าวว่า «จงอนุญาตให้คนสิบคน (เข้ามา)» เขาจึงอนุญาตให้พวกเขาเข้ามา แล้วพวกเขาก็กินจนอิ่ม จากนั้นท่านกล่าวว่า «จงอนุญาตให้คนสิบคน (เข้ามา)» เขาจึงอนุญาตให้พวกเขาเข้ามา แล้วพวกเขาก็กินจนอิ่ม แล้วก็ออกไป จากนั้นท่านกล่าวว่า «จงอนุญาตให้คนสิบคน (เข้ามา)» เขาจึงอนุญาตให้พวกเขาเข้ามา แล้วพวกเขาก็กินจนอิ่ม
⁽¹⁾ "ลาษัตนี" หมายถึง นางใช้ส่วนหนึ่งของผ้าคลุมศีรษะพันศีรษะของฉันเป็นผ้าโพก
ثمَّ خرجوا ، ثمَّ قال : « ائذن لعشرة » فأكل القوم كلهم ، وشبعوا ، والقوم سبعون أو ثمانون رجلا
จากนั้นพวกเขาก็ออกไป แล้วท่านก็กล่าวว่า «จงอนุญาตให้อีกสิบคน (เข้ามา)» จนกระทั่งผู้คนทั้งหมดได้กินและอิ่มกันทุกคน โดยที่ผู้คนเหล่านั้นมีจำนวนเจ็ดสิบหรือแปดสิบคน (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)⁽¹⁾
انكفأت إلى امرأتي [ في يوم الخندق ] فقلت : هل عندك شيء ! فإني رأيت بالنبيِّ ﷺ خمصا « جوعا » شديدا ، فأخرجت جرابا فيه صاع من شعير ، ولنا بهمة داجن « سمينة » فذبحتها ، وطحنت الشعير ، حتى جعلنا اللحم في البرمة ، ( القدر ) ثم جئت النبي - ﷺ - فساررته ، فقلت : يا رسول الله ذبحنا بهيمة لنا ، وطحنت صاعا من شعير ، فتعال أنت ونفر معك ، فصاح النبيُّ ﷺ : « يا أهل الخندق ، إنَّ جابرا صنع سُورا « طعاماً » فحي هلا بكم »
ส่วนหนึ่งจากเรื่องนี้คือสิ่งที่ญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ได้รายงานไว้ เขากล่าวว่า ข้าพเจ้ากลับไปหาภรรยาของข้าพเจ้า [ในวันสงครามคันดัก (อัล-ค็อนดัก)] แล้วกล่าวว่า "เธอมีอะไรบ้างไหม? เพราะฉันเห็นท่านนบี ﷺ หิวโหยอย่างมาก" แล้วนางก็นำถุงหนังใบหนึ่งออกมา ในนั้นมีข้าวบาร์เลย์อยู่หนึ่งศออ์ และเรามีแพะเลี้ยงตัวเล็ก ๆ (ที่อ้วนพี) อยู่ตัวหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงเชือดมัน ส่วนนางก็โม่ข้าวบาร์เลย์ จนกระทั่งเราได้ใส่เนื้อลงในหม้อแล้ว จากนั้นข้าพเจ้าก็ไปหาท่านนบี ﷺ และกระซิบบอกท่านว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ เราได้เชือดแพะตัวเล็กของเราตัวหนึ่ง และได้โม่ข้าวบาร์เลย์ไว้หนึ่งศออ์ ขอเชิญท่านมาพร้อมกับคนจำนวนหนึ่งเถิด" แล้วท่านนบี ﷺ ก็ร้องประกาศว่า «โอ้ชาวคันดักทั้งหลาย แท้จริงญาบิรได้เตรียมอาหารไว้แล้ว จงรีบมากันเถิด»
فقال رسول الله ﷺ : « لا تنزلنَّ برمتكم ، ولا تخبزن عجينكم حتى أجيء ، وجاء ، فأخرجت له عجينا ، فبصق فيه ، وبارك ( دعا بالبركة فيه ) ثمَّ عمد إلى برمتنا ، فبصق ، وبارك ، ثمَّ قال : ادعي خابزة ، فلتخبز معك ، واقدحي « اغرفي » من برمتكم ، ولا تنزلوها ، وهم ألف ، فأقسم بالله لأكلوا حتى تركوه وانحرفوا ، وإن برمتنا لتغِطُّ « تفور وتغلي » كما هي ، وإنَّ عجيننا ليخبز كما هو »
แล้วท่านเราะซูล ﷺ ก็กล่าวว่า «พวกเจ้าอย่าได้ยกหม้อของพวกเจ้าลง และอย่าได้อบแป้งของพวกเจ้า จนกว่าฉันจะมาถึง» แล้วท่านก็มา ข้าพเจ้า (ภรรยาของญาบิร) จึงนำแป้งออกมาให้ท่าน ท่านได้ถ่มน้ำลายลงไปในแป้งนั้น และขอบะเราะกะฮ์ (ดุอาอ์ขอความจำเริญ) ให้แก่มัน จากนั้นท่านก็ไปที่หม้อของเรา แล้วถ่มน้ำลายลงไป และขอบะเราะกะฮ์ให้ แล้วท่านกล่าวว่า «จงเรียกหญิงที่ทำขนมปังมาสักคนหนึ่ง ให้นางอบขนมปังร่วมกับเธอ และจงตัก (อาหาร) จากหม้อของพวกเธอ แต่อย่ายกมันลง» โดยที่พวกเขามีจำนวนหนึ่งพันคน ข้าพเจ้า (ญาบิร) ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ว่า พวกเขาได้กินจนกระทั่งเหลือทิ้งไว้แล้วผละจากไป ขณะที่หม้อของเรายังคงเดือดพล่านอยู่เหมือนเดิม และแป้งของเราก็ยังถูกอบเป็นขนมปังได้เหมือนเดิม (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)⁽²⁾
⁽¹⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/182) ⁽²⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/168)
عطش الناس يوم الحديبية ، ورسول الله ﷺ بين يديه رَكوة ( ظرف للماء ) فتوضأ منها ، ثمَّ أقبل الناس نحوه ، قالوا : ليس عندنا ماء نتوضأ به ، ونشرب إلا ما في ركوتك ، فوضع النبي - ﷺ - يده في الركوة ، فجعل الماء يفور من بين أصابعه كأمثال العيون ، قال : فشربنا ، وتوضأنا . قيل لجابر : كم كنتم ؟ قال لو كنّا مائة ألف لكفانا ، كنا خمس عشرة مائة
เหตุการณ์ในลักษณะนี้เกิดขึ้นจากท่านเราะซูล ﷺ เป็นจำนวนมาก เราจะกล่าวถึงเพียงบางส่วน ในจำนวนนั้นคือสิ่งที่ญาบิร บินอับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ได้รายงานไว้ว่า «ผู้คนกระหายน้ำในวันหุดัยบิยะฮ์ ขณะนั้นท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มีเราะกวะฮ์ (ภาชนะใส่น้ำ) อยู่ตรงหน้า ท่านได้อาบน้ำละหมาดจากภาชนะนั้น แล้วผู้คนก็พากันเข้ามาหาท่าน พวกเขากล่าวว่า "พวกเราไม่มีน้ำที่จะใช้อาบน้ำละหมาดและดื่ม นอกจากน้ำที่อยู่ในเราะกวะฮ์ของท่าน" ท่านนบี ﷺ จึงวางมือของท่านลงในเราะกวะฮ์ แล้วน้ำก็พวยพุ่งออกมาจากระหว่างนิ้วมือของท่านดุจตาน้ำ ญาบิรกล่าวว่า "แล้วพวกเราก็ได้ดื่มและได้อาบน้ำละหมาด" มีผู้ถามญาบิรว่า "พวกท่านมีกันกี่คน?" เขาตอบว่า "แม้พวกเราจะมีถึงหนึ่งแสนคน น้ำนั้นก็ยังเพียงพอสำหรับพวกเรา (แต่ตอนนั้น) พวกเรามีกันหนึ่งพันห้าร้อยคน"» (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)⁽¹⁾
كنّـا مع رسول الله ﷺ أربع عشرة مائةِ يوم الحديبية ، والحديبية بئر ، فنزحناها ، فلم نترك فيها قطرة ، فبلغ النبيّ ﷺ ، فأتاها . فجلس على شفيرها (طرفها) ، ثمَّ دعا بإناء من ماء ، فتوضأ ، ثمَّ مضمض ، ودعا ، ثمَّ صبّه ، فيها ، ثم قال : « دعوها ساعة » ، فأرووا أنفسهم وركابهم ، حتى ارتحلوا
ในจำนวนนั้นยังมีการที่ท่านทำให้น้ำในบ่อหุดัยบิยะฮ์เพิ่มพูนในวันหุดัยบิยะฮ์ โดยอัลบะรออ์ บินอาซิบ (ร.ฎ.) ได้รายงานว่า «พวกเราอยู่กับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จำนวนหนึ่งพันสี่ร้อยคนในวันหุดัยบิยะฮ์ และหุดัยบิยะฮ์นั้นคือบ่อน้ำ พวกเราได้ตักน้ำจนหมด ไม่เหลือในบ่อแม้แต่หยดเดียว เรื่องนี้ไปถึงท่านนบี ﷺ ท่านจึงมายังบ่อนั้น แล้วนั่งลงที่ขอบบ่อ จากนั้นท่านขอภาชนะใส่น้ำมา แล้วท่านก็อาบน้ำละหมาด จากนั้นท่านบ้วนปากและขอดุอาอ์ แล้วเทน้ำนั้นลงในบ่อ จากนั้นท่านกล่าวว่า "จงปล่อยบ่อนี้ไว้สักครู่" แล้วพวกเขาก็ได้ดื่มน้ำจนอิ่มทั้งตัวพวกเขาเองและพาหนะของพวกเขา จนกระทั่งพวกเขาออกเดินทางต่อไป» (รายงานโดยอัลบุคอรี)⁽²⁾
كنّا نعدُّ الآيات بركة ، وأنتم تعدونها تخويفاً ، كنّا مع النبيّ ﷺ في سفر فقلَّ الماء فقال : « اطلبوا فضلة من ماءٍ » فجاءوا بإناء فيه قليل من الماء ، فأدخل يده في الإناء ، ثمَّ قال : « حيَّ على الطَّهور المبارك ، والبركة من الله » ولقد رأيت الماء ينبع من بين أصابع رسول الله ﷺ ، ولقد كنّا نسمع تسبيح الطعام وهو يأكل
และรายงานจากอับดุลลอฮ์ บินมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า «พวกเราถือว่าสัญญาณต่าง ๆ (ปาฏิหาริย์) เป็นความบะเราะกะฮ์ แต่พวกท่านกลับถือว่ามันเป็นการข่มขู่ให้หวาดกลัว พวกเราอยู่กับท่านนบี ﷺ ในการเดินทางครั้งหนึ่ง แล้วน้ำก็เหลือน้อย ท่านจึงกล่าวว่า "จงหาน้ำที่เหลืออยู่มา" พวกเขาจึงนำภาชนะที่มีน้ำอยู่เล็กน้อยมา ท่านได้สอดมือของท่านลงไปในภาชนะ แล้วกล่าวว่า "จงมาสู่น้ำสะอาดอันเปี่ยมบะเราะกะฮ์เถิด และความบะเราะกะฮ์นั้นมาจากอัลลอฮ์" และแน่นอน ฉันได้เห็นน้ำพวยพุ่งออกมาจากระหว่างนิ้วมือของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และแน่นอน พวกเราเคยได้ยินเสียงอาหารกล่าวตัสบีหฺขณะที่มันกำลังถูกรับประทาน» (รายงานโดยอัลบุคอรี)
⁽¹⁾ ดู มิชกาตุลมะศอบีหฺ (3/170) ⁽²⁾ มิชกาตุลมะศอบีหฺ (3/170)
إني أراكما قد دعوتما عليَّ ، فادعوا لي ، فالله لكما أن أردّ عنكما الطلب
ส่วนหนึ่งของเรื่องนี้ คือการที่อัลลอฮ์ทรงตอบรับดุอาอ์ของนบีของพระองค์ ﷺ ขณะที่ท่านกำลังอพยพ (ฮิจญ์เราะฮ์) และซุรอเกาะฮ์ บิน มาลิก (ร.ฎ.) ได้ไล่ตามมาทันท่าน แล้วม้าของซุรอเกาะฮ์ก็จมลงไปถึงท้องในพื้นดินที่แข็ง ซุรอเกาะฮ์จึงกล่าวว่า "ฉันเห็นว่าท่านทั้งสองได้ขอดุอาอ์ให้เกิดโทษแก่ฉัน ดังนั้นขอท่านทั้งสองโปรดขอดุอาอ์ให้แก่ฉันเถิด ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันขอให้คำมั่นแก่ท่านทั้งสองว่าฉันจะหันเหผู้ที่ติดตามหาออกไปจากท่านทั้งสอง" ท่านนบี ﷺ จึงขอดุอาอ์ให้แก่เขา แล้วเขาก็รอดพ้น หลังจากนั้นเมื่อเขาพบผู้ใด เขาก็จะกล่าวว่า "พวกท่านไม่ต้องลำบากแล้ว ที่นี่ไม่มีอะไร" เขาไม่พบผู้ใดเลยนอกจากจะให้ผู้นั้นย้อนกลับไป (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)⁽¹⁾
انهزموا وربِّ محمد
และในสมรภูมิหุนัยน์ เมื่อมุสลิมพ่ายแตก ท่านเราะซูล ﷺ ยังคงยืนหยัดอยู่พร้อมกับบรรดาผู้ศรัทธาจำนวนเล็กน้อย คือผู้ที่ได้ให้สัตยาบันใต้ต้นไม้ ครั้นเมื่อการสู้รบดุเดือดถึงขีดสุด ท่าน (ขอการสดุดีและความสันติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่าน) ได้หยิบก้อนกรวดจำนวนหนึ่ง แล้วขว้างไปยังใบหน้าของพวกปฏิเสธศรัทธา จากนั้นท่านกล่าวว่า «พวกเจ้าจงพ่ายแพ้เถิด ขอสาบานด้วยพระเจ้าของมุหัมมัด» อัล-อับบาส (ร.ฎ.) ผู้รายงานหะดีษกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ไม่มีอะไรอื่นนอกจากท่านได้ขว้างก้อนกรวดใส่พวกเขา แล้วฉันก็ยังคงเห็นความเข้มแข็งของพวกเขาอ่อนแรงลง และสถานการณ์ของพวกเขาก็ถอยร่นไป" (บันทึกโดยมุสลิม)⁽²⁾
شاهت الوجوه
และในรายงานของสะละมะฮ์ บิน อัล-อักวะอ์ (ร.ฎ.) เขากล่าวว่า "พวกเราได้ออกสงครามหุนัยน์พร้อมกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็หันหลังถอยหนี เมื่อพวกศัตรูเข้าล้อมท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านก็ลงจากหลังล่อ แล้วกำดินจากพื้นขึ้นมาหนึ่งกำมือ จากนั้นท่านหันไปทางใบหน้าของพวกเขาพร้อมกับกำดินนั้น และกล่าวว่า «ขอให้ใบหน้าเหล่านั้นอัปลักษณ์» ไม่มีมนุษย์คนใดในหมู่พวกเขาที่อัลลอฮ์ทรงสร้างมา เว้นแต่อัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงตาทั้งสองของเขาเต็มไปด้วยฝุ่นดินจากกำมือนั้น แล้วพวกเขาก็หันหลังหนีไป อัลลอฮ์จึงทรงทำให้พวกเขาพ่ายแพ้ และท่านเราะซูลของพระองค์ ﷺ ได้แบ่งทรัพย์สงครามของพวกเขาในหมู่มุสลิม" (บันทึกโดยมุสลิม)⁽³⁾
⁽¹⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/166) ⁽²⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/172) ⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม
مافجأهم منه إلا وهو ينكص على عقبيه ، ويتقي بيديه ، فقيل له : مالك ؟ فقال : إنَّ بيني وبينه لخندقا من نار وهولا وأجنحة
ตัวอย่างหนึ่งในเรื่องนี้คือ อบูญะฮัลได้สาบานด้วยอัล-ลาตและอัล-อุซซาว่า หากเขาเห็นท่านเราะซูล ﷺ ละหมาดอยู่ในมัสยิด ณ ที่ซึ่งชาวกุเรชชุมนุมกัน เขาจะเหยียบลงบนต้นคอของท่าน หรือจะกดใบหน้าของท่านให้คลุกฝุ่นดิน ครั้นเมื่อเขาเห็นท่านเราะซูล ﷺ กำลังสุญูดอยู่ เขาก็ต้องการจะทำตามที่ได้สาบานไว้ แต่เมื่อเขาเข้าไปใกล้ท่าน «ปรากฏว่าผู้คนต่างประหลาดใจที่เห็นเขาถอยหลังกลับ พลางใช้มือทั้งสองข้างปัดป้องตัวเอง มีคนถามเขาว่า "ท่านเป็นอะไรไป?" เขาตอบว่า "ระหว่างฉันกับเขามีคูไฟ มีสิ่งที่น่าสะพรึงกลัว และมีปีกทั้งหลาย"»
لو دنا مني لأختطفته الملائكة عضوا عضوا
ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «หากเขาเข้ามาใกล้ฉัน มะลาอิกะฮ์ก็จะฉกฉวยเขาไปทีละอวัยวะ» บันทึกโดยมุสลิม⁽¹⁾
⁽¹⁾ ญามิอุลอุศูล (12/94)
การได้รับทางนำของมารดาท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ด้วยดุอาอ์ของท่านเราะซูล ﷺ:
عن أبي هريرة قال : كنت أدعو أميَّ إلى الإسلام وهي مشركة ، فدعوتها يوما ، فأسمعتني في رسول الله ﷺ ما أكره ، فأتيت رسول الله ـ ﷺ ـ وأنا أبكي ، قلت :يارسول الله ادع الله أن يهدي أمَّ أبي هريرة ، فقال : « اللهمَّ اهد أم أبي هريرة » فخرجت مستبشرا بدعوة النبي ـ ﷺ ـ فلمّا صرت على الباب فإذا هو مجاف،فسمعت أمّي خشف قدمي ، فقالت : مكانك يا أبا هريرة ، وسمعت خضخضة الماء ، فاغتسلت ، فلبست درعها ، وعجلت عن خمارها ، ففتحت الباب ، ثمَّ قالت : يا أبا هريرة : أشهد أنْ لا إله إلاّ الله ، وأشهد أنَّ محمدا عبده ورسوله ، فرجعت إلى رسول الله ، وأنا أبكي من الفرح ، فحمد الله وقال خيراً .
รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: ฉันเคยเชิญชวนมารดาของฉันสู่อิสลาม ขณะที่นางยังเป็นผู้ตั้งภาคี วันหนึ่งฉันได้เชิญชวนนาง แล้วนางก็ได้กล่าวถ้อยคำเกี่ยวกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ให้ฉันได้ยินในสิ่งที่ฉันรังเกียจ ฉันจึงไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ทั้งที่ฉันร้องไห้อยู่ ฉันกล่าวว่า: โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ โปรดขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้พระองค์ทรงประทานทางนำแก่มารดาของอบูฮุร็อยเราะฮ์ด้วยเถิด ท่านจึงกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงประทานทางนำแก่มารดาของอบูฮุร็อยเราะฮ์ด้วยเถิด» ฉันจึงออกไปด้วยความปีติยินดีกับดุอาอ์ของท่านนบี ﷺ เมื่อฉันมาถึงประตู ปรากฏว่าประตูปิดอยู่⁽²⁾ มารดาของฉันได้ยินเสียงฝีเท้าของฉัน นางจึงกล่าวว่า: อยู่ตรงนั้นก่อน โอ้อบูฮุร็อยเราะฮ์ และฉันได้ยินเสียงน้ำกระฉอก⁽³⁾ นางได้อาบน้ำ แล้วสวมเสื้อ และรีบร้อนจนลืมผ้าคลุมศีรษะ นางเปิดประตู แล้วกล่าวว่า: โอ้อบูฮุร็อยเราะฮ์ ฉันขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และฉันขอปฏิญาณว่ามุหัมมัดเป็นบ่าวและเป็นเราะซูลของพระองค์ ฉันจึงกลับไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ขณะที่ฉันร้องไห้ด้วยความดีใจ ท่านจึงกล่าวสรรเสริญอัลลอฮ์ และกล่าวถ้อยคำที่ดีงาม⁽⁴⁾
⁽¹⁾ ดูตัวบทเหล่านี้ในหนังสือ มุอ์ญิซาตุลมุศฏอฟา ของค็อยรุดดีน วานลี หน้า 61 ⁽²⁾ คำว่า "มุญาฟ" หมายถึง ปิดอยู่ ⁽³⁾ คำว่า "ค็อฎค็อเฎาะฮ์" หมายถึง การเคลื่อนไหว (ของน้ำ) ⁽⁴⁾ บันทึกโดยมุสลิม
عن جرير بن عبد الله قال : قالَ لي رسول الله ﷺ « ألا تريحني من ذي الخَلَصةِ ؟ » فقلتُ : بلى . وكنتُ لا أثبت على الخيلِ فذكرتُ ذلكَ للنبيِّ ﷺ ، فضربَ يدَه على صدري حتى رأيتُ أثرَ يدهِ في صدري وقال : « اللهمَّ ثبّته واجعلْه هادياً مهديّاً » قال : فما وقعتُ عن فرسي بعدُ ، فانطلقَ في مائةٍ وخمسين فارساً من أحمس فحرَقَها بالنارِ وكسرَها .
รายงานจากญะรีร บินอับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวแก่ฉันว่า «ท่านจะไม่ช่วยให้ฉันพ้น⁽¹⁾จากซุลเคาะละเศาะฮ์⁽²⁾หรือ?» ฉันตอบว่า "แน่นอน" แต่ฉันเป็นคนที่นั่งบนหลังม้าได้ไม่มั่นคง ฉันจึงเล่าเรื่องนั้นแก่ท่านนบี ﷺ ท่านจึงเอามือตบที่หน้าอกของฉันจนฉันเห็นรอยมือของท่านบนหน้าอก แล้วท่านกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้เขามั่นคง และทรงทำให้เขาเป็นผู้ชี้นำและเป็นผู้ได้รับการชี้นำ» เขากล่าวว่า "หลังจากนั้นฉันก็ไม่เคยตกจากหลังม้าอีกเลย" แล้วเขาก็ออกเดินทางพร้อมทหารม้าหนึ่งร้อยห้าสิบนายจากเผ่าอะห์มัส⁽³⁾ และเผามัน⁽⁴⁾ด้วยไฟและทำลายมันจนพังพินาศ⁽⁵⁾
وعن أنس قال : أصابتِ الناسَ سنةٌ على عهدِ رسولِ الله ﷺ فبينا النبيُّ ﷺ يخطبُ في يومِ الجمعةِ قام أعرابيٌّ فقالَ : يا رسولَ الله هلَكَ المالُ ، وجاعَ العيالُ فادعُ اللّهَ لنا . فرفعَ يديْهِ وما نرى في السماءِ قَزَعةً فوالذي نفسي بيدِهِ ما وضعَها حتى ثارَ السحابُ أمثالَ الجبالِ ، ثم لم ينزلْ عن منبرِهِ حتى رأيتُ المطرَ يتحادَرُ على لحيتِه ، فمُطِرْنا يومَنا ذلك ، ومن الغدِ ، ومن بعدِ الغدِ حتى الجمعةِ الأخرى ، وقامَ ذلكَ الأعرابي ـ أو غيرُه ـ فقالَ : يا رسولَ الله تهدَّمَ البناء وغرقَ المالُ فادعُ الله لنا . فرفعَ يديْه فقال : «اللهم حوالَيْنا ولا علينا » فما يُشيرُ الى ناحيةٍ من السحاب إلا انجابت وصارتْ المدينةُ مثلَ الجوبةِ وسال وادي قناة شهراً ولم يجيءْ أحدٌ من ناحيةٍ إلا حدّثَ بالجَوْدِ .
และรายงานจากอนัส (ร.ฎ.) ว่า ผู้คนประสบกับความแห้งแล้งในสมัยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ขณะที่ท่านนบี ﷺ กำลังกล่าวคุฏบะฮ์ในวันศุกร์ ก็มีชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งลุกขึ้นกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ทรัพย์สิน (ปศุสัตว์) พินาศ และครอบครัวอดอยาก ขอท่านโปรดวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้แก่พวกเราด้วยเถิด" ท่านจึงยกมือทั้งสองขึ้น ขณะที่พวกเราไม่เห็นเมฆบนท้องฟ้าแม้แต่ก้อนเดียว⁽⁶⁾ ขอสาบานต่อพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ท่านยังไม่ทันลดมือลง เมฆก็ก่อตัวขึ้นราวกับภูเขา จากนั้นท่านยังไม่ทันลงจากมิมบัร ฉันก็เห็นน้ำฝนไหลหยดลงบนเคราของท่าน พวกเราได้รับฝนในวันนั้น วันรุ่งขึ้น วันถัดไป จนถึงวันศุกร์ต่อมา แล้วชาวอาหรับชนบทคนนั้น หรือคนอื่น ได้ลุกขึ้นกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ อาคารบ้านเรือนพังทลาย และทรัพย์สินจมน้ำ ขอท่านโปรดวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้แก่พวกเราด้วยเถิด" ท่านจึงยกมือทั้งสองขึ้นแล้วกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอให้ (ฝนตก) รอบ ๆ พวกเรา และอย่าให้ตกลงบนพวกเรา» ท่านไม่ได้ชี้ไปยังทิศใดของเมฆ เว้นแต่เมฆนั้นจะแยกออก จนกระทั่งเมืองมะดีนะฮ์⁽⁷⁾กลายเป็นเหมือนช่องว่างกลางเมฆ⁽⁸⁾ และหุบเขากอนาฮ์ก็มีน้ำไหลอยู่ตลอดหนึ่งเดือน ไม่มีผู้ใดมาจากทิศใด เว้นแต่จะเล่าถึงฝนที่ตกอย่างชุ่มฉ่ำ
«اللهم حوالَيْنا ولا علينا اللهمَ على الآكامِ والظِرابِ وبطونِ الأوديةِ ومنابتِ الشجرِ » قال : فأقلعتْ وخرجنا نمشي في الشمسِ.
และในอีกรายงานหนึ่ง ท่านกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอให้ (ฝนตก) รอบ ๆ พวกเรา และอย่าให้ตกลงบนพวกเรา โอ้อัลลอฮ์ ขอให้ตกบนเนินเขาและเนินดิน⁽⁹⁾ ท้องหุบเขา และที่ที่ต้นไม้งอกงาม» เขากล่าวว่า "แล้วฝนก็หยุด และพวกเราก็ออกไปเดินกลางแดด"⁽¹⁰⁾
⁽¹⁾ หมายถึง ช่วยให้ฉันหลุดพ้น ⁽²⁾ เป็นวิหารบูชาเจว็ดของเผ่าค็อษอัม ซึ่งถูกเรียกว่า "กะอ์บะฮ์แห่งอัลยะมามะฮ์" ⁽³⁾ หมายถึง จากกลุ่มชนของกุร็อยช์ และคำว่า "อัลอะห์มัส" หมายถึงผู้กล้าหาญ ⁽⁴⁾ หมายถึง กะอ์บะฮ์แห่งอัลยะมามะฮ์ ⁽⁵⁾ มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ (บันทึกโดยอัลบุคอรีและมุสลิม) ⁽⁶⁾ คำว่า "เกาะซะอะฮ์" หมายถึง เมฆก้อนเล็ก ๆ ⁽⁷⁾ หมายถึง ท้องฟ้าเหนือเมืองมะดีนะฮ์ ⁽⁸⁾ คำว่า "อัลเญาบะฮ์" หมายถึง ช่องว่างกลางกลุ่มเมฆ ⁽⁹⁾ คำว่า "อัซซิร็อบ" หมายถึง เนินดิน ⁽¹⁰⁾ มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ (บันทึกโดยอัลบุคอรีและมุสลิม)
وعن سلمة بن الأكوع أنَّ رجلاً أكلَ عندَ رسولِ الله ﷺ بشمالِهِ فقال : « كُل بيمينك » قال : لا أستطيعُ . قال : « لا استطعْتَ » ما مَنَعه إلا الكبْرُ . قالَ : فما رفعَها إلى فيهِ
รายงานจากสะละมะฮ์ บินอัล-อักวะอ์ (ร.ฎ.) ว่า มีชายคนหนึ่งรับประทานอาหารด้วยมือซ้ายต่อหน้าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านจึงกล่าวว่า «จงกินด้วยมือขวาของท่าน» เขากล่าวว่า “ฉันทำไม่ได้” ท่านจึงกล่าวว่า «ขอให้ท่านทำไม่ได้เลย» ไม่มีสิ่งใดขัดขวางเขานอกจากความหยิ่งยโส เขา⁽¹⁾กล่าวว่า “แล้วชายผู้นั้นก็ไม่สามารถยกมือขึ้นถึงปากได้อีกเลย”⁽²⁾
وعن جابرٍ قال : غزوتُ مع رسولِ الله ﷺ وأنا على ناضحٍ قد أعيَى ، فلا يكادُ يسيرُ فتلاحَقَ بيَ النبيُّ ﷺ فقال : « ما لبعيرِكَ ؟ » قلتُ قد عَيي ، فتخلفَ رسولُ الله ﷺ فزجرَه فدعا له ، فما زال بينَ يدي الابلِ قدّامها يسيرُ . فقال لي : « كيف ترى بعيركَ ؟ » قلتُ : بخيرٍ قد أصابتْه بركتُك . قال : « أفتبيعنيه بوقيةٍ ؟ » فبعتُه على أنَّ لي فقارَ ظهرِه إلى المدينةِ . فلما قدمَ رسولُ الله ﷺ المدينةَ غدوتُ عليه بالبعيرِ فأعطاني ثمنَه وردَّه عليّ
รายงานจากญาบิร (ร.ฎ.) ว่า “ฉันออกสงครามพร้อมกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ โดยที่ฉันขี่อูฐตักน้ำ⁽³⁾ตัวหนึ่งซึ่งหมดแรงจนแทบจะเดินไม่ไหว แล้วท่านนบี ﷺ ก็ตามมาทัน⁽⁴⁾ฉัน ท่านกล่าวว่า «อูฐของท่านเป็นอะไรไป?» ฉันตอบว่า ‘มันหมดแรงแล้ว’ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงถอยมาข้างหลัง แล้วตวาดไล่มันและขอดุอาอ์ให้มัน หลังจากนั้นมันก็เดินนำหน้าฝูงอูฐอยู่ตลอด ท่านกล่าวกับฉันว่า «ท่านเห็นอูฐของท่านเป็นอย่างไรบ้าง?» ฉันตอบว่า ‘ดีแล้ว บะเราะกะฮ์ของท่านได้ประสบแก่มันแล้ว’ ท่านกล่าวว่า «ท่านจะขายมันให้ฉันในราคาหนึ่งอูกิยะฮ์ไหม?» ฉันจึงขายมันให้ท่าน โดยมีเงื่อนไขว่าฉันจะได้ขี่หลังมัน⁽⁵⁾ไปจนถึงมะดีนะฮ์ เมื่อท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มาถึงมะดีนะฮ์ ฉันก็นำอูฐไปหาท่านในยามเช้า ท่านได้มอบราคาของมันให้แก่ฉัน และคืนอูฐตัวนั้นให้แก่ฉันด้วย”⁽⁶⁾
⁽¹⁾ หมายถึง สะละมะฮ์ ⁽²⁾ รายงานโดยมุสลิม ⁽³⁾ อูฐที่ใช้ตักน้ำ ⁽⁴⁾ ตามมาทัน ⁽⁵⁾ หมายถึง การขี่บนหลังของมัน ⁽⁶⁾ มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ (รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม)
การที่ท่านรักษาผู้ที่ขาหัก
بعثَ النبيُّ ﷺ رهْطاً إلى أبي رافعٍ فدخل عليه عبدُ الله بنُ عتيكٍ بيتَه ليلاً وهو نائمٌ فقتلَه فقالَ عبدُ الله بنُ عتيك : فوضعتُ السيفَ في بطنِهِ حتى أخذَ في ظهرِه فعرفتُ أني قتلتُهُ فرجعتُ أفتحُ الأبوابَ حتى انهيتُ إلى درجةٍ فوضعتُ رجلي فوقعتُ في ليلة مقمرةٍ فانكسرتْ ساقي ، فعصبتُها بعمامةٍ فانطلقتُ إلى أصحابي فانتهيتُ إلى النبيِّ ﷺ فحدثتُهُ فقالَ : ابسطْ رجلَكَ فبسطتُ رجلي فمسَحها فكأنما لم أشتكِها قطُّ
รายงานจากอัล-บะรออ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ได้ส่งคณะหนึ่งไปยังอบูรอฟิอ์⁽²⁾ แล้วอับดุลลอฮ์ บินอะตีก (ร.ฎ.) ได้เข้าไปหาเขาในบ้านของเขาในยามค่ำคืนขณะที่เขากำลังนอนหลับอยู่ และได้สังหารเขา อับดุลลอฮ์ บินอะตีก (ร.ฎ.) เล่าว่า "ข้าพเจ้าแทงดาบเข้าที่ท้องของเขาจนมันทะลุออกทางหลัง ข้าพเจ้าจึงรู้ว่าข้าพเจ้าได้สังหารเขาแล้ว จากนั้นข้าพเจ้าก็ย้อนกลับออกมา โดยเปิดประตูทีละบานจนกระทั่งมาถึงบันไดขั้นหนึ่ง ข้าพเจ้าวางเท้าลงแล้วพลัดตกลงไปในคืนที่มีแสงจันทร์สว่าง ทำให้หน้าแข้งของข้าพเจ้าหัก ข้าพเจ้าจึงเอาผ้าโพกศีรษะพันมันไว้ แล้วเดินไปหาพวกพ้องของข้าพเจ้า จากนั้นก็ไปถึงท่านนบี ﷺ และเล่าเรื่องให้ท่านฟัง ท่านกล่าวว่า "จงเหยียดขาของท่านออกมา" ข้าพเจ้าจึงเหยียดขาออกไป ท่านได้ลูบมัน แล้วมันก็เป็นประหนึ่งว่าข้าพเจ้าไม่เคยเจ็บป่วยที่ขานั้นเลย"⁽³⁾
การที่ท่านรักษาดวงตาของอะลี บินอบีฏอลิบ (ร.ฎ.)
لأعطينَ هذه الراية غداً رجلاً يفتحُ الله على يديْه ، يحبُّ الله ورسولَه ويحبُّه الله ورسولُهُ » فلما أصبحَ الناسُ غَدوا على رسولِ الله ﷺ كلُّهم يرجو أنْ يُعطاها فقال : « أَين عليُّ بنُ أبي طالبٍ ؟ » فقالوا : هو يا رسول الله يشتكي عينيهْ ، قال : « فأرسلوا إليه » فأُتيَ به فَبصقَ رسول الله في عينيه فَبَرَأ حتى كأنْ لم يكنْ بهِ وجعٌ ، فأعطاهُ الرايةَ فقال عليٌّ : يا رسولَ الله أقاتلُهم حتى يكونوا مثلَنا ؟ قال : « انفُذْ على رسلك حتى
รายงานจากสะฮ์ล์ บินสะอ์ด์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวในวันค็อยบัรว่า «พรุ่งนี้ฉันจะมอบธงนี้แก่ชายคนหนึ่งที่อัลลอฮ์จะทรงประทานชัยชนะด้วยมือของเขา เขารักอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และอัลลอฮ์กับเราะซูลของพระองค์ก็รักเขา» ครั้นถึงรุ่งเช้า ผู้คนต่างพากันไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แต่เช้าตรู่ ทุกคนล้วนหวังว่าจะได้รับมอบธงนั้น ท่านกล่าวว่า «อะลี บินอบีฏอลิบอยู่ไหน?» พวกเขาตอบว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ เขากำลังเจ็บตาอยู่" ท่านกล่าวว่า «จงส่งคนไปตามเขามา» แล้วเขาก็ถูกพามา ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ถ่มน้ำลายลงในดวงตาทั้งสองของเขา แล้วเขาก็หายเป็นปกติ ประหนึ่งว่าไม่เคยมีอาการเจ็บปวดใด ๆ มาก่อน จากนั้นท่านก็มอบธงให้แก่เขา อะลี (ร.ฎ.) กล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ข้าพเจ้าจะสู้รบกับพวกเขาจนกว่าพวกเขาจะเป็นเหมือนพวกเราหรือ?" ท่านกล่าวว่า «จงมุ่งหน้าไปด้วยความสุขุมเยือกเย็น⁽⁴⁾ จนกระทั่ง…
⁽¹⁾ ดู มุอ์ญิซาต อัล-มุศฏอฟา ของค็อยรุดดีน วานลี ⁽²⁾ ชาวยิวผู้เป็นศัตรูตัวฉกาจที่สุดของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เขาได้ละเมิดสัญญาและโจมตีท่านด้วยบทกลอนเสียดสี ⁽³⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรี ⁽⁴⁾ หมายถึง จงดำเนินไปด้วยความนุ่มนวลและอ่อนโยน
تنزلَ بساحتِهم ثم ادعُهم إلى الاسلامِ وأخبرهم بما يجبُ عليهم من حقِّ اللهِ فيه ، فواللهِ لأنْ يهديَ اللّهُ بكَ رجلًا واحداً خيرٌ لك منْ أنْ يكونَ لكَ حمرُ النَّعمِ
…จนกระทั่งท่านไปถึงถิ่นของพวกเขา แล้วจงเชิญชวนพวกเขาสู่อิสลาม และบอกพวกเขาถึงสิทธิของอัลลอฮ์ที่เป็นหน้าที่ของพวกเขาในอิสลาม ขอสาบานด้วยอัลลอฮ์ การที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำชายคนหนึ่งด้วยสาเหตุจากท่าน ย่อมดีสำหรับท่านยิ่งกว่าการที่ท่านได้ครอบครองอูฐสีแดง»⁽¹⁾
رأيتُ أثرَ ضربةٍ في ساقِ سلمةَ بنِ الأكوعِ فقلتُ : يا أبا مسلمٍ ما هذه الضربةُ ؟ قال : ضربةٌ أصابتني يومَ خيبر فقالَ الناسُ : أصيبَ سلمةُ فأتيتُ النبيَّ ﷺ فنفثَ فيه ثلاثَ نفثاتٍ فما اشتكيتُها حتى الساعةِ
รายงานจากยะซีด บิน อบีอุบัยด์ ว่า ฉันเห็นรอยแผลจากการถูกฟันที่หน้าแข้งของซะละมะฮ์ บิน อัล-อักวะอ์ (ร.ฎ.) ฉันจึงถามว่า "โอ้อบูมุสลิม นี่คือรอยแผลอะไร?" เขาตอบว่า "เป็นแผลที่ฉันถูกฟันในวันค็อยบัร ผู้คนต่างพูดกันว่า 'ซะละมะฮ์ถูกฟันแล้ว' ฉันจึงไปหาท่านนบี ﷺ ท่านได้เป่า (พร้อมน้ำลายเล็กน้อย) ลงบนแผลนั้นสามครั้ง หลังจากนั้นฉันก็ไม่เคยเจ็บปวดจากแผลนั้นอีกเลยจนถึงบัดนี้"⁽²⁾
รายงานจากยะอ์ลา บิน มุรเราะฮ์ อัษ-ษะเกาะฟีย์ (ร.ฎ.) ว่า
سرْنا مع رسولِ الله ﷺ فمررنا بماءٍ فأتتهُ امرأةٌ بابنٍ لها به جنةٌ فأخذَ النبيُّ ﷺ بمنخرِهِ ثم قال : « اخرجْ فإني محمدٌ رسولُ اللّهِ » ثم سرْنا فلما رجعنا مررْنا بذلك الماء فسألَها عن الصبيِّ فقالتْ : والذي بعثَكَ بالحقِّ ما رأيْنا منه ريْباً بعدكَ
พวกเราเดินทางไปพร้อมกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วเราผ่านแหล่งน้ำแห่งหนึ่ง มีหญิงคนหนึ่งพาลูกชายของนางซึ่งถูกญินเข้าสิงมาหาท่าน ท่านนบี ﷺ จึงจับจมูกของเด็กนั้นแล้วกล่าวว่า «จงออกไป เพราะแท้จริงฉันคือมุฮัมมัด เราะซูลของอัลลอฮ์» จากนั้นพวกเราก็เดินทางต่อไป ครั้นเมื่อพวกเราเดินทางกลับและผ่านแหล่งน้ำนั้นอีก ท่านได้ถามนางถึงเด็กคนนั้น นางตอบว่า "ขอสาบานด้วยพระผู้ทรงส่งท่านมาพร้อมกับสัจธรรม หลังจากท่านไปแล้ว พวกเราไม่เห็นสิ่งใดผิดปกติจากเขาอีกเลย"⁽³⁾
⁽¹⁾ มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์ (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ⁽²⁾ บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ ⁽³⁾ บันทึกไว้ใน ชัรหุสสุนนะฮ์ และบันทึกโดยอิมามอะห์มัดใน อัล-มุสนัด (4/172) ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ ดังที่ปรากฏใน อัล-มิชกาฮ์ (3/188) ตรวจสอบโดยเชคของเรา มุฮัมมัด นาศิรุดดีน อัล-อัลบานีย์
ส่วนหนึ่งของเรื่องนี้คือ การที่ท่านบอกเล่าเกี่ยวกับอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง พระนาม คุณลักษณะ และการกระทำของพระองค์ บอกเล่าเกี่ยวกับมะลาอิกะฮ์และคุณลักษณะของพวกเขา บอกเล่าเกี่ยวกับโลกของญิน และเกี่ยวกับสวรรค์และนรก นอกจากนี้ยังรวมถึงการที่ท่านบอกเล่าเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว ดังที่ท่านได้บอกเล่าเรื่องราวของอาดัม นูห์ ฮูด ศอลิห์ อิบรอฮีม มูซา อีซา และนบีกับเราะซูลท่านอื่น ๆ ตลอดจนสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างพวกท่านกับกลุ่มชนของพวกท่าน เรื่องราวเหล่านี้มีรายละเอียดและคำอธิบายที่ชัดเจน สิ่งเช่นนี้ไม่อาจมาจากชายผู้ไม่รู้หนังสือ ซึ่งไม่เคยเขียนและไม่เคยอ่าน และไม่เคยคลุกคลีกับบรรดาผู้ที่ศึกษาประวัติศาสตร์ของประชาชาติต่าง ๆ และรู้เรื่องราวของพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น ท่านยังนำเรื่องราวที่ความรู้ของประชาชาติต่าง ๆ ไปไม่ถึงมาบอกเล่า รวมถึงเรื่องราวที่บรรดานักปราชญ์ของชาวคัมภีร์ปกปิดไว้ และท่านยังแก้ไขสิ่งที่พวกเขามีอยู่ให้ถูกต้องอีกเป็นจำนวนมาก ทั้งหมดนี้เป็นหลักฐานว่า ท่านได้นำความรู้เหล่านี้มาจากพระผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่งเท่านั้น
تِلْكَ مِنْ أَنۢبَآءِ ٱلْغَيْبِ نُوحِيهَآ إِلَيْكَ ۖ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوْمُكَ
«นั่นคือส่วนหนึ่งจากข่าวคราวที่เร้นลับ ซึ่งเราได้วะห์ยูแก่เจ้า เจ้าและกลุ่มชนของเจ้าไม่เคยรู้มาก่อน» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:49)
وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلَـٰمَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ ﴿٤٤﴾
อัลกุรอานได้ชี้ถึงหลักฐานข้อนี้ไว้ในหลายแห่ง เช่น คำตรัสของพระองค์ในบริบทเรื่องราวของมัรยัมว่า «และเจ้ามิได้อยู่กับพวกเขา ขณะที่พวกเขาโยนปากกาของพวกเขา (เพื่อเสี่ยงทาย) ว่าผู้ใดในหมู่พวกเขาจะเป็นผู้อุปการะมัรยัม และเจ้ามิได้อยู่กับพวกเขาขณะที่พวกเขาโต้แย้งกัน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:44)
وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلطُّورِ إِذْ نَادَيْنَا وَلَـٰكِن رَّحْمَةً مِّن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٍ مِّن قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿٤٦﴾
และในบริบทเรื่องราวของมูซา พระองค์ตรัสว่า «และเจ้ามิได้อยู่ ณ ด้านข้างของภูเขาฏูร ขณะที่เราได้เรียก (มูซา) แต่ (การที่เจ้ารู้เรื่องนี้) เป็นความเมตตาจากพระเจ้าของเจ้า เพื่อเจ้าจะได้ตักเตือนกลุ่มชนที่ไม่เคยมีผู้ตักเตือนคนใดมายังพวกเขาก่อนหน้าเจ้า เพื่อว่าพวกเขาจะได้รำลึก» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:46)
ท่านยังเคยบอกเล่าข่าวคราวเร้นลับที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนั้นด้วย โดยท่านได้บอกถึงการชะฮีดของแม่ทัพมุสลิมทั้งสามท่านในสมรภูมิมุอ์ตะฮ์ และการที่คอลิด บิน อัลวะลีด (ร.ฎ.) รับธงต่อจากพวกเขาใน
ในวันที่เหตุการณ์นั้นเกิดขึ้น (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์)⁽¹⁾
เมื่ออันนะญาชีย์เสียชีวิต ท่านก็แจ้งข่าวการเสียชีวิตของเขาในวันเดียวกันนั้น และเช่นเดียวกันเมื่อกิสรอเสียชีวิต
ส่วนหนึ่งของเรื่องดังกล่าวคือการที่ท่านแจ้งข่าวเกี่ยวกับเรื่องเร้นลับในอนาคต ข่าวบางส่วนเหล่านี้เกิดขึ้นและเป็นจริงในทันที หรือหลังจากช่วงเวลาสั้น ๆ
فندب رسول الله ﷺ الناس ، فانطلقوا حتى نزلوا بدرا ، فقال رسول الله ﷺ : « هذا مصرع فلان » ويضع يده على الأرض ههنا وههنا ، قال : فما ماط ( أي ما بعد ، وما تجاوز ) أحدهم عن موضع يد رسول الله ﷺ
ตัวอย่างเช่น การที่ท่านแจ้งถึงสถานที่ที่บรรดาแกนนำแห่งการปฏิเสธศรัทธาจะล้มตายก่อนที่สงครามบัดร์จะเกิดขึ้น รายงานจากอนัส (ร.ฎ.) ว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้เรียกระดมผู้คน แล้วพวกเขาก็ออกเดินทางจนกระทั่งตั้งค่ายที่บัดร์ แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็กล่าวว่า "นี่คือที่ล้มตายของคนนั้น" โดยท่านวางมือลงบนพื้นตรงนี้และตรงนี้» อนัสกล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดในหมู่พวกเขาคลาดเคลื่อน (คือ ห่างออกไปหรือเลยออกไป) จากตำแหน่งที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ วางมือไว้เลย» (บันทึกโดยมุสลิม)⁽²⁾
إذا هلك كسرى فلا كسرى بعده ، وإذا هلك قيصر فلا قيصر بعده ، والذي نفسي بيده لتنفقن كنوزهما في سبيل الله
ส่วนหนึ่งของเรื่องเร้นลับเหล่านี้คือสิ่งที่ท่านแจ้งไว้ซึ่งได้เกิดขึ้นหลังจากการเสียชีวิตของท่าน ตัวอย่างเช่น สิ่งที่อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) รายงานว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อกิสรอพินาศ ก็จะไม่มีกิสรอหลังจากเขาอีก และเมื่อก็อยศ็อรพินาศ ก็จะไม่มีก็อยศ็อรหลังจากเขาอีก ขอสาบานด้วยพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ขุมทรัพย์ของทั้งสองจะถูกนำมาใช้จ่ายในหนทางของอัลลอฮ์อย่างแน่นอน» (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ มุสลิม และอัตติรมิซีย์)⁽³⁾ และเรื่องก็ได้เกิดขึ้นจริงดังที่ท่านได้แจ้งไว้ ขอการสดุดีและความสันติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่าน
قام فينا رسول الله ﷺ مقاما ، فما ترك شيئا يكون من قيامه ذلك إلى قيام الساعة إلا حدّثه ، حفظه من حفظه ونسيه من نسيه ، قد علمه أصحابي هؤلاء ، وإنه ليكون منه الشيء قد نسيته ، فأراه فأذكره ، كما يذكر الرجل وجه الرجل إذا غاب عنه ، ثم إذا رآه عرفه
ท่านเราะซูล ﷺ ได้แจ้งข่าวถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นในกาลข้างหน้าไว้อย่างมากมาย หุซัยฟะฮ์ อิบนุลยะมาน (ร.ฎ.) กล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ยืนกล่าวแก่พวกเราครั้งหนึ่ง โดยท่านมิได้ละเว้นสิ่งใดที่จะเกิดขึ้นนับตั้งแต่การยืนกล่าวของท่านครั้งนั้นจนถึงวันสิ้นโลก เว้นแต่ท่านได้เล่าไว้ทั้งหมด ผู้ที่จำได้ก็จำได้ ผู้ที่ลืมก็ลืมไป บรรดาสหายของฉันเหล่านี้ต่างรู้เรื่องนี้ดี และแท้จริงบางสิ่งในเรื่องเหล่านั้นที่ฉันได้ลืมไปแล้ว เมื่อฉันได้เห็นมัน ฉันก็จะนึกขึ้นได้ ดั่งที่ชายคนหนึ่งจำใบหน้าของชายอีกคนหนึ่งได้เมื่อเขาจากไปนาน ครั้นเมื่อได้พบเห็นเขาอีกก็จำเขาได้» (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ มุสลิม และอบูดาวูด)⁽⁴⁾
ส่วนหนึ่งของเรื่องดังกล่าวคือสิ่งที่ท่านแจ้งไว้เกี่ยวกับฟิตนะฮ์ (ความวุ่นวาย) สัญญาณวันสิ้นโลก และเรื่องอื่น ๆ ซึ่งบรรดาตำราหะดีษได้รวบรวมกล่าวถึงไว้แล้ว
⁽¹⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (1/172) ⁽²⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/167) ⁽³⁾ ญามิอุลอุศูล (12/59) ⁽⁴⁾ ญามิอุลอุศูล (12/63)
كان رسول الله ﷺ يخطب إلى جذع فلما اتخذ المنبر تحوّل إليه ، فحنّ الجذع ، فأتاه فمسح عليه
فلما وضع المنبر : سمعنا للجذع مثل صوت العشار ، حتى نزل رسول الله ﷺ فوضع يده عليه
ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีและตำราอื่น ๆ มีรายงานว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เคยกล่าวคุฏบะฮ์โดยยืนพิงลำต้นอินทผลัมต้นหนึ่ง ครั้นเมื่อท่านได้สร้างมิมบัรขึ้น ท่านก็ย้ายไปยืนบนมิมบัรนั้น ลำต้นอินทผลัมจึงร่ำไห้ครวญคราง ท่านจึงเดินไปหามันแล้วลูบมัน» และในอีกรายงานหนึ่งของอัล-บุคอรีเช่นกันว่า «ครั้นเมื่อมิมบัรถูกตั้งขึ้น พวกเราได้ยินเสียงจากลำต้นอินทผลัมนั้นเหมือนเสียงร้องของแม่อูฐที่ตั้งท้องใกล้คลอด จนกระทั่งท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ลงมาแล้ววางมือของท่านบนมัน»⁽¹⁾
⁽¹⁾ ญามิอ์ อัล-อุศูล (12/68)
سِرْنا مع رسولِ اللهِ ﷺ حتى نزلنا وادياً أفيحَ ، فذهبَ رسولُ الله ﷺ يقضي حاجتَه فلم ير شيئاً يستَتِرُ به ، وإذا شجرتين بشاطِىءِ الوادي فانطلقَ رسولُ الله ﷺ إلى إحداهما فأخذَ بغصنٍ من أغصانِها فقال : « انقادي عليَّ بإذنِ اللهِ » فانقادتْ معه كالبعيرِ المخشوشِ الذي يصانعُ قائدَه ، حتى أتى الشجرةَ الأُخرى فأخذَ بغصنٍ من أغصانِها فقال : « انقادي عليَّ بإذنِ الله » فانقادتْ معه كذلك ، حتى إذا كان بالمنصَفِ مما بينهما قالَ : « التئما عليَّ بإذنِ الله » فالتأمتا ، فجلستُ أحدثُ نفسي فحانتْ مني لفتةٌ فإذا برسولِ الله ﷺ مقبلاً ، وإذا بالشجرتينِ قد افترقتا فقامت كل واحدةٍ منهما على ساقٍ
รายงานจากญาบิร (ร.ฎ.) กล่าวว่า: พวกเราได้เดินทางไปพร้อมกับท่านเราะซูล ﷺ จนกระทั่งพวกเราได้แวะพักที่หุบเขาแห่งหนึ่งซึ่งกว้างขวาง⁽²⁾ แล้วท่านเราะซูล ﷺ ก็ได้ไปเพื่อปลดทุกข์ แต่ท่านไม่พบสิ่งใดที่จะใช้กำบังได้ ทันใดนั้นก็มีต้นไม้สองต้น⁽³⁾ อยู่ที่ริมหุบเขา ท่านเราะซูล ﷺ จึงเดินไปยังต้นหนึ่งในสองต้นนั้น แล้วจับกิ่งหนึ่งของมันไว้ พลางกล่าวว่า «จงยอมตามฉันด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์เถิด» แล้วมันก็ยอมเคลื่อนตามท่านไป ดั่งอูฐที่ถูกร้อยจมูก⁽⁴⁾ ซึ่งยอมคล้อยตามผู้จูงของมัน จนกระทั่งท่านมาถึงต้นไม้อีกต้นหนึ่ง แล้วจับกิ่งหนึ่งของมันไว้ พลางกล่าวว่า «จงยอมตามฉันด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์เถิด» แล้วมันก็ยอมเคลื่อนตามท่านไปเช่นเดียวกัน จนเมื่อท่านอยู่ ณ จุดกึ่งกลาง⁽⁵⁾ ระหว่างต้นไม้ทั้งสอง ท่านก็กล่าวว่า «จงประสานเข้าหากันเพื่อบังฉันด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์เถิด» แล้วต้นไม้ทั้งสองก็ประสานเข้าหากัน ฉันจึงนั่งลงและครุ่นคิดอยู่กับตัวเอง แล้วฉันก็หันไปมองครั้งหนึ่ง ปรากฏว่าท่านเราะซูล ﷺ กำลังเดินกลับมา และปรากฏว่าต้นไม้ทั้งสองได้แยกออกจากกันแล้ว โดยแต่ละต้นต่างก็ตั้งอยู่บนลำต้นของมันตามเดิม⁽⁶⁾
และรายงานจากยะอ์ลา บิน มุรเราะฮ์ อัษ-ษะเกาะฟีย์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า:
سِرْنا مع رسولِ الله ﷺ حتى نزلنا منزلاً فنامَ النبيُّ ﷺ فجاءتْ شجرةٌ تشقُّ الأرضَ حتى غشيتْه ثم رجعتْ إلى مكانِها ، فلما استيقظَ رسولُ الله ﷺ ذكرتُ له
พวกเราได้เดินทางไปพร้อมกับท่านเราะซูล ﷺ จนกระทั่งพวกเราได้แวะพัก ณ ที่พักแห่งหนึ่ง แล้วท่านนบี ﷺ ก็นอนหลับ จากนั้นก็มีต้นไม้ต้นหนึ่งแหวกแผ่นดินมาจนกระทั่งปกคลุมท่านไว้ แล้วมันก็กลับไปยังที่เดิมของมัน เมื่อท่านเราะซูล ﷺ ตื่นขึ้น ฉันจึงได้เล่าให้ท่านฟัง
⁽¹⁾ จากหนังสือ มุอ์ญิซาต อัล-มุศฏอฟา หน้า 84 ⁽²⁾ กว้างขวาง ⁽³⁾ หมายถึง แล้วท่านก็พบต้นไม้สองต้น ⁽⁴⁾ คืออูฐที่มี "อัล-ค็อชาช" อยู่ในจมูก ซึ่งเป็นไม้เล็ก ๆ ที่สอดไว้ในจมูกของอูฐ เพื่อให้มันยอมตามได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ⁽⁵⁾ ตำแหน่งตรงกลาง ⁽⁶⁾ บันทึกโดยมุสลิม
فقال : هي شجرةٌ استأذنتْ ربَّها في أنْ تسلِّمَ على رسولِ الله ﷺ فأذِنَ لها
แล้วท่าน (นบี ﷺ) กล่าวว่า: «มันคือต้นไม้ต้นหนึ่งที่ได้ขออนุญาตต่อพระผู้อภิบาลของมันเพื่อจะกล่าวสลามแก่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วพระองค์ก็ทรงอนุญาตแก่มัน»⁽¹⁾
وعن أنس قال : جاءَ جبريلُ إلى النبي ﷺ وهو جالسٌ حزينٌ قد تخضَّبَ بالدم من فعلِ أهلِ مكةَ فقال يا رسولَ الله هل تحبُّ أن نريكَ آيةً ؟ قال : نعمْ . فنظرَ إلى شجرةٍ من ورائِه فقال : ادعُ بها . فدعا بها فجاءتْ فقامتْ بين يديْه فقال : مرْها فلترجعْ فأمرها فرجعَتْ . فقالَ رسول الله ﷺ : « حسبي حسبي »
และรายงานจากอนัส (ร.ฎ.) ว่า: ญิบรีล (อ.ล.) ได้มาหาท่านนบี ﷺ ขณะที่ท่านนั่งอยู่ด้วยความเศร้าโศก ร่างของท่านเปื้อนโลหิตจากการกระทำของชาวมักกะฮ์ ญิบรีลกล่าวว่า: «โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ท่านต้องการให้เราแสดงสัญญาณ (ปาฏิหาริย์) แก่ท่านไหม?» ท่านตอบว่า: «ใช่» ญิบรีลจึงมองไปยังต้นไม้ต้นหนึ่งที่อยู่ด้านหลังท่าน แล้วกล่าวว่า: «จงเรียกมันมา» ท่านจึงเรียกมัน แล้วมันก็มายืนอยู่ตรงหน้าท่าน ญิบรีลกล่าวว่า: «จงสั่งให้มันกลับไป» ท่านจึงสั่งมัน แล้วมันก็กลับไป ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า: «เพียงพอแล้วสำหรับฉัน เพียงพอแล้วสำหรับฉัน»⁽²⁾
وعن ابنِ عباس قال : جاء أعرابي إلى رسول الله ﷺ فقالَ : بمَ أعرفُ انكَ نبيٌّ ؟ قال : « إن دعوتُ هذا العذقَ من هذه النخلةِ يشهدُ أني رسولُ الله » . فدعاه رسولُ الله ﷺ فجعلَ ينزلُ من النخلةِ حتى سقطَ إلى النبي ﷺ ثم قال : « ارجعْ » فعادَ ، فأسلم الأعرابي
และรายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า: ชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งได้มาหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วกล่าวว่า: «ด้วยสิ่งใดที่ข้าพเจ้าจะรู้ได้ว่าท่านเป็นนบี?» ท่านตอบว่า: «หากฉันเรียกทะลายอินทผลัม⁽³⁾นี้จากต้นอินทผลัมต้นนี้ มันจะยืนยันว่าฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์» แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็เรียกมัน มันจึงเริ่มเคลื่อนลงมาจากต้นอินทผลัมจนกระทั่งตกลงมาถึงท่านนบี ﷺ จากนั้นท่านกล่าวว่า: «จงกลับไป» มันก็กลับไป แล้วชาวอาหรับชนบทผู้นั้นก็เข้ารับอิสลาม⁽⁴⁾
وعن حق بنِ عبد الرحمن قال سمعتُ أبي قال : سألتُ مسروقاً: مَنْ آذنَ النبيَّ ﷺ بالجنِّ ليلةَ استمعوا القرآن قال : حدثني أبوكَ - يعني عَبد الله بن مسعود - أنه قال : آذَنَتْ بهم شجرةٌ
และรายงานจากมะอ์น บิน อับดุรเราะห์มาน ว่า: ฉันได้ยินพ่อของฉันกล่าวว่า: ฉันได้ถามมัสรูกว่า: «ใครเป็นผู้แจ้ง⁽⁵⁾ท่านนบี ﷺ ถึงการมาของญินในคืนที่พวกเขามาฟังอัลกุรอาน?» เขาตอบว่า: «พ่อของท่าน หมายถึงอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด (ร.ฎ.) ได้เล่าให้ฉันฟังว่า: ต้นไม้ต้นหนึ่งเป็นผู้แจ้งท่านถึงพวกเขา»⁽⁶⁾
وعن ابنِ عمرَ قال : كنا مع النبيِّ ﷺ في سفرٍ فأقبلَ أعرابيٌّ فلما دنا قالَ له رسولُ الله ﷺ : تشهدُ أنْ لا إلهَ إلا اللهُ وحدَهُ لا شريكَ له وأنَّ محمداً عبدُه ورسولُه ؟ قالَ : ومنْ يشهدُ على ما تقولُ ؟ قال : هذه السَّلَمةُ فدعاها رسولُ اللهِ ﷺ وهو بشاطيءِ الوادي فأقبلَتْ تخدُّ الأرض حتى قامت بين يديْه فاستشهدَها ثلاثاً فشهدَت ثلاثاً أنه كما قال ثم رجعتْ إلى منبتها
และรายงานจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า: พวกเราอยู่กับท่านนบี ﷺ ในการเดินทางครั้งหนึ่ง แล้วมีชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งเดินมา เมื่อเขาเข้ามาใกล้ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวแก่เขาว่า: «ท่านจะปฏิญาณไหมว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ ไม่มีภาคีใดๆ แก่พระองค์ และมุหัมมัดเป็นบ่าวและเราะซูลของพระองค์?» เขาถามว่า: «แล้วใครจะยืนยันในสิ่งที่ท่านพูด?» ท่านตอบว่า: «ต้นสะละมะฮ์⁽⁷⁾ต้นนี้» แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็เรียกมัน ขณะที่ท่านอยู่ริมหุบเขา มันจึงเคลื่อนมาโดยไถ⁽⁸⁾พื้นดินจนกระทั่งมายืนอยู่ตรงหน้าท่าน ท่านขอให้มันเป็นพยานสามครั้ง มันก็ยืนยันสามครั้งว่าเป็นดังที่ท่านกล่าว จากนั้นมันก็กลับไปยังที่ขึ้นของมัน⁽⁹⁾
⁽¹⁾ รายงานในหนังสือชัรหุสซุนนะฮ์ และรายงานโดยอะห์มัดด้วย สายรายงานของมันอ่อน (เฎาะอีฟ) แต่มีรายงานสนับสนุน (ชาฮิด) จากหะดีษของญาบิร ซึ่งรายงานโดยอัด-ดาริมีย์ (1/10) ดังนั้นเรื่องราวนี้จึงถูกต้อง (เศาะฮีห์) ดังที่อาจารย์ของเรา อัล-อัลบานีย์ กล่าวไว้ในอัต-ตะอ์ลีก อะลัล มิชกาฮ์ (3/188) ⁽²⁾ รายงานโดยอัด-ดาริมีย์ และสายรายงานของมันเศาะฮีห์ ดังที่ปรากฏในอัล-มิชกาฮ์ (3/188) ⁽³⁾ คือ พวงหรือทะลาย ⁽⁴⁾ รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านระบุว่าเศาะฮีห์ ⁽⁵⁾ หมายถึง ผู้แจ้งให้ทราบ ⁽⁶⁾ มุตตะฟะกุน อะลัยฮ์ (รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ⁽⁷⁾ เป็นต้นไม้ชนิดหนึ่งในทะเลทราย ⁽⁸⁾ หมายถึง ผ่าหรือแหวก (พื้นดิน) ⁽⁹⁾ รายงานโดยอัด-ดาริมีย์ และสายรายงานของมันเศาะฮีห์ ดังที่อาจารย์ของเรา มุหัมมัด นาศิรุดดีน อัล-อัลบานีย์ กล่าวไว้ในการตรวจสอบ (ตะห์กีก) หนังสือมิชกาตุล มะศอบีห์ ของท่าน (3/189)
รายงานจากญาบิร บิน สะมุเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า
إني لأعرفُ حجراً بمكةَ كانَ يسلمُ عليَّ قبلَ أنْ أبعثَ إني لأعرفُهُ الآنَ
«แท้จริงฉันรู้จักก้อนหินก้อนหนึ่งที่มักกะฮ์ ซึ่งเคยให้สลามแก่ฉันก่อนที่ฉันจะถูกแต่งตั้งเป็นนบี แท้จริงฉันยังจำมันได้จนถึงบัดนี้»⁽¹⁾
รายงานจากยะอ์ลา บิน มุรเราะฮ์ อัษ-ษะเกาะฟี (ร.ฎ.) ว่า
« بينا نحنُ نسيرُ معَ رسولِ اللهِ ﷺ إذ مررْنا ببعيرٍ يُسْنَى عليه ، فلما رآهُ البعيرُ جَرْجَرَ فوضعَ جرانَه فوقفَ عليه النبيُّ ﷺ فقال أين صاحبُ هذا البعير ؟ فجاءه فقال : « بِعْنِيهِ » فقال بل نَهَبُهُ لكَ يا رسولَ اللهِ ، وإنهُ لأهلِ بيتٍ ما لَهُمْ معيشةٌ غيرُهُ .
«ขณะที่พวกเรากำลังเดินทางไปพร้อมกับท่านเราะซูล ﷺ เราได้ผ่านอูฐตัวหนึ่งที่ถูกใช้ชักน้ำ⁽²⁾ เมื่ออูฐตัวนั้นเห็นท่าน มันก็ส่งเสียงร้องครวญครางในลำคอ⁽³⁾ แล้ววางคอของมัน⁽⁴⁾ ลงกับพื้น ท่านนบี ﷺ จึงหยุดยืนอยู่ที่มัน แล้วตรัสว่า "เจ้าของอูฐตัวนี้อยู่ที่ไหน?" เจ้าของจึงมาหาท่าน ท่านตรัสว่า "จงขายมันให้ฉันเถิด" เขากล่าวว่า "ไม่หรอก แต่เราจะยกมันให้แก่ท่าน โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ และแท้จริงมันเป็นของครอบครัวหนึ่งซึ่งไม่มีสิ่งอื่นใดเลี้ยงชีพนอกจากมัน"
قال : أما إذ ذكرتَ هذا من أمره ، فانَّهُ شكا كِثْرَةَ العملِ وقلةَ العلفِ ، فأحسنوا إليه .
ท่านตรัสว่า "ในเมื่อท่านได้กล่าวถึงเรื่องราวของมันเช่นนี้แล้ว (ก็จงรู้เถิดว่า) แท้จริงมันได้ร้องทุกข์ถึงการถูกใช้งานหนักและได้อาหารน้อย ดังนั้นพวกท่านจงปฏิบัติต่อมันให้ดีเถิด"»⁽⁵⁾
أُردفني رسولُ اللهِ ﷺ خلفَه ذاتَ يومٍ فأسرَّ إليَّ حديثاً لا أُحدثُ به أحداً من الناس ، وكانَ أحبَّ ما استترَ به رسولُ اللهِ ﷺ لحاجتِهِ هدفٌ او حائشُ نخلٍ . فدخلَ حائطاً لرجلٍ من الأنصارِ فإذا جملٌ فلما رأى النبيَّ ﷺ حنَّ وذرفتْ عيناه فأتاهُ النبيُّ ﷺ فمسَحَ سراته الى سنامِهِ
และรายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน ญะอ์ฟัร (ร.ฎ.) ว่า วันหนึ่งท่านเราะซูล ﷺ ให้ฉันซ้อนท้ายพาหนะไปกับท่าน แล้วท่านได้กระซิบเรื่องหนึ่งแก่ฉัน ซึ่งฉันจะไม่เล่าให้ผู้ใดฟัง และสิ่งที่ท่านเราะซูล ﷺ ชอบใช้เป็นที่กำบังมากที่สุดเมื่อปลดทุกข์⁽⁶⁾ คือเนินสูงหรือดงต้นอินทผลัม⁽⁷⁾ แล้วท่านได้เข้าไปในสวนของชายคนหนึ่งจากชาวอันศอร ปรากฏว่ามีอูฐตัวหนึ่งอยู่ในนั้น เมื่อมันเห็นท่านนบี ﷺ มันก็ส่งเสียงคร่ำครวญและน้ำตาไหลออกจากดวงตาทั้งสองของมัน ท่านนบี ﷺ จึงเข้าไปหามัน แล้วลูบหลังของมัน⁽⁸⁾ ไปจนถึงโหนกของมัน
⁽¹⁾ บันทึกโดยมุสลิมและอัต-ติรมิซี ⁽²⁾ หมายถึง ถูกใช้ในการชักน้ำ ⁽³⁾ ส่งเสียงร้องและเสียงของมันก้องสะท้อนอยู่ในลำคอ ⁽⁴⁾ (อัล-ญิรอน) คือส่วนหน้าของคอ บ้างก็ว่าคือส่วนใต้ของคอ ⁽⁵⁾ บันทึกไว้ในชัรหุส-ซุนนะฮ์ และบันทึกโดยอะห์มัด สายรายงานของมันเฎาะอีฟ แต่มีหลักฐานสนับสนุน (ชาฮิด) จากหะดีษของญาบิร ซึ่งบันทึกโดยอัด-ดาริมี (1/10) ดังนั้นเรื่องราวนี้จึงเศาะฮีห์ ดังที่อาจารย์ของเรา อัล-อัลบานี ได้กล่าวไว้ในอัล-มิชกาฮ์ (3/188) ⁽⁶⁾ เช่น กำแพงและต้นไม้ ⁽⁷⁾ ต้นไม้ที่ขึ้นรวมกันเป็นกลุ่ม ⁽⁸⁾ อัส-สะรอฮ์ คือ หลัง
وذفراهُ . فَسَكَنَ فقالَ : مَنْ ربُّ هذا الجمَلِ ؟ لمن هذا الجملُ ؟ فجاءه فتىً من الأنصارِ فقال : لي يا رسولَ اللهِ . فقال : أفلا تتقي اللهَ في هذه البهيمةِ التي ملَّكَكَ اللهُ إياها ؟ فإنه شكا إليَّ أنَّكَ تُجيعُهُ وتُدئِبُهُ .
…และกระดูกหลังหูของมัน⁽¹⁾ แล้วมันก็สงบลง ท่านจึงกล่าวว่า “ใครเป็นเจ้าของอูฐตัวนี้? อูฐตัวนี้เป็นของใคร?” แล้วมีชายหนุ่มคนหนึ่งจากชาวอันศอรมาหาท่านและกล่าวว่า “เป็นของฉันเอง โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์” ท่านจึงกล่าวว่า “ท่านไม่ยำเกรงอัลลอฮ์ในเรื่องสัตว์ตัวนี้ที่อัลลอฮ์ทรงให้ท่านเป็นเจ้าของมันดอกหรือ? แท้จริงมันได้ร้องทุกข์ต่อฉันว่า ท่านปล่อยให้มันหิวโหยและใช้งานมันจนเหนื่อยล้า⁽²⁾»
⁽¹⁾ คือกระดูกที่อยู่ด้านหลังหู ⁽²⁾ หมายถึง ทำให้มันเหนื่อยล้า หะดีษนี้รายงานโดยอบูดาวูด อัล-หากิม อะห์มัด และอิบนุอะซากิร โดยถ้อยคำเป็นของเขา (อิบนุอะซากิร) และสายรายงานของหะดีษนี้เศาะฮีหฺตามเงื่อนไขของมุสลิม เพราะมุสลิมได้บันทึกหะดีษนี้ด้วยสายรายงานเดียวกันนี้ แต่ไม่มีเรื่องราวของอูฐ (ดูเพิ่มเติมใน อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ ของเชคของเรา อัล-อัลบานีย์ 1/28)
ส่วนหนึ่งจากหลักการพื้นฐานของอะฮ์ลุซซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์ คือการเชื่อมั่นในกะรอมาต⁽¹⁾ของบรรดาเอาลิยาอ์ และในสิ่งเหนือธรรมชาติที่อัลลอฮ์ทรงให้เกิดขึ้นผ่านมือของพวกเขา ทั้งในด้านความรู้และการล่วงรู้สิ่งเร้นลับ (มุกาชะฟาต) ประเภทต่าง ๆ และในด้านความสามารถและอิทธิพลประเภทต่าง ๆ⁽²⁾
มีกลุ่มชนบางกลุ่มจากหมู่มุสลิมปฏิเสธกะรอมาตของบรรดาเอาลิยาอ์ หนึ่งในนั้นคือพวกมุอ์ตะซิละฮ์ ข้ออ้างของพวกเขาคือ หากสิ่งเหนือธรรมชาติเกิดขึ้นได้จริงจากผู้ที่มิใช่นบี ก็จะทำให้นบีกับวะลีปะปนกันจนแยกไม่ออก และมุอ์ญิซาตก็จะไม่เป็นหลักฐานยืนยันถึงความสัตย์จริงของบรรดานบีอีกต่อไป⁽³⁾
คำกล่าวของพวกเขานี้เป็นสิ่งที่ถูกปฏิเสธ เพราะกะรอมาตของบรรดาเอาลิยาอ์บางส่วนนั้นอัลกุรอานได้กล่าวถึงไว้ และมีการกล่าวถึงอย่างถูกต้องในหะดีษเศาะฮีห์ทั้งหลาย และมีการรายงานสืบต่อกันมาอย่างมุตะวาติร อีกทั้งผู้คนก็ได้ประจักษ์เห็นบางส่วนของมันในทุกยุคทุกสมัยและทุกหนทุกแห่ง
ส่วนข้อคลุมเครือที่พวกเขานำมาอ้างนั้น จะถูกต้องก็ต่อเมื่อวะลีได้แสดงสิ่งเหนือธรรมชาติพร้อมกับอ้างตนเป็นนบี ซึ่งสิ่งนี้ไม่เคยเกิดขึ้น และหากเขาอ้างตนเป็นนบี เขาก็ย่อมมิใช่วะลี แต่เป็นนบีจอมปลอมผู้โกหก⁽⁴⁾ อิมามอะห์มัดได้ตำหนิบรรดาผู้ที่ปฏิเสธกะรอมาตของบรรดานบีและไม่เชื่อมั่นในสิ่งนั้น และท่านได้ตัดสินว่าพวกเขาเป็นผู้หลงผิด⁽⁵⁾
⁽¹⁾ นักวิชาการด้านเตาฮีดได้นิยามกะรอมะฮ์ว่า คือสิ่งที่เหนือธรรมชาติซึ่งมิได้เกิดขึ้นควบคู่กับการอ้างตนเป็นนบี และมิใช่สิ่งที่นำไปสู่การอ้างเช่นนั้น โดยปรากฏขึ้นผ่านมือของบ่าวผู้มีความดีงามปรากฏชัด ยึดมั่นในการปฏิบัติตามนบีที่เขาถูกกำหนดให้ปฏิบัติตามบทบัญญัติของท่าน ควบคู่ไปกับอะกีดะฮ์ที่ถูกต้องและการงานที่ดี ไม่ว่าบ่าวผู้นั้นจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม (ละวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/393) ⁽²⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 3/156 ⁽³⁾ ชัรห์ อัล-อะกีดะฮ์ อัฏ-เฏาะหาวียะฮ์ หน้า 563 ⁽⁴⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽⁵⁾ ละวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/393
อัลลอฮ์ทรงประทานสิ่งที่อยู่เหนือธรรมชาติแก่บ่าวบางคนของพระองค์ เพื่อเป็นเกียรติแก่พวกเขาเนื่องจากความดีงามและความเข้มแข็งแห่งอีมานของพวกเขา บางครั้งสิ่งนั้นก็เป็นไปเพื่อสนองความจำเป็นของพวกเขา เช่น ความจำเป็นต่ออาหาร เครื่องดื่ม และความปลอดภัย และบางครั้งพระองค์ก็ทรงประทานสิ่งนั้นแก่พวกเขาเพื่อช่วยเหลือศาสนาของพระองค์ และเชิดชูพระดำรัสของพระองค์ให้สูงส่ง เพื่อยืนยันความจริงและทำลายความเท็จ⁽¹⁾
كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا ۖ قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّىٰ لَكِ هَـٰذَا ۖ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللَّهِ ۖ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿٣٧﴾
ตัวอย่างหนึ่งคือสิ่งที่อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้เล่าแก่เราเกี่ยวกับเรื่องราวของมัรยัม กล่าวคือ ที่นางนั้นจะพบผลไม้ฤดูหนาวในฤดูร้อน และผลไม้ฤดูร้อนในฤดูหนาว «ทุกครั้งที่ซะกะรียาเข้าไปหานางในมิห์รอบ เขาก็พบปัจจัยยังชีพอยู่ที่นาง เขากล่าวว่า โอ้มัรยัม เธอได้สิ่งนี้มาจากไหน? นางกล่าวว่า มันมาจากอัลลอฮ์ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์โดยไม่มีการคำนวณ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:37)
อีกตัวอย่างหนึ่งคือสิ่งที่เกิดขึ้นกับอัศฮาบุลกะฮ์ฟี (ชาวถ้ำ) เมื่ออัลลอฮ์ทรงทำให้พวกเขาหลับใหลอยู่ในถ้ำเป็นเวลาสามร้อยปี และเพิ่มอีกเก้าปี และอัลลอฮ์ทรงรักษาร่างกายของพวกเขาไว้ตลอดช่วงเวลาอันยาวนานนั้น ตามที่พระองค์ทรงเล่าแก่เราไว้ในซูเราะฮ์อัลกะฮ์ฟี
และอีกตัวอย่างหนึ่งคือสิ่งที่เกิดขึ้นกับบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ
ในบรรดาพวกเขาคือ อุสัยด์ บิน หุฎ็อยร์ (ร.ฎ.) และอับบาด บิน บิชร์ (ร.ฎ.) ทั้งสองได้สนทนาอยู่กับท่านนบี ﷺ เกี่ยวกับธุระของพวกเขา จนกระทั่งเวลาล่วงเลยไปช่วงหนึ่งของกลางคืน ในคืนที่มืดมิดยิ่งนัก จากนั้นทั้งสองก็ออกจากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เพื่อกลับบ้าน โดยในมือของแต่ละคนมีไม้เท้าเล็ก ๆ อยู่ ไม้เท้าของคนหนึ่งได้ส่องแสงสว่างให้แก่ทั้งสอง จนทั้งสองเดินไปในแสงสว่างของมัน จนกระทั่งเมื่อทางได้แยกทั้งสองออกจากกัน ไม้เท้าของอีกคนหนึ่งก็ส่องแสงสว่างให้แก่เขา แต่ละคนจึงเดินไปในแสงสว่างของไม้เท้าของตนจนกระทั่งถึงครอบครัวของเขา รายงานโดยอัลบุคอรี⁽²⁾
⁽¹⁾ นักวิชาการกลุ่มอะฮ์ลุลกะลามจำนวนมากไม่ยอมรับเรื่องเหนือธรรมชาติ เว้นแต่สำหรับบรรดานบีเท่านั้น และไม่ยอมรับว่ามีเกิดขึ้นแก่ผู้อื่นนอกจากพวกเขา (ชัรห์อัฏเฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 158)
⁽²⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/197)
นี่คืออบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) ท่านพาแขกสามคนจากชาวอัศ-ศุฟฟะฮ์มาด้วย ซึ่งท่านเราะซูล ﷺ ได้สั่งให้บรรดามุสลิมรับรองคนเหล่านี้ อบูบักรให้พวกเขาพักอยู่ที่บ้าน เพื่อให้ครอบครัวของท่านเป็นผู้รับรอง แล้วตัวท่านเองก็ไปหาท่านเราะซูล ﷺ ท่านกลับมาบ้านในยามดึก ภรรยาของท่านจึงกล่าวว่า "อะไรทำให้ท่านล่าช้าไม่มาดูแลแขกของท่าน?" ท่านตอบว่า "แล้วเธอยังไม่ได้ให้พวกเขารับประทานอาหารค่ำอีกหรือ?" นางตอบว่า "พวกเขาไม่ยอมรับประทานจนกว่าท่านจะมา" ท่านจึงโกรธและกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันจะไม่กินอาหารนี้เลย" ภรรยาของท่านก็สาบานว่าจะไม่กินอาหารนั้น และแขกทั้งหลายก็สาบานว่าจะไม่กินเช่นกัน อบูบักรจึงกล่าวว่า "นี่มาจากชัยฏอน" แล้วท่านก็ให้นำอาหารมา ท่านรับประทานและพวกเขาก็รับประทานด้วย ปรากฏว่าทุกครั้งที่พวกเขาหยิบอาหารขึ้นมาหนึ่งคำ อาหารที่อยู่ด้านล่างก็งอกเพิ่มขึ้นมามากกว่าคำนั้น ท่านจึงกล่าวแก่ภรรยาว่า "โอ้ น้องสาวแห่งบะนีฟิรอส! นี่มันอะไรกัน?" นางตอบว่า "ขอสาบานด้วยความเบิกบานแห่งดวงตาของฉัน ตอนนี้อาหารมีมากกว่าเมื่อก่อนถึงสามเท่า" พวกเขาจึงรับประทานกัน แล้วท่านก็ส่งอาหารนั้นไปให้ท่านนบี ﷺ และมีรายงานว่าท่านนบี ﷺ ก็ได้รับประทานอาหารนั้นด้วย (มุตตะฟะกุน อะลัยฮ์)⁽¹⁾
นี่คือการให้เกียรติจากอัลลอฮ์แก่อบูบักร เนื่องด้วยความประเสริฐของท่าน และเพราะท่านไม่ปล่อยให้ความโกรธพาเลยเถิดไปจนยืนกรานในคำสาบานว่าจะไม่รับประทานอาหาร หากแต่ท่านกลับขัดใจชัยฏอน อัลลอฮ์จึงทรงให้เกียรติแก่ท่านด้วยเหตุการณ์นั้น
นี่คือซะฟีนะฮ์ (ร.ฎ.) ทาสที่ได้รับการปลดปล่อยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ท่านพลัดหลงจากกองทัพมุสลิมในดินแดนโรมัน หรือถูกจับเป็นเชลย ท่านจึงหลบหนีออกมาเพื่อตามหากองทัพ ทันใดนั้นท่านก็พบกับสิงโตตัวหนึ่ง ท่านจึงกล่าวว่า "โอ้ อบัลหาริษ (ชื่อเรียกขานของสิงโต) ฉันคือทาสที่ได้รับการปลดปล่อยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เรื่องราวของฉันเป็นเช่นนั้นเช่นนี้" สิงโตก็เดินเข้ามาหาท่านพลางกระดิกหาง จนมายืนอยู่ข้างกายท่าน ทุกครั้งที่มันได้ยินเสียงใด มันก็จะโจนเข้าไปหาเสียงนั้น จากนั้นมันก็เดินเคียงข้างท่านไปจนกระทั่งท่านไปถึงกองทัพ แล้วสิงโตก็กลับไป⁽²⁾
⁽¹⁾ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/198) ⁽²⁾ อัต-ตับรีซีย์กล่าวไว้ในมิชกาตุลมะศอบีห์ว่า บันทึกไว้ในชัรหุสสุนนะฮ์ ผู้ตรวจสอบต้นฉบับ (มุหักกิก) กล่าวว่า อัล-หากิมก็บันทึกไว้ในทำนองเดียวกัน และกล่าวว่า เศาะฮีห์ตามเงื่อนไขของมุสลิม ซึ่งอัษ-ษะฮะบีย์เห็นพ้องด้วย และเป็นดังที่ทั้งสองกล่าวไว้ (มิชกาตุลมะศอบีห์ 3/199)
وهذا عمر بن الخطاب يبعث جيشا ، ويؤمر عليهم رجلا يدعى سارية ، وبينما عمر يخطب ، فجعل يصيح يا ساري الجبل ، فقدم رسول من الجيش ، فقال : يا أمير المؤمنين ، لقد لقينا عدونا فهزمونا ، فإذا بصائح يصيح : يا ساري الجبل ، فأسندنا ظهورنا إلى الجبل ، فهزمهم الله تعالى .
และนี่คือท่านอุมัร อิบนุลค็อฏฏอบ (ร.ฎ.) ท่านได้ส่งกองทัพออกไป และแต่งตั้งชายผู้หนึ่งชื่อซาริยะฮ์ให้เป็นแม่ทัพ ขณะที่ท่านอุมัรกำลังกล่าวคุฏบะฮ์อยู่นั้น ท่านก็ตะโกนขึ้นว่า «โอ้ซาริยะฮ์! ภูเขา! (จงไปพิงภูเขา)» ต่อมามีผู้ส่งสารคนหนึ่งจากกองทัพเดินทางมาถึงและกล่าวว่า «โอ้ท่านผู้นำแห่งบรรดาผู้ศรัทธา พวกเราได้เผชิญหน้ากับศัตรู และพวกเขาก็กำลังตีพวกเราจนพ่ายแพ้ ทันใดนั้นก็มีเสียงตะโกนขึ้นว่า โอ้ซาริยะฮ์! ภูเขา! พวกเราจึงหันหลังพิงภูเขาไว้ แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งก็ทรงทำให้พวกเขาพ่ายแพ้ไป»⁽¹⁾
⁽¹⁾ อัต-ตับรีซีย์กล่าวว่า: รายงานโดยอัล-บัยฮะกีย์ในหนังสือ "ดะลาอิลุนนุบูวะฮ์" และผู้ตรวจสอบหนังสือ "อัล-มิชกาฮ์" กล่าวว่า: อิบนุอะซากิรก็ได้รายงานไว้ในทำนองเดียวกันด้วยสายรายงานที่ดี (หะซัน)
อิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวถึงกะรอมาตเหล่านี้ไว้จำนวนหนึ่ง นอกเหนือจากที่ได้กล่าวมาแล้ว ซึ่งเราขอนำบางส่วนมาเสนอแก่ท่าน⁽¹⁾:
ส่วนหนึ่งจากกะรอมาตเหล่านั้น คือ ท่านคุบัยบ์ บิน อะดีย์ (ร.ฎ.) ขณะที่ท่านตกเป็นเชลยของพวกมุชริกีนที่นครมักกะฮ์ ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงยกเกียรติแก่นครนี้ ได้มีผู้นำองุ่นมาให้ท่านรับประทาน ทั้งที่ในนครมักกะฮ์ไม่มีองุ่นเลยแม้แต่ผลเดียว
ท่านหญิงอุมมุอัยมัน (ร.ฎ.) ได้ออกเดินทางอพยพ โดยไม่มีเสบียงและน้ำติดตัวไปเลย จนนางเกือบจะเสียชีวิตเพราะความกระหาย ครั้นถึงเวลาละศีลอด ขณะนั้นนางถือศีลอดอยู่ นางได้ยินเสียงบางอย่างอยู่เหนือศีรษะ จึงเงยหน้าขึ้นมอง ปรากฏว่ามีถังน้ำห้อยอยู่ นางจึงดื่มน้ำจากถังนั้นจนหายกระหาย และนางไม่เคยรู้สึกกระหายน้ำอีกเลยตลอดชีวิตที่เหลืออยู่
ท่านอัลบะรออ์ บิน มาลิก (ร.ฎ.) นั้น เมื่อใดที่ท่านสาบานต่ออัลลอฮ์ตะอาลา พระองค์ก็จะทรงทำให้คำสาบานของท่านเป็นจริง และเมื่อใดที่การสู้รบในสงครามญิฮาดทวีความรุนแรงต่อบรรดามุสลิม พวกเขาจะกล่าวว่า "โอ้ บะรออ์ จงสาบานต่อพระผู้อภิบาลของท่านเถิด" แล้วท่านก็จะกล่าวว่า "โอ้ พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ข้าพระองค์ขอสาบานต่อพระองค์ ขอพระองค์ทรงให้พวกเรามีชัยเหนือพวกเขา (ให้พวกเขาหันหลังหนีพวกเรา)" แล้วศัตรูก็พ่ายแพ้ไป ครั้นถึงวันแห่งสงครามอัลกอดิสิยะฮ์ ท่านได้กล่าวว่า "ข้าพระองค์ขอสาบานต่อพระองค์ โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงให้พวกเรามีชัยเหนือพวกเขา และขอทรงให้ข้าพระองค์เป็นชะฮีดคนแรก" แล้วพวกศัตรูก็พ่ายแพ้หันหลังหนีไป และท่านอัลบะรออ์ก็ถูกสังหารเป็นชะฮีด
ท่านคอลิด บิน อัลวะลีด (ร.ฎ.) ได้ปิดล้อมป้อมปราการที่แข็งแกร่งแห่งหนึ่ง พวกเขา (ชาวป้อม) กล่าวว่า "พวกเราจะไม่ยอมเข้ารับอิสลาม จนกว่าท่านจะดื่มยาพิษ" ท่านจึงดื่มมัน แต่ยาพิษนั้นก็ไม่ได้ทำอันตรายใด ๆ แก่ท่านเลย
และเมื่อท่านหญิงอัซซุบัยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ถูกทรมานเพราะการเข้ารับอิสลามในหนทางของอัลลอฮ์ นางก็ยืนหยัดไม่ยอมละทิ้งสิ่งใดนอกจากอิสลาม และ…
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 11/276–281
…สายตาของนาง บรรดามุชริกีนกล่าวว่า "อัล-ลาตและอัล-อุซซาทำให้สายตาของนางบอด" นางกล่าวว่า "ไม่เลย ขอสาบานต่ออัลลอฮ์" แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงคืนการมองเห็นให้แก่นาง
อัล-หะสัน อัล-บัศรีย์ได้หลบซ่อนตัวจากอัล-หัจญาจ พวกเขาเข้าไปหาท่านถึงหกครั้ง ท่านขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงยิ่งใหญ่ พวกเขาจึงมองไม่เห็นท่าน ท่านยังได้ขอดุอาอ์ให้ร้ายแก่ชาวเคาะวาริจคนหนึ่งที่เคยทำร้ายท่าน แล้วชายผู้นั้นก็ล้มลงเสียชีวิต และเมื่ออุวัยส์ อัล-เกาะรนีย์เสียชีวิต ผู้คนพบผ้ากะฝั่นในเสื้อผ้าของท่าน ซึ่งไม่เคยมีอยู่กับท่านมาก่อน พวกเขายังพบหลุมศพที่ขุดเตรียมไว้ให้ท่าน มีละหัด (ช่องฝังศพ) อยู่ในหิน พวกเขาจึงฝังท่านไว้ในหลุมนั้น หลังจากห่อศพท่านด้วยผ้าเหล่านั้น
กะรอมะฮ์มิได้เป็นหลักฐานว่าผู้ที่ได้รับนั้นประเสริฐกว่าผู้อื่น บางครั้งอัลลอฮ์ทรงประทานกะรอมะฮ์แก่ผู้ที่มีอีมานอ่อนแอเพื่อเสริมอีมานของเขาให้เข้มแข็ง และแก่ผู้ที่ขัดสนเพื่อสนองความต้องการของเขา ส่วนผู้ที่ไม่ได้รับสิ่งเช่นนั้นอาจมีอีมานที่สมบูรณ์กว่าและมีความเป็นวะลีย์ (ผู้ใกล้ชิดอัลลอฮ์) ที่ยิ่งใหญ่กว่า เพราะเหตุนั้นเขาจึงไม่จำเป็นต้องพึ่งสิ่งที่ผู้อื่นได้รับ ด้วยเหตุนี้ เรื่องราวเหนือธรรมชาติจึงปรากฏในหมู่ตาบิอีนมากกว่าในหมู่ศอฮาบะฮ์ ดังนั้น จึงไม่สมควรที่คนเราจะง่วนอยู่กับการใฝ่หากะรอมะฮ์ และไม่สมควรที่เขาจะเศร้าใจหากไม่ได้รับมัน อบูอะลี อัล-เญาซะญานีย์ได้กล่าวไว้อย่างถูกต้องและดีงามยิ่งว่า «จงเป็นผู้แสวงหาอิสติกอมะฮ์ อย่าเป็นผู้แสวงหากะรอมะฮ์ เพราะแท้จริงตัวตนของท่านนั้นถูกสร้างให้มีนิสัยโน้มเอียงไปสู่การแสวงหากะรอมะฮ์ ในขณะที่พระผู้อภิบาลของท่านทรงเรียกร้องอิสติกอมะฮ์จากท่าน» บางคนในหมู่ผู้ที่เข้าใจคำพูดของเขาได้กล่าวว่า «นี่คือหลักการสำคัญอันยิ่งใหญ่ในเรื่องนี้ และเป็นเคล็ดลับที่ผู้ดำเนินตามแนวทางการขัดเกลาจิตใจ (อะฮ์ลุสสุลูก) และผู้แสวงหาจำนวนมากหลงลืมความจริงของมัน»⁽¹⁾
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม (11/320)
ผู้คนจำนวนมากหลงผิด เมื่อพวกเขาเข้าใจว่าทุกคนที่มีสิ่งเหนือธรรมชาติเกิดขึ้นด้วยมือของเขา คือหนึ่งในบรรดาวะลี (ผู้ใกล้ชิด) ของอัลลอฮ์ผู้ทรงคุณธรรม แท้จริงแล้ว บางคนบินไปในอากาศและเดินบนน้ำได้ หรือทำสิ่งอื่นในทำนองนั้น ทั้งที่พวกเขาเป็นสิ่งถูกสร้างที่ชั่วช้าที่สุดของอัลลอฮ์ บางคนถึงกับอ้างตนเป็นนบี เช่น อัล-หาริษ อัด-ดิมัชกี ซึ่งก่อการขึ้นที่แคว้นชามในสมัยของอับดุลมะลิก บิน มัรวาน และอ้างตนเป็นนบี เขาได้แสดงเรื่องราวที่เหนือธรรมชาติหลายอย่าง กล่าวคือ เมื่อผู้คนเอาโซ่ตรวนใส่เท้าของเขา เขาก็สามารถถอดมันออกได้ เมื่อถูกฟันด้วยอาวุธก็ไม่ระคายผิว แผ่นหินอ่อนจะกล่าวตัสบีหฺเมื่อเขาลูบมันด้วยมือ และเขาทำให้ผู้คนเห็นภาพบุรุษทั้งที่เดินเท้าและที่ขี่ม้าอยู่ในอากาศ แล้วกล่าวว่า "นั่นคือมะลาอิกะฮ์" สิ่งนี้และสิ่งที่คล้ายคลึงกันล้วนเป็นการกระทำของชัยฏอน ด้วยเหตุนี้ เมื่อผู้ทรงคุณธรรมบางท่านอยู่ในเหตุการณ์ที่เกิดสภาวะแห่งชัยฏอนเหล่านี้ แล้วเขารำลึกถึงอัลลอฮ์ และอ่านอายะฮ์อัลกุรซีย์ หรือส่วนหนึ่งส่วนใดจากอัลกุรอาน สภาวะเหล่านั้นของพวกเขาก็จะเป็นโมฆะไป
อัล-หาริษ อัด-ดิมัชกี ผู้โกหกคนนี้ เมื่อบรรดามุสลิมจับตัวเขาได้เพื่อจะประหาร มีชายคนหนึ่งแทงเขาด้วยหอก แต่หอกแทงไม่เข้า อับดุลมะลิกจึงกล่าวแก่ชายผู้นั้นว่า "ท่านไม่ได้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์" เขาจึงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ แล้วแทงอีกครั้งจนสังหารเขาได้⁽²⁾
อัล-มะซีหฺ อัด-ดัจญาลก็เช่นกัน จะมีเรื่องราวเหนือธรรมชาติเกิดขึ้นด้วยมือของเขา จนทำให้ผู้ที่ได้เห็นต้องตะลึงงัน ทั้งที่เขาอ้างตนเป็นพระเจ้า
ดังนั้น สิ่งเหนือธรรมชาติจึงไม่ใช่หลักฐานว่าผู้ที่มีสิ่งนั้นเป็นวะลีของอัลลอฮ์ ตะอาลา เพราะกะรอมะฮ์มีสาเหตุมาจากอีมาน ความยำเกรง และการยืนหยัดอย่างมั่นคงในการภักดีต่ออัลลอฮ์ ตะอาลา แต่หากสิ่งเหนือธรรมชาติเกิดขึ้นเพราะการปฏิเสธศรัทธา การทำชิริก การละเมิดขอบเขต การอธรรม และการฝ่าฝืน มันก็คือสภาวะแห่งชัยฏอน หาใช่กะรอมะฮ์จากพระผู้ทรงกรุณาปรานีไม่
⁽¹⁾ ในหัวข้อนี้ โปรดดูหนังสือของเรา: โลกของญินและชัยฏอน (อาลัม อัล-ญินน์ วะ อัช-ชะยาฏีน) ⁽²⁾ โปรดดู มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม (11/284-285)
أَوَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ آيَةً أَنْ يَعْلَمَهُ عُلَمَاءُ بَنِي إِسْرَائِيل
وَإِنَّهُۥ لَفِى زُبُرِ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿١٩٦﴾
อัลลอฮ์ตรัสว่า «และมิใช่เป็นสัญญาณแก่พวกเขาดอกหรือ ที่บรรดาผู้รู้ของวงศ์วานอิสรออีลรู้จักมัน» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:197) อายะฮ์นี้แสดงให้เห็นว่า หนึ่งในบรรดาสัญญาณอันชัดแจ้งที่บ่งชี้ถึงความสัตย์จริงของท่านเราะซูล ﷺ และความสัจจริงของสิ่งที่ท่านนำมา คือการที่วงศ์วานอิสรออีลมีความรู้ในเรื่องนั้น ความรู้นี้ถูกบันทึกและรักษาไว้ เขียนอยู่ในคัมภีร์ของพวกเขาที่พวกเขาเล่าเรียนสืบต่อกันมา ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และแท้จริงมันมีอยู่ในคัมภีร์ของชนรุ่นก่อน ๆ» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:196)
وَإِذْ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَـٰقَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ لَمَآ ءَاتَيْتُكُم مِّن كِتَـٰبٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِۦ وَلَتَنصُرُنَّهُۥ ۚ قَالَ ءَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَىٰ ذَٰلِكُمْ إِصْرِى ۖ قَالُوٓا۟ أَقْرَرْنَا ۚ قَالَ فَٱشْهَدُوا۟ وَأَنَا۠ مَعَكُم مِّنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ ﴿٨١﴾
อัลกุรอานที่ถูกประทานลงมาแก่เราจากพระผู้อภิบาลของเรา ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง ได้บอกแก่เราว่า การกล่าวถึงมุฮัมมัด ﷺ และประชาชาติของท่านมีปรากฏอยู่ในคัมภีร์จากฟากฟ้าในอดีต และบรรดานบีในอดีตได้แจ้งข่าวดีเกี่ยวกับท่านไว้แล้ว นักตัฟสีรกลุ่มหนึ่งเข้าใจจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า «และจงรำลึกขณะที่อัลลอฮ์ทรงเอาสัญญาจากบรรดานบีว่า แน่นอน สิ่งที่ข้าได้ให้แก่พวกเจ้าจากคัมภีร์และวิทยปัญญานั้น ต่อมาได้มีเราะซูลคนหนึ่งมายังพวกเจ้า โดยยืนยันสิ่งที่อยู่กับพวกเจ้า พวกเจ้าจะต้องศรัทธาต่อเขาและจะต้องช่วยเหลือเขาอย่างแน่นอน พระองค์ตรัสว่า พวกเจ้ายอมรับและยึดถือพันธสัญญาของข้าในเรื่องนั้นแล้วหรือ? พวกเขากล่าวว่า พวกเรายอมรับแล้ว พระองค์ตรัสว่า ดังนั้นพวกเจ้าจงเป็นพยานเถิด และข้าก็อยู่ร่วมกับพวกเจ้าในหมู่ผู้เป็นพยานด้วย» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:81) ว่า อัลลอฮ์ได้ทรงเอาคำมั่นและพันธสัญญาจากนบีทุกท่านว่า หากมุฮัมมัด ﷺ ถูกส่งมาในช่วงชีวิตของเขา เขาจะต้องศรัทธาต่อท่าน และละทิ้งบทบัญญัติของตนเพื่อปฏิบัติตามบทบัญญัติของท่าน ด้วยเหตุนี้ การกล่าวถึงท่านจึงมีปรากฏอยู่กับบรรดานบีในอดีตทุกท่าน
إني عند الله مكتوب خاتم النبيين ، وإنَّ آدم لمنجدل في طينته ، وسأخبركم بأوّل أمري ، دعوةُ إبراهيم ، وبشارة عيسى ، ورؤ يا أمّي التي رأت حين وضعتني ، وقد خرج لها نور أضاء لها منه قصور الشام
รายงานจากอัล-อิรบาฎ บิน สาริยะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «แท้จริงฉันถูกบันทึกไว้ ณ อัลลอฮ์ว่าเป็นผู้ปิดท้ายบรรดานบีแล้ว ขณะที่อาดัมยังคงนอนอยู่ในดินเหนียวของเขา และฉันจะบอกพวกท่านถึงจุดเริ่มต้นของเรื่องราวของฉัน คือ ดุอาอ์ของอิบรอฮีม การแจ้งข่าวดีของอีซา และความฝันของมารดาของฉันที่นางได้เห็นขณะที่นางคลอดฉัน และได้มีแสงสว่างพุ่งออกมาจากนางส่องให้นางมองเห็นปราสาทต่าง ๆ ของแคว้นชาม» รายงานไว้ในหนังสือชัรหุส-ซุนนะฮ์⁽¹⁾
وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَٰهِـۧمُ ٱلْقَوَاعِدَ مِنَ ٱلْبَيْتِ وَإِسْمَـٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٢٧﴾ رَبَّنَا وَٱجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٢٨﴾ رَبَّنَا وَٱبْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿١٢٩﴾
อัลลอฮ์ได้ทรงบอกเราว่า เคาะลีลของพระผู้ทรงกรุณาปรานี คือ อิบรอฮีม และบุตรของท่านคือ อิสมาอีล ทั้งสองได้สร้างบัยตุลหะรอมและวิงวอนขอดุอาอ์ ส่วนหนึ่งจากดุอาอ์ของทั้งสองคือสิ่งที่พระองค์ทรงเล่าแก่เราไว้ในซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ว่า «และจงรำลึกขณะที่อิบรอฮีมและอิสมาอีลยกฐานรากของบัยตุลลอฮ์ขึ้น (ทั้งสองกล่าวว่า) โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดทรงรับ (การงาน) จากเราด้วยเถิด แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดทรงทำให้เราทั้งสองเป็นผู้นอบน้อมต่อพระองค์ และ (ทำให้) ลูกหลานของเราเป็นประชาชาติที่นอบน้อมต่อพระองค์ และโปรดทรงแสดงแก่เราซึ่งพิธีกรรมต่าง ๆ ของเรา และโปรดทรงอภัยโทษแก่เรา แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงรับการกลับเนื้อกลับตัว ผู้ทรงเมตตาเสมอ โอ้พระผู้อภิบาลของเรา โปรดทรงส่งเราะซูลคนหนึ่งจากพวกเขาเองมายังพวกเขา เพื่อเขาจะได้อ่านอายาตของพระองค์ให้พวกเขาฟัง และสอนคัมภีร์และฮิกมะฮ์แก่พวกเขา และขัดเกลาพวกเขาให้บริสุทธิ์ แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:127-129)
อัลลอฮ์ได้ทรงตอบรับดุอาอ์ของเคาะลีลของพระองค์ คืออิบรอฮีม และบุตรของท่าน คือนบีของอัลลอฮ์อิสมาอีล และมุหัมมัด ﷺ ก็คือการปรากฏเป็นจริงของการตอบรับนั้น คัมภีร์เตารอตที่มีอยู่ในปัจจุบัน แม้จะถูกบิดเบือนไปแล้วก็ตาม ก็ยังคงมีร่องรอยของข่าวดีนี้หลงเหลืออยู่ เราพบในคัมภีร์ดังกล่าวว่าอัลลอฮ์ได้ทรงตอบรับดุอาอ์ของอิบรอฮีมเกี่ยวกับอิสมาอีล ดังที่ปรากฏในเตารอต ในหนังสือปฐมกาล บทที่สิบเจ็ด ข้อที่ (20) ว่า «ส่วนอิชมาเอลนั้น เราได้ยินคำขอของเจ้าเกี่ยวกับเขาแล้ว ดูเถิด เราจะอวยพรเขา จะทำให้เขามีลูกหลานมาก และจะทวีจำนวนเขา
⁽¹⁾ มิชกาตุล-มะศอบีห์ ของอัต-ตับรีซี 3/127 และเชคนาศิรุดดีน อัล-อัลบานีย์กล่าวว่า เป็นหะดีษเศาะฮีห์
…อย่างมากมายยิ่ง เขาจะให้กำเนิดหัวหน้าสิบสองคน และข้าจะทำให้เขาเป็นประชาชาติที่ยิ่งใหญ่และมากมาย»
ตัวบทนี้ปรากฏอยู่ในคัมภีร์เตารอตฉบับซามาริตันด้วยถ้อยคำที่ใกล้เคียงอย่างมากกับที่เราได้ยกมา ณ ที่นี้ ส่วนคำแปลตามตัวอักษรของคัมภีร์เตารอตฉบับภาษาฮีบรูสำหรับตัวบทนี้คือ «ส่วนอิสมาอีลนั้น ข้าได้ยินคำขอของเจ้าเกี่ยวกับเขาแล้ว ดูเถิด ข้าจะให้พรแก่เขาและทำให้เขาทวีจำนวน "บิมะอ์ด มะอ์ด"»⁽¹⁾ และอิบนุลก็อยยิมได้กล่าวไว้ว่า คัมภีร์เตารอตฉบับเก่าบางฉบับได้ยกตัวบทนี้มาตามที่เราได้ยกมา ณ ที่นี้
การที่ข่าวดีนี้บ่งชี้ถึงท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรานั้น มีหลายแง่มุมด้วยกัน ดังนี้
ประการแรก: ประชาชาติที่ยิ่งใหญ่ ณ อัลลอฮ์นั้นจะต้องเป็นประชาชาติมุสลิม และประชาชาตินี้จากเชื้อสายของอิสมาอีลไม่ได้เกิดขึ้นเลย นอกจากภายหลังการแต่งตั้งท่านเราะซูล ﷺ และการแผ่ขยายของชาวมุสลิมไปทั่วทั้งดินแดนตะวันออกและตะวันตก
ประการที่สอง: ตัวบทภาษาฮีบรู «มะอ์ด มะอ์ด» นั้นระบุชัดเจนถึงพระนามของท่านเราะซูล ﷺ บรรดานักแปลได้แปลคำนี้ว่า «อย่างมากมายยิ่ง หรืออย่างมากมาย» แต่ที่ถูกต้องคือ "มุฮัมมัด" เพราะคำนี้ออกเสียงในภาษาฮีบรูว่า «มุอ์ดมุอ์ด» และถ้อยคำภาษาฮีบรูนั้นใกล้เคียงกับภาษาอาหรับ
ประการที่สาม: ถ้อยคำที่ว่า "เขาจะให้กำเนิดหัวหน้าสิบสองคน" นี้สอดคล้องกับการแจ้งข่าวของท่านเราะซูล ﷺ ที่ว่า จะมีเคาะลีฟะฮ์สิบสองคนปกครองกิจการของประชาชาตินี้ ซึ่งทั้งหมดมาจากเผ่ากุร็อยช์
⁽¹⁾ นุบูวะฮ์ มุฮัมมัด มินัชชักกิ อิลัลยะกีน (การเป็นนบีของมุฮัมมัด: จากความสงสัยสู่ความแน่ใจ) หน้า 250, มุฮัมมัด นะบียุลอิสลาม (มุฮัมมัด นบีแห่งอิสลาม) หน้า 3
แท้จริง ข่าวอันแน่นอนเกี่ยวกับนบีผู้ไม่รู้หนังสือ (อัน-นบี อัล-อุมมีย์) ได้มาถึงวงศ์วานอิสรออีลโดยผ่านนบีของอัลลอฮ์ คือท่านมูซา (อ.ล.) ตั้งแต่กาลเวลาอันยาวนาน ข่าวอันแน่นอนได้มาถึงพวกเขาเกี่ยวกับการถูกแต่งตั้งของท่าน คุณลักษณะของท่าน แนวทางแห่งสาส์นของท่าน และลักษณะเฉพาะของศาสนาของท่าน กล่าวคือ ท่านเป็นนบีผู้ไม่รู้หนังสือ ท่านใช้ผู้คนให้กระทำความดีและห้ามพวกเขามิให้กระทำความชั่ว ท่านอนุมัติสิ่งดีทั้งหลายแก่พวกเขาและห้ามสิ่งเลวทั้งหลายแก่พวกเขา ท่านปลดเปลื้องภาระหนักและห่วงพันธนาการออกจากผู้ที่ศรัทธาต่อท่านจากวงศ์วานอิสรออีล ซึ่งเป็นสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรู้ว่าจะถูกกำหนดเหนือพวกเขาเนื่องด้วยการฝ่าฝืนของพวกเขา แล้วนบีผู้ไม่รู้หนังสือนั้นจะยกมันออกจากพวกเขาเมื่อพวกเขาศรัทธาต่อท่าน บรรดาผู้ปฏิบัติตามนบีท่านนี้ยำเกรงพระเจ้าของพวกเขา จ่ายซะกาตจากทรัพย์สินของพวกเขา และศรัทธาต่อบรรดาอายะฮ์ของอัลลอฮ์... และข่าวอันแน่นอนได้มาถึงพวกเขาว่า บรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อนบีผู้ไม่รู้หนังสือท่านนี้ ยกย่องท่าน ให้เกียรติท่าน ช่วยเหลือท่าน สนับสนุนท่าน และปฏิบัติตามแสงสว่างที่ถูกประทานลงมาพร้อมกับท่านนั้น «ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ»
عَذَابِىٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنْ أَشَآءُ ۖ وَرَحْمَتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَـٰتِنَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٥٦﴾ ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَـٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُوا۟ ٱلنُّورَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿١٥٧﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «การลงโทษของข้านั้น ข้าจะให้ประสบแก่ผู้ที่ข้าประสงค์ และความเมตตาของข้านั้นแผ่ไพศาลครอบคลุมทุกสิ่ง ดังนั้นข้าจะบันทึกมันไว้สำหรับบรรดาผู้ที่ยำเกรง และจ่ายซะกาต และบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อบรรดาอายะฮ์ของข้า คือบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามเราะซูล ผู้เป็นนบีที่ไม่รู้หนังสือ ซึ่งพวกเขาพบว่าท่านถูกบันทึกไว้ในคัมภีร์เตารอตและอินญีลที่อยู่กับพวกเขา ท่านใช้พวกเขาให้กระทำความดี และห้ามพวกเขามิให้กระทำความชั่ว ท่านอนุมัติสิ่งดีทั้งหลายแก่พวกเขา และห้ามสิ่งเลวทั้งหลายแก่พวกเขา และท่านปลดเปลื้องภาระหนักและห่วงพันธนาการที่เคยมีอยู่บนพวกเขาออกไปจากพวกเขา ดังนั้นบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อท่าน ให้เกียรติท่าน ช่วยเหลือท่าน และปฏิบัติตามแสงสว่างที่ถูกประทานลงมาพร้อมกับท่าน ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:156-157)
ข่าวดีนี้ยังคงมีบางส่วนหลงเหลืออยู่ในคัมภีร์เตารอต โดยในคัมภีร์เฉลยธรรมบัญญัติ (สิฟรุตตัษนิยะฮ์) บทที่ 18
ข้อที่ 18–19 อัลลอฮ์ตรัสแก่มูซาว่า «เราจะให้มีนบีคนหนึ่งเกิดขึ้นแก่พวกเขา (คือแก่วงศ์วานอิสรออีล) จากท่ามกลางพี่น้องของพวกเขา เหมือนอย่างเจ้า และเราจะใส่ถ้อยคำของเราไว้ในปากของเขา แล้วเขาจะกล่าวแก่พวกเขาทุกสิ่งที่เราบัญชาเขา และผู้ใดก็ตามที่ไม่ฟังถ้อยคำของเราซึ่งเขากล่าวในนามของเรา เราจะเอาความกับผู้นั้น»
การที่ข่าวดีนี้บ่งชี้ถึงท่านเราะซูลของเรา ﷺ นั้นเป็นที่ชัดเจน เพราะท่านมาจากวงศ์วานของอิสมาอีล ซึ่งเป็นพี่น้องของวงศ์วานอิสรออีล เนื่องจากบรรพบุรุษของวงศ์วานอิสรออีลคืออิสหาก และอิสมาอีลกับอิสหากเป็นพี่น้องกัน อีกทั้งท่านยังมีเชื้อสายที่ประเสริฐที่สุดในหมู่ชาวอาหรับ
ส่วนคำว่า "เหมือนอย่างเจ้า" หมายถึง เป็นผู้นำบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) เช่นเดียวกับมูซา และมุหัมมัด ﷺ คือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงใส่ถ้อยคำของพระองค์ไว้ในปากของท่าน เพราะท่านเป็นผู้ที่อ่านเขียนไม่ได้ (อุมมี) ไม่ได้อ่านจากคัมภีร์ใด ๆ แต่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูถ้อยคำของพระองค์แก่ท่าน แล้วท่านก็จดจำและอ่านมันอย่างเป็นจังหวะ ท่านคือเราะซูลที่ถูกส่งมายังมนุษยชาติทั้งมวล วงศ์วานอิสรออีลจึงถูกเรียกร้องให้ปฏิบัติตามท่าน และละทิ้งบทบัญญัติของพวกเขาเพื่อปฏิบัติตามบทบัญญัติของท่าน ผู้ใดไม่กระทำเช่นนั้น อัลลอฮ์ก็จะทรงลงโทษเขา ดังที่ว่า «และผู้ใดก็ตามที่ไม่ฟังถ้อยคำของเราซึ่งเขากล่าวในนามของเรา เราจะเอาความกับผู้นั้น»
สิ่งที่ทำให้เราทราบว่าข่าวดีนี้เป็นส่วนที่เหลืออยู่ของข่าวดีอันยิ่งใหญ่ที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่มูซา และอัลกุรอานได้บอกเล่าแก่เราไว้ ก็คือ ข่าวดีนี้ปรากฏขึ้นในเหตุการณ์หนึ่งโดยเฉพาะ คือเมื่อมูซาได้คัดเลือกชาย 70 คนจากกลุ่มชนของท่านเพื่อไปยังที่นัดหมายของอัลลอฮ์ แล้วแผ่นดินไหวอย่างรุนแรงก็ได้คร่าพวกเขา อันเนื่องมาจากการที่พวกเขาขอเห็นอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง มูซาจึงวิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของท่านและขอความช่วยเหลือจากพระองค์ แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงให้พวกเขาฟื้นขึ้นมาหลังจากที่ได้ตายไปแล้ว หลังจากการวิงวอนและการขอดุอาอ์ของมูซา อัลลอฮ์ได้ตรัสว่า «การลงโทษของข้านั้น ข้าจะให้ประสบแก่ผู้ที่ข้าประสงค์ และความเมตตาของข้านั้นครอบคลุมทุกสิ่ง ดังนั้นข้าจะบันทึกมันไว้สำหรับบรรดาผู้ที่ยำเกรง…» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:156) จนจบอายะฮ์เหล่านั้น
หากท่านย้อนกลับไปดูคัมภีร์เตารอตในหนังสืออพยพ ท่านจะพบว่าข่าวดีนี้อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่มูซาภายหลังจากที่ท่านไปยังที่นัดหมายของอัลลอฮ์ และคัมภีร์เตารอตยังกล่าวถึงสิ่งที่ใกล้เคียงกับแผ่นดินไหวอย่างรุนแรงนั้นว่า «และประชาชนทั้งปวงได้ยินเสียงต่าง ๆ และเสียงแตร และประชาชนได้มองเห็นภูเขามีควันพลุ่งขึ้น เมื่อคนทั้งปวงเห็นก็ตื่นหนีไปและยืนอยู่แต่ไกล…» หนังสืออพยพ บทที่ (20) จากคัมภีร์เตารอตฉบับสะมาริตัน
وَإِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُم مُّصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِن بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ ۖ فَلَمَّا جَاءَهُم بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَـٰذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ ﴿٦﴾
อัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ได้ทรงบอกแก่เราว่า นบีอีซาได้แจ้งข่าวดีถึงการมาของท่านเราะซูลของเรา คือท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และจงรำลึกขณะที่อีซา บุตรของมัรยัม กล่าวว่า โอ้วงศ์วานอิสรออีลเอ๋ย แท้จริงฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์ที่ถูกส่งมายังพวกท่าน เพื่อยืนยันความจริงของคัมภีร์เตารอตที่มีมาก่อนหน้าฉัน และเพื่อแจ้งข่าวดีถึงเราะซูลคนหนึ่งที่จะมาหลังจากฉัน ชื่อของเขาคืออะห์มัด ครั้นเมื่อเขานำหลักฐานอันชัดแจ้งมายังพวกเขา พวกเขากลับกล่าวว่า นี่คือมายากลอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟ 61:6)
إنَّ لي أسماء ، أنا محمد ، وأنا أحمد ، وأنا الماحي الذي يمحو الله به الكفر ، وأنا الحاشر الذي يحشر الناس على قدمي ، وأنا العاقب
อะห์มัดเป็นหนึ่งในชื่อของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรา ดังที่มีรายงานยืนยันไว้ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรี จากญุบัยร์ อิบนุมุฏอิม (ร.ฎ.) ว่า ฉันได้ยินท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงฉันมีหลายชื่อ ฉันคือมุฮัมมัด ฉันคืออะห์มัด ฉันคืออัล-มาหี ผู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงใช้ลบล้างการปฏิเสธศรัทธา ฉันคืออัล-หาชิร ผู้ซึ่งมนุษย์จะถูกชุมนุมตามหลังฉัน และฉันคืออัล-อากิบ (ผู้มาเป็นคนสุดท้าย)» และมุสลิมก็ได้รายงานหะดีษในทำนองเดียวกันนี้⁽¹⁾
อัลลอฮ์ได้ทรงยกอุปมาสองประการไว้ในคัมภีร์เตารอตและอินญีลเกี่ยวกับท่านเราะซูลของเรา คือท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน ดังที่พระองค์ตรัสว่า
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ ٱللَّهِ ۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلْكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيْنَهُمْ ۖ تَرَىٰهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضْوَٰنًا ۖ سِيمَاهُمْ فِى وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ ٱلسُّجُودِ ۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ ۚ وَمَثَلُهُمْ فِى ٱلْإِنجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسْتَغْلَظَ فَٱسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعْجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلْكُفَّارَ ۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًۢا ﴿٢٩﴾
«มุฮัมมัดเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ที่อยู่ร่วมกับเขาเป็นผู้แข็งกร้าวต่อบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา และเป็นผู้เมตตาต่อกันในหมู่พวกเขา เจ้าจะเห็นพวกเขาโค้งรุกูอ์และก้มลงสุญูด โดยแสวงหาความโปรดปรานและความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ เครื่องหมายของพวกเขาปรากฏอยู่บนใบหน้าของพวกเขาอันเป็นร่องรอยแห่งการสุญูด นั่นคืออุปมาของพวกเขาในคัมภีร์เตารอต ส่วนอุปมาของพวกเขาในคัมภีร์อินญีลนั้น เปรียบเสมือนพืชที่แตกหน่อออกมา แล้วหน่อนั้นก็ช่วยเสริมให้มันแข็งแรง จนมันเติบโตแข็งแกร่ง และตั้งตรงอยู่บนลำต้นของมัน สร้างความชื่นชมแก่ผู้หว่านพืช ทั้งนี้เพื่อพระองค์จะทรงทำให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาเคียดแค้นเพราะพวกเขา อัลลอฮ์ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ศรัทธาและประกอบคุณงามความดีในหมู่พวกเขาว่า จะได้รับการอภัยโทษและรางวัลอันใหญ่หลวง» (ซูเราะฮ์อัล-ฟัตห์ 48:29)
⁽¹⁾ ตัฟซีรอิบนุกะษีร 6/646
คัมภีร์เตารอตที่อยู่ในมือผู้คนทุกวันนี้ถูกบิดเบือนและเปลี่ยนแปลงไปแล้ว หลักฐานคือความขัดแย้งกันในหลายเรื่องระหว่างฉบับคัดลอกและฉบับพิมพ์ต่าง ๆ ของมัน คัมภีร์เตารอตมีอยู่สามฉบับ ได้แก่ ฉบับฮีบรู ฉบับกรีก และฉบับสะมาริตัน แต่ละกลุ่มต่างอ้างว่าฉบับของตนเป็นฉบับที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีความแตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างฉบับพิมพ์และฉบับแปลต่าง ๆ ของคัมภีร์เตารอตด้วย การบิดเบือนนี้ทำให้ข่าวดีจำนวนมากสูญหายไป หรือทำให้ร่องรอยของมันเลือนราง ถึงกระนั้นข่าวดีเหล่านี้ก็ยังคงหลงเหลืออยู่อีกมาก และข่าวดีเหล่านี้จะไม่ถูกซ่อนเร้นจากผู้ที่พินิจพิจารณามัน แล้วนำไปเทียบกับชีวประวัติของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ โดยปราศจากอคติ
كنت نبيًا وإن آدم لمنجدل في طينته
ข่าวดีบางส่วนเหล่านี้ได้ระบุพระนามมุฮัมมัด ﷺ ไว้อย่างชัดเจน และนักวิชาการมุสลิมบางท่านก็เคยได้อ่านตัวบทเหล่านี้ แต่การบิดเบือนคัมภีร์นี้อย่างต่อเนื่องได้ลบล้างตัวบทเหล่านี้ไป ตัวอย่างหนึ่งคือข้อความในหนังสืออิสยาห์⁽¹⁾ ที่ว่า «แท้จริงข้าได้ทำให้กิจการของเจ้าเป็นมุฮัมมัด (เป็นที่ได้รับการสรรเสริญ) โอ้มุฮัมมัด โอ้ผู้บริสุทธิ์แห่งพระผู้เป็นเจ้า นามของเจ้ามีอยู่แล้วตั้งแต่กาลนิรันดร์» ข้อความที่ว่านามของมุฮัมมัดมีอยู่แล้วตั้งแต่กาลนิรันดร์นั้น สอดคล้องกับคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ที่ว่า «ฉันได้เป็นนบีแล้ว ในขณะที่อาดัมยังคงนอนอยู่ในดินเหนียวของเขา»⁽²⁾
และในคัมภีร์เตารอตฉบับฮีบรู บทที่สามของหนังสือฮาบากุก⁽³⁾ ระบุว่า «และ…ได้เต็มเปี่ยม
⁽¹⁾ อัล-ญะวาบ อัศ-เศาะฮีห์ 3/326 ⁽²⁾ มุฮัมมัด นะบีย์ อัล-อิสลาม หน้า 18 ⁽³⁾ อัล-ญะวาบ อัศ-เศาะฮีห์ 3/313
…แผ่นดินด้วยการสรรเสริญอะห์มัด เขาได้ครอบครองต้นคอของประชาชาติทั้งหลายด้วยมือขวาของเขา»
ในฉบับที่ตีพิมพ์ที่กรุงลอนดอนเมื่อนานมาแล้วในปี ค.ศ. 1848 ฉบับที่ตีพิมพ์ที่กรุงเบรุตในปี ค.ศ. 1884 และในต้นฉบับเก่าแก่ทั้งหลาย ท่านจะพบตัวบทในหนังสือฮะบากุกที่ชัดแจ้งและกระจ่างอย่างยิ่ง⁽¹⁾ ว่า «แท้จริงฟากฟ้าได้สว่างไสวด้วยรัศมีของมุฮัมมัด และแผ่นดินได้เต็มไปด้วยการสรรเสริญเขา… การตวาดของท่านอยู่ในแม่น้ำทั้งหลาย และความกึกก้องแห่งเสียงของท่านอยู่ในท้องทะเล โอ้มุฮัมมัด จงเข้ามาใกล้เถิด แท้จริงขุนเขาทั้งหลายได้เห็นท่านแล้วก็สั่นสะท้าน»
บางครั้งก็มีการกล่าวถึงสถานที่ที่ท่านถูกแต่งตั้งเป็นนบี ดังในหนังสือเฉลยธรรมบัญญัติ (ซิฟร์อัต-ตัษนียะฮ์) บทที่สามสิบสามว่า «พระผู้เป็นเจ้าเสด็จมาจากซีนาย และทรงส่องแสงแก่พวกเขาจากเสอีร์ และทรงปรากฏจากภูเขาฟาราน» ซีนายคือสถานที่ที่อัลลอฮ์ทรงพูดกับท่านนบีมูซา เสอีร์คือสถานที่ที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่ท่านนบีอีซา และฟารานคือขุนเขาแห่งมักกะฮ์ อันเป็นที่ที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ การที่ขุนเขาฟารานคือมักกะฮ์นั้น มีตัวบทจากอัตเตารอฮ์บ่งชี้ไว้ และอัลลอฮ์ได้ทรงรวบรวมสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ไว้ในพระดำรัสของพระองค์ว่า «ขอสาบานด้วยมะเดื่อและมะกอก และด้วยภูเขาซีนีน และด้วยเมืองที่ปลอดภัยแห่งนี้» (ซูเราะฮ์อัต-ตีน 95:1-3)
وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيْتُونِ ﴿١﴾ وَطُورِ سِينِينَ ﴿٢﴾ وَهَـٰذَا ٱلْبَلَدِ ٱلْأَمِينِ ﴿٣﴾
อัตเตารอฮ์ยังได้กล่าวถึงสถานที่ที่มีการประทานวะห์ยูแก่ท่าน ดังในหนังสืออิสยาห์ บทที่ 21 ว่า «วะห์ยูจากทางดินแดนอาหรับ ในที่ทุรกันดาร» และแท้จริงการเริ่มต้นของวะห์ยูก็เกิดขึ้นในดินแดนอาหรับ ในที่ทุรกันดาร ณ ถ้ำหิรออ์
ในตอนเดียวกันนี้ของอัตเตารอฮ์ ยังมีการกล่าวถึงการฮิจญ์เราะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ และบ่งชี้ถึงทิศทางที่ท่านได้อพยพไปว่า «จงนำน้ำมาต้อนรับผู้กระหาย โอ้ชาวแผ่นดินตัยมาอ์ จงนำขนมปังมาต้อนรับผู้หลบหนี เพราะพวกเขาได้หนีมาจากคมดาบ จากดาบที่ถูกชักออกจากฝัก จากคันธนูที่ถูกน้าว และจากความรุนแรงของสงคราม» ตัยมาอ์นั้นเป็นเขตหนึ่งของนครมะดีนะฮ์ และหากท่านพิจารณาตัวบทนี้ ก็จะปรากฏแก่ท่านอย่างชัดเจนว่าตัวบทนี้กล่าวถึงการฮิจญ์เราะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ
ส่วนที่ต่อจากตัวบทข้างต้นกล่าวว่า «เพราะพระผู้เป็นเจ้าได้ตรัสแก่ข้าพเจ้าดังนี้ว่า ภายในระยะเวลาหนึ่งปี ดังเช่นปีของ…
⁽¹⁾ มุฮัมมัด นบีแห่งอิสลาม หน้า 18
ลูกจ้าง ความรุ่งโรจน์ทั้งสิ้นของเคดาร์ (ก็อยดาร) จะสูญสิ้นไป และนักธนูที่เหลืออยู่ในบรรดาวีรบุรุษของลูกหลานเคดาร์จะมีจำนวนน้อยลง เพราะพระผู้เป็นเจ้า พระเจ้าแห่งอิสราเอลได้ตรัสไว้แล้ว»
ตัวบทนี้กล่าวถึงสงครามบะดัร เพราะหลังจากการฮิจญ์เราะฮ์ไปหนึ่งปีเหมือนปีของลูกจ้าง ก็เกิดสงครามบะดัร และความรุ่งโรจน์ของเคดาร์ก็สูญสิ้นไป เคดาร์เป็นบุตรคนหนึ่งของท่านอิสมาอีล และลูกหลานของเขาคือชาวมักกะฮ์ นักธนูในหมู่ลูกหลานเคดาร์ก็ลดน้อยลงจริงหลังจากสงครามบะดัร
ตัวบทบางส่วนในคัมภีร์เตารอตได้บ่งชี้ถึงสถานที่ที่ท่านเราะซูล ﷺ อพยพไป ในหนังสืออิสยาห์ บทที่ 42 ระบุว่า «ให้ถิ่นทุรกันดารและหัวเมืองของมันเปล่งเสียงขึ้น รวมทั้งถิ่นฐานที่เคดาร์อาศัยอยู่ ให้ชาวเมืองเสลา (สาลิอ์) ร้องเพลงสรรเสริญจากยอดภูเขา ให้พวกเขาโห่ร้องเพื่อถวายพระเกียรติแด่พระผู้เป็นเจ้า…»
เคดาร์คือบุตรคนหนึ่งของท่านอิสมาอีล ดังที่ปรากฏในหนังสือปฐมกาล บทที่ 25 ข้อที่ 13
ส่วนเสลา (สาลิอ์) ก็คือภูเขาสัลอ์ในนครมะดีนะฮ์อัล-มุเนาวะเราะฮ์
การร้องเพลงสรรเสริญและการโห่ร้องนั้น คือเสียงอะซานที่เคยดังและยังคงดังก้องทะลุห้วงอากาศวันละห้าครั้ง รวมถึงการกล่าวตักบีรและตะห์มีดในวันอีด ตลอดจนในช่วงต้นและปลายของกลางวัน และในยามค่ำคืน ซึ่งถูกเปล่งออกมาจากปากอันบริสุทธิ์ของชาวนครมะดีนะฮ์อันดีงามที่ตั้งอยู่ข้างภูเขาสัลอ์
ตัวบทต่าง ๆ ยังได้กล่าวถึงการแผ่ขยายของการเผยแผ่ศาสนาของท่าน และบางสิ่งที่จะเกิดขึ้นจากท่านเราะซูล ﷺ ในหนังสือฮาบากุก บทที่สาม ระบุว่า «พระเจ้าเสด็จมาจากเทมาน และองค์บริสุทธิ์เสด็จมาจากภูเขาปาราน (เสลาห์) พระสิริของพระองค์ปกคลุมฟ้าสวรรค์และแผ่นดิน แผ่นดินเต็มไปด้วยการสรรเสริญพระองค์ ความเจิดจ้าของพระองค์เหมือนแสงสว่าง มีรัศมีออกมาจากพระหัตถ์ของพระองค์ และที่นั่นคือที่ซ่อนฤทธานุภาพของพระองค์ โรคระบาดเดินไปข้างหน้าพระองค์ และไข้ร้ายออกไปตามพระบาทของพระองค์ พระองค์ประทับยืนและวัดแผ่นดิน พระองค์ทอดพระเนตร แล้วประชาชาติทั้งหลายก็สั่นสะท้าน ภูเขาที่ดำรงอยู่ชั่วนิรันดร์ก็แตกทลาย และเนินเขาแต่โบราณก็ยุบลง»
ในข่าวดีนี้มีการบอกเล่าถึงชัยชนะอันยิ่งใหญ่ที่ท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาผู้ติดตามของท่านได้รับ
และ[เป็น]การแจ้งข่าวว่าการเผยแผ่ของท่านจะแพร่กระจายไปทั่วทุกสารทิศของแผ่นดิน และว่า “ภูเขาอันเก่าแก่” ซึ่งหมายถึงบรรดารัฐที่เข้มแข็งและมีความรุ่งเรืองมาแต่โบราณ จะถูกทลายลง และ “เนินเขาแต่ดึกดำบรรพ์” ซึ่งหมายถึงรัฐที่เล็กกว่า จะถูกทำให้ยุบลง ซึ่งทั้งหมดนั้นได้เกิดขึ้นจริงแล้ว ข่าวดีนี้ยังได้บ่งชี้ถึงสองเรื่องที่ผู้รอบรู้ในชีวประวัติและเรื่องราวของท่านเราะซูล ﷺ จะเข้าใจได้ นั่นคือ แสงวาบดุจแสงสว่างที่ออกมาจากมือของท่าน และการที่โรคระบาดหายไปจากเบื้องหน้าของท่าน และไข้ออกไปจากเท้าของท่าน
ตัวบทกล่าวว่า «และมีแสงวาบดุจแสงสว่าง ออกมาจากมือของเขา และมีรัศมี และที่นั่นคือที่ซ่อนแห่งเดชานุภาพของเขา» แล้วกล่าวต่อไปว่า «เขายืนและวัดแผ่นดิน เขามองดู แล้วประชาชาติทั้งหลายก็สั่นสะท้าน…» สิ่งที่ปรากฏแก่ข้าพเจ้าคือ ตัวบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์เฉพาะเหตุการณ์หนึ่ง นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นจากท่านนบี ﷺ ในสงครามอัล-ค็อนดัก เมื่อมีหินก้อนหนึ่งที่บรรดาศอฮาบะฮ์ไม่สามารถทุบได้ขณะขุดคูเมือง ท่านเราะซูล ﷺ จึงมาและทุบมันอย่างแรงครั้งหนึ่ง ทำให้หินแตกออกไปหนึ่งในสาม และมีแสงสว่างพุ่งออกมาจากมัน ท่านเราะซูล ﷺ จึงกล่าวตักบีร และบรรดาสหายของท่านก็กล่าวตักบีรตาม จากนั้นท่านทุบครั้งที่สอง และครั้งที่สาม ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกว่า ท่านได้เห็นปราสาททั้งหลายของแคว้นชาม (ซีเรีย) ด้วยแสงสว่างครั้งแรก เห็นปราสาททั้งหลายของเปอร์เซียด้วยแสงสว่างครั้งที่สอง และเห็นประตูเมืองศอนอาอ์ด้วยแสงสว่างครั้งที่สาม
لما كان حين أمرنا رسول الله ـ ﷺ ـ بِحفر الخندق ، عرضت لنا في بعض الخندق صخرة لا تأخذ فيها المعاول ، فاشتكينا ذلك إلى النبيِّ ﷺ ، فجاء فأخذ المعول فقال : « باسم الله » ، فضرب ضربة فكسر ثلثها ، وقال: « الله أكبر أعطيت مفاتيح الشام ، والله إني لأبصر قصورها الحمر الساعة » ، ثمَّ ضرب الثانية فقطع الثلث الآخر ، فقال : الله أكبر ، أعطيت مفاتيح فارس ، والله إنِّي لأبصر قصر المدائن أبيض ، ثمَّ ضرب الثالثة ، وقال : باسم الله ، فقطع بقية الحجر ، فقال : « الله أكبر » أعطيت مفاتيح اليمن ، والله إني لأبصر أبواب صنعاء من مكاني هذا الساعة
อันนะสาอีย์และอะห์มัดได้รายงานด้วยสายรายงานที่หะซัน จากหะดีษของอัล-บะรออ์ บิน อาซิบ (ร.ฎ.) ว่า: เมื่อครั้งที่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ สั่งให้พวกเราขุดคูเมือง ได้มีหินก้อนหนึ่งขวางพวกเราอยู่ในบางส่วนของคูเมือง ซึ่งจอบเสียมไม่อาจทำอะไรมันได้ พวกเราจึงไปร้องทุกข์เรื่องนั้นต่อท่านนบี ﷺ ท่านจึงมาและหยิบจอบขึ้นแล้วกล่าวว่า «บิสมิลลาฮ์ (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์)» แล้วท่านก็ทุบลงไปครั้งหนึ่ง ทำให้หินแตกไปหนึ่งในสาม ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮุอักบัร ฉันได้รับมอบกุญแจแห่งแคว้นชามแล้ว ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ขณะนี้ฉันมองเห็นปราสาทสีแดงทั้งหลายของมัน» จากนั้นท่านทุบครั้งที่สอง ทำให้อีกหนึ่งในสามแตกออก ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮุอักบัร ฉันได้รับมอบกุญแจแห่งเปอร์เซียแล้ว ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันมองเห็นปราสาทสีขาวแห่งอัล-มะดาอิน» จากนั้นท่านทุบครั้งที่สาม และกล่าวว่า «บิสมิลลาฮ์» แล้วหินที่เหลือก็แตกออก ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮุอักบัร ฉันได้รับมอบกุญแจแห่งเยเมนแล้ว ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ขณะนี้ฉันมองเห็นประตูเมืองศอนอาอ์จากที่ที่ฉันอยู่นี้»⁽¹⁾
فضرب الصخرة وبرق منها برقة فكبّر وكبّر
และในรายงานของอัฏ-เฏาะบะรอนีย์: «ท่านทุบหินนั้น แล้วมีประกายแสงวาบออกมาจากมัน ท่านจึงกล่าวตักบีร และ[บรรดาศอฮาบะฮ์]ก็กล่าวตักบีร…
⁽¹⁾ ฟัตหุลบารีย์ 7/397
إن البرقة الأولى أضاءت لها قصور الشام ، فأخبرني جبريل أن أمتي ظاهرة عليهم . .
ชาวมุสลิม» และในหะดีษนั้นมีว่า «แท้จริงประกายแสงแรกได้ส่องให้เห็นปราสาทต่าง ๆ แห่งแผ่นดินชาม แล้วญิบรีลได้แจ้งแก่ฉันว่า ประชาชาติของฉันจะได้รับชัยชนะเหนือพวกเขา…»⁽¹⁾
จงพินิจตัวบทที่เราได้ยกมาอีกครั้งหนึ่ง: «มีความแวววาวดุจแสงสว่าง มีรัศมีออกมาจากมือของพระองค์ และที่นั่นคือที่ซ่อนแห่งพลานุภาพของพระองค์… พระองค์ทรงยืนขึ้นและทรงวัดแผ่นดิน ทรงทอดพระเนตร…»
และจงพินิจหะดีษต่าง ๆ ที่เราได้ยกมา เหตุการณ์นี้มิใช่การเป็นจริงของข่าวดีนั้นดอกหรือ?
إنّه يقدم عليكم وفد وهنتهم حمّى يثرب
ข่าวดีนี้กล่าวว่า: «เบื้องหน้าพระองค์ โรคระบาดได้หมดไป และที่แทบเท้าของพระองค์ ไข้ได้ออกไป» ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ นี่คือข่าวดีที่ชัดแจ้ง ไม่อาจตีความเป็นอย่างอื่นได้ เพราะนครมะดีนะฮ์ก่อนการมาถึงของท่านเราะซูล ﷺ นั้นขึ้นชื่อในเรื่องไข้ ในหะดีษที่รายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า เมื่อท่านเราะซูล ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเดินทางมาถึงมักกะฮ์เพื่อทำอุมเราะฮ์ ซึ่งเป็นอุมเราะฮ์ที่รู้จักกันในนาม "อุมเราะตุลเกาะฎออ์" บรรดามุชริกได้กล่าวว่า «แท้จริงจะมีคณะหนึ่งมาหาพวกท่าน ซึ่งไข้แห่งยัษริบได้ทำให้พวกเขาอ่อนแรง» บันทึกโดยอัลบุคอรี⁽²⁾
ไข้นี้ได้เกิดแก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ ในช่วงแรกที่พวกเขามาถึงมะดีนะฮ์ ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงได้วิงวอนขอต่อพระผู้อภิบาลของท่านให้ทรงขจัดไข้นั้นออกไป
لما قدم رسول الله - ﷺ - المدينة ، وُعك أبو بكر وبلال . قالت : فدخلت عليهما ، فقلت : يا أبت كيف تَجِدُكَ ؟ ويا بلال كيف تجدك ؟ قالت : فكان أبو بكر إذا أخذته الحمّى يقول :
รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: เมื่อท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มาถึงมะดีนะฮ์ อบูบักรและบิลาลได้ล้มป่วยด้วยไข้ นางกล่าวว่า: ฉันจึงเข้าไปเยี่ยมทั้งสองคน⁽³⁾ แล้วฉันกล่าวว่า "โอ้พ่อจ๋า ท่านรู้สึกเป็นอย่างไรบ้าง? และโอ้บิลาล ท่านรู้สึกเป็นอย่างไรบ้าง?" นางกล่าวว่า: ปรากฏว่าเมื่ออบูบักรถูกไข้เล่นงาน ท่านจะกล่าวว่า:
ทุกคนได้รับคำอวยพรยามเช้าท่ามกลางครอบครัวของเขา ทั้งที่ความตายนั้นอยู่ใกล้เขายิ่งกว่าสายรองเท้าของเขาเสียอีก
และปรากฏว่าเมื่อไข้ทุเลาลงจากบิลาล ท่านจะเงยศีรษะขึ้นและกล่าวว่า:
โอ้ ฉันใคร่รู้นักว่า จะมีสักคืนไหมที่ฉันได้พักค้าง ในหุบเขาแห่งหนึ่ง โดยมีต้นอิซคิรและต้นญะลีลอยู่รอบกายฉัน และจะมีสักวันไหมที่ฉันได้ลงดื่มน้ำแห่งมะญันนะฮ์ และภูเขาชามะฮ์และภูเขาฏุฟัยล์จะปรากฏแก่สายตาฉันอีกไหม
⁽¹⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม ⁽²⁾ ดู ฟัตหุลบารี 3/469 ⁽³⁾ การที่นางเข้าไปเยี่ยมบิลาลนั้นเกิดขึ้นก่อนการประทานอายะฮ์เรื่องหิญาบ
اللهمَّ حبب إلينا المدينة كحبنا مكّة أو أشدّ ، وصححها ، وبارك لنا في صاعها ومدِّها ، وانقل حمّاها فاجعلها في الجحفة
ثم يقول بلال : اللهم العن عتبة بن ربيعةوشيبةبن ربيعة وأمية بن خلف كما أخرجونا إلى أرض الوباء
ท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า: ฉันจึงไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วบอกเรื่องนั้นแก่ท่าน ท่านจึงกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงทำให้พวกเรารักมะดีนะฮ์เหมือนที่พวกเรารักมักกะฮ์ หรือยิ่งกว่านั้น ขอพระองค์ทรงทำให้มันเป็นที่ปลอดโรคภัย ขอพระองค์ทรงประทานความจำเริญแก่พวกเราในศออ์และมุดของมัน และขอพระองค์ทรงย้ายไข้ของมันไปไว้ที่อัลญุหฺฟะฮ์» รายงานโดยอัลบุคอรี⁽¹⁾ และอัลบุคอรีได้รายงานเพิ่มเติมไว้ในตอนท้ายของกิตาบอัลหัจญ์ว่า «จากนั้นบิลาลก็กล่าวว่า: โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงสาปแช่งอุตบะฮ์ อิบนุ เราะบีอะฮ์, ชัยบะฮ์ อิบนุ เราะบีอะฮ์ และอุมัยยะฮ์ อิบนุ เคาะลัฟ เช่นที่พวกเขาได้ขับไล่พวกเราออกมายังแผ่นดินแห่งโรคระบาด»⁽²⁾
ดังนั้น ยัษริบในเวลานั้นจึงเป็นดินแดนที่มีไข้ระบาด แทบไม่มีผู้ใดเข้าไปในเมืองนั้นโดยไม่ติดไข้
أتاني جبريل عليه السلام بالحمّى والطاعون ، فأمسكت الحمّى بالمدينة ، وأرسلت الطاعون إلى الشام
แล้วอัลลอฮ์ก็ได้ทรงตอบรับดุอาอ์ของนบีของพระองค์ ﷺ พระองค์ทรงย้ายไข้ออกไปจากเมืองนั้น ทรงทำให้มันเป็นที่ปลอดโรคภัย และทรงปกป้องมะดีนะฮ์จากโรคกาฬโรค ดังปรากฏในหะดีษที่อิมามอะห์มัดรายงานไว้ในมุสนัดของท่าน จากอบูอะสีบ ทาสที่ได้รับการปลดปล่อยของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ญิบรีล อะลัยฮิสสลาม ได้นำไข้และกาฬโรคมายังฉัน ฉันจึงเก็บไข้ไว้ที่มะดีนะฮ์ และส่งกาฬโรคไปยังแผ่นดินชาม»⁽³⁾
การที่ท่านเก็บไข้ไว้ที่มะดีนะฮ์นั้น อาจเป็นเพียงในช่วงแรก จากนั้นท่านจึงสั่งให้ส่งมันไปยังอัลญุหฺฟะฮ์ หรืออาจหมายความว่า การเก็บไข้ไว้ที่มะดีนะฮ์นั้นหมายถึงเก็บไว้ในภูมิภาคที่มะดีนะฮ์ตั้งอยู่ ทั้งนี้เพราะอัลญุหฺฟะฮ์ตั้งอยู่ใกล้มะดีนะฮ์ ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม ข่าวดีนี้ชัดเจน และได้เกิดขึ้นจริงดังที่คัมภีร์อัตเตารอตได้บอกไว้
⁽¹⁾ ดู ฟัตหุลบารี 7/262 ⁽²⁾ ฟัตหุลบารี 7/263 ⁽³⁾ มุสนัดอิมามอะห์มัด (5/81)
ในบางครั้ง ข่าวดีเหล่านั้นก็มีลักษณะครอบคลุม โดยกล่าวถึงคุณลักษณะของท่านเราะซูล ﷺ วะฮีย์ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่ท่าน เรื่องราวของประชาชาติของท่าน ความช่วยเหลือที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเขา การที่พระองค์ทรงเสริมกำลังพวกเขาด้วยมะลาอิกะฮ์ ตลอดจนบางสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่ท่านเราะซูลของพระองค์ เช่น การนำท่านขึ้นสู่ฟากฟ้า เป็นต้น ตัวอย่างหนึ่งของเรื่องนี้คือสิ่งที่ปรากฏในข่าวดีของดานิยาล
ดานิยาล⁽¹⁾ ได้กล่าวขณะขู่พวกยิวและบรรยายให้พวกเขาทราบถึงลักษณะของประชาชาติของท่านมุฮัมมัด ﷺ ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์จะทรงให้พวกเขามีชัยเหนือพวกท่าน พระองค์จะทรงส่งนบีคนหนึ่งมาในหมู่พวกเขา จะทรงประทานคัมภีร์เล่มหนึ่งลงมาแก่พวกเขา และจะทรงให้พวกเขามีอำนาจเหนือคอของพวกท่าน พวกเขาจะพิชิตพวกท่านและทำให้พวกท่านต่ำต้อยด้วยสัจธรรม และบรรดาบุรุษแห่งเกดาร์จะออกมาท่ามกลางหมู่ชนชาติต่าง ๆ โดยมีมะลาอิกะฮ์อยู่ร่วมกับพวกเขาบนหลังม้าสีขาว แล้วพวกเขาจะล้อมพวกท่านไว้ และบั้นปลายของพวกท่านคือไฟนรก เราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากไฟนรก»
เกดาร์คือบุตรของอิสมาอีล ลูกหลานของเขาได้แผ่ขยายไปทั่วแผ่นดิน และได้ครอบครองแคว้นชาม อัล-ญะซีเราะฮ์ อียิปต์ และอิรัก และมีรายงานในระดับมุตะวาติรว่า มะลาอิกะฮ์ได้ลงมาบนหลังม้าสีขาว ดังที่พวกเขาได้ลงมาในวันสงครามบะดัรและสงครามอัล-อะห์ซาบ และดานิยาลยังได้กล่าวโดยระบุนามของท่านมุฮัมมัด ﷺ อย่างชัดแจ้งว่า «ท่านจะน้าวคันธนูของท่านจนสุดแรง และลูกศรทั้งหลายจะดื่มเลือดจนอิ่มด้วยคำสั่งของท่าน โอ้มุฮัมมัด»
ดานิยาลยังได้กล่าวอีกว่า «ข้าพเจ้าได้วิงวอนขอต่ออัลลอฮ์และนอบน้อมต่อพระองค์ เพื่อให้พระองค์ทรงแจกแจงแก่ข้าพเจ้าว่า สิ่งใดจะเกิดขึ้นแก่วงศ์วานอิสรออีล พระองค์จะทรงอภัยโทษแก่พวกเขา จะทรงคืนอาณาจักรแก่พวกเขา และจะทรงส่งบรรดานบีมาในหมู่พวกเขาอีกหรือไม่ หรือพระองค์จะทรงมอบสิ่งนั้นไว้แก่ผู้อื่นที่ไม่ใช่พวกเขา? แล้วมะลาอิกะฮ์ก็ได้ปรากฏตัวแก่ข้าพเจ้าในรูปของชายหนุ่มผู้มีใบหน้างดงาม แล้วกล่าวว่า
⁽¹⁾ ดู อัล-ญะวาบ อัศ-เศาะฮีห์ (3/331, 4/3)
ศานติจงมีแด่ท่าน โอ้ดานิยาล แท้จริงอัลลอฮ์ตรัสว่า “แท้จริงวงศ์วานอิสรออีลได้ทำให้ข้าโกรธเคือง และได้ฝ่าฝืนแข็งข้อต่อข้า พวกเขาเคารพสักการะพระเจ้าอื่นนอกจากข้า พวกเขากลับจากความรู้ไปสู่ความโง่เขลา และจากความสัจจริงไปสู่ความเท็จ ข้าจึงให้บุคต์นัศร์เข้าโจมตีพวกเขา เขาได้สังหารผู้ชายของพวกเขา จับลูกหลานของพวกเขาไปเป็นเชลย ทำลายสถานที่ละหมาดของพวกเขา และเผาคัมภีร์ของพวกเขา ผู้ที่มาหลังจากเขาก็กระทำต่อพวกเขาเช่นเดียวกัน ข้าไม่พึงพอใจต่อพวกเขา และจะไม่ให้อภัยในความพลั้งพลาดของพวกเขา พวกเขาจะยังคงอยู่ในความกริ้วโกรธของข้า จนกระทั่งข้าส่งอัล-มะสีห์ของข้า บุตรของสาวพรหมจารีผู้บริสุทธิ์ และข้าจะปิดท้ายเรื่องนั้นแก่พวกเขาด้วยการสาปแช่งและความกริ้วโกรธ พวกเขาจะยังคงถูกสาปแช่ง ความต่ำต้อยและความยากไร้จะประสบแก่พวกเขา จนกระทั่งข้าส่งนบีจากวงศ์วานอิสมาอีล ผู้ซึ่งข้าได้แจ้งข่าวดีถึงเขาแก่ฮาญัร ข้าได้ส่งมะลาอิกะฮ์ของข้าไปยังนางและแจ้งข่าวดีแก่นาง ข้าจะให้วะฮ์ยูแก่นบีผู้นั้น ข้าจะสอนนามทั้งหลายแก่เขา ข้าจะประดับเขาด้วยความยำเกรง ข้าจะให้ความดีงามเป็นสัญลักษณ์ของเขา ความยำเกรงเป็นมโนสำนึกของเขา ความสัจจริงเป็นคำพูดของเขา การรักษาสัญญาเป็นนิสัยของเขา ความพอดีเป็นวิถีชีวิตของเขา และทางนำที่ถูกต้องเป็นแบบแผนของเขา ข้าจะมอบคัมภีร์ให้แก่เขาเป็นการเฉพาะ ซึ่งยืนยันความจริงของคัมภีร์ทั้งหลายที่มีมาก่อนหน้า และยกเลิกบางส่วนของสิ่งที่อยู่ในคัมภีร์เหล่านั้น ข้าจะให้เขาเดินทางในยามค่ำคืนมายังข้า ข้าจะให้เขาขึ้นจากชั้นฟ้าหนึ่งสู่อีกชั้นฟ้าหนึ่งจนกระทั่งเขาขึ้นไปสูง แล้วข้าจะให้เขาเข้ามาใกล้ ข้าจะให้สลามแก่เขา และข้าจะให้วะฮ์ยูแก่เขา จากนั้นข้าจะส่งเขากลับไปยังบ่าวทั้งหลายของข้าด้วยความปีติยินดีและความสุขใจ โดยเป็นผู้พิทักษ์รักษาสิ่งที่ได้รับมอบหมาย เป็นผู้สัจจริงในสิ่งที่เขาแจ้ง เขาจะเรียกร้องไปสู่การให้เอกภาพแก่ข้าด้วยถ้อยคำที่อ่อนโยนและการตักเตือนที่ดีงาม เขาไม่ใช่ผู้หยาบคาย ไม่ใช่ผู้ใจแข็งกระด้าง และไม่ใช่ผู้ส่งเสียงอึกทึกในตลาด เขามีความเมตตาสงสารต่อผู้ที่ภักดีต่อเขา และมีความเมตตาต่อผู้ที่เป็นศัตรูกับเขา แล้วเขาจะเรียกร้องกลุ่มชนของเขาไปสู่การให้เอกภาพแก่ข้าและการเคารพภักดีต่อข้า และจะบอกพวกเขาถึงสัญญาณต่าง ๆ ของข้าที่เขาได้เห็น แต่พวกเขาก็ปฏิเสธเขาและทำร้ายเขา”»
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «จากนั้นดานิยาลก็ได้เล่าเรื่องราวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ตามที่มะลาอิกะฮ์ได้บอกให้เขาจดบันทึก จนกระทั่งถึงช่วงสุดท้ายของประชาชาติของท่าน ด้วยการเป่าแตร และการสิ้นสุดของโลกดุนยา»
จากนั้นท่านกล่าวว่า «ข่าวดีนี้ในปัจจุบันยังคงอยู่กับชาวยิวและชาวคริสต์ พวกเขาอ่านมัน และพวกเขากล่าวว่า ผู้ที่ถูกกล่าวถึงในข่าวดีนี้ยังไม่ปรากฏตัวขึ้น»
ในพระวรสารนักบุญมัทธิว บทที่ (11) ข้อ (14) ระบุว่า «และถ้าท่านทั้งหลายเต็มใจจะยอมรับ ผู้นี้แหละคือเอลียาห์ (อีลิยา) ผู้ที่จะมา ผู้ใดมีหูสำหรับฟัง ก็จงฟังเถิด»
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกแก่เราว่า ระหว่างท่านกับท่านนบีอีซา (อ.ล.) นั้นไม่มีนบีคนใดเลย ดังนั้น เอลียาห์ที่ท่านนบีอีซาได้แจ้งข่าวดีไว้ก็คือท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ นั่นเอง และคำว่า "อีลิยา" เมื่อคำนวณตามระบบอับญัด (หิซาบุลญุมmal) ซึ่งชาวยิวนิยมชมชอบนั้น มีค่าเท่ากับคำว่า "มุฮัมมัด"
ในพระวรสารนักบุญยอห์น บทที่ (14) ข้อ (15) ระบุว่า «ถ้าท่านทั้งหลายรักเรา จงรักษาบัญญัติของเรา และเราจะทูลขอพระบิดา แล้วพระองค์จะประทานผู้ปลอบประโลมอีกผู้หนึ่งแก่ท่านทั้งหลาย เพื่อจะได้อยู่กับท่านทั้งหลายตลอดไป» และในภาษาต่างประเทศระบุว่า «แล้วพระองค์จะประทาน "ปาราคลีโตส" แก่ท่านทั้งหลาย เพื่อจะได้อยู่กับท่านทั้งหลายตลอดไป» ความหมายตามตัวอักษรของคำว่า "ปาราคลีโตส" ในภาษากรีกนั้นคือ "อะห์มัด" ซึ่งเป็นนามหนึ่งของท่านเราะซูล ﷺ⁽¹⁾
และในพระวรสารนักบุญยอห์น บทที่ (15) ข้อ (26) ระบุว่า «เมื่อผู้ปลอบประโลมซึ่งเราจะส่งมาจากพระบิดาถึงท่านทั้งหลาย คือพระวิญญาณแห่งความจริงซึ่งออกมาจากพระบิดานั้นมาถึงแล้ว พระองค์จะทรงเป็นพยานถึงเรา» ที่ว่า "จะเป็นพยานถึงเรา" ก็เพราะท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้เป็นพยานยืนยันถึงความเป็นนบีและความเป็นเราะซูลของท่านอัลมะซีห์ ส่วน "พระวิญญาณแห่งความจริง" นั้นเป็นคำที่ใช้กล่าวถึงท่านเราะซูลมุฮัมมัด ﷺ โดยนัย ทั้งนี้ ความหมายที่ปรากฏในฉบับแปลสมัยใหม่นี้ไม่ถูกต้องแม่นยำ เพราะต้นฉบับเดิมในภาษากรีก ซึ่งเป็นภาษาที่คัมภีร์อินญีลเหล่านี้ถูกแปลออกมานั้น เขียนไว้ว่า "เพอร์คลีโตส" และในฉบับแปลภาษาอาหรับที่ตีพิมพ์ในกรุงลอนดอนเมื่อปี ค.ศ. 1821, ปี ค.ศ. 1831 และปี ค.ศ. 1844 ท่านจะพบว่าใช้คำว่า "ฟาริกลีฏ" ซึ่งใกล้เคียงกับคำภาษากรีกดังกล่าวมากกว่า⁽²⁾ ส่วนการแปลคำนี้
⁽¹⁾ มุฮัมมัด นะบียุลอิสลาม หน้า 36 ⁽²⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม หน้า 38
يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ
ในฉบับพิมพ์สมัยใหม่ให้เป็นคำว่า “อัล-มุอัซซี” (ผู้ปลอบประโลม) นั้น ถือเป็นการบิดเบือนแบบเดียวกับที่อัลลอฮ์ทรงตำหนิชาวคัมภีร์ไว้ว่า «พวกเขาบิดเบือนถ้อยคำไปจากตำแหน่งที่แท้จริงของมัน» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:46) และพึงสังเกตว่า ก่อนประโยคที่ปรากฏในข้อที่ (26) ของบทนี้ยังมีอีกประโยคหนึ่งที่ถูกตัดออกไปจากฉบับพิมพ์สมัยใหม่ แต่ปรากฏอย่างชัดแจ้งในคัมภีร์อินญีลฉบับพิมพ์เก่า ตัวบทของประโยคนั้นคือ «เมื่ออัล-มุนหะมันนา ผู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงส่งมายังพวกท่านได้มาถึงแล้ว» และความหมายตามตัวอักษรของคำว่า “อัล-มุนหะมันนา” ในภาษาซีเรียคก็คือ “มุหัมมัด”⁽¹⁾⁽²⁾
⁽¹⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม หน้า 39 ⁽²⁾ เชคุลอิสลาม (อิบนุตัยมียะฮ์) ได้ค้นคว้าอย่างละเอียดและนำเสนอรายงานต่าง ๆ ที่ท่านนบีอีซา (อ.ล.) ได้แจ้งข่าวดีถึงท่านนบี ﷺ พร้อมทั้งอธิบายแง่มุมของการใช้รายงานเหล่านั้นเป็นหลักฐาน ดูใน อัล-เญาะวาบ อัศ-เศาะฮีห์ (4/6)
ปรากฏใน (อินญีลมัตตา) บทที่ยี่สิบเอ็ดว่า:
«42 ยะซูอ์ (พระเยซู) กล่าวแก่พวกเขาว่า พวกท่านไม่เคยอ่านในคัมภีร์บ้างหรือว่า ศิลาที่ช่างก่อสร้างทั้งหลายปฏิเสธนั้น ได้กลายเป็นศิลาหัวมุม สิ่งนี้มาจากพระผู้เป็นเจ้า และเป็นสิ่งน่าอัศจรรย์ในสายตาของเรา
43 เพราะฉะนั้นเราขอบอกพวกท่านว่า อาณาจักรของอัลลอฮ์จะถูกเอาไปจากพวกท่าน และจะถูกมอบให้แก่ประชาชาติหนึ่งที่ทำให้เกิดผลของมัน
44 ผู้ใดล้มลงบนศิลานี้ ผู้นั้นจะแหลกละเอียด และถ้าศิลานี้ตกทับผู้ใด มันจะบดขยี้ผู้นั้น»
إنَّ مثلي ومثل الأنبياء من قبلي كمثل رجل بنى بيتاً فأحسنه وأجمله إلا موضع لبنة من زاوية فجعل الناس يطوفون به ويعجبون له ويقولون : هلا وضعت هذه اللبنة ؟ قال : فأنا اللبنة وأنا خاتم النبيين
ศิลานี้ก็คือท่านนบีมุหัมมัดของเรานั่นเอง ปรากฏใน (เศาะฮีหฺอัลบุคอรีและเศาะฮีหฺมุสลิม) จากอบูฮุร็อยเราะฮ์และญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: «แท้จริงอุปมาของฉันและอุปมาของบรรดานบีก่อนหน้าฉัน เปรียบเสมือนชายคนหนึ่งที่สร้างบ้านหลังหนึ่ง เขาสร้างมันอย่างดีงามและสวยงาม เว้นแต่ที่วางอิฐก้อนหนึ่งตรงมุมหนึ่ง แล้วผู้คนก็เดินชมรอบบ้านนั้นและต่างชื่นชมมัน พลางกล่าวว่า: ทำไมไม่วางอิฐก้อนนี้เล่า? ท่านกล่าวว่า: ฉันคืออิฐก้อนนั้น และฉันคือผู้ปิดท้ายบรรดานบี»
مثلي ومثل الأنبياء قبلي كمثل رجل بنى داراً فأكملها وأتمها إلا موضع لبنة
อิบนุลก็อยยิม⁽²⁾ กล่าวว่า: «และจงพิจารณาคำกล่าวของเขา [อัลมะซีห์] ในข่าวดีอีกประการหนึ่งที่ว่า: พวกท่านไม่เห็นหรือว่า ศิลาที่ช่างก่อสร้างทั้งหลายผลักไว้ข้างหลังนั้น ได้กลายเป็นหัวมุม ท่านจะพบว่ามันสอดคล้องกับคำกล่าวของท่านนบี ﷺ อย่างไร: อุปมาของฉันและอุปมาของบรรดานบีก่อนหน้าฉัน เปรียบเสมือนชายคนหนึ่งที่สร้างบ้านหลังหนึ่ง แล้วเขาทำให้มันสมบูรณ์และครบถ้วน เว้นแต่ที่วางอิฐก้อนหนึ่ง
⁽¹⁾ นุบูวะฮ์มุหัมมัด มินัชชักกิ อิลัลยะกีน หน้า 297 ⁽²⁾ ฮิดายะตุลหะยารอ หน้า 381–382
ของมัน ผู้คนจึงเดินวนดูรอบ ๆ อาคารนั้นด้วยความชื่นชม และกล่าวว่า "ทำไมจึงไม่วางอิฐก้อนนั้นเสียเล่า" ฉันคืออิฐก้อนนั้นเอง
وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعْدِ ٱلذِّكْرِ أَنَّ ٱلْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِىَ ٱلصَّـٰلِحُونَ ﴿١٠٥﴾
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ
จงพิจารณาคำกล่าวของอัล-มะสีห์ในข่าวดีนี้ที่ว่า "นั่นเป็นสิ่งที่น่าอัศจรรย์ในสายตาของเรา" และจงพิจารณาคำกล่าวของท่านในข่าวดีเดียวกันที่ว่า "อาณาจักรของพระเจ้าจะถูกเอาไปจากพวกท่าน และจะมอบให้แก่ชนชาติอื่น" ท่านจะพบว่าคำกล่าวนี้สอดคล้องกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า «และโดยแน่นอน เราได้บันทึกไว้ในอัซ-ซะบูรหลังจากการตักเตือนแล้วว่า แท้จริงแผ่นดินนั้น บรรดาบ่าวของข้าที่เป็นคนดีจะได้รับมันเป็นมรดก» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:105) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «อัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ศรัทธาในหมู่พวกเจ้าและได้ประกอบความดีทั้งหลายว่า แน่นอนพระองค์จะทรงให้พวกเขาเป็นผู้สืบแทนในแผ่นดิน» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:55) อย่างไร
ทำนองเดียวกับตัวบทนี้คือสิ่งที่ปรากฏใน "พระวรสารนักบุญมัทธิว" บทที่ 8 ว่า
"11 เราบอกพวกท่านว่า คนเป็นอันมากจะมาจากทิศตะวันออกและทิศตะวันตก และจะเอนกายร่วมกับอิบรอฮีม อิสหาก และยะอ์กูบ ในอาณาจักรสวรรค์ ส่วนบรรดาบุตรแห่งอาณาจักรนั้นจะถูกขับออกไปยังความมืดภายนอก ที่นั่นจะมีการร่ำไห้และการขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน"
นี่คือข่าวดีที่บ่งชี้ถึงการปรากฏขึ้นของประชาชาติอิสลาม ซึ่งจะมาจากทิศตะวันออกและทิศตะวันตก และจะเป็นที่พึงพอพระทัย ณ อัลลอฮ์ ร่วมกับบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขา อันได้แก่ บรรดานบี บรรดาผู้สัจจริง บรรดาผู้ตายชะฮีด และบรรดาคนดี และชนเหล่านั้นคือเพื่อนที่ดียิ่ง
ในหนังสือ (อัล-ฟาริก) กล่าวไว้ว่า "โอ้ชาวคริสต์เอ๋ย หากท่านเที่ยงธรรม ท่านย่อมตัดสินได้ว่า ผู้ที่จะมาจากทิศตะวันออกและทิศตะวันตกของแผ่นดินเหล่านั้น คือประชาชาติของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ เพราะพวกท่านคือผู้ที่ถูกกล่าวกับซึ่งอยู่ ณ ที่นั้นในเวลานั้น ขณะที่อัล-มะสีห์ (อ.ล.) กำลังบอกเล่าถึงกลุ่มชนที่จะมาในอนาคต และท่านได้กันพวกท่านออกไปแล้วด้วยคำกล่าวของท่านที่ว่า 'ส่วนบรรดาบุตรแห่งอาณาจักรนั้น'"⁽¹⁾
ทำนองเดียวกันนั้นคือสิ่งที่ปรากฏใน (พระวรสารนักบุญยอห์น) บทที่ 4 ว่า
"20–24 พระเยซูตรัสกับนางว่า หญิงเอ๋ย จงเชื่อเราเถิดว่า จะถึงเวลาที่พวกท่านจะกราบไหว้พระเจ้า ไม่ใช่บนภูเขานี้ และไม่ใช่ในกรุงเยรูซาเล็ม"
ตัวบทนี้บ่งชี้ถึงการปรากฏขึ้นของศาสนาใหม่ และศูนย์กลางของศาสนาจะย้ายออกไปจากกรุงเยรูซาเล็ม
⁽¹⁾ อัล-ฟาริก หน้า 54
نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى ٱلسَّمَآءِ ۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَىٰهَا ۚ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۚ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّوا۟ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُۥ ۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَـٰفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿١٤٤﴾
และยังบ่งชี้ถึงการเปลี่ยนกิบละฮ์จากบัยตุลมักดิสไปยังอัล-กะอ์บะฮ์อันทรงเกียรติ ซึ่งเป็นกิบละฮ์ของผู้นับถือศาสนาใหม่ สิ่งที่ยืนยันเรื่องนี้คือพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «แท้จริงเราเห็นการแหงนหน้าของเจ้าไปยังฟากฟ้าแล้ว ดังนั้นเราจะให้เจ้าผินไปยังกิบละฮ์ที่เจ้าพึงพอใจ ฉะนั้นจงผินหน้าของเจ้าไปทางอัล-มัสญิดอัล-หะรอม และไม่ว่าพวกเจ้าจะอยู่ที่ใดก็ตาม ก็จงผินหน้าของพวกเจ้าไปทางนั้น และแท้จริงบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ย่อมรู้ดีว่ามันคือสัจธรรมจากพระเจ้าของพวกเขา และอัลลอฮ์มิได้ทรงเผลอไผลต่อสิ่งที่พวกเขากระทำ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:144)
ในช่วงแรกนั้น บรรดามุสลิมผินหน้าไปทางบัยตุลมักดิสในการละหมาดของพวกเขา ต่อมาอายะฮ์นี้ได้ถูกประทานลงมา กำหนดให้พวกเขาต้องผินหน้าไปยังบัยตุลลอฮ์อัล-หะรอมที่นครมักกะฮ์อัล-มุกัรเราะมะฮ์
ผู้เขียนหนังสือ "อัล-อินญีล วะ อัศ-เศาะลีบ" (พระวรสารกับไม้กางเขน) ได้กล่าวไว้ว่า ในพระวรสารนักบุญลูกา 2:14 มีข้อความว่า «การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ในที่สูงสุด และบนแผ่นดินคืออิสลาม และสำหรับมนุษย์คืออะห์มัด»
แต่บรรดาผู้แปลได้แปลข้อความนี้ไว้ในพระวรสารดังนี้
«การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ในที่สูงสุด และบนแผ่นดินคือสันติสุข และในหมู่มนุษย์คือความปีติยินดี» ผู้เขียนหนังสือเห็นว่า คำแปลที่ถูกต้องคือคำแปลที่เขาได้กล่าวไว้
ผู้เขียนกล่าวว่า มีคำสองคำที่ปรากฏอยู่ในภาษาต้นฉบับ ซึ่งไม่มีผู้ใดเข้าใจความหมายที่คำทั้งสองบรรจุไว้ได้อย่างสมบูรณ์ ดังนั้น คำทั้งสองนี้จึงไม่ได้รับการแปลอย่างที่ควรจะเป็นในคำแปลฉบับเก่าจากภาษาซีเรียค
คำสองคำนั้นได้แก่ "ไอรีนี" (Eirene) ซึ่งพวกเขาแปลว่า สันติสุข (อัส-สะลามะฮ์)
และ "ยูโดเกีย" (Eudokia) ซึ่งพวกเขาแปลว่า ความพึงพอพระทัยอันดีงาม (หุสนุร-ริฎอ)
คำแรกในสองคำนี้ ซึ่งเป็นประเด็นที่เรากำลังพิจารณาอยู่ขณะนี้ คือ "ไอรีนี" ได้ถูกแปลด้วยคำว่า "สะลามะฮ์" (ความปลอดภัย) "มุสาละมะฮ์" (การประนีประนอม) และ "สะลาม" (สันติภาพ)
ส่วนผู้เขียนเห็นว่า คำแปลที่ถูกต้องของคำนี้คือ "อิสลาม" โดยเขากล่าวไว้ในหน้า 40 ว่า «และจาก…
⁽¹⁾ นุบูวะฮ์ มุฮัมมัด มินัช-ชักก์ อิลัล-ยะกีน (การเป็นนบีของมุฮัมมัด จากความสงสัยสู่ความมั่นใจ) หน้า 300
เป็นที่ทราบกันดีว่าคำว่า (อิสลาม) ให้ความหมายที่กว้างขวางยิ่ง และครอบคลุมความหมายทั้งหมดที่อยู่ในคำว่า (อัส-สิลม์, อัส-สลาม) (การประนีประนอม, การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ) (ความปลอดภัย, ความสงบสุข) .... อีกทั้งยังมีความหมายเพิ่มเติมและการตีความอื่นที่มากกว่า กว้างกว่า ครอบคลุมกว่า และหนักแน่นกว่า ทั้งในด้านรากศัพท์และความหมาย แต่คำกล่าวของมะลาอิกะฮ์ที่ว่า «บนแผ่นดินจงมีสันติสุข» นั้น ไม่อาจหมายถึงการประนีประนอมและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติโดยทั่วไปได้ เพราะสรรพสิ่งทั้งปวง โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งมีชีวิต และยิ่งไปกว่านั้นคือมนุษยชาติที่อาศัยอยู่บนโลกอันเป็นบ้านหลังเล็กของเรานี้ ล้วนตกอยู่ภายใต้เหตุการณ์และภัยพิบัติอันร้ายแรง เช่น ความขัดแย้ง การทำสงคราม และการพิพาทกัน... ตามกฎเกณฑ์ของธรรมชาติและกฎของสังคม ดังนั้นจึงเป็นไปไม่ได้ที่มนุษย์จะใช้ชีวิตบนผืนแผ่นดินด้วยการประนีประนอมและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ»
จากนั้นเขาได้ยกคำกล่าวของพระเยซูมาเป็นหลักฐานว่า «เรามิได้มาเพื่อนำสันติภาพมาสู่แผ่นดิน เรามิได้มาเพื่อนำสันติภาพมา แต่มาเพื่อนำดาบมา» (มัทธิว 10:34)
และยกคำกล่าวอีกบทหนึ่งของพระเยซูมาเป็นหลักฐานว่า «เรามาเพื่อจุดไฟบนแผ่นดิน หากไฟนั้นได้ลุกโพลงอยู่แล้ว เราจะปรารถนาสิ่งใดอีกเล่า? ท่านทั้งหลายคิดหรือว่าเรามาเพื่อให้สันติภาพแก่แผ่นดิน? เราบอกท่านว่าหามิได้ แต่มาเพื่อให้เกิดการแตกแยก» (ลูกา 12:49-53)
ด้วยเหตุนี้ คำแปลดังกล่าวจึงไม่สอดคล้องกับพันธกิจของพระเยซูและคำกล่าวของท่าน ส่วนที่ถูกต้องคือ «และบนแผ่นดินจงมีอิสลาม» (ดูการวิเคราะห์ในหน้า 38-44)
เขายังเห็นอีกว่า (อายาโดเกีย) มีความหมายว่า (อะห์มัด) มิใช่ (ความปีติยินดี หรือความพอพระทัย) ดังที่บรรดาบาทหลวงแปลกัน ทั้งนี้เพราะในภาษากรีก ความพอพระทัยไม่เรียกว่า (ยูโดเกีย) แต่เรียกว่า (เธลีมา)
และเขากล่าวว่า คำว่า (โดโกเต) มีความหมายว่า (การสรรเสริญ, ความใคร่ปรารถนา, ความโหยหา, ความต้องการ, การแสดงความคิด) และนี่คือคุณลักษณะต่าง ๆ ที่แตกรากมาจากกริยานี้ (ด็อกซา) ได้แก่ (ผู้สรรเสริญ, ผู้ถูกสรรเสริญ, ผู้ได้รับการยกย่อง, ล้ำค่า, เป็นที่ใคร่ปรารถนา, เป็นที่ต้องการ, รุ่งโรจน์)
เขาได้ยกตัวอย่างจากภาษากรีกมากมายมาเป็นหลักฐานในเรื่องนี้ และกล่าวว่า พวกเขาแปลคำว่า (มุฮัมมะดีโต) ใน (อิสยาห์ 64:11) ว่า (เอนด็อกซาฮีมอน) และแปลคุณลักษณะต่าง ๆ
ซึ่งส่วนหนึ่งได้แก่ (มุฮัมมัด, อะห์มัด, อัมญัด, มัมดูห์, มุห์ตะชัม, ผู้ทรงอำนาจ) ด้วยคำว่า (เอนดอกซอส)
และท่านได้ใช้การตรวจสอบอันทรงคุณค่านี้เป็นหลักฐานว่า คำแปลที่แท้จริงและถูกต้องของสิ่งที่ลูกาได้กล่าวไว้คือ (อะห์มัด, มุฮัมมัด) มิใช่ (ความยินดี) ดังนั้นคำแปลที่ถูกต้องของข้อความในคัมภีร์อินญีลจึงเป็นดังนี้:
«การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ในที่สูงสุด และบนแผ่นดินมีอิสลาม และสำหรับมนุษย์มีอะห์มัด»⁽¹⁾
⁽¹⁾ ดูหนังสือ (อัล-อินญีลและไม้กางเขน) ของบาทหลวงอับดุลอะหัด ดาวูด หน้า 34–53
คัมภีร์อินญีลเล่มนี้เต็มไปด้วยข่าวดีที่กล่าวถึงท่านเราะซูลผู้ได้รับการคัดเลือก อัล-มุศฏอฟา ﷺ อย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น (หน้า 161): «อัลลอฮ์ตรัสว่า จงอดทนเถิด โอ้มุหัมมัด ﷺ …» (หน้า 162): «แท้จริงพระนามอันประเสริฐของท่านคือ มุหัมมัด ﷺ …» และ (หน้า 162): «โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงส่งเราะซูลของพระองค์มายังพวกเราเถิด โอ้มุหัมมัด ﷺ จงรีบมาเพื่อความรอดพ้นของโลกเถิด»
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าคัมภีร์อินญีลเล่มนี้เป็นหนึ่งในบรรดาคัมภีร์อินญีลที่เป็นที่รู้จักมาตั้งแต่สมัยโบราณ มีการกล่าวถึงคัมภีร์นี้ในตำราต่าง ๆ ของคริสต์ศตวรรษที่สองและที่สาม หลังจากนั้นก็ไม่มีการกล่าวถึงอีกเลย จนกระทั่งมีการค้นพบต้นฉบับหนึ่งของคัมภีร์นี้ในช่วงต้นศตวรรษที่สิบแปดแห่งฮิจเราะฮ์ และต้นฉบับนี้ยังคงเก็บรักษาอยู่ในหอสมุดแห่งพระราชวัง (เวียนนา) จนถึงทุกวันนี้
เมื่อหนังสือเล่มนี้ได้รับการเผยแพร่ ก็ได้ก่อให้เกิดความเอิกเกริกครั้งใหญ่ในยุโรป ณ เวลานั้น ในแวดวงวิชาการและศาสนา คำแปลของหนังสือเล่มนี้ได้รับการตีพิมพ์เป็นภาษาอาหรับแล้วสองครั้ง โดยการพิมพ์ครั้งที่สองจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ดารุลเกาะลัม ประเทศคูเวต
ข้าพเจ้าได้อ่านหนังสือเล่มนี้และพินิจพิจารณาอย่างถี่ถ้วน และได้ปรากฏทัศนะหนึ่งแก่ข้าพเจ้า ซึ่งข้าพเจ้าไม่พบว่ามีผู้ใดเคยสังเกตเห็นมาก่อน นั่นคือ ข้าพเจ้าเห็นว่าหนังสือเล่มนี้ แม้จะมีที่มาดั้งเดิมอยู่จริง แต่ก็ได้ถูกมือของมุสลิมคนหนึ่งเข้าไปดัดแปลงแก้ไข โดยสอดแทรกสิ่งที่ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของมันเข้าไป และสิ่งที่ทำให้ข้าพเจ้ามีทัศนะเช่นนี้ มิใช่บรรดาข้อความอธิบายภาษาอาหรับที่พบอยู่บนขอบของต้นฉบับดั้งเดิมที่เก็บรักษาอยู่ใน
(ในหมู่พวกเรา) แต่ที่เป็นปัญหาคือการกล่าวเกินจริงที่อินญีลเล่มนี้ใช้พรรณนาถึงท่านเราะซูล ﷺ เราเชื่อว่าอินญีลได้แจ้งข่าวดีถึงการมาของท่านเราะซูล ﷺ แต่เราเห็นว่าเป็นไปไม่ได้อย่างยิ่งที่เรื่องเล่าเหลวไหลซึ่งแพร่หลายในหมู่มุสลิมหลังการแต่งตั้งท่านเราะซูล ﷺ และถูกอ้างว่ามาจากท่านเราะซูล ﷺ นั้น จะเคยแพร่หลายในหมู่ชาวคัมภีร์มาก่อน ในอินญีลเล่มนี้เราพบว่า อัลลอฮ์ทรงประทานทุกสิ่งแก่เราะซูลของพระองค์ คือมุหัมมัด ﷺ ทรงสร้างทุกสิ่งเพื่อท่าน และทรงให้ท่านมีมาก่อนทุกสิ่ง ดูหน้า (91, 93, 110) และในหน้า (111) กล่าวโดยเล่าคำพูดของท่านเราะซูล ﷺ ว่า «โอ้พระผู้อภิบาล ข้าพระองค์ระลึกได้ว่า เมื่อพระองค์ทรงสร้างข้าพระองค์ พระองค์ตรัสว่า พระองค์ประสงค์จะสร้างโลก สวรรค์ มะลาอิกะฮ์ และมนุษย์ เพราะความรักที่มีต่อข้าพระองค์ เพื่อให้พวกเขาสดุดีพระองค์ผ่านข้าพระองค์ ผู้เป็นบ่าวของพระองค์»
และในหน้า (161) «จงอดทนเถิด โอ้มุหัมมัด เพราะเพื่อเจ้า ข้าประสงค์จะสร้างสวรรค์ โลก และสรรพสิ่งจำนวนมหาศาลที่ข้าจะมอบให้แก่เจ้า...»
และในหน้า (266) «ผู้นี้แหละคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงสร้างทุกสิ่งเพื่อเขา»
และในหน้า (152) กล่าวว่า «และด้วยเหตุนี้ ก่อนสิ่งใดทั้งหมด อัลลอฮ์ทรงสร้างเราะซูลของพระองค์»
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ﴿٥٦﴾
คำกล่าวเหล่านี้ไม่ถูกต้องอย่างไม่ต้องสงสัย และขัดแย้งกับสัจธรรมที่อยู่ในมือของเรา เพราะอัลลอฮ์ทรงสร้างมนุษย์ มะลาอิกะฮ์ และญิน เพื่อการเคารพภักดีต่อพระองค์ ดังที่ตรัสว่า «และข้ามิได้สร้างญินและมนุษย์ขึ้นมาเพื่ออื่นใด นอกจากเพื่อให้พวกเขาเคารพภักดีต่อข้า» (ซูเราะฮ์อัษ-ษาริยาต 51:56)
أول ما خلق الله القلم
لولاك لما خلقت الأفلاك
كنت نبيا وآدم بين الماء والطين
كنت أول النبيين في الخلق وآخرهم في البعث
และสิ่งถูกสร้างแรกคือปากกา ดังที่มีในหะดีษว่า «สิ่งแรกที่อัลลอฮ์ทรงสร้างคือปากกา» คำกล่าวอันเกินเลยเหล่านี้ได้แพร่หลายในหมู่มุสลิม และพวกเขาได้แต่งขึ้นเป็นหะดีษแล้วอ้างว่ามาจากท่านเราะซูล ﷺ ในบรรดาหะดีษเฎาะอีฟและหะดีษเมาฎูอ์ (หะดีษปลอม) เหล่านี้ ได้แก่ หะดีษ «หากไม่มีเจ้า ข้าก็จะไม่สร้างชั้นฟ้าทั้งหลาย» (สิลสิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัฎ-เฎาะอีฟะฮ์ วัล-เมาฎูอะฮ์ หะดีษหมายเลข 282) หะดีษ «ข้าเป็นนบีแล้ว ขณะที่อาดัมยังอยู่ระหว่างน้ำกับดินโคลน» (หะดีษหมายเลข 302, 303) และหะดีษ «ข้าเป็นนบีคนแรกในการถูกสร้าง และเป็นคนสุดท้ายในการถูกแต่งตั้ง» (หนังสืออัล-เฟาะวาอิด อัล-มัจญ์มูอะฮ์ ของอัช-เชากานี หน้า 326)
لقد خلقت الدنيا وأهلها لأعرفهم كرامتك علي ومنزلتك عندي ، ولولاك يا محمد ما خلقت الدنيا
และหะดีษ «แท้จริงข้าได้สร้างโลกนี้และผู้คนในโลก เพื่อให้พวกเขารู้ถึงเกียรติของเจ้าที่มีต่อข้าและฐานะของเจ้า ณ ข้า และหากไม่มีเจ้า โอ้มุหัมมัด ข้าก็จะไม่สร้างโลกนี้» (ตันซีฮ์ อัช-ชะรีอะฮ์ อัล-มัรฟูอะฮ์ อะนิล-อะหาดีษ
อัฎ-เฎาะอีฟะฮ์ วัล-เมาฎูอะฮ์ หน้า 325)
خلقني الله من نوره وخلق أبا بكر من نوري
ในแหล่งอ้างอิงเดียวกันนี้ หน้า 337 มีหะดีษบทหนึ่งระบุว่า «อัลลอฮ์ทรงสร้างฉันจากรัศมีของพระองค์ และทรงสร้างอบูบักรจากรัศมีของฉัน»
หากท่านเปรียบเทียบสิ่งที่ข้าพเจ้ายกมาจากพระวรสารบาร์นาบัส (อินญีลบัรนาบา) กับหะดีษเฎาะอีฟและหะดีษเมาฎูอ์เหล่านี้ ท่านจะเข้าใจว่า ผู้ที่สอดแทรกคุณลักษณะเหล่านี้เข้าไปนั้นเป็นคนประเภทที่หะดีษโกหกทำนองนี้ฝังรากอยู่ในความคิดของเขา
ยังมีเรื่องอื่นๆ อีกที่ถูกอ้างอย่างเท็จว่าเป็นของท่านเราะซูล ﷺ เพราะเรื่องเหล่านั้นขัดแย้งกับสัจธรรมที่อยู่ในมือของเรา ตัวอย่างเช่น ข้อความที่ปรากฏ (หน้า 209) ว่า «นรกญะฮีมจะสั่นสะท้านเมื่อท่านเราะซูล (อ.ล.) มาปรากฏ ผู้อยู่ในนรกจึงไม่ต้องทนทุกข์กับการลงโทษตลอดช่วงเวลาที่ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์อยู่ที่นั่นเพื่อดูนรกญะฮีม» ข้อความนี้ขัดแย้งกับอัลกุรอานอย่างชัดแจ้งที่ว่า «การลงโทษจะไม่ถูกผ่อนคลายแก่พวกเขา และพวกเขาจะสิ้นหวังอยู่ในนั้น» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:75)
لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ ﴿٧٥﴾
ในทำนองเดียวกัน หนังสือเล่มนี้ยังอ้างคำพูดของท่านนบีอีซา (อ.ล.) ไว้ (หน้า 92) ว่า «ข้าพเจ้าไม่คู่ควรที่จะแก้สายรัดรองเท้าหุ้มข้อหรือสายรองเท้าของเราะซูลของอัลลอฮ์» และยังกล่าวในทำนองใกล้เคียงกันนี้ในหน้า 96 และหน้า 160 ถ้อยคำเช่นนี้ไม่น่าจะออกมาจากเราะซูลท่านหนึ่งซึ่งอยู่ในกลุ่มอุลุลอัซมิ (ผู้มีความมุ่งมั่นอันแน่วแน่) จากบรรดาเราะซูล
แม้กระนั้น หนังสือเล่มนี้ยังพรรณนาถึงท่านเราะซูล ﷺ ด้วยเรื่องราวที่เป็นการดูหมิ่นท่าน ดังเช่นในหน้า 108 ได้พรรณนาว่าท่านเราะซูล ﷺ จะมีสภาพเหมือนคนวิกลจริต และในหน้า 105 กล่าวว่า อัลลอฮ์จะทรงริบความทรงจำไปจากเราะซูลของพระองค์ คือมุฮัมมัด ในวันกิยามะฮ์
«เมาลานาอับดุลหัก กอดยารตี» ได้เขียนหนังสือเป็นภาษาอังกฤษเล่มหนึ่ง และตั้งชื่อว่า «มุฮัมมัดในคัมภีร์ของโลก» ในการเปรียบเทียบและการโต้แย้งต่าง ๆ ของเขา เขาได้อาศัยความรู้ภาษาเปอร์เซีย ภาษาฮินดี ภาษาฮีบรู ภาษาอาหรับ และภาษายุโรปบางภาษา เขามิได้จำกัดตนอยู่เพียงคัมภีร์เตารอตและอินญีล แต่ได้ขยายการค้นคว้าไปยังคัมภีร์ของเปอร์เซีย อินเดีย และบาบิโลนโบราณ ข้อคิดเห็นบางประการของเขามีความสอดคล้องลงตัวที่ทัดเทียมกับหลักฐานที่หนักแน่นที่สุดในบรรดาหลักฐานทำนองเดียวกันที่ผู้นับถือศาสนาทั้งหลายได้นำเสนอไว้...
ท่านอาจารย์อับดุลหักกล่าวว่า พระนามของท่านเราะซูลชาวอาหรับ ﷺ คือ «อะห์มัด» ได้ถูกบันทึกไว้ตามคำอ่านภาษาอาหรับในคัมภีร์สามเวท (Samavida) ซึ่งเป็นคัมภีร์หนึ่งของพวกพราหมณ์ โดยปรากฏอยู่ในบทที่หกและบทที่แปดของภาคที่สอง มีข้อความว่า «อะห์มัดได้รับบทบัญญัติจากพระผู้เป็นเจ้าของเขา ซึ่งเปี่ยมด้วยวิทยปัญญา และข้าพเจ้าได้รับแสงสว่างจากเขาดุจดังที่รับแสงสว่างจากดวงอาทิตย์»... และในหลายแห่งของคัมภีร์ของพวกพราหมณ์ ผู้เขียนเห็นว่าท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ถูกกล่าวถึงด้วยคุณลักษณะที่มีความหมายว่า การสรรเสริญอันมากมาย และชื่อเสียงที่ขจรขจายไปไกล ในบรรดาพระนามเชิงคุณลักษณะของท่านคือ นาม «สุศรวะ» (Sushrava) ซึ่งปรากฏในคัมภีร์อถรรพเวท (Atharpha vida) เขายังได้ทำเช่นเดียวกันกับคัมภีร์ของโซโรอัสเตอร์ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในนามคัมภีร์ของพวกมะญูส (ผู้บูชาไฟ) โดยเขาได้ค้นพบจากคัมภีร์เซนด์อเวสตะ (Zend Avesta) ถึงคำพยากรณ์เกี่ยวกับเราะซูลท่านหนึ่งซึ่งถูกพรรณนาว่าเป็นความเมตตาแก่สากลโลก คือ «โสษยันต์» (Soeshyant) และจะมีศัตรูคนหนึ่งออกมาต่อต้านท่าน ซึ่งในภาษาเปอร์เซียโบราณเรียกว่า อบูละฮับ (Angra Mainyu) ท่านจะเรียกร้องไปสู่พระเจ้าองค์เดียวที่ไม่มี […]
⁽¹⁾ นุบูวะฮ์มุฮัมมัด มินัชชักกิ อิลัลยะกีน (การเป็นนบีของมุฮัมมัด จากความสงสัยสู่ความมั่นใจ) หน้า 204
…ผู้ทัดเทียมพระองค์ «ฮีจ ชีซ บา อู นะมาร» (ไม่มีสิ่งใดเหมือนพระองค์) พระองค์ไม่มีเบื้องต้นและไม่มีเบื้องปลาย ไม่มีผู้เสมอเหมือน ไม่มีคู่แข่ง ไม่มีสหาย ไม่มีบิดา ไม่มีมารดา ไม่มีภรรยา ไม่มีบุตร ไม่มีลูกชาย ไม่มีที่พำนัก ไม่มีร่างกาย ไม่มีรูปร่าง ไม่มีสี และไม่มีกลิ่น «ญุซ อาฆาซ วะ อันบาซ วะ ดุชมัน วะ มานันด์ วะ ยาร วะ บิดัร วะ มาดัร วะ ซัน วะ ฟัรซันด์ วะ ญาย สูย วะ ตัน อาซา วะ ตะนานี วะ รังก์ วะ บูย อัสต์»
นี่คือคุณลักษณะโดยรวมที่ใช้พรรณนาถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ในอิสลาม กล่าวคือ พระองค์ทรงเป็นหนึ่งเดียว ทรงเป็นที่พึ่งพิง ไม่มีสิ่งใดเสมือนพระองค์ พระองค์ไม่ทรงให้กำเนิดและไม่ทรงถูกกำเนิด และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์ อีกทั้งพระองค์ไม่ทรงมีภรรยาและไม่ทรงมีบุตร
ยังมีข้อความที่ยกมาจากคัมภีร์ของศาสนาโซโรอัสเตอร์อีกเป็นจำนวนมากที่สนับสนุนเรื่องนี้ ข้อความเหล่านั้นทำนายถึงการเรียกร้องสู่สัจธรรมที่ท่านนบีผู้ได้รับสัญญาจะนำมา และมีการกล่าวพาดพิงถึงทะเลทรายอาหรับ ผู้เขียนได้แปลบางส่วนเป็นภาษาอังกฤษตามความหมายโดยไม่ดัดแปลง ดังนี้
«เมื่อประชาชาติของโซโรอัสเตอร์ละทิ้งศาสนาของพวกเขา พวกเขาจะอ่อนแอลง และจะมีชายคนหนึ่งลุกขึ้นในดินแดนอาหรับ ผู้ติดตามของเขาจะพิชิตเปอร์เซียและทำให้ชาวเปอร์เซียผู้หยิ่งผยองต้องยอมจำนน หลังจากที่พวกเขาเคยบูชาไฟในวิหารของพวกเขา พวกเขาจะหันหน้าไปยังกะอ์บะฮ์ของอิบรอฮีมซึ่งได้รับการชำระให้สะอาดจากรูปเคารพ ในวันนั้นพวกเขาจะกลายเป็นผู้ติดตามท่านนบีผู้เป็นความเมตตาแก่สากลโลก ﷺ และจะเป็นผู้นำแห่งเปอร์เซีย มัดยัน ฏูส และบัลค์ ซึ่งเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชาวโซโรอัสเตอร์และผู้ที่อยู่ใกล้เคียง และแท้จริงนบีของพวกเขาจะเป็นผู้มีวาทศิลป์ เขาจะพูดถึงปาฏิหาริย์ทั้งหลาย»⁽¹⁾
⁽¹⁾ หน้า 47 จากหนังสือ Mohammed in World Scriptures อ้างจากหนังสือ "มัฏละอุนนูร" ของอุสตาซอับบาส มะห์มูด อัล-อักกอด หน้า 14–17
ข่าวดีเหล่านี้แพร่หลายอยู่แล้วก่อนที่ท่านนบี ﷺ จะได้รับการแต่งตั้งเป็นนบี ในเวลานั้นชาวคัมภีร์ (อะฮ์ลุลกิตาบ) ไม่ได้ปกปิดข่าวดีเหล่านี้ไว้ ตรงกันข้าม พวกเขากลับเผยแพร่มัน และอ้างว่าพวกเขาจะติดตามผู้ที่เป็นเจ้าของข่าวดีนั้นเมื่อเขาถูกแต่งตั้งขึ้นมา บรรดามุสลิมได้รักษาข่าวดีบางส่วนเหล่านี้ไว้ให้แก่เรา และชาวอันศอรแห่งนครมะดีนะฮ์ก็ได้ถ่ายทอดให้เราทราบถึงคำพูดของชาวยิวเกี่ยวกับข่าวดีเหล่านี้ก่อนการแต่งตั้งเป็นนบี ชาวคัมภีร์บางคนยังจำท่านเราะซูล ﷺ ได้ตั้งแต่ครั้งท่านยังเยาว์วัย และชาวคัมภีร์บางคนก็ได้รับประโยชน์จากข่าวดีเหล่านี้จนยอมศรัทธา
أجل ، والله إنّه لموصوف ببعض صفته في القرآن ، ﴿ يَـٰأَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً ﴾ « سورة الأحزاب/٤٥ » وحرزا للأميين ، أنت عبدي ورسولي ، سمّيتك المتوكل ، ليس بفظّ ، ولا غليظ ، ولا صخّاب في الأسواق ( الصخب : الصياح ) ، ولا يدفع بالسيئة السيئة ، ولكن يعفو ويغفر ، ولن يقبضه الله حتى يقيم به الملّة العوجاء ، بأن يقولوا لا إله إلاّ الله ، ويفتح به أعينا عميا ، وآذانا صمّا ، وقلوبا غلفا
อัล-บุคอรีย์ได้รายงานไว้ในเศาะฮีห์ของท่าน จากอะฏออ์ อิบนุยะซาร ว่า ข้าพเจ้าได้พบอับดุลลอฮ์ อิบนุอัมร์ อิบนุลอาศ (ร.ฎ.) จึงกล่าวว่า "โปรดบอกข้าพเจ้าถึงลักษณะของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในคัมภีร์เตารอตเถิด" ท่านตอบว่า «ได้สิ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงในคัมภีร์เตารอตได้บรรยายลักษณะของท่านไว้ส่วนหนึ่งเหมือนกับที่บรรยายไว้ในอัลกุรอาน ว่า "โอ้นบีเอ๋ย แท้จริงเราได้ส่งเจ้ามาเป็นพยาน เป็นผู้แจ้งข่าวดี และเป็นผู้ตักเตือน" (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:45) และเป็นที่พึ่งคุ้มครองแก่ชนผู้ไม่รู้หนังสือ เจ้าคือบ่าวของข้าและเราะซูลของข้า ข้าได้ตั้งชื่อเจ้าว่า "อัล-มุตะวักกิล" (ผู้มอบหมายต่ออัลลอฮ์) เขาไม่ใช่ผู้หยาบกระด้าง ไม่ใช่ผู้ใจแข็ง และไม่ใช่ผู้ส่งเสียงอึกทึกในตลาด (อัศ-ศ็อคับ หมายถึง การส่งเสียงตะโกน) เขาจะไม่ตอบโต้ความชั่วด้วยความชั่ว แต่เขาจะให้อภัยและยกโทษ อัลลอฮ์จะไม่ทรงเอาชีวิตของเขาไปจนกว่าพระองค์จะทรงใช้เขาทำให้ศาสนาที่บิดเบี้ยวนั้นเที่ยงตรง ด้วยการที่พวกเขากล่าวว่า "ลา อิลาฮะ อิลลัลลอฮ์" (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์) และพระองค์จะทรงใช้คำกล่าวนี้เปิดดวงตาที่บอด หูที่หนวก และหัวใจที่ถูกปิดคลุม»⁽¹⁾
⁽¹⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ (มิชกาตุลมะศอบีห์ 3/125)
نجد مكتوبا في التوراة محمد رسول الله عبدي المختار ، لا فظّ ولا غليظ ، ولا سخّاب في الأسواق ، ولا يجزي بالسيئة السيئة ، ولكن يعفو ويغفر ، مولده بمكة ، وهجرته بطيبة ، وملكه بالشام ، وأمته الحمّادون ، يحمدون الله في السراء والضراء ، يحمدون الله في كلّ منزلة ، ويكبرونه على كل شرف ، رعاة للشمس ، يصلّون الصلاة إذا جاء وقتها ، يتأزرون على أنصافهم ، ويتوضئون على أطرافهم ، مناديهم ينادي في جوّ السماء ، صفهم في القتال ، وصفهم في الصلاة سواء ، لهم بالليل دويّ كدويّ النحل
และอัด-ดาริมีย์ได้รายงานจากอะฏออ์ จากอิบนุสลามไว้ในทำนองเดียวกัน⁽¹⁾ และรายงานจากกะอ์บ ซึ่งเป็นหนึ่งในบรรดานักปราชญ์ชาวยิวที่ศรัทธาต่อท่านนบี ﷺ ว่า «เราพบว่ามีบันทึกไว้ในอัตเตารอฮ์ว่า มุฮัมมัดคือเราะซูลของอัลลอฮ์ เป็นบ่าวผู้ถูกคัดเลือกของข้า เขาไม่ใช่คนหยาบคาย ไม่ใช่คนใจแข็งกระด้าง และไม่ใช่คนตะโกนเอะอะในตลาด เขาไม่ตอบแทนความชั่วด้วยความชั่ว แต่เขาให้อภัยและยกโทษ สถานที่เกิดของเขาคือมักกะฮ์ สถานที่อพยพของเขาคือฏ็อยบะฮ์ (มะดีนะฮ์) และอาณาจักรของเขาอยู่ที่ชาม ประชาชาติของเขาคือผู้ที่สรรเสริญอยู่เสมอ พวกเขาสรรเสริญอัลลอฮ์ทั้งในยามสุขและยามทุกข์ พวกเขาสรรเสริญอัลลอฮ์ในทุกที่พำนัก และกล่าวตักบีรต่อพระองค์ทุกครั้งที่ขึ้นที่สูง พวกเขาเฝ้าสังเกตดวงอาทิตย์ (เพื่อรู้เวลาละหมาด) พวกเขาละหมาดเมื่อถึงเวลาของมัน พวกเขานุ่งผ้าโสร่งไว้ครึ่งแข้ง และอาบน้ำละหมาดที่อวัยวะต่าง ๆ ของพวกเขา ผู้ประกาศเรียกของพวกเขาจะร้องเรียกอยู่กลางอากาศ แถวของพวกเขาในการสู้รบและแถวของพวกเขาในการละหมาดนั้นเสมอเหมือนกัน ในยามค่ำคืนพวกเขามีเสียงพึมพำดั่งเสียงหึ่งของผึ้ง» อัต-ตับรีซีย์กล่าวว่า นี่คือถ้อยคำในหนังสืออัล-มะศอบีห์ และอัด-ดาริมีย์ได้รายงานไว้โดยมีการเปลี่ยนแปลง⁽²⁾เพียงเล็กน้อย
ข่าวดีนี้ไม่ปรากฏอยู่ในคัมภีร์อัตเตารอฮ์ที่แพร่หลายอยู่ในหมู่ชาวยิวและชาวคริสต์ในปัจจุบัน หากสิ่งที่หมายถึงด้วยคำว่า "อัตเตารอฮ์" คืออัตเตารอฮ์เล่มที่เจาะจงนั้น ข่าวดีนี้ก็ย่อมเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่ชาวยิวได้ปกปิดไว้ และอาจเป็นสิ่งที่ถูกซ่อนเร้นไว้ในหมู่พวกเขา ซึ่งไม่มีผู้ใดล่วงรู้ได้นอกจากบรรดานักบวชของพวกเขา⁽³⁾ อย่างไรก็ตาม บางครั้งคำว่า "อัตเตารอฮ์" ก็ถูกใช้โดยมิได้หมายถึงอัตเตารอฮ์ของนบีมูซา หากแต่หมายถึงบรรดาคัมภีร์ที่ถูกประทานลงมาจากอัลลอฮ์ และบางครั้งก็ใช้เรียก
وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ ٱلْإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِ
وَكَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوْرَىٰةُ فِيهَا حُكْمُ ٱللَّهِ
لَسْتُمْ عَلَىٰ شَيْءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنجِيلَ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ
⁽¹⁾ มิชกาตุล-มะศอบีห์ 3/125 ⁽²⁾ มิชกาตุล-มะศอบีห์ 3/129 ⁽³⁾ สิ่งที่ปรากฏแก่เราคือ จนถึงสมัยของท่านเราะซูล ﷺ ยังคงมีสำเนาของอัตเตารอฮ์และอัลอินญีลที่ไม่ถูกบิดเบือนหลงเหลืออยู่ ดังที่บ่งชี้โดยพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «และให้ชาวอินญีลตัดสินตามที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาในนั้น» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:47) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และพวกเขาจะให้เจ้าตัดสินได้อย่างไร ในเมื่อพวกเขามีอัตเตารอฮ์อยู่ ซึ่งในนั้นมีบทบัญญัติของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:43) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «พวกท่านมิได้อยู่บนสิ่งใดเลย จนกว่าพวกท่านจะดำรงไว้ซึ่งอัตเตารอฮ์และอัลอินญีล และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกท่านจากพระผู้อภิบาลของพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:68) ครั้งนั้นมีสำเนาจำนวนมากที่ถูกบิดเบือน และมีบางสำเนาที่ไม่ถูกบิดเบือน แต่ชาวยิวได้ปกปิดสำเนาเหล่านั้นไว้ และบางส่วนของสำเนาเหล่านี้อาจยังคงถูกปกปิดไว้โดยนักปราชญ์บางคนของชาวยิวและชาวคริสต์จนถึงทุกวันนี้ ผู้เขียนหนังสือ «มุฮัมมัด นบีแห่งอิสลาม» หน้า 46 ได้กล่าวไว้โดยอ้างอิงจากนิตยสาร «ดิ อีโคโนมิสต์» ของอังกฤษว่า งานแรกที่ผู้ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งใน "คูเรีย" ซึ่งก็คือฝ่ายบริหารส่วนกลางของคริสตจักรคาทอลิก จะต้องปฏิบัติ คือการกล่าวคำสาบานอันศักดิ์สิทธิ์ว่าจะปกปิดทุกสิ่งที่ตนได้รับรู้หรือได้พบเห็น ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลใด ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับทรัพย์สินและแหล่งรายได้ของคริสตจักร ตลอดจนสิ่งที่วาติกันครอบครองอยู่ ทั้งวัตถุล้ำค่าและสมบัติทางศิลปะ ซึ่งถือเป็นทรัพย์สมบัติที่มีค่าที่สุดชิ้นหนึ่งของโลก และไม่ต้องสงสัยเลยว่าถ้อยคำว่า "สมบัติทางศิลปะ" นั้นย่อมครอบคลุมถึงหอสมุดวาติกันอันใหญ่โต พร้อมด้วยหนังสือเกี่ยวกับศาสนาคริสต์ที่เก็บรักษาไว้ในนั้น ซึ่งหากเปิดให้มีการค้นคว้าทางวิชาการอย่างเสรีแล้ว ก็จะฉายแสงอันเจิดจ้าลงบนช่วงเวลาอันไม่เป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ของคริสต์ศาสนาในช่วงศตวรรษแรก ๆ อันมืดมนของมัน
خفّف على داود القرآن ، فكان ما بين أن يسرج دابته إلى أن يركبها يقرأ القرآن
…ว่า อัลกุรอาน ดังที่ปรากฏในหะดีษเศาะฮีห์ว่า «อัลกุรอานถูกทำให้เป็นสิ่งง่ายดายสำหรับดาวูด ท่านจะอ่านอัลกุรอานจบในช่วงเวลาตั้งแต่เริ่มผูกอานสัตว์พาหนะจนกระทั่งขึ้นขี่มัน» ที่หมายถึงในที่นี้คือคัมภีร์ที่ใช้อ่านของท่าน ซึ่งก็คือคัมภีร์อัซซะบูร
ในข่าวดีบางบทที่กล่าวถึงประชาชาตินี้มีระบุว่า «คัมภีร์อินญีลของพวกเขาอยู่ในอกของพวกเขา» โดยเรียกอัลกุรอานว่าอินญีล ด้วยเหตุนี้ ข่าวดีนี้จึงมีปรากฏอยู่ในคัมภีร์ของพวกเขาในบทการเป็นนบีของอิชะอ์ยา (อิสยาห์) ซึ่งระบุว่า:
«บ่าวของข้า ผู้ซึ่งจิตใจของข้าพอใจในตัวเขา ข้าจะประทานวะห์ยูของข้าลงมาแก่เขา แล้วความยุติธรรมของข้าจะปรากฏในหมู่ประชาชาติทั้งหลาย เขาจะสั่งเสียพวกเขาด้วยคำสั่งเสียต่าง ๆ เขาไม่หัวเราะ (อย่างไร้สาระ) และไม่มีผู้ใดได้ยินเสียง (โหวกเหวก) ของเขาในตลาด เขาจะเปิดดวงตาที่บอด หูที่หนวก และให้ชีวิตแก่หัวใจที่ถูกปิดคลุม สิ่งที่ข้ามอบให้แก่เขานั้น ข้าจะไม่มอบให้แก่ผู้ใดอื่น เขาจะสรรเสริญอัลลอฮ์ด้วยการสรรเสริญแบบใหม่ เขาจะมาจากสุดปลายแผ่นดิน ทุ่งกว้างและผู้คนที่อาศัยอยู่ในนั้นจะปีติยินดี พวกเขาจะกล่าวตะฮ์ลีล (ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์) บนที่สูงทุกแห่ง และกล่าวตักบีรให้แก่พระองค์บนเนินเขาทุกลูก เขาจะไม่อ่อนแอ และจะไม่ถูกพิชิต ไม่โน้มเอียงตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ (มุชักกะห์) [...] เขาจะไม่ทำให้คนดีมีคุณธรรมซึ่งเปรียบเหมือนต้นอ้ออันอ่อนแอต้องต่ำต้อย หากแต่เขาจะเสริมความเข้มแข็งให้แก่บรรดาผู้สัจจริง เขาคือที่พึ่งของบรรดาผู้ถ่อมตน และเขาคือรัศมีของอัลลอฮ์ที่ไม่มีวันดับ ร่องรอยแห่งอำนาจของเขาอยู่บนบ่าทั้งสองข้างของเขา»⁽¹⁾
⁽¹⁾ อัลญะวาบ อัศเศาะฮีห์ ของอิบนุตัยมียะฮ์ (3/281)
ในบรรดาเรื่องราวที่ตำราซุนนะฮ์ได้บันทึกไว้ให้แก่เราเกี่ยวกับนักปราชญ์ชาวยิวก่อนการมาของอิสลาม คือเรื่องของชายชาวยิวคนหนึ่งชื่ออิบนุลฮัยยิบาน เขาเดินทางมายังนครมะดีนะฮ์และพำนักอยู่กับชาวยิวเผ่าบนีกุร็อยเซาะฮ์หลายปีก่อนการมาของอิสลาม ผู้รายงานเรื่องนี้เล่าว่า "พวกเราไม่เคยเห็นชายคนใดที่ไม่ได้ละหมาดห้าเวลาจะประเสริฐไปกว่าเขาเลย เขาพำนักอยู่กับพวกเรา เมื่อใดที่ฝนแล้ง พวกเราจะกล่าวกับเขาว่า 'ท่านอิบนุลฮัยยิบานเอ๋ย จงออกไปขอฝนให้พวกเราเถิด' เขาจะตอบว่า 'ไม่ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ จนกว่าพวกท่านจะบริจาคทานก่อนที่พวกท่านจะออกไป' พวกเราถามว่า 'เท่าไร?' เขาตอบว่า 'อินทผลัมหนึ่งศออ์ หรือข้าวบาร์เลย์สองมุด'" ผู้รายงานเล่าต่อว่า "พวกเราก็บริจาคตามนั้น แล้วเขาก็พาพวกเราออกไปยังชานทุ่งหินลาวาของพวกเรา แล้วขอฝนให้พวกเรา ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ เขายังไม่ทันลุกจากที่นั่งของเขา เมฆก็เคลื่อนผ่านมาและหลั่งฝนลงมา เขาทำเช่นนั้นมาแล้วหลายครั้ง มิใช่เพียงครั้งเดียว สองครั้ง หรือสามครั้ง"
ผู้รายงานเล่าว่า "ต่อมาความตายก็มาถึงเขาในขณะที่อยู่กับพวกเรา เมื่อเขารู้ว่าตนกำลังจะสิ้นชีวิต เขาก็กล่าวว่า 'โอ้ ชาวยิวทั้งหลาย พวกท่านคิดว่าอะไรที่ทำให้ฉันออกจากดินแดนแห่งเหล้าองุ่นและขนมปัง (ดินแดนแห่งความอุดมสมบูรณ์) มายังดินแดนแห่งความยากลำบากและความหิวโหย?' พวกเราตอบว่า 'อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง'"
เขากล่าวว่า "แท้จริงฉันมายังดินแดนแห่งนี้ก็เพื่อเฝ้ารอการปรากฏของนบีท่านหนึ่งซึ่งยุคสมัยของท่านใกล้เข้ามาแล้ว ดินแดนแห่งนี้คือสถานที่ที่ท่านจะอพยพมา ฉันหวังว่าอัลลอฮ์จะทรงส่งท่านมาแล้วฉันจะได้ปฏิบัติตามท่าน และยุคสมัยของท่านก็ใกล้เข้ามาถึงพวกท่านแล้ว ดังนั้น โอ้ ชาวยิวทั้งหลาย อย่าให้ผู้ใดล่วงหน้าพวกท่านไปหาท่านได้เลย เพราะแท้จริงท่านจะถูกส่งมาพร้อมด้วยการหลั่งเลือดและการจับลูกหลานเป็นเชลยแก่ผู้ที่ต่อต้านท่าน ดังนั้นอย่าให้สิ่งนั้นขัดขวางพวกท่านจากการติดตามท่านเลย"
คำสั่งเสียของอิบนุลฮัยยิบานได้ยังประโยชน์แก่กลุ่มคนหนุ่มชาวยิวเผ่าบนีกุร็อยเซาะฮ์กลุ่มหนึ่ง ได้แก่ ษะอ์ละบะฮ์ บิน สะอ์ยะฮ์ อุสัยด์ บิน สะอ์ยะฮ์ และอะสัด บิน อุบัยด์ กล่าวคือ เมื่อท่านเราะซูล ﷺ ปิดล้อมเผ่าบนีกุร็อยเซาะฮ์ ชายหนุ่มเหล่านี้ซึ่งยังเป็นคนหนุ่มอายุน้อยได้กล่าวว่า "โอ้ บนีกุร็อยเซาะฮ์
ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงเขาคือนบีที่อิบนุลฮัยยานได้สั่งเสียไว้แก่พวกท่าน” พวกเขากล่าวว่า “ไม่ใช่เขา” พวกเขา (อีกฝ่าย) กล่าวว่า “ใช่แล้ว แท้จริงนั่นคือลักษณะของเขา” แล้วพวกเขาก็ลงมา (จากป้อม) และเข้ารับอิสลาม จึงปกป้องเลือดเนื้อ ทรัพย์สิน และข้าวของของพวกเขาไว้ได้⁽¹⁾
فَلَمَّا جَآءَهُم مَّا عَرَفُوا۟ كَفَرُوا۟ بِهِۦ
อบูนุอัยม์ได้รายงานไว้ในหนังสือ ดะลาอิลุนนุบูวะฮ์ ด้วยสายรายงานของท่านจากมุหัมมัด บิน สะละมะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ในหมู่บนีอับดิลอัชฮัลไม่มีชาวยิวคนใดเลย นอกจากคนเดียวที่ชื่อว่า ยูชะอ์ ข้าพเจ้าได้ยินเขากล่าวในขณะที่ข้าพเจ้ายังเป็นเด็กนุ่งผ้าผืนเดียวอยู่ว่า “ใกล้ถึงเวลาแล้วที่นบีผู้หนึ่งจะถูกส่งมาจากทิศของบ้านหลังนี้” แล้วเขาก็ชี้มือไปยังบัยตุลลอฮ์ “ดังนั้นผู้ใดที่ทันพบเขา ก็จงเชื่อเขาเถิด” ต่อมาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็ได้ถูกส่งมา พวกเราจึงเข้ารับอิสลาม ส่วนเขาซึ่งอยู่ท่ามกลางพวกเรากลับไม่ยอมรับอิสลาม เพราะความอิจฉาริษยาและความอธรรม⁽²⁾
อับดุลลอฮ์ บิน สลาม (ร.ฎ.) เคยเป็นผู้นำของชาวยิวและเป็นผู้ที่มีความรู้มากที่สุดในหมู่พวกเขา อีกทั้งยังเป็นบุตรของผู้นำและผู้ที่มีความรู้มากที่สุดของพวกเขาด้วย ท่านกล่าวว่า เมื่อข้าพเจ้าได้ยินเรื่องราวของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และรู้จักลักษณะ ชื่อ รูปพรรณ และยุคสมัยของท่านที่พวกเราเฝ้ารอคอย (คำว่า “นะตะวักกัฟ” หมายถึง เฝ้ารอคอย) ข้าพเจ้าซึ่งอยู่ที่กุบาอ์ก็เก็บเรื่องนี้ไว้เป็นความลับและนิ่งเงียบ จนกระทั่งท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เดินทางมาถึงมะดีนะฮ์ เมื่อท่านมาถึง ท่านได้แวะพักที่กุบาอ์ในหมู่บนีอัมร์ บิน เอาฟ์ มีชายคนหนึ่งมาแจ้งข่าวการมาถึงของท่าน ขณะนั้นข้าพเจ้าอยู่บนยอดต้นอินทผลัมของข้าพเจ้ากำลังทำงานอยู่ และป้าของข้าพเจ้า คือ คอลิดะฮ์ บินติลหาริษ นั่งอยู่ข้างล่าง เมื่อข้าพเจ้าได้ยินข่าวการมาถึงของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ข้าพเจ้าก็กล่าวตักบีร ป้าของข้าพเจ้าเมื่อได้ยินเสียงตักบีรของข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า “ต่อให้เจ้าได้ยินข่าวการมาของมูซา บิน อิมรอน เจ้าก็คงไม่ทำมากไปกว่านี้” ท่านกล่าวว่า ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่นางว่า “ท่านป้าเอ๋ย ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ท่านผู้นี้คือพี่น้องของมูซา บิน อิมรอน และอยู่บนศาสนาเดียวกับเขา ถูกส่งมาพร้อมกับสิ่งเดียวกับที่เขาถูกส่งมา”
ท่านกล่าวว่า นางจึงกล่าวว่า “หลานเอ๋ย เขาคือผู้ที่พวกเราเคยได้รับการบอกเล่าว่าจะถูกส่งมาพร้อมกับ (การใกล้เข้ามาของ) วันกิยามะฮ์ใช่หรือไม่” ข้าพเจ้าตอบว่า “ใช่” นางกล่าวว่า “ถ้าเช่นนั้นก็คือเขานั่นเอง”⁽³⁾
อัลบุคอรีได้กล่าวถึงเรื่องราวการมาหาท่านเราะซูล ﷺ ของอับดุลลอฮ์ บิน สลาม (ร.ฎ.) และการเข้ารับอิสลามของท่าน รวมถึงการที่ท่านขอให้ท่านเราะซูล ﷺ ส่งคนไปเรียกชาวยิวมาและสอบถามพวกเขาเกี่ยวกับตัวท่าน ก่อนที่พวกเขาจะรู้ว่าท่านเข้ารับอิสลามแล้ว
⁽¹⁾ อัลบิดายะฮ์ วันนิฮายะฮ์ 1/310 ⁽²⁾ อัลบิดายะฮ์ วันนิฮายะฮ์ 2/309 ⁽³⁾ อิบนุอิสหาก ในอัสสีเราะฮ์ (อัลบิดายะฮ์ 3/211)
يا معشر يهود ، ويلكم اتقوا الله ، فوالله الذي لا إله إلّا هو إنَّكم لتعلمون أنّي رسول الله حقّا ، وأنّي جئتكم بحقّ ، فأسلموا
เมื่อพวกเขามาถึง ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวแก่พวกเขาว่า «โอ้ชาวยิวทั้งหลาย วิบัติแก่พวกท่าน จงยำเกรงอัลลอฮ์เถิด ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ แท้จริงพวกท่านรู้ดีว่าฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์อย่างแท้จริง และฉันได้นำสัจธรรมมายังพวกท่าน ดังนั้นจงเข้ารับอิสลามเถิด» พวกเขากล่าวว่า "พวกเราไม่รู้เรื่องนั้นเลย" ท่านกล่าวว่า «แล้วอับดุลลอฮ์ บินสะลาม (ร.ฎ.) เป็นคนเช่นไรในหมู่พวกท่าน?» พวกเขากล่าวว่า "เขาคือผู้นำของพวกเราและเป็นบุตรของผู้นำของพวกเรา เป็นผู้รู้ที่สุดในหมู่พวกเราและเป็นบุตรของผู้รู้ที่สุดในหมู่พวกเรา" ท่านกล่าวว่า «แล้วพวกท่านเห็นอย่างไร หากเขาเข้ารับอิสลาม?» พวกเขากล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงปกป้อง เขาไม่มีวันเข้ารับอิสลามเป็นอันขาด" ท่านกล่าวว่า «โอ้อิบนุสะลาม จงออกมาพบพวกเขาเถิด» แล้วเขาก็ออกมาและกล่าวว่า "โอ้ชาวยิวทั้งหลาย จงยำเกรงอัลลอฮ์ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์เถิด แท้จริงพวกท่านรู้ดีว่าท่านผู้นี้คือเราะซูลของอัลลอฮ์ และท่านได้นำสัจธรรมมา" พวกเขากล่าวว่า "ท่านโกหก" แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็ให้พวกเขาออกไป⁽¹⁾
يا يهودي أنشدك بالله الذي أنزل التوراة على موسى ، هل تجد في التوراة صفتي ومخرجي ؟
อะนัส บินมาลิก (ร.ฎ.) ได้รายงานว่า มีเด็กหนุ่มชาวยิวคนหนึ่งเคยรับใช้ท่านนบี ﷺ แล้วเขาก็ล้มป่วย ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงไปเยี่ยมเขา และพบว่าบิดาของเขานั่งอยู่ข้างศีรษะของเขาพลางอ่านคัมภีร์เตารอต ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวแก่เขาว่า «โอ้ชาวยิว ฉันขอให้ท่านสาบานต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงประทานคัมภีร์เตารอตแก่นบีมูซา ท่านพบลักษณะของฉันและการปรากฏตัวของฉันในคัมภีร์เตารอตหรือไม่?» เขาตอบว่า "ไม่"
بلى والله يا رسول الله ، إنّا لنجد في التوراة نعتك ومخرجك ، وإنّي أشهد أن لا إله إلّا الله وأنّك رسول الله
เด็กหนุ่มจึงกล่าวว่า «มีแน่นอน ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ โอ้เราะซูลุลลอฮ์ แท้จริงพวกเราพบลักษณะของท่านและการปรากฏตัวของท่านในคัมภีร์เตารอต และข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และท่านคือเราะซูลของอัลลอฮ์» รายงานโดยอัล-บัยฮะกีย์ ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์⁽²⁾
⁽¹⁾ อัล-บิดายะฮ์ 3/211 ⁽²⁾ อัล-ญะวาบ อัศ-เศาะฮีห์ (3/287)
خرج أبو طالب إلى الشام ، وخرج معه النبيّ ﷺ في أشياخ من قريش ، فلمّا أشرفوا على الراهب هبطوا ، فحلّوا رحالهم ، فخرج إليهم الراهب ، وكانوا قبل ذلك يمرون به فلا يخرج إليهم ، قال : فهم يحلّون رحالهم ، فجعل يتخللهم الراهب ، حتى جاء فأخذ بيد رسول الله ﷺ ، قال : هذا سيّد العالمين ، هذا رسول ربِّ العالمين ، يبعثه الله رحمة للعالمين .
ท่านเราะซูล ﷺ ได้รู้จักกับนักบวชคนหนึ่งในขณะที่ท่านยังเป็นเด็ก ตอนที่ท่านร่วมเดินทางค้าขายไปยังแคว้นชามกับอบูฏอลิบผู้เป็นลุงของท่าน อบูมูซา (ร.ฎ.) รายงานว่า อบูฏอลิบออกเดินทางไปยังแคว้นชาม และท่านนบี ﷺ ได้ร่วมเดินทางไปด้วยพร้อมกับผู้อาวุโสกลุ่มหนึ่งของกุร็อยช์ เมื่อพวกเขามาถึงบริเวณที่มองเห็นที่พำนักของนักบวช พวกเขาก็ลงจากพาหนะและปลดสัมภาระ นักบวชผู้นั้นได้ออกมาหาพวกเขา ทั้งที่ก่อนหน้านั้นพวกเขาเคยเดินทางผ่านเขาหลายครั้ง แต่เขาไม่เคยออกมาหาพวกเขาเลย ผู้รายงานกล่าวว่า ขณะที่พวกเขากำลังปลดสัมภาระอยู่นั้น นักบวชก็เดินแทรกเข้าไปท่ามกลางพวกเขา จนกระทั่งมาถึงและจับมือของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ แล้วกล่าวว่า «นี่คือประมุขแห่งสากลโลก นี่คือเราะซูลของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก อัลลอฮ์จะทรงส่งเขามาเป็นความเมตตาแก่สากลโลก»
فقال له أشياخ من قريش : ما علمك ؟ فقال : إنّكم حين أشرفتم من العقبة لم يبق شجر ولا حجر إلاّ خَرّ ساجدا ، ولا يسجدان إلاّ لنبيّ ، وإني أعرفه بخاتم النبوة أسفل من غضروف كتفه مثل التفاحة ، ثمَّ رجع فصنع لهم طعاما ، فلمّا أتاهم به ، وكان هو في رعية الإبل ، فقال : أرسلوا إليه ، فأقبل وعليه غمامة تظلّه ، فلما دنا من القوم وجدهم قد سبقوه إلى فيء الشجرة ، فلمّا جلس مال فيء الشجرة عليه ، فقال انظروا إلى فيء الشجرة مال عليه
บรรดาผู้อาวุโสของกุร็อยช์จึงถามเขาว่า «ท่านรู้ได้อย่างไร?» เขาตอบว่า «เมื่อพวกท่านโผล่พ้นช่องเขามานั้น ไม่มีต้นไม้หรือก้อนหินใดเหลืออยู่เลย นอกจากจะก้มลงสุญูด และสิ่งเหล่านี้จะไม่สุญูดให้แก่ผู้ใดนอกจากนบีเท่านั้น และฉันจำเขาได้ด้วยตราแห่งการเป็นนบีซึ่งอยู่ใต้กระดูกอ่อนหัวไหล่ของเขา มีลักษณะเหมือนผลแอปเปิล» จากนั้นเขาก็กลับไปจัดเตรียมอาหารให้แก่พวกเขา เมื่อเขานำอาหารมาให้ ท่านนบี ﷺ กำลังเลี้ยงอูฐอยู่ เขาจึงกล่าวว่า «จงส่งคนไปตามเขามา» แล้วท่านก็เดินมาโดยมีเมฆก้อนหนึ่งคอยบังแดดให้ท่าน เมื่อท่านเข้ามาใกล้กลุ่มคน ท่านพบว่าพวกเขาได้จับจองร่มเงาของต้นไม้ไว้ก่อนแล้ว ครั้นเมื่อท่านนั่งลง ร่มเงาของต้นไม้ก็เอนมาปกคลุมท่าน นักบวชจึงกล่าวว่า «จงดูร่มเงาของต้นไม้สิ มันเอนมาปกคลุมเขา»⁽¹⁾
⁽¹⁾ หะดีษนี้รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่า เป็นหะดีษหะซันเฆาะรีบ (ดู มิชกาตุลมะศอบีห์ 3/187) และเชคนาศิร (อัล-อัลบานีย์) กล่าวไว้ในคำอธิบายหะดีษนี้ในอัล-มิชกาตว่า ผู้รายงานของหะดีษนี้เป็นผู้ที่เชื่อถือได้ และหะดีษนี้เป็นหะดีษเศาะฮีห์ ดังที่ฉันได้อธิบายไว้ในบทความที่ฉันตีพิมพ์ในวารสาร «มัจญะละฮ์ อัต-ตะมัดดุน อัล-อิสลามีย์»
เมื่อกำหนดเวลาการปรากฏของอัล-มุศเฏาะฟา ﷺ ใกล้เข้ามา ชาวคัมภีร์ก็รู้เรื่องนั้นจากสัญญาณต่าง ๆ ที่พวกเขามีอยู่ อบูซุรอะฮ์ได้รายงานด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ จากอุซามะฮ์ บินซัยด์ (ร.ฎ.) จากบิดาของเขา คือซัยด์ บินหาริษะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ ได้พบกับซัยด์ บินอัมร์ บินนุฟัยล์ ก่อนการแต่งตั้งเป็นนบี ในบรรดาเรื่องที่ซัยด์เล่าให้ท่านเราะซูล ﷺ ฟัง คือเขาได้ออกเดินทางเพื่อแสวงหาศาสนาที่เที่ยงแท้ อันได้แก่ศาสนาแห่งเตาฮีด นักบวชชาวยิวคนหนึ่งในแคว้นชามจึงกล่าวแก่เขาว่า "ท่านกำลังถามถึงศาสนาที่เราไม่รู้จักผู้ใดที่อยู่บนศาสนานั้นและเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ตามศาสนานั้น นอกจากชายชราคนหนึ่งที่อัล-ญะซีเราะฮ์"
ซัยด์กล่าวว่า "ข้าพเจ้าจึงออกเดินทางไปหาเขา แล้วบอกเขาถึงจุดประสงค์ที่ข้าพเจ้าออกเดินทางมา เขากล่าวว่า 'ทุกคนที่ท่านได้พบมานั้นล้วนอยู่ในความหลงผิด ท่านเป็นใครมาจากไหน?'
ข้าพเจ้าตอบว่า 'ข้าพเจ้าเป็นชาวบ้านแห่งบัยตุลลอฮ์ เป็นชาวถิ่นแห่งหนามและใบเกาะเราะซ์'
เขากล่าวว่า 'แท้จริงได้มีนบีคนหนึ่งปรากฏขึ้นแล้วในดินแดนของท่าน หรือกำลังจะปรากฏขึ้น ดวงดาวของเขาได้ขึ้นแล้ว ดังนั้นจงกลับไปเถิด จงเชื่อเขาและปฏิบัติตามเขา' ข้าพเจ้าจึงกลับมา แต่ภายหลังจากนั้นข้าพเจ้าก็ไม่ได้สัมผัสถึงสิ่งใดเลย"⁽¹⁾
ซัยด์ได้เล่าเรื่องนี้ให้ท่านเราะซูล ﷺ ฟังก่อนการแต่งตั้งท่านเป็นนบี โดยที่เขาไม่รู้ว่าผู้ที่เขากำลังสนทนาด้วยนั้น คือเราะซูลผู้ที่ดวงดาวของเขาได้ปรากฏขึ้นแล้ว และซัยด์ได้เสียชีวิตไปก่อนการแต่งตั้งเป็นนบีหลายปี
ได้กล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้ถึงเรื่องราวของอิบนุลฮัยยิบาน ผู้ซึ่งออกเดินทางจากแคว้นชามมายังนครมะดีนะฮ์ โดยเขาได้กล่าวแก่ชาวยิวเมื่อความตายมาถึงเขาว่า «แท้จริงสิ่งที่ทำให้ฉันออกเดินทางมา ก็คือการเฝ้ารอการปรากฏของนบีคนหนึ่งซึ่งยุคสมัยของเขาใกล้เข้ามาแล้ว ดินแดนแห่งนี้คือสถานที่อพยพของเขา»
และในศอฮีห์อัล-บุคอรีย์ระบุว่า เฮราคลิอุสเป็นนักโหราศาสตร์ที่ดูดวงดาว เขาได้พิจารณาดูแล้วกล่าวว่า "แท้จริงกษัตริย์แห่งชนผู้ขลิบหนังหุ้มปลายได้ปรากฏขึ้นแล้ว"
⁽¹⁾ อัล-ญะวาบ อัศ-ศอฮีห์ 3/285
หากท่านต้องการหยั่งรู้ส่วนลึกของบุคคลหนึ่ง และรู้ถึงความสัตย์จริงและความซื่อสัตย์ของเขา ท่านก็จะพิจารณาสีหน้าของเขา นับดูการกระทำและคำพูดของเขา และสังเกตความเคลื่อนไหวและการหยุดนิ่งของเขา ส่วนบุคคลที่ท่านยากจะรู้ถึงความจริงในเรื่องของพวกเขา ก็คือบรรดาผู้ที่ท่านพบเจอเพียงชั่วครู่ หรือบรรดาผู้ที่ปกปิดตัวเอง และเสแสร้งในคำพูดและการกระทำของพวกเขา จึงไม่ปรากฏตามธรรมชาติที่แท้จริงของพวกเขา
لو أخبرتكم أنَّ وراء هذا الوادي خيلا تريد أن تغير عليكم أكنتم مصدقي ؟ قالوا : ما جربنا عليك كذبا
قُل لَّوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوْتُهُۥ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَدْرَىٰكُم بِهِۦ ۖ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِۦٓ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿١٦﴾
บรรดานบีและบรรดาเราะซูลนั้นได้คลุกคลีกับกลุ่มชนของพวกท่าน นั่งร่วมกับพวกเขา ใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับพวกเขา และติดต่อสัมพันธ์กับพวกเขาในเรื่องต่าง ๆ มากมาย ด้วยเหตุนี้ ผู้คนจึงสามารถศึกษาพวกท่านอย่างใกล้ชิด และรู้จักพวกท่านอย่างแท้จริง ชาวกุร็อยช์เคยเรียกท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก่อนที่ท่านจะได้รับการแต่งตั้งเป็นเราะซูลว่า "อัล-อะมีน" (ผู้ซื่อสัตย์) เนื่องด้วยความสัตย์จริงและความซื่อสัตย์ของท่าน และเมื่อท่านเราะซูล ﷺ กล่าวแก่พวกเขาในช่วงเริ่มต้นของการเผยแผ่ศาสนาว่า «หากฉันบอกพวกท่านว่า เบื้องหลังหุบเขานี้มีกองทหารม้าที่ต้องการจะบุกโจมตีพวกท่าน พวกท่านจะเชื่อฉันหรือไม่?» พวกเขากล่าวว่า «เราไม่เคยพบว่าท่านโกหกเลย» (บันทึกโดยอัล-บุคอรี) และอัลกุรอานได้ชี้นำไปสู่การอ้างหลักฐานในลักษณะนี้ว่า «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ ฉันก็จะไม่อ่านมันแก่พวกท่าน และพระองค์ก็จะไม่ทรงให้พวกท่านรู้ถึงมัน แท้จริงฉันได้อยู่ในหมู่พวกท่านมาชั่วอายุหนึ่งก่อนหน้านี้ แล้วพวกท่านไม่ใช้สติปัญญาดอกหรือ» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:16)
ท่านกล่าวแก่พวกเขาว่า ฉันได้อยู่ในหมู่พวกท่านมาเป็นเวลาไม่น้อยก่อนที่ฉันจะบอกพวกท่านว่าฉันเป็นนบี แล้วความประพฤติของฉันในหมู่พวกท่านเป็นอย่างไร? และความสัตย์จริงของฉันต่อพวกท่านเป็นอย่างไร? ฉันละทิ้งการโกหกต่อมนุษย์ แล้วจะไปโกหกต่อพระผู้อภิบาลของมนุษย์กระนั้นหรือ? «พวกท่านไม่ใช้สติปัญญาดอกหรือ» พวกท่านไม่ใช้สติปัญญาของพวกท่าน เพื่อให้มันนำทางพวกท่านไปสู่สัจธรรมดอกหรือ?!
يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِىٓءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورٍ ۗ يَهْدِى ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُ
แร่คุณภาพดีย่อมบ่งบอกถึงตัวมันเองได้ในตัวของมันเอง ผลไม้ที่ดีนั้น สี รูปทรง กลิ่น และรสชาติของมันย่อมบ่งบอกถึงความดีของมัน และตะเกียงที่งดงามนั้น แสงของมันย่อมนำทางผู้คนไปสู่มัน «น้ำมันของมันเกือบจะเปล่งแสงออกมาได้เอง แม้ว่าไฟจะมิได้สัมผัสมันเลยก็ตาม เป็นรัศมีซ้อนรัศมี อัลลอฮ์ทรงชี้นำผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ไปสู่รัศมีของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นูร 24:35)
فلما رأيت وجهه علمت أن وجهه ليس بوجه كذّاب
ผู้คนบางส่วนไม่จำเป็นต้องอาศัยข้อพิสูจน์หรือหลักฐานใด ๆ เพื่อยืนยันถึงความสัตย์จริงของท่านเราะซูล ﷺ เพราะตัวตน ชีวิต และชีวประวัติของท่านเองคือหลักฐานที่ยิ่งใหญ่ที่สุด หนึ่งในบุคคลเหล่านี้คืออบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) เมื่อท่านเราะซูล ﷺ เชิญชวนเขา เขาก็มิได้ลังเลเลย อับดุลลอฮ์ บิน สะลาม (ร.ฎ.) มองใบหน้าของท่านเราะซูล ﷺ เพียงครั้งเดียว แต่เพียงเท่านั้นก็เพียงพอที่จะบ่งบอกแก่เขาว่า นี่คือใบหน้าของผู้สัตย์จริง มิใช่ผู้โกหก เมื่อท่านเราะซูล ﷺ เดินทางมาถึงนครมะดีนะฮ์ อับดุลลอฮ์ บิน สะลาม ผู้เป็นนักปราชญ์ของชาวยิว ได้ออกไปพร้อมกับผู้คนที่ออกไปมองดูใบหน้าของท่านเราะซูล ﷺ เขากล่าวว่า «เมื่อฉันได้เห็นใบหน้าของท่าน ฉันก็รู้ทันทีว่าใบหน้าของท่านมิใช่ใบหน้าของคนโกหก»⁽¹⁾
كلاّ والله لا يخزيك الله أبدا ، إنّك لتصل الرحم ، وتحمل الكلّ ، وتكسب المعدوم ، وتقري الضيف ، وتعين على نوائب الحق
ส่วนเคาะดีญะฮ์ (ร.ฎ.) ผู้ซึ่งรู้จักท่านเราะซูล ﷺ ในฐานะสามี และได้ใช้ชีวิตใกล้ชิดกับท่านก่อนที่จะรู้จักท่านในฐานะนบีและเราะซูล นางมิได้ลังเลเลยว่าอัลลอฮ์จะไม่ทรงให้ท่านต้องอัปยศอดสูเป็นอันขาด และจะไม่มีภัยใด ๆ มาประสบแก่ท่าน ทั้งนี้เพราะแนวทาง (ซุนนะฮ์) ของอัลลอฮ์ที่มีต่อบุคคลเช่นท่านเราะซูล ﷺ คือการที่พวกเขาจะได้รับเกียรติและได้รับการยกย่อง ด้วยเหตุนี้ เมื่อท่านมาหานางแล้วกล่าวว่า "ฉันกลัวว่าจะเกิดอันตรายแก่ตัวฉันเอง" ซึ่งเป็นช่วงหลังจากที่วะห์ยูได้ลงมาอย่างกะทันหันแก่ท่านในถ้ำหิรออ์ นางจึงกล่าวว่า «ไม่หรอก ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ อัลลอฮ์จะไม่ทรงทำให้ท่านอัปยศอดสูเป็นอันขาด แท้จริงท่านเป็นผู้ที่เชื่อมสัมพันธ์เครือญาติ แบกรับภาระของผู้ที่อ่อนแอ หาสิ่งที่ขาดแคลนมามอบให้แก่ผู้ยากไร้ ต้อนรับแขก และช่วยเหลือผู้ที่ประสบเคราะห์กรรมในหนทางแห่งสัจธรรม»⁽²⁾
ฮิรอกล์ กษัตริย์แห่งโรมัน ได้ใช้สติปัญญา ความคิด และความรู้ของเขาเกี่ยวกับสภาพและคุณลักษณะของบรรดาเราะซูล จนเขาได้รับการชี้นำให้ตระหนักว่ามุฮัมมัดคือผู้ที่ถูกส่งมาจากพระผู้อภิบาลของท่าน แต่ทว่าเขากลับไม่ยอมศรัทธา เพราะความหวงแหนในอำนาจการปกครองของตน
ท่านเราะซูล ﷺ ได้ส่งสาส์นไปยังบรรดากษัตริย์ทั้งหลายบนแผ่นดินในยุคสมัยของท่าน เพื่อเชิญชวนพวกเขาสู่อิสลาม และฮิรอกล์ กษัตริย์แห่งโรมัน ก็เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่ท่านได้ส่งสาส์นไปถึง เมื่อสาส์นของท่านเราะซูล ﷺ มาถึงเขา
⁽¹⁾ บันทึกโดยอะห์มัดในมุสนัดของท่าน อัต-ติรมิซีย์ในสุนันของท่าน และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษเศาะฮีห์ และอิบนุมาญะฮ์ในสุนันของท่าน (อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ 3/210) ⁽²⁾ เศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ (ฟัตหุลบารี 1/22)
ได้เรียกหาชาวอาหรับที่อยู่ที่นั่น ขณะนั้นอบูซุฟยาน (ร.ฎ.) เดินทางมาพร้อมกับคณะหนึ่งจากเผ่ากุร็อยช์เพื่อค้าขายที่แคว้นชาม เขาได้ถามพวกเขาเกี่ยวกับเรื่องราวของท่านนบี ﷺ โดยถามอบูซุฟยาน และสั่งคนที่เหลือว่า หากอบูซุฟยานพูดเท็จก็ให้พวกเขาค้านว่าเขาพูดเท็จ การที่พวกเขานิ่งเงียบจึงแสดงว่าพวกเขาเห็นพ้องกับข่าวคราวที่อบูซุฟยานบอก
ต่อไปนี้คือบทสนทนาระหว่างทั้งสองตามที่อบูซุฟยานเล่าไว้
« كان أول ما سألني عنه أن قال : كيف نسبه فيكم ؟ قلت : هو فينا ذو نسب . قال : فهل قال هذا القول منكم أحد قط قبله ؟ قلت : لا . قال : فهل كان من آبائه مِنْ مَلِك ؟ قلت : لا . قال : فأشراف النّاس يتبعونه أم ضعفاؤ هم ؟ فقلت : بل ضعفاؤ هم . قال : أيزيدون أم ينقصون ؟ قلت : بل يزيدون . قال : فهل يرتدّ أحد منهم سخطة لدينه بعد أن يدخل فيه ؟ قلت : لا . قال : فهل كنتم تتهمونه بالكذب قبل أن يقول ما قال ؟ قلت : لا . قال : فهل يغدر ؟ قلت : لا ، ونحن في مدّة لا ندري ما هو فاعل فيها ، قال : ولم تمكنّي كلمة أدخل فيها شيئا غير هذه الكلمة . قال : فهل قاتلتموه ؟ قلت : نعم . قال : فكيف الحرب بينكم وبينه ؟ قلت : الحرب بيننا وبينه سجال ، ينال منّا وننال منه . قال : فماذا يأمركم ؟
«สิ่งแรกที่เขาถามฉันเกี่ยวกับท่านคือ เขาถามว่า: เชื้อสายของเขาในหมู่พวกท่านเป็นอย่างไร? ฉันตอบว่า: เขาเป็นผู้มีเชื้อสายสูงส่งในหมู่พวกเรา เขาถามว่า: เคยมีใครในหมู่พวกท่านกล่าวคำพูดเช่นนี้มาก่อนเขาบ้างไหม? ฉันตอบว่า: ไม่เคย เขาถามว่า: ในบรรดาบรรพบุรุษของเขามีใครเป็นกษัตริย์บ้างไหม? ฉันตอบว่า: ไม่มี เขาถามว่า: บรรดาผู้มีเกียรติติดตามเขา หรือคนอ่อนแอติดตามเขา? ฉันตอบว่า: คนอ่อนแอต่างหาก เขาถามว่า: พวกเขามีจำนวนเพิ่มขึ้นหรือลดลง? ฉันตอบว่า: เพิ่มขึ้น เขาถามว่า: มีใครในหมู่พวกเขาละทิ้งศาสนาเพราะไม่พอใจในศาสนาของเขาหลังจากที่ได้เข้ารับแล้วบ้างไหม? ฉันตอบว่า: ไม่มี เขาถามว่า: พวกท่านเคยกล่าวหาว่าเขาโกหกก่อนที่เขาจะกล่าวสิ่งที่เขากล่าวหรือไม่? ฉันตอบว่า: ไม่เคย เขาถามว่า: เขาเคยผิดสัญญาหรือไม่? ฉันตอบว่า: ไม่เคย และขณะนี้พวกเราอยู่ในช่วงเวลา (แห่งสัญญาพักรบ) กับเขา ซึ่งเราไม่รู้ว่าเขาจะทำอย่างไรในช่วงนั้น – อบูซุฟยานกล่าวว่า: ไม่มีถ้อยคำใดที่ฉันจะสอดแทรกสิ่งใดลงไปได้ นอกจากถ้อยคำนี้ เขาถามว่า: พวกท่านเคยทำสงครามกับเขาหรือไม่? ฉันตอบว่า: เคย เขาถามว่า: สงครามระหว่างพวกท่านกับเขาเป็นอย่างไร? ฉันตอบว่า: สงครามระหว่างเรากับเขาผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะ บางครั้งเขาได้ชัยเหนือเรา บางครั้งเราได้ชัยเหนือเขา เขาถามว่า: แล้วเขาสั่งใช้พวกท่านให้ทำสิ่งใด?
قلت : يقول : اعبدوا الله وحده ، ولا تشركوا به شيئا ، واتركوا ما يقول آباؤكم ، ويأمرنا بالصلاة والصدق ، والعفاف والصلة .
ข้าพเจ้าตอบว่า “เขากล่าวว่า จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์องค์เดียว และอย่าตั้งภาคีใด ๆ กับพระองค์ จงละทิ้งสิ่งที่บรรพบุรุษของพวกท่านกล่าวไว้ และเขาสั่งใช้พวกเราให้ละหมาด ให้พูดความจริง ให้รักษาความบริสุทธิ์ทางเพศ และให้ผูกสัมพันธ์ทางเครือญาติ”
แล้วเขา (เฮราคลิอุส) จึงกล่าวแก่ล่ามว่า
قل له : سألتك عن نسبه ، فذكرت أنّه فيكم ذو نسب ، فكذلك الرسل تبعث في نسب قومها .
“จงบอกเขาไปว่า ข้าได้ถามท่านถึงเชื้อสายของเขา ท่านตอบว่าเขาเป็นผู้มีเชื้อสายสูงส่งในหมู่พวกท่าน เช่นนั้นแหละ บรรดาเราะซูลย่อมถูกส่งมาจากเชื้อสายที่สูงส่งของกลุ่มชนของพวกเขา
وسألتك هل قال أحد منكم هذا القول ؟ فذكرت أن لا ، فقلت : لو كان أحد قال هذا القول قبله لقلت رجل يأتسي بقول قيل قبله .
ข้าได้ถามท่านว่า เคยมีใครในหมู่พวกท่านกล่าวคำพูดเช่นนี้มาก่อนหรือไม่ ท่านตอบว่าไม่เคย ข้าจึงคิดว่า หากเคยมีใครกล่าวคำพูดนี้มาก่อนเขา ข้าก็จะกล่าวได้ว่า เขาเป็นชายคนหนึ่งที่เลียนแบบคำพูดที่เคยมีผู้กล่าวไว้ก่อนหน้า
وسألتك هل كان من آبائه من ملك ؟ فذكرت أن لا ، قلت : فلو كان من آبائه مَلِك قلت رجل يطلب ملك أبيه .
ข้าได้ถามท่านว่า ในบรรดาบรรพบุรุษของเขาเคยมีผู้ใดเป็นกษัตริย์หรือไม่ ท่านตอบว่าไม่มี ข้าจึงคิดว่า หากในบรรพบุรุษของเขามีผู้ใดเป็นกษัตริย์ ข้าก็จะกล่าวได้ว่า เขาเป็นชายคนหนึ่งที่ต้องการทวงอำนาจการปกครองของบิดาคืน
وسألتك هل كنتم تتهمونه بالكذب قبل أن يقول ما قال ؟ فذكرت أن لا ، فقد أعرف أنّه لم يكن ليذر الكذب على الناس ، ويكذب على الله .
ข้าได้ถามท่านว่า พวกท่านเคยกล่าวหาว่าเขาพูดเท็จก่อนที่เขาจะกล่าวสิ่งที่เขากล่าวอยู่นี้หรือไม่ ท่านตอบว่าไม่เคย ข้าจึงรู้ว่า เขาย่อมไม่ใช่ผู้ที่ละเว้นการพูดเท็จต่อมนุษย์ แล้วกลับไปพูดเท็จต่ออัลลอฮ์
وسألتك أشراف الناس اتبعوه أم ضعفاؤ هم ؟ فذكرت أن ضعفاؤ هم اتبعوه ، وهم أتباع الرسل ، وسألتك أيزيدون أم ينقصون ؟ فذكرت أنهم يزيدون ، وكذلك أمر الإيمان حتى يتمَّ .
ข้าได้ถามท่านว่า บรรดาผู้มีเกียรติในหมู่ผู้คนติดตามเขา หรือคนอ่อนแอติดตามเขา ท่านตอบว่าคนอ่อนแอเป็นผู้ติดตามเขา และพวกเขาเหล่านั้นแหละคือผู้ติดตามบรรดาเราะซูล ข้าได้ถามท่านว่า พวกเขามีจำนวนเพิ่มขึ้นหรือลดลง ท่านตอบว่าพวกเขาเพิ่มขึ้น เช่นนั้นแหละคือสภาพของอีมาน จนกว่ามันจะสมบูรณ์
وسألتك أيرتد أحد سخطة لدينه بعد أن يدخل فيه ؟ فذكرت أن لا ، وكذلك الإيمان حين تخالط بشاشته القلوب .
ข้าได้ถามท่านว่า มีผู้ใดละทิ้งศาสนาของเขาเพราะความไม่พอใจในศาสนานั้น หลังจากที่ได้เข้ารับศาสนานั้นแล้วหรือไม่ ท่านตอบว่าไม่มี เช่นนั้นแหละคืออีมาน เมื่อความเบิกบานของมันได้ผสมผสานเข้ากับหัวใจแล้ว
وسألتك هل يغدر ؟ فذكرت أن لا ، وكذلك الرسل لا تغدر .
ข้าได้ถามท่านว่า เขาเคยทรยศหรือไม่ ท่านตอบว่าไม่เคย เช่นนั้นแหละ บรรดาเราะซูลย่อมไม่ทรยศ
وسألتك بما يأمركم ؟ فذكرت أنه يأمركم أن تعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا ، وينهاكم عن عبادة الأوثان ، ويأمركم بالصلاة والصدق والعفاف .
ข้าได้ถามท่านว่า เขาสั่งใช้พวกท่านในเรื่องใด ท่านตอบว่า เขาสั่งใช้พวกท่านให้เคารพภักดีต่ออัลลอฮ์และอย่าตั้งภาคีใด ๆ กับพระองค์ เขาห้ามพวกท่านจากการบูชาเจว็ด และสั่งใช้พวกท่านให้ละหมาด ให้พูดความจริง และให้รักษาความบริสุทธิ์ทางเพศ
فإن كان ما تقول حقًا فسيملك موضع قدميَّ هاتين ، وقد كنت أعلم أنه خارج ، لم أكن أظنُّ أنّه منكم ، فلو أعلم أنّي أخلص إليه لتجشمت لقاءه ، ولو كنت عنده لغسلت عن قدمه .
หากสิ่งที่ท่านกล่าวมาเป็นความจริง เขาก็จะได้ครอบครองแผ่นดินตรงที่เท้าทั้งสองข้างของข้าเหยียบอยู่นี้ ข้าเคยรู้มาก่อนแล้วว่าเขาจะปรากฏขึ้น แต่ข้าไม่เคยคิดว่าเขาจะมาจากหมู่พวกท่าน หากข้ารู้ว่าข้าจะสามารถไปถึงเขาได้ ข้าก็จะยอมลำบากเพื่อไปพบเขา และหากข้าได้อยู่ต่อหน้าเขา ข้าก็จะล้างเท้าของเขา”⁽¹⁾
⁽¹⁾ บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ในเศาะฮีหฺของท่าน กิตาบบัดอิลวะห์ยิ ดู ฟัตหุลบารีย์ 1/31
وَيَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ
สิ่งหนึ่งที่บ่งชี้ถึงความสัจจริงของบรรดาเราะซูลเมื่อพินิจพิจารณาชีวประวัติของพวกเขา คือ บรรดาเราะซูลเป็นผู้ที่สมถะที่สุดในหมู่มนุษย์ต่อสิ่งอำนวยความสุขแห่งดุนยา ต่อผลประโยชน์อันไม่จีรังของมัน และต่อความงดงามอันจอมปลอมของมัน พวกเขาไม่เรียกร้องค่าตอบแทนหรือทรัพย์สินใด ๆ จากผู้คนที่พวกเขาเชิญชวน พวกเขาหยิบยื่นความดีงามให้แก่ผู้คนโดยไม่หวังสิ่งตอบแทนหรือคำขอบคุณใด ๆ จากพวกเขา ดังที่เราะซูลท่านแรกกล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «โอ้กลุ่มชนของฉัน ฉันมิได้ขอทรัพย์สินใด ๆ จากพวกท่านในการนี้ ค่าตอบแทนของฉันนั้นมิได้อยู่ที่ใดนอกจากที่อัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:29)
قُلْ مَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَن شَآءَ أَن يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا ﴿٥٧﴾
ส่วนเราะซูลท่านสุดท้าย ﷺ นั้น อัลลอฮ์ก็ทรงบัญชาให้ท่านกล่าวในทำนองเดียวกันว่า «จงกล่าวเถิดว่า ฉันมิได้ขอค่าตอบแทนใด ๆ จากพวกท่านในการนี้ นอกจากผู้ใดประสงค์จะยึดเอาหนทางไปสู่พระเจ้าของเขา» (ซูเราะฮ์อัล-ฟุรกอน 25:57)
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٩﴾
อัลลอฮ์ได้ทรงเล่าแก่เราในซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ถึงบางส่วนของเรื่องราวของนบีนูหฺ ฮูด ศอลิหฺ ลูฏ และชุอัยบ์ โดยแต่ละท่านกล่าวแก่กลุ่มชนของตนว่า «และฉันมิได้ขอค่าตอบแทนใด ๆ จากพวกท่านในการนี้ ค่าตอบแทนของฉันนั้นมิได้อยู่ที่ใดนอกจากที่พระเจ้าแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:109, 127, 145, 164, 180)
وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَـٰفًا كَثِيرًا ﴿٨٢﴾
การพิจารณาการเรียกร้องเชิญชวนของบรรดาเราะซูลเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์ ซึ่งชี้ให้เราเห็นถึงความสัจจริงของพวกท่าน บรรดาเราะซูลได้นำแนวทางอันสมบูรณ์ครบถ้วนมาเพื่อปรับปรุงแก้ไขมนุษย์และสังคมมนุษย์ ศาสนาเช่นนี้ซึ่งผู้ที่นำมากล่าวว่าถูกประทานลงมาจากอัลลอฮ์ ย่อมต้องสมบูรณ์ถึงขีดสุด ปราศจากข้อบกพร่องและตำหนิใด ๆ ไม่ขัดแย้งกับฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) ของมนุษย์และกฎเกณฑ์ของจักรวาล อัลกุรอานได้ชี้นำเราสู่การอ้างหลักฐานในรูปแบบนี้ โดยตรัสว่า «และหากว่าอัลกุรอานนั้นมาจากผู้อื่นที่มิใช่อัลลอฮ์แล้ว แน่นอนพวกเขาย่อมพบความขัดแย้งมากมายในนั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:82)
ดังนั้น การที่อัลกุรอานเป็นเอกภาพที่สมบูรณ์ครบถ้วน แต่ละส่วนยืนยันซึ่งกันและกัน ไม่มีความขัดกันและไม่มีความแตกต่างขัดแย้งใด ๆ จึงเป็นหลักฐานที่ชัดเจนถึงความสัจจริงของผู้ที่นำมันมา
إِنَّ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَهْدِى لِلَّتِى هِىَ أَقْوَمُ
การพิจารณาเป้าหมายที่บรรดาเราะซูลเรียกร้องเชิญชวนไปสู่ ตลอดจนคุณธรรมและคุณค่าต่าง ๆ ที่พวกท่านป่าวประกาศนั้น ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นหลักฐานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งที่แสดงถึงความสัจจริงของพวกท่าน อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริงอัลกุรอานนี้ชี้นำไปสู่ทางที่เที่ยงตรงยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:9)
บรรดาอุละมาอ์ได้เรียบเรียงตำรามากมายเพื่ออธิบายความสมบูรณ์และความครอบคลุมของศาสนานี้ อธิบายวิทยปัญญาของการบัญญัติศาสนา และอธิบายหลักเกณฑ์และรากฐานที่ทำให้ศาสนานี้เป็นสิ่งก่อสร้างที่มั่นคงแน่นหนา ผู้คนพิจารณาไตร่ตรองมันครั้งแล้วครั้งเล่า ก็ไม่พบตำหนิหรือข้อบกพร่องใด ๆ ในนั้นเลย
อัลลอฮ์ทรงทำให้มนุษย์มีความโดดเด่นด้วยสติปัญญา และทรงบรรจุไว้ในสติปัญญาของพวกเขาซึ่งความสามารถในการรับรู้ความชั่วของสิ่งที่ชั่ว และความดีของสิ่งที่ดี ทว่าความเมตตาของพระองค์ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่งนั้นกำหนดว่า พระองค์จะไม่ทรงลงโทษบ่าวของพระองค์ที่ละทิ้งความดีและกระทำความชั่ว ตราบใดที่พระองค์ยังมิได้ทรงสถาปนาหลักฐานแก่พวกเขาด้วยการส่งบรรดาเราะซูลมา
มีผู้ถามชาวอาหรับชนบท (อะอ์รอบี) คนหนึ่งว่า “ท่านรู้ได้อย่างไรว่ามุฮัมมัดเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์?” เขาตอบว่า “ท่านไม่เคยใช้ให้ทำสิ่งใดแล้วสติปัญญาจะกล่าวว่า ‘หากท่านห้ามสิ่งนั้นก็คงดี’ และท่านไม่เคยห้ามสิ่งใดแล้วสติปัญญาจะกล่าวว่า ‘หากท่านใช้ให้ทำสิ่งนั้นก็คงดี’”⁽¹⁾
สิ่งที่ชาวอาหรับชนบทผู้นี้ใช้เป็นหลักฐานนั้นดีเยี่ยมยิ่ง เพราะบรรดาเราะซูลได้นำความรู้และบทบัญญัติมาจากอัลลอฮ์ ซึ่งผู้มีปัญญาที่เที่ยงธรรม เมื่อได้พินิจพิจารณาแล้ว ย่อมรู้ว่าสิ่งเหล่านั้นไม่อาจเป็นทัศนะหรือความคิดของมนุษย์ได้เลย
ผู้ที่พิจารณาการเผยแผ่ของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรา หากเขาไม่ได้รับบทเรียนและไม่ศรัทธา เขาย่อมเป็นผู้ดื้อดึงปฏิเสธความจริงอย่างร้ายแรงที่สุด ท่านนบีของเรา (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ได้นำอัลกุรอานนี้มา ซึ่งมนุษย์และญินไม่สามารถนำสิ่งที่เหมือนกับมันมาได้ อัลกุรอานได้รวบรวมข่าวคราวทั้งในอดีตและอนาคต ตลอดจนความรู้แขนงต่าง ๆ ไว้ อันทำให้ผู้เที่ยงธรรมต้องยอมสยบ และทำให้เขาสดุดีด้วยการสรรเสริญอัลลอฮ์อยู่เนิ่นนาน
وَمَا كُنتَ تَتْلُوا۟ مِن قَبْلِهِۦ مِن كِتَـٰبٍ وَلَا تَخُطُّهُۥ بِيَمِينِكَ ۖ إِذًا لَّٱرْتَابَ ٱلْمُبْطِلُونَ ﴿٤٨﴾
คัมภีร์นี้และความรู้เหล่านั้นมาถึงเราโดยผ่านมือของชายผู้ไม่รู้หนังสือ ไม่เคยจับปากกาแม้แต่วันเดียว และไม่เคยอ่านสิ่งที่บรรดานักปราชญ์และนักเขียนได้บันทึกไว้ก่อนหน้านั้น «และเจ้าไม่เคยอ่านคัมภีร์ใด ๆ มาก่อนหน้านี้ และเจ้าก็ไม่เคยเขียนมันด้วยมือขวาของเจ้า หากเป็นเช่นนั้น พวกที่ยึดถือความเท็จก็จะสงสัย» (ซูเราะฮ์อัล-อังกะบูต 29:48) ไม่ใช่เรื่องธรรมดาเลยที่ชายผู้ไม่รู้หนังสือคนหนึ่งจะกลายเป็นครูของมวลมนุษยชาติในชั่วข้ามคืน มอบความรู้แก่ผู้คน แก้ไขความรู้ของชนรุ่นก่อนให้ถูกต้อง และชี้แจงสิ่งที่ถูกบิดเบือนและเปลี่ยนแปลงในนั้น
فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَـٰكِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿٣٣﴾
لِّسَانُ ٱلَّذِى يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِىٌّ وَهَـٰذَا لِسَانٌ عَرَبِىٌّ مُّبِينٌ ﴿١٠٣﴾
หลักฐานข้อนี้วนเวียนอยู่ในจิตใจของชาวมักกะฮ์ เพราะพวกเขารู้จักมุฮัมมัด ﷺ ดีก่อนที่ท่านจะนำสิ่งที่ท่านนำมาให้แก่พวกเขา และพวกเขารู้ดีว่าท่านไม่รู้หนังสือ ด้วยเหตุนี้ สิ่งที่มาจากพวกเขาจึงมีเพียงการหาข้ออ้างอย่างดันทุรังและการปฏิเสธสัจธรรมทั้งที่รู้ดีแล้ว «แท้จริงพวกเขามิได้ปฏิเสธเจ้าว่าโกหก แต่ทว่าพวกอธรรมนั้นปฏิเสธบรรดาอายะฮ์ของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:33) ความโง่เขลาของพวกเขาถึงขั้นกล่าวอ้างว่า ผู้ที่นำความรู้นี้มาให้มุฮัมมัด ﷺ คือช่างตีเหล็กชาวโรมันคนหนึ่งที่อยู่ในมักกะฮ์ ซึ่งนั่นเป็นการกุเรื่องเท็จที่น่าขบขันยิ่ง «ภาษาของผู้ที่พวกเขาอ้างถึงนั้นเป็นภาษาต่างชาติ ส่วนนี่เป็นภาษาอาหรับอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:103)
⁽¹⁾ มิฟตาหุ ดาริส-สะอาดะฮ์ 2/6-7
สิ่งหนึ่งที่บ่งชี้ถึงความสัจจริงของบรรดานบีและเราะซูลคือ การที่อัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือและทรงปกป้องพวกเขา เป็นไปไม่ได้ที่จะมีผู้ใดกุเรื่องเท็จต่ออัลลอฮ์ตะอาลา โดยอ้างว่าตนเป็นผู้ถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ทั้งที่โกหกในคำอ้างนั้น แล้วอัลลอฮ์กลับทรงสนับสนุนและช่วยเหลือเขา ทั้งยังทรงส่งมะลาอิกะฮ์มาทำให้เขามั่นคงและคุ้มครองเขา
หากเรื่องเช่นนี้เกิดขึ้นกับกษัตริย์องค์หนึ่งบนแผ่นดิน คือมีผู้แอบอ้างอย่างเท็จและหลอกลวงว่าตนเป็นทูตของพระองค์ เมื่อกษัตริย์ผู้ถูกแอบอ้างทรงทราบ ก็ย่อมจะไล่ล่าเขา และเมื่อจับตัวได้ก็จะลงโทษเขาอย่างรุนแรงที่สุด แล้วจะสมควรได้อย่างไรสำหรับพระผู้สร้างจักรวาล ผู้ทรงรอบรู้และทรงปรีชาญาณ ที่จะทรงเห็นและทรงได้ยินชายคนหนึ่งกล่าวเท็จต่อพระองค์ อ้างว่าเป็นเราะซูลของพระองค์ อนุมัติและห้ามสิ่งต่าง ๆ ในนามของพระองค์ บัญญัติบทบัญญัติต่าง ๆ และประหารชีวิตผู้คน โดยอ้างว่าทำทั้งหมดนี้ตามพระบัญชา ความพอพระทัย และพระประสงค์ของอัลลอฮ์ แล้วอัลลอฮ์กลับทรงสนับสนุนและช่วยเหลือเขา โดยไม่ทรงลงโทษและไม่ทรงให้เขาได้รับการทรมานจากพระองค์? เรื่องเช่นนี้จะไม่มีวันเกิดขึ้นเลย
แม้จะมีกรณีเช่นนี้เกิดขึ้นกับคนโกหกผู้หลุดพ้นจากศาสนา จนกิจการของเขาปรากฏเด่นชัดและอำนาจของเขาแข็งแกร่งขึ้นในช่วงหนึ่ง สภาพนั้นก็จะอยู่ได้ไม่นาน อัลลอฮ์ย่อมจะทรงเปิดโปงเรื่องราวของเขา ทรงเปิดเผยสิ่งที่เขาปกปิดไว้ ทรงส่งผู้ที่จะเข้ามาปราบเขา และทรงทำให้เขาเป็นบทเรียนแก่ผู้อื่น ดังที่อัลลอฮ์ทรงกระทำต่อมุซัยลิมะฮ์ สะญาห์ และอัล-อัสวัด อัล-อันสี ในอดีต⁽¹⁾
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ ﴿١١٦﴾
وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ ﴿٤٤﴾ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِٱلْيَمِينِ ﴿٤٥﴾ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ
อัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงชี้ถึงการอ้างหลักฐานในลักษณะนี้ไว้ โดยตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่กุความเท็จต่ออัลลอฮ์นั้น พวกเขาจะไม่ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:116) พระองค์จึงทรงตัดสินว่าพวกเขาจะไม่ประสบความสำเร็จ และพระองค์ยังตรัสว่า «และหากเขากุคำพูดบางอย่างขึ้นแล้วอ้างว่ามาจากเรา แน่นอนเราจะจับเขาไว้ด้วยมือขวา แล้วเราจะตัดจากเขา…
⁽¹⁾ ดู ชัรห์ อัล-อะกีดะฮ์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 165–167 อิบนุลก็อยยิมได้อ้างหลักฐานในทำนองใกล้เคียงกันนี้ไว้ในหนังสือของท่าน "ฮิดายะตุล-หะยารอ" ดู อัล-ญามิอ์ (หน้า 562)
ٱلْوَتِينَ ﴿٤٦﴾
…เส้นเลือดใหญ่ที่หัวใจของเขา» (ซูเราะฮ์อัล-ฮากเกาะฮ์ 69:44-46) ความหมายคือ หากท่านเราะซูล ﷺ กุคำพูดต่ออัลลอฮ์ในสิ่งที่พระองค์มิได้ตรัส แน่นอนอัลลอฮ์ย่อมทรงทำลายท่าน
إِذَا جَآءَ نَصْرُ ٱللَّهِ وَٱلْفَتْحُ ﴿١﴾ وَرَأَيْتَ ٱلنَّاسَ يَدْخُلُونَ فِى دِينِ ٱللَّهِ أَفْوَاجًا ﴿٢﴾
หลักฐานข้อนี้มีอิทธิพลอย่างมากต่อจิตใจของผู้คน เพราะเมื่อชาวอาหรับได้เห็นชัยชนะของอิสลาม พวกเขาก็เชื่อ มีอีมาน และเข้ารับศาสนาของอัลลอฮ์เป็นกลุ่ม ๆ «เมื่อการช่วยเหลือของอัลลอฮ์และการพิชิตได้มาถึง และเจ้าได้เห็นผู้คนเข้ารับศาสนาของอัลลอฮ์เป็นกลุ่ม ๆ» (ซูเราะฮ์อัน-นัศร์ 110:1-2)
ส่วนสิ่งที่ผู้ปฏิเสธสาสน์ของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ บางคนกล่าวอ้างว่า ชัยชนะก็เคยเกิดขึ้นแก่ฟิรเอาน์ นุมรูด เจงกิสข่าน และกษัตริย์ผู้ปฏิเสธศรัทธาคนอื่น ๆ ทั้งในอดีตและปัจจุบันนั้น คำตอบของมันชัดเจน กล่าวคือ ไม่มีผู้ใดในหมู่คนเหล่านั้นอ้างตนเป็นนบี และอ้างว่าอัลลอฮ์ทรงบัญชาให้เขาเรียกร้องสู่การเคารพภักดีและการเชื่อฟังพระองค์ และอ้างว่าผู้ใดเชื่อฟังเขาจะได้เข้าสวรรค์ และผู้ใดฝ่าฝืนเขาจะต้องเข้านรก ซึ่งต่างจากผู้ที่อ้างว่าอัลลอฮ์ทรงส่งเขามา แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงสนับสนุนเขา ทรงประทานชัยชนะแก่เขาและแก่บรรดาผู้ติดตามของเขา และทรงให้บั้นปลายที่ดีเป็นของพวกเขา ผู้เช่นนี้ย่อมไม่ใช่ใครอื่นนอกจากเราะซูลผู้สัจจริง เพราะหากเขาเป็นผู้โกหก อัลลอฮ์จะต้องทรงลงโทษเขาและทรงถอนรากถอนโคนเขาอย่างแน่นอน จงพิจารณาเรื่องนี้จากกรณีของมุไซลิมะฮ์ อัล-อัสวัด อัล-อันสี และสะญาห์ และจงพิจารณาเรื่องนี้จากกรณีของอัล-มะสีห์ อัด-ดัจญาล เพราะเขากุความเท็จต่ออัลลอฮ์และอ้างตนเป็นพระเจ้า แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงเปิดโปงเขา และทรงทำให้เรื่องราวของเขาประจักษ์ชัดแก่ผู้ที่มีสายตาแห่งปัญญา เพราะเขาเป็นชายตาบอดข้างเดียว ระหว่างดวงตาทั้งสองของเขาถูกเขียนไว้ว่า "กาฟิร" (ผู้ปฏิเสธศรัทธา) และเรื่องราวของเขาจะคลุมเครือก็เฉพาะแก่ผู้ที่ไม่ได้รับรัศมีแห่งอีมานเท่านั้น
(หน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
(หน้า 209 เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความภาษาอาหรับให้แปล)
وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ وَيَخْتَارُ
อัลลอฮ์ทรงสร้างสรรพสิ่งและทรงให้แต่ละสิ่งมีความประเสริฐต่างกัน «และพระเจ้าของเจ้าทรงสร้างสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงเลือก» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:68)
وَمَن يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍۭ بِظُلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٢٥﴾
พระองค์ทรงเลือกนครมักกะฮ์จากแผ่นดินของพระองค์ ทรงให้เป็นที่ตั้งของบ้านอันเก่าแก่ของพระองค์ ซึ่งผู้ใดเข้าไปในนั้นย่อมได้รับความปลอดภัย พระองค์ทรงทำให้หัวใจของผู้คนโหยหาบ้านนั้น ทรงบัญญัติให้ผู้ที่มีความสามารถเดินทางไปได้จำเป็นต้องไปประกอบพิธีหัจญ์ที่นั่น ทรงห้ามล่าสัตว์และตัดต้นไม้ในที่นั้น ทรงทำให้การงานที่ดีในที่นั้นได้รับผลบุญทวีคูณ และทรงทำให้แม้เพียงความตั้งใจจะกระทำความอธรรมในที่นั้นสมควรได้รับการลงโทษอันเจ็บปวด «และผู้ใดตั้งใจจะกระทำการบิดเบือนด้วยความอธรรมในนั้น เราจะให้เขาลิ้มรสการลงโทษอันเจ็บปวด» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:25)
ٱللَّهُ يَصْطَفِى مِنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ ٱلنَّاسِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ ﴿٧٥﴾
พระองค์ทรงเลือกเดือนเราะมะฎอนจากบรรดาเดือนทั้งหลาย ทรงเลือกคืนอัล-ก็อดรฺจากบรรดาค่ำคืน ทรงเลือกวันอะเราะฟะฮ์จากบรรดาวันทั้งหลาย และทรงเลือกวันศุกร์จากบรรดาวันในสัปดาห์ อัลลอฮ์ทรงให้บรรดามะลาอิกะฮ์มีความประเสริฐต่างกัน โดยทรงเลือกจากพวกเขาบรรดามะลาอิกะฮ์ผู้นำสาส์นของพระองค์ไปยังบรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ และอัลลอฮ์ทรงคัดเลือกบรรดานบีจากลูกหลานของอาดัม ดังนั้นบรรดานบีจึงเป็นมนุษย์ที่ประเสริฐที่สุด และผู้ที่ประเสริฐที่สุดในบรรดานบีคือบรรดาเราะซูล «อัลลอฮ์ทรงคัดเลือกบรรดาผู้เป็นทูตจากมะลาอิกะฮ์และจากมนุษย์ แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:75)
ประชาชาติอิสลามได้มีมติเป็นเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ว่าบรรดานบี⁽¹⁾ ประเสริฐกว่าผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นบรรดาผู้สัจจริง (อัศ-ศิดดีกีน) บรรดาผู้พลีชีพ (อัช-ชุฮะดาอ์) และบรรดาคนดี (อัศ-ศอลิฮีน)
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَـٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَـٰتٍ مَّن نَّشَآءُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿٨٣﴾ وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا
หลักฐานที่แสดงถึงความประเสริฐของพวกท่านคือ คำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «และนั่นคือหลักฐานของเรา ซึ่งเราได้ให้แก่อิบรอฮีมเพื่อใช้หักล้างกลุ่มชนของเขา เราจะยกฐานะผู้ที่เราประสงค์ขึ้นหลายชั้น แท้จริงพระเจ้าของเจ้าเป็นผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงรอบรู้ และเราได้ประทานอิสหากและยะอ์กูบแก่เขา ทุกคนนั้นเราได้ชี้แนะแล้ว…
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม (อิบนุตัยมียะฮ์) 11/321
وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٨٤﴾ وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ ۖ كُلٌّ مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٥﴾ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَٱلْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٨٦﴾
«…และนูห์นั้น เราได้ชี้นำมาก่อนแล้ว และจากลูกหลานของเขา ได้แก่ ดาวูด สุลัยมาน อัยยูบ ยูซุฟ มูซา และฮารูน และเช่นนั้นแหละ เราตอบแทนบรรดาผู้กระทำความดี และซะกะรียา ยะห์ยา อีซา และอิลยาส ทุกคนล้วนอยู่ในหมู่ผู้มีคุณธรรม และอิสมาอีล อัลยะสะอ์ ยูนุส และลูฏ ทุกคนนั้น เราได้ให้ความประเสริฐเหนือประชาชาติทั้งหลาย» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:83-86)
ما طلعت الشمس ولا غربت بعد النبيين والمرسلين على أفضل من أبي بكر
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกไว้ว่า «ดวงอาทิตย์ไม่เคยขึ้นและไม่เคยตกเหนือผู้ใด ภายหลังบรรดานบีและบรรดาเราะซูล ที่ประเสริฐยิ่งกว่าอบูบักร»
จากหะดีษนี้ได้ข้อสรุปว่า บรรดานบีและบรรดาเราะซูลคือผู้ที่ประเสริฐที่สุดในหมู่มัคลูก และบุรุษที่ประเสริฐที่สุดหลังจากพวกท่านคืออบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.)
هذان سيدا كهول أهل الجنّة من الأولين والآخرين ، إلاّ النبيين والمرسلين
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّـٰلِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُو۟لَـٰٓئِكَ رَفِيقًا ﴿٦٩﴾
ใกล้เคียงกับหะดีษนี้คือคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ เกี่ยวกับอบูบักร (ร.ฎ.) และอุมัร (ร.ฎ.) ว่า «ทั้งสองท่านนี้คือนายของบรรดาผู้สูงวัยแห่งชาวสวรรค์ ทั้งชนรุ่นแรกและชนรุ่นหลัง ยกเว้นบรรดานบีและบรรดาเราะซูล» อัลลอฮ์ได้ทรงจัดลำดับบ่าวผู้ประสบความสุขที่พระองค์ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขาไว้เป็นสี่ลำดับ พระองค์ตรัสว่า «และผู้ใดเชื่อฟังอัลลอฮ์และเราะซูล ชนเหล่านั้นจะอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขา อันได้แก่บรรดานบี บรรดาผู้สัจจริง บรรดาผู้พลีชีพ และบรรดาผู้มีคุณธรรม และชนเหล่านั้นคือสหายที่ดียิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:69)
ลำดับแรกและสูงสุดคือบรรดานบี ถัดมาคือบรรดาผู้สัจจริง (อัศ-ศิดดีกูน) ถัดมาคือบรรดาผู้พลีชีพ (อัช-ชุฮะดาอ์) แล้วจึงเป็นบรรดาผู้มีคุณธรรม (อัศ-ศอลิฮูน)
ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ
บางคนอาจเข้าใจว่า ในเรื่องนี้ความบังเอิญมีส่วนอยู่ด้วย และในหมู่บรรดานบีมีบางคนที่ได้รับตำแหน่งนบีโดยที่เขาไม่สมควรได้รับ ขออัลลอฮ์ทรงคุ้มครอง! แต่อัลลอฮ์ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงรู้เท่าทันทุกสิ่ง ได้ทรงพิจารณาพื้นฐานภายในและจิตใจของปวงบ่าว แล้วทรงคัดสรรผู้ที่ประเสริฐที่สุดและสมบูรณ์ที่สุดในหมู่พวกเขา อัลลอฮ์ทรงสัจจริงยิ่งเมื่อพระองค์ตรัสว่า «อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งว่าพระองค์จะทรงมอบสาส์นของพระองค์ไว้ ณ ที่ใด» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:124)
แท้จริงแล้ว วิทยปัญญาและความรอบรู้ของอัลลอฮ์เป็นตัวกำหนดว่า ตำแหน่งนบีและตำแหน่งเราะซูลจะไม่ถูกมอบให้แก่ผู้ใด เว้นแต่ผู้ที่มีความพร้อมและมีความสามารถที่จะแบกรับมันไว้ได้⁽¹⁾ และหากท่านพินิจพิจารณาชีวประวัติของบรรดานบีและบรรดาเราะซูลของอัลลอฮ์ ท่านจะพบว่าพวกท่านเป็นผู้ที่มีคุณธรรมดีงามที่สุดในหมู่มนุษย์…
⁽¹⁾ บรรดาผู้ที่ได้รับทางนำจากคำชี้แนะของอัลกุรอานและซุนนะฮ์เห็นว่า บรรดาเราะซูลคือผู้ที่ประเสริฐที่สุดและสมบูรณ์ที่สุดในหมู่มัคลูก อัลลอฮ์ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงรู้เท่าทันทุกสิ่ง ได้ทรงคัดเลือกพวกท่านให้เป็นทูตของพระองค์ไปยังมัคลูกของพระองค์ และเราควรแยกแยะระหว่างคุณธรรมและคุณสมบัติอันเลิศที่อัลลอฮ์ทรงสร้างให้มีอยู่ในตัวพวกท่านโดยกำเนิด กับสิ่งที่พระองค์ทรงวะฮีย์แก่พวกท่าน ดังนั้น สิ่งที่ …
…มีจิตใจ[บริสุทธิ์]ที่สุด มีความรู้ลึกซึ้งที่สุด มีไหวพริบฉับไวที่สุด มีความอดทนมั่นคงที่สุด และมีอุปนิสัยอ่อนโยนที่สุด… จึงไม่น่าแปลกใจเลยที่อัลลอฮ์ทรงคัดเลือกพวกท่านให้เป็นผู้ได้รับความไว้วางใจในวะฮีย์ของพระองค์ และเป็นผู้ทำงานเพื่อดำรงศาสนาของพระองค์ เพราะพวกท่านคือยอดเขาสูงตระหง่านที่จิตวิญญาณทั้งหลายไม่อาจไปถึงระดับของพวกท่านได้
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا ۚ مَا كُنتَ تَدْرِى مَا ٱلْكِتَـٰبُ وَلَا ٱلْإِيمَـٰنُ
(ต่อจากเชิงอรรถหน้าก่อน) …ทรงประทานวะฮีย์แก่พวกท่านในสิ่งที่พวกท่านไม่เคยมีความรู้มาก่อน และความเฉลียวฉลาดกับไหวพริบของพวกท่านไม่มีส่วนใดในเรื่องนี้เลย ด้วยเหตุนี้อัลลอฮ์จึงตรัสแก่ท่านเราะซูลของพระองค์ว่า «และในทำนองเดียวกันนั้น เราได้วะฮีย์แก่เจ้าซึ่งรูห์ (อัลกุรอาน) จากพระบัญชาของเรา เจ้าไม่เคยรู้มาก่อนว่าคัมภีร์คืออะไร และอีมานคืออะไร» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:52) และนี่คือการตอบโต้คนจำพวกที่อ้างว่าตนยกย่องท่านเราะซูล ﷺ และพรรณนาว่าท่านเป็นอัจฉริยะ แล้วยกทุกสิ่งให้เป็นผลจากความเป็นอัจฉริยะของท่าน แม้กระทั่งวิชาความรู้ที่ท่านนำมา นี่คือกลอุบายอันแยบยลที่พวกเขาต้องการใช้เพื่อปฏิเสธวะฮีย์ และโยงวิชาความรู้อันมาจากพระผู้เป็นเจ้าเหล่านี้ไปสู่ความเป็นอัจฉริยะของมุฮัมมัด ในการตอบโต้พวกเขานั้น เราจะไม่สุดโต่งจนปฏิเสธคุณลักษณะพิเศษและความประเสริฐของท่านเราะซูล แต่เราจะหักล้างความเท็จของพวกเขา และยืนยันด้านที่เป็นสัจธรรมในเรื่องนี้ นั่นคือ มุฮัมมัดมิใช่เป็นเพียงอัจฉริยะเท่านั้น หากแต่พร้อมกันนั้นท่านยังเป็นเราะซูลของพระผู้อภิบาลแห่งสากลโลกอีกด้วย
ในประเด็นนี้ ซึ่งประชาชาติอิสลามมีมติเป็นเอกฉันท์ มีบางกลุ่มในหมู่ผู้ที่อ้างตนว่าเป็นมุสลิมได้เห็นต่างออกไป หนึ่งในกลุ่มเหล่านั้นคือพวกชีอะฮ์อิมามียะฮ์สิบสองอิมาม นักวิชาการผู้โดดเด่นร่วมสมัยคนหนึ่งของพวกเขา⁽¹⁾ กล่าวในเรื่องนี้ว่า «สิ่งหนึ่งที่เป็นหลักจำเป็นในมัซฮับของเราคือ บรรดาอิมามของเรามีตำแหน่งฐานะที่มะลาอิกะฮ์ผู้ใกล้ชิดและนบีผู้ถูกส่งมาไม่อาจไปถึงได้»⁽²⁾ เขายังกล่าวอีกว่า «มีรายงานจากพวกท่าน (หมายถึงบรรดาอิมาม) ว่า: แท้จริงเรามีสภาวะต่าง ๆ ร่วมกับอัลลอฮ์ ซึ่งมะลาอิกะฮ์ผู้ใกล้ชิดและนบีผู้ถูกส่งมาไม่อาจเข้าถึงได้ และฐานะเช่นนี้ก็มีอยู่สำหรับฟาฏิมะฮ์ อัซ-ซะฮ์รออ์ด้วย»⁽³⁾ ⁽⁴⁾
⁽¹⁾ เขาคือโคมัยนี ผู้จุดชนวนการปฏิวัติในอิหร่าน
⁽²⁾ ดูหนังสือ อัล-หุกูมะฮ์ อัล-อิสลามิยะฮ์ ของโคมัยนี หน้า 52
⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม
إِنَّمَآ أَمْرُهُۥٓ إِذَآ أَرَادَ شَيْـًٔا أَن يَقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ﴿٨٢﴾
⁽⁴⁾ โคมัยนีกล่าวเกินเลยเกี่ยวกับบรรดาอิมามอย่างร้ายแรง โดยยกพวกเขาขึ้นเหนือระดับมนุษย์ และนับพวกเขาไว้ในระดับเดียวกับพระเจ้า เขากล่าวในหนังสือ อัล-หุกูมะฮ์ อัล-อิสลามิยะฮ์ หน้า 52 ว่า «แท้จริงอิมามมีตำแหน่งอันน่าสรรเสริญ มีฐานะอันสูงส่ง และมีการเป็นผู้แทนเชิงการสร้าง (คิลาฟะฮ์ ตักวีนิยะฮ์) ซึ่งอณูทั้งปวงของจักรวาลต้องยอมจำนนต่ออำนาจปกครองและการควบคุมของมัน» ข้าพเจ้าไม่อาจเข้าใจการเป็นผู้แทนเชิงการสร้างที่อณูทั้งปวงของจักรวาลยอมจำนนต่อมันนี้ได้ นอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงบอกเราเกี่ยวกับพระองค์เองว่า «แท้จริงกิจการของพระองค์นั้น เมื่อพระองค์ทรงประสงค์สิ่งใด พระองค์เพียงแต่ตรัสแก่มันว่า "จงเป็น" แล้วมันก็จะเป็นขึ้นมา» (ซูเราะฮ์ยาซีน 36:82) และเขายังกล่าวในหนังสือเล่มเดิมอีกว่า «บรรดาอิมามเคยเป็นรัศมีก่อนโลกนี้ แล้วอัลลอฮ์ทรงให้พวกเขาโอบล้อมบัลลังก์ของพระองค์ และทรงประทานตำแหน่งฐานะและความใกล้ชิดแก่พวกเขาซึ่งไม่มีผู้ใดรู้นอกจากอัลลอฮ์» จงพิจารณาดูเถิดว่าเขาบรรยายลักษณะพวกเขาอย่างไร ว่าพวกเขามีอยู่แล้วก่อนการสร้างโลก การดำรงอยู่ของพวกเขาเป็นรัศมี และพวกเขาโอบล้อมบัลลังก์ ทั้งหมดนี้คือการกล่าวเกินเลยอย่างรุนแรงที่ขัดแย้งกับตัวบทอันชัดแจ้งของอัลกุรอานและซุนนะฮ์
หลังจากที่ได้จัดเตรียมงานวิจัยนี้เสร็จและก่อนส่งเข้าโรงพิมพ์ สำนักข่าวและหนังสือพิมพ์ต่าง ๆ ได้นำเสนอถ้อยคำของโคมัยนีที่อันตรายไม่น้อยไปกว่าถ้อยคำที่เรายกมาจากหนังสือของเขา ซึ่งเขากล่าวไว้เนื่องในโอกาสวันประสูติของอัล-มะฮ์ดีผู้หายตัวไป ซึ่งพวกชีอะฮ์อ้างว่าได้หายตัวไปตั้งแต่กว่าหนึ่งพันปีมาแล้ว และพวกเขาอ้างว่าเขายังมีชีวิตอยู่ และจะกลับมาอีกครั้งเพื่อทำให้แผ่นดินเต็มไปด้วยความยุติธรรม หลังจากที่มันเต็มไปด้วยการกดขี่และความอยุติธรรม
ในถ้อยคำดังกล่าว เขาอ้างว่าบรรดานบีและเราะซูลทั้งหมด รวมถึงท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ไม่ประสบความสำเร็จในการปฏิรูปมวลมนุษยชาติและการสถาปนาความยุติธรรม และผู้ที่จะประสบความสำเร็จในเรื่องนั้นคืออัล-มะฮ์ดีผู้ถูกรอคอย และเขาคือบุคคลเพียงผู้เดียวในโลกที่จะทำให้สิ่งนั้นเป็นจริงขึ้นมาได้ =
อัล-อาลูซีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) กล่าวไว้ใน «มุคตะศ็อร อัต-ตุห์ฟะฮ์ หน้า 100» โดยอธิบายทัศนะของชีอะฮ์ในประเด็นนี้ว่า «ชาวอิมามียะฮ์มีมติเป็นเอกฉันท์ว่า อัล-อะมีร (หมายถึงอะลี) ประเสริฐกว่าบรรดาเราะซูลและนบีที่มิใช่อุลุลอัซมิ แต่ไม่ได้ประเสริฐกว่าคอตะมุนนะบียีน (ผู้เป็นนบีท่านสุดท้าย) ขอความสันติจงมีแด่ท่านและแด่พวกเขาทั้งหลาย ส่วนอุลุลอัซมิท่านอื่น ๆ นั้น บางคนในหมู่พวกเขาสงวนท่าทีไม่ตัดสิน เช่น อิบนุลมุเฏาะฮ์ฮัร อัล-หิลลีย์ และคนอื่น ๆ และบางคนเชื่อว่าเขามีฐานะเท่าเทียมกับพวกเขา ทัศนะเช่นนี้ขัดแย้งกับสิ่งที่รายงานมาจากบรรดาอิมาม ทั้งนี้ อัล-กุลัยนีย์ได้รายงานจากฮิชาม อัล-อะห์วัล จากซัยด์ บิน อะลี ว่า บรรดานบีประเสริฐกว่าบรรดาอิมาม และผู้ใดกล่าวเป็นอย่างอื่น ผู้นั้นคือผู้หลงผิด และอิบนุบาบะวัยฮ์ได้รายงานจากอัศ-ศอดิกถึงข้อความที่ระบุชัดว่า บรรดานบีเป็นที่รักยิ่งต่ออัลลอฮ์มากกว่าอะลี»
อัล-อาลูซีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้โต้แย้งทัศนะของพวกเขาด้วยตัวบทจากอัลกุรอาน ด้วยเหตุผลทางปัญญา และด้วยการชี้ให้เห็นความอ่อนของตัวบทที่พวกเขาใช้เป็นหลักฐาน เนื่องจากผู้รายงานของตัวบทเหล่านั้นอ่อน และเนื่องจากตัวบทเหล่านั้นขัดแย้งกับตัวบทอื่น ๆ ที่มีอยู่ในตำราของพวกเขาเอง การโต้แย้งเหล่านี้ถือว่าเพียงพอและชัดเจนสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักสัจธรรมและปฏิบัติตาม ดังนั้นจงกลับไปศึกษาจากตำราดังกล่าว
ทัศนะที่ยกให้บรรดาอิมามประเสริฐกว่าบรรดานบีเช่นนี้ปรากฏซ้ำแล้วซ้ำเล่าในตำราของชีอะฮ์ ดังที่อะลี มูซา อัล-บะฮ์บะฮานีย์ได้กล่าวไว้ในหนังสือของเขาชื่อ «มิศบาห์ อัล-ฮิดายะฮ์ ฟี อิษบาต อัล-วิลายะฮ์»⁽¹⁾ «หน้า
(ต่อจากเชิงอรรถหน้าก่อน) …เขากล่าวไว้ในถ้อยแถลงซึ่งหนังสือพิมพ์อัร-ร็อยอุลอาม ของคูเวต ได้ตีพิมพ์ตามต้นฉบับเมื่อวันที่ (30/6/1980) ว่า «บรรดานบีทั้งหมดมาเพื่อวางรากฐานแห่งความยุติธรรมในโลกทั้งมวล แต่พวกเขาไม่ประสบความสำเร็จ แม้แต่ท่านนบีมุฮัมมัด ขอความโปรดปรานและความสันติจงมีแด่ท่าน ผู้เป็นนบีท่านสุดท้ายซึ่งมาเพื่อปฏิรูปมนุษยชาติและบังคับใช้ความยุติธรรม ก็ไม่ประสบความสำเร็จในเรื่องนั้นในยุคสมัยของท่าน… และบุคคลที่จะประสบความสำเร็จในเรื่องนี้ วางรากฐานแห่งความยุติธรรมไปทั่วทุกมุมโลก และแก้ไขความเบี่ยงเบนทั้งหลาย คืออัล-มะฮ์ดีย์ผู้ถูกรอคอย»
ไม่ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ นั่นไม่ใช่ความจริงและไม่ใช่สิ่งที่สัตย์จริง เพราะไม่มีผู้ใดประสบความสำเร็จในการสถาปนาความยุติธรรมเฉกเช่นความสำเร็จของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ และจะไม่มีผู้ใดมาภายหลังท่านแล้วกระทำได้ดังที่อัล-มุศฏอฟา ขอความโปรดปรานและความสันติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่าน ได้กระทำไว้ โคมัยนียังย้ำความหมายนี้โดยกล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดในโลกนอกจากอัล-มะฮ์ดีย์ที่จะบังคับใช้ความยุติธรรมในความหมายที่แท้จริงได้…» และเขากล่าวอีกว่า «อิมามอัล-มะฮ์ดีย์ ขอความสันติจงมีแด่ท่าน จะทำงานเพื่อเผยแผ่ความยุติธรรมไปทั่วทุกมุมโลก และจะประสบความสำเร็จในสิ่งที่บรรดานบีและบรรดาวะลีล้มเหลวในการทำให้บรรลุผล เนื่องจากอุปสรรคที่ขวางกั้นอยู่บนเส้นทางของพวกเขา…» จากจุดนี้ โคมัยนีจึงเห็นว่าวันอีดของอัล-มะฮ์ดีย์เป็นวันอีดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมุสลิม โดยกล่าวว่า «วันอีดของอัล-มะฮ์ดีย์คือวันอีดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษยชาติทั้งมวล» ซึ่งหมายความว่ามันยิ่งใหญ่กว่าวันอีดิลฟิฏริและอีดิลอัฎฮา และเขายังยกให้มันประเสริฐกว่าวันเมาลิดของอัล-มุศฏอฟา ﷺ ในแง่หนึ่ง โดยกล่าวว่า «วันอีดนี้ซึ่งเป็นวันอีดที่ยิ่งใหญ่สำหรับมุสลิม ถือว่ายิ่งใหญ่กว่าวันเมาลิดของท่านนบี ขอความสันติจงมีแด่ท่าน ในแง่หนึ่ง» และเขากล่าวว่า «วันอีดของเขาคือวันอีดของมวลมนุษยชาติทั้งหมด เพราะเขาจะนำทางมวลมนุษย์ทั้งปวง»
ولا حول ولا قوة إلا بالله
และเขาปิดท้ายคำพูดของเขาด้วยการยกย่องเขาเหนือผู้อื่นว่า «ฉันไม่อาจเรียกเขาว่าผู้นำได้ เพราะเขายิ่งใหญ่ ประเสริฐ และสูงส่งกว่านั้น และฉันไม่อาจเรียกเขาว่าบุรุษอันดับหนึ่งได้ เพราะไม่มีผู้ใดมาเป็นอันดับถัดจากเขา และเขาไม่มีผู้ใดเป็นที่สอง ด้วยเหตุนี้ฉันจึงไม่อาจกล่าวถึงเขาด้วยถ้อยคำใด ๆ นอกจากอัล-มะฮ์ดีย์ผู้ถูกรอคอยตามที่ได้สัญญาไว้» เราไม่แปลกใจต่อคำพูดเช่นนี้ หลังจากที่เราได้อ่านสิ่งที่ปรากฏในหนังสือ «อัล-หุกูมะฮ์ อัล-อิสลามียะฮ์» ไม่มีพลังและไม่มีอำนาจใด ๆ นอกจากด้วยอัลลอฮ์
⁽¹⁾ ข้อความที่ยกมาเหล่านี้ เราได้นำมาพร้อมแหล่งอ้างอิงจากหนังสือ «อัล-อิมามะฮ์» ของ ดร.อะลี อะห์มัด อัส-สาลูส หน้า 19
61-62») ว่าอิมามะฮ์เป็นตำแหน่งที่สูงกว่านุบุวะฮ์ (ความเป็นนบี)
ด้วยเหตุนี้ พวกเขาจึงตัดสินว่าผู้ที่ปฏิเสธการเป็นอิมามของบรรดาอิมามของพวกเขา หรือปฏิเสธการเป็นอิมามของคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกเขานั้นเป็นกาฟิร อิบนุบาบะวัยฮ์ อัล-กุมมี ซึ่งพวกเขาให้ฉายาว่า "อัศ-เศาะดูก" กล่าวว่า
«ความเชื่อของเราเกี่ยวกับผู้ที่ปฏิเสธการเป็นอิมามของอะมีรุลมุอ์มินีน อะลี บิน อบีฏอลิบ (ร.ฎ.) และบรรดาอิมามหลังจากท่าน คือ เขาเปรียบเสมือนผู้ที่ปฏิเสธการเป็นนบีของบรรดานบีทั้งหมด และความเชื่อของเราเกี่ยวกับผู้ที่ยอมรับอะมีรุลมุอ์มินีน แต่ปฏิเสธอิมามคนใดคนหนึ่งหลังจากท่าน คือ เขาอยู่ในฐานะเดียวกับผู้ที่ยอมรับบรรดานบีทั้งหมด แต่ปฏิเสธการเป็นนบีของนบีของเรา มุหัมมัด ﷺ» («ริสาละฮ์ของเขาว่าด้วยหลักความเชื่อ» หน้า 103)
อัล-มุฟีด กล่าวว่า «ชาวอิมามียะฮ์มีมติเห็นพ้องกันว่า ผู้ใดปฏิเสธการเป็นอิมามของอิมามคนใดคนหนึ่ง และปฏิเสธสิ่งที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงกำหนดให้เป็นหน้าที่ต้องเชื่อฟังเขา ผู้นั้นเป็นกาฟิรผู้หลงผิด สมควรได้รับการพำนักอยู่ในนรกตลอดกาล» (บิหารุลอันวาร ของอัล-มัจญ์ลิซี 23/390) และอัล-มัจญ์ลิซีได้ยกคำกล่าวของอัล-มุฟีดนี้มาเพื่อสนับสนุนทัศนะของตน
บางคนในหมู่พวกเขามีทัศนะว่า การปฏิเสธอิมามะฮ์นั้นเลวร้ายยิ่งกว่าการปฏิเสธนุบุวะฮ์ อัล-อัลลามะฮ์ อัล-หิลลี ซึ่งชาวญะอ์ฟะรียะฮ์ให้ฉายาว่า "อัล-อัลลามะฮ์" กล่าวว่า «อิมามะฮ์เป็นความกรุณา (ลุฏฟ์) ที่ทั่วไป ส่วนนุบุวะฮ์เป็นความกรุณาที่เฉพาะ เพราะเป็นไปได้ที่ยุคสมัยหนึ่งจะว่างเว้นจากนบีที่ยังมีชีวิตอยู่ ซึ่งต่างจากอิมาม และการปฏิเสธความกรุณาที่ทั่วไปนั้นเลวร้ายยิ่งกว่าการปฏิเสธความกรุณาที่เฉพาะ» («กิตาบุลอัลฟัยน์ ฟี อิมามะติ อะมีริลมุอ์มินีน» ของอัล-หะสัน บิน ยูสุฟ อัล-มุเฏาะฮ์ฮัร อัล-หิลลี 1/3) และนักวิชาการคนหนึ่งของพวกเขาได้ให้ความเห็นต่อคำกล่าวนี้ว่า «ช่างเป็นคำกล่าวที่ดียิ่ง» และกล่าวเพิ่มเติมว่า «และอัศ-เศาะดูกได้บ่งชี้ถึงเรื่องนี้ไว้ด้วยคำกล่าวของเขาที่ว่า ผู้ปฏิเสธอิมามะฮ์คือผู้ที่เลวร้ายที่สุดในสามกลุ่ม เพราะมีรายงานจากท่านว่า ท่านกล่าวว่า "ชาวนาศิบีนั้นเลวร้ายยิ่งกว่าชาวยิว" มีผู้ถามว่า "เป็นเช่นนั้นได้อย่างไร โอ้บุตรของท่านเราะซูลุลลอฮ์?" ท่านตอบว่า "ชาวยิวปฏิเสธความกรุณาแห่งนุบุวะฮ์ซึ่งเป็นความกรุณาที่เฉพาะ ส่วนชาวนาศิบีปฏิเสธความกรุณาแห่งอิมามะฮ์ซึ่งเป็นความกรุณาที่ทั่วไป"» (ดูเชิงอรรถหน้า 43 ของหนังสือ «อัน-นาฟิอ์ เยามัลหัชร์» ของญะมาลุดดีน อัล-มิกดาด บิน อับดุลลอฮ์ อัส-สุยูรี)
ซูฟีบางกลุ่มอ้างว่าความเป็นวะลีย์ (อัล-วิลายะฮ์) ประเสริฐกว่าความเป็นนบี (อัน-นุบุวะฮ์) และพวกเขายังอ้างอีกว่า "ผู้ปิดท้ายบรรดาวะลีย์" ประเสริฐกว่า "ผู้ปิดท้ายบรรดานบี" ในบรรดาผู้ที่กล่าวอ้างคำอ้างอันเป็นโมฆะนี้ ได้แก่ อัล-หะกีม อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุอะเราะบีย์ผู้ถือหลักวะห์ดะตุลวุญูด (เอกภาพแห่งการมีอยู่) คนเหล่านี้กล่าวเท็จในสิ่งที่พวกเขายึดถือ เพราะไม่มีปรากฏในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และในซุนนะฮ์ของท่านเราะซูล ﷺ เลยว่ามี "ผู้ปิดท้าย" สำหรับบรรดาวะลีย์ และไม่มีปรากฏว่าเขาประเสริฐกว่าวะลีย์คนอื่น ๆ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงว่าเขาจะเป็นผู้ที่ดีที่สุดในหมู่พวกเขา อีกทั้งไม่มีผู้ใดในบรรดาผู้มีความรู้กว้างขวาง ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ผู้คนเจริญรอยตาม ได้เคยกล่าวถึงประเด็นนี้เลย
خير القرون قرني ثمَّ الذين يلونهم ، ثمَّ الذين يلونهم
ต้นตอความผิดพลาดของพวกเขาคือ เมื่อพวกเขาพิจารณาแล้วพบว่าท่านมุฮัมมัด ﷺ เป็นผู้ปิดท้ายบรรดาเราะซูล และเป็นเราะซูลที่ประเสริฐที่สุด พวกเขาจึงกล่าวว่า ท่านประเสริฐที่สุดในหมู่พวกเขาเพราะท่านเป็นคนสุดท้าย ซึ่งความคิดนี้ผิด เพราะการมาก่อนหรือมาทีหลังไม่ได้เป็นหลักเกณฑ์ของความประเสริฐ ด้วยเหตุนี้ อิบรอฮีมจึงมาก่อนแต่ประเสริฐกว่ามูซา และอิบรอฮีมกับมูซามาก่อนแต่ทั้งสองประเสริฐกว่าอีซา และมีรายงานที่ถูกต้องจากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ผู้ที่ประเสริฐที่สุดของประชาชาตินี้คือบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านที่อยู่ร่วมกับท่าน และหากมุสลิมคนหนึ่งบริจาคทองคำเท่าภูเขาอุฮุด ก็ยังไม่เท่ากับหนึ่งมุดด์ของคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกเขา หรือแม้แต่ครึ่งมุดด์ และมีรายงานที่ยืนยันว่าท่านกล่าวว่า «ยุคที่ดีที่สุดคือยุคของฉัน จากนั้นคือยุคที่ถัดจากพวกเขา จากนั้นคือยุคที่ถัดจากพวกเขา»
ในด้านวิชาความรู้ บางครั้งคนรุ่นก่อนอาจมีความเป็นเลิศจนคนรุ่นหลังไม่อาจไปถึงระดับของเขาได้ ดังเช่นกรณีของซีบะวัยฮ์ในวิชาไวยากรณ์อาหรับ (อัน-นะห์วุ) และบางครั้งก็อาจเป็นเช่นนั้นในวิชาความรู้ที่มีการพัฒนาก้าวหน้า ซึ่งคนรุ่นหลังเป็นผู้ทำให้สมบูรณ์
⁽¹⁾ ดูเพิ่มเติมในประเด็นนี้: เลาวามิอุลอันวาร อัล-บะฮียะฮ์ 2/300 และมัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม 2/222, 11/221, 363
…ที่กล่าวมาข้างต้นนั้นถูกต้อง แต่ในเรื่องการเป็นนบีและการเป็นเราะซูลนั้นแตกต่างออกไป เพราะการเป็นนบีและความรู้ของการเป็นนบีเป็นของประทานจากพระผู้เป็นเจ้า และเป็นความโปรดปรานจากองค์อภิบาล ไม่อาจได้มาด้วยความพากเพียรขวนขวายหรือการบำเพ็ญฝึกฝนตน คำกล่าวนี้ได้เปิดประตูแห่งความชั่วร้าย จนทุกคนที่คิดว่าตนมีความดี และทุกคนที่ประสงค์ร้ายต่ออุมมะฮ์นี้ ต่างอ้างว่าตนเป็นผู้ปิดท้ายบรรดาวะลี (คอติมุลเอาลิยาอ์) และอ้างว่าตนรับความรู้จากอัลลอฮ์โดยตรงโดยไม่ผ่านสื่อกลางใด ๆ ซึ่งนี่คือการหลงผิดอย่างใหญ่หลวง ไม่มีผู้ใดในอุมมะฮ์นี้มีสิทธิ์อ้างว่าตนประเสริฐกว่านบีคนใดคนหนึ่ง และไม่มีผู้ใดที่อ้างว่าตนเป็นคนดีมีสิทธิ์เคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ด้วยแนวทางที่ขัดแย้งกับแนวทางของท่านเราะซูล ﷺ
وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعْضٍ ۖ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًا ﴿٥٥﴾
อัลลอฮ์ผู้ทรงสัจธรรม ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง ได้ทรงแจ้งแก่เราว่า พระองค์ได้ทรงให้นบีบางท่านประเสริฐกว่าอีกบางท่าน ดังที่พระองค์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งได้ตรัสว่า «และแน่นอน เราได้ให้บรรดานบีบางท่านประเสริฐกว่าอีกบางท่าน และเราได้ประทานคัมภีร์ซะบูรแก่ดาวูด» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:55)
تِلْكَ ٱلرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۘ مِّنْهُم مَّن كَلَّمَ ٱللَّهُ ۖ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَـٰتٍ ۚ وَءَاتَيْنَا عِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ ٱلْبَيِّنَـٰتِ وَأَيَّدْنَـٰهُ بِرُوحِ ٱلْقُدُسِ
ประชาชาตินี้ได้มีมติเป็นเอกฉันท์ว่า บรรดาเราะซูลประเสริฐกว่าบรรดานบี และบรรดาเราะซูลเองก็มีความประเสริฐเหลื่อมล้ำกันระหว่างพวกเขา ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «บรรดาเราะซูลเหล่านั้น เราได้ให้บางท่านในหมู่พวกเขาประเสริฐกว่าอีกบางท่าน ในหมู่พวกเขามีผู้ที่อัลลอฮ์ได้ทรงพูดด้วย และพระองค์ได้ทรงยกบางท่านในหมู่พวกเขาขึ้นหลายระดับ และเราได้ประทานหลักฐานอันชัดแจ้งแก่อีซา บุตรของมัรยัม และเราได้สนับสนุนเขาด้วยรูหุลกุดุส» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:253)
فَٱصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْعَزْمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ
شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِيهِ
เราะซูลและนบีที่ประเสริฐที่สุดมีห้าท่าน ได้แก่ มุหัมมัด ﷺ นูห์ อิบรอฮีม มูซา และอีซา ท่านเหล่านี้คืออุลุลอัซม์ (ผู้มีความมุ่งมั่นแน่วแน่) จากบรรดาเราะซูล «ดังนั้น เจ้าจงอดทนเถิด ดังที่บรรดาผู้มีความมุ่งมั่นแน่วแน่จากบรรดาเราะซูลได้อดทนมาแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ 46:35) และอัลลอฮ์ได้ทรงกล่าวถึงพวกเขาไว้ในคัมภีร์ของพระองค์มากกว่าหนึ่งแห่ง «พระองค์ได้ทรงบัญญัติศาสนาแก่พวกเจ้า ตามที่พระองค์ได้ทรงสั่งเสียไว้แก่นูห์ และสิ่งที่เราได้วะห์ยูแก่เจ้า และสิ่งที่เราได้สั่งเสียไว้แก่อิบรอฮีม มูซา และอีซา ว่าพวกเจ้าจงดำรงศาสนาไว้ และอย่าแตกแยกกันในเรื่องนั้น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:13)
وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِيثَـٰقَهُمْ وَمِنكَ وَمِن نُّوحٍ وَإِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ
และในพระดำรัสของพระองค์ว่า «และจงรำลึกเมื่อเราได้เอาพันธสัญญาจากบรรดานบี และจากเจ้า และจากนูห์ อิบรอฮีม มูซา และอีซา บุตรของมัรยัม» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:7)
ผู้ที่พินิจพิจารณาอายะฮ์ทั้งสองที่บอกถึงความประเสริฐที่แตกต่างกันของบรรดานบีและเราะซูล จะพบว่าอัลลอฮ์ทรงให้ผู้ที่พระองค์ทรงให้ประเสริฐในหมู่พวกเขามีความประเสริฐด้วยเหตุต่าง ๆ ได้แก่ การที่พระองค์ทรงประทานความดีงามแก่เขาซึ่งไม่ได้ประทานแก่ผู้อื่น หรือการที่พระองค์ทรงยกระดับของเขาให้สูงเหนือระดับของผู้อื่น หรือการที่เขาทุ่มเทอุตสาหะในการเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์และในการเชิญชวนสู่พระองค์ และการที่เขาได้ปฏิบัติภารกิจที่ได้รับมอบหมายอย่างสมบูรณ์
وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًا ﴿٥٥﴾
وَإِذْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿٥٣﴾
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم بِعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ ۖ وَءَاتَيْنَـٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ
ดาวูด (อ.) นั้น อัลลอฮ์ทรงให้ท่านประเสริฐด้วยการประทานคัมภีร์อัซ-ซะบูรแก่ท่าน «และเราได้ประทานคัมภีร์อัซ-ซะบูรแก่ดาวูด» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:55) อัลลอฮ์ทรงประทานคัมภีร์เตารอตแก่มูซา «และจงรำลึกเมื่อเราได้ประทานคัมภีร์และอัล-ฟุรกอนแก่มูซา เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้รับแนวทางที่ถูกต้อง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:53) และคัมภีร์ในที่นี้ก็คือเตารอต «แท้จริงเราได้ประทานคัมภีร์เตารอตลงมา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44) และทรงประทานคัมภีร์อินญีลแก่อีซา «และเราได้ให้อีซา บุตรของมัรยัม ติดตามร่องรอยของพวกเขามา โดยเป็นผู้ยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้าเขา คือคัมภีร์เตารอต และเราได้ประทานคัมภีร์อินญีลแก่เขา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:46)
อัลลอฮ์ทรงให้อาดัมมีความพิเศษเฉพาะตรงที่ท่าน "เป็นบิดาของมนุษยชาติ อัลลอฮ์ทรงสร้างท่านด้วยพระหัตถ์ของพระองค์ ทรงเป่าวิญญาณจากพระองค์เข้าไปในตัวท่าน และทรงบัญชาให้มะลาอิกะฮ์สุญูดแก่ท่าน แล้วพวกเขาก็สุญูด"
ทรงให้นูห์ประเสริฐตรงที่ท่าน "เป็นเราะซูลคนแรกที่ถูกส่งมายังชาวโลก และอัลลอฮ์ทรงเรียกท่านว่าบ่าวผู้กตัญญูอย่างยิ่ง"
وَٱتَّخَذَ ٱللَّهُ إِبْرَٰهِيمَ خَلِيلًا ﴿١٢٥﴾
إِنِّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا
ทรงให้อิบรอฮีมประเสริฐด้วยการที่พระองค์ทรงยึดเอาท่านเป็นค็อลีล (สหายผู้ใกล้ชิดยิ่ง) «และอัลลอฮ์ได้ทรงยึดเอาอิบรอฮีมเป็นค็อลีล» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:125) และทรงแต่งตั้งท่านให้เป็นผู้นำของมนุษย์ «แท้จริงข้าจะแต่งตั้งเจ้าให้เป็นผู้นำของมนุษย์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:124)
إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَاتِي
และอัลลอฮ์ทรงให้มูซาประเสริฐด้วยสาส์นต่าง ๆ ของพระองค์และด้วยการที่พระองค์ทรงพูดกับท่าน «แท้จริงข้าได้เลือกเจ้าเหนือมนุษย์ทั้งหลายด้วยสาส์นต่าง ๆ ของข้า…
⁽¹⁾ บรรดานบีและเราะซูลมีความประเสริฐแตกต่างกัน ดังที่เราได้อธิบายไว้ ณ ที่นี้ ด้วยการที่อัลลอฮ์ทรงให้พวกเขาประเสริฐ และด้วยความดีงามที่พระองค์ทรงประทานแก่พวกเขา แต่มีผู้คนบางส่วนพาดพิงเรื่องราวต่าง ๆ ไปยังบรรดานบีและเราะซูล โดยคิดว่าเป็นการยกย่องพวกเขา จนออกนอกขอบเขตของความสัจจริงและความเที่ยงธรรม ตัวอย่างเช่น การที่มุสลิมจำนวนมากวิงวอนขอต่อท่านเราะซูล ﷺ โดยกล่าวว่า "โอ้ สิ่งถูกสร้างแรกของอัลลอฮ์ โอ้ แสงสว่างแห่งบัลลังก์ของอัลลอฮ์" คำพูดนี้ได้รวมเอาความหลงผิดหลายประเภทไว้ด้วยกัน ในจำนวนนั้นคือ การวิงวอนและการร้องเรียกท่านเราะซูล ﷺ ซึ่งการกระทำเช่นนี้ไม่บังควรเว้นแต่ต่ออัลลอฮ์เท่านั้น พระองค์คือผู้ที่ถูกวิงวอนขอโดยไม่มีผู้อื่นใด ในจำนวนนั้นยังมีการอ้างว่าท่านเราะซูล ﷺ ถูกสร้างจากแสงสว่าง และท่านคือสิ่งถูกสร้างแรกของอัลลอฮ์ ซึ่งเรื่องนี้ไม่มีหลักฐานใดรองรับ นอกจากหะดีษเท็จที่สายรายงานไม่ถูกต้อง เพราะสิ่งแรกที่อัลลอฮ์ทรงสร้างคือปากกาซึ่งได้บันทึกกำหนดการของทุกสิ่ง ส่วนท่านเราะซูล ﷺ นั้นถูกสร้างจากสิ่งที่มนุษย์ถูกสร้างขึ้นมา การที่ท่านถูกสร้างจากสิ่งที่มนุษย์ถูกสร้าง และการที่ท่านมาในช่วงท้ายของการสร้างนั้น ไม่ได้ทำให้ท่านเสื่อมเสียแต่อย่างใด เพราะสิ่งถูกสร้างทั้งหลายมิได้มีความประเสริฐเหนือกันโดยพิจารณาเพียงจากสิ่งที่ตนถูกสร้างขึ้นมาเท่านั้น บางทีผู้ศรัทธาก็ถูกสร้างมาจากผู้ปฏิเสธ และผู้ปฏิเสธก็ถูกสร้างมาจากผู้ศรัทธา เช่น บุตรของนูห์ที่ถือกำเนิดจากท่าน และอิบรอฮีมที่ถือกำเนิดจากอาซัร ส่วนอาดัมนั้นอัลลอฮ์ทรงสร้างท่านจากดิน ครั้นเมื่อพระองค์ทรงทำให้ท่านสมบูรณ์และทรงเป่าวิญญาณจากพระองค์เข้าไปในตัวท่านแล้ว พระองค์ก็ทรงให้มะลาอิกะฮ์ของพระองค์สุญูดแก่ท่าน และทรงให้ท่านประเสริฐเหนือพวกเขาด้วยการสอนชื่อของทุกสิ่งแก่ท่าน และด้วยการที่พระองค์ทรงสร้างท่านด้วยพระหัตถ์ของพระองค์
وَبِكَلَامِي
และด้วยการพูดจาของข้า» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:144) และพระองค์ทรงเลือกสรรเขาไว้เพื่อพระองค์เอง «และข้าได้เลือกสรรเจ้าไว้เพื่อตัวของข้าเอง» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:41)
وَٱصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِى ﴿٤١﴾
ส่วนความประเสริฐของอีซา คือการที่ท่านเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ เป็นพจนารถของพระองค์ที่ทรงประทานไปยังมัรยัม และเป็นวิญญาณหนึ่งจากพระองค์ และท่านได้พูดกับผู้คนตั้งแต่ยังอยู่ในเปล «แท้จริงอัล-มะสีห์ อีซา บุตรของมัรยัมนั้น เป็นเพียงเราะซูลของอัลลอฮ์ และเป็นพจนารถของพระองค์ที่ทรงประทานไปยังมัรยัม และเป็นวิญญาณหนึ่งจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:171)
إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَىٰ مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ
บรรดานบียังมีความประเสริฐแตกต่างกันในอีกแง่มุมหนึ่ง กล่าวคือ นบีบางท่านอาจเป็นนบีเพียงอย่างเดียว บางท่านอาจเป็นนบีที่เป็นกษัตริย์ และบางท่านอาจเป็นบ่าวที่เป็นเราะซูล «นบีที่ถูกปฏิเสธ ไม่มีผู้ปฏิบัติตาม และไม่มีผู้เชื่อฟังนั้น ท่านคือนบีที่มิใช่กษัตริย์ ส่วนนบีที่ได้รับการเชื่อถือ มีผู้ปฏิบัติตาม และมีผู้เชื่อฟังนั้น หากท่านไม่สั่งใช้สิ่งใดนอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาแก่ท่าน ท่านก็คือบ่าวที่เป็นนบีซึ่งมิใช่กษัตริย์ แต่หากท่านสั่งใช้ตามสิ่งที่ท่านปรารถนาซึ่งเป็นที่อนุญาตแก่ท่าน ท่านก็คือนบีที่เป็นกษัตริย์ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสแก่สุลัยมานว่า «นี่คือการประทานของเรา ดังนั้นเจ้าจงให้ไปหรือเก็บไว้ โดยไม่ต้องถูกสอบสวน» (ซูเราะฮ์ศ็อด 38:39)
هَـٰذَا عَطَآؤُنَا فَٱمْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿٣٩﴾
ดังนั้น นบีที่เป็นกษัตริย์ในที่นี้จึงเป็นประเภทคู่กันกับบ่าวที่เป็นเราะซูล ดังที่มีผู้กล่าวแก่ท่านนบี ﷺ ว่า «จงเลือกเถิดว่าจะเป็นบ่าวที่เป็นเราะซูล หรือเป็นนบีที่เป็นกษัตริย์» และสถานะของบ่าวที่เป็นเราะซูลนั้นสมบูรณ์กว่าสถานะของนบีที่เป็นกษัตริย์ ดังเช่นสถานะของนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเรา เพราะท่านเป็นบ่าวที่เป็นเราะซูล ได้รับการสนับสนุน มีผู้เชื่อฟัง และมีผู้ปฏิบัติตาม ด้วยเหตุนี้ท่านจึงได้รับผลบุญเช่นเดียวกับผลบุญของผู้ที่ปฏิบัติตามท่าน มนุษย์ได้รับประโยชน์จากท่าน ได้รับความเมตตาโดยผ่านท่าน และท่านก็มีความเมตตาต่อพวกเขา ท่านไม่ได้เลือกที่จะเป็นกษัตริย์ เพื่อมิให้ส่วนแบ่งของท่านในอาคิเราะฮ์ลดน้อยลง เนื่องจากในการเป็นกษัตริย์นั้นมีการเสพสุขกับอำนาจการปกครองและทรัพย์สมบัติ
اختر إمّا عبداً رسولا ، وإمّا نبيا ملكا
ดังนั้น บ่าวที่เป็นเราะซูลจึงประเสริฐกว่า ณ อัลลอฮ์ เมื่อเทียบกับนบีที่เป็นกษัตริย์ ด้วยเหตุนี้ สถานะของนูห์ อิบรอฮีม มูซา และอีซา บุตรของมัรยัม จึงประเสริฐกว่า ณ อัลลอฮ์ เมื่อเทียบกับดาวูด สุลัยมาน และยูซุฟ»⁽¹⁾
⁽¹⁾ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ชัยคุลอิสลาม
أنا سيد ولد آدم يوم القيامة ، ولا فخر ، وبيدي لواء الحمد ولا فخر ، وما من نبيٍّ يومئذٍ آدم فمن سواه إلّا تحت لوائي ، وأنا أوّل شافع ، وأوّل مشفَّع ، ولا فخر
เมื่ออัลลอฮ์ทรงให้ชนรุ่นแรกและชนรุ่นหลังฟื้นคืนชีพในวันแห่งการตอบแทน ท่านเราะซูลผู้ได้รับการคัดเลือกของเรา ขอการสดุดีและความสันติจากอัลลอฮ์จงมีแด่ท่าน จะเป็นผู้นำของลูกหลานอาดัม ในมือของท่านถือธงแห่งการสรรเสริญ (ลิวาอุลหัมด์) และบรรดานบีและเราะซูลทั้งหลายในวันนั้นจะอยู่ใต้ธงของท่าน ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ฉันคือผู้นำของลูกหลานอาดัมในวันกิยามะฮ์ โดยไม่ได้โอ้อวด ในมือของฉันคือธงแห่งการสรรเสริญ โดยไม่ได้โอ้อวด และไม่มีนบีคนใดในวันนั้น ตั้งแต่อาดัมและคนอื่น ๆ นอกจากเขาจะอยู่ใต้ธงของฉัน ฉันเป็นคนแรกที่จะให้การชะฟาอะฮ์ (ขอความช่วยเหลือ) และเป็นคนแรกที่การชะฟาอะฮ์ของเขาจะได้รับการตอบรับ โดยไม่ได้โอ้อวด» บันทึกโดยอะห์มัด อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุมาญะฮ์⁽¹⁾
اذهبوا إلى محمد عبد غفر الله له ما تقدّم من ذنبه وما تأخر
และเมื่อความทุกข์ยากรุนแรงขึ้นแก่มนุษย์ในวันนั้น ผู้คนจะขอให้บรรดาเราะซูลผู้ยิ่งใหญ่ช่วยให้การชะฟาอะฮ์ต่ออัลลอฮ์ เพื่อให้พระองค์ทรงตัดสินระหว่างบ่าวของพระองค์ แต่บรรดาเราะซูลต่างก็ผลักภาระนั้นต่อกันไป แต่ละท่านกล่าวว่า "พวกท่านจงไปหาผู้อื่นเถิด" จนกระทั่งเมื่อพวกเขามาหาท่านนบีอีซา ขอการสดุดีและความสันติอันประเสริฐที่สุดจงมีแด่ท่านและแด่นบีของเรา ท่านกล่าวว่า «พวกท่านจงไปหามุฮัมมัดเถิด บ่าวผู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงอภัยให้แก่เขาแล้วซึ่งบาปของเขาทั้งที่ผ่านมาและที่จะตามมา»
إنّ الله اتخذني خليلا كما اتخذ إبراهيم خليلا
นี่คือความประเสริฐของท่านในวันอันยิ่งใหญ่นั้น และสิ่งนั้นมิใช่อื่นใด นอกจากเป็นเพราะสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่ท่าน ทั้งคุณลักษณะอันยิ่งใหญ่ จริยธรรมอันสูงส่ง การต่อสู้ดิ้นรนในหนทางของอัลลอฮ์ และการยืนหยัดปฏิบัติตามบัญชาของพระองค์ อัลลอฮ์ได้ทรงให้ท่านประเสริฐเหนือผู้อื่นด้วยความประเสริฐหลายประการ ทั้งในตัวของท่านเอง ในการเผยแผ่ของท่าน และในประชาชาติของท่าน ส่วนหนึ่งจากนั้นคือ พระองค์ทรงยึดท่านเป็นค็อลีล (สหายผู้เป็นที่รักยิ่ง) ดังที่อัลลอฮ์ทรงยึดอิบรอฮีมเป็นค็อลีล ในหะดีษที่บันทึกโดยมุสลิมในเศาะฮีหฺของท่านและอบูอะวานะฮ์ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงยึดฉันเป็นค็อลีล ดังที่พระองค์ทรงยึดอิบรอฮีมเป็นค็อลีล»⁽²⁾ และพระองค์ทรงประทานอัลกุรอานอันยิ่งใหญ่แก่ท่าน ซึ่งไม่มีผู้ใดได้รับ […]
⁽¹⁾ เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร (2/21) ⁽²⁾ ตะห์กีก อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ ดู ชัรห์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 175
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَـٰكَ سَبْعًا مِّنَ ٱلْمَثَانِى وَٱلْقُرْءَانَ ٱلْعَظِيمَ ﴿٨٧﴾
…บรรดานบีและเราะซูลก็ได้รับเช่นเดียวกับนั้น: «และโดยแน่นอน เราได้ให้แก่เจ้าเจ็ด (อายะฮ์) ที่ถูกอ่านซ้ำ และอัลกุรอานอันยิ่งใหญ่» (ซูเราะฮ์อัล-หิจร์ 15:87)
« فضلت على الأنبياء بست : أعطيت جوامع الكلم ، ونصرت بالرعب ، وأحلّت لي الغنائم ، وجعلت لي الأرض طهورا ومسجدا ، وأرسلت الى الخلق كافّة ، وختم بي النبيون »
และอัลลอฮ์ทรงให้ท่านมีลักษณะพิเศษหกประการเหนือผู้อื่น ซึ่งไม่มีนบีคนใดก่อนหน้าท่านได้รับ ดังในหะดีษว่า: «ฉันได้รับความประเสริฐเหนือบรรดานบีด้วยหกประการ: ฉันได้รับญะวามิอุลกะลิม ฉันได้รับการช่วยเหลือด้วยความหวาดกลัว (ที่เกิดในใจศัตรู) ทรัพย์สงครามถูกอนุมัติแก่ฉัน แผ่นดินถูกทำให้เป็นสิ่งที่ใช้ชำระและเป็นที่ละหมาดสำหรับฉัน ฉันถูกส่งมายังมวลมนุษย์ทั้งหมด และบรรดานบีได้ถูกปิดท้ายด้วยฉัน» บันทึกโดยมุสลิมและอัต-ติรมิซีย์⁽¹⁾
ท่านเราะซูล ﷺ แจ้งว่าอัลลอฮ์ทรงให้ท่านประเสริฐเหนือผู้อื่นด้วยหกประการ ได้แก่ ท่านได้รับญะวามิอุลกะลิม กล่าวคือ ท่านสามารถรวบรวมความหมายมากมายไว้ในถ้อยคำที่สั้นกระชับ
ท่านได้รับการช่วยเหลือด้วยความหวาดกลัว ซึ่งได้แก่ความหวาดกลัวที่อัลลอฮ์ทรงทำให้เกิดขึ้นในใจของบรรดาศัตรูของพระองค์ต่อเราะซูลของพระองค์และผู้ที่ปฏิบัติตามเราะซูลของพระองค์ ﷺ
ทรัพย์สงครามถูกอนุมัติแก่ท่าน ในขณะที่ทรัพย์สงครามของบรรดาเราะซูลก่อนหน้าเราและผู้ที่ปฏิบัติตามพวกท่านนั้น จะถูกนำมารวมไว้ แล้วไฟจากฟากฟ้าก็จะลงมาเผามัน
แผ่นดินถูกทำให้เป็นที่ละหมาดและเป็นสิ่งที่ใช้ชำระสำหรับท่านและประชาชาติของท่าน ดังนั้น ไม่ว่าเวลาละหมาดจะมาถึงชายคนหนึ่งจากประชาชาตินี้ ณ ที่ใดก็ตาม เขาก็สามารถอาบน้ำละหมาดได้ หากไม่พบน้ำก็ให้ตะยัมมุม แล้วละหมาดได้ ไม่ว่าจะอยู่ในมัสยิดที่ตั้งเป็นการถาวร ในบ้าน หรือในทะเลทราย
أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا
ท่านถูกส่งมายังมนุษย์ทั้งมวล ทั้งชาวอาหรับและชนต่างชาติ ทั้งผิวขาว ผิวเหลือง และผิวแดง⁽²⁾ ทั้งผู้ที่มีชีวิตอยู่ในสมัยที่ท่านถูกแต่งตั้งเป็นเราะซูล และผู้ที่จะมาภายหลังท่านจนกระทั่งวันกิยามะฮ์จะมาถึง: «โอ้มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงฉันคือเราะซูลของอัลลอฮ์มายังพวกท่านทั้งหมด» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:158)
⁽¹⁾ เศาะฮีหุลญามิอ์ (2/21)
⁽²⁾ เนห์รูอ้างไว้ในหนังสือของเขา «ภาพรวมประวัติศาสตร์โลก» (Glimpses of World History) ว่ามุหัมมัดถูกส่งมาเฉพาะชาวอาหรับเท่านั้น คำอ้างนี้มีชาวคริสต์บางกลุ่มกล่าวไว้ทั้งในอดีตและปัจจุบัน เชคุลอิสลามอิบนุตัยมียะฮ์ได้เขียนหนังสือ «อัล-ญะวาบ อัศ-เศาะฮีห์» เพื่อตอบโต้ข้อคลุมเครือต่าง ๆ ของชายชาวคริสต์คนหนึ่ง และหนึ่งในข้อคลุมเครือที่เชคุลอิสลามได้อธิบายตอบโต้อย่างยืดยาวก็คือคำอ้างของชาวคริสต์ผู้นั้นที่ว่ามุหัมมัดถูกส่งมายังชาวอาหรับเท่านั้น มิใช่ประชาชาติอื่น ๆ ทั้งหมด ในการตอบโต้การกุเรื่องเท็จนี้ เพียงพอแล้วที่เราจะชี้ให้เห็นความขัดแย้งในตัวเองของคนเหล่านี้ เพราะการที่พวกเขายอมรับว่าท่านเป็นนบีที่ถูกส่งมานั้น ย่อมจำเป็นต้องเชื่อในสิ่งที่ท่านแจ้ง และท่านได้แจ้งแล้วว่าท่านถูกส่งมายังมนุษย์ทั้งมวล ดังนั้น เมื่อพวกเขาศรัทธาว่าท่านเป็นนบีที่ถูกส่งมา แล้วกลับปฏิเสธท่าน โดยกล่าวว่า "ท่านถูกส่งมายังชาวอาหรับเท่านั้น" พวกเขาก็ได้ขัดแย้งกันเองอย่างชัดแจ้ง และเป็นที่ประจักษ์ว่าเป้าหมายของพวกเขาคือการหาข้ออ้างให้แก่การปฏิเสธศรัทธาของพวกเขาต่อท่าน
يَا قَوْمَنَا أَجِيبُوا دَاعِيَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٣١﴾ وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِىَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءُ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ ﴿٣٢﴾ أَوَلَمْ
และพระองค์ทรงส่งท่านไปยังญินเช่นเดียวกับที่ทรงส่งท่านไปยังมนุษย์ คณะผู้แทนของญินได้กลับไป หลังจากที่ได้ฟังอัลกุรอานและศรัทธาต่อสัจธรรมที่ถูกประทานลงมา โดยเรียกร้องกลุ่มชนของพวกเขาสู่การศรัทธาว่า «โอ้กลุ่มชนของเราเอ๋ย! จงตอบรับผู้เรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์ และจงศรัทธาต่อพระองค์ พระองค์จะทรงอภัยแก่พวกท่านซึ่งบาปบางส่วนของพวกท่าน และจะทรงคุ้มครองพวกท่านให้พ้นจากการลงโทษอันเจ็บปวด และผู้ใดไม่ตอบรับผู้เรียกร้องไปสู่อัลลอฮ์ เขาก็ไม่อาจหลบหนีให้พ้น (จากพระองค์) ได้ในแผ่นดิน และเขาจะไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ อื่นจากพระองค์ ชนเหล่านั้นอยู่ในการหลงผิดอย่างชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ 46:31-32)
وَلَـٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ
ความประเสริฐประการที่หก คือ ท่านเป็นนบีคนสุดท้าย ดังนั้นจึงไม่มีนบีใดหลังจากท่านอีก «แต่เขาเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์และเป็นคนสุดท้ายของบรรดานบี» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:40)
และเมื่อเราะซูลของเราเป็นนบีคนสุดท้าย ท่านก็ย่อมเป็นเราะซูลคนสุดท้ายด้วย ทั้งนี้เพราะนบีทุกคนคือเราะซูล
ความหมายของการที่ท่านเป็นคนสุดท้ายของบรรดานบีและเราะซูล คือ จะไม่มีเราะซูลคนใดถูกส่งมาหลังจากท่าน เพื่อเปลี่ยนแปลงบทบัญญัติของท่าน⁽¹⁾ หรือล้มล้างสิ่งใดจากศาสนาของท่าน ส่วนการลงมาของท่านนบีอีซา (อ.) ในยุคสุดท้ายนั้นเป็นความจริงและเป็นสัจธรรม ดังที่ท่านอัล-มุศเฏาะฟา ﷺ ได้แจ้งไว้ แต่ท่านจะไม่ลงมาเพื่อตัดสินด้วยบทบัญญัติของคัมภีร์เตารอตและอินญีล หากแต่ท่านจะตัดสินด้วยอัลกุรอาน ท่านจะทำลายไม้กางเขน ฆ่าสุกร และจะมีการอะซานเพื่อการละหมาด
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ ﴿٦٩﴾
⁽¹⁾ หลังจากการแต่งตั้งท่านเราะซูล ﷺ ได้ปรากฏกลุ่มผู้อ้างตนเป็นนบีขึ้นจำนวนหนึ่ง เช่น มุซัยลิมะฮ์ อัล-อัสวัด อัล-อันซี และสะญาห์ และยังคงมีผู้อ้างตนเช่นนี้ปรากฏขึ้นเป็นระยะ ๆ ในศตวรรษที่ผ่านมาได้ปรากฏอะลี มุฮัมมัด อัช-ชีรอซี (เกิดปี ค.ศ. 1819) ซึ่งได้รับฉายาว่า "อัล-บาบ" บรรดาผู้ตามของเขาถูกเรียกว่า "บาบียะฮ์" เขาอ้างตนเป็นนบีในบางครั้ง และอ้างตนเป็นพระเจ้าในบางครั้ง ศิษย์ของเขาซึ่งได้รับฉายาว่า "บะฮาอุลลอฮ์" ได้ดำเนินตามแนวทางของเขา บรรดาผู้ตามของศิษย์ผู้นี้ถูกเรียกว่า "บะฮาอียะฮ์" ในบรรดาผู้อ้างตนเหล่านี้ยังมีมีรซา ฆุลาม อะห์มัด อัล-กอดิยานี ซึ่งมีผู้ตามกระจายอยู่ในอินเดีย เยอรมนี อังกฤษ และอเมริกา พวกเขามีมัสยิดในดินแดนเหล่านั้นซึ่งใช้เป็นที่ชักนำมุสลิมให้หลงผิด เดิมพวกเขาถูกเรียกว่า "กอดิยานียะฮ์" แต่ปัจจุบันพวกเขาเรียกตนเองว่า "อะห์มะดียะฮ์" เพื่อหลอกลวงบ่าวของอัลลอฮ์ให้หลงผิดยิ่งขึ้น ผู้อ้างตนคนล่าสุดในบรรดาคนเหล่านี้ คือชายผู้หนึ่งที่ปรากฏตัวในประเทศซูดาน โดยอ้างว่าตนเป็นนบี และอัลลอฮ์ทรงรับประกันว่าจะทรงเปิดโปงและฉีกหน้ากากของทุกคนที่กล่าวอ้างเช่นนี้ «แท้จริงบรรดาผู้ที่กุความเท็จต่ออัลลอฮ์นั้น พวกเขาจะไม่ประสบความสำเร็จ» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:69)
لا تخيروا بين الأنبياء
لا تفضلوا بين الأنبياء
มีหะดีษหลายบทที่ห้ามมุสลิมยกย่องนบีบางท่านให้เหนือกว่านบีอีกบางท่าน ในจำนวนนั้นได้แก่หะดีษที่อบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) รายงานจากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «พวกท่านอย่าได้เลือกยกนบีคนใดเหนือนบีคนใด»⁽¹⁾ และจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าได้ยกย่องนบีบางท่านให้ประเสริฐกว่าบางท่าน»⁽²⁾ หมายความว่า อย่ากล่าวว่าคนนั้นดีกว่าคนนั้น หรือคนนั้นประเสริฐกว่าคนนั้น ในภาษาอาหรับมีการกล่าวว่า "เขาเลือกระหว่างคนนั้นกับคนนั้น" และ "เขาเปรียบความประเสริฐระหว่างทั้งสอง" เมื่อเขากล่าวถ้อยคำเช่นนั้น
استبَّ رجل من المسلمين ورجل من اليهود ، فقال المسلم : والذي اصطفى محمدا ﷺ على العـالمين - في قسم يقسم به - فقال اليهودي : والذي اصطفى موسى على العالمين ، فرفع المسلم عند ذلك يده ، فلطم اليهودي ، فذهب اليهودي عند ذلك إلى النبي ﷺ ، فأخبره الذي كان من أمره وأمر المسلم ، فقال : لا تخيّروني على موسى ، فإنَّ الناس يصعقون ، فأكون
หะดีษเหล่านี้ไม่ได้ขัดแย้งกับตัวบทอัลกุรอานที่ชี้ว่าอัลลอฮ์ทรงให้นบีบางท่านประเสริฐกว่าบางท่าน และให้เราะซูลบางท่านประเสริฐกว่าบางท่าน แต่ควรเข้าใจข้อห้ามที่ปรากฏในหะดีษว่า เป็นการห้ามการยกย่องให้ประเสริฐกว่า หากกระทำไปด้วยความทะนงตน ความคลั่งพรรคพวก และการดูหมิ่นเหยียดหยาม หรือหากการยกย่องนั้นนำไปสู่การทะเลาะวิวาทหรือฟิตนะฮ์⁽³⁾ สิ่งที่ชี้ให้เราเห็นเช่นนี้คือมูลเหตุของหะดีษ กล่าวคือ ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์และตำราอื่น ๆ มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า «ชายคนหนึ่งจากหมู่มุสลิมกับชายคนหนึ่งจากหมู่ชาวยิวด่าทอกัน มุสลิมคนนั้นกล่าวว่า "ขอสาบานด้วยพระผู้ทรงคัดเลือกมุหัมมัด ﷺ เหนือประชาชาติทั้งปวง" — เป็นคำสาบานที่เขาใช้สาบาน — ชาวยิวคนนั้นจึงกล่าวว่า "ขอสาบานด้วยพระผู้ทรงคัดเลือกมูซาเหนือประชาชาติทั้งปวง" เมื่อนั้นมุสลิมคนนั้นก็ยกมือขึ้นตบหน้าชาวยิวคนนั้น ชาวยิวคนนั้นจึงไปหาท่านนบี ﷺ แล้วเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นระหว่างตนกับมุสลิมคนนั้นให้ท่านฟัง ท่านจึงกล่าวว่า "พวกท่านอย่าได้ยกฉันให้เหนือกว่ามูซา เพราะแท้จริงมนุษย์ทั้งหลายจะสลบล้มลง แล้วฉันจะเป็น
⁽¹⁾ มุตตะฟะกุน อะลัยฮ์ (รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม) มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/114) ⁽²⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ มิชกาตุลมะศอบีห์ (3/114) ⁽³⁾ ดู ชัรหุฏเฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 170
أوّل من يفيق ، فإذا أنا بموسى باطش بجانب العرش ، فلا أدري أكان فيمن صَعِقَ فأفاق قبلي ، أو كان مِمَّن استثنى الله
…เป็นคนแรกที่ฟื้นขึ้น แล้วทันใดนั้นฉันก็เห็นมูซา (อ.ล.) กำลังยึดจับอยู่ที่ด้านหนึ่งของอะรัช ฉันไม่รู้ว่าเขาเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่สลบไปแล้วฟื้นขึ้นก่อนฉัน หรือเป็นผู้ที่อัลลอฮ์ทรงยกเว้นไว้»⁽¹⁾
لا تفضلوني على الأنبياء
لا تخيروا بين الأنبياء
และในอีกรายงานหนึ่งของอัล-บุคอรี: «พวกท่านอย่าได้ยกย่องฉันให้เหนือกว่าบรรดานบี» และในอีกรายงานหนึ่ง: «พวกท่านอย่าได้เปรียบเทียบเลือกระหว่างบรรดานบี»
อิบนุหะญัรกล่าวในประเด็นนี้ว่า «บรรดาอุละมาอ์กล่าวเกี่ยวกับการที่ท่านนบี ﷺ ห้ามการยกบรรดานบีบางท่านให้เหนือกว่าบางท่านว่า แท้จริงท่านห้ามเฉพาะผู้ที่กล่าวเช่นนั้นด้วยความเห็นของตนเอง มิใช่ผู้ที่กล่าวโดยมีหลักฐาน หรือห้ามผู้ที่กล่าวในลักษณะที่นำไปสู่การลดทอนเกียรติของผู้ที่ถูกเปรียบว่าด้อยกว่า หรือนำไปสู่การโต้เถียงและการทะเลาะวิวาท หรือความหมายคือ พวกท่านอย่าได้ยกย่องให้เหนือกว่าในทุกประเภทของความประเสริฐ จนไม่เหลือความประเสริฐใดไว้ให้แก่ผู้ที่ถูกเปรียบว่าด้อยกว่าเลย»⁽²⁾
และมีการถ่ายทอดจากนักวิชาการบางท่านว่า เขากล่าวว่า «บรรดารายงานที่มาเกี่ยวกับการห้ามการเปรียบเทียบเลือกนั้น เป็นเรื่องเฉพาะในกรณีการโต้แย้งกับชาวคัมภีร์ และการยกบรรดานบีบางท่านให้เหนือกว่าบางท่านด้วยวิธีการแข่งขันอวดอ้างกัน เพราะการแข่งขันอวดอ้างกันนั้น หากเกิดขึ้นระหว่างผู้นับถือสองศาสนา ก็ไม่อาจมั่นใจได้ว่าฝ่ายหนึ่งจะไม่ล่วงเลยไปถึงการดูหมิ่นอีกฝ่าย อันจะนำไปสู่การกุฟร์ ส่วนหากการเปรียบเทียบนั้นอาศัยการเทียบเคียงความประเสริฐเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่าใครมีความเหนือกว่า ก็ไม่เข้าข่ายการห้ามนั้น»⁽³⁾
⁽¹⁾ เศาะฮีหฺอัล-บุคอรี, กิตาบอัล-อันบิยาอ์, บาบวะฟาตมูซา วะซิกรุฮู บะอ์ด; ดู ฟัตหุลบารี (6/441) ⁽²⁾ ฟัตหุลบารี (6/446) ⁽³⁾ แหล่งอ้างอิงเดิม และสำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดดูตัฟซีรอิบนุกะษีร และตัฟซีรอัล-กุรฏุบีย์ ในการอธิบายอายะฮ์ที่ 253 ของซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
(หน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
يَا مُوسَىٰ إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَاتِي وَبِكَلَامِي
ส่วนหนึ่งจากหลักมูลฐานของอีมาน คือ การเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่ต่อสาส์นทั้งหลายที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมาแก่ปวงบ่าวของพระองค์โดยผ่านบรรดาเราะซูลและบรรดานบีของพระองค์ และเชื่อมั่นว่าพวกท่านได้เผยแผ่สาส์นเหล่านั้นแก่มนุษย์แล้ว อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสแก่นบีมูซา (อ.) ว่า «โอ้มูซาเอ๋ย แท้จริงข้าได้คัดเลือกเจ้าเหนือมนุษย์ทั้งหลายด้วยสาส์นทั้งหลายของข้าและด้วยการพูดของข้า» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:144)
ٱلَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَـٰلَـٰتِ ٱللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُۥ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا ٱللَّهَ
อัลลอฮ์ทรงยกย่องบรรดาเราะซูลของพระองค์ที่เผยแผ่สาส์นทั้งหลายของพระองค์ โดยไม่หวั่นเกรงต่อคำตำหนิของผู้ตำหนิใด ๆ ในหนทางของอัลลอฮ์ว่า «บรรดาผู้ที่เผยแผ่สาส์นทั้งหลายของอัลลอฮ์ และพวกเขายำเกรงพระองค์ และพวกเขาไม่เกรงกลัวผู้ใดนอกจากอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์ซาบ 33:39)
فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَـٰكِن لَّا تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ ﴿٧٩﴾
فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَاتِ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ ۖ فَكَيْفَ آسَىٰ عَلَىٰ قَوْمٍ كَافِرِينَ ﴿٩٣﴾
ความพินาศของประชาชาติทั้งหลายนั้นเกิดขึ้นเพราะการปฏิเสธสาส์นทั้งหลายของอัลลอฮ์ จงพิจารณาท่าทีของนบีศอลิห์ภายหลังจากที่ความพินาศได้ประสบแก่กลุ่มชนของท่าน «แล้วเขาก็ผินหลังออกไปจากพวกเขา และกล่าวว่า โอ้กลุ่มชนของฉัน แท้จริงฉันได้เผยแผ่สาส์นของพระเจ้าของฉันแก่พวกท่านแล้ว และฉันได้ตักเตือนพวกท่านแล้ว แต่ทว่าพวกท่านไม่ชอบบรรดาผู้ตักเตือน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:79) และท่าทีของนบีชุอัยบ์ภายหลังจากความพินาศของกลุ่มชนของท่าน «แล้วเขาก็ผินหลังออกไปจากพวกเขา และกล่าวว่า โอ้กลุ่มชนของฉัน แท้จริงฉันได้เผยแผ่สาส์นทั้งหลายของพระเจ้าของฉันแก่พวกท่านแล้ว และฉันได้ตักเตือนพวกท่านแล้ว ดังนั้นฉันจะเศร้าโศกเสียใจต่อกลุ่มชนผู้ปฏิเสธศรัทธาได้อย่างไร» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:93)
وَكَتَبْنَا لَهُۥ فِى ٱلْأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَىْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَىْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا۟ بِأَحْسَنِهَا
สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงวะห์ยูแก่บรรดาเราะซูลของพระองค์นั้น บางครั้งก็ถูกประทานลงมาจากฟากฟ้าในสภาพที่ถูกเขียนไว้แล้ว เช่น คัมภีร์เตารอตที่ถูกประทานลงมาแก่นบีมูซา (อ.) อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และเราได้เขียนไว้ให้แก่เขาในแผ่นจารึกทั้งหลาย ซึ่งข้อตักเตือนจากทุกสิ่ง และคำอธิบายโดยละเอียดสำหรับทุกสิ่ง ดังนั้น เจ้าจงยึดมันไว้อย่างมั่นคง และจงใช้กลุ่มชนของเจ้าให้ยึดสิ่งที่ดีที่สุดของมัน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:145)
وَقُرْءَانًا فَرَقْنَـٰهُ لِتَقْرَأَهُۥ عَلَى ٱلنَّاسِ عَلَىٰ مُكْثٍ وَنَزَّلْنَـٰهُ تَنزِيلًا ﴿١٠٦﴾
และบางครั้งวะห์ยูก็เป็นคัมภีร์ แต่ถูกประทานลงมาแก่ท่านเราะซูลด้วยการอ่านและการถ่ายทอดด้วยวาจา ดังเช่นอัลกุรอาน «และอัลกุรอานนั้น เราได้แบ่งมันออกเป็นตอนๆ เพื่อเจ้าจะได้อ่านมันแก่มนุษย์อย่างช้าๆ และเราได้ประทานมันลงมาเป็นคราวๆ» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:106)
สิ่งที่ถูกประทานลงมาจากฟากฟ้านั้น บางครั้งถูกรวบรวมไว้ในคัมภีร์ เช่น บรรดาแผ่นจารึก (ศุหุฟ) ของอิบรอฮีม และบรรดาคัมภีร์ที่ถูกประทานแก่มูซา ดาวูด อีซา และมุฮัมมัด ขอการสดุดีและความศานติจากอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่าน และบางครั้งก็เป็นวะห์ยูที่ถูกส่งมายังเราะซูลหรือนบีโดยไม่ได้เป็นคัมภีร์ เช่น วะห์ยูที่ถูกประทานแก่อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และอัล-อัสบาฏ (บรรดาลูกหลานของยะอ์กูบ) และวะห์ยูที่ถูกประทานแก่นบีของเราที่ไม่ใช่อัลกุรอาน
قُولُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِىَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٦﴾
จำเป็นต้องมีอีมานต่อวะห์ยูที่ถูกประทานลงมาทั้งหมด «จงกล่าวเถิดว่า เราศรัทธาต่ออัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เรา และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่อิบรอฮีม อิสมาอีล อิสหาก ยะอ์กูบ และอัล-อัสบาฏ และสิ่งที่มูซาและอีซาได้รับ และสิ่งที่บรรดานบีได้รับจากพระเจ้าของพวกเขา เราจะไม่แบ่งแยกระหว่างผู้ใดในหมู่พวกเขา และเราเป็นผู้นอบน้อมยอมจำนนต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:136)
وَقُلْ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَـٰبٍ ۖ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ
أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنزَلَ مِن قَبْلُ
อัลลอฮ์ได้ตรัสแก่เราะซูลของพระองค์ว่า «และจงกล่าวเถิดว่า ฉันศรัทธาต่อสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมาจากคัมภีร์ และฉันได้รับบัญชาให้ตัดสินอย่างยุติธรรมระหว่างพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:15) และตรัสแก่บรรดาผู้ศรัทธาว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ และคัมภีร์ที่พระองค์ได้ประทานลงมาแก่เราะซูลของพระองค์ และคัมภีร์ที่พระองค์ได้ประทานลงมาก่อนหน้านั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:136)
ดังนั้น สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงแจ้งแก่เราโดยละเอียด เช่น บรรดาคัมภีร์ที่พระองค์ทรงกล่าวถึง ได้แก่ ศุหุฟของอิบรอฮีม เตารอตของมูซา ซะบูรของดาวูด อินญีลของอีซา และอัลกุรอานที่ถูกประทานแก่มุฮัมมัด ﷺ รวมถึงการที่อัลลอฮ์ทรงพูดกับมูซา การที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะห์ยูแก่ศอลิห์ ฮูด และชุอัยบ์ และวะห์ยูของอัลลอฮ์ที่ประทานแก่เราะซูลของพระองค์ มุฮัมมัด ﷺ ซึ่งไม่ใช่อัลกุรอาน และได้ถูกบรรจุไว้ในบรรดาตำราซุนนะฮ์ เราศรัทธาต่อสิ่งเหล่านั้นโดยละเอียดตามที่อัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงแจ้งไว้ และเราศรัทธาว่ายังมีคัมภีร์และวะห์ยูอื่นๆ นอกจากนั้นอีก ซึ่งอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์มิได้ทรงแจ้งให้เราทราบ
مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ
เราศรัทธาต่อสิ่งที่มีอยู่ในบรรดาคัมภีร์จากฟากฟ้าก่อนหน้านี้ และศรัทธาว่าการยอมปฏิบัติตามคัมภีร์เหล่านั้นและการตัดสินด้วยคัมภีร์เหล่านั้นเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับประชาชาติที่คัมภีร์เหล่านั้นถูกประทานลงมาแก่พวกเขา และเราศรัทธาว่าบรรดาคัมภีร์จากฟากฟ้านั้นต่างยืนยันความถูกต้องของกันและกัน และไม่ได้ขัดแย้งหักล้างกัน อินญีลจึงเป็นสิ่งที่ยืนยันความถูกต้องของเตารอต อัลลอฮ์ได้ตรัสถึงอินญีลว่า «เป็นสิ่งที่ยืนยันความถูกต้องของสิ่งที่มีมาก่อนหน้ามัน คือเตารอต» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48)
وَمَن يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ
และผู้ใดปฏิเสธสิ่งใดจากสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมา เขาก็เป็นกาฟิร «และผู้ใดปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ บรรดามะลาอิกะฮ์ของพระองค์ บรรดาคัมภีร์ของพระองค์ และบรรดาเราะซูลของพระองค์ …
وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿١٣٦﴾
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَٱسْتَكْبَرُوا۟ عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلْجَمَلُ فِى سَمِّ ٱلْخِيَاطِ
«…และวันปรโลก แท้จริงเขาได้หลงผิดไปอย่างไกลแล้ว» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:136) และอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่ปฏิเสธบรรดาอายะฮ์ของเรา และหยิ่งผยองต่อมันนั้น ประตูทั้งหลายแห่งฟากฟ้าจะไม่ถูกเปิดให้แก่พวกเขา และพวกเขาจะไม่ได้เข้าสวรรค์ จนกว่าอูฐจะลอดเข้าไปในรูเข็มได้» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:40)
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَىَّ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَلِأُحِلَّ لَكُم بَعْضَ ٱلَّذِى حُرِّمَ عَلَيْكُمْ
และเราเชื่อว่าบทบัญญัติที่มาภายหลังได้ยกเลิก (นัสค์) บทบัญญัติก่อนหน้าทั้งหมดหรือบางส่วน ดังที่อัลลอฮ์ได้ทรงอนุญาตให้นบีอาดัมจัดการแต่งงานบุตรสาวของท่านกับบุตรชายของท่าน แล้วต่อมาสิ่งนี้ก็ถูกยกเลิกไป ในบรรดาสิ่งที่เคยเป็นที่อนุญาตสำหรับนบียะอ์กูบ คือการที่ชายคนหนึ่งแต่งงานกับสองพี่น้องพร้อมกัน ซึ่งนบียะอ์กูบเองก็ได้กระทำ แล้วต่อมาก็ถูกยกเลิกไป และคัมภีร์อินญีลได้อนุญาตบางสิ่งที่เคยถูกห้ามไว้ในคัมภีร์เตารอต «และ (ฉันมา) เพื่อยืนยันความจริงของสิ่งที่มีอยู่ก่อนหน้าฉัน คือคัมภีร์เตารอต และเพื่อที่ฉันจะอนุมัติแก่พวกท่านซึ่งบางสิ่งที่เคยถูกห้ามแก่พวกท่าน» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:50)
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَـٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ
และอัลกุรอานได้ยกเลิกสิ่งต่าง ๆ มากมายที่มีอยู่ในคัมภีร์เตารอตและอินญีล «คือบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามเราะซูล ผู้เป็นนบีที่ไม่รู้หนังสือ ซึ่งพวกเขาพบว่าถูกบันทึกไว้ในคัมภีร์เตารอตและอินญีลที่อยู่กับพวกเขา เขาจะใช้พวกเขาให้กระทำสิ่งที่ดี และห้ามพวกเขาจากสิ่งที่ชั่ว และจะอนุมัติให้แก่พวกเขาซึ่งสิ่งที่ดีทั้งหลาย และจะห้ามพวกเขาซึ่งสิ่งที่เลวทั้งหลาย และจะปลดเปลื้องภาระอันหนักและพันธนาการที่เคยมีอยู่บนพวกเขาออกไปจากพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:157)
الٓمٓصٓ ﴿١﴾ كِتَـٰبٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُن فِى صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢﴾ ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ ۗ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿٣﴾
การมีอีมานต่อบรรดาคัมภีร์จากฟากฟ้าก่อนหน้านี้ คือการเชื่ออย่างแน่วแน่ต่อคัมภีร์เหล่านั้น แต่สำหรับอัลกุรอานแล้ว เพียงแค่การเชื่อนั้นยังไม่เพียงพอ หากแต่จำเป็นต้องยึดถือมันควบคู่ไปกับการเชื่อ ปฏิบัติตามสิ่งที่มันใช้ และละทิ้งสิ่งที่มันห้าม «อะลิฟ ลาม มีม ศ็อด คัมภีร์ที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้า ดังนั้นอย่าให้มีความอึดอัดใจใด ๆ ในอกของเจ้าเนื่องจากมัน เพื่อเจ้าจะได้ใช้มันตักเตือน และเป็นข้อเตือนใจแก่บรรดาผู้ศรัทธา พวกเจ้าจงปฏิบัติตามสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเจ้าจากพระเจ้าของพวกเจ้า และอย่าปฏิบัติตามบรรดาผู้คุ้มครองอื่นจากพระองค์ ส่วนน้อยเหลือเกินที่พวกเจ้าจะรำลึก» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:1-3)
أبشروا ، فإنَّ هذا القرآن بيد الله ، وطرفه بأيديكم ، فتمسكوا به ، فإنَّكم لن تهلكوا ، ولن تضلّوا بعده أبدا
ดังนั้น อัลกุรอานคือคัมภีร์จากฟากฟ้าเพียงเล่มเดียวที่เชื่อมโยงเรากับอัลลอฮ์ภายหลังการถูกส่งมาของท่านเราะซูล ﷺ ท่านเราะซูล ﷺ ได้กล่าวแก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านว่า «พวกท่านจงดีใจเถิด แท้จริงอัลกุรอานนี้ ปลายข้างหนึ่งอยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ และอีกปลายหนึ่งอยู่ในมือของพวกท่าน ดังนั้นพวกท่านจงยึดมั่นมันไว้ เพราะแท้จริงพวกท่านจะไม่พินาศ และจะไม่หลงผิดหลังจากมันตลอดไป» บันทึกโดยอัฏ-ฏ็อบรอนีย์ในอัล-กะบีร⁽¹⁾
⁽¹⁾ หะดีษเศาะฮีห์ ดู เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ (1/66)
أما بعد ، ألا أيها الناس ! فإنّما أنا بشر ، يوشك أن يأتيني رسول ربّي فأجيب ، وأنا تارك فيكم ثقلين أولهما كتاب الله ، فيه الهدى والنور ، من استمسك به وأخذ به كان على الهدى ، ومن أخطأه ضلَّ ، فخذوا بكتاب الله تعالى ، واستمسكوا به ، وأهل بيتي ، أذكركم الله في أهل بيتي ، أذكركم الله في أهل بيتي
อัลกุรอานจึงเป็นเครื่องปกป้องจากการหลงผิดและความพินาศสำหรับผู้ที่ยึดมั่นในอัลกุรอาน ท่านเราะซูล ﷺ ได้กระตุ้นประชาชาติให้ยึดมั่นในคัมภีร์นี้อยู่บ่อยครั้ง ในคุฏบะฮ์ครั้งหนึ่งของท่าน ท่านกล่าวว่า «อัมมาบะอ์ดุ พึงทราบเถิด โอ้มนุษย์ทั้งหลาย! แท้จริงฉันเป็นเพียงมนุษย์คนหนึ่ง ใกล้แล้วที่ทูตแห่งพระเจ้าของฉันจะมาหาฉันแล้วฉันจะตอบรับ และฉันได้ทิ้งสิ่งสำคัญยิ่งสองประการไว้ในหมู่พวกท่าน ประการแรกคือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง ผู้ใดยึดมั่นในคัมภีร์นั้นและปฏิบัติตาม เขาย่อมอยู่บนทางนำ และผู้ใดพลาดไปจากคัมภีร์นั้น เขาย่อมหลงผิด ดังนั้นพวกท่านจงยึดถือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ตะอาลา และจงยึดมั่นในคัมภีร์นั้น และ (ประการที่สองคือ) ครอบครัวของฉัน ฉันขอเตือนพวกท่านให้ระลึกถึงอัลลอฮ์ในเรื่องครอบครัวของฉัน ฉันขอเตือนพวกท่านให้ระลึกถึงอัลลอฮ์ในเรื่องครอบครัวของฉัน» รายงานโดยมุสลิมและอะห์มัด⁽¹⁾
كتاب الله ، فيه نبأ ما قبلكم ، وخبر ما بعدكم ، وحكم ما بينكم ، هو الفصل ، ليس بالهزل ، من تركه من جبار قصمه الله ، ومن ابتغى الهدى في غيره أضلّه الله ، وهو حبل الله المتين ، وهو الذكر الحكيم ، وهو الصراط المستقيم ، وهو الذي لاتزيغ به الأهواء ، ولا تلتبس به الألسن ، ولا تنقضي عجائبه ، ولاتشبع منه العلماء ، من قال به صدق ، ومن عمل به أُجر ، ومن حكم به عدل ، ومن دعا إليه هدى إلى صراط مستقيم
ส่วนฟิตนะฮ์ทั้งหลายที่ผ่านเข้ามาในชีวิตของมุสลิมและโหมกระหน่ำประชาชาตินั้น ไม่มีหนทางใดที่จะรอดพ้นจากมันได้ นอกจากการยึดถือคัมภีร์นี้ ช่างงดงามเหลือเกินกับคำพรรณนาถึงคัมภีร์ของอัลลอฮ์ต่อไปนี้! «คัมภีร์ของอัลลอฮ์ ในนั้นมีข่าวคราวของผู้ที่อยู่ก่อนพวกท่าน และข่าวคราวของสิ่งที่จะเกิดขึ้นหลังจากพวกท่าน และเป็นข้อตัดสินในสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างพวกท่าน มันคือคำชี้ขาด หาใช่เรื่องล้อเล่นไม่ ผู้ใดในหมู่ผู้หยิ่งผยองละทิ้งมัน อัลลอฮ์จะทรงหักหลังเขา และผู้ใดแสวงหาทางนำจากสิ่งอื่นนอกจากมัน อัลลอฮ์จะทรงให้เขาหลงผิด มันคือเชือกอันมั่นคงของอัลลอฮ์ มันคือข้อตักเตือนอันเปี่ยมด้วยวิทยปัญญา มันคือทางอันเที่ยงตรง มันคือสิ่งที่อารมณ์ใฝ่ต่ำไม่อาจทำให้เบี่ยงเบนได้ ลิ้นทั้งหลายไม่อาจทำให้มันสับสนปนเปได้ ความมหัศจรรย์ของมันไม่มีวันหมดสิ้น และบรรดาผู้รู้ไม่มีวันอิ่มจากมัน ผู้ใดพูดตามมัน เขาย่อมพูดจริง ผู้ใดปฏิบัติตามมัน เขาย่อมได้รับผลบุญ ผู้ใดตัดสินด้วยมัน เขาย่อมยุติธรรม และผู้ใดเรียกร้องเชิญชวนสู่มัน เขาย่อมได้รับการชี้นำสู่ทางอันเที่ยงตรง»⁽²⁾
⁽¹⁾ เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ (1/426)
⁽²⁾ หะดีษนี้รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์และท่านอื่น ๆ เชคนาศิรกล่าวถึงหะดีษนี้ (ในชัรห์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 68) ว่า "หะดีษนี้มีความหมายที่งดงาม แต่สายรายงานของหะดีษนี้อ่อน (เฎาะอีฟ) เนื่องจากในสายรายงานมีอัล-หาริษ อัล-อะอ์วัร ซึ่งเป็นผู้ที่อ่อน (ลัยยิน) ยิ่งกว่านั้น อิมามบางท่านยังกล่าวหาว่าเขาโกหก และเป็นไปได้ว่าต้นเดิมของหะดีษนี้เป็นคำพูดของท่านอะลี (ร.ฎ.) (เมากูฟ) แล้วอัล-หาริษได้ผิดพลาดโดยอ้างโยงไปถึงท่านนบี ﷺ"
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
الٓمٓ ﴿١﴾ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ﴿٢﴾ نَزَّلَ عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ ٱلتَّوْرَىٰةَ وَٱلْإِنجِيلَ ﴿٣﴾ مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلْفُرْقَانَ
คัมภีร์ทั้งหลายจากฟากฟ้ามีแหล่งที่มาเดียวกัน «อลิฟ ลาม มีม อัลลอฮ์นั้น ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง พระองค์ได้ทรงประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยสัจธรรม เพื่อยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้านั้น และได้ทรงประทานอัตเตารอฮ์และอัลอินญีลลงมาก่อนหน้านี้ เพื่อเป็นทางนำแก่มนุษย์ และได้ทรงประทานอัลฟุรกอนลงมา» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:1-4) คัมภีร์จากฟากฟ้าทั้งหมดถูกประทานลงมาเพื่อจุดประสงค์เดียวกันและเป้าหมายเดียวกัน คือถูกประทานลงมาเพื่อเป็นแนวทางการดำเนินชีวิตสำหรับมนุษย์ที่อาศัยอยู่บนแผ่นดินนี้ นำพาพวกเขาด้วยคำสอน ข้อชี้แนะ และทางนำที่มีอยู่ในคัมภีร์นั้น และถูกประทานลงมาเพื่อเป็นวิญญาณและแสงสว่างที่ชุบชีวิตจิตใจของพวกเขาและส่องสว่างให้แก่มัน ทั้งยังขจัดความมืดมิดของจิตใจและความมืดมิดของชีวิต
อัลกุรอานอันทรงเกียรติได้นำเสนอไว้ในที่แห่งเดียวถึงเป้าหมายที่อัลลอฮ์ทรงประทานอัตเตารอฮ์ อัลอินญีล และอัลกุรอานลงมา ซึ่งเป็นคัมภีร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดาคัมภีร์ที่ถูกประทานลงมาจากอัลลอฮ์ พระองค์ตรัสว่า:
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ ۚ يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَـٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ ۚ فَلَا تَخْشَوُا۟ ٱلنَّاسَ وَٱخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِى ثَمَنًا قَلِيلًا ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٤٤﴾ وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفْسَ بِٱلنَّفْسِ وَٱلْعَيْنَ بِٱلْعَيْنِ وَٱلْأَنفَ بِٱلْأَنفِ وَٱلْأُذُنَ بِٱلْأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلْجُرُوحَ قِصَاصٌ ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهُۥ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٤٥﴾ وَقَفَّيْنَا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم بِعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ ۖ وَءَاتَيْنَـٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٤٦﴾ وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ ٱلْإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ ﴿٤٧﴾ وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَمُهَيْمِنًا
«แท้จริงเราได้ประทานอัตเตารอฮ์ลงมา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง บรรดานบีผู้ยอมจำนนได้ใช้มันตัดสินแก่บรรดาผู้ที่เป็นยิว และบรรดาผู้ทรงธรรม (อัรร็อบบานียูน) และบรรดานักปราชญ์ (อัลอะห์บาร) ก็ได้ตัดสินด้วยสิ่งที่พวกเขาได้รับมอบหมายให้รักษาไว้จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และพวกเขาเป็นพยานต่อสิ่งนั้น ดังนั้นพวกเจ้าอย่ากลัวมนุษย์ แต่จงกลัวข้า และอย่าแลกเปลี่ยนอายาตของข้าด้วยราคาอันเล็กน้อย และผู้ใดไม่ตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ปฏิเสธศรัทธา และเราได้กำหนดแก่พวกเขาไว้ในนั้นว่า ชีวิตต่อชีวิต ตาต่อตา จมูกต่อจมูก หูต่อหู ฟันต่อฟัน และบาดแผลทั้งหลายก็มีการตอบแทนอย่างเท่าเทียม (กิศอศ) แต่ผู้ใดสละสิทธิ์นั้นเป็นทาน มันก็เป็นการลบล้างความผิดให้แก่เขา และผู้ใดไม่ตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้อธรรม และเราได้ให้อีซา บุตรของมัรยัม ติดตามรอยของพวกเขา เพื่อยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้าเขาจากอัตเตารอฮ์ และเราได้ประทานอัลอินญีลแก่เขา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง และเป็นการยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้านั้นจากอัตเตารอฮ์ และเป็นทางนำและข้อตักเตือนแก่บรรดาผู้ยำเกรง และให้ชาวอินญีลตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานไว้ในนั้น และผู้ใดไม่ตัดสินด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมา ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ฝ่าฝืน และเราได้ประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยสัจธรรม เพื่อยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้านั้นจากคัมภีร์ และเพื่อเป็นผู้กำกับดูแล
عَلَيْهِ ۖ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ ۚ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَلَـٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۖ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٤٨﴾ وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَـٰسِقُونَ ﴿٤٩﴾ أَفَحُكْمَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿٥٠﴾
«…และเป็นผู้ควบคุมมัน ดังนั้นเจ้าจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และจงอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขาโดยละทิ้งสัจธรรมที่ได้มายังเจ้า สำหรับแต่ละประชาชาติในหมู่พวกเจ้านั้น เราได้กำหนดบทบัญญัติและแนวทางไว้แล้ว และหากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ แน่นอนพระองค์ย่อมทรงทำให้พวกเจ้าเป็นประชาชาติเดียวกัน แต่ทว่าเพื่อพระองค์จะทรงทดสอบพวกเจ้าในสิ่งที่พระองค์ได้ประทานแก่พวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงแข่งขันกันในความดีทั้งหลาย ยังอัลลอฮ์นั้นคือที่กลับของพวกเจ้าทั้งหมด แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเจ้าในสิ่งที่พวกเจ้าเคยขัดแย้งกัน และเจ้าจงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจงระวังพวกเขาว่าพวกเขาจะล่อลวงเจ้าให้เบี่ยงเบนไปจากบางสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่เจ้า หากพวกเขาผินหลังให้ ก็พึงรู้เถิดว่าแท้จริงอัลลอฮ์ทรงประสงค์จะลงโทษพวกเขาด้วยบาปบางประการของพวกเขา และแท้จริงมนุษย์จำนวนมากนั้นเป็นผู้ละเมิด หรือว่าพวกเขาปรารถนาการตัดสินแบบญาฮิลียะฮ์ และใครเล่าจะดีไปกว่าอัลลอฮ์ในการตัดสินสำหรับกลุ่มชนที่มีความเชื่อมั่นอย่างแท้จริง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44–50)
ซัยยิด กุฏบ์ (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) ได้กล่าวไว้ในการอรรถาธิบายอายะฮ์อันทรงเกียรติเหล่านี้ว่า⁽¹⁾ «ทุกศาสนาที่มาจากอัลลอฮ์นั้นได้มาเพื่อเป็นแนวทางการดำเนินชีวิต เป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่เป็นจริงในทางปฏิบัติ ศาสนาได้มาเพื่อรับหน้าที่นำพาชีวิตของมนุษย์ จัดระเบียบ ชี้นำ และพิทักษ์รักษามัน ไม่มีศาสนาใดที่มาจากอัลลอฮ์เพื่อเป็นเพียงความเชื่อที่อยู่ในจิตสำนึกเท่านั้น และไม่ได้มาเพื่อเป็นเพียงพิธีกรรมการเคารพภักดีที่ปฏิบัติกันในวิหารและมิห์รอบเท่านั้น ทั้งสิ่งนี้และสิ่งนั้น—แม้จะมีความจำเป็นต่อชีวิตของมนุษย์และมีความสำคัญในการขัดเกลาจิตสำนึกของมนุษย์ก็ตาม—ลำพังทั้งสองอย่างนี้ย่อมไม่เพียงพอต่อการนำพาชีวิต จัดระเบียบ ชี้นำ และพิทักษ์รักษามัน ตราบใดที่ไม่มีแนวทาง ระบบ และบทบัญญัติที่ตั้งอยู่บนรากฐานของทั้งสองอย่างนั้น ซึ่งถูกนำมาใช้ปฏิบัติจริงในชีวิตของผู้คน และถูกบังคับใช้ด้วยอำนาจของกฎหมายและอำนาจการปกครอง โดยผู้คนจะถูกเอาผิดเมื่อฝ่าฝืนมัน และถูกลงโทษด้วยบทลงโทษต่าง ๆ
ชีวิตของมนุษย์จะไม่เที่ยงตรงได้ เว้นแต่เมื่อความเชื่อ พิธีกรรม และบทบัญญัติทั้งหลายถูกรับมาจากแหล่งเดียวกัน ซึ่งมีอำนาจเหนือจิตสำนึกและความในใจ เช่นเดียวกับที่มีอำนาจเหนือการเคลื่อนไหวและพฤติกรรม และตอบแทนผู้คนตามบทบัญญัติของมันในชีวิตโลกนี้ เช่นเดียวกับที่ตอบแทนพวกเขาตามการสอบสวนของมันในชีวิตอาคิเราะฮ์
ส่วนเมื่อใดที่อำนาจถูกแบ่งกระจาย และแหล่งที่มาของการรับ (คำสอน) มีหลายแหล่ง... เมื่ออำนาจเป็นของอัลลอฮ์ในเรื่องจิตสำนึกและพิธีกรรม ในขณะที่อำนาจทั้งหลายเป็นของผู้อื่นในเรื่องระบบและบทบัญญัติ... และเมื่ออำนาจเป็นของอัลลอฮ์ในการตอบแทนในอาคิเราะฮ์ ในขณะที่อำนาจเป็นของผู้อื่นในเรื่องบทลงโทษในโลกนี้... เมื่อนั้นจิตใจของมนุษย์ก็จะถูกฉีกกระชากอยู่ระหว่างอำนาจสองอำนาจที่แตกต่างกัน ระหว่างทิศทางสองทิศทางที่แตกต่างกัน และระหว่างแนวทางสองแนวทาง
⁽¹⁾ ดู ฟี ซิลาลิลกุรอาน ภาคที่ 6 หน้า 895
لَوْ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَا
وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلْحَقُّ أَهْوَآءَهُمْ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتُ وَٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ
ثُمَّ جَعَلْنَـٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَٱتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٨﴾
ที่แตกต่างกัน… และเมื่อนั้นชีวิตของมนุษย์ก็จะเสื่อมเสีย อันเป็นความเสื่อมเสียที่อายะฮ์ต่าง ๆ ของอัลกุรอานได้ชี้ไว้ในหลายวาระ เช่น «หากในทั้งสอง (ฟากฟ้าและแผ่นดิน) มีพระเจ้าหลายองค์นอกจากอัลลอฮ์ แน่นอนทั้งสองย่อมพินาศ» (ซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ 21:22) «และหากสัจธรรมคล้อยตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของพวกเขา แน่นอนชั้นฟ้าทั้งหลาย แผ่นดิน และผู้ที่อยู่ในนั้นย่อมพินาศ» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:71) และ «แล้วเราได้ให้เจ้าอยู่บนแนวทางบทบัญญัติหนึ่งในกิจการทั้งหลาย ดังนั้นจงปฏิบัติตามมัน และอย่าปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของบรรดาผู้ที่ไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-ญาษิยะฮ์ 45:18)
ด้วยเหตุนี้ ศาสนาทุกศาสนาที่มาจากอัลลอฮ์จึงมาเพื่อเป็นวิถีการดำเนินชีวิต ไม่ว่าศาสนานั้นจะมาสำหรับหมู่บ้านหนึ่ง สำหรับประชาชาติหนึ่ง หรือสำหรับมนุษยชาติทั้งมวลในทุกยุคทุกสมัยก็ตาม ศาสนานั้นได้มาพร้อมกับบทบัญญัติที่เฉพาะเจาะจงเพื่อปกครองความเป็นจริงของชีวิต ควบคู่ไปกับอะกีดะฮ์ที่สร้างทัศนะที่ถูกต้องต่อชีวิต และควบคู่ไปกับพิธีกรรมทางอิบาดะฮ์ที่ผูกพันหัวใจไว้กับอัลลอฮ์… องค์ประกอบทั้งสามประการนี้คือแก่นหลักของศาสนาของอัลลอฮ์ ไม่ว่าศาสนาใดจะมาจากอัลลอฮ์ ณ ที่ใดก็ตาม เพราะชีวิตของมนุษย์จะไม่ดีงามและไม่เที่ยงตรง เว้นแต่เมื่อศาสนาของอัลลอฮ์เป็นวิถีการดำเนินชีวิตเท่านั้น
ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติมีหลักฐานมากมายที่แสดงว่า ศาสนาต่าง ๆ ในยุคแรก ซึ่งบางทีอาจมาสำหรับหมู่บ้านหนึ่ง หรือสำหรับเผ่าหนึ่ง ล้วนครอบคลุมความสมบูรณ์ครบถ้วนนี้ ในรูปแบบที่เหมาะสมกับขั้นตอนที่หมู่บ้านหรือเผ่านั้นกำลังผ่านอยู่… และ ณ ที่นี้ อัลกุรอานได้นำเสนอความสมบูรณ์ครบถ้วนนี้ในศาสนาใหญ่ทั้งสาม… คือ ศาสนายิว ศาสนาคริสต์ และอิสลาม…
โดยเริ่มต้นด้วยคัมภีร์เตารอตในอายะฮ์ต่าง ๆ ที่เรากำลังกล่าวถึงในตอนนี้ว่า
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ
«แท้จริงเราได้ประทานคัมภีร์เตารอตลงมา ในนั้นมีทางนำและแสงสว่าง»
ดังนั้น คัมภีร์เตารอต—ตามที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา—คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ที่มาเพื่อชี้นำวงศ์วานอิสรออีล และเพื่อส่องสว่างเส้นทางของพวกเขาไปสู่อัลลอฮ์ และเส้นทางของพวกเขาในการดำเนินชีวิต… คัมภีร์นี้ได้มาพร้อมกับอะกีดะฮ์แห่งเตาฮีด พร้อมด้วยพิธีกรรมทางอิบาดะฮ์นานัปการ และพร้อมด้วยบทบัญญัติเช่นกัน
يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَـٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ
«บรรดานบีผู้ซึ่งนอบน้อมยอมจำนน (ต่ออัลลอฮ์) ได้ใช้มันตัดสินแก่บรรดาผู้ที่เป็นยิว และบรรดาผู้รู้ที่มุ่งสู่พระผู้อภิบาล (ร็อบบานียูน) และบรรดานักปราชญ์ (อะห์บาร) ก็ได้ตัดสินด้วยสิ่งที่พวกเขาได้รับมอบหมายให้พิทักษ์รักษาไว้จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และพวกเขาเป็นพยานยืนยันต่อมัน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44)
อัลลอฮ์ทรงประทานคัมภีร์เตารอตลงมา มิใช่เพียงเพื่อให้เป็นทางนำและแสงสว่างแก่มโนธรรมและหัวใจ ด้วยอะกีดะฮ์และอิบาดะฮ์ที่อยู่ในนั้นเท่านั้น แต่ยังเพื่อให้เป็นทางนำและแสงสว่างด้วยบทบัญญัติที่อยู่ในนั้น ซึ่งใช้ปกครอง
…ชีวิตในความเป็นจริงให้เป็นไปตามแนวทางของอัลลอฮ์ และรักษาชีวิตนี้ไว้ในกรอบของแนวทางนี้ บรรดานบีผู้มอบตนแด่อัลลอฮ์ใช้คัมภีร์นี้ในการตัดสิน พวกท่านไม่มีสิ่งใดเป็นของตนเอง เพราะทุกสิ่งล้วนเป็นของอัลลอฮ์ทั้งสิ้น พวกท่านไม่มีเจตนารมณ์ของตนเอง ไม่มีอำนาจ และไม่มีการกล่าวอ้างในคุณลักษณะใดๆ ของความเป็นพระเจ้า และนี่คืออิสลามตามความหมายดั้งเดิมของมัน พวกท่านใช้คัมภีร์นี้ตัดสินแก่บรรดาผู้ที่เป็นยิว เพราะคัมภีร์นี้เป็นบทบัญญัติเฉพาะของพวกเขา ซึ่งถูกประทานลงมาแก่พวกเขาภายในขอบเขตนี้และตามฐานะของพวกเขานี้ เช่นเดียวกับที่บรรดาร็อบบานียูนและบรรดาอะห์บารใช้คัมภีร์นี้ตัดสินแก่พวกเขา คนเหล่านี้คือผู้พิพากษาและนักวิชาการของพวกเขา ทั้งนี้เพราะพวกเขาได้รับมอบหมายให้พิทักษ์รักษาคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และได้รับมอบหมายให้เป็นพยานต่อคัมภีร์นั้น พวกเขาจึงต้องเป็นพยานต่อคัมภีร์นั้นในตัวของพวกเขาเอง ด้วยการหล่อหลอมชีวิตส่วนตัวของพวกเขาให้เป็นไปตามคำชี้นำของคัมภีร์ และต้องเป็นพยานต่อคัมภีร์นั้นในหมู่ชนของพวกเขา ด้วยการดำรงบทบัญญัติของคัมภีร์ขึ้นในหมู่พวกเขา…»
كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةً وَٰحِدَةً فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ
หากปราศจากสาส์นจากฟากฟ้าแล้ว มนุษย์ก็จะยังคงขัดแย้งกันและหลงทาง ไม่อาจตกลงกันได้บนหนทางใดเลย «มนุษย์นั้นเคยเป็นประชาชาติเดียวกัน แล้วอัลลอฮ์ได้ทรงส่งบรรดานบีมาในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน และได้ทรงประทานคัมภีร์ลงมาพร้อมกับพวกเขาด้วยความจริง เพื่อจะได้ตัดสินระหว่างมนุษย์ในสิ่งที่พวกเขาขัดแย้งกัน» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:213)
ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَـٰمَ دِينًا
สาส์นจากฟากฟ้าในยุคก่อน ๆ ถูกประทานลงมาแก่หมู่ชนที่ถูกกำหนดไว้โดยเฉพาะ ส่วนสาส์นสุดท้ายที่ถูกประทานลงมาแก่ผู้เป็นบทสรุปแห่งบรรดานบีและบรรดาเราะซูลนั้น เป็นสาส์นที่เป็นสากลสำหรับมนุษยชาติทั้งมวล ข้อนี้ย่อมทำให้สาส์นนี้ต้องมีความโดดเด่นเหนือสาส์นอื่น ๆ ด้วยคุณลักษณะที่ทำให้มันเหมาะสมกับทุกยุคทุกสมัยและทุกสถานที่ และแท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้มันเป็นเช่นนั้น และทรงประทานแก่เราะซูลของพระองค์ ﷺ ไม่นานก่อนการเสียชีวิตของท่านว่า «วันนี้ข้าได้ทำให้ศาสนาของพวกเจ้าสมบูรณ์แก่พวกเจ้าแล้ว และข้าได้ทำให้ความโปรดปรานของข้าครบถ้วนแก่พวกเจ้าแล้ว และข้าได้พึงพอใจให้อิสลามเป็นศาสนาแก่พวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:3)
ซัยยิด กุฏุบ – ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน – ได้อธิบายและขยายความหมายนี้ให้กระจ่างในตัฟซีรของท่านเกี่ยวกับอายะฮ์นี้ ท่านกล่าวว่า «แท้จริงผู้ศรัทธาเมื่อยืนอยู่เบื้องหน้าความสมบูรณ์ของศาสนานี้ เขาจะทบทวนขบวนแห่งอีมาน ขบวนแห่งสาส์น และขบวนแห่งบรรดาเราะซูล นับตั้งแต่รุ่งอรุณแห่งมนุษยชาติ และนับตั้งแต่เราะซูลคนแรก คืออาดัม อะลัยฮิสสลาม จนถึงสาส์นสุดท้ายนี้ คือสาส์นของนบีผู้ไม่รู้หนังสือที่ส่งมายังมนุษย์ทั้งมวล... แล้วเขาเห็นอะไร? เขาเห็นขบวนที่ยาวไกลและต่อเนื่องนี้ ขบวนแห่งทางนำและแสงสว่าง และเขาเห็นหลักหมายของเส้นทางตลอดเส้นทาง แต่เขาพบว่าเราะซูลทุกคน – ก่อนผู้เป็นบทสรุปแห่งบรรดานบี – ล้วนถูกส่งมายังหมู่ชนของตนเท่านั้น และเขาเห็นว่าทุกสาส์นก่อนสาส์นสุดท้ายนั้น ล้วนมาเพื่อช่วงเวลาหนึ่งเท่านั้น... เป็นสาส์นเฉพาะ สำหรับกลุ่มชนเฉพาะ ในสภาพแวดล้อมเฉพาะ... ด้วยเหตุนี้ สาส์นทั้งหมดเหล่านั้นจึงถูกกำหนดโดยสภาพการณ์ของมัน และปรับตัวไปตามสภาพการณ์เหล่านั้น ทั้งหมดล้วนเรียกร้องไปสู่พระเจ้าองค์เดียว – นี่คือเตาฮีด – และทั้งหมดล้วนเรียกร้องไปสู่การเป็นบ่าวอย่างเดียวกันต่อพระเจ้าองค์เดียวนี้ – นี่คืออิสลาม – แต่แต่ละสาส์นมีบทบัญญัติสำหรับชีวิตจริงที่เหมาะสมกับสภาพของกลุ่มชน สภาพของสิ่งแวดล้อม สภาพของกาลเวลาและสถานการณ์
จนกระทั่งเมื่ออัลลอฮ์ทรงประสงค์จะปิดฉากสาส์นของพระองค์ที่มีถึงมนุษยชาติ พระองค์ก็ทรงส่งเราะซูลผู้เป็นบทสรุป […] มายังมนุษย์ทั้งมวล
فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ
…บรรดานบีพร้อมด้วยสาส์นสำหรับ «มนุษย์» มิใช่สำหรับคนกลุ่มหนึ่งในสภาพแวดล้อมเฉพาะ ในยุคสมัยเฉพาะ ภายใต้สถานการณ์เฉพาะ… เป็นสาส์นที่พูดกับ «มนุษย์» โดยอยู่เหนือสถานการณ์ สภาพแวดล้อม และยุคสมัยทั้งปวง เพราะสาส์นนี้พูดกับฟิฏเราะฮ์ของมนุษย์ ซึ่งไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ผันแปร และการเปลี่ยนแปลงไม่อาจกระทบได้: «(จงยึดมั่นใน) ฟิฏเราะฮ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงให้มนุษย์ถือกำเนิดมาบนนั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ต่อการสร้างของอัลลอฮ์ นั่นคือศาสนาที่เที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:30)
ในสาส์นนี้ พระองค์ทรงวางชะรีอะฮ์ไว้อย่างละเอียด ชะรีอะฮ์นี้ครอบคลุมชีวิตของ «มนุษย์» จากทุกด้าน และในทุกแง่มุมของการดำเนินชีวิต สำหรับเรื่องที่พัฒนาและผันแปรไปตามกาลเวลาและสถานที่ ชะรีอะฮ์วางหลักการกว้าง ๆ และกฎพื้นฐานไว้ ส่วนเรื่องที่ไม่พัฒนาและไม่ผันแปรไปตามกาลเวลาและสถานที่ ชะรีอะฮ์วางบทบัญญัติโดยละเอียดและกฎเกณฑ์ปลีกย่อยไว้… ด้วยเหตุนี้ ชะรีอะฮ์ทั้งในหลักการกว้าง ๆ และบทบัญญัติโดยละเอียดจึงครอบคลุมทุกสิ่งที่ชีวิตของ «มนุษย์» ต้องการ นับตั้งแต่สาส์นนั้นจนถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา ไม่ว่าจะเป็นหลักเกณฑ์ การชี้แนะ การบัญญัติกฎหมาย หรือการจัดระเบียบ ทั้งนี้เพื่อให้ชีวิตดำเนินต่อไป เติบโต พัฒนา และฟื้นฟูตนเองอยู่เสมอ โดยหมุนรอบแกนนี้และอยู่ภายในกรอบนี้⁽¹⁾
وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ تِبْيَـٰنًا لِّكُلِّ شَىْءٍ
مَّا فَرَّطْنَا فِى ٱلْكِتَـٰبِ مِن شَىْءٍ
ความหมายนี้ คือความสมบูรณ์และความครอบคลุมของสาส์น อัลกุรอานได้กล่าวพาดพิงไว้หลายแห่ง เช่น ดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า «และเราได้ประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้า เพื่อเป็นการชี้แจงทุกสิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:89) และพระองค์ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่งตรัสว่า «เรามิได้ละเลยสิ่งใดไว้ในคัมภีร์เลย» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:38)
แท้จริงชะรีอะฮ์สุดท้ายได้รวบรวมความดีงามของสาส์นก่อน ๆ ไว้ และเหนือกว่าสาส์นเหล่านั้นทั้งในด้านความสมบูรณ์และความยิ่งใหญ่ อัล-หะซัน อัล-บัศรี (ร.ฎ.) กล่าวว่า «อัลลอฮ์ได้ประทานคัมภีร์ลงมาหนึ่งร้อยสี่เล่ม พระองค์ทรงบรรจุความรู้ของคัมภีร์เหล่านั้นไว้ในสี่เล่ม คือ อัต-เตารอฮ์ อัล-อินญีล อัซ-ซะบูร และอัล-ฟุรกอน (อัลกุรอาน) จากนั้นพระองค์ทรงบรรจุความรู้ของสามเล่มไว้ในอัล-ฟุรกอน»⁽²⁾
⁽¹⁾ ฟี ซิลาล อัลกุรอาน 6/482 ⁽²⁾ อัล-อิกลีล ของอัส-ซุยูฏี (อัฎวาอ์ อัล-บะยาน 3/336)
وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَـٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ
เนื่องจากสาส์นในอดีตผูกพันอยู่กับช่วงเวลาและยุคสมัยหนึ่ง สาส์นเหล่านั้นจึงไม่คงอยู่ตลอดไป และอัลลอฮ์มิได้ทรงรับประกันที่จะรักษามันไว้ แต่ทรงมอบหมายการรักษาไว้แก่บรรดาผู้รู้ของประชาชาติที่สาส์นนั้นถูกประทานลงมาแก่พวกเขา คัมภีร์เตารอฮ์นั้น การรักษาถูกมอบหมายไว้แก่บรรดาร็อบบานียูน (นักปราชญ์ผู้ทรงธรรม) และบรรดาอะห์บาร (ผู้รู้ทางศาสนา) ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และบรรดาร็อบบานียูนและบรรดาอะห์บาร (ก็ตัดสินตามนั้น) ด้วยสิ่งที่พวกเขาได้รับมอบหมายให้รักษาไว้จากคัมภีร์ของอัลลอฮ์ และพวกเขาเป็นพยานต่อคัมภีร์นั้น» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:44)
แต่บรรดาร็อบบานียูนและอะห์บารไม่สามารถรักษาคัมภีร์ของพวกเขาไว้ได้ และบางคนในหมู่พวกเขาได้บิดพลิ้วต่อความไว้วางใจ จึงได้เปลี่ยนแปลง สับเปลี่ยน และบิดเบือน เพียงแค่ท่านได้อ่านคัมภีร์เตารอฮ์ก็จะเห็นการเปลี่ยนแปลงและการสับเปลี่ยนที่มีอยู่ในนั้น ไม่ใช่เพียงในเรื่องปลีกย่อย แต่ในเรื่องหลักการ พวกเขาได้กล่าวอ้างถึงอัลลอฮ์ในสิ่งที่ทำให้ขนลุกเมื่อได้ยิน และกล่าวอ้างถึงบรรดาเราะซูลในสิ่งที่แม้แต่คนต่ำต้อยไร้การศึกษาก็ยังไม่ยอมให้ถูกกล่าวหาเช่นนั้น⁽¹⁾
ส่วนสาส์นสุดท้ายนี้ พระองค์ทรงรับประกันการรักษามันไว้ด้วยพระองค์เอง และมิได้ทรงมอบหมายการรักษามันไว้แก่มนุษย์
⁽¹⁾ เราได้อธิบายบางส่วนของการกุเรื่องเท็จของชาวยิวต่ออัลลอฮ์ไว้ในเล่มที่หนึ่งของชุดหนังสือนี้ และได้อธิบายบางส่วนของการกุเรื่องเท็จของพวกเขาต่อบรรดาเราะซูลไว้ในบทที่แล้ว «บรรดาเราะซูล» และในที่นี้ข้าพเจ้าจะยกตัวอย่างหนึ่งจากการบิดเบือนของชาวยิว ซึ่งการบิดเบือนนี้ทำให้คัมภีร์เตารอฮ์ขัดแย้งกันเอง ตัวบทดั้งเดิมในเตารอฮ์คือ «จงพาบุตรของเจ้า บุตรคนเดียวของเจ้าที่เจ้ารัก และจงเชือดเขา» บุตรคนนี้คืออิสมาอีล แต่เป็นเรื่องที่ชาวยิวรับไม่ได้ที่อิสมาอีลและลูกหลานของท่านซึ่งก็คือชาวอาหรับจะได้รับเกียรตินี้ไป พวกเขาจึงสอดแทรกคำว่า «อิสหาก» เข้าไปในตัวบท เพื่อให้เกียรตินั้นเป็นของพวกเขาเอง ตัวบทในเตารอฮ์ฉบับที่ถูกบิดเบือนซึ่งอยู่ในมือของพวกเขาทุกวันนี้จึงกลายเป็น «จงพาบุตรของเจ้า บุตรคนเดียวของเจ้าที่เจ้ารัก คืออิสหาก และจงเชือดเขา» (หนังสือปฐมกาล บทที่สอง ข้อ 2) แต่ผู้ที่บิดเบือนตัวบทในที่นี้ไม่ได้สังเกตถึงความขัดแย้งที่เขาได้ก่อขึ้นกับตัวบทอื่น ๆ ในเตารอฮ์ เพราะมีระบุในเตารอฮ์ว่า อิสมาอีลถือกำเนิดแก่อิบรอฮีมขณะที่อิบรอฮีมมีอายุแปดสิบหกปี (ดูบทที่สิบหกของหนังสือปฐมกาล) ดังนั้นอิสมาอีลจึงเป็นบุตรคนเดียวของท่าน ส่วนอิสหากนั้น เตารอฮ์กล่าวว่าท่านถือกำเนิด «และอิบรอฮีมมีอายุหนึ่งร้อยปีเมื่ออิสหากถือกำเนิดแก่เขา» (บทที่ยี่สิบเอ็ดของหนังสือปฐมกาล ข้อ 5) ท่านเห็นไหมว่าอัลลอฮ์ทรงเปิดโปงเล่ห์กลและแผนการของพวกเขา และทรงเผยให้เห็นการบิดเบือนและการสับเปลี่ยนของพวกเขาอย่างไร และข้าพเจ้าได้กล่าวถึงการบิดเบือนบางส่วนนี้ไว้ในหัวข้อหลักฐานแสดงความสัตย์จริงของบรรดาเราะซูล «การแจ้งข่าวดีล่วงหน้า (อัล-บิชาเราะฮ์)»
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ ﴿٩﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริง เราได้ประทานอัซ-ซิกร์ (อัลกุรอาน) ลงมา และแท้จริง เราเป็นผู้พิทักษ์รักษามันอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-หิจร์ 15:9)
จงมองดูโลกนี้ในวันนี้ ทั้งทางตะวันออกและตะวันตก แล้วท่านจะเห็นผู้คนจำนวนมหาศาลที่ท่องจำอัลกุรอานได้ขึ้นใจ⁽¹⁾ ถึงขนาดที่ว่า หากผู้ปฏิเสธพระเจ้า ชาวยิว หรือชาวคริสต์ผู้นับถือไม้กางเขนคนใดต้องการเปลี่ยนแปลงอักษรแม้เพียงตัวเดียวในอัลกุรอาน เด็กเล็ก ๆ แม่บ้าน หรือคนชราที่มองไม่เห็นทางเดินของตนเอง ก็สามารถโต้ตอบเขา และชี้ให้เห็นถึงความผิดพลาดและการกุเรื่องเท็จของเขาได้ ยิ่งไม่ต้องกล่าวถึงบรรดาอุละมาอ์ผู้ท่องจำอัลกุรอาน เข้าใจความหมายอย่างลึกซึ้ง และซึมซับวิชาความรู้ต่าง ๆ ของอัลกุรอานอย่างเต็มเปี่ยม...
จงมองดูประวัติศาสตร์ของคัมภีร์เล่มนี้ ว่าได้รับความเอาใจใส่และการดูแลมากมายเพียงใด ทั้งในการบันทึก การอธิบาย (ตัฟสีร) การวิเคราะห์ไวยากรณ์ (อิอ์ร็อบ) เรื่องราว ข่าวคราว และบทบัญญัติต่าง ๆ ของมัน
สิ่งเหล่านี้จะไม่มีทางเกิดขึ้นได้เลย หากมิใช่ด้วยการพิทักษ์รักษาจากพระผู้เป็นเจ้า และคัมภีร์เล่มนี้จะยังคงอยู่ต่อไป จนกว่าอัลลอฮ์จะทรงอนุมัติให้จักรวาลนี้ดับสูญและพินาศไป
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ ﴿٢٢﴾
⁽¹⁾ ส่วนหนึ่งของสาเหตุแห่งการพิทักษ์รักษานี้ คือการที่อัลลอฮ์ทรงทำให้การอ่านและการท่องจำอัลกุรอานเป็นเรื่องง่าย «และโดยแน่นอน เราได้ทำให้อัลกุรอานง่ายดายแก่การรำลึก แล้วจะมีผู้ใดบ้างไหมที่จะรับคำตักเตือน» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะมัร 54:22)
สาสน์ทั้งหลายที่บรรดานบีนำมานั้น ล้วนถูกประทานลงมาจากอัลลอฮ์ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง ด้วยเหตุนี้สาสน์เหล่านั้นจึงเป็นแนวทางเดียวกันที่ทั้งผู้มาก่อนและผู้มาภายหลังต่างดำเนินไป เมื่อเราพิจารณาการเรียกร้องเชิญชวนของบรรดาเราะซูลที่อัลกุรอานกล่าวถึง เราจะพบว่าศาสนาที่บรรดาเราะซูลทั้งหมดเรียกร้องเชิญชวนไปสู่นั้นเป็นศาสนาเดียวกัน นั่นคืออิสลาม
إِنَّ ٱلدِّينَ عِندَ ٱللَّهِ ٱلْإِسْلَـٰمُ
«แท้จริงศาสนา ณ อัลลอฮ์นั้นคืออิสลาม» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:19)
อิสลามในภาษาของอัลกุรอานมิใช่ชื่อของศาสนาใดศาสนาหนึ่งโดยเฉพาะ หากแต่เป็นชื่อของศาสนาร่วมที่บรรดานบีทุกท่านได้ประกาศไว้ ท่านนบีนูห์ (อ.) กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า
وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿٧٢﴾
«และฉันถูกบัญชาให้เป็นหนึ่งในบรรดาผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ (มุสลิม)» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:72)
และอิสลามคือศาสนาที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาแก่บิดาแห่งบรรดานบี คือท่านนบีอิบรอฮีม (อ.)
إِذْ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥٓ أَسْلِمْ ۖ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٣١﴾
«เมื่อพระเจ้าของเขาตรัสแก่เขาว่า จงนอบน้อมสวามิภักดิ์เถิด เขากล่าวว่า ข้าพระองค์ได้นอบน้อมสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าแห่งสากลโลกแล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:131)
ทั้งท่านนบีอิบรอฮีมและท่านนบียะอ์กูบ (อ.) ต่างสั่งเสียลูกหลานของตนว่า
فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ ﴿١٣٢﴾
«ดังนั้นพวกเจ้าจงอย่าตายเว้นแต่ในสภาพที่พวกเจ้าเป็นผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ (มุสลิม)» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:132)
และบรรดาบุตรของท่านนบียะอ์กูบ (อ.) ก็ตอบบิดาของพวกเขาว่า
نَعْبُدُ إِلَـٰهَكَ وَإِلَـٰهَ ءَابَآئِكَ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ إِلَـٰهًا وَٰحِدًا وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ ﴿١٣٣﴾
«เราจะเคารพภักดีพระเจ้าของท่าน และพระเจ้าของบรรพบุรุษของท่าน คืออิบรอฮีม อิสมาอีล และอิสหาก ซึ่งเป็นพระเจ้าองค์เดียว และเราเป็นผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:133)
ท่านนบีมูซา (อ.) กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า
يَا قَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ ﴿٨٤﴾
«โอ้กลุ่มชนของฉัน หากพวกท่านได้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์แล้ว ก็จงมอบหมายต่อพระองค์เถิด หากพวกท่านเป็นผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ (มุสลิม)» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:84)
บรรดาสาวกของท่านนบีอีซา (อ.) กล่าวแก่ท่านว่า
ءَامَنَّا وَٱشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ ﴿١١١﴾
«เราได้ศรัทธาแล้ว และขอท่านจงเป็นพยานเถิดว่าแท้จริงเราเป็นผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ (มุสลิม)» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:52)
และเมื่อกลุ่มหนึ่งจากชาวคัมภีร์ได้ยินอัลกุรอาน
قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِهِۦٓ إِنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّنَآ إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلِهِۦ مُسْلِمِينَ ﴿٥٣﴾
«พวกเขากล่าวว่า เราศรัทธาต่อมันแล้ว แท้จริงมันคือสัจธรรมจากพระเจ้าของเรา แท้จริงเราเป็นผู้นอบน้อมสวามิภักดิ์ (มุสลิม) มาก่อนหน้านี้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-เกาะศ็อศ 28:53)
ดังนั้น อิสลามจึงเป็นคำขวัญร่วมที่อยู่บนลิ้นของบรรดานบีและผู้ติดตามพวกท่าน นับตั้งแต่ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุด จนถึงยุคแห่งการเป็นนบีของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ
อิสลามคือการเชื่อฟัง การยอมตาม และการสวามิภักดิ์ต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ด้วยการปฏิบัติตามสิ่งที่พระองค์ทรงใช้ และละทิ้งสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม ดังนั้น อิสลามในยุคของนบีนูห์จึงหมายถึงการปฏิบัติตามสิ่งที่นบีนูห์นำมา อิสลามในยุคของนบีมูซาหมายถึงการปฏิบัติตามบทบัญญัติของนบีมูซา อิสลามในยุคของนบีอีซาหมายถึงการปฏิบัติตามคัมภีร์อินญีล และอิสลามในยุคของนบีมุฮัมมัด ﷺ หมายถึงการยึดมั่นในสิ่งที่ท่านเราะซูลผู้ทรงเกียรติ ﷺ นำมา
แก่นแท้แห่งการเรียกร้องของบรรดาเราะซูลและหัวใจของสาส์นจากฟากฟ้าทั้งปวง คือการเรียกร้องสู่การเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์องค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ สำหรับพระองค์ และละทิ้งทุกสิ่งที่ถูกเคารพบูชาอื่นจากพระองค์ อัลกุรอานได้นำเสนอประเด็นนี้และย้ำเน้นไว้ในหลายแห่ง
يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُ
ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ ۖ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿١٦﴾
اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُ
اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُ
บางครั้งอัลกุรอานกล่าวถึงการเรียกร้องของบรรดาเราะซูล เช่น นบีนูห์กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «โอ้กลุ่มชนของฉัน จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เถิด ไม่มีพระเจ้าอื่นใดสำหรับพวกท่านนอกจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:59) นบีอิบรอฮีมกล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์และยำเกรงพระองค์เถิด นั่นเป็นสิ่งที่ดียิ่งสำหรับพวกท่าน หากพวกท่านรู้» (ซูเราะฮ์อัล-อังกะบูต 29:16) นบีฮูดกล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เถิด ไม่มีพระเจ้าอื่นใดสำหรับพวกท่านนอกจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:65) และนบีศอลิห์กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «จงเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เถิด ไม่มีพระเจ้าอื่นใดสำหรับพวกท่านนอกจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:73)
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ ﴿٢٥﴾
บางครั้งอัลกุรอานระบุชัดว่า พระองค์ทรงส่งบรรดาเราะซูลทั้งหมดมาพร้อมกับภารกิจเดียวกันนี้ว่า «และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดมาก่อนหน้าเจ้า เว้นแต่เราได้วะห์ยูแก่เขาว่า แท้จริงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากข้า ดังนั้นพวกเจ้าจงเคารพภักดีต่อข้าเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:25)
إِنَّ هَـٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱعْبُدُونِ ﴿٩٢﴾
บางครั้งอัลกุรอานเล่าถึงประวัติของบรรดานบีและผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขา โดยร้อยเรียงพวกเขาไว้ในสายเดียวกัน และทำให้พวกเขาเป็นประชาชาติเดียวที่มีพระเจ้าองค์เดียว «แท้จริงประชาชาติของพวกเจ้านี้ เป็นประชาชาติเดียว และข้าคือพระเจ้าของพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงเคารพภักดีต่อข้าเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:92)
وَمَن يَرْغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبْرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفْسَهُۥ
إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًا ۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿٧٩﴾
บางครั้งอัลกุรอานกำหนดให้การตอบรับต่ออัลลอฮ์และการทำให้การเป็นบ่าวต่อพระองค์เกิดขึ้นจริง คือศาสนาและแนวทาง (มิลละฮ์) และถือว่าผู้ที่ปฏิเสธสิ่งนี้ได้ตัดสินตัวเองว่าเป็นผู้โง่เขลาและหลงผิด «และไม่มีผู้ใดที่จะหันห่างจากแนวทางของอิบรอฮีม นอกจากผู้ที่ทำให้ตัวเองโง่เขลาเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:130) และแนวทางของนบีอิบรอฮีม (อ.ล.) นั้น ท่านได้กำหนดไว้ด้วยคำกล่าวของท่านว่า «แท้จริงฉันได้ผินใบหน้าของฉันสู่ผู้ทรงบังเกิดชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน โดยเป็นผู้ใฝ่หาสัจธรรม และฉันมิได้เป็นหนึ่งในหมู่ผู้ตั้งภาคี» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:79)
أَمْ كُنتُمْ شُهَدَآءَ إِذْ حَضَرَ
และบางครั้งอัลกุรอานอธิบายว่า สิ่งนี้คือคำสั่งเสียของบรรดาเราะซูลและบรรดานบีแก่ผู้ที่อยู่ภายหลังพวกเขา «หรือว่าพวกเจ้าได้เป็นพยานอยู่ ขณะที่ […]
يَعْقُوبَ ٱلْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنۢ بَعْدِى قَالُوا۟ نَعْبُدُ إِلَـٰهَكَ وَإِلَـٰهَ ءَابَآئِكَ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ إِلَـٰهًا وَٰحِدًا
«…ยะอ์กูบใกล้จะสิ้นชีวิต ขณะที่เขากล่าวแก่บรรดาลูก ๆ ของเขาว่า "พวกเจ้าจะเคารพภักดีสิ่งใดหลังจากฉัน?" พวกเขากล่าวว่า "เราจะเคารพภักดีพระเจ้าของท่าน และพระเจ้าของบรรพบุรุษของท่าน คืออิบรอฮีม อิสมาอีล และอิสหาก ซึ่งเป็นพระเจ้าองค์เดียว"»⁽¹⁾ (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:133)
شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِيهِ
บางครั้ง อัลกุรอานก็ระบุถึงความเป็นเอกภาพของศาสนาที่พระองค์ทรงบัญญัติแก่บรรดาเราะซูลผู้ยิ่งใหญ่ว่า «พระองค์ได้ทรงบัญญัติศาสนาแก่พวกเจ้า ดังที่พระองค์ได้ทรงสั่งเสียแก่นูหฺ และดังที่เราได้วะฮีย์แก่เจ้า และดังที่เราได้สั่งเสียแก่อิบรอฮีม มูซา และอีซาว่า พวกเจ้าจงดำรงศาสนาไว้ และอย่าแตกแยกกันในเรื่องนั้น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:13)
مَّا لَكُمْ لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَارًا ﴿١٣﴾ وَقَدْ خَلَقَكُمْ أَطْوَارًا ﴿١٤﴾ أَلَمْ تَرَوْا۟ كَيْفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبْعَ سَمَـٰوَٰتٍ طِبَاقًا ﴿١٥﴾ وَجَعَلَ ٱلْقَمَرَ فِيهِنَّ نُورًا وَجَعَلَ ٱلشَّمْسَ سِرَاجًا ﴿١٦﴾ وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ نَبَاتًا ﴿١٧﴾ ثُمَّ يُعِيدُكُمْ فِيهَا وَيُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا ﴿١٨﴾ وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ بِسَاطًا ﴿١٩﴾ لِّتَسْلُكُوا۟ مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا ﴿٢٠﴾
สาส์นต่าง ๆ ในอดีตมิได้จำกัดอยู่เพียงการเรียกร้องสู่การเคารพภักดีอัลลอฮ์องค์เดียวเท่านั้น หากแต่ยังได้อธิบายถึงเหตุผลที่ทำให้การเรียกร้องนี้เป็นสัจธรรมที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ด้วยการกล่าวถึงคุณลักษณะเฉพาะของความเป็นพระเจ้า การกล่าวถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ตะอาลาที่พระองค์ทรงประทานแก่บ่าวของพระองค์ และการชี้นำสายตาและสติปัญญาให้พิจารณาถึงอาณาจักรแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ดังที่นูหฺได้กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า «ทำไมพวกท่านจึงไม่ยำเกรงต่อความยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์ ทั้ง ๆ ที่พระองค์ได้ทรงสร้างพวกท่านเป็นขั้น ๆ พวกท่านไม่เห็นดอกหรือว่าอัลลอฮ์ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งเจ็ดซ้อนกันเป็นชั้น ๆ อย่างไร และทรงทำให้ดวงจันทร์ในนั้นเป็นแสงสว่าง และทรงทำให้ดวงอาทิตย์เป็นประทีป และอัลลอฮ์ทรงให้พวกท่านงอกเงยขึ้นจากแผ่นดินดุจพืช แล้วพระองค์จะทรงให้พวกท่านกลับเข้าไปในนั้นอีก และจะทรงให้พวกท่านออกมาอย่างแน่นอน และอัลลอฮ์ทรงทำให้แผ่นดินเป็นที่ราบแผ่กว้างแก่พวกท่าน เพื่อพวกท่านจะได้เดินไปตามทางอันกว้างขวางในนั้น» (ซูเราะฮ์นูหฺ 71:13-20)
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿٤٢﴾ وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ ﴿٤٣﴾ وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا ﴿٤٤﴾ وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ ﴿٤٥﴾ مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ ﴿٤٦﴾ وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ ﴿٤٧﴾ وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ ﴿٤٨﴾ وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ ﴿٤٩﴾ وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ ﴿٥٠﴾ وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ ﴿٥١﴾ وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ ﴿٥٢﴾
ความหมายเช่นนี้ปรากฏซ้ำอยู่ในคัมภีร์ของอิบรอฮีมและมูซา และได้มีระบุไว้ในนั้นดังที่อัลกุรอานได้บอกแก่เราว่า «และแท้จริงยังพระเจ้าของเจ้านั้นคือจุดสุดท้าย และแท้จริงพระองค์คือผู้ทรงทำให้หัวเราะและทรงทำให้ร้องไห้ และแท้จริงพระองค์คือผู้ทรงให้ตายและทรงให้มีชีวิต และแท้จริงพระองค์ทรงสร้างคู่ คือเพศชายและเพศหญิง จากหยดน้ำอสุจิเมื่อมันถูกหลั่งออกมา และแท้จริงเป็นหน้าที่ของพระองค์ในการให้เกิดขึ้นใหม่อีกครั้งหนึ่ง และแท้จริงพระองค์คือผู้ทรงให้ร่ำรวยและทรงให้มีทรัพย์สมบัติ และแท้จริงพระองค์คือพระเจ้าแห่งดาวชิอ์รอ และแท้จริงพระองค์ทรงทำลายพวกอ๊าดรุ่นแรก และพวกษะมูด แล้วพระองค์มิได้ทรงให้เหลืออยู่เลย และกลุ่มชนของนูหฺก่อนหน้านั้น แท้จริงพวกเขาเป็นผู้อธรรมยิ่งและละเมิดยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นัจญ์มุ 53:42-52)
إنّ نبيّ الله نوحا - ﷺ - لما حضرته الوفاة ، قال لابنه : إني قاص عليك الوصية : آمرك باثنتين ، وأنهاك عن اثنتين ، آمرك بلا إله إلاّ الله ، فإن السموات السبع والأرضين السبع لو وضعت في كفّه ، ووضعت لا إله إلاّ الله في كفّه رجحت بهنّ لا إله إلاّ الله ، ولو أن السموات السبع والأرضين السبع كنّ حلقة مبهمة ( مغلقة ) ، قصمتهنّ ( كسرتهنّ ) لا إله إلاّ الله ، وسبحان الله وبحمده ، فإنّها صلاة كلّ شيء ، وبها يرزق الخلق ، وأنهاك عن الشرك والكبر
⁽¹⁾ มีรายงานยืนยันในซุนนะฮ์ว่า นูหฺได้สั่งเสียลูกชายของท่านในทำนองเดียวกันนี้ จากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงนบีของอัลลอฮ์ นูหฺ ﷺ เมื่อความตายมาเยือนท่าน ท่านได้กล่าวแก่ลูกชายของท่านว่า "พ่อจะบอกคำสั่งเสียแก่เจ้า พ่อขอสั่งเจ้าสองประการ และห้ามเจ้าสองประการ พ่อสั่งเจ้าด้วย ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ เพราะหากชั้นฟ้าทั้งเจ็ดและแผ่นดินทั้งเจ็ดถูกวางไว้ในจานตาชั่งข้างหนึ่ง และลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ถูกวางไว้ในอีกข้างหนึ่ง แน่นอนว่าลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ย่อมหนักกว่า และหากชั้นฟ้าทั้งเจ็ดและแผ่นดินทั้งเจ็ดเป็นห่วงวงที่ปิดสนิท (ไม่มีช่องเปิด) แน่นอนว่าลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์และสุบหานัลลอฮิวะบิหัมดิฮ์ ย่อมทำให้มันแตกออก เพราะมันคือการสดุดี (ศอลาฮ์) ของทุกสิ่ง และด้วยมันสรรพสิ่งจึงได้รับปัจจัยยังชีพ และพ่อขอห้ามเจ้าจากการชิริกและความหยิ่งยะโส"» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ใน อัล-อะดับ อัล-มุฟร็อด หน้า 548, อะห์มัด 2/169, 170, 225 และอัล-บัยฮะกีย์ใน อัล-อัสมาอ์ (79 ฉบับอินเดีย) (ดู ซิลซิละฮ์ อัล-อะหาดีษ อัศ-ศอฮีหะฮ์ หะดีษหมายเลข 134)
ประเด็นด้านอะกีดะฮ์
وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ نَبَاتًا ﴿١٧﴾ ثُمَّ يُعِيدُكُمْ فِيهَا وَيُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا ﴿١٨﴾
مَا هَـٰذَآ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَـٰٓئِكَةً مَّا سَمِعْنَا بِهَـٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٢٤﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌۢ بِهِۦ جِنَّةٌ
การเรียกร้องสู่การเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์องค์เดียวนั้นมิใช่ประเด็นเดียวที่บรรดาสาส์นของเหล่าเราะซูลมีความสอดคล้องกัน เพราะจุดที่สอดคล้องกันนั้นมีมากมาย ในจำนวนนั้นคือเรื่องราวด้านความเชื่อ ซึ่งก่อให้เกิดทัศนะอันเป็นหนึ่งเดียวและรากฐานอันเป็นหนึ่งเดียวในหมู่บรรดาเราะซูลทั้งหมดและผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขา เราะซูลท่านแรกคือนูห์ได้เตือนกลุ่มชนของท่านให้รำลึกถึงการฟื้นคืนชีพและการถูกปลุกให้ลุกขึ้นจากหลุมศพ ส่วนหนึ่งจากสิ่งที่ท่านกล่าวแก่กลุ่มชนของท่านคือ «และอัลลอฮ์ทรงให้พวกท่านงอกเงยขึ้นมาจากแผ่นดินดุจพืชที่งอกเงย แล้วพระองค์จะทรงให้พวกท่านกลับคืนสู่มัน และจะทรงให้พวกท่านออกมาอีกครั้งหนึ่ง» (ซูเราะฮ์นูห์ 71:17-18) และท่านได้บอกให้พวกเขารู้ถึงมะลาอิกะฮ์และญิน ด้วยเหตุนี้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาในหมู่กลุ่มชนของท่านจึงกล่าวว่า «คนผู้นี้มิใช่อื่นใดนอกจากมนุษย์คนหนึ่งเช่นเดียวกับพวกท่าน เขาต้องการจะทำตนให้เหนือกว่าพวกท่าน และหากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ แน่นอนพระองค์ก็จะทรงส่งมะลาอิกะฮ์ลงมา เราไม่เคยได้ยินเรื่องนี้ในหมู่บรรพบุรุษของเรารุ่นก่อน ๆ เลย เขามิใช่อื่นใดนอกจากชายคนหนึ่งที่มีญินเข้าสิง» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:24-25)
وَٱرْزُقْ أَهْلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ مَنْ ءَامَنَ مِنْهُم بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۖ قَالَ وَمَن كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُۥ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُۥٓ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلنَّارِ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٢٦﴾
إِنَّآ ءَامَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطَـٰيَـٰنَا وَمَآ أَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ ٱلسِّحْرِ ۗ وَٱللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰٓ ﴿٧٣﴾ إِنَّهُۥ مَن يَأْتِ رَبَّهُۥ مُجْرِمًا فَإِنَّ لَهُۥ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ ﴿٧٤﴾ وَمَن يَأْتِهِۦ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلدَّرَجَـٰتُ ٱلْعُلَىٰ ﴿٧٥﴾ جَنَّـٰتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ مَن تَزَكَّىٰ ﴿٧٦﴾
การศรัทธาต่อวันปรโลกนั้นปรากฏชัดเจนในการเรียกร้องของอิบรอฮีม «และขอพระองค์ทรงประทานผลไม้ต่าง ๆ เป็นปัจจัยยังชีพแก่ชาวเมืองนี้ คือผู้ที่ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันปรโลกในหมู่พวกเขา พระองค์ตรัสว่า และผู้ที่ปฏิเสธศรัทธา ข้าก็จะให้เขาได้รับความสุขเพียงเล็กน้อย แล้วข้าจะบังคับเขาไปสู่การลงโทษแห่งไฟนรก และมันเป็นที่กลับไปที่ชั่วช้ายิ่ง…» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:126) และในการเรียกร้องของมูซานั้นยิ่งชัดเจนกว่า ด้วยเหตุนี้เราจึงเห็นบรรดานักไสยศาสตร์ เมื่อพวกเขาก้มลงสุญูด ได้กล่าวแก่ฟิรเอาน์ว่า «แท้จริงพวกเราได้ศรัทธาต่อพระเจ้าของพวกเราแล้ว เพื่อพระองค์จะทรงอภัยความผิดทั้งหลายของพวกเรา และสิ่งที่ท่านได้บังคับพวกเราให้กระทำในเรื่องไสยศาสตร์ และอัลลอฮ์นั้นทรงดีกว่าและทรงจีรังยิ่งกว่า แท้จริงผู้ใดที่มาพบพระเจ้าของเขาในสภาพผู้กระทำผิด แน่นอนสำหรับเขาคือนรกญะฮันนัม เขาจะไม่ตายในนั้นและจะไม่มีชีวิตอยู่ และผู้ใดที่มาพบพระองค์ในสภาพผู้ศรัทธาโดยที่เขาได้ประกอบความดีทั้งหลายไว้ ชนเหล่านั้นแหละสำหรับพวกเขาคือฐานันดรอันสูงส่ง คือสวนสวรรค์อัดน์ซึ่งมีแม่น้ำหลายสายไหลผ่านเบื้องล่าง โดยพวกเขาจะอยู่ในนั้นตลอดกาล และนั่นคือการตอบแทนแก่ผู้ที่ขัดเกลาตนให้บริสุทธิ์» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:73-76)
بَلْ تُؤْثِرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ﴿١٦﴾ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰٓ ﴿١٧﴾
และได้มีปรากฏในคัมภีร์ของอิบรอฮีมและมูซาว่า «แต่ทว่าพวกเจ้าเลือกชีวิตแห่งโลกนี้ ทั้ง ๆ ที่โลกอาคิเราะฮ์นั้นดีกว่าและจีรังยิ่งกว่า» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ลา 87:16-17) และบรรดาเราะซูลและนบีทั้งหมดต่างได้ตักเตือนประชาชาติของพวกเขา…
ما بعث الله من نبيّ إلّا أنذر أمته الدجال ، أنذره نوح والنبيون من بعده
อัล-มะซีหฺ อัด-ดัจญาล ดังที่มีระบุในหะดีษเศาะฮีหฺจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «อัลลอฮ์มิได้ทรงส่งนบีคนใดมา เว้นแต่ท่านนบีผู้นั้นได้เตือนประชาชาติของตนให้ระวังดัจญาล ท่านนูหฺและบรรดานบีหลังจากท่านต่างก็ได้เตือนให้ระวังมัน» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ในเศาะฮีหฺของท่าน⁽¹⁾
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ ﴿٣٦﴾ وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ ﴿٣٧﴾ أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ﴿٣٨﴾ وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ﴿٣٩﴾ وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ ﴿٤٠﴾ ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ ﴿٤١﴾
คัมภีร์จากฟากฟ้าได้วางหลักการทั่วไปที่มนุษยชาติในทุกยุคทุกสมัยจำเป็นต้องเข้าใจ เช่น หลักการว่าด้วยผลบุญและการลงโทษ กล่าวคือ มนุษย์จะถูกสอบสวนตามการงานของเขา เขาจะถูกลงโทษเพราะบาปและภาระความผิดของตนเอง จะไม่ถูกเอาผิดเพราะความผิดของผู้อื่น เขาจะได้รับผลตอบแทนตามความพยายามของตน และเขาจะไม่ได้รับสิ่งใดนอกจากความพยายามของตนเอง: «หรือว่าเขามิได้รับการบอกเล่าถึงสิ่งที่มีอยู่ในคัมภีร์ของมูซา และของอิบรอฮีมผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามอย่างครบถ้วน ว่าผู้แบกภาระคนหนึ่งจะไม่แบกภาระของผู้อื่น และมนุษย์จะไม่ได้รับสิ่งใดนอกจากสิ่งที่เขาได้พยายามไว้ และแท้จริงความพยายามของเขานั้นจะถูกให้เห็น แล้วเขาจะได้รับการตอบแทนด้วยการตอบแทนอันสมบูรณ์ยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นัจม์ 53:36-41)
قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ ﴿١٤﴾ وَذَكَرَ ٱسْمَ رَبِّهِۦ فَصَلَّىٰ ﴿١٥﴾ بَلْ تُؤْثِرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ﴿١٦﴾ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰٓ ﴿١٧﴾ إِنَّ هَـٰذَا لَفِى ٱلصُّحُفِ ٱلْأُولَىٰ ﴿١٨﴾ صُحُفِ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ ﴿١٩﴾
ในจำนวนนั้น ได้แก่หลักการที่ว่า ความสำเร็จที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ด้วยการขัดเกลาจิตใจตามแนวทางของอัลลอฮ์และการเป็นบ่าวต่อพระองค์ ตลอดจนการให้ความสำคัญแก่สิ่งที่จะมาภายหลังเหนือกว่าสิ่งที่อยู่เฉพาะหน้า: «แน่นอน ผู้ที่ขัดเกลาตนเองย่อมประสบความสำเร็จ และเขารำลึกถึงพระนามแห่งพระผู้อภิบาลของเขาแล้วละหมาด แต่ทว่าพวกเจ้ากลับเลือกชีวิตความเป็นอยู่แห่งโลกนี้ ทั้ง ๆ ที่อาคิเราะฮ์นั้นดีกว่าและจีรังยิ่งกว่า แท้จริงเรื่องนี้มีอยู่ในคัมภีร์ฉบับแรก ๆ คือคัมภีร์ของอิบรอฮีมและมูซา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ลา 87:14-19)
وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعْدِ ٱلذِّكْرِ أَنَّ ٱلْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِىَ ٱلصَّـٰلِحُونَ ﴿١٠٥﴾
ในจำนวนนั้นยังได้แก่หลักการที่ว่า ผู้ที่สมควรได้รับมรดกแผ่นดินก็คือบรรดาผู้ที่ประพฤติดี: «และโดยแน่นอน เราได้บันทึกไว้ในอัซ-ซะบูรฺ ภายหลังจากการตักเตือนแล้วว่า แท้จริงแผ่นดินนั้น บรรดาบ่าวของข้าที่ประพฤติดีจะได้รับมรดกมัน» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:105)
ท่านอบูซัรรฺ (ร.ฎ.) ได้ถามท่านเราะซูล ﷺ เกี่ยวกับเนื้อหาในคัมภีร์ของอิบรอฮีมและคัมภีร์ของมูซา ดังปรากฏในหะดีษที่อิบนุหิบบานและอัล-หากิมรายงานจากอบูซัรรฺ (ร.ฎ.) ว่า ท่านกล่าวว่า ฉันได้ถามว่า โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ คัมภีร์ของอิบรอฮีมนั้นเป็นอย่างไร?
كانت أمثالاً كلّها : أيها المسلط ( أي الحاكم النافذ السلطان ) المبتلى ( المختبر ) المغرور ، إنّي لم أبعثك لتجمع الدنيا بعضها على بعض ،
ท่านตอบว่า «คัมภีร์เหล่านั้นล้วนเป็นอุปมาทั้งสิ้น (เช่น) โอ้ผู้มีอำนาจปกครอง (คือผู้ปกครองที่อำนาจของเขามีผลบังคับใช้) ผู้ถูกทดสอบ ผู้หลงระเริง แท้จริงข้ามิได้ส่งเจ้ามาเพื่อให้เจ้ากอบโกยสะสมทรัพย์สินแห่งโลกนี้ทับถมกันไว้
⁽¹⁾ เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์ (5/133) และดู ฟัตหุล-บารี (6/370)
ولكني بعثتك لتردَّ عني دعوة المظلوم ، فإنِّي لا أردها وإن كانت من كافر .
แต่ข้าได้ส่งเจ้ามาเพื่อให้เจ้าปัดป้องดุอาอ์ของผู้ถูกอธรรมไม่ให้มาถึงข้า เพราะข้าจะไม่ปฏิเสธดุอาอ์นั้น แม้ว่ามันจะมาจากผู้ปฏิเสธศรัทธาก็ตาม
وعلى العاقل ما لم يكن مغلوبا على عقله أن يكون له ساعات : ساعة يناجي فيها ربَّه ، وساعة يحاسب فيها نفسه ، وساعة يتفكر فيها في صنع الله عزوجل ، وساعة يخلو فيها لحاجته من المطعم والمشرب .
และสำหรับผู้มีปัญญา ตราบใดที่สติปัญญาของเขายังไม่ถูกครอบงำ เขาควรมีเวลาหลายช่วง ช่วงหนึ่งที่เขาวิงวอนกระซิบกระซาบต่อพระผู้อภิบาลของเขา ช่วงหนึ่งที่เขาตรวจสอบตนเอง ช่วงหนึ่งที่เขาใคร่ครวญถึงการสร้างสรรค์ของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกียรติและยิ่งใหญ่ และช่วงหนึ่งที่เขาปลีกตัวเพื่อความจำเป็นของเขาในเรื่องอาหารและเครื่องดื่ม
وعلى العاقل ألّا يكون ظاعنا ( مرتحلا ) إلّا لثلاث : تزود لمعاد ، أو لمعاش ، أو لذة في غير محرَّم .
และสำหรับผู้มีปัญญา เขาไม่ควรออกเดินทางนอกจากเพื่อสามประการ คือ เพื่อแสวงหาเสบียงสำหรับวันกลับคืน (อาคิเราะฮ์) หรือเพื่อการเลี้ยงชีพ หรือเพื่อความสุขสำราญในสิ่งที่ไม่ต้องห้าม
وعلى العاقل أن يكون بصيرا بزمانه ، مقبلا على شانه ، حافظا للسانه ، ومن حسب كلامه من عمله ، قلَّ كلامه إلّا فيما يعنيه .
และสำหรับผู้มีปัญญา เขาควรรู้เท่าทันยุคสมัยของตน มุ่งมั่นอยู่กับกิจการของตน และระวังรักษาลิ้นของตน ผู้ใดนับคำพูดของเขาเป็นส่วนหนึ่งของการกระทำของเขา คำพูดของเขาย่อมน้อยลง เว้นแต่ในสิ่งที่เกี่ยวข้องกับตัวเขา
قلت : يا رسول الله : فما كانت صحف موسى ؟
ข้าพเจ้ากล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ แล้วคัมภีร์ของนบีมูซามีเนื้อหาอย่างไร?"
قال : كانت عبرا ( عظات ) كلّها :
ท่านตอบว่า "ทั้งหมดล้วนเป็นข้อคิดเตือนใจ (บทตักเตือน) ว่า
عجبت لمن أيقن بالموت ثمّ هو يفرح ، عجبت لمن أيقن بالنار ، ثمَّ هو يضحك ، عجبت لمن أيقن بالقدر ، ثمَّ هو ينصب ، عجبت لمن رأى الدنيا وتقلبها بأهلها ، ثمَّ اطمأنَّ إليها ، عجبت لمن أيقن بالحساب غدا ثم لا يعمل
ข้าประหลาดใจต่อผู้ที่มั่นใจในความตาย แล้วเขายังระเริงยินดีอยู่ ข้าประหลาดใจต่อผู้ที่มั่นใจในนรก แล้วเขายังหัวเราะอยู่ ข้าประหลาดใจต่อผู้ที่มั่นใจในเกาะดัร แล้วเขายังเหนื่อยยากดิ้นรนอยู่ ข้าประหลาดใจต่อผู้ที่เห็นโลกดุนยาและความผันแปรของมันต่อผู้คนของมัน แล้วเขายังวางใจในมันอยู่ และข้าประหลาดใจต่อผู้ที่มั่นใจในการสอบสวนในวันพรุ่งนี้ แล้วเขาก็ไม่ลงมือปฏิบัติ»
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِٱلْبَيِّنَـٰتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْمِيزَانَ لِيَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلْقِسْطِ
และอัลกุรอานได้บอกเราว่า บรรดาเราะซูลทั้งหมดล้วนแบกรับตาชั่งแห่งความยุติธรรมและความเที่ยงธรรม «โดยแน่นอน เราได้ส่งบรรดาเราะซูลของเรามาพร้อมด้วยหลักฐานอันชัดแจ้ง และเราได้ประทานคัมภีร์และตาชั่งลงมาพร้อมกับพวกเขา เพื่อให้มนุษย์ดำรงไว้ซึ่งความยุติธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-หะดีด 57:25)
أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا
และพวกเขาถูกบัญชาให้แสวงหาปัจจัยยังชีพด้วยสิ่งที่หะลาล «โอ้บรรดาเราะซูลเอ๋ย จงบริโภคจากสิ่งที่ดีทั้งหลาย และจงประกอบความดี» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:51)
وَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِمْ فِعْلَ ٱلْخَيْرَٰتِ وَإِقَامَ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءَ ٱلزَّكَوٰةِ
และอิบาดะฮ์หลายอย่างที่เราปฏิบัติอยู่นั้น เป็นที่รู้จักกันในหมู่บรรดาเราะซูลยุคก่อนและผู้ที่เจริญรอยตามพวกเขา «และเราได้วะฮีย์แก่พวกเขาให้ประกอบความดีทั้งหลาย ให้ดำรงการละหมาด และให้จ่ายซะกาต» (ซูเราะฮ์อัล-อัมบิยาอ์ 21:73)
وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُۥ بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ
และนบีอิสมาอีล (อ.ล.) นั้น «เขาเคยใช้ครอบครัวของเขาให้ละหมาดและจ่ายซะกาต...» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:55)
فَٱعْبُدْنِى وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكْرِىٓ ﴿١٤﴾
และอัลลอฮ์ได้ตรัสแก่นบีมูซา (อ.ล.) ว่า «ดังนั้นจงเคารพภักดีต่อข้า และจงดำรงการละหมาดเพื่อรำลึกถึงข้า» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:14)
وَأَوْصَـٰنِى بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ مَا دُمْتُ حَيًّا ﴿٣١﴾
และนบีอีซากล่าวว่า «และพระองค์ทรงสั่งเสียข้าให้ละหมาดและจ่ายซะกาตตราบที่ข้ายังมีชีวิตอยู่» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:31)
أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٨٣﴾
การถือศีลอดก็เป็นสิ่งที่ถูกบัญญัติเป็นข้อบังคับแก่ประชาชาติก่อนหน้าเรา เช่นเดียวกับที่ถูกบัญญัติเป็นข้อบังคับแก่เรา «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย การถือศีลอดได้ถูกกำหนดแก่พวกเจ้า เช่นเดียวกับที่ได้ถูกกำหนดแก่บรรดาผู้ที่อยู่ก่อนพวกเจ้า เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:183)
ส่วนการทำหัจญ์นั้น นบีอิบรอฮีม (อ.ล.) เป็นผู้ประกาศให้เป็นข้อบังคับ โดยอัลลอฮ์ทรงบัญชาท่านหลังจากสร้างกะอ์บะฮ์เสร็จแล้ว ท่านจึงประกาศ…
وَأَذِّن فِى ٱلنَّاسِ بِٱلْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا لِّيَذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلْأَنْعَـٰمِ
لِّكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ
…ด้วยการประกอบพิธีหัจญ์ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และจงประกาศแก่มนุษย์ทั้งหลายให้มาประกอบพิธีหัจญ์ พวกเขาจะมาหาเจ้าโดยการเดินเท้า…»⁽¹⁾ (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:27) และแต่ละประชาชาติล้วนมีพิธีกรรมและการอิบาดะฮ์ของตน ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และสำหรับทุกประชาชาตินั้น เราได้กำหนดพิธีกรรมการเชือดพลีไว้ เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ เหนือสิ่งที่พระองค์ได้ประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา อันได้แก่ปศุสัตว์» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:34) และตรัสว่า «สำหรับทุกประชาชาตินั้น เราได้กำหนดพิธีกรรมไว้ ซึ่งพวกเขาปฏิบัติตาม» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:67)
ในบรรดาสิ่งที่สาส์นของบรรดานบีมีความสอดคล้องกันก็คือ สาส์นเหล่านั้นได้อธิบายให้เห็นถึงสิ่งที่เป็นความชั่วและความเท็จ และเรียกร้องให้ต่อต้านและขจัดมันออกไป ไม่ว่าจะเป็นการเคารพบูชาเจว็ด การยโสโอหังบนหน้าแผ่นดิน การเบี่ยงเบนออกจากฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติดั้งเดิม) เช่นการกระทำของกลุ่มชนของนบีลูฏ หรือการรุกรานต่อมนุษย์และทรัพย์สินของพวกเขา ด้วยการปล้นสะดมตามเส้นทาง และการโกงตาชั่ง
أيُّ وادٍ هذا ؟
كأني أنظر إلى موسى
واضعا أصبعيه في أذنيه ، له جؤار الى الله بالتلبية ، مارًا بهذا الوادي
أيّ ثنيّة هذه
كأني أنظر إلى يونس على ناقة حمراء ، عليه جبة صوف ، خطام ناقته خُلْبة
مارًا بهذا الوادي ملبيا
⁽¹⁾ ส่วนหนึ่งของแนวทางของบรรดานบีหลังจากนั้นคือการประกอบพิธีหัจญ์ ณ บัยตุลอะตีก (บัยตุลลอฮ์) โดยนบีมูซาและนบียูนุสก็เคยประกอบพิธีหัจญ์ ณ บัยตุลลอฮ์ ในเศาะฮีหฺมุสลิม รายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า: พวกเราได้เดินทางพร้อมกับท่านเราะซูล ﷺ ระหว่างมักกะฮ์กับมะดีนะฮ์ แล้วเราได้ผ่านหุบเขาแห่งหนึ่ง ท่านจึงถามว่า «นี่คือหุบเขาอะไร?» พวกเขาตอบว่า หุบเขาอัล-อัซร็อก ท่านกล่าวว่า «ประหนึ่งว่าฉันกำลังมองเห็นมูซา» แล้วท่านได้กล่าวถึงสีผิวและเส้นผมของท่านบางประการ «โดยเอานิ้วทั้งสองอุดหูไว้ ส่งเสียงดังวิงวอนต่ออัลลอฮ์ด้วยการกล่าวตัลบิยะฮ์ ขณะเดินผ่านหุบเขานี้» อิบนุอับบาสกล่าวว่า: จากนั้นเราได้เดินทางต่อไปจนกระทั่งมาถึงษะนียะฮ์แห่งหนึ่ง (ษะนียะฮ์ คือ ทางผ่านระหว่างภูเขาสองลูก) ท่านจึงถามว่า «นี่คือษะนียะฮ์อะไร?» พวกเขาตอบว่า ฮัรชฺ หรือ ลิฟต์ ท่านกล่าวว่า «ประหนึ่งว่าฉันกำลังมองเห็นยูนุสอยู่บนอูฐตัวเมียสีแดง สวมเสื้อคลุมขนสัตว์ เชือกจูงอูฐของท่านทำจากเส้นใยอินทผลัม (อัล-คิฏอม คือ เชือกจูง และอัล-คุลบะฮ์ คือ เส้นใยต้นอินทผลัม) ขณะเดินผ่านหุบเขานี้พลางกล่าวตัลบิยะฮ์» (ดู มิชกาตุลมะศอบีหฺ 3/116)
لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا
แม้ศาสนาที่บรรดาเราะซูลนำมาจะเป็นหนึ่งเดียว คืออิสลาม แต่บทบัญญัติของบรรดานบีนั้นแตกต่างกัน บทบัญญัติของนบีอีซาแตกต่างจากบทบัญญัติของนบีมูซาในบางเรื่อง และบทบัญญัติของนบีมุฮัมมัด ﷺ ก็แตกต่างจากบทบัญญัติของนบีมูซาและนบีอีซาในหลายเรื่อง อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «สำหรับแต่ละประชาชาติในหมู่พวกเจ้า เราได้กำหนดบทบัญญัติและแนวทางไว้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48) คำว่า "ชิรอะฮ์" คือชะรีอะฮ์ (บทบัญญัติ) ซึ่งก็คือแบบแผน ส่วนคำว่า "มินฮาจ" คือทางและวิถี
ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าบทบัญญัติต่าง ๆ จะแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ผู้ที่พิจารณาบทบัญญัติเหล่านั้นจะพบว่าสอดคล้องกันในประเด็นพื้นฐาน ดังที่ได้กล่าวถึงตัวบทซึ่งพูดถึงการที่อัลลอฮ์ทรงบัญญัติการละหมาด ซะกาต และหัจญ์แก่ประชาชาติในอดีตไปแล้ว รวมถึงการบริโภคอาหารจากสิ่งที่หะลาล และเรื่องอื่น ๆ ความแตกต่างระหว่างบทบัญญัติเหล่านั้นมีเพียงในรายละเอียดบางประการเท่านั้น
จำนวนการละหมาด เงื่อนไขและองค์ประกอบของการละหมาด อัตราซะกาต สถานที่ประกอบพิธีกรรม และสิ่งอื่นทำนองนี้ อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบทบัญญัติ บางครั้งอัลลอฮ์ทรงอนุมัติสิ่งหนึ่งในบทบัญญัติหนึ่งด้วยวิทยปัญญาบางประการ และทรงห้ามสิ่งนั้นในอีกบทบัญญัติหนึ่งด้วยวิทยปัญญาบางประการเช่นกัน
เราขอยกตัวอย่างสามประการในเรื่องนี้ ดังนี้
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَخْتَانُونَ
ประการแรก: การถือศีลอด เดิมผู้ถือศีลอดจะละศีลอดเมื่อดวงอาทิตย์ตก และได้รับอนุญาตให้กิน ดื่ม และร่วมหลับนอนกับภรรยาได้จนถึงแสงอรุณขึ้น ตราบใดที่เขายังไม่นอนหลับ หากเขานอนหลับก่อนแสงอรุณ สิ่งทั้งหมดนั้นก็จะเป็นที่ต้องห้ามสำหรับเขาจนถึงดวงอาทิตย์ตกของวันถัดไป แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงผ่อนปรนแก่ประชาชาตินี้ โดยทรงอนุมัติสิ่งเหล่านั้นตั้งแต่ดวงอาทิตย์ตกจนถึงแสงอรุณขึ้น ไม่ว่าเขาจะนอนหลับหรือไม่ก็ตาม อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «ได้ถูกอนุมัติแก่พวกเจ้าแล้ว ในค่ำคืนของการถือศีลอด การสมสู่กับภรรยาของพวกเจ้า พวกนางเป็นเครื่องนุ่งห่มสำหรับพวกเจ้า และพวกเจ้าก็เป็นเครื่องนุ่งห่มสำหรับพวกนาง อัลลอฮ์ทรงรู้ว่าพวกเจ้าเคยหลอกลวงตัวเอง…
أَنفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنكُمْ ۖ فَٱلْـَٔـٰنَ بَـٰشِرُوهُنَّ وَٱبْتَغُوا۟ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلْخَيْطُ ٱلْأَبْيَضُ مِنَ ٱلْخَيْطِ ٱلْأَسْوَدِ مِنَ ٱلْفَجْرِ
ตัวของพวกเจ้าเอง ดังนั้นพระองค์จึงทรงอภัยโทษแก่พวกเจ้าและทรงยกโทษให้แก่พวกเจ้า บัดนี้พวกเจ้าจงสมสู่กับพวกนางได้ และจงแสวงหาสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดไว้แก่พวกเจ้า และจงกินและดื่มจนกระทั่งเส้นขาวจะปรากฏแก่พวกเจ้าจากเส้นดำ อันเป็นแสงรุ่งอรุณ…» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:187)
كانت بنو إسرائيل يغتسلون عراة ، ينظر بعضهم إلى بعض ، وكان موسى يغتسل وحده
ประการที่สอง: การปกปิดเอาเราะฮ์ขณะอาบน้ำไม่ได้เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับบนีอิสรออีล ดังที่มีในหะดีษซึ่งรายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิมว่า «บนีอิสรออีลเคยอาบน้ำโดยเปลือยกาย พวกเขาต่างมองดูกันและกัน ส่วนท่านนบีมูซา (อ.) อาบน้ำตามลำพัง»⁽¹⁾
أن إسرائيل ( يعقوب ) مرض مرضا شديدا ، وطال سقمه ، فنذر لله لئن شفاه الله من سقمه ليحرمن أحب الطعام والشراب إليه ، وكان أحب الطعام إليه لحم الإبل ، وأحب الشراب إليه ألبانها
ประการที่สาม: «เรื่องสิ่งที่ถูกห้าม ในบรรดาสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงอนุมัติแก่ท่านนบีอาดัม (อ.) คือการให้บุตรสาวของท่านแต่งงานกับบุตรชายของท่าน ต่อมาอัลลอฮ์ทรงห้ามสิ่งนี้ในภายหลัง และการมีทาสหญิงเป็นภรรยาน้อยควบคู่กับภรรยานั้นเป็นสิ่งที่อนุญาตในบทบัญญัติของท่านนบีอิบรอฮีม (อ.) ซึ่งท่านนบีอิบรอฮีมได้กระทำเช่นนั้นกับนางฮาญัร เมื่อท่านรับนางเป็นภรรยาน้อยควบคู่กับนางซาเราะฮ์ แต่อัลลอฮ์ได้ทรงห้ามสิ่งเช่นนี้แก่บนีอิสรออีลในคัมภีร์เตารอต ในทำนองเดียวกัน การรวมพี่น้องหญิงสองคนเป็นภรรยาในคราวเดียวกันเคยเป็นสิ่งที่อนุญาต ซึ่งท่านนบียะอ์กูบ (อ.) ได้เคยกระทำ โดยรวมพี่น้องหญิงสองคนเป็นภรรยา ต่อมาสิ่งนี้ถูกห้ามแก่พวกเขาในคัมภีร์เตารอต และท่านนบียะอ์กูบได้ห้ามเนื้ออูฐและนมอูฐแก่ตัวท่านเอง»⁽²⁾ สาเหตุของเรื่องนั้นเป็นดังที่ปรากฏยืนยันในหะดีษว่า «อิสรออีล (ยะอ์กูบ) ได้ป่วยหนัก และความเจ็บป่วยของท่านยืดเยื้อยาวนาน ท่านจึงบนบานต่ออัลลอฮ์ว่า หากอัลลอฮ์ทรงให้ท่านหายจากความเจ็บป่วย ท่านจะห้ามอาหารและเครื่องดื่มที่ท่านรักที่สุดแก่ตนเอง และอาหารที่ท่านรักที่สุดคือเนื้ออูฐ ส่วนเครื่องดื่มที่ท่านรักที่สุดคือนมอูฐ»⁽³⁾ สิ่งที่อิสรออีลได้ห้ามแก่ตนเองนี้ อัลลอฮ์ก็ทรงห้ามแก่บนีอิสรออีล และถูกห้ามไว้ในคัมภีร์เตารอต «อาหารทุกชนิดนั้นเป็นที่อนุมัติแก่บนีอิสรออีล นอกจากสิ่งที่อิสรออีลได้ห้ามแก่ตัวของเขาเอง ก่อนที่คัมภีร์เตารอตจะถูกประทานลงมา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:93)
كُلُّ ٱلطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَٰٓءِيلُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ ٱلتَّوْرَىٰةُ
และในบรรดาสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงห้ามแก่ชาวยิว คือสิ่งที่พระองค์ทรงเล่าแก่เราในซูเราะฮ์อัล-อันอาม «และแก่บรรดาผู้ที่เป็นยิวนั้น เราได้ห้ามสัตว์ที่มีกีบเล็บทุกชนิด และจากวัวและแพะแกะนั้น เราได้ห้ามแก่พวกเขาซึ่งไขมันของมันทั้งสอง นอกจากไขมันที่ติดอยู่บนหลังของมันทั้งสอง หรือที่ติดอยู่กับลำไส้ หรือที่ปะปนอยู่กับกระดูก นั่นคือสิ่งที่เราได้ตอบแทนพวกเขาเนื่องจากการละเมิดของพวกเขา และแท้จริงเรานั้นเป็นผู้สัตย์จริงอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:146)
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا كُلَّ ذِى ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ وَٱلْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلْحَوَايَآ أَوْ مَا ٱخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَٰلِكَ جَزَيْنَـٰهُم بِبَغْيِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ ﴿١٤٦﴾
ดังนั้น อัลลอฮ์จึงทรงห้ามแก่พวกเขาซึ่งสัตว์ที่มีกีบเล็บทุกชนิด ได้แก่ สัตว์เลี้ยงและนกที่ไม่ได้มีกีบหรือนิ้ว[…]แยก
⁽¹⁾ เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร 4/160 ⁽²⁾ ตัฟซีร อิบนุกะษีร 2/73 ⁽³⁾ รายงานโดยอะหมัดในมุสนัดของท่าน (ตัฟซีร อิบนุกะษีร 2/71)
…นิ้ว (ไม่แยกกัน) เช่น อูฐ นกกระจอกเทศ ห่าน และเป็ด และพระองค์ทรงห้ามไขมันของวัวและแพะแกะแก่พวกเขา เว้นแต่ไขมันที่อยู่บนหลังของวัวและแพะแกะ หรือไขมันที่ติดอยู่กับเครื่องใน คือสิ่งที่อยู่ในช่องท้อง ได้แก่ลำไส้และกระเพาะ หรือไขมันที่ปนอยู่กับกระดูก
ذَٰلِكَ جَزَيْنَـٰهُم بِبَغْيِهِمْ
فَبِظُلْمٍ مِّنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَـٰتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ كَثِيرًا ﴿١٦٠﴾
การห้ามนี้มิได้มีสาเหตุมาจากความสกปรกของสิ่งที่ถูกห้าม แต่สาเหตุของมันคือการที่ยะอ์กูบ บิดาของพวกเขา ได้ถือปฏิบัติงดเว้นสิ่งต้องห้ามบางอย่าง แล้วบรรดาลูกหลานของเขาที่มาภายหลังก็ถูกกำหนดให้ถือปฏิบัติเช่นเดียวกันนั้น ส่วนสิ่งต้องห้ามบางอย่างมีสาเหตุมาจากการอธรรมของวงศ์วานอิสรออีล พระองค์ตรัสว่า «เช่นนั้นแหละ เราได้ตอบแทนพวกเขาเนื่องจากการละเมิดของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:146) และพระองค์ตรัสว่า «เนื่องด้วยการอธรรมของบรรดาผู้ที่เป็นยิว เราจึงได้ห้ามแก่พวกเขาซึ่งสิ่งดี ๆ ทั้งหลายที่เคยถูกอนุมัติแก่พวกเขา และเนื่องด้วยการที่พวกเขาขัดขวางผู้คนจำนวนมากจากทางของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:160)
وَلِأُحِلَّ لَكُم بَعْضَ ٱلَّذِى حُرِّمَ عَلَيْكُمْ
ต่อมาท่านนบีอีซา (อ.) ได้มา แล้วท่านก็ได้อนุมัติแก่วงศ์วานอิสรออีลซึ่งบางสิ่งที่เคยถูกห้ามแก่พวกเขา «และเพื่อข้าพเจ้าจะอนุมัติแก่พวกท่านซึ่งบางสิ่งที่เคยถูกห้ามแก่พวกท่าน» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:50) และบทบัญญัติสุดท้าย (คือศาสนบัญญัติของอิสลาม) ก็ได้มา เพื่อให้หลักเกณฑ์คือการอนุมัติสิ่งที่ดีทั้งหลาย และการห้ามสิ่งที่สกปรกทั้งหลาย
« الأنبياء إخوة من علّات، أمهاتهم شتّى، ودينهم واحد »
ท่านเราะซูล ﷺ ได้ยกอุปมาถึงความสอดคล้องกันของบรรดาเราะซูลในศาสนาเดียวกัน และความแตกต่างกันของพวกเขาในบทบัญญัติต่าง ๆ โดยท่านกล่าวว่า «บรรดานบีเป็นพี่น้องร่วมบิดาต่างมารดา มารดาของพวกเขาแตกต่างกัน แต่ศาสนาของพวกเขาเป็นหนึ่งเดียว»⁽¹⁾
« والأنبياء إخوة لعلّات »
อิบนุหะญัรกล่าวว่า «"บรรดานบีเป็นลูก ๆ ร่วมบิดาต่างมารดา" และในรายงานของอับดุรเราะห์มานที่กล่าวถึงข้างต้น (หมายถึงในเศาะฮีห์อัล-บุคอรี) ระบุว่า "และบรรดานบีเป็นพี่น้องร่วมบิดาต่างมารดา" คำว่า อัล-อัลลาต (العلات) อ่านด้วยสระฟัตหะฮ์ที่อักษรซึ่งไม่มีจุด หมายถึง ภรรยาหลายคนของสามีคนเดียวกัน และ "ลูก ๆ ของอัล-อัลลาต" คือพี่น้องที่ร่วมบิดาเดียวกันโดยมีมารดาแตกต่างกัน ความหมายของหะดีษนี้คือ รากฐานแห่งศาสนาของพวกเขาเป็นหนึ่งเดียว นั่นคือเตาฮีด ถึงแม้ว่าบทบัญญัติในส่วนปลีกย่อยจะแตกต่างกันก็ตาม»⁽²⁾
⁽¹⁾ บันทึกโดยอัล-บุคอรี มุสลิม อะห์มัด และอบูดาวูด (เศาะฮีห์อัล-ญามิอ์ 2/14) ⁽²⁾ ฟัตหุลบารี 6/489
أعطيت مكان التوراة السبع الطوال، وأعطيت مكان الزبور المئين ، وأعطيت مكان الإنجيل المثاني ، وفضّلت بالمفصّل
อัลกุรอานอันทรงเกียรติเป็นคัมภีร์ที่ยาวที่สุดและครอบคลุมที่สุดในบรรดาคัมภีร์ที่ถูกประทานลงมาจากฟากฟ้า ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «ฉันได้รับอัส-สับอุฏ-ฏิวาล (เจ็ดซูเราะฮ์ขนาดยาว) แทนที่เตารอฮ์ ได้รับอัล-มิอีน (ซูเราะฮ์ที่มีราวร้อยอายะฮ์) แทนที่ซะบูร ได้รับอัล-มะษานีแทนที่อินญีล และฉันได้รับความประเสริฐเหนือกว่าด้วยอัล-มุฟัศศ็อล» รายงานโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีในอัล-กะบีร⁽¹⁾
أنزلت صحف إبراهيم أوّل ليلة من شهر رمضان ، وأنزلت التوراة لست مضين - من رمضان ، وأنزل الإنجيل لثلاث عشرة مضت من رمضان ، وأنزل الزبور لثمان عشرة خلت من رمضان ، وأنزل القرآن لأربع وعشرين خلت من رمضان
คัมภีร์จากฟากฟ้าที่เรารู้จักนั้น ทั้งหมดล้วนถูกประทานลงมาในเดือนเราะมะฎอน ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «บรรดาแผ่นคัมภีร์ (ศุหุฟ) ของอิบรอฮีมถูกประทานลงมาในคืนแรกของเดือนเราะมะฎอน เตารอฮ์ถูกประทานลงมาเมื่อผ่านไปหกคืนของเดือนเราะมะฎอน อินญีลถูกประทานลงมาเมื่อผ่านไปสิบสามคืนของเดือนเราะมะฎอน ซะบูรถูกประทานลงมาเมื่อผ่านไปสิบแปดคืนของเดือนเราะมะฎอน และอัลกุรอานถูกประทานลงมาเมื่อผ่านไปยี่สิบสี่คืนของเดือนเราะมะฎอน» รายงานโดยอัฏ-เฏาะบะรอนี⁽²⁾
⁽¹⁾ เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร (1/350) และผู้ตรวจสอบต้นฉบับกล่าวว่า: สายรายงานของหะดีษนี้เศาะฮีหฺ
⁽²⁾ เศาะฮีหฺ อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฆีร 2/28 และเชคนาศิรุดดีน อัล-อัลบานีย์กล่าวว่า: สายรายงานของหะดีษนี้หะสัน
وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ
อัลลอฮ์ได้ทรงชี้แจงเรื่องนี้ไว้ในส่วนหนึ่งของอายะฮ์ในคัมภีร์ของพระองค์ โดยพระองค์ผู้ทรงสูงส่งได้ตรัสว่า «และเราได้ประทานคัมภีร์ลงมาแก่เจ้าด้วยสัจธรรม เพื่อยืนยันคัมภีร์ที่มีมาก่อนหน้านั้น และเพื่อเป็นผู้ควบคุมดูแลคัมภีร์เหล่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:48)
การที่อัลกุรอานเป็นสิ่งที่ยืนยันคัมภีร์ที่มีมาก่อนหน้านั้น เกิดขึ้นจริงในหลายแง่มุม ดังนี้
إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهِۦٓ إِذَا يُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا ﴿١٠٧﴾ وَيَقُولُونَ سُبْحَـٰنَ رَبِّنَآ إِن كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًا ﴿١٠٨﴾
ประการแรก: คัมภีร์จากฟากฟ้าที่มีมาก่อนหน้านั้นได้กล่าวถึงอัลกุรอานนี้และยกย่องสรรเสริญมัน รวมทั้งได้แจ้งข่าวว่าอัลลอฮ์จะทรงประทานมันลงมาแก่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ คือท่านมุหัมมัด ﷺ ดังนั้น การประทานอัลกุรอานลงมาตามลักษณะที่คัมภีร์ก่อนหน้าได้แจ้งไว้ จึงเป็นการยืนยันความจริงของคัมภีร์เหล่านั้น ซึ่งทำให้คัมภีร์เหล่านั้นยิ่งเป็นที่เชื่อถือมากขึ้นในหมู่ผู้ที่สืบทอดคัมภีร์เหล่านั้นซึ่งเป็นผู้มีปัญญาอันแจ่มแจ้ง ผู้ที่ยอมจำนนต่อพระบัญชาของอัลลอฮ์ ปฏิบัติตามบทบัญญัติของอัลลอฮ์ และศรัทธาต่อบรรดาเราะซูลของอัลลอฮ์ ดังที่พระองค์ผู้ทรงสูงส่งได้ตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ที่ได้รับความรู้มาก่อนหน้านั้น เมื่ออัลกุรอานถูกอ่านแก่พวกเขา พวกเขาจะก้มลงสุญูดโดยเอาคางจรดพื้น และพวกเขากล่าวว่า มหาบริสุทธิ์แด่พระผู้อภิบาลของเรา แท้จริงสัญญาของพระผู้อภิบาลของเรานั้นย่อมเป็นจริงอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:107) หมายความว่า แท้จริงสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาไว้แก่เราในคัมภีร์ต่าง ๆ ที่มีมาก่อน และผ่านทางคำพูดของบรรดาเราะซูลของพระองค์ เกี่ยวกับการประทานอัลกุรอานและการแต่งตั้งท่านมุหัมมัด ﷺ นั้น ย่อมเกิดขึ้นจริง กล่าวคือ ย่อมเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้และต้องเป็นเช่นนั้นอย่างแน่นอน⁽¹⁾
وَمَا جَعَلْنَآ أَصْحَـٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَـٰٓئِكَةً ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِيَسْتَيْقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَيَزْدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِيمَـٰنًا
ประการที่สอง: อัลกุรอานได้นำเรื่องราวต่าง ๆ มา ซึ่งยืนยันความจริงของคัมภีร์จากฟากฟ้าที่มีมาก่อนหน้า ด้วยการที่มันสอดคล้องตรงกับคัมภีร์เหล่านั้น «และเรามิได้ให้ผู้ดูแลนรกเป็นอื่นใดนอกจากมะลาอิกะฮ์ และเรามิได้กำหนดจำนวนของพวกเขาไว้ นอกจากเพื่อเป็นการทดสอบแก่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา เพื่อให้บรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์เกิดความมั่นใจ และเพื่อให้บรรดาผู้ศรัทธาเพิ่มพูนอีมานยิ่งขึ้น» (ซูเราะฮ์อัล-มุดดัษษิร 74:31) และความมั่นใจของบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์นั้น ย่อมเกิดขึ้นเพราะพวกเขารู้เรื่องนี้จากคัมภีร์ของพวกเขาเอง
⁽¹⁾ ตัฟซีรอิบนุกะษีร 2/586 โดยมีการปรับถ้อยคำเล็กน้อย
ประการที่สาม: อัลกุรอานได้แจ้งถึงการประทานคัมภีร์ต่าง ๆ จากฟากฟ้า ว่าคัมภีร์เหล่านั้นมาจากอัลลอฮ์ และได้สั่งใช้ให้มีอีมานต่อคัมภีร์เหล่านั้น ดังที่ได้อธิบายไปแล้ว
คำว่า "อัล-มุฮัยมิน" ในภาษาอาหรับ ใช้ในความหมายว่า ผู้ดูแลควบคุมสิ่งหนึ่งสิ่งใด⁽¹⁾ และเป็นพระนามหนึ่งในบรรดาพระนามของอัลลอฮ์ตะอาลา ทั้งนี้เพราะอัลลอฮ์ตะอาลาทรงดูแลควบคุมกิจการทั้งหลายของสรรพสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง ทั้งในด้านการจัดการ การบริหาร และการดูแลรักษา
อัลกุรอานเป็นผู้ควบคุมดูแลคัมภีร์จากฟากฟ้าที่ถูกประทานลงมาก่อนหน้า โดยสั่งใช้ให้มีอีมานต่อคัมภีร์เหล่านั้น อธิบายสิ่งที่เป็นสัจธรรมในคัมภีร์เหล่านั้น และปฏิเสธการบิดเบือนและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับคัมภีร์เหล่านั้น อัลกุรอานยังเป็นผู้ตัดสินเหนือคัมภีร์เหล่านั้น เพราะอัลกุรอานคือสาส์นแห่งพระผู้เป็นเจ้าฉบับสุดท้าย ซึ่งจำเป็นต้องยึดถือ หวนกลับไปหา และนำไปเป็นเกณฑ์ตัดสิน สิ่งใดก็ตามที่ปรากฏในสาส์นก่อนหน้าแล้วขัดแย้งกับอัลกุรอาน สิ่งนั้นย่อมเป็นสิ่งที่ถูกบิดเบือนเปลี่ยนแปลง หรือไม่ก็เป็นสิ่งที่ถูกยกเลิก (มันสูค) ไปแล้ว
ท่านอิบนุกะษีร (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) กล่าวหลังจากได้กล่าวถึงทัศนะต่าง ๆ ของสะลัฟเกี่ยวกับความหมายของคำว่า "มุฮัยมิน" ว่า «ทัศนะเหล่านี้ทั้งหมดมีความหมายใกล้เคียงกัน เพราะพระนาม "อัล-มุฮัยมิน" ครอบคลุมความหมายทั้งหมดนี้ กล่าวคือ อัลกุรอานเป็นผู้ได้รับความไว้วางใจ เป็นพยาน และเป็นผู้ตัดสินเหนือคัมภีร์ทุกเล่มที่มาก่อนหน้า อัลลอฮ์ทรงทำให้คัมภีร์อันยิ่งใหญ่นี้ซึ่งพระองค์ทรงประทานลงมาเป็นคัมภีร์เล่มสุดท้ายและเป็นบทปิดท้ายของคัมภีร์ทั้งหลาย เป็นคัมภีร์ที่ครอบคลุมที่สุด ยิ่งใหญ่ที่สุด และสมบูรณ์ที่สุด เนื่องจากพระองค์ทรงรวบรวมความดีงามของคัมภีร์ก่อนหน้าไว้ในคัมภีร์นี้ และทรงเพิ่มเติมความสมบูรณ์ที่ไม่มีในคัมภีร์อื่น ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงทรงทำให้อัลกุรอานเป็นพยาน เป็นผู้ได้รับความไว้วางใจ และเป็นผู้ตัดสินเหนือคัมภีร์เหล่านั้นทั้งหมด»⁽²⁾ ประการนี้ย่อมหมายความว่า คัมภีร์นี้จะต้องถูกยึดเป็นแหล่งอ้างอิงแรกและสุดท้ายในการรู้จักศาสนาที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงประสงค์ และไม่อนุญาตให้เรานำอัลกุรอานไปให้คัมภีร์จากฟากฟ้าก่อนหน้าเป็นผู้ตัดสิน ดังที่บรรดาผู้หลงผิดจากชาวยิวและชาวคริสต์กระทำกัน «และแท้จริงมันคือคัมภีร์อันทรงเกียรติ ความเท็จจะไม่มาสู่มันทั้งจากเบื้องหน้าและเบื้องหลังของมัน (มันคือ) การประทานลงมาจากผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:41-42)
وَإِنَّهُۥ لَكِتَـٰبٌ عَزِيزٌ ﴿٤١﴾ لَّا يَأْتِيهِ ٱلْبَـٰطِلُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِۦ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ﴿٤٢﴾
ชะรีอะฮ์แห่งพระผู้เป็นเจ้าซึ่งเป็นชะรีอะฮ์สุดท้ายนั้น ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาชะรีอะฮ์ที่มีมาก่อนหน้า และไม่จำเป็นต้องพึ่งพาชะรีอะฮ์
⁽¹⁾ ลิสานุลอะร็อบ 3/833 หมวดคำ (هـمـن) ⁽²⁾ ตัฟซีรอิบนุกะษีร 2/587
…ที่ตามมาภายหลัง ซึ่งต่างจากชะรีอะฮ์ของอัล-มะซีห์ (นบีอีซา) เพราะอัล-มะซีห์ได้ให้ผู้ติดตามของท่านยึดถือคัมภีร์เตารอตในบทบัญญัติส่วนใหญ่ และอัล-มะซีห์มาเพื่อทำให้บทบัญญัตินั้นสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้ชาวคริสต์จึงจำเป็นต้องพึ่งพาสาส์นของบรรดานบีที่มาก่อนอัล-มะซีห์ เช่น คัมภีร์เตารอตและคัมภีร์ซะบูร และบรรดาประชาชาติก่อนหน้าเราก็จำเป็นต้องพึ่งพาบรรดามุหัดดัษ (ผู้ได้รับการดลใจ) ซึ่งต่างจากประชาชาติของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ เพราะอัลลอฮ์ได้ทรงทำให้พวกเขาพอเพียงด้วยท่าน ดังนั้นเมื่อมีท่านแล้ว พวกเขาจึงไม่จำเป็นต้องพึ่งพานบีหรือมุหัดดัษคนใดอีก⁽¹⁾
⁽¹⁾ ดูการอภิปรายในประเด็นนี้ได้ที่ มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ของเชคุลอิสลาม อิบนุตัยมียะฮ์ 11/224
(หน้าว่าง: ไม่มีข้อความภาษาอาหรับที่อ่านได้ในหน้านี้)
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| บทนำ | 5 |
| ภาคที่หนึ่ง: บรรดาเราะซูลและบรรดานบี | 9 |
| บทที่หนึ่ง: นิยามและคำอธิบาย | 11 |
| นิยามของนบี | 13 |
| นิยามของเราะซูล | 13 |
| ความแตกต่างระหว่างนบีกับเราะซูล | 14 |
| การศรัทธาต่อบรรดานบีและเราะซูลเป็นหลักการหนึ่งของอีมาน | 15 |
| ความเชื่อมโยงระหว่างการศรัทธาต่ออัลลอฮ์กับการศรัทธาต่อบรรดาเราะซูลและสาส์นของพวกท่าน | 16 |
| บรรดานบีและเราะซูลมีจำนวนมากมาย | 17 |
| บรรดานบีและเราะซูลที่อัลลอฮ์มิได้ทรงเล่าเรื่องราวของพวกท่านแก่เรา | 17 |
| บรรดานบีและเราะซูลที่ถูกกล่าวถึงในอัลกุรอาน | 18 |
| อัล-อัสบาฏ | 19 |
| แผนผังวงศ์ตระกูลของบรรดาเราะซูล | 20 |
| บรรดานบีที่เรารู้จักจากซุนนะฮ์ | 21 |
| คนศอลิหฺที่ความเป็นนบีของพวกเขายังเป็นที่สงสัย: ซุลกอรนัยน์และตุบบะอ์ | 21 |
| อัล-คิฎร์ | 22 |
| การปฏิเสธเราะซูลเพียงท่านเดียวคือการปฏิเสธเราะซูลทั้งหมด | 24 |
ประการที่สาม: การพิจารณาสภาพของบรรดานบี
ประการที่สี่: การเผยแผ่ของบรรดาเราะซูล ........ 202
ประการที่ห้า: การที่อัลลอฮ์ทรงสนับสนุนบรรดาเราะซูลของพระองค์และทรงช่วยเหลือพวกท่าน ........ 204