
📖 ชุด «อะกีดะฮ์ในแสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์» (العقيدة في ضوء الكتاب والسنة) — เล่ม 3 จาก 8
เนื้อหาเล่มนี้: ธรรมชาติของญิน วิธีที่ชัยฏอนล่อลวงมนุษย์ และการปกป้องตนเองตามแนวอัลกุรอานและซุนนะฮ์ · 191 หน้า
ผู้เขียน: ดร.อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร (1940–2012) นักวิชาการชาวปาเลสไตน์ อาจารย์ด้านชะรีอะฮ์ที่มหาวิทยาลัยคูเวตและมหาวิทยาลัยจอร์แดน
จุดเด่น: อธิบายหลักศรัทธาครบทุกหลักด้วยหลักฐานจากอัลกุรอานและหะดีษ ภาษาเข้าใจง่าย ใช้เป็นตำราเรียนอะกีดะฮ์อย่างแพร่หลายในโลกอาหรับ
ฉบับนี้: ดาร อัน-นะฟาอิส (دار النفائس, จอร์แดน) · ต้นฉบับภาษาอาหรับ (ภาพสแกน) จาก archive.org/details/20220127_20220127_1713
สถานะ: แปลเป็นภาษาไทยแล้วทั้งเล่ม (แปลด้วย AI จากภาพสแกนต้นฉบับ — อาจมีคลาดเคลื่อน โปรดเทียบกับต้นฉบับอาหรับ) · ยังไม่พบฉบับแปลไทยของเล่มนี้ที่เผยแพร่ออนไลน์
ที่มาของตัวบท: ข้อความอัลกุรอานภาษาอาหรับในฉบับนี้มาจาก Tanzil Quran Text (Uthmani) · tanzil.net — ตัวบทดุอาอ์และหะดีษถอดจากต้นฉบับ อยู่ระหว่างให้ผู้รู้ตรวจทาน

อะกีดะฮ์ในแสงสว่างแห่งอัลกุรอานและซุนนะฮ์
เรียบเรียงโดย ดร.อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร
สำนักพิมพ์อัล-ฟะลาห์ (มักตะบะฮ์ อัล-ฟะลาห์)
สงวนลิขสิทธิ์การจัดพิมพ์
พิมพ์ครั้งที่สี่
ฮ.ศ. 1404 – ค.ศ. 1984
มักตะบะฮ์อัล-ฟะลาห์ – คูเวต
ถนนเบรุต ตรงข้ามที่ทำการไปรษณีย์ฮะวัลลี
ตู้ ป.ณ. 4848 โทรศัพท์: 2547784
ชื่อโทรเลข: ละฟาตโก (LAFATCO)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
إن الحمد لله ، نحمده ونستعينه ونستغفره ونستهديه ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ، وسيئات أعمالنا ، من يهده الله به فلا مضلّ له ، ومن يضلل فلا هادي له ، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له ، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله
แท้จริงการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ เราสรรเสริญพระองค์ ขอความช่วยเหลือจากพระองค์ ขออภัยโทษจากพระองค์ และขอทางนำจากพระองค์ เราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของตัวเราเองและจากความชั่วของการงานของเรา ผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำ ย่อมไม่มีผู้ใดทำให้เขาหลงผิดได้ และผู้ใดที่พระองค์ทรงปล่อยให้หลงผิด ย่อมไม่มีผู้ใดชี้นำเขาได้ ข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ สำหรับพระองค์ และข้าพเจ้าขอปฏิญาณว่ามุฮัมมัดเป็นบ่าวและเป็นเราะซูลของพระองค์
อนึ่ง บางคนอาจคิดว่าการเขียนในหัวข้อนี้เป็นเพียงความฟุ่มเฟือยทางวิชาการ คนกลุ่มนี้เห็นว่ามนุษย์ควรผ่านหัวข้อนี้ไปเพียงผิวเผิน โดยไม่ต้องใช้ความคิดกับมันมากนัก พวกเขาคิดว่าประโยชน์ที่หวังได้จากการศึกษานี้มีจำกัด และการไม่รู้เรื่องนี้ก็ไม่ก่อความเสียหายใดๆ
ข้าพเจ้าจะไม่ยกตัวอย่างให้ไกลตัว ทุกวันนี้โลกมนุษย์ทุ่มเงินจำนวนมหาศาล มากพอที่จะสร้างเมืองทั้งเมือง สร้างรัฐทั้งรัฐ และขจัดความยากจนในดินแดนกว้างใหญ่ของโลกซึ่งมีประชากรนับพันล้านคน เพื่อค้นหาความเป็นไปได้ของการมีชีวิตและสิ่งมีชีวิตบนดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้เรา บรรดานักวิทยาศาสตร์ได้ทุ่มเทความพยายามอย่างมหาศาลในเรื่องนี้ ซึ่งต้องสิ้นเปลืองทั้งเวลาและทรัพย์สินเป็นอันมาก
แล้วท่านทั้งหลายจะว่าอย่างไรกับโลกของสิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญา ซึ่งอาศัยอยู่ร่วมกับเราบนแผ่นดินของเรา ปะปนอยู่กับเราในบ้านเรือนของเรา กินและดื่มร่วมกับเรา พวกมันอาจทำลายความคิดและหัวใจของเรา อาจผลักดันให้เราทำลายตัวเราเองด้วยมือของเราเอง และให้เราหลั่งเลือดกันเอง พวกมันอาจทำให้เรากลายเป็นผู้เคารพภักดีต่อพวกมันหรือต่อสิ่งถูกสร้างใดๆ ก็ตาม เพื่อนำความกริ้วของพระผู้อภิบาลของเรามาสู่เรา แล้วความโกรธเคืองของพระองค์ก็จะประสบแก่เรา และความกริ้วของพระองค์ก็จะลงมายังเรา จากนั้นบั้นปลายของผู้ที่หันหนีออกห่างจากพระผู้อภิบาลของพวกเขาก็คือไฟนรกที่ลุกโชน
แท้จริงข้อมูลความรู้ที่ตัวบทอัลกุรอานและหะดีษของท่านนบี ﷺ ที่เชื่อถือได้นำมาสู่เราในด้านนี้ เป็นสิ่งที่ไม่อาจประเมินค่าได้ด้วยทรัพย์สินใดๆ
เพราะมันได้เปิดเผยความลับของโลกนี้แก่เรา นั่นคือโลกของญิน และมอบข้อมูลความรู้อันมากมายแก่เรา
ซึ่งเปิดเผยรายละเอียดชีวิตของพวกเขา อีกทั้งยังบอกเราถึงความเป็นศัตรูที่พวกเขาบางส่วนแอบซ่อนไว้ต่อมนุษยชาติ และความพยายามที่พวกเขากระทำอย่างต่อเนื่องไม่หยุดหย่อน เพื่อทำให้เราหลงผิดและทำลายเรา
เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่จะเป็นหลักฐานบ่งบอกถึงความสำคัญของเรื่องนี้ คือการที่ท่านไล่ติดตามอายะฮ์ต่าง ๆ ที่กล่าวถึงญินและชัยฏอน แล้วท่านจะรู้ว่าตัวบทเหล่านี้กินพื้นที่ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์มากมายเพียงใด
ผู้ใดที่ได้ศึกษาตัวบทเหล่านี้ย่อมรู้ว่า ชีวิตของมนุษย์นั้นมิใช่อื่นใดนอกจากการต่อสู้ระหว่างเขากับชัยฏอน ชัยฏอนต้องการกำจัดเขาด้วยการทำให้เขาพินาศและวอดวาย ส่วนมนุษย์ที่อัลลอฮ์ทรงหนุนส่งด้วยรัศมีของพระองค์นั้นก็พากเพียรต่อสู้เพื่อให้ตนยืนหยัดอยู่บนแนวทางอันเที่ยงตรงของพระผู้อภิบาลของเขา และนำผู้อื่นให้ยืนหยัดอยู่บนแนวทางนี้ด้วย ในหนทางดังกล่าว เขาจำเป็นต้องต่อสู้กับศัตรูนี้ในซอกลึกแห่งจิตใจของเขา ในความคิดที่แวบเข้ามาในหัวใจ ในความหวัง ความฝัน และความใฝ่ฝันของเขา เขาจำเป็นต้องตรวจสอบเป้าหมายและจุดมุ่งหมายทั้งระยะใกล้และระยะไกลของตนอยู่เสมอ เพื่อให้เห็นชัดว่าเขาใกล้หรือห่างจากพระผู้อภิบาลของเขาเพียงใด และเขาหลุดพ้นจากศัตรูของเขาได้มากน้อยเพียงใด ศัตรูที่พยายามจะใส่บังเหียนเขาและจูงเขาไปดังที่ชาวนาจูงลาของตน
ข้าพเจ้าได้รวบรวมตัวบทต่าง ๆ ที่กล่าวถึงโลกนี้ (โลกของญิน) พร้อมทั้งคำอธิบายของบรรดาอิมามผู้ทรงความรู้ที่มีต่อตัวบทเหล่านั้น และได้พินิจพิจารณาทั้งหมดนั้น หนังสือเล่มนี้จึงออกมาในหกบท บทที่หนึ่งเป็นการแนะนำและอธิบายเกี่ยวกับโลกนี้ ได้แก่ ต้นกำเนิดของพวกเขา การสร้างพวกเขา ชื่อของพวกเขา ประเภทของพวกเขา อาหารของพวกเขา เครื่องดื่มของพวกเขา การแต่งงานของพวกเขา ที่อยู่อาศัยของพวกเขา สัตว์พาหนะของพวกเขา และความสามารถต่าง ๆ ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่พวกเขา และในบทนี้ท่านจะพบหลักฐานต่าง ๆ ที่ยืนยันการมีอยู่ของพวกเขา และโต้ตอบบรรดาผู้ปฏิเสธ
ในบทที่สองเป็นการอธิบายถึงจุดมุ่งหมายที่พวกเขาถูกสร้างขึ้นมา วิธีการเผยแผ่คำสอนของพระผู้อภิบาลแก่พวกเขา และความครอบคลุมของสาส์นของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ
ส่วนบทที่สามนั้นเป็นแก่นของหนังสือเล่มนี้ ซึ่งประกอบด้วยหลายหัวข้อ ได้แก่
หัวข้อที่หนึ่ง: สาเหตุของความเป็นศัตรูระหว่างมนุษย์กับชัยฏอน การแสดงหลักฐานถึงความรุนแรงและความลึกซึ้งของความเป็นศัตรูนี้ และการที่อัลลอฮ์ทรงเตือนเราให้ระวังศัตรูผู้นี้
ประการที่สอง: เป้าหมายระยะใกล้และระยะไกลของชัยฏอน
ประการที่สาม: วิธีการต่าง ๆ ของชัยฏอนในการทำให้มนุษย์หลงผิด
ประการที่สี่: การบัญชาการสมรภูมิของมัน และไพร่พลของมันในสมรภูมินั้น
ประการที่ห้า: กับดักต่าง ๆ ของชัยฏอนที่มันใช้วางแผนร้ายต่อมนุษย์
ข้าพเจ้าได้ปิดท้ายบทนี้ด้วยการกล่าวถึงการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ของชัยฏอน ซึ่งเป็นอาวุธของมันในการทำลายจิตใจ และหว่านความเสื่อมเสียลงในหัวใจ
ส่วนบทที่สี่ ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ หลายประเด็นที่บรรดาชัยฏอนใช้ทำให้ปวงบ่าวหลงผิด ได้แก่
ประเด็นที่หนึ่ง: การจำแลงร่างของบรรดาชัยฏอนและการพูดคุยกับบ่าวบางคน รวมถึงความเสื่อมเสียที่เกิดขึ้นตามมาจากสิ่งนั้น
ประเด็นที่สอง: การเรียกวิญญาณ ความถูกต้องของเรื่องนี้มีมากน้อยเพียงใด และความเกี่ยวข้องของเรื่องนี้กับบรรดาชัยฏอน
ประเด็นที่สาม: ญินรู้เรื่องโลกที่เร้นลับ (อัล-ฆ็อยบ์) มากน้อยเพียงใด และความเสื่อมเสียที่เกิดขึ้นจากความเชื่อของผู้คนที่ว่าญินรู้เรื่องเร้นลับ
ประเด็นที่สี่: ญินกับจานบิน
ในบทที่ห้า เป็นการระบุอาวุธที่มุสลิมจำเป็นต้องติดตัวไว้ ขณะที่เขาเข้าสู่สมรภูมิกับชัยฏอน
และในบทที่หกซึ่งเป็นบทสุดท้าย ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงวิทยปัญญาเบื้องหลังการสร้างชัยฏอน
ข้าพเจ้าวอนขอต่ออัลลอฮ์ ตะอาลา ให้หนังสือเล่มนี้ยังประโยชน์แก่ผู้เขียน ผู้จัดพิมพ์ และผู้อ่าน ขอพระองค์ทรงประทานผลบุญอันมากมายแก่ทุกคน ขอพระองค์ทรงคุ้มครองเราให้พ้นจากชัยฏอน และทรงดูแลเราด้วยความช่วยเหลือและการปกป้องของพระองค์ แท้จริงพระองค์คือผู้คุ้มครองและผู้ช่วยเหลือที่ดีเยี่ยมยิ่ง ขออัลลอฮ์ทรงประทานศอละวาตและความสันติแด่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ คือมุหัมมัด ﷺ ตลอดจนวงศ์วานและเหล่าสาวกของท่าน
อุมัร สุลัยมาน อัล-อัชก็อร
อัล-กุเวต 28 เชาวาล 1398 ฮ.ศ. 30 กันยายน 1978 ค.ศ.
(หน้าว่าง)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
ญินเป็นอีกโลกหนึ่งที่แตกต่างจากโลกของมนุษย์และโลกของมะลาอิกะฮ์ ญินกับมนุษย์มีส่วนที่เหมือนกันในแง่ที่มีสติปัญญาและการรับรู้ และมีความสามารถในการเลือกทางดีหรือทางชั่ว แต่ญินก็แตกต่างจากมนุษย์ในหลายเรื่อง ที่สำคัญที่สุดคือต้นกำเนิดของญินแตกต่างจากต้นกำเนิดของมนุษย์
إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ
พวกเขาถูกเรียกว่า "ญิน" เพราะการ "อิจญ์ตินาน" ของพวกเขา คือการซ่อนตัวจากสายตา «แท้จริงมันและพวกพ้องของมันมองเห็นพวกเจ้า ในที่ที่พวกเจ้ามองไม่เห็นพวกมัน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:27)
وَٱلْجَآنَّ خَلَقْنَـٰهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ ﴿٢٧﴾
وَخَلَقَ ٱلْجَآنَّ مِن مَّارِجٍ مِّن نَّارٍ ﴿١٥﴾
อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งได้ทรงแจ้งแก่เราว่า ญินถูกสร้างมาจากไฟ ดังดำรัสของพระองค์ว่า «และญินนั้น เราได้สร้างมันไว้ก่อนแล้วจากไฟที่ร้อนแรง» (ซูเราะฮ์อัล-ฮิจญ์รฺ 15:27) และในซูเราะฮ์อัร-เราะห์มานว่า «และพระองค์ทรงสร้างญินจากเปลวเพลิงแห่งไฟ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:15)
อิบนุอับบาส อิกริมะฮ์ มุญาฮิด อัล-หะซัน และคนอื่น ๆ อีกหลายท่าน อธิบายดำรัสของพระองค์ที่ว่า (เปลวเพลิงแห่งไฟ) ว่าหมายถึงปลายของเปลวไฟ และในอีกรายงานหนึ่งว่าหมายถึงส่วนที่บริสุทธิ์ที่สุดและดีที่สุดของไฟ (อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ 1/59) ส่วนอันนะวะวีย์กล่าวไว้ในคำอธิบายเศาะฮีหฺมุสลิมของท่านว่า "อัล-มาริจ คือเปลวไฟที่ปะปนกับความดำของไฟ"
خلقت الملائكة من نور ، وخلق الجان من نار ، وخلق آدم مما وصف لكم
ในหะดีษที่มุสลิมรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «มะลาอิกะฮ์ถูกสร้างมาจากรัศมี ญินถูกสร้างมาจากไฟ และอาดัมถูกสร้างมาจากสิ่งที่ได้ถูกบอกเล่าแก่พวกท่านแล้ว»
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าการสร้างญินนั้นมีขึ้นก่อนการสร้างมนุษย์ ดังดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า «และแท้จริงเราได้สร้าง…
ٱلْإِنسَـٰنَ مِن صَلْصَـٰلٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ ﴿٢٦﴾ وَٱلْجَآنَّ خَلَقْنَـٰهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ ﴿٢٧﴾
…มนุษย์จากดินเหนียวแห้งที่มีเสียงก้อง ซึ่งมาจากโคลนดำที่เปลี่ยนสภาพ และญินนั้นเราได้สร้างมันมาก่อนแล้วจากไฟที่ร้อนแรง» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:26-27) อายะฮ์นี้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่าญินถูกสร้างขึ้นก่อนมนุษย์ ชนรุ่นก่อนบางท่านเห็นว่าพวกมันถูกสร้างขึ้นก่อนมนุษย์สองพันปี แต่ทัศนะนี้ไม่มีหลักฐานใดรองรับทั้งจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์
อิบนุอับดิลบัรร์กล่าวว่า ตามทัศนะของนักภาษาและผู้รู้ด้านภาษา ญินมีชื่อเรียกหลายระดับ ดังนี้
الجن ثلاثة أصناف : فصنف يطير في الهواء ، وصنف حيات وكلاب ، وصنف يحلون ويظعنون
ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า «ญินมีสามประเภท ประเภทหนึ่งบินไปในอากาศ ประเภทหนึ่งเป็นงูและสุนัข และอีกประเภทหนึ่งพำนักอยู่และเดินทางไปมา» บันทึกโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ อัล-หากิม และอัล-บัยหะกีย์ในหนังสือ อัล-อัสมาอ์ วัศ-ศิฟาต ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีหฺ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 3/85)
มีคนจำนวนเล็กน้อยปฏิเสธการมีอยู่ของญินโดยสิ้นเชิง และมุชริกบางพวกอ้างว่า ญินนั้นหมายถึงวิญญาณของดวงดาว (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 24/280)
นักปรัชญากลุ่มหนึ่งก็อ้างว่า ญินหมายถึงแรงผลักดันฝ่ายชั่วในจิตใจมนุษย์และพลังอันชั่วร้ายของมัน เช่นเดียวกับที่มะลาอิกะฮ์หมายถึงแรงผลักดันฝ่ายดีในตัวมนุษย์ (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 4/346)
กลุ่มหนึ่งจากบรรดา "อัล-มุหฺดะษีน" (อ่านอักษรดาลด้วยสระอะ แบบไม่มีชัดดะฮ์ หมายถึงคนยุคใหม่) อ้างว่า ญินก็คือเชื้อโรคและจุลินทรีย์ที่วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ได้ค้นพบ
ดร.มุหัมมัด อัล-บะฮีย์ (ในหนังสือ ตัฟซีรซูเราะฮ์อัล-ญิน) มีความเห็นว่า ญินในที่นี้หมายถึงมะลาอิกะฮ์ ญินและมะลาอิกะฮ์ในทัศนะของเขาจึงเป็นโลกเดียวกัน ไม่มีความแตกต่างกัน หลักฐานหนึ่งที่เขาใช้อ้างคือ มะลาอิกะฮ์ถูกปิดบังไว้จากสายตามนุษย์ ทว่าเขายังนับรวมเข้าไว้ในหมู่ญินด้วย ซึ่งผู้ที่ซ่อนเร้นตนในโลกมนุษย์ ไม่ว่าในด้านอีมานหรือการปฏิเสธ ความดีหรือความชั่วของเขา («ตัฟซีรซูเราะฮ์อัล-ญิน» หน้า 8)
بَلْ كَذَّبُوا۟ بِمَا لَمْ يُحِيطُوا۟ بِعِلْمِهِۦ
สิ่งที่บรรดาผู้ปฏิเสธเหล่านี้มีอยู่มากที่สุด ก็เพียงแค่ว่าพวกเขาไม่มีความรู้ถึงการมีอยู่ของญิน และการไม่รู้นั้นมิใช่หลักฐาน⁽¹⁾ เป็นเรื่องน่าละอายสำหรับผู้มีปัญญาที่จะปฏิเสธสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงเพราะตนไม่รู้ถึงการมีอยู่ของมัน และนี่คือสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงตำหนิบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา ดังที่ทรงตรัสว่า «แต่ทว่าพวกเขาปฏิเสธสิ่งที่พวกเขาไม่มีความรู้อย่างครอบคลุม» (ซูเราะฮ์ยูนุส 10:39)
ลองพิจารณาสิ่งประดิษฐ์สมัยใหม่เหล่านี้ที่ไม่มีผู้ใดสามารถโต้แย้งได้ หากมีผู้สัตย์จริงบอกเล่าแก่คนที่มีชีวิตอยู่เมื่อหลายร้อยปีก่อนถึงสิ่งเหล่านี้ เขาจะมีสิทธิ์ปฏิเสธความเป็นไปได้ของมันกระนั้นหรือ? และการที่เราไม่ได้ยินเสียงต่าง ๆ ที่อบอวลอยู่ทั่วทุกหนแห่งในจักรวาล เป็นหลักฐานว่าเสียงเหล่านั้นไม่มีอยู่จริงกระนั้นหรือ? จนเมื่อเราประดิษฐ์ (วิทยุ) ขึ้นมาและสามารถรับเสียงที่เราไม่ได้ยินได้ เราจึงเชื่อในสิ่งนั้น?!
ทัศนะที่ถูกต้องคือ ญินเป็นโลกที่สาม นอกเหนือจากโลกของมะลาอิกะฮ์และมนุษย์ พวกเขาเป็นสิ่งถูกสร้างที่มีสติปัญญา มีความรู้สึกนึกคิด และมีการรับรู้ มิใช่เป็นเพียงคุณลักษณะ (อะร็อฎ) และมิใช่เชื้อโรค พวกเขาเป็นผู้ที่ต้องรับภาระหน้าที่ทางศาสนา ได้รับคำสั่งใช้และคำสั่งห้าม
⁽¹⁾ พวกเขาไม่อาจยกเอาสิ่งที่ปรากฏในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์จากท่านอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) มาเป็นข้ออ้างได้ ที่ว่าท่านปฏิเสธเรื่องที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้สนทนากับญินและญินได้พูดกับท่าน เพราะการปฏิเสธของท่านอิบนุอับบาสในที่นี้คือการปฏิเสธการสนทนาแบบเผชิญหน้า มิใช่ปฏิเสธการมีอยู่ของญิน อีกทั้งศอฮาบะฮ์ท่านอื่นนอกจากท่านอิบนุอับบาส เช่น ท่านอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ก็ได้ยืนยันว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้สนทนากับญินแบบเผชิญหน้า (และผู้ที่จดจำได้ย่อมเป็นหลักฐานเหนือผู้ที่จดจำไม่ได้)
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ใน «มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 19/10» ว่า ไม่มีกลุ่มใดในบรรดากลุ่มต่าง ๆ ของมุสลิมที่ขัดแย้งในเรื่องการมีอยู่ของญิน และในเรื่องที่อัลลอฮ์ทรงส่งท่านนบีมุหัมมัด ﷺ มายังพวกเขา ส่วนกลุ่มต่าง ๆ ของผู้ปฏิเสธศรัทธาส่วนใหญ่ก็ยืนยันการมีอยู่ของญิน สำหรับชาวคัมภีร์ คือชาวยิวและชาวคริสต์นั้น พวกเขายอมรับการมีอยู่ของญินเช่นเดียวกับการยอมรับของมุสลิม แม้จะมีบางคนในหมู่พวกเขาที่ปฏิเสธเรื่องนี้ก็ตาม และเช่นเดียวกับที่มีบางคนในหมู่มุสลิมที่ปฏิเสธเรื่องนี้... เช่น พวกญะฮ์มิยะฮ์และพวกมุอ์ตะซิละฮ์ ถึงแม้ว่าคนส่วนใหญ่ของกลุ่มนั้นและบรรดาผู้นำของกลุ่มจะยอมรับเรื่องนี้ก็ตาม
ทั้งนี้เพราะการมีอยู่ของญินนั้น ข่าวจากบรรดานบีได้รายงานไว้อย่างต่อเนื่องแพร่หลาย (ตะวาตุร) จนเป็นที่รู้กันโดยปริยาย และเป็นที่รู้กันโดยปริยายว่า พวกเขาเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญา กระทำการด้วยเจตนา ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายังได้รับคำสั่งใช้และคำสั่งห้าม พวกเขามิใช่คุณลักษณะหรือสภาวะที่ดำรงอยู่ในตัวมนุษย์หรือสิ่งอื่น ดังที่พวกนอกศาสนาบางคนกล่าวอ้าง ดังนั้น เมื่อเรื่องของญินได้รับการรายงานจากบรรดานบีอย่างต่อเนื่องแพร่หลาย จนทั้งสามัญชนและผู้รู้ต่างก็รู้จัก จึงไม่มีกลุ่มใดในบรรดาผู้ที่อ้างตนว่าสังกัดบรรดาเราะซูลผู้ทรงเกียรติจะสามารถปฏิเสธพวกเขาได้
และท่านได้กล่าวไว้ในหน้า 13 ว่า «บรรดากลุ่มต่าง ๆ ของมุสลิมทั้งหมดยอมรับการมีอยู่ของญิน เช่นเดียวกันกับผู้ปฏิเสธศรัทธาส่วนใหญ่ อย่างเช่นชาวคัมภีร์โดยทั่วไป และเช่นเดียวกันกับบรรดามุชริกอาหรับโดยทั่วไป ตลอดจนคนอื่น ๆ จากลูกหลานของหาม และเช่นเดียวกันกับชาวคานาอันและชาวกรีกส่วนใหญ่จากลูกหลานของยาฟิษ ดังนั้น กลุ่มต่าง ๆ ส่วนใหญ่จึงยอมรับการมีอยู่ของญิน»
قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ ٱسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ ٱلْجِنِّ
وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٌ مِّنَ ٱلْإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٍ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَزَادُوهُمْ رَهَقًا ﴿٦﴾
เช่น พระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) ว่า ได้มีวะห์ยูแก่ฉันว่า ญินกลุ่มหนึ่งได้ฟัง (อัลกุรอาน)» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:1) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «และแท้จริง มีชายบางคนจากมนุษย์ขอความคุ้มครองต่อชายบางคนจากญิน ดังนั้นพวกเขา (ญิน) จึงเพิ่มความหลงผิดและความเย่อหยิ่งให้แก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:6)
ตัวบทเหล่านี้มีอยู่มากมาย ซึ่งส่วนใหญ่จะได้กล่าวถึงต่อไปในเนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ อินชาอัลลอฮ์
ผู้คนจำนวนมากทั้งในยุคของเราและก่อนยุคของเราได้เคยพบเห็นสิ่งเหล่านี้มาบ้าง ถึงแม้ว่าผู้ที่ได้เห็นและได้ยินเสียงพวกมันจำนวนมากจะไม่รู้ว่าพวกมันคือญิน เพราะพวกเขาอ้างว่าพวกมันคือวิญญาณ หรือ "ริญาลุลฆ็อยบ์" (บุคคลแห่งโลกเร้นลับ) หรือ "บุคคลจากอวกาศ"...
บรรดาผู้ที่เชื่อถือได้ทั้งในอดีตและปัจจุบันได้เล่าให้เราฟังถึงสิ่งที่พวกเขาได้พบเห็น ดังเช่นนักวิชาการผู้ยิ่งใหญ่ท่านหนึ่งที่มีชื่อว่าอัล-อะอ์มัช ท่านเล่าว่า ญินตนหนึ่งมาหาพวกเราในยามเย็น ฉันจึงถามมันว่า "อาหารอะไรที่พวกท่านชอบที่สุด?" มันตอบว่า "ข้าว" ท่านเล่าว่า พวกเราจึงนำข้าวมาให้พวกมัน แล้วฉันก็เห็นคำข้าวถูกยกขึ้น แต่ไม่เห็นใครเลย ฉันจึงถามว่า "ในหมู่พวกท่านมีกลุ่มอุตริต่าง ๆ เหมือนที่มีอยู่ในหมู่พวกเราหรือไม่?" มันตอบว่า "มี" ฉันจึงถามว่า "แล้วพวกรอฟิเฎาะฮ์ในหมู่พวกท่านเป็นอย่างไร?" พวกมันตอบว่า "พวกนั้นเลวร้ายที่สุดในหมู่พวกเรา"
อิบนุกะษีรกล่าวหลังจากเล่าเรื่องนี้ว่า ฉันได้นำสายรายงานนี้ไปเสนอต่ออาจารย์ของเรา อัล-ฮาฟิซ อบุลฮัจญาจ อัล-มิซซีย์ ท่านกล่าวว่า "นี่คือสายรายงานที่ถูกต้อง (เศาะฮีห์) ไปถึงอัล-อะอ์มัช" จากนั้นท่าน (อิบนุกะษีร) กล่าวต่อว่า อัล-ฮาฟิซ อิบนุอะซากิร ได้กล่าวไว้ในชีวประวัติของอัล-อับบาส อิบนุ อะห์มัด อัด-ดิมัชกีย์ว่า เขาเล่าว่า ฉันได้ยินญินบางตนขับลำนำบทกวีในยามค่ำคืน ขณะที่ฉันอยู่ในบ้านหลังหนึ่งของฉันว่า
หัวใจทั้งหลายที่ความรักได้กัดกร่อนจนบางเบา กระทั่งหนทางของมันผูกพันอยู่ในทุกทิศตะวันตกและตะวันออก มันลุ่มหลงอยู่ในความรักต่ออัลลอฮ์ และอัลลอฮ์คือพระผู้อภิบาลของมัน มันผูกพันอยู่กับอัลลอฮ์ มิใช่กับบรรดาสรรพสิ่งที่ถูกสร้าง
จบคำพูดของอิบนุกะษีร
ข้าพเจ้าขอกล่าวว่า ผู้ที่เชื่อถือได้จำนวนมากได้เล่าให้ข้าพเจ้าฟังถึงการที่พวกเขาได้พูดคุยกับญินและได้เห็นพวกมัน และจะได้กล่าวถึงเรื่องราวบางส่วนในเรื่องนี้เมื่อเราพูดถึงความสามารถของพวกมันในการแปลงร่างเป็นรูปลักษณ์ต่าง ๆ อินชาอัลลอฮ์ ตะอาลา
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกไว้ว่า มะลาอิกะฮ์ถูกสร้างมาจากรัศมี และญินถูกสร้างมาจากไฟ ท่านจึงได้แยกความแตกต่างระหว่างต้นกำเนิดทั้งสอง และนี่คือข้อหักล้างต่อบรรดาผู้ที่ไม่แยกแยะระหว่างญินกับมะลาอิกะฮ์
إذا سمعتم نباح الكلاب ، ونهيق الحمير بالليل ، فتعوذوا بالله من الشيطان ، فإنهنّ يرون ما لا ترون
แม้เราจะมองไม่เห็นญิน แต่สิ่งมีชีวิตบางชนิดสามารถมองเห็นพวกมันได้ เช่น ลาและสุนัข ในมุสนัดของอิมามอะห์มัดและสุนันของอบูดาวูด ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ จากท่านญาบิร (ร.ฎ.) ซึ่งสืบถึงท่านนบี ﷺ ว่า «เมื่อพวกท่านได้ยินเสียงสุนัขเห่าและเสียงลาร้องในยามค่ำคืน จงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอน เพราะแท้จริงพวกมันเห็นสิ่งที่พวกท่านมองไม่เห็น»
เรื่องนี้ไม่ใช่สิ่งแปลกประหลาด เพราะนักวิทยาศาสตร์ได้พิสูจน์แล้วว่าสิ่งมีชีวิตบางชนิดสามารถมองเห็นสิ่งที่เรามองไม่เห็น ผึ้งมองเห็นรังสีอัลตราไวโอเลต จึงมองเห็นดวงอาทิตย์ได้แม้ในยามที่มีเมฆครึ้ม และนกฮูกมองเห็นหนูได้ในความมืดมิดของยามค่ำคืน...
ชัยฏอนที่อัลลอฮ์ทรงเล่าถึงไว้มากมายในอัลกุรอานนั้นมาจากโลกของญิน ในช่วงแรกมันเคยเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ ได้อาศัยอยู่บนฟากฟ้าร่วมกับมะลาอิกะฮ์ และได้เข้าสวรรค์ ต่อมามันได้ฝ่าฝืนพระเจ้าของมันเมื่อพระองค์ทรงบัญชาให้มันสุญูดต่ออาดัม ด้วยความหยิ่งผยอง ความทะนงตน และความอิจฉาริษยา อัลลอฮ์จึงทรงขับไล่มันออกจากความเมตตาของพระองค์
คำว่า "ชัยฏอน" ในภาษาอาหรับใช้เรียกผู้ที่ดื้อด้านและกระด้างกระเดื่องทุกคน และถูกใช้เรียกสิ่งถูกสร้างนี้เพราะความดื้อด้านและการกระด้างกระเดื่องต่อพระเจ้าของมัน
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾
มันยังถูกเรียกด้วยคำว่า "ฏอฆูต" ดังอายะฮ์ «บรรดาผู้ศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของฏอฆูต ดังนั้นพวกเจ้าจงต่อสู้บรรดาพรรคพวกของชัยฏอนเถิด แท้จริงอุบายของชัยฏอนนั้นอ่อนแอยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76) ชื่อนี้เป็นที่รู้จักในหมู่ประชาชาติส่วนใหญ่บนโลกด้วยคำเดียวกัน ดังที่อัล-อักกอดได้กล่าวไว้ในหนังสือของเขา "อิบลีส" ที่มันถูกเรียกว่าฏอฆูตก็เพราะมันละเมิดขอบเขตของตน กระด้างกระเดื่องต่อพระเจ้าของมัน และตั้งตนเป็นพระเจ้าที่ถูกเคารพบูชา
สิ่งถูกสร้างนี้ได้สิ้นหวังจากความเมตตาของอัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้อัลลอฮ์จึงทรงเรียกมันว่า "อิบลีส" คำว่า "อัล-มุบลิส" ในภาษาอาหรับหมายถึงผู้ที่ไม่มีความดีใด ๆ ในตัว และคำว่า "อับละสะ" หมายถึงสิ้นหวังและสับสนงุนงง
นักวิชาการสะลัฟจำนวนหนึ่งกล่าวว่า ชื่อของมันก่อนที่จะฝ่าฝืนคือ "อะซาซีล" และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งถึงความถูกต้องของเรื่องนี้
ผู้ที่ได้ศึกษาสิ่งที่มีระบุในอัลกุรอานและหะดีษเกี่ยวกับชัยฏอน จะรู้ว่ามันเป็นสิ่งถูกสร้างที่มีสติปัญญา รับรู้ได้ เคลื่อนไหวได้ และ… มันไม่ได้เป็นอย่างที่บางคนซึ่งไม่มีความรู้กล่าวว่า «มันคือวิญญาณแห่งความชั่วร้ายที่ปรากฏอยู่ในสัญชาตญาณแบบสัตว์ของมนุษย์ ซึ่งจะหันเหมนุษย์ออกจากอุดมคติทางจิตวิญญาณอันสูงส่ง เมื่อมันครอบงำหัวใจของเขาได้» (สารานุกรมสมัยใหม่ หน้า 357)
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَىٰ وَٱسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٣٤﴾
ได้กล่าวไปแล้วว่าชัยฏอนมาจากพวกญิน แต่นักวิชาการบางท่านทั้งรุ่นก่อนและรุ่นหลังได้โต้แย้งในประเด็นนี้ หลักฐานของพวกเขาคือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «และจงรำลึกเมื่อเราได้กล่าวแก่มะลาอิกะฮ์ว่า พวกเจ้าจงสุญูดแก่อาดัมเถิด แล้วพวกเขาก็สุญูดกัน เว้นแต่อิบลีส มันปฏิเสธและแสดงความหยิ่งยโส และมันได้เป็นหนึ่งในหมู่ผู้ปฏิเสธศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:34) และอายะฮ์อื่น ๆ ทำนองเดียวกันนี้ที่อัลลอฮ์ทรงยกเว้นอิบลีสออกจากมะลาอิกะฮ์ ซึ่งโดยปกติแล้ว สิ่งที่ถูกยกเว้นย่อมเป็นประเภทเดียวกันกับสิ่งที่ถูกยกเว้นออกมาจากมัน
ตำราตัฟซีรและตำราประวัติศาสตร์ได้ถ่ายทอดคำกล่าวของนักวิชาการจำนวนหนึ่งมายังเรา โดยระบุว่าอิบลีสเคยเป็นหนึ่งในหมู่มะลาอิกะฮ์ เคยเป็นผู้ดูแลสวรรค์ หรือผู้ดูแลชั้นฟ้าดุนยา และเคยเป็นมะลาอิกะฮ์ที่มีเกียรติสูงสุดและมีเผ่าพันธุ์ที่ทรงเกียรติที่สุด… ไปจนถึงคำกล่าวอื่น ๆ ในทำนองนี้ อิบนุกะษีรได้กล่าวไว้ในตัฟซีรของท่าน (4/397) ว่า «ในเรื่องนี้มีรายงานจากชาวสะลัฟจำนวนมาก ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเล่าอิสรออีลียาต ซึ่งถูกถ่ายทอดมาเพื่อพิจารณา และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งถึงสภาพของรายงานเหล่านั้นจำนวนมาก บางส่วนก็เป็นที่แน่ชัดว่าเป็นเท็จ เพราะขัดแย้งกับสัจธรรมที่อยู่ในมือของเรา และในอัลกุรอานก็เพียงพอแล้ว โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาข่าวคราวของชนรุ่นก่อนอื่นใดนอกเหนือจากนั้น เพราะข่าวคราวเหล่านั้นแทบจะไม่พ้นจากการถูกเปลี่ยนแปลง การเพิ่มเติม และการตัดทอน และมีหลายสิ่งถูกกุขึ้นในนั้น โดยที่พวกเขาไม่มีนักท่องจำที่แม่นยำซึ่งคอยขจัดการบิดเบือนของพวกที่สุดโต่ง และการแอบอ้างของพวกที่หลงผิดออกไปจากมัน ดังที่ประชาชาตินี้มีบรรดาอิมาม นักวิชาการ ผู้นำ ผู้ยำเกรง ผู้มีคุณธรรม และผู้ปราดเปรื่องจากบรรดานักวิพากษ์ผู้เชี่ยวชาญ และนักท่องจำผู้เยี่ยมยอด ซึ่งได้บันทึกหะดีษ ตรวจสอบอย่างละเอียด และจำแนกให้เห็นว่าหะดีษใดเศาะฮีห์ หะดีษใดหะซัน หะดีษใดเฎาะอีฟ หะดีษใดมุงกัร หะดีษใดเมาฎูอ์ หะดีษใดมัตรูก และหะดีษใดถูกกุขึ้น และพวกเขารู้จักบรรดาผู้กุหะดีษ ผู้โกหก ผู้ที่ไม่เป็นที่รู้จัก และผู้รายงานประเภทอื่น ๆ อีกมากมาย
ทั้งหมดนี้เพื่อปกป้องเกียรติของท่านนบี และสถานะของท่านมุฮัมมัด ผู้เป็นเราะซูลท่านสุดท้ายและผู้เป็นนายแห่งมนุษยชาติ ﷺ จากการที่ถ้อยคำเท็จจะถูกอ้างว่ามาจากท่าน หรือจากการเล่าถึงท่านในสิ่งที่ไม่มีอยู่ในตัวท่าน»
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِۦٓ
ส่วนข้อที่พวกเขายกมาอ้างว่าอัลลอฮ์ทรงยกเว้นอิบลีสออกจากหมู่มะลาอิกะฮ์ ... นั้นไม่ใช่หลักฐานที่เด็ดขาด เพราะมีความเป็นไปได้ว่าการยกเว้นนั้นเป็นการยกเว้นแบบตัดขาด (อิสติษนาอ์ มุนเกาะฏิอ์) ซึ่งแท้จริงแล้วก็เป็นเช่นนั้นจริง ๆ เนื่องจากมีตัวบทระบุชัดว่าอิบลีสมาจากหมู่ญิน ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และจงรำลึกขณะที่เราได้กล่าวแก่มะลาอิกะฮ์ว่า จงสุญูดแก่อาดัมเถิด แล้วพวกเขาก็สุญูด เว้นแต่อิบลีส มันเป็นพวกญิน แล้วมันได้ฝ่าฝืนพระบัญชาของพระเจ้าของมัน...» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:50)
أن الملائكة خلقوا من نور ، وأن الجن خلقوا من نار ، وأن آدم خلق من طين
และเป็นที่ยืนยันแก่เราด้วยตัวบทที่ถูกต้องแล้วว่า ญินนั้นเป็นคนละประเภทกับมะลาอิกะฮ์และมนุษย์ โดยท่านนบี ﷺ ได้บอกไว้ว่า «มะลาอิกะฮ์ถูกสร้างมาจากรัศมี ญินถูกสร้างมาจากไฟ และอาดัมถูกสร้างมาจากดิน» และหะดีษนี้อยู่ในเศาะฮีห์มุสลิม
อัล-หะซัน อัล-บัศรีย์กล่าวว่า "อิบลีสไม่เคยเป็นส่วนหนึ่งของมะลาอิกะฮ์เลยแม้เพียงชั่วพริบตาเดียว" (อัล-บิดายะฮ์ วัน-นิฮายะฮ์ 1/79) และสิ่งที่อิบนุตัยมียะฮ์ได้วินิจฉัยไว้อย่างถี่ถ้วนก็คือ "ชัยฏอนนั้นเคยอยู่ในหมู่มะลาอิกะฮ์ในแง่ของรูปลักษณ์ภายนอก แต่มิได้เป็นส่วนหนึ่งของพวกเขาในแง่ของต้นกำเนิด และมิใช่ในแง่ของแบบอย่าง (ธาตุแท้) ของเขา" (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 4/346)
إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ
เราไม่มีตัวบทที่ชัดเจนซึ่งบ่งชี้ว่าชัยฏอนเป็นต้นกำเนิดของญิน หรือเป็นเพียงหนึ่งในหมู่พวกเขา ถึงแม้ว่าทัศนะหลังนี้จะเด่นชัดกว่า เนื่องจากอัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «เว้นแต่อิบลีส มันเป็นพวกญิน» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:50)
ส่วนอิบนุตัยมียะฮ์มีทัศนะว่า ชัยฏอนเป็นต้นกำเนิดของญิน เช่นเดียวกับที่อาดัมเป็นต้นกำเนิดของมนุษย์ (ดู มัจญ์มูอุลฟะตาวา 4/235, 346)
– ญิน ซึ่งชัยฏอนก็เป็นหนึ่งในหมู่พวกเขานั้น กินและดื่ม ในเศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ได้สั่งให้เขานำก้อนหินมาให้ท่านเพื่อใช้ชำระล้าง (หลังการขับถ่าย)…
ولا تأتيني بعظم ولا بروثة
…ด้วยหินเหล่านั้น และท่านได้กล่าวแก่เขาว่า «และอย่านำกระดูกหรือมูลสัตว์มาให้ฉัน» เมื่ออบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ถามท่านเราะซูล ﷺ ภายหลังถึงเหตุที่ท่านห้ามใช้กระดูกและมูลสัตว์ ท่านตอบว่า «ทั้งสองอย่างเป็นอาหารของญิน คณะผู้แทนญินจากนะศีบีนได้มาหาฉัน และพวกเขาเป็นญินที่ดียิ่ง พวกเขาขอเสบียงจากฉัน ฉันจึงขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้แก่พวกเขาว่า ขอให้พวกเขาไม่ผ่านกระดูกหรือมูลสัตว์ใดเลย เว้นแต่จะพบอาหารอยู่บนสิ่งนั้น»
هما من طعام الجن ، وإنّه أتاني وفد نصيبين ـ ونعم الجن ـ فسألوني الزاد ، فدعوت الله لهم : أن لا يمروا بعظم ولا روثة إلا وجدوا عليها طعاما
لا تستنجوا بالروث ، ولا بالعظام ، فإنّه زاد إخوانكم من الجن
ในสุนันอัต-ติรมิซีย์ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ระบุว่า «พวกท่านอย่าชำระล้าง (อิสติญาอ์) ด้วยมูลสัตว์และกระดูก เพราะมันคือเสบียงของพี่น้องของพวกท่านจากหมู่ญิน» (ศอฮีห์อัล-ญามิอ์ 2/154)
أتاني داعي الجن فذهبت معه ، فقرأت عليهم القرآن ، قال : فانطلق بنا فأرانا آثارهم وآثار نيرانهم ، وسألوه الزاد فقال : لكم كل عظم ذكر اسم الله عليه يقع في أيديكم لحما ، وكل بعرة علف لدوابكم ، فقال النبي ـ ﷺ ـ : « فلا تستنجوا بهما فإنهما زاد إخوانكم »
ในศอฮีห์มุสลิม รายงานจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า «ผู้เชิญชวนของหมู่ญินมาหาฉัน ฉันจึงไปกับเขา แล้วฉันก็อ่านอัลกุรอานให้พวกเขาฟัง» เขา (อิบนุมัสอูด) กล่าวว่า «แล้วท่านก็พาพวกเราไป และให้พวกเราเห็นร่องรอยของพวกเขาและร่องรอยกองไฟของพวกเขา พวกเขาขอเสบียงจากท่าน ท่านจึงกล่าวว่า สำหรับพวกเจ้าคือกระดูกทุกชิ้นที่พระนามของอัลลอฮ์ถูกกล่าวไว้บนมัน มันจะตกอยู่ในมือของพวกเจ้าเป็นเนื้อ และมูลสัตว์ทุกก้อนจะเป็นอาหารสำหรับสัตว์พาหนะของพวกเจ้า แล้วท่านนบี ﷺ ก็กล่าวว่า «ดังนั้นพวกท่านอย่าชำระล้าง (อิสติญาอ์) ด้วยสองสิ่งนี้ เพราะมันคือเสบียงของพี่น้องของพวกท่าน»»⁽¹⁾
إذا أكل أحدكم فليأكل بيمينه ، وإذا شرب فليشرب بيمينه ، فإن الشيطان يأكل بشماله ويشرب بشماله
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกพวกเราว่าชัยฏอนกินด้วยมือซ้าย และสั่งให้พวกเราทำต่างจากมันในเรื่องนี้ มุสลิมได้รายงานไว้ในศอฮีห์ของท่านจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่าท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในพวกท่านจะกิน ก็จงกินด้วยมือขวา และเมื่อจะดื่ม ก็จงดื่มด้วยมือขวา เพราะชัยฏอนกินด้วยมือซ้ายและดื่มด้วยมือซ้าย»
من أكل بشماله أكل معه الشيطان ، ومن شرب بشماله شرب معه الشيطان
ในมุสนัดของอิมามอะห์มัดระบุว่า «ผู้ใดกินด้วยมือซ้าย ชัยฏอนก็จะกินร่วมกับเขา และผู้ใดดื่มด้วยมือซ้าย ชัยฏอนก็จะดื่มร่วมกับเขา»
إذا دخل الرجل بيته فذكر اسم الله حين يدخل وحين يطعم ، قال الشيطان : لا مبيت لكم ولا عشاء ههنا ، وإن دخل ولم يذكر اسم الله عند دخوله ، قال : أدركتم المبيت ، وإن لم يذكر اسم الله عند طعامه ، قال : أدركتم المبيت والعشاء
ในอัล-มุสนัดยังระบุอีกว่า «เมื่อชายคนหนึ่งเข้าบ้านของเขา แล้วกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะเข้าบ้านและขณะรับประทานอาหาร ชัยฏอนจะกล่าวว่า ที่นี่ไม่มีที่พักค้างคืนและไม่มีอาหารค่ำสำหรับพวกเจ้า แต่หากเขาเข้าบ้านโดยไม่กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะเข้าบ้าน มันจะกล่าวว่า พวกเจ้าได้ที่พักค้างคืนแล้ว และหากเขาไม่กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะรับประทานอาหาร มันจะกล่าวว่า พวกเจ้าได้ทั้งที่พักค้างคืนและอาหารค่ำแล้ว» หะดีษนี้มุสลิมก็ได้รายงานไว้เช่นกัน ตัวบทเหล่านี้จึงเป็นหลักฐานที่ชัดเจนเด็ดขาดว่าชัยฏอนทั้งหลายกินและดื่ม
และเช่นเดียวกับที่มนุษย์ถูกห้ามมิให้กินเนื้อสัตว์ที่พระนามของอัลลอฮ์มิได้ถูกกล่าวไว้บนมัน…
⁽¹⁾ เมื่อพวกเราถูกห้ามมิให้ทำลายอาหารของญินแล้ว การทำลายอาหารของมนุษย์ย่อมเป็นสิ่งต้องห้าม (หะรอม) สำหรับพวกเรายิ่งกว่า
ดังนั้นสำหรับญินผู้ศรัทธา ท่านเราะซูล ﷺ ได้กำหนดให้กระดูกทุกชิ้นที่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนือมันเป็นอาหารของพวกเขา และท่านไม่ได้อนุญาตให้พวกเขากินสิ่งที่ไม่ได้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ ส่วนสิ่งที่ไม่ได้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์นั้นจึงตกเป็นของญินผู้ปฏิเสธศรัทธา คือเหล่าชัยฏอน เพราะชัยฏอนจะถือเอาอาหารเป็นสิ่งที่อนุมัติสำหรับตนเมื่อไม่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนืออาหารนั้น ด้วยเหตุนี้ นักวิชาการบางท่านจึงมีทัศนะว่า ซากสัตว์ (ที่ตายเอง) เป็นอาหารของชัยฏอน เพราะไม่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนือมัน
إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ
อิบนุลก็อยยิมได้วินิจฉัยจากดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า «แท้จริงสุรา การพนัน แท่นหินสำหรับเชือดบูชายัญ และการเสี่ยงติ้วนั้น เป็นสิ่งโสมมอันเกิดจากการกระทำของชัยฏอน» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:90) ว่า สิ่งที่ทำให้มึนเมานั้นเป็นเครื่องดื่มของชัยฏอน มันดื่มจากเครื่องดื่มที่บรรดาสมุนของมันทำขึ้นตามคำสั่งของมัน และมันได้มีส่วนร่วมกับพวกเขาในการทำ ดังนั้นมันจึงมีส่วนร่วมกับพวกเขาในการดื่ม ตลอดจนในบาปและการลงโทษของมันด้วย
لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَآنٌّ ﴿٥٦﴾
إن الجن يتوالدون، كما يتوالد بنو آدم، وهم أكثر عدداً
สิ่งที่ปรากฏชัดคือ ในหมู่ญินมีการแต่งงาน (การร่วมประเวณี) เกิดขึ้น นักวิชาการบางท่านได้อ้างหลักฐานในเรื่องนี้ด้วยดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาเกี่ยวกับคู่ครองของชาวสวรรค์ว่า «ซึ่งไม่เคยมีมนุษย์คนใดหรือญินตนใดแตะต้องพวกนางมาก่อนพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:56) และผู้แต่งหนังสือ «ละวามิอุล-อันวาร อัล-บะฮียะฮ์» ได้กล่าวถึงหะดีษบทหนึ่งซึ่งสายรายงานของมันยังจำเป็นต้องได้รับการพิจารณา โดยกล่าวว่า «แท้จริงญินนั้นสืบพันธุ์ดังเช่นที่ลูกหลานของอาดัมสืบพันธุ์ และพวกเขามีจำนวนมากกว่า» รายงานโดยอิบนุอบีหาติม และอบุชชัยค์ในหนังสือ «อัล-อะซะมะฮ์» จากเกาะตาดะฮ์ ไม่ว่าหะดีษนี้จะถูกต้องหรือไม่ก็ตาม อายะฮ์ดังกล่าวก็ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ญินสามารถร่วมประเวณีได้ และเพียงเท่านี้ก็เพียงพอแล้วสำหรับเราที่จะเป็นหลักฐาน
มีคนบางกลุ่มอ้างว่า ญินไม่กิน ไม่ดื่ม และไม่แต่งงานกัน ทัศนะนี้ถูกหักล้างด้วยหลักฐานต่าง ๆ ที่เราได้นำเสนอไปแล้วจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์
นักวิชาการบางท่านได้กล่าวว่า ญินมีหลายประเภท บางประเภทกินและดื่ม และบางประเภทไม่เป็นเช่นนั้น วะฮ์บ์ อิบนุมุนับบิฮ์ กล่าวว่า «ญินมีหลายจำพวก ส่วนญินแท้นั้นเป็นลม พวกเขาไม่กิน ไม่ดื่ม ไม่ตาย และไม่สืบพันธุ์ และในหมู่พวกเขามีบางจำพวกที่กิน ดื่ม สืบพันธุ์ แต่งงานกัน และตาย» เขากล่าวว่า «พวกนี้ได้แก่ ซะอาลีย์ ฆูล และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน» รายงานโดยอิบนุญะรีร (ละวามิอุล-อันวาร 2/222)
และสิ่งที่วะฮ์บ์กล่าวไว้นี้จำเป็นต้องมีหลักฐาน แต่ก็ไม่มีหลักฐานใด ๆ อุละมาอ์บางท่านพยายามลงลึกในเรื่องลักษณะวิธีการกินของพวกญิน ว่าเป็นการเคี้ยวและกลืน หรือเป็นการสูดดมกลิ่น การค้นคว้าในเรื่องนี้เป็นความผิดพลาดและไม่อนุญาตให้กระทำ เพราะเราไม่รู้ถึงลักษณะวิธีการดังกล่าว และอัลลอฮ์กับท่านเราะซูลของพระองค์ ﷺ ก็มิได้แจ้งแก่เราไว้
เรายังคงได้ยินอยู่เสมอว่า ชายคนนั้นแต่งงานกับญินผู้หญิง หรือหญิงมนุษย์คนนั้นถูกญินผู้ชายมาสู่ขอ อัสสุยูฏีย์ได้รวบรวมรายงานและเรื่องเล่าจากชาวสะลัฟและอุละมาอ์ ซึ่งบ่งชี้ว่าการแต่งงานระหว่างมนุษย์กับญินนั้นเคยเกิดขึ้นจริง อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ (อัล-มัจญ์มูอ์ 19/39) ว่า «บางครั้งมนุษย์กับญินก็แต่งงานกัน และมีบุตรเกิดขึ้นระหว่างทั้งสอง เรื่องนี้มีอยู่มากและเป็นที่รู้กันดี»
หากสมมติว่าเรื่องนี้เป็นไปได้และเกิดขึ้นจริง อุละมาอ์กลุ่มหนึ่งก็ถือว่าเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ (มักรูฮ์) เช่น อัลหะซัน เกาะตาดะฮ์ อัลหะกัม และอิสหาก ส่วนอิมามมาลิก ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน ไม่พบหลักฐานใดที่ห้ามการแต่งงานกับญิน แต่ท่านก็ไม่ส่งเสริมให้กระทำ และให้เหตุผลไว้ว่า «แต่ฉันไม่ชอบ (ในกรณีที่) เมื่อพบหญิงคนหนึ่งตั้งครรภ์ แล้วมีคนถามนางว่า ใครคือสามีของเธอ นางก็ตอบว่า มาจากญิน ซึ่งจะทำให้ความเสื่อมเสียแพร่หลายมากขึ้น»
وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً
อีกกลุ่มหนึ่งมีทัศนะว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งต้องห้าม โดยอ้างหลักฐานสนับสนุนทัศนะของตนว่า อัลลอฮ์ทรงประทานความโปรดปรานแก่ปวงบ่าวของพระองค์ที่เป็นมนุษย์ ด้วยการที่พระองค์ทรงให้พวกเขามีคู่ครองจากเผ่าพันธุ์เดียวกัน ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์ คือพระองค์ทรงสร้างคู่ครองให้แก่พวกเจ้าจากตัวของพวกเจ้าเอง เพื่อพวกเจ้าจะได้มีความสงบสุขอยู่กับนาง และพระองค์ทรงให้มีความรักใคร่และความเมตตาระหว่างพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัร-รูม 30:21)
ดังนั้น หากเรื่องนี้เกิดขึ้น ก็เป็นไปไม่ได้ที่จะเกิดความผูกพันและความกลมเกลียวระหว่างสามีภรรยา เนื่องจากความแตกต่างของเผ่าพันธุ์ วิทยปัญญาของการแต่งงานจึงเป็นอันสูญเปล่า เพราะความสงบสุขและความรักใคร่ที่อายะฮ์อันทรงเกียรติได้กล่าวถึงนั้นจะไม่เกิดขึ้นจริง
อย่างไรก็ตาม นี่เป็นประเด็นที่บางคนอ้างว่าเคยเกิดขึ้นทั้งในปัจจุบันและอดีต หากเกิดขึ้นจริงก็ถือเป็นกรณีผิดปกติ ซึ่งเกิดขึ้นน้อยมาก ผู้กระทำควรถามถึงหุกุมของชะรีอะฮ์ในเรื่องนั้น และบางครั้งผู้กระทำอาจตกอยู่ในสภาพถูกบังคับจนไม่อาจหลุดพ้นจากสิ่งนั้นได้
لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَآنٌّ ﴿٥٦﴾
และสิ่งที่บ่งชี้ว่าการสมรสระหว่างมนุษย์กับญินนั้นเป็นไปได้ ก็คือ อัลลอฮ์ได้ตรัสถึงบรรดาหูรุลอีนแห่งสวรรค์ว่า «พวกนางไม่เคยถูกมนุษย์และญินใดแตะต้องมาก่อนพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:56) อายะฮ์นี้จึงบ่งชี้ว่า พวกนางเหมาะสมสำหรับทั้งมนุษย์และญินอย่างเท่าเทียมกัน
كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ ﴿٢٦﴾ وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو ٱلْجَلَـٰلِ وَٱلْإِكْرَامِ ﴿٢٧﴾ فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢٨﴾
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าญิน ซึ่งรวมถึงชัยฏอนด้วยนั้นย่อมตาย เพราะพวกมันอยู่ในความหมายของพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า «ทุกสิ่งที่อยู่บนแผ่นดินนั้นจะต้องดับสูญ และพระพักตร์แห่งพระผู้อภิบาลของเจ้า ผู้ทรงยิ่งใหญ่และทรงเกียรติเท่านั้นที่จะคงอยู่ ดังนั้นด้วยความโปรดปรานใดเล่าแห่งพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าทั้งสองที่พวกเจ้าทั้งสองปฏิเสธ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:26-28)
أعوذ بعزتك الذي لا إله إلا أنت ، الذي لا يموت ، والجن والإنس يموتون
และในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรี รายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ เคยกล่าวว่า «ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองด้วยความยิ่งใหญ่ของพระองค์ ผู้ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงไม่ตาย ในขณะที่ญินและมนุษย์นั้นต้องตาย»
قَالَ أَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٤﴾ قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ ﴿١٥﴾
ส่วนอายุขัยของพวกมันยาวนานเพียงใดนั้น เราไม่อาจรู้ได้ นอกจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงแจ้งแก่เราเกี่ยวกับอิบลีสผู้ถูกสาปแช่งว่า มันจะมีชีวิตอยู่จนกระทั่งวันกิยามะฮ์ «มันกล่าวว่า โปรดให้การผ่อนผันแก่ข้าพระองค์จนถึงวันที่พวกเขาจะถูกให้ฟื้นคืนชีพ พระองค์ตรัสว่า แท้จริงเจ้าอยู่ในหมู่ผู้ได้รับการผ่อนผัน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:14-15)
ส่วนญินอื่นนอกจากอิบลีสนั้น เราไม่รู้ว่าอายุขัยของพวกมันยาวนานเพียงใด เพียงแต่ว่าพวกมันมีอายุยืนยาวกว่ามนุษย์
และสิ่งที่บ่งชี้ว่าพวกมันตายได้ ก็คือ คอลิด บิน อัล-วะลีด (ร.ฎ.) ได้สังหารชัยฏอนหญิงแห่งอัล-อุซซา (ต้นไม้ที่ชาวอาหรับเคยเคารพบูชา) และศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งได้สังหารญินที่แปลงร่างเป็นงู ดังที่จะได้อธิบายต่อไป
ญินอาศัยอยู่บนแผ่นดินนี้ที่เราใช้ชีวิตอยู่ และพวกมันมักจะชุมนุมอยู่มากในสถานที่รกร้างและท้องทะเลทราย และสถานที่ที่มีสิ่งโสโครก เช่น ห้องอาบน้ำ ห้องส้วม กองขยะ และกุโบร์ (สุสาน) ด้วยเหตุนี้ ดังที่อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ว่า สถานที่เหล่านี้จำนวนมากซึ่งเป็นที่พำนักของชัยฏอน มักเป็นที่ซึ่งบรรดาชัยค์ที่มีชัยฏอนคอยติดตามอยู่ด้วยเข้าไปพำนักอาศัย และได้มีหะดีษหลายบทที่ห้ามการละหมาดในห้องอาบน้ำ เนื่องจากในนั้นมีสิ่งโสโครก และเนื่องจากมัน
เป็นที่พำนักของชัยฏอน และห้ามละหมาดในกุบูร (สุสาน) เพราะเป็นช่องทางนำไปสู่ชิริก ทั้งนี้สุสานก็อาจเป็นที่พำนักของชัยฏอนได้เช่นกัน
لا تكونن إن استطعت أول من تدخل السوق ، ولا آخر من يخرج منها ، فإنها معركة الشيطان ، وبها ينصب رايته
ชัยฏอนมักชุมนุมกันมากในสถานที่ที่พวกมันสามารถก่อความเสียหายได้ เช่น ตลาด ท่านเราะซูล ﷺ ได้สั่งเสียศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งว่า «หากท่านทำได้ ท่านอย่าได้เป็นคนแรกที่เข้าตลาด และอย่าเป็นคนสุดท้ายที่ออกจากตลาด เพราะตลาดคือสมรภูมิของชัยฏอน และที่นั่นมันปักธงของมันไว้» บันทึกโดยมุสลิมในเศาะฮีห์ของท่าน
ชัยฏอนจะค้างแรมอยู่ในบ้านที่ผู้คนอาศัยอยู่ สิ่งที่ขับไล่มันออกไปได้คือการกล่าวบัสมะละฮ์ การรำลึกถึงอัลลอฮ์ และการอ่านอัลกุรอาน โดยเฉพาะซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ และอายะฮ์อัล-กุรซีย์ในซูเราะฮ์นั้น ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกว่าชัยฏอนจะแพร่กระจายออกไปและมีจำนวนมากขึ้นเมื่อความมืดมาเยือน ด้วยเหตุนี้ท่านจึงสั่งให้เรากันเด็ก ๆ ของเราไว้ (ไม่ให้ออกไปข้างนอก) ในช่วงเวลานั้น หะดีษนี้เป็นหะดีษมุตตะฟักอะลัยฮ์
ชัยฏอนจะหนีเมื่อได้ยินเสียงอะซาน และไม่อาจทนฟังเสียงอะซานได้ และในเดือนเราะมะฎอนชัยฏอนจะถูกล่ามโซ่ไว้
ชัยฏอนชอบนั่งระหว่างที่ร่มกับที่แดด ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงห้ามนั่งระหว่างทั้งสองที่นั้น เป็นหะดีษเศาะฮีห์ที่รายงานอยู่ในตำราสุนันและตำราอื่น ๆ
لكم كل عظم ذكر اسم الله عليه ، يقع في أيديكم لحماً ، وكل بعرة علف لدوابكم
ในหะดีษของอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ในเศาะฮีห์มุสลิมระบุว่า ญินได้ขอเสบียงจากท่านเราะซูล ﷺ ท่านจึงกล่าวว่า «สำหรับพวกท่านคือกระดูกทุกชิ้นที่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ไว้ มันจะตกอยู่ในมือของพวกท่านเป็นเนื้อ และมูลสัตว์ทุกก้อนเป็นอาหารสำหรับสัตว์พาหนะของพวกท่าน»
ท่านจึงบอกให้รู้ว่าพวกเขามีสัตว์พาหนะ และอาหารของสัตว์พาหนะของพวกเขาคือมูลของสัตว์พาหนะของมนุษย์
إن الإبل خلقت
ในบรรดาสัตว์เหล่านี้ได้แก่อูฐ ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงอูฐนั้นถูกสร้าง…
لا تصلوا في مبارك الإبل ، فإنها من الشياطين ، وصلوا في مرابض الغنم فإنها بركة ...
…จากบรรดาชัยฏอน และแท้จริงเบื้องหลังอูฐทุกตัวนั้นมีชัยฏอนอยู่» รายงานโดยสะอีด บิน มันศูร ในหนังสือสุนันของท่าน ด้วยสายรายงานแบบมุรสัลที่หะซัน (เศาะฮีหุลญามิอ์ 2/52) ด้วยเหตุนี้ ท่านเราะซูล ﷺ จึงห้ามละหมาดในที่พักนอนของอูฐ ในมุสนัดอะห์มัดและสุนันอบีดาวูดมีรายงานว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าละหมาดในที่พักนอนของอูฐ เพราะแท้จริงมันมาจากบรรดาชัยฏอน และจงละหมาดในคอกพักของแพะแกะ เพราะแท้จริงมันคือความบะเราะกะฮ์…»
ولا تصلوا في أعطان الإبل ، فإنها خلقت من الشياطين
ในสุนันอิบนุมาญะฮ์ ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ว่า «และพวกท่านอย่าละหมาดในที่พักของอูฐ เพราะแท้จริงมันถูกสร้างมาจากบรรดาชัยฏอน»
หะดีษเหล่านี้เป็นการโต้แย้งผู้ที่กล่าวว่า เหตุผลของการห้ามละหมาดในที่พักนอนของอูฐคือความเป็นนะญิสของปัสสาวะและมูลของมัน ทั้งที่ทัศนะที่ถูกต้องคือ มูลและปัสสาวะของสัตว์ที่เนื้อของมันรับประทานได้นั้นไม่เป็นนะญิส
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ ﴿٦٤﴾ طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَـٰطِينِ ﴿٦٥﴾
ชัยฏอนมีรูปร่างที่น่าเกลียด และสิ่งนี้เป็นที่ฝังแน่นอยู่ในความคิดของผู้คน อัลลอฮ์ได้ทรงเปรียบผลของต้นซักกูมซึ่งงอกขึ้นจากก้นบึ้งของนรกญะฮีมว่าเหมือนหัวของบรรดาชัยฏอน เนื่องจากเป็นที่รู้กันถึงความน่าเกลียดของรูปร่างและลักษณะของพวกมัน «แท้จริงมันคือต้นไม้ที่งอกออกมาจากก้นบึ้งของนรกญะฮีม ช่อผลของมันประหนึ่งหัวของบรรดาชัยฏอน» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟาต 37:64-65)
ชาวคริสต์ในยุคกลางเคยวาดภาพชัยฏอนในรูปลักษณ์ของชายผิวดำที่มีเคราแหลม คิ้วชี้ขึ้น ปากพ่นเปลวไฟ มีเขา กีบ และหาง (ดาอิเราะตุลมะอาริฟ อัลหะดีษะฮ์ / 357)
لا تَحَرَّوا بصلاتكم طلوع الشمس ، ولا غروبها ، فإنَّها تطلع بين قرني شيطان
ในเศาะฮีห์มุสลิม รายงานจากอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านอย่าเจาะจงละหมาดของพวกท่านในเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นและในเวลาดวงอาทิตย์ตก เพราะแท้จริงมันขึ้นระหว่างสองเขาของชัยฏอน»
إذا طلع حاجب الشمس فدعوا الصلاة حتى تغيب ، ولا تَحَيَّنُوا بصلاتكم طلوع الشمس ، ولا غروبها ، فإنَّها تطلع
และในอัล-บุคอรีและมุสลิม รายงานจากท่านเช่นกันว่า «เมื่อขอบของดวงอาทิตย์ปรากฏขึ้น ก็จงละการละหมาดจนกว่ามันจะลับไป และพวกท่านอย่ากำหนดเวลาละหมาดของพวกท่านให้ตรงกับเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นและเวลาดวงอาทิตย์ตก เพราะแท้จริงมันขึ้น…
…ระหว่างเขาทั้งสองของชัยฏอน»
ความหมายคือ มีพวกมุชริกบางกลุ่มเคารพบูชาดวงอาทิตย์และสุญูดให้แก่มันในขณะที่มันขึ้นและในขณะที่มันตก ในเวลานั้นชัยฏอนจึงไปยืนตั้งตระหง่านอยู่ในทิศที่ดวงอาทิตย์อยู่ เพื่อให้การเคารพบูชาของพวกเขาเป็นการบูชาต่อมัน
لا تَحَيَّنُوا
เราถูกห้ามมิให้ละหมาดในสองช่วงเวลานี้ ทัศนะที่ถูกต้องคือ การละหมาดในสองช่วงเวลานี้เป็นที่อนุญาตหากมีสาเหตุ เช่น ละหมาดตะฮิยยะตุลมัสญิด แต่ไม่อนุญาตหากไม่มีสาเหตุ เช่น ละหมาดสุนัตทั่วไป (อัน-นัฟลุลมุฏลัก) ทั้งนี้เพราะคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ว่า «อย่าได้จงใจเลือก (เวลานั้นมาละหมาด)» หมายความว่า อย่าได้ตั้งใจเจาะจงเวลาดังกล่าว
ها إن الفتنة ههنا ، إن الفتنة ههنا من حيث يطلع قرن الشيطان
ในบรรดาหะดีษที่มีการกล่าวถึงเขาของชัยฏอน คือหะดีษที่บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ จากท่านอิบนุอุมัร (ร.ฎ.) ว่า: ฉันเห็นท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ชี้ไปทางทิศตะวันออกแล้วกล่าวว่า «พึงรู้เถิด แท้จริงฟิตนะฮ์อยู่ที่นี่ แท้จริงฟิตนะฮ์อยู่ที่นี่ จากที่ซึ่งเขาของชัยฏอนโผล่ขึ้นมา» ความหมายของคำว่า «จากที่ซึ่งเขาของชัยฏอนโผล่ขึ้นมา» คือทิศตะวันออก
อัลลอฮ์ทรงประทานความสามารถแก่ญินซึ่งพระองค์มิได้ประทานแก่มนุษย์ และอัลลอฮ์ได้ทรงบอกเล่าแก่เราถึงความสามารถบางประการของพวกเขา ในจำนวนนั้นคือ ความรวดเร็วในการเคลื่อนไหวและการเคลื่อนย้าย
อิฟรีตตนหนึ่งจากญินได้รับปากกับนบีของอัลลอฮ์ คือนบีสุลัยมาน (อ.) ว่าจะนำบัลลังก์ของราชินีแห่งเยเมนมายังบัยตุลมักดิส ภายในเวลาไม่เกินกว่าที่คนคนหนึ่งจะลุกขึ้นจากที่นั่ง แล้วผู้ที่มีความรู้จากคัมภีร์ก็กล่าวว่า: ข้าพเจ้าจะนำมันมาให้ท่านก่อนที่ท่านจะกะพริบตาเสียอีก
قَالَ عِفْرِيتٌ مِّنَ ٱلْجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّى عَلَيْهِ لَقَوِىٌّ أَمِينٌ ﴿٣٩﴾ قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌ مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَـٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّى
«อิฟรีตตนหนึ่งจากญินกล่าวว่า ข้าพเจ้าจะนำมันมาให้ท่านก่อนที่ท่านจะลุกขึ้นจากที่ของท่าน และแท้จริงข้าพเจ้ามีพลังและเป็นผู้ซื่อสัตย์ในเรื่องนี้ ผู้ที่มีความรู้จากคัมภีร์กล่าวว่า ข้าพเจ้าจะนำมันมาให้ท่านก่อนที่สายตาของท่านจะกะพริบกลับมา ครั้นเมื่อเขา (สุลัยมาน) เห็นมันตั้งอยู่ตรงหน้าเขา เขาก็กล่าวว่า นี่คือส่วนหนึ่งจากความโปรดปรานของพระเจ้าของฉัน…» (ซูเราะฮ์อัน-นัมล์ 27:39-40)
นับแต่อดีตกาล พวกเขาเคยขึ้นไปยังตำแหน่งที่สูงล้ำในฟากฟ้า แล้วลักลอบฟังข่าวจากฟากฟ้า เพื่อจะได้รู้เหตุการณ์ก่อนที่มันจะเกิดขึ้น ครั้นเมื่อท่านเราะซูล ﷺ ถูกแต่งตั้งให้เป็นศาสนทูต…
وَأَنَّا لَمَسْنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدْنَـٰهَا مُلِئَتْ حَرَسًا شَدِيدًا وَشُهُبًا ﴿٨﴾ وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَـٰعِدَ لِلسَّمْعِ ۖ فَمَن يَسْتَمِعِ ٱلْـَٔانَ يَجِدْ لَهُۥ شِهَابًا رَّصَدًا ﴿٩﴾
การเฝ้าระวังบนฟากฟ้าได้ถูกเพิ่มให้เข้มงวดยิ่งขึ้น ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และแท้จริงพวกเราได้สัมผัสฟากฟ้า แล้วพบว่ามันเต็มไปด้วยผู้เฝ้ายามที่เข้มแข็งและดาวไฟ และแท้จริงพวกเราเคยนั่งอยู่ในที่นั่งต่าง ๆ ของมันเพื่อแอบฟัง แต่ผู้ใดแอบฟังในบัดนี้ เขาจะพบดาวไฟคอยดักจ้องเขาอยู่» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:8-9)
إذا قضى الله الأمر في السماء ضربت الملائكة بأجنحتها خضعانا لقوله، كالسلسلة على صفوان ينفذهم ذلك، فاذا فزع عن قلوبهم قالوا ماذا قال ربكم؟ قالوا الذي قاله الحق، وهو العلي الكبير، فيسمعها مسترقو السمع، ومستمعو السمع هكذا، واحد فوق آخر، ووصف سفيان بيده، وفرج بين أصابع يده اليمنى نصبها بعضها فوق بعض، فربما أدرك الشهاب المستمع قبل أن يرمي بها الى صاحبه فيحرقه، وربما لم يدركه حتى يرمي بها الى الذي يليه، الى الذي هو أسفل منه، حتى يلقوها الى الأرض، وربما قال سفيان: حتى تنتهي الى الأرض فتلقى على فم الساحر فيكذب معها مائة كذبة، فيصدق، فيقولون: ألم يخبرنا يوم كذا وكذا بكذا وكذا، فوجدناه حقاً للتي سمعت من السماء
ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายถึงวิธีการที่พวกมันแอบฟังข่าวไว้แล้ว มีรายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ซึ่งสืบสายรายงานถึงท่านนบี ﷺ ว่า «เมื่ออัลลอฮ์ทรงกำหนดกิจการใดในฟากฟ้า บรรดามะลาอิกะฮ์จะกระพือปีกของพวกเขาด้วยความนอบน้อมต่อพระดำรัสของพระองค์ เสียงนั้นดังประหนึ่งเสียงโซ่ที่ลากไปบนหินเรียบ ซึ่งแผ่ซ่านไปถึงพวกเขา ครั้นเมื่อความหวาดกลัวได้คลายไปจากหัวใจของพวกเขา พวกเขาจะกล่าวว่า "พระผู้อภิบาลของพวกท่านตรัสว่าอะไร?" พวกเขาตอบว่า "พระองค์ตรัสสิ่งที่เป็นสัจธรรม และพระองค์คือผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่" แล้วบรรดาผู้แอบฟังก็ได้ยินคำนั้น โดยผู้แอบฟังจะเรียงกันอยู่อย่างนี้ คนหนึ่งอยู่เหนืออีกคนหนึ่ง -ท่านสุฟยานได้อธิบายด้วยมือของท่าน โดยกางนิ้วมือขวาออกแล้วตั้งให้ซ้อนกันขึ้นไป- บางครั้งดาวไฟก็ไล่ทันผู้แอบฟังก่อนที่มันจะทันส่งคำนั้นต่อให้พวกของมัน แล้วเผาไหม้มันเสีย และบางครั้งดาวไฟก็ไล่ไม่ทัน จนมันส่งคำนั้นต่อให้ตัวที่อยู่ถัดไป คือตัวที่อยู่ต่ำกว่ามัน จนกระทั่งพวกมันโยนคำนั้นลงมายังแผ่นดิน -และบางครั้งท่านสุฟยานกล่าวว่า: จนกระทั่งคำนั้นมาถึงแผ่นดิน- แล้วถูกโยนใส่ปากของหมอผี จากนั้นเขาก็โกหกปนเข้าไปกับคำนั้นอีกร้อยคำโกหก แล้วผู้คนก็เชื่อเขา โดยพวกเขากล่าวว่า "เขาไม่ได้บอกพวกเราไว้หรอกหรือว่าวันนั้นวันนี้จะเกิดเรื่องอย่างนั้นอย่างนี้ แล้วเราก็พบว่ามันเป็นความจริง" ทั้งนี้เพราะคำที่ถูกได้ยินมาจากฟากฟ้านั่นเอง» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ในเศาะฮีหฺของท่าน
ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุที่ดาวไฟแห่งฟากฟ้าถูกขว้างออกมานี้ ได้ขจัดความเชื่องมงายที่ชาวญาฮิลียะฮ์เล่าขานสืบต่อกันมา มีรายงานจากอับดุลลอฮ์ อิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า ชายคนหนึ่งจากบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านนบี ﷺ ซึ่งเป็นชาวอันศอรได้เล่าให้ฉันฟังว่า ขณะที่พวกเขานั่งอยู่กับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในคืนหนึ่ง ได้มีดาวดวงหนึ่งถูกขว้างออกมาแล้วส่องสว่างขึ้น ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวแก่พวกเขาว่า «ในสมัยญาฮิลียะฮ์ พวกท่านเคยพูดกันว่าอย่างไร เมื่อมีสิ่งเช่นนี้ถูกขว้างออกมา?» พวกเขาตอบว่า "อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงรู้ดียิ่ง พวกเราเคยพูดกันว่า คืนนี้มีบุคคลยิ่งใหญ่ถือกำเนิดขึ้น และมีบุคคลยิ่งใหญ่ได้เสียชีวิตลง" ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «แท้จริงมันมิได้ถูกขว้างออกมาเพราะความตายของผู้ใด และมิใช่เพราะการถือกำเนิดของผู้ใด แต่ทว่าพระผู้อภิบาลของเรา -ผู้ทรงจำเริญและพระนามของพระองค์ทรงสูงส่งยิ่ง- เมื่อพระองค์ทรงกำหนดกิจการใด
سبح حملة العرش ، ثم سبح أهل السماء الذين يلونهم ، حتى يبلغ التسبيح أهل السماء الدنيا ، ثمَّ قال الذين يلون حملة العرش لحملة العرش : ماذا قال ربكم ؟ فيخبرونهم ماذا قال . قال فيستَخبر بعض أهل السموات بعضاً ، حتى يبلغ الخبر هذه السماء الدنيا . فتخطف الجنُّ السمع ، فيقذفون إلى أوليائهم ، ويرمون به فما جاءوا به على وجهه فهو حق ، ولكنهم يَعْرِفون فيه ويزيدون
«…บรรดามะลาอิกะฮ์ผู้แบกบัลลังก์ (อัล-อัรช์) ก็กล่าวตัสบีห์ จากนั้นชาวฟ้าชั้นที่ถัดจากพวกเขาก็กล่าวตัสบีห์ จนกระทั่งการกล่าวตัสบีห์นั้นไปถึงชาวฟ้าชั้นต่ำสุด แล้วบรรดาผู้ที่อยู่ถัดจากผู้แบกบัลลังก์ก็ถามผู้แบกบัลลังก์ว่า "พระผู้อภิบาลของพวกท่านตรัสว่าอย่างไร?" พวกเขาก็บอกว่าพระองค์ตรัสว่าอย่างไร» ท่านกล่าวว่า «แล้วชาวฟ้าทั้งหลายก็สอบถามข่าวกันต่อๆ ไป จนกระทั่งข่าวนั้นไปถึงฟ้าชั้นต่ำสุดนี้ แล้วญินก็ฉกฉวยการแอบฟังนั้นไป และโยนมันไปยังบรรดาพรรคพวกของพวกมัน สิ่งใดที่พวกมันนำมาตามความจริงของมัน สิ่งนั้นก็เป็นความจริง แต่พวกมันได้ปะปนความเท็จลงไปและเพิ่มเติมเข้าไป» รายงานโดยมุสลิมในเศาะฮีหฺของท่าน
อัลลอฮ์ทรงบอกเราว่า พระองค์ได้ทรงให้ญินอยู่ใต้บัญชาของนบีของพระองค์ คือ นบีสุลัยมาน พวกมันจึงทำงานต่างๆ มากมายให้แก่ท่าน ซึ่งต้องอาศัยความสามารถ สติปัญญา และทักษะ «และในหมู่ญินนั้นมีผู้ทำงานต่อหน้าเขาด้วยอนุมัติของพระผู้อภิบาลของเขา และผู้ใดในหมู่พวกมันเบี่ยงเบนไปจากคำบัญชาของเรา เราจะให้มันลิ้มรสการลงโทษแห่งไฟที่ลุกโชน พวกมันทำให้เขาตามที่เขาต้องการ ได้แก่ ปราสาทสูง รูปปั้น ถาดใหญ่ประดุจอ่างน้ำ และหม้อขนาดใหญ่ที่ตั้งตรึงอยู่กับที่» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:13-14)
وَمِنَ ٱلْجِنِّ مَن يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَمَن يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١٢﴾ يَعْمَلُونَ لَهُۥ مَا يَشَآءُ مِن مَّحَـٰرِيبَ وَتَمَـٰثِيلَ وَجِفَانٍ كَٱلْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَّاسِيَـٰتٍ
และบางทีพวกมันอาจค้นพบสิ่งต่างๆ อย่าง (วิทยุและโทรทัศน์) มาตั้งแต่สมัยโบราณแล้วก็เป็นได้ เพราะอิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวไว้ (ในมัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 11/309) ว่า เชคบางท่านที่เคยติดต่อกับญินได้บอกท่าน โดยกล่าวกับท่านว่า «แท้จริงญินจะให้เขาเห็นสิ่งที่มีลักษณะแวววาวเหมือนน้ำและแก้ว และพวกมันจะทำให้ปรากฏในสิ่งนั้นแก่เขาซึ่งเรื่องราวที่เขาต้องการทราบ» ท่านกล่าวว่า «แล้วเขาก็นำเรื่องนั้นไปบอกผู้คน และพวกมันยังนำคำพูดของผู้ที่ร้องขอความช่วยเหลือจากฉันในหมู่สหายของฉันมาถึงฉัน แล้วฉันก็ตอบเขา พวกมันก็นำคำตอบของฉันไปถึงเขา»
ญินมีความสามารถที่จะแปลงร่างเป็นรูปลักษณ์ของมนุษย์และสัตว์ ชัยฏอนได้มาหาพวกมุชริกีนในวันบัดร์ในรูปของสุรอเกาะฮ์ บินมาลิก และได้สัญญากับพวกมุชริกีนว่าจะได้รับชัยชนะ และในเรื่องนี้ได้มีอายะฮ์ประทานลงมาว่า «และจงรำลึกเมื่อชัยฏอนได้ทำให้การกระทำของพวกเขาเป็นที่สวยงามแก่พวกเขา และมันกล่าวว่า วันนี้ไม่มีผู้ใดในหมู่มนุษย์จะเอาชนะพวกท่านได้ และแท้จริงฉันเป็นผู้คุ้มครองพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:48)
وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ ٱلْيَوْمَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَإِنِّى جَارٌ لَّكُمْ
แต่เมื่อทั้งสองกองทัพเผชิญหน้ากัน และมันได้เห็นมะลาอิกะฮ์ลงมาจากฟากฟ้า มันก็หันหลังหนีไป:
فَلَمَّا تَرَآءَتِ ٱلْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّنكُمْ إِنِّىٓ أَرَىٰ مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّىٓ أَخَافُ ٱللَّهَ
«และเมื่อทั้งสองฝ่ายได้เผชิญหน้ากัน มันก็ถอยหลังกลับ และกล่าวว่า แท้จริงฉันขอปลีกตัวออกจากพวกท่าน แท้จริงฉันเห็นสิ่งที่พวกท่านไม่เห็น แท้จริงฉันกลัวอัลลอฮ์...» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:48)
มีเรื่องราวที่น่าสนใจเกิดขึ้นกับอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ซึ่งอัล-บุคอรีและท่านอื่นๆ ได้รายงานไว้ อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) เล่าว่า:
وكلني رسول الله بحفظ زكاة رمضان ، فأتاني آت فجعل يحثو من الطعام ، فأخذته ، وقلت : والله لأرفعنك إلى رسول الله ﷺ ، قال : إني محتاج ، وعليّ عيال ، ولي حاجة شديدة ، قال فخليت عنه ، فأصبحت فقال النبي ﷺ : يا أبا هريرة ، ما فعل أسيرك البارحة ؟ قال : قلت : يا رسول الله شكا حاجة شديدة وعيالا ، فرحمته ، فخليت سبيله ، قال أما إنه كذبك وسيعود ، فعرفت أنه سيعود لقول رسول الله ﷺ إنه سيعود ، فرصدته ، فجاء يحثو من الطعام ، فأخذته ، فقلت : لأرفعنك إلى رسول الله ﷺ ، قال : دعني ، فإني محتاج ، وعلي عيال ، لا أعود ، فرحمته ، فخليت سبيله ، فأصبحت ، فقال رسول الله ﷺ : يا أبا هريرة ، ما فعل أسيرك ؟ قلت يا رسول الله شكا حاجة شديدة وعيالا فرحمته . فخليت سبيله . قال : أما إنه كذبك وسيعود ، فرصدته الثالثة ، فجاء يحثو من الطعام ، فأخذته فقلت : لأرفعنك إلى رسول الله ﷺ ، وهذا آخر ثلاث مرات أنك تزعم لا تعود ، ثمَّ تعودَ ! قال : دعني أعلمك كلمات ينفعك الله بها ، قلت ما هو ؟ قال : إذا أويت إلى فراشك فاقرأ آية الكرسي ( الله لا إله إلا هو الحي القيوم ) حتى تختم الآية ، فإنَّك لن يزال عليك من الله حافظ ، ولا يقربك شيطان حتى تصبح ، فخليت سبيله ، فأصبحت ، فقال لي رسول الله ﷺ : ما فعل أسيرك البارحة ؟ قلت يا رسول الله زعم أنّه يعلمني كلمات ينفعني الله بها فخليت سبيله ، قال: ما هي ؟ قلت قال لي : إذا أويت إلى فراشك فاقرأ آية الكرسي من أولها حتى تختم الله لا إله إلا هو الحيُّ القيوم ، وقال لي : لن يزال عليك من الله حافظ ، ولا يقربك شيطان حتى تصبح ، وكانوا أحرص شيء على الخير ، قال النبي : أما إنه صدقك وهو كذوب ، تعلم من تخاطب منذ ثلاث ليال يا أبا هريرة ؟ قال : لا ، قال : ذاك شيطان
«ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ มอบหมายให้ฉันเฝ้าทรัพย์ซะกาตเดือนเราะมะฎอน แล้วมีผู้หนึ่งมาหาฉันและเริ่มโกยอาหาร ฉันจึงจับตัวเขาไว้และกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันจะนำตัวเจ้าไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ" เขาตอบว่า "ฉันเป็นคนขัดสน มีครอบครัวที่ต้องเลี้ยงดู และฉันลำบากอย่างยิ่ง" ฉันจึงปล่อยเขาไป
ครั้นรุ่งเช้า ท่านนบี ﷺ ถามว่า "โอ้อบูฮุร็อยเราะฮ์ เชลยของท่านเมื่อคืนนี้เป็นอย่างไรบ้าง" ฉันตอบว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ เขาร้องทุกข์ว่าลำบากอย่างยิ่งและมีครอบครัวต้องเลี้ยงดู ฉันจึงสงสารและปล่อยเขาไป" ท่านกล่าวว่า "แท้จริงเขาโกหกท่าน และเขาจะกลับมาอีก" ฉันจึงรู้ว่าเขาจะกลับมาอีก เพราะท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่าเขาจะกลับมาอีก ฉันจึงคอยดักเขาไว้
แล้วเขาก็มาโกยอาหารอีก ฉันจึงจับตัวเขาและกล่าวว่า "ฉันจะนำตัวเจ้าไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ" เขาตอบว่า "ปล่อยฉันเถิด ฉันเป็นคนขัดสนและมีครอบครัวที่ต้องเลี้ยงดู ฉันจะไม่กลับมาอีกแล้ว" ฉันจึงสงสารและปล่อยเขาไป
ครั้นรุ่งเช้า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถามว่า "โอ้อบูฮุร็อยเราะฮ์ เชลยของท่านเป็นอย่างไรบ้าง" ฉันตอบว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ เขาร้องทุกข์ว่าลำบากอย่างยิ่งและมีครอบครัวต้องเลี้ยงดู ฉันจึงสงสารและปล่อยเขาไป" ท่านกล่าวว่า "แท้จริงเขาโกหกท่าน และเขาจะกลับมาอีก"
ฉันจึงคอยดักเขาเป็นครั้งที่สาม แล้วเขาก็มาโกยอาหารอีก ฉันจึงจับตัวเขาและกล่าวว่า "ฉันจะนำตัวเจ้าไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ นี่เป็นครั้งสุดท้ายในสามครั้งที่เจ้าอ้างว่าจะไม่กลับมาอีก แล้วเจ้าก็กลับมาอีก!" เขากล่าวว่า "ปล่อยฉันเถิด แล้วฉันจะสอนถ้อยคำบางประการที่อัลลอฮ์จะทรงให้ท่านได้รับประโยชน์" ฉันถามว่า "ถ้อยคำนั้นคืออะไร" เขาตอบว่า "เมื่อท่านเข้านอน จงอ่านอายะฮ์อัล-กุรซีย์ (อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง) จนจบอายะฮ์ แล้วจะมีผู้คุ้มครองจากอัลลอฮ์อยู่กับท่านตลอด และชัยฏอนจะไม่เข้าใกล้ท่านจนกระทั่งรุ่งเช้า" ฉันจึงปล่อยเขาไป
ครั้นรุ่งเช้า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถามฉันว่า "เชลยของท่านเมื่อคืนนี้เป็นอย่างไรบ้าง" ฉันตอบว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ เขาอ้างว่าจะสอนถ้อยคำบางประการที่อัลลอฮ์จะทรงให้ฉันได้รับประโยชน์ ฉันจึงปล่อยเขาไป" ท่านถามว่า "ถ้อยคำนั้นคืออะไร" ฉันตอบว่า "เขาบอกฉันว่า เมื่อท่านเข้านอน จงอ่านอายะฮ์อัล-กุรซีย์ตั้งแต่ต้นจนจบ (อัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ผู้ทรงมีชีวิต ผู้ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง) และเขาบอกฉันว่า จะมีผู้คุ้มครองจากอัลลอฮ์อยู่กับท่านตลอด และชัยฏอนจะไม่เข้าใกล้ท่านจนกระทั่งรุ่งเช้า" —และบรรดาศอฮาบะฮ์นั้นเป็นผู้ที่ใฝ่หาความดีมากที่สุด— ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "แท้จริงครั้งนี้เขาพูดจริงกับท่าน ทั้งที่เขาเป็นจอมโกหก ท่านรู้ไหมว่าตลอดสามคืนที่ผ่านมาท่านพูดคุยอยู่กับใคร โอ้อบูฮุร็อยเราะฮ์" ฉันตอบว่า "ไม่ทราบ" ท่านกล่าวว่า "นั่นคือชัยฏอน"»
ชัยฏอนตนนี้ได้แปลงร่างเป็นมนุษย์
และบางครั้งมันก็แปลงร่างเป็นสัตว์ เช่น อูฐ ลา วัว สุนัข หรือแมว
الكلب الأسود شيطان
โดยเฉพาะอย่างยิ่งสุนัขสีดำ ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงบอกว่า การที่สุนัขสีดำเดินผ่านทำให้การละหมาดเสีย และท่านได้ให้เหตุผลว่า (สุนัขสีดำคือชัยฏอน) อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «สุนัขสีดำคือชัยฏอนแห่งสุนัขทั้งหลาย และญินมักแปลงร่างเป็นรูปของมันบ่อยครั้ง เช่นเดียวกับรูปของแมวสีดำ เพราะสีดำรวมพลังแห่งชัยฏอนไว้มากกว่าสีอื่น และในสีดำนั้นมีพลังแห่งความร้อน»
ญินแปลงร่างเป็นงูและปรากฏตัวให้มนุษย์เห็น ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงห้ามฆ่างูที่อาศัยอยู่ในบ้าน เพราะเกรงว่าตัวที่ถูกฆ่านั้นอาจเป็นญินที่เข้ารับอิสลามแล้ว ในเศาะฮีหฺมุสลิม รายงานจากอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงที่นครมะดีนะฮ์มีญินกลุ่มหนึ่งที่เข้ารับอิสลามแล้ว ดังนั้นผู้ใดเห็นสิ่งใดจากสัตว์ที่อาศัยอยู่ในบ้านเหล่านี้ ก็จงเตือนมันสามครั้ง หากหลังจากนั้นมันยังปรากฏตัวให้เห็นอีก ก็จงฆ่ามันเสีย เพราะแท้จริงมันคือชัยฏอน»
إنَّ بالمدينة نفراً من الجنِّ قد أسلموا ، فمن رأى شيئاً من هذه العوامر فليؤذنه ثلاثا ، فإن بدا له بعد فليقتله ، فإنّه شيطان
มีศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งได้ฆ่างูตัวหนึ่งจากงูที่อาศัยอยู่ในบ้าน และนั่นเป็นเหตุให้เขาเสียชีวิต มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่านว่า อบุสสาอิบได้เข้าไปหาอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ที่บ้านของท่าน และพบว่าท่านกำลังละหมาดอยู่ เขาเล่าว่า ข้าพเจ้าจึงนั่งรอจนกระทั่งท่านละหมาดเสร็จ แล้วข้าพเจ้าก็ได้ยินเสียงเคลื่อนไหวอยู่ในทะลายอินทผลัมที่มุมบ้าน ข้าพเจ้าจึงหันไปดู ปรากฏว่าเป็นงูตัวหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงกระโดดขึ้นเพื่อจะฆ่ามัน แต่ท่านได้ส่งสัญญาณให้ข้าพเจ้านั่งลง ข้าพเจ้าจึงนั่งลง เมื่อท่านละหมาดเสร็จ ท่านก็ชี้ไปยังห้องหนึ่งในบ้านแล้วกล่าวว่า "ท่านเห็นห้องนี้ไหม?" ข้าพเจ้าตอบว่า "เห็น" ท่านกล่าวว่า "ในห้องนี้เคยมีชายหนุ่มคนหนึ่งในหมู่พวกเรา ซึ่งเพิ่งแต่งงานได้ไม่นาน" ท่านเล่าต่อว่า "พวกเราได้ออกไปกับท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ยังสงครามคอนดัก ชายหนุ่มคนนั้นมักจะขออนุญาตท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ในช่วงเที่ยงวันเพื่อกลับไปหาครอบครัวของเขา วันหนึ่งเขาได้ขออนุญาตท่าน ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวแก่เขาว่า «จงนำอาวุธของเจ้าติดตัวไปด้วย เพราะฉันเกรงว่า (พวกยิวเผ่า) กุร็อยเซาะฮ์จะทำร้ายเจ้า» ชายผู้นั้นจึงนำอาวุธของเขาติดตัวไป แล้วกลับไป (บ้าน) ปรากฏว่าภรรยาของเขายืนอยู่ระหว่างประตูทั้งสองบาน เขาจึงพุ่งเข้าหานาง…
استغفروا لصاحبكم
إن بالمدينة جنًّا قد أسلموا ، فإذا رأيتم منهم شيئاً فآذنوه ثلاثة أيام ، فإن بدا لكم بعد ذلك فاقتلوه ، فإنّما هو شيطان
…ด้วยหอกเพื่อจะแทงนาง เพราะเขาเกิดความหึงหวง นางจึงกล่าวแก่เขาว่า “จงเก็บหอกของท่านไว้ก่อน และจงเข้าไปในบ้านเพื่อดูว่าอะไรที่ทำให้ฉันต้องออกมา” เขาจึงเข้าไป ก็พบงูตัวใหญ่ขดอยู่บนที่นอน เขาจึงพุ่งหอกเข้าใส่มันจนเสียบทะลุ แล้วเขาก็ออกมาปักหอกนั้นไว้ในลานบ้าน งูตัวนั้นก็ดิ้นทุรนทุรายเข้าใส่เขา ไม่มีใครรู้ว่าระหว่างงูกับชายหนุ่มนั้น ใครตายเร็วกว่ากัน ผู้รายงานกล่าวว่า พวกเราจึงไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ และเล่าเรื่องนั้นให้ท่านฟัง และกล่าวว่า “ขอท่านได้โปรดวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ทรงชุบชีวิตเขาให้แก่พวกเราด้วยเถิด” ท่านกล่าวว่า «จงขออภัยโทษให้แก่สหายของพวกท่านเถิด» แล้วท่านกล่าวว่า «แท้จริงในนครมะดีนะฮ์มีญินกลุ่มหนึ่งที่เข้ารับอิสลามแล้ว ดังนั้นเมื่อพวกท่านเห็นสิ่งใดจากพวกมัน ก็จงตักเตือนมันเป็นเวลาสามวัน หากมันยังปรากฏให้พวกท่านเห็นหลังจากนั้นอีก ก็จงฆ่ามันเสีย เพราะแท้จริงมันคือชัยฏอน»
ข้อควรสังเกต:
หากยังพบเห็นมันอีกหลังจากสามวัน ก็ให้ฆ่ามัน
لا تقتلوا الجنان ، إلا كلَّ أبتر ذي طفيلتين ؛ فإنه يسقط الولد ، ويذهب البصر فاقتلوه
الحيّات مسخ الجنّ صورة ، كما مسخت القردة والخنازير من بني إسرائيل
ทั้งนี้ งูทุกตัวมาจากญินหรือเพียงบางส่วน? ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «งูคือญินที่ถูกสาปให้เปลี่ยนรูปร่าง เช่นเดียวกับที่ลิงและสุกรถูกสาปให้เปลี่ยนรูปร่างมาจากวงศ์วานอิสรออีล» (บันทึกโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ และอบุช-ชัยค์ในหนังสืออัล-อะซ่อมะฮ์ ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์) (ดู อัล-อะหาดีษ อัศ-เศาะฮีหะฮ์ 3/104)
إن الشيطان يجري من الإنسان مجرى الدم
كان رسول الله ـ ﷺ ـ معتكفاً ، فأتيته أزوره ليلا ، فحدثته ، ثمَّ قمت لأنقلب ، فقام معي ليقلبني ( يردني ) ، وكان مسكنها في دار أسامة بن زيد ، فمرَّ رجلان من الأنصار ، فلما رأيا رسول الله ـ ﷺ ـ أسرعا ، فقال النبي ـ ﷺ ـ على رسلكما إنها صفية بنت حيي ، فقالا : سبحان الله يا رسول الله !! قال : إن الشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم ، وإني خشيت أن يقذف في قلوبكما شرّا ، أو قال: شيئاً
ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์และเศาะฮีหฺมุสลิม รายงานจากอนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนไหลเวียนอยู่ในตัวมนุษย์ดั่งการไหลเวียนของเลือด» และในเศาะฮีหฺทั้งสอง รายงานจากเศาะฟียะฮ์ บินต์ หุยัยย์ (ร.ฎ.) ภรรยาของท่านนบี ﷺ นางกล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กำลังอิอ์ติกาฟอยู่ ฉันจึงไปเยี่ยมท่านในยามค่ำคืน แล้วฉันก็สนทนากับท่าน ต่อมาฉันลุกขึ้นเพื่อจะกลับ ท่านก็ลุกขึ้นพร้อมกับฉันเพื่อไปส่งฉันกลับ (ที่พักของนางอยู่ในบ้านของอุซามะฮ์ บิน ซัยด์ (ร.ฎ.)) แล้วมีชายชาวอันศอรสองคนเดินผ่านมา เมื่อทั้งสองเห็นท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็รีบเร่งเดิน ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า "ช้าก่อน นางคือเศาะฟียะฮ์ บินต์ หุยัยย์" ทั้งสองกล่าวว่า "ซุบหานัลลอฮ์ (มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์) โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์!!" ท่านกล่าวว่า "แท้จริงชัยฏอนไหลเวียนอยู่ในตัวลูกหลานอาดัมดั่งการไหลเวียนของเลือด และฉันเกรงว่ามันจะโยนความชั่วร้ายลงในหัวใจของท่านทั้งสอง" หรือท่านกล่าวว่า "(โยน) บางสิ่งบางอย่าง (ลงในหัวใจของท่านทั้งสอง)"»
إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾
ญินและชัยฏอนมีทั้งด้านที่แข็งแกร่งและด้านที่อ่อนแอ อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงอุบายของชัยฏอนนั้นอ่อนแอยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76) และเราจะกล่าวถึงบางด้านเหล่านี้ที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ได้ให้เรารู้จัก
إِنَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنٌ ۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ
พระผู้อภิบาลผู้ทรงมหาบริสุทธิ์มิได้ประทานความสามารถแก่ชัยฏอนที่จะบังคับมนุษย์และขืนใจพวกเขาให้หลงผิดและปฏิเสธศรัทธา «แท้จริงปวงบ่าวของข้านั้น เจ้าไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือพวกเขา และพอเพียงแล้วที่พระเจ้าของเจ้า…
وَكِيلًا ﴿٦٥﴾
…ผู้คุ้มครอง» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:65)
وَمَا كَانَ لَهُۥ عَلَيْهِم مِّن سُلْطَـٰنٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَن يُؤْمِنُ بِٱلْـَٔاخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِى
«และมัน (อิบลีส) ไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือพวกเขา นอกจากเพื่อเราจะได้รู้ว่าผู้ใดศรัทธาต่ออาคิเราะฮ์ จากผู้ที่อยู่ในความสงสัยเกี่ยวกับมัน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:21)
قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٣٩﴾ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ ﴿٤٠﴾
ความหมายของอายะฮ์นี้คือ ชัยฏอนไม่มีหนทางใดที่จะใช้มีอำนาจเหนือพวกเขาได้ ไม่ว่าจะในด้านหลักฐานหรือด้านความสามารถ ชัยฏอนเองก็ตระหนักถึงความจริงข้อนี้ ดังที่มันกล่าวว่า «โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ เนื่องด้วยที่พระองค์ทรงให้ข้าพระองค์หลงผิด แน่นอนข้าพระองค์จะประดับประดา (ความชั่ว) ให้แก่พวกเขาในแผ่นดิน และแน่นอนข้าพระองค์จะทำให้พวกเขาหลงผิดทั้งหมด เว้นแต่ปวงบ่าวของพระองค์ในหมู่พวกเขาที่ได้รับการคัดสรรให้บริสุทธิ์» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์ร์ 15:39-40)
إِنَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنٌ إِلَّا مَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْغَاوِينَ ﴿٤٢﴾
وَمَا كَانَ لِىَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوْتُكُمْ فَٱسْتَجَبْتُمْ لِى
แท้จริงแล้ว มันจะมีอำนาจเหนือเฉพาะบ่าวที่พึงพอใจต่อความคิดของมัน และปฏิบัติตามมันด้วยความยินยอมและสมัครใจเท่านั้น «แท้จริงปวงบ่าวของข้านั้น เจ้าไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือพวกเขา เว้นแต่ผู้ที่ปฏิบัติตามเจ้าจากบรรดาผู้หลงผิด» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์ร์ 15:42) และในวันกิยามะฮ์ ชัยฏอนจะกล่าวแก่บรรดาผู้ติดตามมันที่มันได้ทำให้หลงผิดและพาไปสู่ความพินาศว่า «และข้าไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือพวกท่าน นอกจากข้าได้เชิญชวนพวกท่าน แล้วพวกท่านก็ตอบรับข้าเอง» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:22)
إِنَّمَا سُلْطَـٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشْرِكُونَ ﴿١٠٠﴾
และในอีกอายะฮ์หนึ่ง: «แท้จริงอำนาจของมันนั้นมีอยู่เหนือบรรดาผู้ที่ยึดมันเป็นผู้ปกป้อง และบรรดาผู้ที่ตั้งภาคีต่อพระองค์เท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:100)
أَلَمْ تَرَ أَنَّآ أَرْسَلْنَا ٱلشَّيَـٰطِينَ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا ﴿٨٣﴾
อำนาจในที่นี้ คือการที่มันมีอำนาจเหนือพวกเขาด้วยการล่อลวงและทำให้หลงผิด และการที่มันสามารถควบคุมพวกเขาได้ จนกระทั่งมันยุยงพวกเขาให้กระทำการปฏิเสธศรัทธาและการชิริก และผลักดันพวกเขาไปสู่สิ่งนั้น โดยไม่ปล่อยให้พวกเขาละทิ้งมันได้ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «เจ้าไม่เห็นดอกหรือว่า เราได้ส่งบรรดาชัยฏอนไปยังพวกปฏิเสธศรัทธา เพื่อยุยงพวกเขาอย่างรุนแรง» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:83) ความหมายของคำว่า "ยุยงพวกเขา" คือ การปลุกปั่นและกระตุ้นพวกเขา
อำนาจของชัยฏอนที่มีเหนือบรรดาสหายของมันนั้น หาได้มีหลักฐานหรือข้อพิสูจน์ใด ๆ รองรับไม่ หากแต่พวกเขาตอบรับมันเพียงเพราะการเชิญชวนของมันเท่านั้น เนื่องจากมันสอดคล้องกับอารมณ์ใฝ่ต่ำและความต้องการของพวกเขา ดังนั้น พวกเขาเองคือผู้ที่ช่วยเหลือ (ศัตรู) ให้ทำร้ายตัวเอง และเปิดโอกาสให้ศัตรูของพวกเขามีอำนาจเหนือพวกเขา ด้วยการคล้อยตามและปฏิบัติตามมัน เมื่อพวกเขายอมมอบตนให้แก่มันและยอมตกเป็นเชลยของมัน มันจึงถูกให้มีอำนาจเหนือพวกเขาเพื่อเป็นการลงโทษพวกเขา ดังนั้น อัลลอฮ์จะไม่ทรงให้ชัยฏอนมีอำนาจเหนือบ่าวคนใด จนกว่าบ่าวผู้นั้นจะเปิดหนทางให้มันเข้าถึงตัวเขาเอง ด้วยการเชื่อฟังมันและการตั้งภาคีต่อพระองค์ เมื่อนั้นอัลลอฮ์จึงทรงให้มันมีอำนาจเหนือเขาและครอบงำเขาได้
إن الله – تعالى – مع القاضي ما لم يَجُر ، فإذا جار تبرأ منه ، وألزمه الشيطان
ในหะดีษระบุว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงอยู่กับผู้พิพากษาตราบใดที่เขาไม่อธรรม ครั้นเมื่อเขาอธรรม พระองค์ก็ทรงปลีกพระองค์ออกจากเขา และทรงให้ชัยฏอนเกาะติดเขา» รายงานโดยอัล-หากิมและอัล-บัยฮะกีย์ ด้วยสายรายงานที่หะซัน (ดู เศาะฮีหุลญามิอ์ 2/130)
อบุลฟะร็อจญ์ อิบนุลเญาซีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้เล่าเรื่องราวที่น่าสนใจเรื่องหนึ่งแก่เรา จากอัล-หะซัน อัล-บัศรีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) แม้จะไม่คำนึงถึงว่าเรื่องนี้ถูกต้องมากน้อยเพียงใด แต่มันก็ได้สะท้อนให้เห็นถึงความสามารถของมนุษย์ในการพิชิตชัยฏอน เมื่อเขาบริสุทธิ์ใจในศาสนาของเขาเพื่ออัลลอฮ์ และสะท้อนให้เห็นว่าชัยฏอนล้มมนุษย์ได้อย่างไรเมื่อเขาหลงผิดและเบี่ยงเบน
อัล-หะซันเล่าว่า มีต้นไม้ต้นหนึ่งถูกเคารพบูชาแทนอัลลอฮ์ แล้วมีชายคนหนึ่งมาหามันและกล่าวว่า "ฉันจะต้องตัดต้นไม้ต้นนี้ให้ได้" แล้วเขาก็มาเพื่อจะตัดมันด้วยความโกรธเพื่ออัลลอฮ์ อิบลีสจึงมาพบเขาในร่างของมนุษย์ แล้วถามว่า "ท่านต้องการอะไร?" เขาตอบว่า "ฉันต้องการตัดต้นไม้ต้นนี้ที่ถูกเคารพบูชาแทนอัลลอฮ์" มันกล่าวว่า "ในเมื่อท่านไม่ได้บูชามัน แล้วผู้ที่บูชามันจะทำอันตรายอะไรแก่ท่านได้เล่า?" เขาตอบว่า "ฉันจะต้องตัดมันให้ได้" ชัยฏอนจึงกล่าวแก่เขาว่า "ท่านสนใจสิ่งที่ดีกว่าสำหรับท่านไหม? ท่านอย่าตัดมันเลย แล้วท่านจะได้เงินสองดีนาร์ทุกวันเมื่อท่านตื่นขึ้นมาที่ข้างหมอนของท่าน" เขาถามว่า "แล้วฉันจะได้มันมาจากไหน?" มันตอบว่า "ฉันจะให้ท่านเอง" เขาจึงกลับไป ครั้นรุ่งเช้าเขาก็พบเงินสองดีนาร์อยู่ที่ข้างหมอนของเขา ต่อมาหลังจากนั้นเขาตื่นขึ้นมาแต่ไม่พบสิ่งใดเลย เขาจึงลุกขึ้นไปด้วยความโกรธเพื่อจะตัดต้นไม้นั้น ชัยฏอนจึงจำแลงกายมาหาเขาในร่างเดิมของมัน แล้วถามว่า "ท่านต้องการอะไร?" เขาตอบว่า "ฉันต้องการตัดต้นไม้ต้นนี้ที่ถูกเคารพบูชาแทนอัลลอฮ์ ตะอาลา" มันกล่าวว่า "ท่านโกหก ท่านไม่มีทางทำเช่นนั้นได้หรอก" เขาจึงตรงไปเพื่อจะตัดมัน แต่ชัยฏอนได้จับเขาทุ่มลงกับพื้นและบีบคอเขาจนเกือบจะฆ่าเขา แล้วมันกล่าวว่า "ท่านรู้ไหมว่าฉันเป็นใคร? ฉันคือชัยฏอน ครั้งแรกท่านมาด้วยความโกรธเพื่ออัลลอฮ์ ฉันจึงไม่มีทางที่จะเอาชนะท่านได้ ฉันจึงหลอกล่อท่านด้วยเงินสองดีนาร์ แล้วท่านก็ละทิ้งมันไป แต่ครั้นเมื่อท่านมาด้วยความโกรธเพราะเงินสองดีนาร์ ฉันจึงมีอำนาจเหนือท่าน" (ตัลบีสอิบลีส หน้า 43)
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ٱلَّذِىٓ ءَاتَيْنَـٰهُ ءَايَـٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلْغَاوِينَ ﴿١٧٥﴾ وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَـٰهُ بِهَا وَلَـٰكِنَّهُۥٓ أَخْلَدَ إِلَى
และอัลลอฮ์ได้ทรงเล่าแก่เราในคัมภีร์ของพระองค์ถึงบุคคลผู้หนึ่งที่พระองค์ทรงประทานโองการต่าง ๆ ของพระองค์แก่เขา แล้วเขาก็ได้เรียนรู้และรู้จักมันเป็นอย่างดี แต่ต่อมาเขากลับละทิ้งสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด อัลลอฮ์จึงทรงให้ชัยฏอนมีอำนาจเหนือเขา มันจึงล่อลวงเขาและทำให้เขาหลงผิด จนเขากลายเป็นบทเรียนที่ถูกเล่าขาน และเป็นเรื่องราวที่ถูกถ่ายทอดสืบต่อกันมา «และจงอ่านให้พวกเขาฟังถึงเรื่องราวของผู้ที่เราได้ให้โองการต่าง ๆ ของเราแก่เขา แล้วเขาก็หลุดออกจากมัน ชัยฏอนจึงติดตามเขาไป แล้วเขาก็กลายเป็นหนึ่งในบรรดาผู้หลงผิด และหากเราประสงค์ แน่นอนเราก็จะยกเขาให้สูงขึ้นด้วยโองการเหล่านั้น แต่ทว่าเขากลับติดอยู่กับ […]
ٱلْأَرْضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ ۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۚ فَٱقْصُصِ ٱلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿١٧٦﴾
…แผ่นดิน และปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของเขา อุปมาของเขาจึงเหมือนอุปมาของสุนัข หากเจ้าไล่มัน มันก็หอบลิ้น หรือหากเจ้าปล่อยมันไว้ มันก็หอบลิ้น นั่นคืออุปมาของกลุ่มชนที่ปฏิเสธอายาตทั้งหลายของเรา ดังนั้นเจ้าจงเล่าเรื่องราวเหล่านั้นเถิด เผื่อว่าพวกเขาจะได้ใคร่ครวญ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:175–176) เป็นที่ชัดเจนว่านี่คืออุปมาของผู้ที่รู้จักสัจธรรมแล้วกลับปฏิเสธมัน เช่นเดียวกับชาวยิวที่รู้ดีว่ามุฮัมมัดคือผู้ที่ถูกส่งมาจากพระเจ้าของท่าน แต่พวกเขาก็ยังปฏิเสธท่าน
إن مما أتخوف عليكم رجل قرأ القرآن حتى إذا رئيت بهجته عليه ، وكان رداؤه الإسلام اعتراه إلى ما شاء الله انسلخ منه ونبذه وراء ظهره وسعى على جاره بالسيف ورماه بالشرك
يا رسول الله : أيهما أولى بالسيف : الرامي أم المرمي ؟
بل الرامي
ส่วนบุคคลที่อัลลอฮ์ทรงหมายถึง ณ ที่นี้ บางคนกล่าวว่า เขาคือบัลอาม บิน บาอูรอ ซึ่งเคยเป็นคนดีแล้วต่อมาได้ปฏิเสธศรัทธา และมีผู้กล่าวว่า เขาคืออุมัยยะฮ์ บิน อบีอัศ-ศอลต์ หนึ่งในบรรดาผู้ฝักใฝ่การเคารพภักดีในยุคญาฮิลียะฮ์ เขามีชีวิตทันยุคของท่านเราะซูล ﷺ แต่ไม่ยอมศรัทธาต่อท่านเพราะความอิจฉา เนื่องจากเขาหวังว่าตนเองจะเป็นนบีที่ถูกส่งมา ทั้งนี้เราไม่มีตัวบทที่ถูกต้องที่ทำให้เรารู้ได้อย่างเจาะจงว่าอายะฮ์นี้หมายถึงผู้ใด ผู้คนประเภทนี้ (คือผู้ที่ได้รับอายาตแล้วกลับปฏิเสธ) เป็นประเภทที่อันตราย เพราะมีความคล้ายคลึงกับชัยฏอน ด้วยเหตุที่ชัยฏอนปฏิเสธศรัทธาหลังจากที่มันรู้จักสัจธรรมแล้ว และท่านเราะซูล ﷺ เคยกลัวว่าคนประเภทนี้จะเกิดขึ้นในหมู่ประชาชาติของท่าน อัล-ฮาฟิซ อบูยะอ์ลา ได้รายงานจากหุซัยฟะฮ์ บิน อัล-ยะมาน (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงสิ่งหนึ่งที่ฉันกลัวว่าจะเกิดขึ้นกับพวกท่าน คือชายคนหนึ่งที่อ่านอัลกุรอานจนกระทั่งความงดงามของมันปรากฏอยู่บนตัวเขา และอิสลามเป็นดั่งเสื้อคลุมของเขาตราบเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ แล้วเขาก็หลุดออกจากมัน โยนมันทิ้งไว้เบื้องหลัง และพุ่งเข้าใส่เพื่อนบ้านของเขาด้วยดาบ พร้อมกล่าวหาเพื่อนบ้านว่าทำชิริก» หุซัยฟะฮ์กล่าวว่า ฉันถามว่า «โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ ในสองคนนั้น ใครสมควรกับดาบมากกว่ากัน ผู้กล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวหา?» ท่านตอบว่า «ผู้กล่าวหานั่นแหละ» อิบนุกะษีรกล่าวว่า สายรายงานนี้ดี (ดู ตัฟซีรอิบนุกะษีร 3/252)
إن الشيطان ليفرق منك يا عمر
إني لأنظر شياطين الجن والإنس فرُّوا من عمر
เมื่อบ่าวมีความมั่นคงในอิสลาม อีมานหยั่งรากลึกในหัวใจของเขา และเขาเป็นผู้หยุดอยู่ ณ ขอบเขตต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ ชัยฏอนจะกลัวเขาและหนีไปจากเขา ดังที่ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวแก่อุมัร บิน อัล-ค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นกลัวท่าน โอ้อุมัร» รายงานโดยอะห์มัด อัต-ติรมิซีย์ และอิบนุหิบบาน ด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง (เศาะฮีห์อัล-ญามิอ์ 2/74) และท่านยังกล่าวเกี่ยวกับเขาอีกว่า «แท้จริงฉันเห็นบรรดาชัยฏอนทั้งจากญินและมนุษย์ต่างพากันหนีไปจากอุมัร» รายงานโดยอัต-ติรมิซีย์
ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ 2/329)
إن المؤمن لينصى شيطانه كما ينصى أحدكم بعيره في السفر
และสิ่งนี้มิได้เป็นการเฉพาะสำหรับท่านอุมัร (ร.ฎ.) เท่านั้น แท้จริงผู้ที่มีอีมานเข้มแข็งย่อมจะพิชิตชัยฏอนของเขาและทำให้มันต่ำต้อยได้ ดังที่มีระบุในหะดีษว่า «แท้จริงผู้ศรัทธานั้นจะทำให้ชัยฏอนของเขาอ่อนล้าหมดแรง ดังที่คนหนึ่งในหมู่พวกท่านทำให้อูฐของเขาอ่อนล้าหมดแรงในการเดินทาง» บันทึกโดยอะห์มัด อิบนุกะษีรกล่าวไว้ใน (อัล-บิดายะฮ์ 1/73) หลังจากที่ท่านยกหะดีษนี้มาว่า «ความหมายของคำว่า "ทำให้ชัยฏอนของเขาอ่อนล้าหมดแรง" คือ เขาจับขมับของมันไว้ แล้วเอาชนะมันและพิชิตมัน ดังที่กระทำกับอูฐเมื่อมันเตลิดหนีไป แล้วเขาก็เอาชนะมันได้»
ما منكم من أحد إلا وقد وُكِّل به قرينه من الجن، وقرينه من الملائكة
وإياي، ولكن الله أعانني عليه فلا يأمرني إلا بخير
และเรื่องนี้อาจไปถึงขั้นที่มุสลิมมีอิทธิพลต่อเกาะรีน (สหายคู่กาย) ที่ติดตามเขาอยู่ตลอดเวลา จนกระทั่งมันเข้ารับอิสลาม อิมามอะห์มัดได้บันทึกไว้ในมุสนัดของท่าน และมุสลิมได้บันทึกไว้ในเศาะฮีห์ของท่าน จากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดในหมู่พวกท่าน เว้นแต่ได้มีการมอบหมายเกาะรีนจากหมู่ญินและเกาะรีนจากหมู่มะลาอิกะฮ์ให้ประจำอยู่กับเขา» พวกเขากล่าวว่า "แม้แต่ท่านด้วยหรือ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์?" ท่านตอบว่า «แม้แต่ฉันด้วย แต่อัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือฉันให้เหนือมัน ดังนั้นมันจึงไม่ใช้ฉันนอกจากในสิ่งที่ดีเท่านั้น»
ولكن الله أعانني عليه فأسلم
ولكن ربي أعانني عليه حتى أسلم
และในรายงานของอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ที่อิมามอะห์มัดบันทึกไว้ด้วยสายรายงานตามเงื่อนไขของเศาะฮีห์ว่า «แต่อัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือฉันให้เหนือมัน แล้วมันก็เข้ารับอิสลาม» และในรายงานของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ที่มุสลิมบันทึกไว้ว่า «แต่พระผู้อภิบาลของฉันทรงช่วยเหลือฉันให้เหนือมัน จนกระทั่งมันเข้ารับอิสลาม»
فَسَخَّرْنَا لَهُ ٱلرِّيحَ تَجْرِى بِأَمْرِهِۦ رُخَآءً حَيْثُ أَصَابَ ﴿٣٦﴾ وَٱلشَّيَـٰطِينَ كُلَّ بَنَّآءٍ وَغَوَّاصٍ ﴿٣٧﴾ وَءَاخَرِينَ مُقَرَّنِينَ فِى ٱلْأَصْفَادِ ﴿٣٨﴾
อัลลอฮ์ทรงทำให้ญินและชัยฏอนทั้งหลายอยู่ใต้บังคับของนบีของพระองค์ คือท่านนบีสุไลมาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในบรรดาสิ่งที่พระองค์ทรงทำให้อยู่ใต้บังคับของท่าน พวกมันทำงานให้ท่านตามที่ท่านประสงค์ และท่านได้ลงโทษและคุมขังพวกที่ฝ่าฝืนในหมู่พวกมัน «ดังนั้นเราจึงทำให้ลมอยู่ใต้บังคับของเขา มันพัดไปอย่างแผ่วเบาตามคำบัญชาของเขา ไม่ว่าเขาประสงค์จะไปที่ใด และ (เราทำให้) ชัยฏอนทั้งหลาย (อยู่ใต้บังคับของเขา) ทุกตนที่เป็นช่างก่อสร้างและนักดำน้ำ และพวกอื่น ๆ ที่ถูกล่ามไว้ด้วยกันในโซ่ตรวน» (ซูเราะฮ์ศอด 38:36-38)
وَمِنَ ٱلْجِنِّ مَن يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَمَن يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١٢﴾ يَعْمَلُونَ لَهُۥ مَا يَشَآءُ مِن مَّحَـٰرِيبَ وَتَمَـٰثِيلَ وَجِفَانٍ كَٱلْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَّاسِيَـٰتٍ
และพระองค์ตรัสในซูเราะฮ์สะบะอ์ว่า «และในหมู่ญินนั้นมีผู้ที่ทำงานอยู่ต่อหน้าเขาด้วยอนุมัติแห่งพระผู้อภิบาลของเขา และผู้ใดในหมู่พวกมันที่หันเหออกจากคำบัญชาของเรา เราจะให้มันลิ้มรสการลงโทษแห่งไฟที่ลุกโชน พวกมันทำให้แก่เขาตามที่เขาประสงค์ ทั้งสถานที่ละหมาด รูปปั้น ถาดใหญ่ดั่งอ่างน้ำ และหม้อขนาดใหญ่ที่ตั้งตรึงอยู่กับที่» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:12-13)
และการทำให้อยู่ใต้บังคับในลักษณะเช่นนี้ เป็นการตอบรับจากอัลลอฮ์ต่อบ่าวของพระองค์ คือท่านนบีสุไลมาน เมื่อครั้งที่ท่านวิงวอนขอต่อพระองค์
وَهَبْ لِى مُلْكًا لَّا يَنۢبَغِى لِأَحَدٍ مِّنۢ بَعْدِىٓ
และท่านได้กล่าวว่า «และขอพระองค์ทรงประทานอำนาจการปกครองแก่ข้าพระองค์ ซึ่งไม่สมควรแก่ผู้ใดหลังจากข้าพระองค์» (ซูเราะฮ์ศ็อด 38:35)
أعوذ بالله منك
ألعنك بلعنة الله ثلاثا
إن عدوَّ الله إبليس جاء بشهاب من نار ليجعله في وجهي ، فقلت : أعوذ بالله منك ثلاث مرات ، ثم قلت : ألعنك بلعنة الله التامة ، فلم يستأخر ، ثم أردت أخذه ، والله لولا دعوة أخينا سليمان لأصبح موثقاً يلعب به ولدان أهل المدينة
ดุอาอ์บทนี้เองที่ทำให้ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ของเราไม่ผูกมัดญินที่นำลูกไฟมาหมายจะขว้างใส่ใบหน้าของท่าน ในเศาะฮีหฺมุสลิม รายงานจากอบูอัด-ดัรดาอ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ยืนละหมาด แล้วพวกเราได้ยินท่านกล่าวว่า «ข้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากเจ้า» จากนั้นท่านกล่าวว่า «ข้าขอสาปแช่งเจ้าด้วยการสาปแช่งของอัลลอฮ์» สามครั้ง และท่านยื่นมือออกไปราวกับจะคว้าสิ่งหนึ่ง เมื่อท่านละหมาดเสร็จ พวกเราจึงกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ พวกเราได้ยินท่านกล่าวบางสิ่งในละหมาดซึ่งไม่เคยได้ยินท่านกล่าวมาก่อน และพวกเราเห็นท่านยื่นมือออกไป" ท่านจึงตอบว่า «แท้จริงอิบลีส ศัตรูของอัลลอฮ์ ได้นำลูกไฟมาเพื่อจะเอามาใส่ใบหน้าของฉัน ฉันจึงกล่าวว่า "ข้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากเจ้า" สามครั้ง แล้วฉันกล่าวว่า "ข้าขอสาปแช่งเจ้าด้วยการสาปแช่งอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์" แต่มันก็ไม่ถอยกลับไป จากนั้นฉันต้องการจะจับมัน ขอสาบานด้วยพระนามของอัลลอฮ์ หากไม่ใช่เพราะดุอาอ์ของสุลัยมานพี่น้องของเราแล้ว มันคงถูกมัดไว้ให้เด็ก ๆ ชาวมะดีนะฮ์ได้เล่นกับมันในยามเช้า»
إن عفريتاً من الجن جعل يتفلت علي البارحة ليقطع عليَّ الصلاة ، وإن الله أمكنني منه ، فذعته ، فلقد هممت أن أربطه إلى جنب سارية من سواري المسجد حتى تصبحوا تنظرون إليه أجمعون ، أو كلكم ، ثمَّ ذكرت قول أخي سليمان رب اغفر لي ، وهب لي ملكاً لا ينبغي لأحد من بعدي ، فرده الله خاسئاً
เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นมากกว่าหนึ่งครั้ง ในเศาะฮีหฺมุสลิมเช่นกัน รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงอิฟรีตตนหนึ่งจากหมู่ญินได้พุ่งเข้ามาหาฉันเมื่อคืนนี้ เพื่อจะทำให้ละหมาดของฉันขาดตอน และอัลลอฮ์ทรงให้ฉันมีอำนาจเหนือมัน ฉันจึงบีบคอมันอย่างแรง และฉันตั้งใจจะผูกมันไว้ข้างเสาต้นหนึ่งของมัสยิด จนกระทั่งรุ่งเช้าพวกท่านทั้งหมดจะได้มองดูมัน แต่แล้วฉันก็นึกถึงคำพูดของสุลัยมานพี่น้องของฉันที่ว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ขอทรงอภัยแก่ข้าพระองค์ และขอทรงประทานอำนาจการปกครองแก่ข้าพระองค์ ซึ่งไม่สมควรแก่ผู้ใดหลังจากข้าพระองค์" อัลลอฮ์จึงทรงให้มันกลับไปอย่างต่ำต้อยผิดหวัง»
وَلَمَّا جَآءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ كِتَـٰبَ ٱللَّهِ وَرَآءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿١٠١﴾
ชาวยิวและบรรดาผู้ที่ตามพวกเขา ซึ่งใช้งานญินด้วยวิธีไสยศาสตร์ อ้างว่านบีของอัลลอฮ์ สุลัยมาน เคยใช้งานญินด้วยไสยศาสตร์ อุละมาอ์สะลัฟหลายท่านได้กล่าวว่า เมื่อนบีสุลัยมานสิ้นชีวิต บรรดาชัยฏอนได้เขียนตำราไสยศาสตร์และการปฏิเสธศรัทธา แล้วนำไปวางไว้ใต้บัลลังก์ของท่าน และกล่าวว่า "สุลัยมานใช้งานญินด้วยสิ่งเหล่านี้" บางคนในหมู่พวกเขาจึงกล่าวว่า "หากสิ่งนี้ไม่ใช่เรื่องจริงและเป็นที่อนุญาต สุลัยมานก็คงไม่ทำมัน" อัลลอฮ์จึงทรงประทานคำตรัสของพระองค์ลงมาว่า «และเมื่อมีเราะซูลคนหนึ่งจากอัลลอฮ์มายังพวกเขา โดยยืนยันสิ่งที่มีอยู่กับพวกเขา กลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ก็ได้โยนคัมภีร์ของอัลลอฮ์ไว้เบื้องหลังของพวกเขา ประหนึ่งว่าพวกเขาไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:101) จากนั้นพระองค์ทรงชี้แจงว่า พวกเขาได้ปฏิบัติตามสิ่งที่บรรดาชัยฏอนได้อ่าน…
وَٱتَّبَعُوا۟ مَا تَتْلُوا۟ ٱلشَّيَـٰطِينُ عَلَىٰ مُلْكِ سُلَيْمَـٰنَ ۖ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَـٰنُ وَلَـٰكِنَّ ٱلشَّيَـٰطِينَ كَفَرُوا۟
ในสมัยการปกครองของนบีสุลัยมาน (อ.) และนบีสุลัยมานพ้นจากการใช้ไสยศาสตร์และการปฏิเสธศรัทธา ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และพวกเขาได้ปฏิบัติตามสิ่งที่บรรดาชัยฏอนได้อ่านให้ฟังในรัชสมัยของสุลัยมาน และสุลัยมานนั้นมิได้ปฏิเสธศรัทธา แต่ทว่าบรรดาชัยฏอนต่างหากที่ได้ปฏิเสธศรัทธา...» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:102)
ญินไม่สามารถนำมาซึ่งสิ่งที่เหมือนกับปาฏิหาริย์ (มุอ์ญิซาต) ที่บรรดาเราะซูลนำมาเพื่อเป็นหลักฐานยืนยันถึงความสัตย์จริงของสิ่งที่พวกท่านนำมา
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَـٰطِينُ ﴿٢١٠﴾ وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ ﴿٢١١﴾ إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ ﴿٢١٢﴾
เมื่อพวกกาฟิรบางคนกล่าวอ้างว่าอัลกุรอานเป็นสิ่งที่บรรดาชัยฏอนแต่งขึ้น อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และบรรดาชัยฏอนมิได้นำมันลงมา และไม่สมควรแก่พวกมัน และพวกมันก็ไม่สามารถกระทำได้ แท้จริงพวกมันถูกกันออกจากการแอบฟังอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัช-ชุอะรออ์ 26:210–212)
قُل لَّئِنِ ٱجْتَمَعَتِ ٱلْإِنسُ وَٱلْجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأْتُوا۟ بِمِثْلِ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِۦ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا ﴿٨٨﴾
และอัลลอฮ์ทรงท้าทายมนุษย์และญินด้วยอัลกุรอาน โดยตรัสว่า «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า แม้มนุษย์และญินจะรวมตัวกันเพื่อนำมาซึ่งสิ่งที่เหมือนกับอัลกุรอานนี้ พวกเขาก็ไม่สามารถนำมาซึ่งสิ่งที่เหมือนกับมันได้ ถึงแม้ว่าบางส่วนของพวกเขาจะเป็นผู้ช่วยเหลือแก่อีกบางส่วนก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:88)
من رآني فإني أنا هو ، فإنه ليس للشيطان أن يتمثل بي
บรรดาชัยฏอนไม่สามารถจำแลงกายเป็นรูปลักษณ์ของท่านเราะซูล ﷺ ในความฝันได้ ดังที่มีในหะดีษซึ่งอัต-ติรมิซีย์รายงานไว้ในหนังสือสุนันของท่านด้วยสายรายงานที่ศอฮีหฺว่า «ผู้ใดเห็นฉัน (ในฝัน) แท้จริงผู้นั้นคือฉันจริงๆ เพราะชัยฏอนไม่สามารถจำแลงกายเป็นฉันได้»
من رآني فقد رأي الحق ، فإن الشيطان لا يتزيّا بي
และในศอฮีหฺทั้งสอง (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) มีถ้อยคำว่า «ผู้ใดเห็นฉัน แน่แท้เขาได้เห็นสิ่งที่เป็นความจริงแล้ว เพราะแท้จริงชัยฏอนไม่สามารถแปลงร่างเป็นฉันได้» (อัล-ญามิอ์ อัศ-ศอฮีหฺ 5/293)
สิ่งที่ปรากฏชัดจากหะดีษเหล่านี้คือ ชัยฏอนไม่สามารถแปลงร่างเป็นรูปลักษณ์ที่แท้จริงของท่านเราะซูล ﷺ ได้ แต่สิ่งนี้ไม่ได้ห้ามมันจากการจำแลงกายในรูปลักษณ์อื่นที่ไม่ใช่รูปลักษณ์ของท่านเราะซูล ﷺ แล้วกล่าวอ้างว่าตนคือเราะซูลของอัลลอฮ์
ดังนั้น จึงไม่อนุญาตให้ยกหะดีษนี้เป็นหลักฐานว่า ทุกคนที่เห็นท่านเราะซูล
ท่านเราะซูล ﷺ ในความฝันนั้น ได้เห็นท่านจริง ๆ เว้นแต่ลักษณะที่เขาเห็นนั้นตรงกับลักษณะที่ตำราหะดีษรายงานไว้ให้เรา มิฉะนั้นแล้ว ผู้คนจำนวนมากอ้างว่าได้เห็นท่าน แต่ในรูปลักษณ์ที่ขัดกับรูปลักษณ์ที่รายงานไว้ในตำราของผู้รายงานที่เชื่อถือได้
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانفُذُوا ۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ ﴿٣٣﴾ فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٣٤﴾ يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ ﴿٣٥﴾
อัลลอฮ์ตรัสว่า «โอ้ชุมนุมญินและมนุษย์เอ๋ย หากพวกเจ้าสามารถทะลุผ่านขอบเขตของชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินได้ ก็จงทะลุผ่านไปเถิด พวกเจ้าจะไม่สามารถทะลุผ่านไปได้ นอกจากด้วยอำนาจ (จากอัลลอฮ์) ดังนั้น ด้วยความโปรดปรานใดเล่าแห่งพระเจ้าของพวกเจ้าทั้งสองที่พวกเจ้าทั้งสองจะปฏิเสธ เปลวไฟและทองแดงหลอมเหลวจะถูกส่งมายังพวกเจ้าทั้งสอง แล้วพวกเจ้าทั้งสองก็จะไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:33–35)
ดังนั้น แม้พวกเขาจะมีความสามารถและเคลื่อนที่ได้รวดเร็ว แต่พวกเขาก็มีขอบเขตที่ไม่อาจล่วงเลยไปได้ มิฉะนั้นพวกเขาจะต้องพินาศ
أجيفوا الأبواب ، واذكروا اسم الله عليها ؛ فإن الشيطان لا يفتح باباً أجيف عليه
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกเรื่องนี้ไว้ โดยท่านกล่าวว่า «จงปิดประตูทั้งหลาย และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ในขณะปิด เพราะแท้จริงชัยฏอนจะไม่เปิดประตูที่ถูกปิดไว้» รายงานโดยอบูดาวูด อะห์มัด อิบนุหิบบาน และอัล-ฮากิม ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ (อัล-ญามิอ์ อัศ-ศอฮีห์ 1/229)
فإن الشيطان لا يفتح باباً مغلقا ، وأوكُوا قربكم ، واذكروا اسم الله ، وخمروا آنيتكم ، واذكروا اسم الله ، ولو أن تعرضوا عليها شيئاً ، وأطفئوا مصابيحكم
และในหะดีษที่เห็นพ้องกัน (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์) ระบุว่า «เพราะแท้จริงชัยฏอนจะไม่เปิดประตูที่ถูกปิดไว้ และจงมัดปากถุงน้ำของพวกท่าน และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ และจงปิดภาชนะของพวกท่าน และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ แม้ว่าพวกท่านจะเพียงวางสิ่งใดพาดไว้บนมันก็ตาม และจงดับตะเกียงของพวกท่าน» (อัล-ญามิอ์ อัศ-ศอฮีห์ 1/270)
أغلقوا أبوابكم ، وخمروا آنيتكم ، وأوكوا أسقيتكم ، وأطفئوا سرجكم ، فإنَّ الشيطان لا يفتح باباً مغلقا ، ولا يكشف غطاءً ، ولا يحلُّ وكاءً
และในมุสนัดอะห์มัดระบุว่า «จงปิดประตูของพวกท่าน จงปิดภาชนะของพวกท่าน จงมัดปากถุงน้ำของพวกท่าน และจงดับตะเกียงของพวกท่าน เพราะแท้จริงชัยฏอนจะไม่เปิดประตูที่ถูกปิดไว้ จะไม่เปิดสิ่งที่ปิดคลุมไว้ และจะไม่แก้เชือกที่มัดไว้»
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ﴿٥٦﴾
ญินถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป้าหมายเดียวกันกับที่มนุษย์ถูกสร้างขึ้นมา: «และข้ามิได้สร้างญินและมนุษย์ขึ้นมาเพื่ออื่นใด นอกจากเพื่อให้พวกเขาเคารพภักดีต่อข้า» (ซูเราะฮ์อัษ-ษาริยาต 51:56)
ดังนั้น ญินจึงเป็นผู้ที่ถูกบัญญัติให้ปฏิบัติตามคำสั่งใช้และละเว้นข้อห้าม ผู้ใดเชื่อฟัง อัลลอฮ์ก็จะทรงพอพระทัยเขาและให้เขาได้เข้าสวรรค์ ส่วนผู้ใดฝ่าฝืนและดื้อแพ่ง เขาก็จะได้รับนรก มีตัวบทมากมายที่บ่งชี้ถึงเรื่องนี้
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ ﴿١٣٠﴾
ในวันกิยามะฮ์ อัลลอฮ์จะตรัสแก่บรรดาญินและมนุษย์ที่ปฏิเสธศรัทธา เพื่อตำหนิและประณามพวกเขาว่า: «โอ้ชุมนุมแห่งญินและมนุษย์เอ๋ย บรรดาเราะซูลจากหมู่พวกเจ้ามิได้มายังพวกเจ้าดอกหรือ เพื่อเล่าอายะฮ์ต่าง ๆ ของข้าให้พวกเจ้าฟัง และตักเตือนพวกเจ้าถึงการพบกับวันของพวกเจ้าวันนี้? พวกเขากล่าวว่า: พวกเราขอเป็นพยานยืนยันต่อตัวของพวกเราเอง และชีวิตในโลกนี้ได้หลอกลวงพวกเขา และพวกเขาได้เป็นพยานยืนยันต่อตัวของพวกเขาเองว่า แท้จริงพวกเขาเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:130) ในอายะฮ์เหล่านี้มีหลักฐานว่าบทบัญญัติของอัลลอฮ์ได้ไปถึงญิน และได้มีผู้มาตักเตือนและเผยแผ่ (สาส์น) แก่พวกเขาแล้ว
قَالَ ٱدْخُلُوا۟ فِىٓ أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ فِى ٱلنَّارِ
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ
لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلْجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿١٣﴾
หลักฐานว่าพวกเขาจะถูกลงโทษในนรก คือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา: «พระองค์ตรัสว่า: พวกเจ้าจงเข้าไปอยู่ในนรกพร้อมกับประชาชาติทั้งหลายที่ได้ผ่านพ้นไปก่อนพวกเจ้า ทั้งจากญินและมนุษย์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ 7:38) และพระองค์ตรัสว่า: «และแท้จริงเราได้สร้างไว้สำหรับนรกญะฮันนัมซึ่งจำนวนมากมายจากญินและมนุษย์» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์ร็อฟ 7:179) และพระองค์ตรัสว่า: «แน่นอนข้าจะทำให้นรกญะฮันนัมเต็มไปด้วยญินและมนุษย์ทั้งหมด» (ซูเราะฮ์อัส-สัจญ์ดะฮ์ 32:13)
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ ﴿٤٦﴾ فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٤٧﴾
ส่วนหลักฐานว่าบรรดาผู้ศรัทธาจากหมู่ญินจะได้เข้าสวรรค์ คือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา: «และสำหรับผู้ที่ยำเกรงต่อการยืนเบื้องหน้าพระผู้อภิบาลของเขา จะได้รับสวนสวรรค์สองแห่ง ดังนั้นด้วยความโปรดปรานใดเล่าแห่งพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าทั้งสองที่พวกเจ้าทั้งสองจะปฏิเสธ» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:46–47)
คำตรัสในที่นี้มุ่งไปยังญินและมนุษย์ เพราะการกล่าวในตอนต้นของซูเราะฮ์นั้นเป็นการกล่าวแก่ทั้งสองกลุ่ม และในอายะฮ์ข้างต้นนั้นเป็นการที่อัลลอฮ์ทรงแสดงความโปรดปรานแก่บรรดาญินผู้ศรัทธาว่าพวกเขาจะได้เข้าสวรรค์ หากพวกเขาไม่ได้รับสิ่งนั้นจริง พระองค์ก็คงจะไม่ทรงแสดงความโปรดปรานนั้นแก่พวกเขา อิบนุมุฟลิหฺกล่าวไว้ในหนังสือของท่าน "อัล-ฟุรูอ์" ว่า: "ญินโดยรวมแล้วเป็นผู้ที่ถูกบัญญัติให้ปฏิบัติศาสนกิจตามมติเอกฉันท์ (อิจญ์มาอ์) ผู้ปฏิเสธศรัทธาในหมู่พวกเขาจะเข้านรกตามมติเอกฉันท์ และผู้ศรัทธาในหมู่พวกเขาจะเข้า…
…สวรรค์ ตามทัศนะของมาลิกและอัชชาฟิอีย์ (ร.ฎ.) มิใช่ว่าพวกเขาจะกลายเป็นดินเหมือนสัตว์เดรัจฉาน และมิใช่ว่ารางวัลของผู้ศรัทธาในหมู่พวกเขาเป็นเพียงการรอดพ้นจากนรก ซึ่งต่างจากทัศนะของอบูหะนีฟะฮ์ อัล-ลัยษ์ บินสะอ์ด และผู้ที่เห็นพ้องกับท่านทั้งสอง” ท่านกล่าวว่า “ความหมายโดยนัยของทัศนะแรกคือ พวกเขาอยู่ในสวรรค์เช่นเดียวกับผู้อื่นตามขนาดแห่งรางวัลของพวกเขา ซึ่งต่างจากผู้ที่กล่าวว่าพวกเขาไม่กินและไม่ดื่มในสวรรค์ เช่น มุญาฮิด หรือผู้ที่กล่าวว่าพวกเขาอยู่ในบริเวณชานสวรรค์ คือรอบ ๆ สวรรค์ เช่น อุมัร บินอับดุลอะซีซ” อิบนุหามิดกล่าวไว้ในหนังสือของท่านว่า “ญินเหมือนกับมนุษย์ในเรื่องการรับภาระบัญญัติ (ตักลีฟ) และการทำอิบาดะฮ์” (เลาวามิอุลอันวาร 2/222–223)
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 4/233) ว่า “ญินถูกใช้ให้ปฏิบัติตามหลักการพื้นฐาน (อุศูล) และข้อปลีกย่อย (ฟุรูอ์) ตามสภาพของพวกเขา เพราะพวกเขาไม่ได้เหมือนกับมนุษย์ทั้งในนิยามและสภาพที่แท้จริง ดังนั้น สิ่งที่พวกเขาถูกใช้และถูกห้ามจึงไม่เท่ากับสิ่งที่เป็นหน้าที่ของมนุษย์ในแง่ของนิยาม แต่พวกเขามีส่วนร่วมกับมนุษย์ในประเภทของการรับภาระบัญญัติ ทั้งด้วยคำสั่งใช้และคำสั่งห้าม การอนุมัติและการห้าม และนี่คือเรื่องที่ข้าพเจ้าไม่ทราบว่ามีข้อขัดแย้งใด ๆ ในหมู่มุสลิม”
บางคนยกข้อคลางแคลงขึ้นมาโดยกล่าวว่า พวกท่านยืนยันว่าญินถูกสร้างมาจากไฟ แล้วพวกท่านก็กล่าวว่าผู้ปฏิเสธศรัทธาในหมู่พวกเขาจะถูกลงโทษในไฟนรกญะฮันนัม และผู้ที่แอบฟังข่าว (จากฟากฟ้า) ในหมู่พวกเขาจะถูกขว้างด้วยลูกไฟ แล้วไฟจะมีผลต่อพวกเขาได้อย่างไร ในเมื่อพวกเขาถูกสร้างมาจากไฟ?
คำตอบคือ ไฟเป็นต้นกำเนิดที่พวกเขาถูกสร้างขึ้นมา แต่หลังจากที่พวกเขาถูกสร้างแล้ว พวกเขาก็ไม่ได้เป็นเช่นนั้นอีก เพราะพวกเขาได้กลายเป็นสิ่งถูกสร้างที่แตกต่างจากไฟแล้ว สิ่งที่อธิบายเรื่องนี้ให้ชัดเจนคือ มนุษย์ถูกสร้างมาจากดิน แต่หลังจากที่เขาถูกทำให้มีขึ้นแล้ว เขาก็กลายเป็นสิ่งที่แตกต่างจากดิน หากท่านตีมนุษย์ด้วยก้อนดินเผา ก็อาจทำให้เขาตายได้ และหากท่านขว้างดินใส่เขา ก็จะทำให้เขาเจ็บปวด และหากท่านฝังเขาไว้ในดิน เขาก็จะหายใจไม่ออก ดังนั้น แม้ว่าเขาจะมาจากดิน แต่ดินก็ยังทำอันตรายต่อเขาได้ ญินก็เช่นเดียวกัน
สิ่งที่เราได้กล่าวมาแล้วว่า ญินเป็นสิ่งถูกสร้างหนึ่งในบรรดาสิ่งถูกสร้างของอัลลอฮ์ และเป็นบ่าวกลุ่มหนึ่งในบรรดาบ่าวของพระองค์…
…ทรงสร้างพวกเขามาเพื่อการภักดีต่อพระองค์ และทรงกำหนดให้พวกเขาต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติของพระองค์ ทำให้ความเชื่องมงายที่เกิดจากความคิดอันบิดเบือน การเสื่อมถอยของความรู้ และความโง่เขลาที่แพร่หลายต้องหมดไป ตัวอย่างเช่นความเชื่อที่แพร่หลายในหมู่ชาวยิวและพวกบูชาเจว็ดชาวอาหรับว่า อัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่งและบริสุทธิ์ ทรงสู่ขอและอภิเษกกับบุตรีของบรรดาหัวหน้าญิน และมะลาอิกะฮ์คือผลจากการแต่งงานครั้งนี้ อัลลอฮ์ได้ทรงเล่าถึงความเชื่องมงายนี้และทรงชี้แจงถึงความเท็จของมันว่า
وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ ﴿١٥٨﴾ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٥٩﴾ إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ ﴿١٦٠﴾
«และพวกเขาได้กำหนดให้มีความเกี่ยวพันทางเชื้อสายระหว่างพระองค์กับพวกญิน ทั้งที่พวกญินรู้ดีว่าพวกเขาจะถูกนำตัวมา (เพื่อรับการลงโทษ) มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์จากสิ่งที่พวกเขากล่าวพรรณนา เว้นแต่บรรดาบ่าวของอัลลอฮ์ผู้มีความบริสุทธิ์ใจ» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟฟาต 37:158-160)
زعم أعداء الله أنّه ـ تبارك وتعالى ـ هو وإبليس أخوان تعالى الله عن ذلك علواً كبيراً
อิบนุกะษีรกล่าวไว้ในการอธิบายอายะฮ์เหล่านี้ว่า "มุญาฮิดกล่าวว่า พวกมุชริกกล่าวว่า มะลาอิกะฮ์เป็นบุตรีของอัลลอฮ์ (อัลลอฮ์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งที่พวกเขากล่าว) ท่านอบูบักร (ร.ฎ.) จึงถามว่า แล้วใครเป็นมารดาของพวกนาง? พวกเขาตอบว่า บุตรีของบรรดาหัวหน้าญิน ทัศนะเช่นเดียวกับคำกล่าวของมุญาฮิดนี้ก็เป็นคำกล่าวของเกาะตาดะฮ์และอิบนุซัยด์ด้วย... และอัล-เอาฟีย์รายงานจากท่านอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า «บรรดาศัตรูของอัลลอฮ์อ้างว่า พระองค์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง กับอิบลีสเป็นพี่น้องกัน อัลลอฮ์ทรงสูงส่งยิ่งนักเหนือสิ่งนั้น»"
เมื่อญินเป็นผู้ที่ถูกกำหนดให้ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติ อัลลอฮ์ก็ย่อมต้องทรงทำให้วะห์ยูของพระองค์ไปถึงพวกเขา และทรงยืนยันหลักฐานแก่พวกเขา แล้วสิ่งนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร? พวกเขามีเราะซูลที่มาจากพวกเขาเอง เหมือนที่มนุษย์มีเราะซูลที่มาจากมนุษย์หรือไม่ หรือว่าเราะซูลของพวกเขาก็คือเราะซูลของมนุษย์นั่นเอง?
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ
พระดำรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า «โอ้ประชาคมแห่งญินและมนุษย์เอ๋ย บรรดาเราะซูลจากพวกเจ้ามิได้มายังพวกเจ้าดอกหรือ...?» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:130) บ่งชี้ว่าอัลลอฮ์ได้ทรงส่งบรรดาเราะซูลมายังพวกเขา แต่อายะฮ์มิได้ระบุชัดเจนว่าเราะซูลเหล่านี้มาจากญินหรือจากมนุษย์ เพราะคำว่า "จากพวกเจ้า" อาจหมายถึงได้ทั้งสองกรณี กล่าวคือ อาจหมายความว่าเราะซูลของแต่ละประเภทมาจากประเภทของตนเอง หรืออาจหมายความว่าเราะซูลของมนุษย์และญินมาจากทั้งสองประเภทรวมกัน ซึ่งก็ถือว่าถูกต้องหากมาจากประเภทใดประเภทหนึ่ง นั่นคือมนุษย์ บรรดานักวิชาการมีความเห็นต่างกันในเรื่องนี้เป็นสองทัศนะ ทัศนะแรก: ญินมีเราะซูลที่มาจากพวกเขาเอง ผู้ที่มีทัศนะเช่นนี้ได้แก่อัฎ-เฎาะหาก และอิบนุลเญาซีย์กล่าวว่า นี่คือความหมายที่ปรากฏตามตัวบท ส่วนอิบนุหัซม์กล่าวว่า ไม่เคยมีนบีคนใดจากมนุษย์ถูกส่งไปยังญินเลยแม้แต่คนเดียว ก่อนท่านนบีมุหัมมัด ﷺ
ประการที่สอง: บรรดาเราะซูลของญินนั้นมาจากมนุษย์ อัส-สุยูฏีย์กล่าวไว้ในหนังสือ (ลักฏุลมัรญาน) ว่า "นักวิชาการส่วนใหญ่ทั้งในยุคสะลัฟและยุคหลังเห็นตรงกันว่า ไม่เคยมีเราะซูลหรือนบีคนใดมาจากญินเลย ดังที่มีรายงานจากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) มุญาฮิด อัล-กัลบีย์ และอบูอุบัยด์" (เลาะวามิอุลอันวาร 2/223–224)
إِنَّا سَمِعْنَا كِتَابًا أُنزِلَ مِن بَعْدِ مُوسَىٰ
สิ่งที่สนับสนุนว่าเราะซูลของมนุษย์คือเราะซูลของญินด้วย คือคำพูดของญินเมื่อได้ฟังอัลกุรอานว่า «แท้จริงพวกเราได้ฟังคัมภีร์เล่มหนึ่งที่ถูกประทานลงมาหลังจากมูซา» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ 46:30) แต่อายะฮ์นี้ก็ไม่ใช่ตัวบทที่ชี้ชัดในประเด็นนี้
ประเด็นนี้ไม่มีผลต่อการปฏิบัติ และไม่มีตัวบทที่เด็ดขาดเกี่ยวกับเรื่องนี้ ดังนั้นเราจึงไม่ควรอภิปรายยืดยาวไปมากกว่านี้
ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ถูกส่งมายังญินและมนุษย์ อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ใน (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 19/9) ว่า "นี่คือหลักการที่บรรดาศอฮาบะฮ์ ตาบิอีนผู้ดำเนินตามพวกเขาด้วยความดี บรรดาอิมามของมุสลิม และมุสลิมทุกกลุ่ม ทั้งอะฮ์ลุสซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์และกลุ่มอื่น ๆ ต่างเห็นพ้องต้องกัน ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยพวกเขาทั้งหมด" สิ่งที่บ่งชี้ถึงเรื่องนี้ คือการที่อัลกุรอานท้าทายทั้งญินและมนุษย์
قُل لَّئِنِ ٱجْتَمَعَتِ ٱلْإِنسُ وَٱلْجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأْتُوا۟ بِمِثْلِ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِۦ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا ﴿٨٨﴾
قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ ٱسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَقَالُوٓا۟ إِنَّا سَمِعْنَا قُرْءَانًا عَجَبًا ﴿١﴾ يَهْدِىٓ إِلَى ٱلرُّشْدِ فَـَٔامَنَّا بِهِۦ ۖ وَلَن نُّشْرِكَ بِرَبِّنَآ أَحَدًا ﴿٢﴾
«จงกล่าวเถิดว่า หากมนุษย์และญินรวมตัวกันเพื่อนำสิ่งที่เหมือนอัลกุรอานนี้มา พวกเขาก็ไม่อาจนำสิ่งที่เหมือนกันนี้มาได้ ถึงแม้ว่าบางส่วนของพวกเขาจะเป็นผู้ช่วยเหลืออีกบางส่วนก็ตาม» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:88) และญินกลุ่มหนึ่งได้รีบเข้ารับอีมานเมื่อได้ฟังอัลกุรอาน «จงกล่าวเถิดว่า ได้มีวะห์ยูมายังฉันว่า ญินกลุ่มหนึ่งได้ฟัง (อัลกุรอาน) แล้วพวกเขากล่าวว่า แท้จริงพวกเราได้ฟังอัลกุรอานที่น่าอัศจรรย์ ซึ่งชี้นำไปสู่ทางที่ถูกต้อง พวกเราจึงศรัทธาต่อมัน และพวกเราจะไม่ตั้งภาคีใด ๆ กับพระเจ้าของพวกเราเลย...» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:1–2)
وَإِذْ صَرَفْنَآ إِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ ٱلْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ ٱلْقُرْءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓا۟ أَنصِتُوا۟ ۖ فَلَمَّا قُضِىَ وَلَّوْا۟ إِلَىٰ قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ ﴿٢٩﴾ قَالُوا يَا قَوْمَنَا إِنَّا سَمِعْنَا كِتَابًا أُنزِلَ مِن بَعْدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٣٠﴾
ญินเหล่านี้ที่ได้ฟังอัลกุรอานและศรัทธา คือกลุ่มที่ถูกกล่าวถึงในซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ: «และจงรำลึกขณะที่เราได้ให้ญินกลุ่มหนึ่งมายังเจ้าเพื่อฟังอัลกุรอาน ครั้นเมื่อพวกเขามาถึง พวกเขาก็กล่าวว่า จงนิ่งฟังเถิด ครั้นเมื่อการอ่านจบลง พวกเขาก็กลับไปยังกลุ่มชนของพวกเขาในฐานะผู้ตักเตือน พวกเขากล่าวว่า โอ้กลุ่มชนของเรา แท้จริงพวกเราได้ฟังคัมภีร์เล่มหนึ่งที่ถูกประทานลงมาหลังจากมูซา ยืนยันสิ่งที่มีมาก่อนหน้า ชี้นำไปสู่สัจธรรมและไปสู่แนวทางอันเที่ยงตรง
يَا قَوْمَنَا أَجِيبُوا دَاعِيَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٣١﴾ وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِىَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءُ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ ﴿٣٢﴾
«…โอ้กลุ่มชนของเรา! จงตอบรับผู้เรียกร้องของอัลลอฮ์ และจงศรัทธาต่อเขา แล้วพระองค์จะทรงอภัยโทษแก่พวกท่านจากบาปทั้งหลายของพวกท่าน และจะทรงคุ้มครองพวกท่านให้พ้นจากการลงโทษอันเจ็บปวด และผู้ใดไม่ตอบรับผู้เรียกร้องของอัลลอฮ์ เขาก็ไม่อาจหนีรอดไปได้ในแผ่นดิน และนอกจากพระองค์แล้ว เขาก็ไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ ชนเหล่านั้นอยู่ในความหลงผิดอันชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ 46:29–32)
พวกเขาได้ฟังอัลกุรอานและศรัทธาต่ออัลกุรอาน แล้วกลับไปเป็นผู้เผยแผ่ที่เรียกร้องกลุ่มชนของตนสู่เตาฮีดและอีมาน แจ้งข่าวดีและตักเตือนพวกเขา
انطلق رسول الله - ﷺ - في طائفة من أصحابه عامدين إلى سوق عكاظ ، وقد حيل بين الشياطين وبين خبر السماء ، وأرسلت عليهم الشهب ، فرجعت الشياطين إلى قومهم ، فقالوا : ما لكم ؟ فقالوا : حيل بيننا وبين خبر السماء ، وأرسلت علينا الشهب . قالوا : ما حال بينكم وبين خبر السماء إلا شيء حدث ، فاضربوا مشارق الأرض ومغاربها ، وانظروا ما هذا الذي حال بينكم وبين خبر السماء ، فانطلقوا يضربون مشارق الأرض ومغاربها يبتغون ما هذا الذي حال بينهم وبين خبر السماء .. ، فانصرف أولئك النفر الذين توجهوا نحو تهامة إلى رسول الله - ﷺ - وهو بنخلة عامداً إلى سوق عكاظ ، وهو يصلي بأصحابه صلاة الفجر ، فلما سمعوا القرآن - قالوا : استمعوا له ، فقالوا : هذا والله الذي حال بينكم وبين خبر السماء ، فهنالك حين رجعوا إلى قومهم وقالوا: يا قومنا إنا سمعنا قرآناً عجباً يهدي إلى الرشد فآمنا به .
เรื่องราวของญินกลุ่มที่ได้ฟังท่านเราะซูล ﷺ นี้ อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานไว้จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ท่านกล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ออกเดินทางพร้อมกับศอฮาบะฮ์กลุ่มหนึ่งมุ่งหน้าไปยังตลาดอุกาซ ขณะนั้นพวกชัยฏอนถูกกีดกันไม่ให้ล่วงรู้ข่าวจากฟากฟ้า และมีลูกไฟถูกส่งลงมาใส่พวกมัน พวกชัยฏอนจึงกลับไปหากลุ่มพวกของตน พวกนั้นถามว่า "พวกท่านเป็นอะไรไป?" พวกมันตอบว่า "พวกเราถูกกีดกันไม่ให้ล่วงรู้ข่าวจากฟากฟ้า และมีลูกไฟถูกส่งมาใส่พวกเรา" พวกนั้นกล่าวว่า "ไม่มีสิ่งใดมาขวางกั้นระหว่างพวกท่านกับข่าวจากฟากฟ้าได้ นอกจากจะต้องมีเหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นแล้ว ดังนั้นจงเดินทางไปทั่วทิศตะวันออกและทิศตะวันตกของแผ่นดิน แล้วดูซิว่าสิ่งที่มาขวางกั้นระหว่างพวกท่านกับข่าวจากฟากฟ้านี้คืออะไร" พวกมันจึงออกเดินทางไปทั่วทิศตะวันออกและทิศตะวันตกของแผ่นดิน เพื่อค้นหาว่าสิ่งที่มาขวางกั้นระหว่างพวกมันกับข่าวจากฟากฟ้านั้นคืออะไร… กลุ่มที่มุ่งหน้าไปทางติฮามะฮ์ได้เบนทิศมาหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ขณะที่ท่านอยู่ที่นัคละฮ์ระหว่างทางไปยังตลาดอุกาซ และท่านกำลังนำศอฮาบะฮ์ของท่านละหมาดศุบห์ เมื่อพวกมันได้ยินอัลกุรอาน ก็ตั้งใจฟัง แล้วกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ นี่แหละคือสิ่งที่มาขวางกั้นระหว่างพวกท่านกับข่าวจากฟากฟ้า" ณ บัดนั้นเอง เมื่อพวกมันกลับไปหากลุ่มชนของตน ก็กล่าวว่า "โอ้กลุ่มชนของเรา! แท้จริงพวกเราได้ฟังอัลกุรอานอันน่าอัศจรรย์ ซึ่งชี้นำสู่ทางที่ถูกต้อง พวกเราจึงศรัทธาต่ออัลกุรอานนั้น"»
قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ ٱسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ ٱلْجِنِّ
และอัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาแก่นบีของพระองค์ว่า «จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ได้มีวะฮีย์แก่ฉันว่า ญินกลุ่มหนึ่งได้ฟัง (อัลกุรอาน)» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:1) และแท้จริงสิ่งที่ถูกวะฮีย์แก่ท่านก็คือคำพูดของญินนั่นเอง
นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ญินได้รู้จักสาส์นของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ พวกเขาได้ฟังการอ่านอัลกุรอานโดยที่ท่านเราะซูล ﷺ ไม่รู้ตัว แล้วญินกลุ่มหนึ่งก็ศรัทธา และออกไปเป็นผู้เผยแผ่ที่ชี้นำสู่ทางที่ถูกต้อง
หลังจากนั้น คณะผู้แทนของญินก็ได้มาเพื่อรับวิชาความรู้จากท่านเราะซูล ﷺ
ما صحبه منا أحد ، ولكنّا فقدناه ذات ليلة بمكة ، فقلنا : اغتيل؟ استطير؟ ما فعل؟ قال : فبتنا بشر ليلة بات بها قوم ، فلما كان وجه الصبح ـ أو قال ـ في السحر إذا نحن به يجيء من قبل حراء ، فقلنا يا رسول الله
إنَّه أتاني داعي الجن فأتيتهم فقرأت عليهم
بتُّ الليلة أقرأ على الجنِّ واقفاً بالحجون
ท่านเราะซูล ﷺ ได้สละเวลาของท่านให้แก่พวกเขา ได้สอนพวกเขาจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงสอนท่าน ได้อ่านอัลกุรอานให้พวกเขาฟัง และได้แจ้งข่าวจากฟากฟ้าแก่พวกเขา... เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่มักกะฮ์ก่อนการฮิจญ์เราะฮ์ มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน และอะห์มัดได้รายงานไว้ในมุสนัดของท่าน จากอัลเกาะมะฮ์ ว่า ข้าพเจ้าได้ถามอับดุลลอฮ์ บินมัสอูด (ร.ฎ.) ว่า "ในคืนแห่งญินนั้น มีใครในหมู่พวกท่านได้ติดตามท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ไปบ้างหรือไม่?" ท่านตอบว่า «ไม่มีผู้ใดในหมู่พวกเราได้ติดตามท่านไปเลย แต่ในคืนหนึ่งที่มักกะฮ์ พวกเราหาท่านไม่พบ พวกเราจึงพูดกันว่า ท่านถูกลอบสังหารหรือ? หรือถูก (ญิน) พาไป? ท่านเป็นอะไรไป? แล้วพวกเราก็ใช้เวลาค่ำคืนนั้นอย่างเลวร้ายที่สุดเท่าที่ผู้คนกลุ่มหนึ่งจะประสบ ครั้นเมื่อถึงรุ่งเช้า — หรือท่านกล่าวว่า ในยามสะหัร — ทันใดนั้นพวกเราก็เห็นท่านเดินมาจากทางภูเขาหิรออ์ พวกเราจึงกล่าวว่า โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์» แล้วพวกเขาก็เล่าให้ท่านฟังถึงสภาพที่พวกเขาประสบ ท่านจึงกล่าวว่า «แท้จริง ผู้เชิญชวนจากหมู่ญินได้มาหาฉัน ฉันจึงไปหาพวกเขาและอ่าน (อัลกุรอาน) ให้พวกเขาฟัง» ท่านอิบนุมัสอูดกล่าวว่า แล้วท่านก็พาพวกเราไป และให้พวกเราดูร่องรอยของพวกเขาและร่องรอยกองไฟของพวกเขา และในรายงานของอัฏ-ฏ็อบรีย์จากอิบนุมัสอูดระบุว่า «เมื่อคืนนี้ฉันได้ยืนอ่าน (อัลกุรอาน) ให้หมู่ญินฟังอยู่ที่อัล-หะญูน»
لقد قرأتها ( يعني سورة الرحمن ) على الجنِّ ليلة الجن ، فكانوا أحسن مردوداً منكم ، كنت كلما أتيت على قوله : ( فبأي آلاء ربكما تكذبان؟ ) قالوا : ولا بشيء من نعمك ربنا نكذب ، فلك الحمد
ในบรรดาสิ่งที่ท่าน ﷺ ได้อ่านให้พวกเขาฟังนั้น มีซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน ท่าน ﷺ กล่าวว่า «แน่แท้ ฉันได้อ่านมัน (หมายถึงซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน) ให้หมู่ญินฟังในคืนแห่งญิน ปรากฏว่าพวกเขาตอบรับได้ดีกว่าพวกท่าน ทุกครั้งที่ฉันอ่านมาถึงคำตรัสของพระองค์ที่ว่า «ดังนั้น ด้วยความโปรดปรานใดเล่าแห่งพระเจ้าของพวกเจ้าทั้งสองที่พวกเจ้าทั้งสองจะปฏิเสธ?» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:13) พวกเขาจะกล่าวว่า โอ้พระเจ้าของเรา เราจะไม่ปฏิเสธสิ่งใดเลยจากความโปรดปรานของพระองค์ ดังนั้น การสรรเสริญทั้งมวลจึงเป็นของพระองค์» รายงานโดยอัล-บัซซาร อัล-หากิม และอิบนุญะรีร ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีหฺ (อัล-ญามิอ์ อัศ-เศาะฮีหฺ 1/30)
คืนนั้นมิใช่คืนเดียวเท่านั้น หากแต่การพบปะระหว่างท่าน ﷺ กับหมู่ญินได้เกิดขึ้นซ้ำอีกหลายครั้งหลังจากนั้น อิบนุกะษีรได้นำเสนอหะดีษต่าง ๆ ที่รายงานเกี่ยวกับการพบปะระหว่างท่าน ﷺ กับหมู่ญินไว้ในการอธิบายซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ และในบางรายงานระบุว่า อิบนุมัสอูดได้อยู่ใกล้ท่านเราะซูล ﷺ ในคืนหนึ่งจากคืนเหล่านั้น
أتاني وفد نصيبين ـ ونعم الجن ـ فسألوني الزاد ، فدعوت الله لهم ألا يمروا بعظم ولا روثة إلا وجدوا عليها طعاماً
– มีรายงานบางสายในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์ระบุว่า ญินบางส่วนที่มาหาท่านนั้นมาจากแถบหนึ่งของเยเมน จากสถานที่ที่เรียกว่า "นะศีบีน" อัล-บุคอรีย์ได้รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «คณะผู้แทนจากนะศีบีนได้มาหาฉัน — และพวกเขาช่างเป็นญินที่ดีเสียนี่กระไร — แล้วพวกเขาได้ขอเสบียงอาหารจากฉัน ฉันจึงขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้แก่พวกเขาว่า ขอให้พวกเขาไม่ผ่านกระดูกหรือมูลสัตว์ใด ๆ เว้นแต่จะพบอาหารอยู่บนสิ่งนั้น»
بينما أنا يوماً في السوق جاءتني أعرف فيها الفزع فقالت :
ในหะดีษที่เศาะฮีหฺบางบทระบุว่า ญินบางตนมีบทบาทในการชี้นำมนุษย์สู่ทางที่ถูกต้อง ในเศาะฮีหฺอัลบุคอรีย์มีรายงานว่า อุมัร บิน อัลค็อฏฏ็อบ (ร.ฎ.) ได้ถามชายคนหนึ่งซึ่งเคยเป็นหมอดูในยุคญาฮิลียะฮ์ ถึงเรื่องที่น่าอัศจรรย์ที่สุดที่ญินหญิงของเขานำมาบอก เขาตอบว่า «ขณะที่ฉันอยู่ในตลาดวันหนึ่ง นางได้มาหาฉัน โดยที่ฉันสังเกตเห็นความตื่นตระหนกบนตัวนาง แล้วนางก็กล่าวว่า
ألم تر الجنَّ وإبلاسها ويَأْسها بعد إنكاسها ولحقوها بالقلاص وأحْلاسها
เจ้าไม่เห็นหรือว่าพวกญินนั้นสิ้นหวังและโศกเศร้า และท้อแท้หลังจากตกต่ำอ่อนแอ และพวกมันได้ติดตามอูฐสาวและผ้ารองหลังของมันไป⁽¹⁾
قال عمر – رضي الله عنه – صدق ، بينما أنا نائم عند آلهتهم إذ جاء رجل بعجل ، فذبحه ، فصرخ به صارخ لم أسمع صارخاً قط أشد صوتاً منه ، يقول : يا جليح ، أمر نجيح ، رجل فصيح ، يقول : لا إله إلا الله ، قال : فوثب القوم ، فقلت : لا أبرح حتى أعلم علم ما وراء هذا ، ثم نادى : يا جليح أمر نجيح رجل فصيح يقول : لا إله إلا الله ، فقمت فما نشبنا أن قيل هذا نبي
อุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า เขาพูดจริง ขณะที่ฉันนอนอยู่ที่ข้างเจว็ดของพวกเขา ก็มีชายคนหนึ่งนำลูกวัวตัวหนึ่งมาเชือด ทันใดนั้นก็มีเสียงตะโกนดังขึ้นจากมัน ซึ่งฉันไม่เคยได้ยินเสียงตะโกนใดดังยิ่งไปกว่านั้นเลย มันกล่าวว่า โอ้ ญะลีห์ เรื่องที่จะสำเร็จผล ชายผู้พูดจาฉะฉาน กล่าวว่า "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์" (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์) ท่านเล่าว่า ผู้คนต่างพากันกระโดดลุกขึ้น ส่วนฉันกล่าวว่า ฉันจะไม่ไปไหนจนกว่าจะรู้ว่าเบื้องหลังเรื่องนี้คืออะไร แล้วเสียงนั้นก็ร้องขึ้นอีกว่า โอ้ ญะลีห์ เรื่องที่จะสำเร็จผล ชายผู้พูดจาฉะฉาน กล่าวว่า "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์" ฉันจึงลุกขึ้น แล้วเราอยู่ได้ไม่นานก็มีคนกล่าวว่า นี่คือนบีคนหนึ่ง»
อิบนุกะษีรกล่าวไว้ในตัฟซีรซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ หลังจากที่ท่านยกหะดีษนี้มาว่า «นี่คือสำนวนของอัลบุคอรีย์ และอัลบัยฮะกีย์ก็ได้รายงานไว้ในทำนองเดียวกันจากหะดีษของอิบนุวะฮ์บ์ จากนั้นท่านกล่าวว่า ความหมายตามตัวอักษรของรายงานนี้ทำให้เข้าใจไปว่า อุมัร (ร.ฎ.) ได้ยินเสียงตะโกนจากลูกวัวที่ถูกเชือดนั้นด้วยตัวท่านเอง และเรื่องนี้ก็ถูกระบุไว้อย่างชัดเจนในรายงานที่อ่อน (เฎาะอีฟ) บทหนึ่งจากอุมัร (ร.ฎ.) ขณะที่รายงานอื่น ๆ ทั้งหมดบ่งชี้ว่า หมอดูคนนั้นคือผู้ที่เล่าเรื่องนี้จากสิ่งที่เขาได้เห็นและได้ยินมาเอง วัลลอฮุอะอ์ลัม (อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง) จากนั้นท่านกล่าวว่า ชายผู้นี้ (หมอดูคนนั้น) คือ สะวาด บิน กอริบ»
จะมีหะดีษที่ท่านเราะซูล ﷺ บอกว่า ญินที่เป็นสหาย (เกาะรีน) ของท่านได้เข้ารับอิสลาม
⁽¹⁾ อัล-อิบลาส คือ ความสิ้นหวัง ความโศกเศร้า และความหดหู่ อัล-อันกาส คือ ความอ่อนแอและความต่ำต้อย อัล-กิลาศ เป็นพหูพจน์ของ เกาะลูศ หมายถึง อูฐตัวเมียที่ยังสาว ส่วน อัล-ฮิลส์ คือ สิ่งที่วางไว้บนหลังสัตว์พาหนะ เช่น อาน
ดังนั้นมันจะไม่ใช้ให้เขากระทำสิ่งใดนอกจากความดีเท่านั้น
إني أراك تحب البادية والغنم ، فإذا كنت في غنمك وباديتك فأذنت بالصلاة فارفع صوتك بالنداء ، فإنّه لا يسمع مدى صوت المؤذن جنٌّ ولا إنس ولا شيء إلا شهد له يوم القيامة
ท่านอบูสะอีด อัล-คุดรีย์ (ร.ฎ.) ได้กล่าวแก่อบูศ็อะศ็อะฮ์ อัล-อันศอรีย์ว่า «แท้จริงฉันเห็นท่านชอบชนบทและแพะแกะ ดังนั้นเมื่อท่านอยู่กับฝูงแพะแกะและในชนบทของท่าน แล้วท่านอะซานเพื่อการละหมาด ก็จงเปล่งเสียงของท่านให้ดังในการอะซาน เพราะแท้จริงไม่มีญิน มนุษย์ หรือสิ่งใดที่ได้ยินเสียงของผู้อะซานไปไกลเท่าใด เว้นแต่จะเป็นพยานให้แก่เขาในวันกิยามะฮ์» ท่านอบูสะอีดกล่าวว่า "ฉันได้ยินเรื่องนี้จากท่านเราะซูล ﷺ" (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์) ท่านได้บอกไว้ว่าญินจะเป็นพยานในวันกิยามะฮ์ให้แก่ผู้ที่พวกมันได้ยินเสียงอะซานของเขา
وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَ ۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدًا ﴿١١﴾
ในเรื่องนี้พวกเขาแบ่งออกเป็นหลายกลุ่ม ในหมู่พวกเขามีผู้ที่สมบูรณ์ในความเที่ยงตรง ความดีงาม และการทำความดี บางส่วนมีระดับต่ำกว่านั้น บางส่วนเป็นพวกโง่เขลาที่ขาดสติ และบางส่วนเป็นพวกปฏิเสธศรัทธา ซึ่งเป็นส่วนใหญ่ที่มีจำนวนมากมาย อัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์ตรัสในการเล่าถึงญินที่ได้รับฟังอัลกุรอานว่า «และแท้จริงในหมู่พวกเรามีผู้ที่เป็นคนดี และในหมู่พวกเรามีผู้ที่ต่ำกว่านั้น พวกเราเป็นแนวทางต่าง ๆ ที่แตกแยกกัน» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:11) หมายความว่า ในหมู่พวกเขามีผู้ที่สมบูรณ์ในความดี และมีผู้ที่มีความดีน้อยกว่า พวกเขาจึงมีแนวทางที่แตกต่างกัน ดังเช่นสภาพของมนุษย์
وَأَنَّا مِنَّا ٱلْمُسْلِمُونَ وَمِنَّا ٱلْقَـٰسِطُونَ ۖ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ تَحَرَّوْا۟ رَشَدًا ﴿١٤﴾ وَأَمَّا ٱلْقَـٰسِطُونَ فَكَانُوا۟ لِجَهَنَّمَ حَطَبًا ﴿١٥﴾
และอัลลอฮ์ตรัสถึงพวกเขาว่า «และแท้จริงในหมู่พวกเรามีผู้ที่เป็นมุสลิม และในหมู่พวกเรามีผู้ที่เบี่ยงเบนออกจากสัจธรรม ดังนั้นผู้ใดเข้ารับอิสลาม ชนเหล่านั้นแหละได้แสวงหาแนวทางที่ถูกต้อง ส่วนบรรดาผู้ที่เบี่ยงเบนนั้น พวกเขาเป็นเชื้อเพลิงของนรกญะฮันนัม» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:14-15) หมายความว่า ในหมู่พวกเขามีทั้งผู้ที่เป็นมุสลิม และผู้ที่อธรรมต่อตัวเองด้วยการปฏิเสธศรัทธา ผู้ใดในหมู่พวกเขาเข้ารับอิสลาม แน่นอนเขาได้มุ่งสู่ทางนำด้วยการกระทำของเขา และผู้ใดอธรรมต่อตัวเอง เขาก็คือเชื้อเพลิงของนรกญะฮันนัม
อัลลอฮ์ทรงประทานความสามารถแก่ญินที่จะมีอีมานหรือปฏิเสธศรัทธา ด้วยเหตุนี้ชัยฏอนจึงเคยเป็นผู้ทำอิบาดะฮ์ร่วมกับมะลาอิกะฮ์ แล้วต่อมามันก็ปฏิเสธศรัทธา
เมื่อมันเปลี่ยนไปสู่การปฏิเสธศรัทธาและพึงพอใจกับสิ่งนั้น มันก็กลายเป็นผู้ที่รักความชั่วและแสวงหามัน มีความสุขกับการกระทำความชั่วและการเชิญชวนไปสู่มัน และมุ่งมั่นในความชั่วนั้นตามความต้องการแห่งจิตใจอันชั่วร้ายของมัน แม้ว่าสิ่งนั้นจะเป็นเหตุให้มันต้องได้รับการลงโทษก็ตาม
قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٨٢﴾ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ ﴿٨٣﴾
«มัน (อิบลีส) กล่าวว่า ด้วยเดชานุภาพของพระองค์ ข้าจะทำให้พวกเขาหลงผิดทั้งหมด เว้นแต่บรรดาบ่าวของพระองค์ในหมู่พวกเขาที่ได้รับการคัดสรรให้บริสุทธิ์» (ซูเราะฮ์ศ็อด 38:82-83)
สิ่งนี้เกิดขึ้นกับมนุษย์ด้วยเช่นกัน เมื่อจิตใจหรืออารมณ์ของมนุษย์เสื่อมทราม เขาจะปรารถนาสิ่งที่เป็นภัยต่อตนเองและรู้สึกเพลิดเพลินกับมัน ยิ่งไปกว่านั้น เขาอาจหลงใหลสิ่งนั้นอย่างหนักจนทำลายสติปัญญา ศาสนา จริยธรรม ร่างกาย และทรัพย์สินของเขา เพียงพิจารณาสภาพของผู้ดื่มสุราและผู้สูบบุหรี่ก็เพียงพอแล้ว สองสิ่งนี้คร่าชีวิตและทำลายผู้เสพ และผู้เสพก็ไม่อาจหลุดพ้นจากมันได้ นอกจากด้วยความยากลำบากแสนสาหัส
จากหะดีษ⁽¹⁾ เห็นได้ว่าชัยฏอนอาจเข้ารับอิสลามได้ หลักฐานคือชัยฏอนของท่านเราะซูล ﷺ ได้เข้ารับอิสลาม อย่างไรก็ตาม นักวิชาการบางท่านปฏิเสธเรื่องนี้และกล่าวว่าชัยฏอนจะไม่เป็นผู้ศรัทธา หนึ่งในนั้นคือผู้อธิบายตำราอัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ (หน้า 439) ท่านตีความคำว่า "ฟะอัสลามะ" (มันจึงเข้ารับอิสลาม) ว่าหมายถึง มันจึงยอมจำนนและยอมสยบ
นักวิชาการบางท่านเห็นว่าสายรายงานที่ถูกต้องคือ "ฟะอัสละมุ" โดยอ่านอักษรมีมด้วยสระฎ็อมมะฮ์ หมายความว่า "ฉันจึงปลอดภัยจากมัน" แม้ผู้อธิบายตำราอัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์จะเห็นว่าการรายงานแบบสระฎ็อมมะฮ์เป็นการบิดเบือนถ้อยคำ แต่อันนะวาวีย์กล่าวไว้ในคำอธิบายเศาะฮีหฺมุสลิมว่า «ทั้งสองเป็นสายรายงานที่เป็นที่รู้จักแพร่หลาย» และท่านระบุว่าอัล-ค็อฏฏอบีย์ให้น้ำหนักแก่การรายงานแบบสระฎ็อมมะฮ์
ผู้ที่เห็นว่าชัยฏอนอาจเข้ารับอิสลามได้ ได้แก่ อิบนุหิบบาน ท่านกล่าวอรรถาธิบายหะดีษนี้ว่า «ในรายงานนี้มีหลักฐานว่าชัยฏอนของท่านอัล-มุศเฏาะฟา ﷺ ได้เข้ารับอิสลาม จนกระทั่งมันไม่ใช้ท่านนอกจากในสิ่งที่ดี มิใช่ว่าท่านเพียงปลอดภัยจากมันทั้งที่มันยังเป็นกาฟิรอยู่»
ส่วนทัศนะของผู้อธิบายตำราอัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ที่ว่าชัยฏอนย่อมเป็นกาฟิรเท่านั้น ยังเป็นที่น่าพิจารณา หากท่านหมายความว่าคำว่า "ชัยฏอน" ใช้เรียกเฉพาะญินที่เป็นกาฟิรเท่านั้น ก็ถือว่าถูกต้อง แต่หากท่านหมายความว่าชัยฏอนไม่อาจเปลี่ยนมาเข้ารับอิสลามได้ ทัศนะนี้ก็ห่างไกลจากความถูกต้องอย่างมาก และหะดีษนี้เป็นหลักฐานหักล้างทัศนะของท่าน
⁽¹⁾ หะดีษของท่านเราะซูล ﷺ ที่ท่านบอกว่าอัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือท่านให้มีชัยเหนือชัยฏอนของท่าน มันจึงเข้ารับอิสลาม และไม่ใช้ท่านนอกจากในสิ่งที่ดี จะกล่าวถึงต่อไป ดูหน้า (65)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
(หน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
ความเป็นศัตรูระหว่างมนุษย์กับชัยฏอนเป็นความเป็นศัตรูที่มีรากเหง้ายาวนาน ประวัติของมันย้อนกลับไปถึงวันที่อัลลอฮ์ทรงปั้นรูปร่างอาดัมก่อนที่พระองค์จะทรงเป่าวิญญาณเข้าไปในตัวเขา ชัยฏอนได้เดินวนรอบตัวเขาและกล่าวว่า "หากเจ้าถูกให้มีอำนาจเหนือข้า ข้าจะไม่ยอมเชื่อฟังเจ้าเด็ดขาด และหากข้าถูกให้มีอำนาจเหนือเจ้า ข้าจะทำลายเจ้าให้พินาศเป็นแน่"
لما صوَّر الله آدم في الجنة ، تركه ما شاء الله أن يتركه ، فجعل إبليس يُطيف به ، ينظر ما هو ، فلما رآه أجوف عرف أنه خلق خلقاً لا يتماسك
ในเศาะฮีหฺมุสลิม มีรายงานจากอนัส (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่ออัลลอฮ์ทรงสร้างรูปร่างของอาดัมในสวรรค์ พระองค์ทรงปล่อยเขาไว้ตามระยะเวลาที่พระองค์ทรงประสงค์ อิบลีสจึงเดินวนรอบตัวเขาเพื่อพิจารณาดูว่าเขาคืออะไร เมื่ออิบลีสเห็นว่าภายในตัวเขากลวง มันก็รู้ว่าเขาเป็นสิ่งถูกสร้างที่ไม่อาจควบคุมตนเองได้»
قَالَ أَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُۥ مِن طِينٍ ﴿١٢﴾
ครั้นเมื่ออัลลอฮ์ทรงเป่าวิญญาณเข้าไปในตัวอาดัม และทรงบัญชาให้มะลาอิกะฮ์สุญูดแก่อาดัม ขณะนั้นอิบลีสได้เคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ร่วมกับมะลาอิกะฮ์แห่งฟากฟ้า คำบัญชานั้นจึงครอบคลุมถึงมันด้วย แต่มันกลับถือว่าตนเองยิ่งใหญ่และหยิ่งผยอง และปฏิเสธที่จะสุญูดแก่อาดัม: «มันกล่าวว่า ข้าพระองค์ดีกว่าเขา พระองค์ทรงสร้างข้าพระองค์จากไฟ และทรงสร้างเขาจากดิน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:12)
อาดัมบิดาของเราได้ลืมตาขึ้น และพบว่าตนได้รับเกียรติอันยิ่งใหญ่ที่สุด เขาพบว่ามะลาอิกะฮ์สุญูดแก่เขา แต่ในขณะเดียวกันเขาก็พบศัตรูที่น่าสะพรึงกลัวซึ่งข่มขู่เขาและลูกหลานของเขาด้วยความพินาศและการหลงผิด
قَالَ أَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٤﴾ قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ ﴿١٥﴾
قَالَ فَبِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَٰطَكَ ٱلْمُسْتَقِيمَ ﴿١٦﴾ ثُمَّ لَـَٔاتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَـٰنِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَـٰكِرِينَ ﴿١٧﴾
อัลลอฮ์ทรงขับไล่ชัยฏอนออกจากสวนสวรรค์อันเป็นนิรันดร์เนื่องจากความหยิ่งผยองของมัน และมันได้รับสัญญาจากอัลลอฮ์ว่าจะทรงให้มันมีชีวิตอยู่จนถึงวันกิยามะฮ์: «มันกล่าวว่า โปรดทรงประวิงเวลาให้แก่ข้าพระองค์จนถึงวันที่พวกเขาจะถูกให้ฟื้นคืนชีพเถิด พระองค์ตรัสว่า แท้จริงเจ้าเป็นผู้หนึ่งในบรรดาผู้ที่ถูกประวิงเวลาไว้» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:14-15) และเจ้าผู้ถูกสาปแช่งนั้นได้ให้คำมั่นสัญญาต่อตนเองว่าจะทำให้ลูกหลานอาดัมหลงผิดและวางแผนร้ายต่อพวกเขา: «มันกล่าวว่า เนื่องด้วยที่พระองค์ทรงทำให้ข้าพระองค์หลงผิด ข้าพระองค์จะนั่งคอยดักพวกเขาบนทางอันเที่ยงตรงของพระองค์อย่างแน่นอน แล้วข้าพระองค์จะมาหาพวกเขาทั้งจากเบื้องหน้าของพวกเขา จากเบื้องหลังของพวกเขา จากเบื้องขวาของพวกเขา และจากเบื้องซ้ายของพวกเขา และพระองค์จะไม่พบว่าส่วนมากของพวกเขาเป็นผู้กตัญญู» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:16-17) คำกล่าวของมันนี้แสดงให้เห็นถึงขนาดของความพยายามที่มันทุ่มเทเพื่อทำให้ลูกหลานอาดัมหลงผิด มันจะมาหาเขาจากทุกหนทางที่เป็นไปได้ ทั้งจากทางขวาและทางซ้าย จากเบื้องหน้าและเบื้องหลัง กล่าวคือ จากทุกทิศทาง อัซ-ซะมัคชะรีย์กล่าวว่า:
وَٱسْتَفْزِزْ مَنِ ٱسْتَطَعْتَ مِنْهُم بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِم بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ
ในการอธิบายอายะฮ์นี้ว่า «"แล้วข้าจะมาหาพวกเขาจากทั้งสี่ทิศ" ซึ่งเป็นทิศทางที่ศัตรูมักจะเข้ามาโดยทั่วไป นี่เป็นการเปรียบถึงการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ของมันต่อพวกเขา และการที่มันประดับประดาสิ่งชั่วให้ดูสวยงามแก่พวกเขาเท่าที่มันจะทำได้และมีความสามารถ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และเจ้าจงยั่วยุผู้ที่เจ้าสามารถทำได้ในหมู่พวกเขาด้วยเสียงของเจ้า และจงระดมกองทหารม้าและกองทหารราบของเจ้าเข้าโจมตีพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:64)
يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ
อัลกุรอานได้กล่าวเตือนเราให้ระวังชัยฏอนไว้อย่างยืดยาว เพราะฟิตนะฮ์ (การทดสอบและการล่อลวง) ของมันนั้นใหญ่หลวง มันมีความเชี่ยวชาญในการทำให้หลงผิด อีกทั้งมันยังพากเพียรและมุ่งมั่นในเรื่องนี้อย่างไม่ลดละ อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «โอ้ลูกหลานของอาดัมเอ๋ย ชัยฏอนจะต้องไม่ล่อลวงพวกเจ้า...» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:27)
إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّا
และพระองค์ตรัสว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นเป็นศัตรูของพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงถือว่ามันเป็นศัตรูเถิด» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:6)
وَمَن يَتَّخِذِ ٱلشَّيْطَـٰنَ وَلِيًّا مِّن دُونِ ٱللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا ﴿١١٩﴾
และพระองค์ตรัสว่า «และผู้ใดที่ยึดเอาชัยฏอนเป็นผู้คุ้มครองอื่นจากอัลลอฮ์ แน่นอนเขาได้ขาดทุนอย่างชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:119)
قَالَ أَرَءَيْتَكَ هَـٰذَا ٱلَّذِى كَرَّمْتَ عَلَىَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٦٢﴾
ความเป็นศัตรูของชัยฏอนนั้นไม่มีวันเปลี่ยนแปลงและไม่มีวันหมดไป เพราะมันเห็นว่าการที่มันถูกขับไล่ ถูกสาปแช่ง และถูกขับออกจากสวรรค์นั้นมีสาเหตุมาจากบิดาของเราคืออาดัม ดังนั้นมันจึงต้องแก้แค้นอาดัมและลูกหลานของเขาที่ตามมาภายหลัง «มันกล่าวว่า พระองค์ทรงเห็นไหมว่า ผู้นี้คือผู้ที่พระองค์ทรงให้เกียรติเหนือข้าพระองค์ หากพระองค์ทรงผ่อนผันให้ข้าพระองค์มีชีวิตอยู่จนถึงวันกิยามะฮ์ แน่นอนข้าพระองค์จะครอบงำลูกหลานของเขาให้หลงผิดอย่างสิ้นเชิง นอกจากเพียงส่วนน้อยเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:62)
« ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ، وسيئات أعمالنا »
บรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านการขัดเกลาจิตใจ (อัส-สุลูก) และนักวิชาการด้านจริยธรรมต่างให้ความสำคัญกับการกล่าวถึงเรื่องนัฟซู (จิตใจ) ตลอดจนข้อบกพร่องและภัยต่าง ๆ ของมัน แต่พวกเขากลับละเลยการทำความรู้จักศัตรูตัวฉกาจของพวกเขา ทั้งที่อัลลอฮ์ทรงเตือนเราให้ระวังมันไว้อย่างมากมาย และทรงใช้ให้เราขอความคุ้มครองให้พ้นจากมัน ในขณะที่พระองค์ไม่ได้ทรงใช้ให้ขอความคุ้มครองให้พ้นจากนัฟซูแม้แต่ในที่เดียว หากแต่การขอความคุ้มครองให้พ้นจากความชั่วร้ายของนัฟซูนั้นปรากฏอยู่ในคุฏบะฮ์อัล-หาญะฮ์ ในคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «และเราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของตัวเราเอง และจากความชั่วร้ายแห่งการงานของเรา»
إِنَّمَا يَدْعُوا۟ حِزْبَهُۥ لِيَكُونُوا۟ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿٦﴾
มีเป้าหมายเพียงประการเดียวที่ชัยฏอนพยายามทำให้สำเร็จในบั้นปลาย นั่นคือการโยนมนุษย์ลงสู่นรก และกีดกันเขาจากสวรรค์ «แท้จริงมันเพียงแต่เชิญชวนพลพรรคของมัน เพื่อให้พวกเขาเป็นชาวนรกที่มีไฟลุกโชน» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:6)
นั่นคือเป้าหมายสูงสุดของชัยฏอน ส่วนเป้าหมายระยะใกล้ของมันมีดังนี้
كَمَثَلِ ٱلشَّيْطَـٰنِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَـٰنِ ٱكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّنكَ
ด้วยการเชิญชวนพวกเขาไปสู่การเคารพภักดีผู้อื่นนอกจากอัลลอฮ์ และปฏิเสธอัลลอฮ์และบทบัญญัติของพระองค์ «เปรียบเสมือนชัยฏอน เมื่อมันกล่าวแก่มนุษย์ว่า จงปฏิเสธศรัทธาเถิด ครั้นเมื่อเขาปฏิเสธศรัทธาแล้ว มันก็กล่าวว่า แท้จริงฉันขอปลีกตัวออกจากท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:16)
يا أيها الناس ، إن الله تعالى أمرني أن أعلمكم ما جهلتم مما علَّمني في يومي هذا ، إن كل مامنحته عبدي فهو له حلال . وإني خلقت عبادي حنفاء كلهم ، فأتتهم الشياطين ، فاجتالتهم عن دينهم ، وأمرتهم أن يشركوا بي ما لم أنزل به سلطاناً
มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน จากอิยาฎ บิน หิมาร (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวคุฏบะฮ์ในวันหนึ่ง โดยท่านกล่าวในคุฏบะฮ์นั้นว่า «โอ้ มนุษย์ทั้งหลาย แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาทรงใช้ให้ฉันสอนพวกท่านในสิ่งที่พวกท่านไม่รู้ จากสิ่งที่พระองค์ทรงสอนฉันในวันนี้ (พระองค์ตรัสว่า) ทุกสิ่งที่ข้าได้มอบให้แก่บ่าวของข้านั้น เป็นสิ่งที่หะลาลสำหรับเขา และแท้จริงข้าได้สร้างปวงบ่าวของข้าทั้งหมดให้เป็นผู้ที่ใฝ่หาสัจธรรม (หุนะฟาอ์) แล้วบรรดาชัยฏอนก็มาหาพวกเขา และหันเหพวกเขาออกจากศาสนาของพวกเขา และใช้ให้พวกเขาตั้งภาคีต่อข้าด้วยสิ่งที่ข้ามิได้ประทานหลักฐานใด ๆ ลงมาเลย»
ألا إن الشيطان قد أيس أن يعبد في بلدكم هذا أبداً ، ولكن ستكون له طاعة في بعض ما
เมื่อมันไม่สามารถทำให้พวกเขาตกอยู่ในชิริกและการปฏิเสธศรัทธาได้ มันก็จะไม่สิ้นหวัง และพอใจกับสิ่งที่ต่ำกว่านั้น คือการทำให้พวกเขาตกอยู่ในบาปและการฝ่าฝืน และการหว่านเพาะความเป็นศัตรูและความเกลียดชังในหมู่พวกเขา ดังที่ปรากฏในสุนันอัต-ติรมิซีย์และอิบนุมาญะฮ์ ด้วยสายรายงานที่หะสัน ว่า «พึงทราบเถิดว่า แท้จริงชัยฏอนได้สิ้นหวังแล้วที่จะถูกเคารพภักดีในเมืองของพวกท่านนี้ตลอดไป แต่ทว่ามันจะได้รับการเชื่อฟังในบางสิ่ง […]
إن الشيطان قد أيس أن يعبده المصلون في جزيرة العرب ، ولكن في التحريش بينهم
إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ ٱلْعَدَٰوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ فِى ٱلْخَمْرِ وَٱلْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿٩١﴾
ที่พวกท่านเห็นว่าเล็กน้อยจากการงานของพวกท่าน แล้วมันก็พอใจกับสิ่งนั้น» และในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์และตำราอื่น ๆ มีรายงานว่า «แท้จริงชัยฏอนได้สิ้นหวังแล้วที่จะให้บรรดาผู้ละหมาดในคาบสมุทรอาหรับเคารพภักดีต่อมัน แต่ (มันยังคงหวังผล) ในการยุยงให้พวกเขาบาดหมางกัน» หมายถึง ด้วยการก่อให้เกิดความเป็นศัตรูและความเกลียดชังระหว่างพวกเขา และการปลุกปั่นให้พวกเขาบางส่วนเป็นปฏิปักษ์ต่ออีกบางส่วน ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นเพียงต้องการที่จะให้เกิดความเป็นศัตรูและความเกลียดชังขึ้นในระหว่างพวกเจ้า ด้วยเหล้าและการพนัน และหันเหพวกเจ้าออกจากการรำลึกถึงอัลลอฮ์และจากการละหมาด แล้วพวกเจ้าจะยุติหรือไม่?» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:91)
إِنَّمَا يَأْمُرُكُم بِٱلسُّوٓءِ وَٱلْفَحْشَآءِ وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿١٦٩﴾
และมันใช้ให้กระทำความชั่วทุกอย่าง «แท้จริงมันจะใช้พวกเจ้าให้กระทำความชั่วและสิ่งลามก และให้พวกเจ้ากล่าวพาดพิงถึงอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเจ้าไม่รู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:169)
โดยสรุปแล้ว อิบาดะฮ์ทุกอย่างที่อัลลอฮ์ทรงรัก ย่อมเป็นสิ่งที่ชัยฏอนเกลียดชัง และการฝ่าฝืนทุกอย่างที่อัร-เราะห์มานทรงรังเกียจ ย่อมเป็นสิ่งที่ชัยฏอนรักใคร่
إن الشيطان قعد لابن آدم بأطرقه ، فقعد له بطريق الإسلام فقال : تسلم وتذر دينك ودين آبائك وآباء آبائك ؟ ! فعصاه فأسلم ، ثم قعد له بطريق الهجرة ، فقال : تهاجر وتدع أرضك وسماءك ؟ وإنما مثل المهاجر كمثل الفرس في الطول ، فعصاه فهاجر . ثم قعد له بطريق الجهاد ، فقال : تجاهد فهو جهد النفس والمال ، فتقاتل فتقتل فتنكح المرأة ويقسم المال ؟ ! فعصاه فجاهد ، فمن فعل ذلك كان حقًّا على الله أن يدخلـه الجنّـة ، ومن قتل كان حقًّا عـلى الله أن يدخله الجنّة ،
มันไม่เพียงพอใจแค่การเชิญชวนมนุษย์ไปสู่การปฏิเสธศรัทธา บาปกรรม และการฝ่าฝืนเท่านั้น แต่มันยังขัดขวางพวกเขาจากการทำความดีอีกด้วย มันจะไม่ละเว้นหนทางใดในบรรดาหนทางแห่งความดีที่บ่าวคนหนึ่งของอัลลอฮ์ดำเนินไป เว้นแต่มันจะนั่งดักรออยู่ในหนทางนั้น เพื่อขัดขวางพวกเขาและทำให้พวกเขาเบี่ยงเบนไป ในหะดีษมีรายงานว่า «แท้จริงชัยฏอนได้นั่งดักรอลูกหลานอาดัมตามหนทางต่าง ๆ ของเขา มันนั่งดักรอเขาบนหนทางแห่งอิสลาม แล้วกล่าวว่า "ท่านจะเข้ารับอิสลามและละทิ้งศาสนาของท่าน ศาสนาของบรรพบุรุษของท่าน และของบรรพบุรุษของบรรพบุรุษของท่านกระนั้นหรือ?!" แต่เขาไม่เชื่อฟังมันและเข้ารับอิสลาม จากนั้นมันก็นั่งดักรอเขาบนหนทางแห่งการฮิจญ์เราะฮ์ แล้วกล่าวว่า "ท่านจะอพยพและละทิ้งแผ่นดินและฟ้าของท่านกระนั้นหรือ? แท้จริงอุปมาของผู้อพยพนั้นเปรียบเสมือนม้าที่ถูกผูกด้วยเชือกยาว" (อัฏ-ฏิวัล คือ เชือกยาวที่ผูกปลายข้างหนึ่งไว้กับหลักหรือสิ่งอื่น และปลายอีกข้างหนึ่งผูกไว้ที่ขาม้า เพื่อให้มันเดินวนอยู่ในวงนั้นและกินหญ้า โดยไม่อาจไปไหนได้ตามใจ) แต่เขาไม่เชื่อฟังมันและอพยพไป จากนั้นมันก็นั่งดักรอเขาบนหนทางแห่งการญิฮาด แล้วกล่าวว่า "ท่านจะออกญิฮาด ซึ่งเป็นการทุ่มเทชีวิตและทรัพย์สิน แล้วท่านก็ต่อสู้จนถูกสังหาร แล้วภรรยาของท่านก็จะถูกผู้อื่นแต่งงานด้วย และทรัพย์สินของท่านก็จะถูกแบ่งปันกระนั้นหรือ?!" แต่เขาไม่เชื่อฟังมันและออกญิฮาด ดังนั้นผู้ใดกระทำเช่นนั้น ย่อมเป็นสิทธิ์ที่อัลลอฮ์จะทรงให้เขาเข้าสวรรค์ และผู้ใดถูกสังหาร ย่อมเป็นสิทธิ์ที่อัลลอฮ์จะทรงให้เขาเข้าสวรรค์
وإن غرق كان حقًا على الله أن يدخله الجنة ، وإن وقصته دابته كان حقًا على الله أن يدخله الجنة
และหากเขาจมน้ำตาย ก็เป็นสิทธิ์ที่อัลลอฮ์จะต้องให้เขาเข้าสวรรค์ และหากสัตว์พาหนะของเขาเหวี่ยงเขาตกจนคอหักตาย ก็เป็นสิทธิ์ที่อัลลอฮ์จะต้องให้เขาเข้าสวรรค์»
รายงานโดยอะห์มัด อันนะสาอีย์ และอิบนุหิบบาน ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ (ศอฮีห์ อัลญามิอ์ 2/72)
فَبِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَٰطَكَ ٱلْمُسْتَقِيمَ ﴿١٦﴾ ثُمَّ لَـَٔاتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَـٰنِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَـٰكِرِينَ ﴿١٧﴾
สิ่งที่ยืนยันเรื่องนี้ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ คือสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงเล่าถึงชัยฏอนว่า มันได้กล่าวแก่พระผู้อภิบาลแห่งความยิ่งใหญ่ว่า «เนื่องด้วยการที่พระองค์ทรงให้ข้าพระองค์หลงผิด ข้าพระองค์จะนั่งคอยดักพวกเขาบนทางของพระองค์อันเที่ยงตรง แล้วข้าพระองค์จะมาหาพวกเขาจากเบื้องหน้าของพวกเขา จากเบื้องหลังของพวกเขา จากเบื้องขวาของพวกเขา และจากเบื้องซ้ายของพวกเขา และพระองค์จะไม่พบว่าส่วนมากของพวกเขาเป็นผู้กตัญญู» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:16-17)
لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَٰطَكَ
คำกล่าวของมันที่ว่า «ข้าพระองค์จะนั่งคอยดักพวกเขาบนทางของพระองค์» หมายถึง บนทางของพระองค์ ดังนั้นคำว่า "ทางของพระองค์" จึงอยู่ในรูปมันศูบเนื่องจากมีการละคำบุพบทออกไป หรือเป็นมันศูบด้วยกริยาที่ละไว้ในฐานที่เข้าใจ กล่าวคือ ข้าพระองค์จะเกาะติดทางของพระองค์ไว้ หรือข้าพระองค์จะคอยซุ่มดักบนทางนั้น หรือข้าพระองค์จะทำให้ทางนั้นคดเคี้ยว
ถ้อยคำของชาวสะลัฟในการอธิบายคำว่า "อัศศิรอฏ" (ทาง) นั้นมีความหมายใกล้เคียงกัน โดยอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) อธิบายว่า คือศาสนาอันชัดแจ้ง อิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) อธิบายว่า คือคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ญาบิร (ร.ฎ.) กล่าวว่า คืออิสลาม และมุญาฮิดกล่าวว่า คือสัจธรรม
ดังนั้น ชัยฏอนจะไม่ละเว้นหนทางใดจากหนทางแห่งความดีเลย เว้นแต่มันจะนั่งดักอยู่ในหนทางนั้นเพื่อขัดขวางผู้คนออกจากมัน
إن الشيطان قد حال بيني وبين صلاتي وقراءتي ، يلبسها عليَّ
เมื่อชัยฏอนไม่สามารถขัดขวางพวกเขาจากการภักดีได้ มันก็จะพยายามอย่างหนักที่จะทำให้อิบาดะฮ์และการภักดีนั้นเสียหาย เพื่อให้พวกเขาไม่ได้รับรางวัลและผลบุญ มีศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่ง (ร.ฎ.) มาหาท่านเราะซูล ﷺ แล้วกล่าวแก่ท่านว่า แท้จริงชัยฏอนได้เข้ามาขวางกั้นระหว่างฉันกับการละหมาดและการอ่านอัลกุรอานของฉัน มันทำให้ฉันสับสนในสิ่งเหล่านั้น
ذلك شيطان يقال له : خِنْزب ، فإذا أحسسته فتعوذ بالله منه . واتفل على يسارك ثلاثا
ففعلت ذلك ، فأذهبه الله عني
ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «นั่นคือชัยฏอนตนหนึ่งที่ถูกเรียกว่า ค็อนซับ ดังนั้นเมื่อท่านรู้สึกถึงมัน ก็จงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากมัน และจงถ่มลมเบาๆ ไปทางซ้ายของท่านสามครั้ง» เขากล่าวว่า: ฉันจึงทำเช่นนั้น แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงขจัดมันออกไปจากฉัน รายงานโดยมุสลิมในศอฮีห์ของท่าน
ดังนั้น เมื่อบ่าวคนหนึ่งเริ่มเข้าสู่การละหมาดของเขา ชัยฏอนก็จะระดมกำลังเข้ามาหาเขา คอยกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) แก่เขา และทำให้เขาหันเหจาก…
إن الشيطان إذا سمع النداء بالصلاة ، أحال له ضراط ، حتى لا يسمع صوته ، فاذا سكت رجع فوسوس ، فإذا سمع الاقامة ، ذهب حتى لا يسمع صوته ، فإذا سكت رجع فوسوس
…การภักดีต่ออัลลอฮ์ และทำให้เขานึกถึงเรื่องราวทางโลก ดังที่มีรายงานในเศาะฮีหฺมุสลิมว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้น เมื่อมันได้ยินเสียงอะซานเพื่อการละหมาด มันจะผายลมออกมา (และวิ่งหนีไป) จนกระทั่งไม่ได้ยินเสียงอะซานนั้น ครั้นเมื่อเสียงอะซานเงียบลง มันก็กลับมากระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ครั้นเมื่อมันได้ยินเสียงอิกอมะฮ์ มันก็หนีไปจนไม่ได้ยินเสียงนั้น ครั้นเมื่อเงียบลง มันก็กลับมากระซิบกระซาบอีก» รายงานโดยมุสลิม
فإذا قضى التثويب أقبل ، حتى يخطر بين المرء ونفسه ، يقول له : اذكر كذا ، اذكر كذا ، لما لم يكن يذكر من قبل حتى يظلّ الرجل ما يدري كم صلى
และในอีกรายงานหนึ่งระบุว่า «ครั้นเมื่ออิกอมะฮ์จบลง มันก็กลับมา จนกระทั่งเข้ามาแทรกอยู่ระหว่างตัวบุคคลกับจิตใจของเขา มันจะกล่าวแก่เขาว่า จงนึกถึงเรื่องนั้น จงนึกถึงเรื่องนี้ ในสิ่งที่เขาไม่เคยนึกถึงมาก่อน จนกระทั่งชายผู้นั้นไม่รู้ว่าตนได้ละหมาดไปกี่ร็อกอะฮ์แล้ว» รายงานโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิม
إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ إِنَـٰثًا وَإِن يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَـٰنًا مَّرِيدًا ﴿١١٧﴾ لَّعَنَهُ ٱللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا ﴿١١٨﴾
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ أَهَـٰٓؤُلَآءِ إِيَّاكُمْ كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ ﴿٤٠﴾ قَالُوا۟ سُبْحَـٰنَكَ أَنتَ وَلِيُّنَا مِن دُونِهِم ۖ بَلْ كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ ٱلْجِنَّ ۖ أَكْثَرُهُم بِهِم مُّؤْمِنُونَ ﴿٤١﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «พวกเขามิได้วิงวอนสิ่งใดอื่นจากพระองค์ นอกจากเทวรูปเพศหญิง และพวกเขามิได้วิงวอนสิ่งใด นอกจากชัยฏอนผู้ดื้อรั้นเท่านั้น อัลลอฮ์ทรงสาปแช่งมัน และมันได้กล่าวว่า แน่นอนข้าพระองค์จะเอาส่วนหนึ่งที่ถูกกำหนดไว้จากบรรดาบ่าวของพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นิซาอ์ 4:117-118) ดังนั้นทุกคนที่เคารพสักการะสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปปั้น เทวรูป ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ อารมณ์ใฝ่ต่ำ มนุษย์ หรืออุดมการณ์ใดก็ตาม เขาผู้นั้นคือผู้เคารพสักการะชัยฏอน ไม่ว่าเขาจะยินยอมหรือปฏิเสธก็ตาม เพราะชัยฏอนคือผู้ใช้ให้กระทำสิ่งนั้นและเป็นผู้ชักจูงให้กระทำ ด้วยเหตุนี้ บรรดาผู้ที่เคารพสักการะมะลาอิกะฮ์ แท้จริงแล้วพวกเขาก็คือผู้เคารพสักการะชัยฏอน «และวันที่พระองค์จะทรงชุมนุมพวกเขาทั้งหมด แล้วพระองค์ตรัสแก่มะลาอิกะฮ์ว่า คนเหล่านี้เคยเคารพสักการะพวกเจ้ากระนั้นหรือ? พวกเขา (มะลาอิกะฮ์) กล่าวว่า มหาบริสุทธิ์แด่พระองค์ พระองค์คือผู้คุ้มครองของพวกเรา หาใช่พวกเขาไม่ แต่ทว่าพวกเขาเคารพสักการะญิน ส่วนมากของพวกเขาศรัทธาต่อพวกมัน» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:40-41) หมายความว่า มะลาอิกะฮ์มิได้ใช้ให้พวกเขากระทำเช่นนั้น แต่ญินต่างหากที่ใช้ให้พวกเขากระทำ เพื่อให้พวกเขาเป็นผู้เคารพสักการะบรรดาชัยฏอนที่แปลงกายปรากฏแก่พวกเขา เช่นเดียวกับที่เทวรูปทั้งหลายก็มีชัยฏอนสิงสถิตอยู่
ٱلشَّيْطَـٰنُ يَعِدُكُمُ ٱلْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِٱلْفَحْشَآءِ ۖ وَٱللَّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا
สิ่งที่เราสรุปได้คือ ชัยฏอนนั้นใช้ให้กระทำความชั่วทุกอย่างและส่งเสริมให้กระทำ และห้ามปรามจากความดีทุกอย่างและทำให้เกิดความหวาดกลัวต่อการทำความดี เพื่อให้มนุษย์กระทำอย่างแรกและละทิ้งอย่างหลัง ดังที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «ชัยฏอนนั้นขู่พวกเจ้าด้วยความยากจน และใช้พวกเจ้าให้กระทำสิ่งลามก ส่วนอัลลอฮ์นั้นทรงสัญญาแก่พวกเจ้าซึ่งการอภัยโทษและความโปรดปรานจากพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:268) และการที่มันขู่ให้เรากลัวความยากจนนั้น คือการที่มันกล่าวว่า…
หากพวกเจ้าใช้จ่ายทรัพย์สินของพวกเจ้า พวกเจ้าก็จะยากจน ส่วนความชั่วร้ายลามก (อัล-ฟะห์ชาอ์) ที่มันใช้ให้เรากระทำนั้น คือทุกการกระทำที่ลามกและชั่วช้า เช่น ความตระหนี่ การผิดประเวณี และอื่น ๆ
ชัยฏอนมุ่งหมายที่จะทำให้มนุษย์หลงผิดด้วยการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) และบาปต่าง ๆ ฉันใด มันก็มุ่งหมายที่จะทำร้ายมุสลิมทั้งทางร่างกายและจิตใจของเขาฉันนั้น เราจะขอยกตัวอย่างการทำร้ายเช่นนี้บางส่วนเท่าที่เรารู้
หะดีษที่ท่านเราะซูล ﷺ เล่าถึงการที่ชัยฏอนจู่โจมท่าน จะนำเสนอต่อไปข้างหน้า ในหะดีษนั้นชัยฏอนได้นำลูกไฟมาเพื่อขว้างใส่ใบหน้าของท่านเราะซูล ﷺ
ชัยฏอนมีความสามารถที่จะทำให้มนุษย์เห็นความฝันในขณะนอนหลับ ซึ่งทำให้เขาตื่นตระหนกและอึดอัดใจ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เขาเศร้าโศกและเจ็บปวด
إذا رأى أحدكم الرؤيا يحبها ، فإنما هي من الله ، فليحمد الله عليها ، وليحدث بها ، وإذا رأى غير ذلك مما يكره ، فإنما هي من الشيطان ، فليستعذ بالله ، ولا يذكرها لأحد ، فإنها لا تضره
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกว่า ความฝันที่คนเราเห็นในขณะนอนหลับนั้นมีสามประเภท คือ ความฝันที่มาจากอัร-เราะห์มาน ความฝันที่ทำให้เศร้าโศกซึ่งมาจากชัยฏอน และความฝันที่เกิดจากความคิดคำนึงของตนเอง (เศาะฮีห์ อัล-ญามิอ์ 3/184, 185) และในเศาะฮีห์ อัล-บุคอรี ระบุว่าท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านฝันเห็นสิ่งที่เขาชอบ แท้จริงมันมาจากอัลลอฮ์ ดังนั้นเขาจงสรรเสริญอัลลอฮ์ในสิ่งนั้น และจงเล่ามันได้ แต่หากเขาฝันเห็นสิ่งอื่นจากนั้นซึ่งเป็นสิ่งที่เขาไม่ชอบ แท้จริงมันมาจากชัยฏอน ดังนั้นเขาจงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ และอย่าเล่ามันให้ผู้ใดฟัง เพราะแท้จริงมันจะไม่ทำอันตรายแก่เขา»
إذا نمتم فأطفئوا سُرُجكم ، فإن الشيطان يدلُّ مثل هذه ( الفأرة ) على هذا ( السراج ) فيحرقكم
สิ่งนี้เกิดขึ้นโดยผ่านสัตว์บางชนิดที่ชัยฏอนยุยงให้กระทำเช่นนั้น ในสุนันอบีดาวูด และเศาะฮีห์อิบนุหิบบาน ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ ระบุว่าท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อพวกท่านจะนอน ก็จงดับตะเกียงของพวกท่านเสีย เพราะแท้จริงชัยฏอนจะชี้นำสัตว์อย่างเช่นตัวนี้ (หนู) ไปยังสิ่งนี้ (ตะเกียง) แล้วมันก็จะเผาพวกท่าน»
اللهم إني أعوذ بك من التردي ، والهدم ، والغرق ، والحرق ، وأعوذ بك أن يتخبطني الشيطان عند الموت ، وأعوذ بك أن أموت في سبيلك مدبراً ، وأعوذ بك من الموت لديغاً
ท่านเราะซูล ﷺ เคยขอความคุ้มครองจากสิ่งนี้ โดยท่านกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากการตกจากที่สูง จากการถูกสิ่งก่อสร้างพังทับ จากการจมน้ำ และจากการถูกไฟเผา ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากการที่ชัยฏอนจะทำให้ข้าพระองค์สับสนวุ่นวายในยามตาย ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากการตายในหนทางของพระองค์ขณะที่หันหลังหนี และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์จากการตายเพราะถูกสัตว์มีพิษกัด» บันทึกโดยอันนะสาอีย์และอัลหากิมด้วยสายรายงานที่ศอเฮียะฮ์ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 1/405)
كل بني آدم يمسُّه الشيطان يوم ولدته أمُّه إلا مريم وابنها
كل بني آدم يطعن الشيطان في جنبيه بإصبعه حين يولد غير عيسى ابن مريم ، ذهب يطعن ، فطعن في الحجاب
ما من بني آدم مولود إلا يمسه الشيطان حين يولد ، فيستهل صارخاً من مس الشيطان ، غير مريم وابنها
ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ลูกหลานของอาดัมทุกคน ชัยฏอนจะสัมผัสเขาในวันที่มารดาของเขาคลอดเขาออกมา ยกเว้นมัรยัมและบุตรของนาง» บันทึกโดยมุสลิม (เศาะฮีหุลญามิอ์ 4/171) และในเศาะฮีหฺอัลบุคอรีย์มีว่า «ลูกหลานของอาดัมทุกคน ชัยฏอนจะใช้นิ้วของมันทิ่มแทงที่สีข้างทั้งสองของเขาในขณะที่เขาคลอดออกมา นอกจากอีซา บุตรของมัรยัม มันได้ไปเพื่อจะทิ่มแทงท่าน แต่มันกลับทิ่มแทงถูกเพียงม่านที่กั้นอยู่» และในอัลบุคอรีย์อีกเช่นกันว่า «ไม่มีทารกคนใดจากลูกหลานของอาดัม เว้นแต่ชัยฏอนจะสัมผัสเขาในขณะที่เขาคลอดออกมา แล้วเขาก็ร้องไห้จ้าเพราะการสัมผัสของชัยฏอน ยกเว้นมัรยัมและบุตรของนาง»
وَإِنِّىٓ أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ٱلرَّجِيمِ ﴿٣٦﴾
สาเหตุที่มัรยัมและบุตรของนางได้รับการปกป้องจากชัยฏอน ก็เพราะอัลลอฮ์ทรงตอบรับดุอาอ์ของมารดาของมัรยัมเมื่อนางคลอดมัรยัมออกมาว่า «และแท้จริงข้าพระองค์ขอให้พระองค์ทรงคุ้มครองนางและลูกหลานของนางให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:36)
أفيكم الذي أجاره الله من الشيطان على لسان نبيه
เมื่อนางมีความจริงใจในการวิงวอนของนาง อัลลอฮ์ก็ทรงตอบรับนาง แล้วทรงคุ้มครองมัรยัมและบุตรของนางให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่ และในบรรดาผู้ที่อัลลอฮ์ทรงคุ้มครองไว้อีกท่านหนึ่ง คือ อัมมาร บิน ยาซิร (ร.ฎ.) ดังที่มีในเศาะฮีหฺอัลบุคอรีย์ว่า อบุดดัรดาอ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า "ในหมู่พวกท่านมีผู้ที่อัลลอฮ์ทรงคุ้มครองเขาให้พ้นจากชัยฏอนตามคำพูดของนบีของพระองค์มิใช่หรือ?" อัลมุฆีเราะฮ์กล่าวว่า "ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงคุ้มครองเขาให้พ้นจากชัยฏอนตามคำพูดของนบีของพระองค์นั้น หมายถึงอัมมาร"
فناء أمته بالطعن والطاعون ؛ وخز أعدائكم من الجنِّ ، وفي كل شهادة
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกว่า «ความพินาศของประชาชาติของท่านนั้นเกิดจากการทิ่มแทง (ในการสู้รบ) และโรคระบาด (อัฏฏออูน) ซึ่งเป็นการทิ่มแทงของศัตรูของพวกท่านจากหมู่ญิน และในทั้งสองอย่างนั้นล้วนเป็นการตายชะฮีด» บันทึกโดยอะห์มัดและอัฏเฏาะบะรอนีย์ด้วยสายรายงานที่ศอเฮียะฮ์ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 4/90)
الطاعون وخز أعدائكم من الجن ، وهو لكم شهادة
และในหนังสืออัล-มุสตัดร็อกของอัล-หากิม ระบุว่า «โรคระบาด (อัฏ-ฏออูน) คือการทิ่มแทงของศัตรูของพวกท่านจากหมู่ญิน และมันคือการตายชะฮีดสำหรับพวกท่าน»
وَٱذْكُرْ عَبْدَنَآ أَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلشَّيْطَـٰنُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ ﴿٤١﴾
และบางทีสิ่งที่ประสบแก่นบีของอัลลอฮ์ คือท่านนบีอัยยูบ อาจมีสาเหตุมาจากญิน ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และจงรำลึกถึงบ่าวของเรา อัยยูบ ขณะที่เขาได้วิงวอนต่อพระเจ้าของเขาว่า แท้จริงชัยฏอนได้ทำให้ข้าพระองค์ได้รับความเหนื่อยยากและความทุกข์ทรมาน» (ซูเราะฮ์ศอด 38:41)
إنما هذه ركضة من ركضات الشيطان
ท่านนบี ﷺ กล่าวแก่สตรีที่มีเลือดเสีย (อิสติหาเฎาะฮ์) ว่า «แท้จริงสิ่งนี้เป็นเพียงการกระทืบครั้งหนึ่งจากการกระทืบของชัยฏอน» บันทึกโดยนักบันทึกหะดีษทั้งสี่ ด้วยสายรายงานที่หะสัน (เศาะฮีหุลญามิอ์ 3/196)
ส่วนหนึ่งของความเดือดร้อนที่ชัยฏอนนำมาสู่มนุษย์ คือ มันจะล่วงละเมิดต่ออาหารและเครื่องดื่มของเขา โดยเข้าร่วมกินดื่มกับเขาในสิ่งทั้งสองนั้น และเข้าร่วมพักค้างคืนกับเขาในบ้านของเขา สิ่งนี้จะเกิดขึ้นจากมันเมื่อบ่าวฝ่าฝืนทางนำของพระผู้ทรงเมตตา หรือหลงลืมการรำลึกถึงพระองค์ แต่หากเขายึดมั่นอยู่กับทางนำที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำเราไปสู่ และไม่หลงลืมการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ชัยฏอนก็จะไม่พบหนทางใดที่จะเข้าถึงทรัพย์สินและบ้านเรือนของเราได้
ชัยฏอนจะไม่สามารถถือเอาอาหารเป็นที่อนุมัติสำหรับมันได้ นอกจากเมื่อมีผู้ใดรับประทานอาหารนั้นโดยไม่กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ (บิสมิลลาฮ์) ครั้นเมื่อมีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนืออาหารนั้น อาหารนั้นก็จะเป็นที่ต้องห้ามสำหรับชัยฏอน
كنا إذا حضرنا مع النبي ـ ﷺ ـ طعاماً لم نضع أيدينا حتى يبدأ رسول الله ـ ﷺ ـ فيضع يده ، وإنّا حضرنا معه مرة طعاماً . فجاءت جارية كأنها تدفع ، فذهبت لتضع يدها في الطعام ، فأخذ رسول الله ـ ﷺ ـ بيدها ، ثم جاء أعرابي كأنما يدفع فأخذ بيده . فقال رسول الله ـ ﷺ ـ : « إن الشيطان ليستحل الطعام أن لا يذكر اسم الله عليه ، وإنه جاء بهذه الجارية ليستحل بها ، فأخذت بيدها ، فجاء بهذا الأعرابي ليستحل به ، فأخذت بيده ، والذي نفسي بيده إن يده في يدي مع يدها »
มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน จากหุซัยฟะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า: "เมื่อพวกเราร่วมรับประทานอาหารกับท่านนบี ﷺ พวกเราจะไม่วางมือของพวกเราลง (ในอาหาร) จนกว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จะเริ่มวางมือของท่านก่อน ครั้งหนึ่งพวกเราได้ร่วมรับประทานอาหารกับท่าน แล้วมีเด็กหญิงคนหนึ่งเดินมาราวกับว่านางถูกผลักดันมา นางจะวางมือของนางลงในอาหาร ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงจับมือของนางไว้ ต่อมามีชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งเดินมาราวกับว่าเขาถูกผลักดันมา ท่านก็จับมือของเขาไว้ แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็กล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนจะถือเอาอาหารเป็นที่อนุมัติสำหรับมัน เมื่อไม่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนืออาหารนั้น และแท้จริงมันได้พาเด็กหญิงคนนี้มาเพื่อจะถือเอา (อาหาร) เป็นที่อนุมัติโดยผ่านนาง ฉันจึงจับมือของนางไว้ แล้วมันก็พาชาวอาหรับชนบทคนนี้มาเพื่อจะถือเอา (อาหาร) เป็นที่อนุมัติโดยผ่านเขา ฉันจึงจับมือของเขาไว้ ขอสาบานด้วยพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงมือของมัน (ชัยฏอน) อยู่ในมือของฉันพร้อมกับมือของนาง»"
และท่านเราะซูล ﷺ ได้สั่งใช้พวกเราให้ปกป้องทรัพย์สินของพวกเราจากชัยฏอน ด้วยการปิด
أغلقوا الأبواب ، واذكروا اسم الله ، فإن الشيطان لا يفتح باباً مغلقاً ، وأوكوا قربكم ، واذكروا اسم الله ، وخمروا آنيتكم ، واذكروا اسم الله ، ولو أن تعرضوا عليها شيئاً ، واطفئوا مصابيحكم
การปิดประตู การปิดภาชนะ และการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องคุ้มครองบ้านเรือนจากชัยฏอน ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงปิดประตู และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ เพราะชัยฏอนจะไม่เปิดประตูที่ถูกปิดไว้ พวกท่านจงมัดปากถุงหนังใส่น้ำ และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ พวกท่านจงปิดภาชนะของพวกท่าน และจงกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ แม้เพียงวางสิ่งใดพาดขวางไว้บนมันก็ตาม และพวกท่านจงดับตะเกียงของพวกท่าน» รายงานโดยมุสลิม
من أكل بشماله أكل معه الشيطان ، ومن شرب بشماله شرب معه الشيطان
ชัยฏอนจะกินและดื่มร่วมกับมนุษย์ หากเขากินหรือดื่มด้วยมือซ้าย และเช่นเดียวกันหากเขาดื่มขณะยืน ในมุสนัดของอะห์มัด รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) จากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «ผู้ใดกินด้วยมือซ้าย ชัยฏอนก็จะกินร่วมกับเขา และผู้ใดดื่มด้วยมือซ้าย ชัยฏอนก็จะดื่มร่วมกับเขา»
قه
أيسرك أن يشرب معك الهر ؟
فإنه قد شرب معك من هو شرٌّ منه الشيطان
และในมุสนัดเช่นกัน รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านนบี ﷺ เห็นชายคนหนึ่งดื่มขณะยืน ท่านจึงกล่าวแก่เขาว่า «จงอาเจียนออกมา» เขาถามว่า "เพราะเหตุใดเล่า?" ท่านกล่าวว่า «ท่านพอใจไหมที่แมวจะดื่มร่วมกับท่าน?» เขาตอบว่า "ไม่" ท่านกล่าวว่า «แท้จริงสิ่งที่เลวร้ายยิ่งกว่าแมวได้ดื่มร่วมกับท่านแล้ว นั่นคือชัยฏอน»
إذا دخل الرجل بيته فذكر اسم الله حين يدخل وحين يطعم ، قال الشيطان لا مبيت لكم ولا عشاء هنا ، وإن دخل ولم يذكر اسم الله عند دخوله قال : أدركتم المبيت ، وإن لم يذكر اسم الله عند طعامه قال أدركتم المبيت والعشاء
เพื่อขับไล่ชัยฏอนออกจากบ้าน ท่านอย่าลืมกล่าวพระนามของอัลลอฮ์เมื่อเข้าบ้าน ท่านเราะซูล ﷺ ได้ชี้แนะเราไว้ในเรื่องนี้ โดยท่านกล่าวว่า «เมื่อชายคนหนึ่งเข้าบ้านของเขา แล้วกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะเข้าบ้านและขณะรับประทานอาหาร ชัยฏอนจะกล่าวว่า "ที่นี่ไม่มีที่พักค้างคืนและไม่มีอาหารค่ำสำหรับพวกเจ้า" แต่หากเขาเข้าบ้านโดยไม่กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะเข้า ชัยฏอนจะกล่าวว่า "พวกเจ้าได้ที่พักค้างคืนแล้ว" และหากเขาไม่กล่าวพระนามของอัลลอฮ์ขณะรับประทานอาหาร ชัยฏอนจะกล่าวว่า "พวกเจ้าได้ทั้งที่พักค้างคืนและอาหารค่ำแล้ว"»
ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ ٱلرِّبَوٰا۟ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِى يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيْطَـٰنُ مِنَ ٱلْمَسِّ
إن الشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 24/276) ว่า «การที่ญินเข้าไปในร่างกายของมนุษย์นั้นเป็นเรื่องที่ยืนยันแน่ชัด โดยมติเอกฉันท์ของบรรดาอิหม่ามแห่งอะฮ์ลุสซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์ อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «บรรดาผู้ที่กินดอกเบี้ยนั้น พวกเขาจะไม่ลุกขึ้นนอกจากเช่นเดียวกับการลุกขึ้นของผู้ที่ชัยฏอนทำให้เขาซวนเซเพราะการเข้าสิง» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:275) และในอัศ-เศาะฮีห์ รายงานจากท่านนบี ﷺ ว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นไหลเวียนอยู่ในตัวลูกหลานอาดัมดังการไหลเวียนของเลือด»
อับดุลลอฮ์ บุตรของอิหม่ามอะห์มัด บิน ฮัมบัล กล่าวว่า «ข้าพเจ้ากล่าวแก่บิดาของข้าพเจ้าว่า มีคนบางกลุ่มกล่าวว่า
يا بني يكذبون ، هذا يتكلم على لسانه
ว่า ญินไม่ได้เข้าไปในร่างของผู้ถูกญินสิง ท่านจึงกล่าวว่า “ลูกเอ๋ย พวกเขาโกหก นี่แหละ (ญิน) มันพูดผ่านลิ้นของเขา”
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า “สิ่งที่ท่าน (อิมามอะห์มัด) กล่าวนี้เป็นที่รู้กันทั่วไป เพราะชายคนหนึ่งอาจถูกญินสิงจนล้มลง แล้วพูดเป็นภาษาที่เขาเองไม่รู้ความหมาย และถูกตีที่ร่างกายอย่างรุนแรง ซึ่งหากตีอูฐด้วยแรงขนาดนั้นก็คงทิ้งร่องรอยไว้อย่างมาก แต่ผู้ถูกสิงกลับไม่รู้สึกถึงการตีนั้นเลย และไม่รู้ตัวถึงคำพูดที่ตนพูดออกมา บางครั้ง (ญิน) ก็ลากตัวผู้ถูกสิงหรือคนอื่น ลากพรมที่เขานั่งอยู่ และเคลื่อนย้ายสิ่งของต่าง ๆ ... และยังมีเรื่องอื่น ๆ อีกที่เกิดขึ้น ซึ่งผู้ใดได้เห็นเรื่องเหล่านี้ด้วยตาตนเอง ก็จะเกิดความรู้อันแน่ชัดอย่างปฏิเสธไม่ได้ว่า ผู้ที่พูดผ่านลิ้นของมนุษย์และผู้ที่เคลื่อนย้ายวัตถุเหล่านี้คือสิ่งมีชีวิตอีกจำพวกหนึ่งที่มิใช่มนุษย์”
ท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) กล่าวอีกว่า “ในหมู่อิมามของมุสลิมไม่มีผู้ใดปฏิเสธการที่ญินเข้าไปในร่างของผู้ถูกสิงหรือผู้อื่น ผู้ใดปฏิเสธเรื่องนี้และอ้างว่าบทบัญญัติศาสนา (ชะรีอะฮ์) ปฏิเสธเรื่องนี้ ผู้นั้นได้โกหกต่อบทบัญญัติศาสนาแล้ว เพราะในหลักฐานทางศาสนาไม่มีสิ่งใดที่ปฏิเสธเรื่องนี้เลย”
ท่านยังได้กล่าวไว้ใน (เล่ม 19/12) ว่า ในบรรดาผู้ที่ปฏิเสธการเข้าสิงร่างของผู้ถูกสิงโดยญินนั้น คือกลุ่มหนึ่งจากพวกมุอ์ตะซิละฮ์ เช่น อัล-ญุบบาอีย์ และอบูบักร อัร-รอซีย์
เราจะพยายามอธิบายเรื่องนี้ให้กระจ่างยิ่งขึ้นในบทที่ห้า
إن الشيطان يضع عرشه على الماء ، ثم يبعث سراياه في الناس ، فأقربهم عنده منزلة أعظمهم عنده فتنة ، يجيء أحدهم فيقول : ما زلت
อิบลีสคือผู้วางแผนการรบกับมนุษย์และเป็นผู้นำทัพในสมรภูมินี้ จากฐานบัญชาการของมัน มันส่งคณะทูตและกองกำลังไปในทิศทางต่าง ๆ และจัดการประชุมเพื่อซักถามไพร่พลและกองทัพของมันถึงสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไป และยกย่องชมเชยผู้ที่ทำได้ดีและทำได้ยอดเยี่ยมในการทำให้ผู้คนหลงผิดและก่อฟิตนะฮ์แก่พวกเขา อิมามมุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีห์ของท่าน จากท่านญาบิร (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนวางบัลลังก์ของมันไว้บนน้ำ จากนั้นมันก็ส่งกองกำลังของมันออกไปในหมู่มนุษย์ ผู้ที่มีตำแหน่งใกล้ชิดมันมากที่สุดคือผู้ที่ก่อฟิตนะฮ์ได้ยิ่งใหญ่ที่สุด ตนหนึ่งในพวกมันจะมาแล้วกล่าวว่า ข้าได้ตามรังควาน
بفلان حتى تركته وهو يقول كذا وكذا ، فيقول إبليس : لا والله ما صنعت شيئاً ، ويجيء أحدهم فيقول : ما تركته حتى فرقت بينه وبين أهله ، قال : فيقربه ويدنيه ، ويقول : نعم أنتْ
…กับคนนั้นคนนี้ จนกระทั่งข้าได้ละเขาไปในขณะที่เขากล่าวอย่างนั้นอย่างนี้ อิบลีสก็จะกล่าวว่า "ไม่หรอก ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ เจ้ายังไม่ได้ทำอะไรเลย" แล้วอีกตนหนึ่งก็มากล่าวว่า "ข้าไม่ยอมละเขาไปจนกว่าข้าจะทำให้เขากับภรรยาของเขาแตกแยกกัน" ท่านกล่าวว่า "แล้วอิบลีสก็จะให้มันเข้ามาใกล้ ดึงมันมาชิดตัว และกล่าวว่า "ใช่แล้ว เจ้านี่แหละ""»
ما ترى
صدق ذاك عرش إبليس
ในมุสนัดของอิมามอะห์มัด ระบุว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้ถามอิบนุศออิด (ซึ่งท่าน ﷺ สงสัยว่าเขาคือดัจญาล) ว่า «เจ้าเห็นอะไร?» เขาตอบว่า "ข้าเห็นบัลลังก์หนึ่งอยู่บนทะเล รอบ ๆ มีงูอยู่มากมาย" ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «เขาพูดจริง นั่นคือบัลลังก์ของอิบลีส»
قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿٣٦﴾ قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ ﴿٣٧﴾ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْوَقْتِ ٱلْمَعْلُومِ ﴿٣٨﴾
إن الشيطان قال : وعزتك وجلالك لا أبرح أغوي عبادك ما دامت أرواحهم في أجسادهم ، فقال الرب : وعزتي وجلالي لا أزال أغفر لهم ما استغفروني
ชัยฏอนมีประสบการณ์อันยาวนานในการทำให้ผู้คนหลงผิด ด้วยเหตุนี้มันจึงเชี่ยวชาญในการวางแผนการ วางกับดักและบ่วงแร้วของมัน มันยังคงมีชีวิตอยู่และทำให้ผู้คนหลงผิดมาตั้งแต่มนุษย์ถือกำเนิดขึ้นจนถึงทุกวันนี้ และจะเป็นเช่นนั้นไปจนกระทั่งวันกิยามะฮ์จะมาถึง «มันกล่าวว่า "โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ โปรดทรงประวิงเวลาแก่ข้าพระองค์จนถึงวันที่พวกเขาจะถูกให้ฟื้นคืนชีพเถิด" พระองค์ตรัสว่า "แท้จริงเจ้าเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ได้รับการประวิงเวลา จนถึงวันแห่งเวลาที่ถูกกำหนดไว้แล้ว"» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:36-38) มันมุ่งมั่นอย่างไม่ลดละในการกระทำความชั่วที่มันได้อุทิศตนให้ มันไม่เคยเหน็ดเหนื่อยและไม่เคยเบื่อหน่าย ในหะดีษระบุว่า «แท้จริงชัยฏอนได้กล่าวว่า "ด้วยความยิ่งใหญ่และความสูงส่งของพระองค์ ข้าพระองค์จะไม่หยุดล่อลวงปวงบ่าวของพระองค์ ตราบใดที่วิญญาณของพวกเขายังคงอยู่ในร่างกายของพวกเขา" พระผู้อภิบาลจึงตรัสว่า "ด้วยความยิ่งใหญ่และความสูงส่งของข้า ข้าจะไม่หยุดอภัยโทษให้แก่พวกเขา ตราบใดที่พวกเขายังขออภัยโทษจากข้า"» บันทึกโดยอะห์มัดและอัล-หากิม ด้วยสายรายงานที่หะสัน (เศาะหีห์ อัล-ญามิอ์ 2/72)
ชัยฏอนมีไพร่พลอยู่สองกลุ่ม คือ กลุ่มหนึ่งมาจากหมู่ญิน และอีกกลุ่มหนึ่งมาจากหมู่มนุษย์
وَٱسْتَفْزِزْ مَنِ ٱسْتَطَعْتَ مِنْهُم بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِم بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ
أَلَمْ تَرَ أَنَّآ أَرْسَلْنَا ٱلشَّيَـٰطِينَ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا ﴿٨٣﴾
ชัยฏอนมีไพร่พลและผู้ช่วยเหลือจากหมู่ญิน ดังที่ได้กล่าวถึงหะดีษเรื่องการที่มันส่งกองกำลังของมันออกไปมาแล้ว และในอัลกุรอานระบุว่า «และจงยั่วยุผู้ที่เจ้าสามารถยั่วยุได้ในหมู่พวกเขาด้วยเสียงของเจ้า และจงระดมกองทหารม้าและกองทหารราบของเจ้าเข้าโจมตีพวกเขา...» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:64) ดังนั้นมันจึงมีไพร่พลที่เข้าโจมตีทั้งโดยการขี่พาหนะและการเดินเท้า มันส่งพวกเขาไปยังปวงบ่าว เพื่อปลุกปั่นยุยงพวกเขาไปสู่ความชั่วอย่างไม่หยุดหย่อน «เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า แท้จริงเราได้ส่งบรรดาชัยฏอนไปยังพวกปฏิเสธศรัทธา เพื่อยุยงพวกเขาอย่างรุนแรง» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:83)
خرج النبي – ﷺ – من عندي ليلا ، فغرت عليه ، فجاء ، فرأى ما أصنع ، فقال ما لك يا عائشة : أغرت ؟ قلت : وما لي لا يغار مثلي على مثلك ؟ فقال : أقد جاءك شيطانك ؟ قلت : يا رسول الله ، أو معي شيطان ؟ قال : نعم ، قلت : ومع كل إنسان شيطان ؟ قال : نعم ، قلت : ومعك يا رسول الله ؟ قال : نعم ، ولكن ربي أعانني عليه حتى أسلم
มนุษย์ทุกคนมีชัยฏอนติดตามอยู่เสมอโดยไม่พรากจากไป ดังที่ปรากฏในหะดีษของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ซึ่งบันทึกโดยมุสลิม นางกล่าวว่า «ท่านนบี ﷺ ออกไปจากบ้านของฉันในยามค่ำคืน ฉันจึงรู้สึกหึงหวงท่าน แล้วท่านก็กลับมาและเห็นสิ่งที่ฉันกำลังทำอยู่ ท่านจึงกล่าวว่า "เธอเป็นอะไรไปหรือ อาอิชะฮ์ เธอหึงหวงหรือ?" ฉันตอบว่า "จะไม่ให้คนอย่างฉันหึงหวงคนอย่างท่านได้อย่างไร?" ท่านกล่าวว่า "ชัยฏอนของเธอมาหาเธอแล้วหรือ?" ฉันถามว่า "โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ มีชัยฏอนอยู่กับฉันด้วยหรือ?" ท่านตอบว่า "ใช่" ฉันถามว่า "และมีชัยฏอนอยู่กับมนุษย์ทุกคนหรือ?" ท่านตอบว่า "ใช่" ฉันถามว่า "และอยู่กับท่านด้วยหรือ โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์?" ท่านตอบว่า "ใช่ แต่พระผู้อภิบาลของฉันได้ทรงช่วยเหลือฉันให้เหนือมัน จนมันยอมจำนน"»
ما منكم من أحد إلا وقد وُكِّلَ به قرينه من الجن ، وقرينه من الملائكة
وإياي لكن الله أعانني عليه فأسلم ، فلا يأمرني إلا بخير
และมุสลิมกับอิมามอะหมัดได้รายงานจากอับดุลลอฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดในหมู่พวกท่าน เว้นแต่ได้มีการมอบหมายสหายจากหมู่ญินและสหายจากหมู่มะลาอิกะฮ์ให้อยู่กับเขา» พวกเขาถามว่า "แม้แต่ท่านด้วยหรือ โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์?" ท่านตอบว่า «แม้แต่ฉันด้วย แต่อัลลอฮ์ได้ทรงช่วยเหลือฉันให้เหนือมัน มันจึงยอมจำนน ดังนั้นมันจึงไม่ใช้ให้ฉันทำสิ่งใดนอกจากความดีเท่านั้น»
وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ ٱلرَّحْمَـٰنِ نُقَيِّضْ لَهُۥ شَيْطَـٰنًا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٌ ﴿٣٦﴾
وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَآءَ فَزَيَّنُوا۟ لَهُم مَّا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ
และในอัลกุรอานมีระบุว่า «และผู้ใดที่หันห่างจากการรำลึกถึงพระผู้ทรงกรุณาปรานี เราจะกำหนดชัยฏอนตัวหนึ่งให้แก่เขา แล้วมันก็จะเป็นสหายของเขา» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:36) ดังที่พระองค์ตรัสไว้ในอีกอายะฮ์หนึ่งว่า «และเราได้กำหนดสหายหลายคนให้แก่พวกเขา แล้วพวกนั้นก็ได้ทำให้สิ่งที่อยู่เบื้องหน้าพวกเขาและสิ่งที่อยู่เบื้องหลังพวกเขาเป็นที่สวยงามแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:25)
أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِى وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۢ ۚ بِئْسَ لِلظَّـٰلِمِينَ بَدَلًا ﴿٥٠﴾
ชัยฏอนคือศัตรูอันดับหนึ่งของมนุษย์ ซึ่งพยายามที่จะทำให้มนุษย์พินาศ แม้กระนั้นก็ตาม มนุษย์ส่วนใหญ่ก็ยังยึดเอามันเป็นผู้คุ้มครอง พวกเขาเดินตามรอยเท้าของมัน และพึงพอใจกับความคิดของมัน ช่างน่ารังเกียจยิ่งนักสำหรับมนุษย์ผู้มีสติปัญญาที่จะยึดเอาศัตรูของตนเป็นผู้คุ้มครอง «แล้วพวกเจ้าจะยึดเอามันและลูกหลานของมันเป็นผู้คุ้มครองอื่นจากข้ากระนั้นหรือ ทั้ง ๆ ที่พวกมันเป็นศัตรูของพวกเจ้า ช่างเป็นการแลกเปลี่ยนที่เลวร้ายยิ่งสำหรับบรรดาผู้อธรรม» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิ 18:50)
وَمَن يَتَّخِذِ ٱلشَّيْطَـٰنَ وَلِيًّا مِّن دُونِ ٱللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا ﴿١١٩﴾
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَوْلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّـٰغُوتُ يُخْرِجُونَهُم
แท้จริงพวกเขาได้ขาดทุนอย่างชัดแจ้งด้วยการยึดเอามันเป็นผู้คุ้มครอง «และผู้ใดยึดเอาชัยฏอนเป็นผู้คุ้มครองอื่นจากอัลลอฮ์ แน่นอนเขาได้ขาดทุนอย่างชัดแจ้ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:119) พวกเขาขาดทุนเพราะชัยฏอนทำให้จิตใจของพวกเขาแปดเปื้อนและเสื่อมเสีย ทำให้พวกเขาสูญเสียความโปรดปรานแห่งทางนำ และโยนพวกเขาเข้าสู่ความหลงผิดและความคลุมเครือสงสัยต่าง ๆ «และบรรดาผู้ที่ปฏิเสธศรัทธานั้น ผู้คุ้มครองของพวกเขาคือฏอฆูต ซึ่งจะนำพวกเขาออก
مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَـٰتِ ۗ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٢٥٧﴾
إِنَّمَا يَدْعُوا۟ حِزْبَهُۥ لِيَكُونُوا۟ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿٦﴾
«…จากแสงสว่างไปสู่ความมืดมนทั้งหลาย ชนเหล่านี้คือชาวนรก พวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:257) และพวกเขาย่อมขาดทุน เพราะมันจะนำพาพวกเขาไปสู่นรกในวันกิยามะฮ์ «แท้จริงมันเพียงแต่เชิญชวนพลพรรคของมัน เพื่อให้พวกเขาเป็นชาวนรกที่มีไฟลุกโชน» (ซูเราะฮ์ฟาฏิร 35:6) คนเหล่านี้คือบรรดาผู้ภักดีของชัยฏอน ซึ่งชัยฏอนใช้พวกเขาเป็นพาหนะและเป็นไพร่พล เพื่อดำเนินแผนการและบรรลุเป้าหมายของมัน
ผู้คนจำนวนมากยึดเอาชัยฏอนเป็นผู้คุ้มครอง แต่มันกลับวางอุบายต่อพวกเขา และนำพวกเขาไปสู่หนทางที่มีแต่ความพินาศและความหายนะ แล้วมันก็ทอดทิ้งพวกเขา ปล่อยให้พวกเขาเผชิญชะตากรรมเพียงลำพัง และยืนสะใจในความเคราะห์ร้ายของพวกเขา พร้อมกับหัวเราะเยาะพวกเขา มันสั่งให้พวกเขาฆ่าคน ลักขโมย และทำซินา แล้วมันก็ชี้เบาะแสของพวกเขาและเปิดโปงพวกเขาเสียเอง
وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ ٱلْيَوْمَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَإِنِّى جَارٌ لَّكُمْ
มันได้กระทำเช่นนั้นกับพวกมุชริกีนในสงครามบะดัร เมื่อมันมาหาพวกเขาในร่างของสุรอเกาะฮ์ อิบนุมาลิก และสัญญากับพวกเขาว่าจะได้รับชัยชนะและความเหนือกว่า «และมันกล่าวว่า วันนี้ไม่มีผู้ใดในหมู่มนุษย์จะเอาชนะพวกท่านได้ และแท้จริงฉันเป็นผู้คุ้มครองพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:48) ครั้นเมื่อศัตรูของอัลลอฮ์ได้เห็นมะลาอิกะฮ์ลงมาช่วยเหลือบรรดาผู้ศรัทธา มันก็หันหลังวิ่งหนีและทอดทิ้งพวกเขา ดังที่หัสสาน อิบนุษาบิต (ร.ฎ.) ได้กล่าวไว้ว่า
มันล่อลวงพวกเขาด้วยการหลอกลวง แล้วก็ทอดทิ้งพวกเขา แท้จริงเจ้าตัวชั่วร้ายนั้น ย่อมหลอกลวงผู้ที่ภักดีต่อมันเสมอ
ในทำนองเดียวกัน มันได้กระทำกับนักพรตผู้ฆ่าหญิงคนหนึ่งและลูกของนาง มันสั่งให้เขาทำซินากับนาง แล้วสั่งให้ฆ่านาง จากนั้นก็ชี้เบาะแสให้ครอบครัวของนางรู้ถึงตัวเขา และเปิดเผยเรื่องราวของเขาแก่พวกเขา แล้วมันก็สั่งให้เขาสุญูดต่อมัน ครั้นเมื่อเขากระทำตาม มันก็หนีจากเขาไปและทิ้งเขาไว้ ดังที่จะได้อธิบายต่อไป
إِنِّى كَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ
และในวันกิยามะฮ์ มันจะกล่าวแก่บรรดาผู้ภักดีของมันหลังจากที่มันและพวกเขาได้เข้าสู่นรกแล้วว่า «แท้จริงฉันปฏิเสธสิ่งที่พวกท่านได้ตั้งฉันเป็นภาคีมาก่อนหน้านี้» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:22) มันนำพาพวกเขาไปสู่จุดหมายที่เลวร้ายที่สุด แล้วก็ปลีกตัวออกจากพวกเขาอย่างสิ้นเชิง
และจะได้กล่าวถึงเรื่องราวของชายผู้อ้างตนว่าเป็นผู้รอบรู้ในโลกแห่งวิญญาณ และการที่บรรดาชัยฏอนได้ทอดทิ้งเขาอย่างไร หลังจากที่เขามีชื่อเสียงโด่งดังอย่างมาก จนเขาตกอยู่ในสภาพสับสนงุนงงและต่ำต้อย ไม่รู้ว่าจะทำอะไรต่อไป
إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٢٧﴾
มนุษย์มีอยู่สองฝ่าย คือ บรรดาผู้ที่เป็นมิตรของพระผู้ทรงกรุณาปรานี และบรรดาผู้ที่เป็นมิตรของชัยฏอน บรรดาสมุนของชัยฏอนก็คือบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา ไม่ว่าพวกเขาจะนับถือศาสนาและลัทธิใดก็ตาม «แท้จริงเราได้ให้บรรดาชัยฏอนเป็นมิตรของบรรดาผู้ที่ไม่ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:27)
وَإِنَّ ٱلشَّيَـٰطِينَ لَيُوحُونَ إِلَىٰٓ أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَـٰدِلُوكُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿١٢١﴾
ชัยฏอนใช้คนเหล่านี้ให้ทำให้บรรดาผู้ศรัทธาหลงผิด ด้วยข้อคลุมเครือและความสงสัยที่พวกเขาโยนเข้ามา «และแท้จริงบรรดาชัยฏอนนั้นจะกระซิบแก่บรรดามิตรของพวกมัน เพื่อให้พวกเขาโต้เถียงกับพวกเจ้า และหากพวกเจ้าเชื่อฟังพวกเขา แท้จริงพวกเจ้าก็เป็นผู้ตั้งภาคีอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:121)
ข้อคลุมเครือต่าง ๆ ที่บรรดานักบูรพาคดี พวกครูเสด ชาวยิว และพวกไม่มีศาสนา พากันสร้างขึ้นนั้น ล้วนเป็นเรื่องในลักษณะนี้ทั้งสิ้น
إِنَّمَا ٱلنَّجْوَىٰ مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ لِيَحْزُنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟
มันยังผลักดันพวกเขาให้ทำร้ายบรรดาผู้ศรัทธาทางจิตใจ «แท้จริงการกระซิบกระซาบกันนั้นมาจากชัยฏอน เพื่อทำให้บรรดาผู้ศรัทธาเศร้าใจ» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:10) มันเคยผลักดันพวกมุชริกให้กระซิบกระซาบกันในขณะที่มีมุสลิมอยู่ใกล้ ๆ พวกเขา มุสลิมผู้นั้นจึงคิดว่าพวกเขากำลังสมคบคิดกันทำร้ายตน...
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾
ยิ่งไปกว่านั้น มันยังผลักดันพวกเขาให้ทำสงครามและสู้รบกับบรรดามุสลิม «บรรดาผู้ศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์ และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธานั้นต่อสู้ในหนทางของฏอฆูต ดังนั้นพวกเจ้าจงต่อสู้กับบรรดาสมุนของชัยฏอนเถิด แท้จริงอุบายของชัยฏอนนั้นอ่อนแอยิ่ง» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:76)
إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَآءَهُۥ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١٧٥﴾
وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُۥ فَٱتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢٠﴾
และมันคอยทำให้บรรดาผู้ศรัทธาหวาดกลัวบรรดาสมุนของมันอยู่เสมอ «แท้จริงนั่นคือชัยฏอน มันทำให้ (พวกเจ้า) หวาดกลัวบรรดาสมุนของมัน ดังนั้นพวกเจ้าอย่ากลัวพวกเขา แต่จงกลัวข้าเถิด หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:175) และสมุนของมันนั้นมีจำนวนมากมาย «และแน่นอน อิบลีสได้พิสูจน์การคาดคะเนของมันว่าเป็นจริงต่อพวกเขา แล้วพวกเขาก็ปฏิบัติตามมัน นอกจากกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ศรัทธาเท่านั้น» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:20)
ชัยฏอนจะไม่มาหามนุษย์แล้วพูดกับเขาว่า "จงละทิ้งเรื่องดี ๆ เหล่านี้เสีย และจงทำเรื่องชั่ว ๆ เหล่านี้ เพื่อเจ้าจะได้ประสบความทุกข์ระทมทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ของเจ้า" เพราะหากมันทำเช่นนั้น
ก็จะไม่มีผู้ใดเชื่อฟังมัน แต่มันจะใช้หนทางมากมายเพื่อหลอกลวงบรรดาบ่าวของอัลลอฮ์
رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٣٩﴾ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ ﴿٤٠﴾
นี่คือหนทางที่ชัยฏอนใช้มาโดยตลอดและยังคงใช้อยู่เพื่อทำให้บรรดาบ่าวหลงผิด มันจะทำให้ความเท็จปรากฏในรูปของความจริง และทำให้ความจริงปรากฏในรูปของความเท็จ มันจะคอยทำให้มนุษย์เห็นความเท็จเป็นสิ่งดีงาม และทำให้เขารังเกียจความจริง จนกระทั่งเขาพุ่งเข้าหาการกระทำสิ่งที่ชั่วร้าย และหันหลังให้แก่ความจริง ดังที่ผู้ถูกสาปแช่งนั้นได้กล่าวต่อพระผู้อภิบาลแห่งความยิ่งใหญ่ว่า «โอ้พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ เนื่องด้วยที่พระองค์ได้ทรงให้ข้าพระองค์หลงผิด แน่นอนข้าพระองค์จะทำให้ (ความชั่ว) เป็นที่สวยงามแก่พวกเขาในแผ่นดิน และแน่นอนข้าพระองค์จะทำให้พวกเขาหลงผิดทั้งหมด เว้นแต่บรรดาบ่าวของพระองค์ในหมู่พวกเขาที่ได้รับการคัดเลือกให้บริสุทธิ์» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์รฺ 15:39-40)
عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ
อิบนุลก็อยยิมได้กล่าวในเรื่องนี้ว่า “ส่วนหนึ่งจากกลอุบายของมันคือ มันจะคอยร่ายมนตร์สะกดสติปัญญาอยู่เสมอจนกระทั่งมันหลอกลวงได้สำเร็จ และไม่มีผู้ใดรอดพ้นจากมนตร์สะกดของมัน เว้นแต่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ มันจะทำให้การกระทำที่เป็นโทษแก่เขาดูสวยงาม จนเขาคิดว่าสิ่งนั้นเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ที่สุด และมันจะทำให้เขารังเกียจการกระทำที่มีประโยชน์ที่สุดสำหรับเขา จนเขาคิดว่าสิ่งนั้นเป็นโทษแก่เขา ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์! มีมนุษย์มากมายเพียงใดที่ถูกทดสอบให้หลงด้วยมนตร์สะกดนี้! และมันได้ขวางกั้นระหว่างหัวใจกับอิสลาม อีมาน และอิห์สานไว้มากมายเพียงใด! มันได้ขัดเกลาความเท็จและนำเสนอในรูปลักษณ์ที่น่าชื่นชมมากมายเพียงใด และได้ทำให้ความจริงดูน่าเกลียดและนำเสนอในรูปลักษณ์ที่น่ารังเกียจมากมายเพียงใด! มันได้ปล่อยเหรียญปลอมให้ผ่านสายตาผู้ตรวจสอบเงินตราไปมากมายเพียงใด และได้ทำให้ของเจือปนแพร่หลายในหมู่ผู้รู้ไปมากมายเพียงใด! มันคือผู้ที่ร่ายมนตร์สะกดสติปัญญาจนโยนเจ้าของสติปัญญาเหล่านั้นลงสู่อารมณ์ใฝ่ต่ำอันหลากหลายและความเห็นอันแตกแขนง นำพวกเขาเดินไปบนหนทางแห่งความหลงผิดทุกเส้นทาง และโยนพวกเขาลงสู่ความหายนะครั้งแล้วครั้งเล่า มันได้ทำให้การเคารพบูชาเจว็ด การตัดขาดเครือญาติ การฝังลูกสาวทั้งเป็น และการแต่งงานกับมารดา เป็นสิ่งสวยงามสำหรับพวกเขา และได้สัญญากับพวกเขาว่าจะได้รับชัยชนะด้วยสวรรค์ทั้งๆ ที่พวกเขาปฏิเสธศรัทธา ทำความชั่ว และฝ่าฝืน มันได้นำเสนอชิริกแก่พวกเขาในรูปของการเทิดทูนอันยิ่งใหญ่ที่สุด นำเสนอการปฏิเสธคุณลักษณะของพระผู้อภิบาลผู้ทรงสูงส่ง การที่พระองค์ทรงอยู่เบื้องสูง และการที่พระองค์ทรงตรัสด้วยคัมภีร์ต่างๆ ของพระองค์ ในรูปของการทำให้พระองค์บริสุทธิ์ (ตันซีฮ์) นำเสนอการละทิ้งการใช้ให้ทำความดีและห้ามปรามความชั่วในรูปของการผูกมิตรไมตรีกับผู้คน การมีมารยาทอันดีงามต่อพวกเขา และการปฏิบัติตามพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า «จงรับผิดชอบตัวของพวกเจ้าเอง» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:105) นำเสนอการหันหลังให้แก่สิ่งที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้นำมา ในรูปของการตักลีด (การตามผู้อื่นโดยไม่รู้หลักฐาน) และการพอเพียงกับคำพูดของผู้ที่รู้มากกว่าพวกเขา และนำเสนอการกลับกลอก (นิฟาก) และการประนีประนอมในศาสนาของอัลลอฮ์ ในรูปของ
…สติปัญญาในการดำรงชีวิตที่บ่าวใช้ในการอยู่ร่วมกับผู้คน» (อิฆอษะตุลละฮ์ฟาน 1/130)
ด้วยวิธีนี้เองที่อิบลีสผู้ถูกสาปแช่งได้วางอุบายต่อท่านนบีอาดัม (อ.ล.) โดยมันได้ทำให้การกินจากต้นไม้ที่อัลลอฮ์ทรงห้ามท่านนั้นดูสวยงามแก่ท่าน มันพร่ำอ้างกับท่านไม่หยุดว่า ต้นไม้นี้คือต้นไม้แห่งความเป็นอมตะ และการกินจากมันจะทำให้ท่านได้อยู่ในสวรรค์ตลอดกาล หรือได้เป็นมะลาอิกะฮ์องค์หนึ่ง จนกระทั่งท่านได้คล้อยตามมัน แล้วท่านก็ต้องออกจากสวรรค์
จงพิจารณาดูบรรดาสมุนของชัยฏอนในทุกวันนี้เถิดว่า พวกเขาใช้วิธีการนี้ในการทำให้ปวงบ่าวหลงผิดอย่างไร
ดังเช่นการเรียกร้องไปสู่ลัทธิคอมมิวนิสต์และสังคมนิยม พวกเขาอ้างว่ามันคือแนวคิดที่จะช่วยปลดปล่อยมนุษยชาติให้พ้นจากความสับสน ความวิตกกังวล ความเคว้งคว้าง และความหิวโหย… และการเรียกร้องที่เชิญชวนให้สตรีออกจากบ้านในสภาพที่สวมเสื้อผ้าแต่ก็เหมือนเปลือยกายในนามของเสรีภาพ อีกทั้งยังเชิญชวนไปสู่การแสดงอันไร้สาระ ซึ่งเกียรติและศีลธรรมถูกเหยียบย่ำ และสิ่งต้องห้ามถูกละเมิดในนามของศิลปะ
เช่นเดียวกับแนวคิดอันเป็นพิษที่เชิญชวนให้ฝากเงินในธนาคารโดยมีดอกเบี้ย (ริบา) เพื่อแสวงหาผลกำไรในนามของการพัฒนาและผลกำไรอันมหาศาล และการเรียกร้องที่อ้างว่าการยึดมั่นในศาสนาคือความล้าหลัง ความคร่ำครึ และความถอยหลัง ซึ่งตีตราบรรดานักดาอ์วะฮ์แห่งอิสลามว่าเป็นคนบ้า และเป็นสมุนรับใช้ประเทศฝ่ายตะวันออกและตะวันตก… เป็นต้น
تَٱللَّهِ لَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ
ทั้งหมดนั้นคือความสืบเนื่องของวิถีทางของชัยฏอนที่มันใช้วางอุบายต่อท่านนบีอาดัมมาตั้งแต่อดีตกาลอันยาวนาน นั่นคือการทำให้ความเท็จดูสวยงามและดูดี และทำให้สัจธรรมดูน่ารังเกียจ จนผู้คนเกลียดชังมัน «ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แน่นอนเราได้ส่ง (บรรดาเราะซูล) ไปยังประชาชาติต่าง ๆ ก่อนหน้าเจ้า แล้วชัยฏอนก็ได้ทำให้การกระทำของพวกเขาดูสวยงามแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:63)
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِٱلْأَخْسَرِينَ أَعْمَـٰلًا ﴿١٠٣﴾ ٱلَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا ﴿١٠٤﴾
ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ว่า นี่คือวิถีทางที่อันตรายยิ่ง เพราะเมื่อความเท็จถูกทำให้ดูสวยงามแก่มนุษย์จนเขามองว่ามันดีงามแล้ว เขาก็จะทุ่มเทสุดกำลังเพื่อทำให้สิ่งที่เขาเห็นว่าเป็นสัจธรรมนั้นบรรลุผล แม้ว่าในนั้นจะมีความพินาศของเขาก็ตาม «จงกล่าวเถิด (มุหัมมัด) ว่า จะให้เราบอกพวกท่านไหมถึงบรรดาผู้ที่ขาดทุนยิ่งในด้านการงาน คือบรรดาผู้ที่ความพยายามของพวกเขาสูญเปล่าในชีวิตแห่งโลกนี้ ทั้ง ๆ ที่พวกเขาคิดว่าพวกเขากำลังกระทำสิ่งที่ดีอยู่» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟ 18:103–104)
คนเหล่านี้ทุ่มเทเพื่อสกัดกั้นผู้คนออกจากศาสนาของอัลลอฮ์ และต่อสู้กับบรรดาวะลีย์ของอัลลอฮ์ โดยที่พวกเขา…
وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٣٧﴾
พวกเขาคิดว่าตนเองอยู่บนสัจธรรมและทางนำ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และแท้จริงพวกมัน (ชัยฏอน) ย่อมขัดขวางพวกเขาจากแนวทาง (ที่ถูกต้อง) และพวกเขาก็คิดว่าพวกเขาเป็นผู้ได้รับทางนำ» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุครุฟ 43:37)
وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَآءَ فَزَيَّنُوا۟ لَهُم مَّا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ
นี่คือสาเหตุที่ทำให้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาเลือกเอาโลกดุนยาและผินหลังให้อาคิเราะฮ์ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และเราได้กำหนดให้มีสหายคู่ใจแก่พวกเขา แล้วพวกนั้นก็ได้ทำให้สิ่งที่อยู่เบื้องหน้าและสิ่งที่อยู่เบื้องหลังของพวกเขาเป็นที่สวยงามแก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์ฟุศศิลัต 41:25) สหายคู่ใจในที่นี้ก็คือบรรดาชัยฏอน พวกมันได้ทำให้กิจการของโลกดุนยาที่อยู่เบื้องหน้าพวกเขาดูสวยงามจนพวกเขาเลือกเอามันไว้ก่อน และพวกมันยังเชิญชวนพวกเขาไปสู่การปฏิเสธอาคิเราะฮ์ และทำให้สิ่งนั้นดูสวยงามแก่พวกเขา จนพวกเขาปฏิเสธการฟื้นคืนชีพ การสอบสวน สวรรค์ และนรก
ส่วนหนึ่งของการหลอกลวงมนุษย์ของชัยฏอนและการทำให้ความเท็จดูสวยงาม คือการตั้งชื่อสิ่งต้องห้ามซึ่งเป็นการฝ่าฝืนต่ออัลลอฮ์ด้วยชื่อที่จิตใจชื่นชอบ เพื่อหลอกลวงมนุษย์และบิดเบือนความจริง ดังเช่นที่มันได้เรียกต้นไม้ต้องห้ามว่า "ต้นไม้แห่งความเป็นอมตะ" เพื่อทำให้การกินผลจากต้นไม้นั้นดูสวยงามแก่อาดัม «มันกล่าวว่า โอ้อาดัมเอ๋ย ข้าจะชี้แนะท่านให้รู้จักต้นไม้แห่งความเป็นอมตะ และอำนาจที่ไม่มีวันเสื่อมสลายไหม?» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:120)
قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلَىٰ ﴿١٢٠﴾
อิบนุลก็อยยิมกล่าวว่า "และจากมัน (ชัยฏอน) นี่เองที่บรรดาผู้ตามของมันได้รับสืบทอดการตั้งชื่อสิ่งต้องห้ามด้วยชื่อที่จิตใจชื่นชอบสิ่งที่ถูกเรียกขาน พวกเขาจึงเรียกสุราว่า 'มารดาแห่งความรื่นเริง' และเรียกพี่น้องของมัน (คือกัญชา) ว่า 'ก้อนแห่งความผ่อนคลาย' เรียกดอกเบี้ยว่า 'การทำธุรกรรม' และเรียกภาษีที่เก็บโดยอธรรมว่า 'สิทธิของผู้ปกครอง'…"
และในปัจจุบัน พวกเขาเรียกดอกเบี้ย (ริบา) ว่า "ผลตอบแทน" และเรียกการเต้นรำ การร้องเพลง การแสดง และรูปปั้นว่า "ศิลปะ"
อิบนุลก็อยยิมกล่าวในประเด็นนี้ว่า "ไม่มีคำสั่งใดที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกียรติและยิ่งใหญ่ทรงบัญชาไว้ เว้นแต่ชัยฏอนจะมีแนวทางชักจูงอยู่สองทางในเรื่องนั้น คือ หากไม่ใช่ความหย่อนยานและการบกพร่อง ก็เป็นการเลยเถิดและการสุดโต่ง และมันไม่สนใจเลยว่าจะได้ชัยเหนือบ่าวด้วยความผิดทางใดในสองทางนี้ แท้จริงมันจะเข้ามายังหัวใจของบ่าวแล้วดมกลิ่นหยั่งเชิง หากมันพบว่าในหัวใจนั้นมีความเฉื่อยชา ความเกียจคร้าน และการหาข้อผ่อนปรน มันก็จะจับเขาด้วยแผนการนี้ มันจะถ่วงรั้งเขาและทำให้เขานั่งนิ่งเฉย ทำให้เขาถูกครอบงำด้วยความเกียจคร้าน ความเฉื่อยชา และความอ่อนแรง และเปิดประตูแห่งการตีความเลี่ยงบาลี การหวังลม ๆ แล้ง ๆ และอื่น ๆ ให้แก่เขา จนกระทั่ง
จนบางครั้งบ่าวผู้นั้นก็ละทิ้งสิ่งที่ถูกสั่งใช้ไปทั้งหมด
แต่หากมัน (ชัยฏอน) พบว่าบ่าวผู้นั้นมีความระมัดระวัง มีความจริงจัง มีความมุ่งมั่นและกระตือรือร้น และมันหมดหวังที่จะเล่นงานเขาจากช่องทางนี้ มันก็จะสั่งให้เขาทุ่มเทเกินขอบเขต และหลอกล่อให้เขาเห็นว่า “เท่านี้ยังไม่พอสำหรับท่าน ความมุ่งมั่นของท่านสูงกว่านี้ ท่านควรทำให้มากกว่าผู้ปฏิบัติคนอื่น ๆ เมื่อพวกเขานอน ท่านก็อย่านอน เมื่อพวกเขาละศีลอด ท่านก็อย่าละศีลอด เมื่อพวกเขาเฉื่อยชา ท่านก็อย่าเฉื่อยชา เมื่อคนหนึ่งในพวกเขาล้างมือและใบหน้าสามครั้ง ท่านก็จงล้างเจ็ดครั้ง และเมื่อเขาอาบน้ำละหมาดเพื่อละหมาด ท่านก็จงอาบน้ำ (ฆุสล์) เพื่อละหมาดนั้น” และอื่น ๆ ทำนองนี้ ซึ่งเป็นการทำเกินเลยและละเมิดขอบเขต มันจึงผลักดันเขาไปสู่ความสุดโต่ง การเลยเถิด และการล้ำเส้นทางอันเที่ยงตรง เช่นเดียวกับที่มันผลักดันคนแรกให้บกพร่อง ไม่ถึงเส้นทางนั้นและไม่เข้าใกล้มัน
เป้าหมายของมันต่อคนทั้งสองก็คือการทำให้ทั้งคู่ออกนอกเส้นทางอันเที่ยงตรง คนหนึ่งด้วยการไม่เข้าใกล้และไม่เฉียดใกล้เส้นทางนั้น อีกคนหนึ่งด้วยการก้าวเลยและล้ำเส้นทางนั้น ผู้คนส่วนใหญ่ได้ถูกทดสอบด้วยเรื่องนี้ และจะไม่มีสิ่งใดช่วยให้รอดพ้นจากมันได้ นอกจากความรู้ที่หยั่งรากมั่นคง อีมาน และพลังในการต่อสู้กับมัน พร้อมกับยึดมั่นในทางสายกลาง และอัลลอฮ์คือผู้ที่ถูกขอความช่วยเหลือ» (อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ หน้า 19)
يعقد الشيطانُ على قافية رأس أحدكم ( القافية : مؤخر الرأس ) إذا هو نام ثلاث عقد ، يضرب كل عقدة مكانها ، عليك ليل طويل فارقد ، فإن استيقظ فذكر الله انحلت عقدة ، فإن توضأ انحلت عقدة ، فإن صلى انحلت عقده كلها ، فأصبح نشيطاً طيب النفس ، وإلا أصبح خبيث النفس كسلان
ในเรื่องนี้มันมีกลวิธีและหนทางมากมาย ในเศาะฮีหฺอัล-บุคอรีย์ รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ชัยฏอนจะผูกปมไว้ที่ท้ายทอยของคนหนึ่งในพวกท่าน (อัล-กอฟิยะฮ์ คือ ส่วนท้ายของศีรษะ) เมื่อเขานอนหลับสามปม โดยมันจะตอกย้ำแต่ละปมไว้ที่ตำแหน่งของมันว่า ‘ค่ำคืนของเจ้ายังยาวนาน จงนอนเถิด’ แล้วหากเขาตื่นขึ้นและรำลึกถึงอัลลอฮ์ ปมหนึ่งก็จะคลายออก หากเขาอาบน้ำละหมาด อีกปมหนึ่งก็จะคลายออก และหากเขาละหมาด ปมทั้งหมดของเขาก็จะคลายออก แล้วยามเช้าเขาก็จะกระปรี้กระเปร่าและจิตใจแจ่มใส หากไม่เช่นนั้น ยามเช้าเขาก็จะมีจิตใจขุ่นมัวและเกียจคร้าน»
إذا استيقظ أحدكم من منامه فتوضأ ، فليستنثر ثلاثا ، فإنَّ الشيطان يبيت على خيشومه
และในอัล-บุคอรีย์และมุสลิม: «เมื่อคนหนึ่งในพวกท่านตื่นจากการนอนแล้วอาบน้ำละหมาด ก็ให้เขาสั่งน้ำออกจากจมูกสามครั้ง เพราะแท้จริงชัยฏอนจะค้างคืนอยู่ที่โพรงจมูกของเขา»
ذاك رجل بال الشيطان في أذنيه
และท่านเราะซูล ﷺ ถูกถามถึงชายคนหนึ่งที่นอนหลับตลอดคืนจนถึงเช้า ท่านจึงกล่าวว่า «นั่นคือชายที่ชัยฏอนได้ปัสสาวะใส่หูทั้งสองข้างของเขา» บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์
สิ่งที่เราได้กล่าวมานี้คือการทำให้เกียจคร้านและการหน่วงเหนี่ยวจากชัยฏอนด้วยการกระทำของมัน และบางครั้งมันก็หน่วงเหนี่ยวมนุษย์ด้วยการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) วิธีการของมันในเรื่องนี้คือ ทำให้มนุษย์รักความเกียจคร้าน ผัดวันประกันพรุ่งในการทำอะมัล และโยนเรื่องราวทั้งหมดไปไว้กับความหวังอันยืดยาว ในเรื่องนี้ อิบนุลเญาซีย์กล่าวว่า «ช่างมีมากเพียงใดที่ความรักต่ออิสลามได้ผุดขึ้นในหัวใจของชาวยิวและชาวคริสต์ แต่อิบลีสก็ยังคงหน่วงเหนี่ยวเขาไว้ และกล่าวว่า "อย่าเพิ่งรีบร้อน จงค่อย ๆ พิจารณาไปก่อน" แล้วมันก็ผัดผ่อนเขาไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งเขาตายไปในสภาพการปฏิเสธศรัทธา ในทำนองเดียวกัน มันจะผัดผ่อนผู้ทำบาปในเรื่องการเตาบะฮ์ แล้วเร่งให้เขาได้สมความปรารถนาจากอารมณ์ใคร่ และหลอกให้เขาหวังว่าจะได้กลับเนื้อกลับตัวในภายหลัง ดังที่กวีได้กล่าวไว้ว่า
อย่าได้รีบเร่งทำบาปเพื่อสิ่งที่เจ้าปรารถนา แล้วหวังว่าจะเตาบะฮ์ในปีหน้า
ช่างมีมากเพียงใดที่ผู้ตั้งใจจะมุ่งมั่นจริงจังถูกมันผัดผ่อนให้เนิ่นช้าไป! และช่างมีมากเพียงใดที่ผู้มุ่งไปสู่ตำแหน่งแห่งความประเสริฐถูกมันหน่วงเหนี่ยวไว้! บางทีนักนิติศาสตร์ (ฟะกีฮ์) ตั้งใจจะทบทวนบทเรียนของตน มันก็กล่าวว่า "พักสักครู่เถิด" หรือผู้ทำอิบาดะฮ์ตื่นขึ้นมาในยามค่ำคืนเพื่อละหมาด มันก็กล่าวแก่เขาว่า "เจ้ายังมีเวลาอีกมาก" มันยังคงทำให้รักความเกียจคร้าน ผัดวันประกันพรุ่งในการทำอะมัล และโยนเรื่องราวทั้งหมดไปไว้กับความหวังอันยืดยาว
ดังนั้น ผู้ที่มีความเด็ดเดี่ยวรอบคอบสมควรที่จะปฏิบัติตามความเด็ดเดี่ยวรอบคอบนั้น และความเด็ดเดี่ยวรอบคอบก็คือการฉวยโอกาสแห่งเวลาไว้ให้ทัน การละทิ้งการผัดวันประกันพรุ่ง และการผินหลังให้แก่ความหวังอันยืดยาว เพราะสิ่งที่น่าหวาดกลัวนั้นไม่อาจวางใจได้ และสิ่งที่ผ่านพ้นไปแล้วก็ไม่อาจหวนคืนมาได้ สาเหตุของความบกพร่องทุกประการ หรือการโน้มเอียงไปสู่ความชั่ว ก็คือความหวังอันยืดยาว เพราะมนุษย์ยังคงบอกกับตัวเองอยู่เสมอว่าจะเลิกจากความชั่วและหันมาสู่ความดี เพียงแต่เขาได้แต่ให้สัญญากับตัวเองไว้เท่านั้น และไม่ต้องสงสัยเลยว่า ผู้ใดหวังว่าจะได้เดินทางในตอนกลางวัน เขาก็จะเดินทางอย่างเฉื่อยชาในตอนกลางคืน และผู้ใดหวังว่าจะมีชีวิตอยู่ถึงรุ่งเช้า เขาก็จะทำอะมัลในยามค่ำคืนอย่างอ่อนแรง ส่วนผู้ใดที่นึกภาพความตายว่าจะมาถึงอย่างรวดเร็ว เขาก็จะมุ่งมั่นจริงจัง ... ชะลัฟบางท่านกล่าวว่า "ฉันขอเตือนพวกท่านให้ระวังคำว่า 'เดี๋ยวก่อน' (เสาฟะ) เพราะมันคือไพร่พลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอิบลีส"
อุปมาของผู้ที่ปฏิบัติด้วยความเด็ดเดี่ยวรอบคอบ กับผู้ที่นิ่งเฉยเพราะความหวังอันยืดยาวนั้น เปรียบเสมือนกลุ่มชนที่กำลังเดินทาง แล้วได้เข้าไปในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ผู้ที่เด็ดเดี่ยวรอบคอบก็ออกไปซื้อสิ่งที่จำเป็นสำหรับการเดินทางให้ครบถ้วน แล้วนั่งเตรียมพร้อมสำหรับการออกเดินทาง ส่วนผู้ที่ประมาทเลินเล่อกล่าวว่า "ฉันจะเตรียมตัวทีหลัง บางทีเราอาจจะพักอยู่ที่นี่สักเดือนหนึ่ง" แล้วเสียงแตรสัญญาณออกเดินทางก็ดังขึ้นในทันที ผู้ที่ระมัดระวัง (ผู้เด็ดเดี่ยวรอบคอบที่เตรียมพร้อมไว้ครบถ้วน) จึงปีติยินดี ส่วนผู้ประมาทเลินเล่อก็เศร้าเสียใจและสับสนงุนงง นี่คืออุปมาของผู้คนในโลกดุนยา ในหมู่พวกเขามีผู้ที่เตรียมพร้อมและตื่นตัว เมื่อมะลักุลเมาต์ (มะลาอิกะฮ์แห่งความตาย) มาถึง เขาก็ไม่ต้องเสียใจ และในหมู่พวกเขามีผู้ที่หลงลืมตัวและผัดวันประกันพรุ่ง ซึ่งจะต้องกล้ำกลืนความขมขื่นแห่งความเสียใจในยามที่ต้องออกเดินทาง ดังนั้น เมื่อในธรรมชาติของมนุษย์มีความรักในความเฉื่อยชา
…และความหวังอันยืดยาว จากนั้นอิบลีสก็มายุยงให้กระทำตามสิ่งที่ธรรมชาติของมนุษย์เรียกร้อง การต่อสู้กับตนเองจึงเป็นเรื่องยากลำบาก ทว่าผู้ใดที่ตื่นตัวต่อตนเอง ย่อมรู้ว่าตนอยู่ในแนวรบ และรู้ว่าศัตรูของเขาไม่เคยหยุดหย่อนจากเขา หากภายนอกมันดูเหมือนหยุดหย่อน มันก็ได้ซ่อนแผนร้ายไว้สำหรับเขาและวางกองซุ่มคอยดักเขาไว้แล้ว» (ตัลบีส อิบลีส / 458)
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ إِلَّا غُرُورًا ﴿١٢٠﴾
มันให้สัญญาอันจอมปลอมแก่ผู้คน และปลอบประโลมพวกเขาด้วยความเพ้อฝันอันหวานหยด เพื่อให้พวกเขาตกลงไปในหุบเหวแห่งการหลงผิด: «มันให้สัญญาแก่พวกเขาและทำให้พวกเขาเพ้อฝัน และชัยฏอนมิได้สัญญาสิ่งใดแก่พวกเขานอกจากการหลอกลวงเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:120)
وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ ٱلْيَوْمَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَإِنِّى جَارٌ لَّكُمْ ۖ فَلَمَّا تَرَآءَتِ ٱلْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّنكُمْ
มันให้สัญญาแก่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาในการทำสงครามกับบรรดาผู้ศรัทธาว่าจะได้รับชัยชนะ ความมั่นคง เกียรติ และความเหนือกว่า แล้วมันก็ทอดทิ้งพวกเขาและหันหลังหลบหนีไป: «และจงรำลึกเมื่อชัยฏอนได้ทำให้การกระทำของพวกเขาเป็นที่สวยงามแก่พวกเขา และมันกล่าวว่า วันนี้ไม่มีผู้ใดในหมู่มนุษย์จะเอาชนะพวกท่านได้ และแท้จริงฉันเป็นผู้คุ้มครองพวกท่าน แต่ครั้นเมื่อทั้งสองฝ่ายเผชิญหน้ากัน มันก็ถอยหลังกลับ และกล่าวว่า แท้จริงฉันขอปลีกตัวออกจากพวกท่าน» (ซูเราะฮ์อัล-อันฟาล 8:48)
وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّى لَأَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنقَلَبًا ﴿٣٦﴾
มันให้สัญญาแก่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาที่ร่ำรวยว่าจะได้รับความมั่งคั่งและทรัพย์สินในอาคิเราะฮ์ภายหลังจากดุนยา จนคนหนึ่งในหมู่พวกเขากล่าวว่า: «และหากฉันถูกนำกลับไปยังพระเจ้าของฉัน แน่นอนฉันจะได้พบสถานที่กลับไปที่ดียิ่งกว่านี้» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:36) แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงทำลายสวนของเขาในดุนยา เขาจึงได้รู้ว่าตนเองเป็นผู้ที่ถูกล่อลวงและถูกหลอกลวง
มันทำให้มนุษย์หมกมุ่นอยู่กับความเพ้อฝันอันหวานหยดซึ่งไม่มีอยู่จริงในความเป็นจริงของชีวิต จนมันขัดขวางเขาจากการทำงานอย่างจริงจังและเกิดผล และทำให้เขาพึงพอใจอยู่กับการจินตนาการและการเพ้อฝัน ทั้งที่เขาไม่ได้ลงมือทำสิ่งใดเลย
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّى لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّـٰصِحِينَ ﴿٢١﴾
ชัยฏอนเชิญชวนมนุษย์ไปสู่การฝ่าฝืน โดยอ้างว่ามันหวังดีต่อเขาและต้องการสิ่งที่ดีให้แก่เขา และแท้จริงมันได้สาบานต่อบิดาของเรา (นบีอาดัม) ว่ามันเป็นผู้หวังดีต่อท่าน: «และมันได้สาบานต่อเขาทั้งสองว่า แท้จริงฉันนั้นเป็นผู้หนึ่งในบรรดาผู้หวังดีต่อท่านทั้งสอง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:21)
วะฮับ บิน มุนับบิฮ์ ได้รายงานเรื่องราวอันน่าสนใจนี้มาจากชาวคัมภีร์⁽¹⁾ เรานำเรื่องนี้มาเสนอเพื่อให้เราได้รู้จักกลอุบายหนึ่งในบรรดากลอุบายของชัยฏอนในการทำให้ปวงบ่าวหลงผิด และเพื่อให้เราระวังคำแนะนำของมัน และฝ่าฝืนมันในสิ่งที่มันเชิญชวนเราไปสู่
วะฮับกล่าวว่า: «มีนักบำเพ็ญอิบาดะฮ์คนหนึ่งในหมู่บนีอิสรออีล เขาเป็นผู้ที่ทำอิบาดะฮ์มากที่สุดคนหนึ่งในยุคของเขา ในยุคนั้นมีพี่น้องชายสามคนซึ่งมีน้องสาวคนหนึ่ง นางยังเป็นสาวบริสุทธิ์ และพวกเขาไม่มีพี่น้องหญิงอื่นนอกจากนาง ต่อมามีคำสั่งเกณฑ์ให้ทั้งสามคนออกไปทำสงคราม พวกเขาไม่รู้ว่าจะฝากน้องสาวไว้กับใคร จะไว้วางใจผู้ใดให้ดูแลนาง และจะให้นางพักอยู่กับใคร
เขา (วะฮับ) กล่าวว่า: แล้วพวกเขาก็ลงความเห็นตรงกันว่าจะฝากนางไว้กับนักบำเพ็ญอิบาดะฮ์แห่งบนีอิสรออีลผู้นั้น ซึ่งเป็นที่ไว้วางใจในหมู่พวกเขา พวกเขาจึงไปหาเขาและขอให้เขารับฝากนางไว้ เพื่อให้นางอยู่ในความดูแลและในละแวกใกล้เคียงของเขาจนกว่าพวกเขาจะกลับมาจากการสงคราม แต่เขาปฏิเสธ และขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากพวกเขาและจากน้องสาวของพวกเขา
เขากล่าวว่า: พวกเขาก็รบเร้าเขาไม่หยุดจนกระทั่งเขายอมตาม เขาจึงกล่าวว่า: จงให้นางพักอยู่ในบ้านหลังที่อยู่ตรงข้ามกับอาศรมของฉันเถิด เขากล่าวว่า: พวกเขาจึงให้นางพักอยู่ในบ้านหลังนั้น แล้วพวกเขาก็ออกเดินทางไปและทิ้งนางไว้
นางพำนักอยู่ในละแวกของนักบำเพ็ญอิบาดะฮ์ผู้นั้นเป็นเวลานาน เขาจะลงมาจากอาศรมพร้อมกับอาหารแล้ววางไว้ที่ประตูอาศรม จากนั้นก็ปิดประตูและขึ้นไปยังอาศรม แล้วจึงบอกให้นางออกมาจากบ้านเพื่อรับอาหารที่วางไว้ให้
เขากล่าวว่า: แล้วชัยฏอนก็ค่อย ๆ หว่านล้อมเขาอย่างแนบเนียน มันคอยปลุกเร้าให้เขาอยากทำความดีอยู่เสมอ และทำให้เขารู้สึกว่าการที่หญิงสาวออกมาจากบ้านในเวลากลางวันเป็นเรื่องใหญ่ มันทำให้เขากลัวว่าจะมีใครเห็นนางแล้วหลงรักนาง (มันกล่าวว่า) หากท่านเดินนำอาหารไปให้นางจนวางไว้ที่ประตูบ้านของนาง ก็จะได้ผลบุญยิ่งใหญ่กว่า
เขากล่าวว่า: มันรบเร้าเขาไม่หยุดจนกระทั่งเขาเดินนำอาหารไปให้นาง และวางไว้ที่ประตูบ้านของนางโดยไม่ได้พูดคุยกับนาง
เขากล่าวว่า: เขาอยู่ในสภาพเช่นนี้เป็นเวลานาน แล้วอิบลีสก็มาหาเขาอีก มันปลุกเร้าให้เขาอยากได้ความดีและผลบุญ และกระตุ้นเขาในเรื่องนั้น มันกล่าวว่า หากท่านเดินนำอาหารไปให้นางจนวางไว้ในบ้านของนาง ก็จะยิ่งเพิ่มผลบุญแก่ท่านมากขึ้น มันรบเร้าเขาไม่หยุดจนกระทั่งเขาเดินนำอาหารไปให้นางแล้ววางไว้ในบ้านของนาง และเขาก็ทำเช่นนั้นอยู่เป็นเวลานาน
وحدثوا عن بني إسرائيل ولا حرج
⁽¹⁾ เรื่องนี้และเรื่องทำนองเดียวกันจัดอยู่ในประเภทอิสรออีลิยาต ซึ่งไม่ต้องเชื่อและไม่ต้องปฏิเสธ และอนุญาตให้เล่าได้ตามคำกล่าวของท่านเราะซูล ﷺ ที่ว่า «และจงเล่าเรื่องราวจากบนีอิสรออีลเถิด ไม่เป็นไร»
ต่อมาอิบลีสก็มาหาเขาอีก แล้วชักชวนให้เขาเห็นว่าเป็นความดีและกระตุ้นให้เขาทำ โดยกล่าวว่า “หากท่านพูดคุยและสนทนากับนาง นางก็จะได้คลายเหงาด้วยการสนทนาของท่าน เพราะนางรู้สึกเปล่าเปลี่ยวอย่างยิ่ง” อิบลีสคอยรบเร้าเขาอยู่เช่นนั้น จนในที่สุดเขาก็สนทนากับนางเป็นเวลานาน โดยชะโงกลงมาหานางจากบนหอสำนักของเขา
ต่อมาอิบลีสมาหาเขาอีกหลังจากนั้น แล้วกล่าวว่า “หากท่านลงไปหานาง แล้วนั่งที่ประตูหอสำนักของท่านสนทนากับนาง ส่วนนางก็นั่งที่ประตูบ้านของนางสนทนากับท่าน นางก็จะยิ่งคลายเหงามากขึ้น” อิบลีสคอยรบเร้าเขาอยู่เช่นนั้น จนกระทั่งเขาลงมานั่งที่ประตูหอสำนักของเขา สนทนากับนางและนางก็สนทนากับเขา ส่วนหญิงสาวก็ออกมาจากบ้านของนางมานั่งที่ประตูบ้าน ทั้งสองสนทนากันเช่นนั้นอยู่เป็นเวลานาน
ต่อมาอิบลีสก็มาหาเขาอีก แล้วชักชวนให้เขาหวังในผลบุญและรางวัลตอบแทนจากสิ่งที่เขาทำให้แก่นาง และกล่าวว่า “หากท่านออกมาจากประตูหอสำนักของท่าน แล้วไปนั่งใกล้ ๆ บ้านของนางและสนทนากับนาง นางก็จะยิ่งคลายเหงามากขึ้น” อิบลีสคอยรบเร้าเขาอยู่เช่นนั้นจนเขาทำตาม ทั้งสองอยู่ในสภาพเช่นนั้นเป็นเวลานาน ต่อมาอิบลีสมาหาเขาอีกแล้วกล่าวว่า “หากท่านเข้าไปในบ้านกับนางแล้วสนทนากับนาง และไม่ปล่อยให้นางออกมาเผยใบหน้าให้ผู้ใดเห็น ย่อมจะดีกว่าสำหรับท่าน” อิบลีสคอยรบเร้าเขาอยู่เช่นนั้น จนกระทั่งเขาเข้าไปในบ้าน และสนทนากับนางตลอดทั้งวัน เมื่อหมดวันเขาก็ขึ้นไปยังหอสำนักของเขา
หลังจากนั้นอิบลีสก็มาหาเขาอีก และคอยประดับประดานางให้ดูงดงามในสายตาของเขาอยู่ตลอด จนกระทั่งผู้บำเพ็ญอิบาดะฮ์ผู้นั้นตบลงบนต้นขาของนางและจูบนาง อิบลีสยังคงทำให้นางดูงดงามในสายตาของเขา และล่อลวงเขาอยู่เรื่อยไป จนกระทั่งเขาได้ล่วงประเวณีกับนาง จนนางตั้งครรภ์และคลอดบุตรชายให้แก่เขาคนหนึ่ง แล้วอิบลีสก็มาหาเขาและกล่าวว่า “ท่านคิดดูสิ หากพี่ชายของหญิงสาวกลับมา และนางได้คลอดบุตรกับท่านแล้ว ท่านจะทำอย่างไร? ฉันไม่มั่นใจเลยว่าท่านจะไม่ถูกเปิดโปงความอัปยศ หรือพวกเขาจะไม่ประจานท่าน ดังนั้นจงไปจัดการกับบุตรของนาง เชือดเขาแล้วฝังเสีย แล้วนางก็จะปิดบังเรื่องนี้ไว้ให้ท่าน เพราะกลัวว่าพี่ชายของนางจะรู้ถึงสิ่งที่ท่านได้กระทำกับนาง” แล้วเขาก็ทำตามนั้น อิบลีสจึงกล่าวกับเขาอีกว่า “ท่านคิดหรือว่านางจะปิดบังพี่ชายของนางถึงสิ่งที่ท่านได้กระทำกับนาง และการที่ท่านได้ฆ่าบุตรของนาง? จงจับนางมาเชือดแล้วฝังไว้พร้อมกับบุตรของนางเถิด” อิบลีสคอยรบเร้าเขาอยู่เช่นนั้น จนกระทั่งเขาเชือดนางและโยนนางลงไปในหลุมพร้อมกับบุตรของนาง แล้วปิดทับทั้งสองด้วยก้อนหินใหญ่ และกลบดินให้เรียบ จากนั้นเขาก็ขึ้นไปยังหอสำนักของเขาและบำเพ็ญอิบาดะฮ์อยู่ในนั้น เขาอยู่ในสภาพเช่นนั้นตราบเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ จนกระทั่งพี่ชายของนางกลับมาจากการออกศึก พวกเขามาหาเขาและถามถึงนาง เขาก็แจ้งข่าวการตายของนางแก่พวกเขา พร้อมทั้งขอความเมตตาให้แก่นางและร้องไห้ให้นาง และกล่าวว่า “นางเป็นสตรีที่ดีที่สุด และนี่คือหลุมศพของนาง พวกท่านจงไปดูเถิด” พี่ชายของนางจึงไปยังหลุมศพนั้น แล้วพวกเขาก็ร้องไห้ให้แก่น้องสาวของพวกเขา และขอความเมตตา
ต่อนาง แล้วพวกเขาก็พำนักอยู่ที่หลุมศพของนางเป็นเวลาหลายวัน จากนั้นจึงกลับไปหาครอบครัวของตน ครั้นเมื่อความมืดของกลางคืนปกคลุมพวกเขาและพวกเขาเข้านอนแล้ว ชัยฏอนก็มาหาพวกเขาในความฝันในร่างของชายผู้เดินทางคนหนึ่ง มันเริ่มที่พี่ชายคนโตก่อน โดยถามเขาถึงน้องสาวของพวกเขา เขาก็เล่าให้มันฟังตามคำพูดของนักบวช เรื่องการตายของนาง การที่นักบวชขอความเมตตาให้แก่นาง และการที่เขาพาพวกเขาไปดูที่ตั้งหลุมศพของนาง ชัยฏอนกล่าวหาว่าเขาพูดเท็จ และกล่าวว่า "เขาไม่ได้บอกความจริงเรื่องน้องสาวของพวกท่านเลย แท้จริงเขาทำให้น้องสาวของพวกท่านตั้งครรภ์ และนางได้คลอดบุตรชายคนหนึ่งจากเขา แล้วเขาก็เชือดเด็กนั้นและเชือดนางไปพร้อมกันด้วยความกลัวพวกท่าน จากนั้นก็โยนทั้งสองลงในหลุมที่เขาขุดไว้หลังประตูห้องที่นางเคยอยู่ ทางขวามือของผู้ที่เข้าไป จงไปเถิด จงเข้าไปในห้องที่นางเคยอยู่ ทางขวามือของผู้ที่เข้าไป แล้วพวกท่านจะพบทั้งสองอยู่ที่นั่นตามที่ข้าได้บอกพวกท่าน" แล้วมันก็ไปหาพี่ชายคนกลางในความฝันและกล่าวเช่นเดียวกันนั้น จากนั้นก็ไปหาน้องชายคนเล็กและกล่าวแก่เขาเช่นเดียวกันนั้น ครั้นเมื่อพวกเขาตื่นขึ้น ยามเช้าพวกเขาต่างประหลาดใจกับสิ่งที่แต่ละคนได้เห็น พวกเขาหันมาหากัน แต่ละคนกล่าวว่า "เมื่อคืนนี้ฉันได้เห็นสิ่งที่น่าประหลาดใจยิ่งนัก" แล้วต่างก็เล่าให้กันฟังถึงสิ่งที่ตนได้เห็น
พี่ชายคนโตกล่าวว่า "นี่เป็นเพียงความฝันที่ไม่มีความหมายอะไร ไปกันเถิด และจงละทิ้งเรื่องนี้เสีย" น้องชายคนเล็กกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันจะไม่ไปไหนจนกว่าจะได้ไปยังสถานที่แห่งนั้นและตรวจดูมัน" ผู้เล่ากล่าวว่า แล้วพวกเขาทั้งหมดก็ออกเดินทางไปจนถึงห้องที่น้องสาวของพวกเขาเคยอยู่ พวกเขาเปิดประตูและขุดค้นบริเวณที่ถูกบอกเล่าไว้ในความฝัน แล้วก็พบน้องสาวของพวกเขาและบุตรชายของนางถูกเชือดอยู่ในหลุมนั้นตามที่ถูกบอกไว้ พวกเขาจึงถามนักบวชถึงเรื่องนาง เขาก็ยอมรับว่าคำพูดของอิบลีสเป็นความจริงในสิ่งที่เขาได้กระทำต่อทั้งสอง พวกเขาจึงไปร้องเรียนต่อกษัตริย์ของพวกเขาให้ลงโทษเขา เขาถูกนำลงมาจากอาศรมของเขา และถูกนำตัวออกไปเพื่อตรึงไม้กางเขน ครั้นเมื่อพวกเขามัดเขาไว้กับไม้แล้ว ชัยฏอนก็มาหาเขาและกล่าวแก่เขาว่า "ท่านคงรู้แล้วว่าข้าคือสหายของท่านผู้ที่ได้ล่อลวงท่านด้วยผู้หญิงคนนั้น จนท่านทำให้นางตั้งครรภ์ แล้วท่านก็เชือดนางและบุตรของนาง หากวันนี้ท่านเชื่อฟังข้า และปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงสร้างท่านและทรงให้รูปร่างแก่ท่าน ข้าจะช่วยท่านให้รอดพ้นจากสภาพที่ท่านเป็นอยู่นี้" แล้วนักบวชผู้นั้นก็ปฏิเสธศรัทธา ครั้นเมื่อเขาปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ตะอาลาแล้ว ชัยฏอนก็ปล่อยเขาไว้กับพวกนั้น แล้วพวกเขาก็ตรึงเขาบนไม้กางเขน
(ดู ตัลบีส อิบลีส / 39)
كَمَثَلِ ٱلشَّيْطَـٰنِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَـٰنِ ٱكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّنكَ
เรื่องราวนี้บรรดานักตัฟสีรได้รายงานไว้ในการอธิบายพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลาที่ว่า «เช่นเดียวกับชัยฏอน เมื่อมันกล่าวแก่มนุษย์ว่า จงปฏิเสธศรัทธาเถิด ครั้นเมื่อเขาปฏิเสธศรัทธาแล้ว มันก็กล่าวว่า แท้จริงข้าขอปลีกตัวออกจากเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:16)
และพวกเขากล่าวว่า "มนุษย์" ที่ถูกหมายถึง (ในอายะฮ์) คือผู้ทำอิบาดะฮ์ผู้นี้และผู้ที่เป็นเช่นเดียวกับเขา วัลลอฮุอะอ์ลัม (อัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง)
فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ
จากเรื่องราวที่ผ่านมา เราได้เรียนรู้วิธีการหนึ่งของชัยฏอนในการทำให้หลงผิด นั่นคือมันจะพามนุษย์เดินไปทีละก้าวโดยไม่เหน็ดเหนื่อยและไม่เบื่อหน่าย ทุกครั้งที่มันทำให้เขาคุ้นเคยกับการฝ่าฝืนอย่างหนึ่งได้ มันก็จะนำเขาไปสู่การฝ่าฝืนที่ใหญ่กว่านั้น จนกระทั่งพาเขาไปถึงบาปใหญ่ที่ทำให้เขาพินาศและล่มจม และนั่นคือซุนนะฮ์ (แบบฉบับ) ของอัลลอฮ์ที่มีต่อปวงบ่าวของพระองค์ กล่าวคือ เมื่อพวกเขาเบี่ยงเบน พระองค์ก็จะทรงให้ชัยฏอนมีอำนาจเหนือพวกเขา และทรงทำให้หัวใจของพวกเขาเบี่ยงเบน «ครั้นเมื่อพวกเขาเบี่ยงเบน อัลลอฮ์ก็ทรงทำให้หัวใจของพวกเขาเบี่ยงเบน» (ซูเราะฮ์อัศ-ศ็อฟ 61:5)
وَلَقَدْ عَهِدْنَآ إِلَىٰٓ ءَادَمَ مِن قَبْلُ فَنَسِىَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُۥ عَزْمًا ﴿١١٥﴾
فَإِنِّى نَسِيتُ ٱلْحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيْطَـٰنُ أَنْ أَذْكُرَهُۥ
ตัวอย่างหนึ่งได้แก่สิ่งที่มันกระทำต่ออาดัม มันกระซิบกระซาบเขาไม่หยุดหย่อน จนทำให้เขาลืมสิ่งที่พระผู้อภิบาลของเขาทรงบัญชาไว้ «และแท้จริงเราได้ให้คำมั่นสัญญาไว้แก่อาดัมมาก่อนแล้ว แต่เขาได้ลืม และเราไม่พบว่าเขามีความตั้งใจอันแน่วแน่» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:115) และสหายของมูซาได้กล่าวแก่มูซาว่า «แท้จริงฉันลืมปลาไป และไม่มีผู้ใดทำให้ฉันลืมที่จะกล่าวถึงมัน นอกจากชัยฏอน» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิ 18:63)
وَإِذَا رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦ ۚ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ ٱلذِّكْرَىٰ مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٦٨﴾
อัลลอฮ์ทรงห้ามเราะซูลของพระองค์ ﷺ มิให้ท่านหรือผู้ใดในบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านนั่งร่วมในวงชุมนุมที่มีการเย้ยหยันบรรดาอายะฮ์ของอัลลอฮ์ แต่ชัยฏอนอาจทำให้มนุษย์ลืมสิ่งที่พระผู้อภิบาลของเขาทรงประสงค์จากเขา จนเขาไปนั่งร่วมกับพวกที่เย้ยหยันเหล่านั้น «และเมื่อเจ้าเห็นบรรดาผู้ที่พูดล้อเลียนในบรรดาอายะฮ์ของเรา ก็จงผินหลังออกจากพวกเขา จนกว่าพวกเขาจะพูดในเรื่องอื่น และหากชัยฏอนทำให้เจ้าลืม ก็จงอย่านั่งร่วมกับกลุ่มชนผู้อธรรมหลังจากที่นึกขึ้นได้แล้ว» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:68)
وَقَالَ لِلَّذِى ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٍ مِّنْهُمَا ٱذْكُرْنِى عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيْطَـٰنُ ذِكْرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِى ٱلسِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ ﴿٤٢﴾
และนบีของอัลลอฮ์ยูซุฟได้ขอร้องนักโทษผู้ซึ่งท่านคาดว่าจะรอดพ้นจากการถูกประหารและได้กลับไปรับใช้กษัตริย์ ให้กล่าวถึงท่านต่อหน้ากษัตริย์ของเขา แต่ชัยฏอนได้ทำให้ชายผู้นั้นลืมที่จะกล่าวถึงนบีของอัลลอฮ์ยูซุฟต่อกษัตริย์ของเขา ยูซุฟจึงต้องอยู่ในคุกต่อไปอีกหลายปี «และเขา (ยูซุฟ) ได้กล่าวแก่ผู้ที่เขาคาดว่าจะรอดพ้นในหมู่ทั้งสองว่า "จงกล่าวถึงฉันต่อหน้านายของท่านด้วย" แต่ชัยฏอนได้ทำให้เขาลืมที่จะกล่าวถึง (ยูซุฟ) ต่อนายของเขา ดังนั้นเขา (ยูซุฟ) จึงต้องอยู่ในคุกหลายปี» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:42)
ٱسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَأَنسَىٰهُمْ ذِكْرَ ٱللَّهِ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ حِزْبُ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۚ أَلَآ إِنَّ حِزْبَ ٱلشَّيْطَـٰنِ هُمُ ٱلْخَـٰسِرُونَ ﴿١٩﴾
وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ
และเมื่อชัยฏอนครอบงำมนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์ มันจะทำให้เขาลืมอัลลอฮ์โดยสิ้นเชิง «ชัยฏอนได้ครอบงำพวกเขา แล้วทำให้พวกเขาลืมการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ชนเหล่านั้นคือพรรคพวกของชัยฏอน พึงรู้เถิดว่า แท้จริงพรรคพวกของชัยฏอนนั้น พวกเขาคือผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัล-มุญาดะละฮ์ 58:19) ผู้ที่ถูกกล่าวถึงในที่นี้คือพวกมุนาฟิก ดังที่อายะฮ์ก่อนหน้าอายะฮ์นี้ได้บ่งชี้ไว้ และหนทางที่จะทำให้รำลึกได้ก็คือการซิกรุลลอฮ์ (การรำลึกถึงอัลลอฮ์) เพราะมันขับไล่ชัยฏอนออกไป «และจงรำลึกถึงพระเจ้าของเจ้าเมื่อเจ้าลืม» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:24)
ในบรรดาวิธีการของมัน คือการทำให้ผู้ศรัทธาหวาดกลัวไพร่พลและพรรคพวกของมัน จนพวกเขาไม่ต่อสู้กับคนเหล่านั้น ไม่กำชับพวกเขาให้ทำความดี และไม่ห้ามปรามพวกเขาจากความชั่ว และนี่คือหนึ่งในกลอุบายที่ร้ายแรงที่สุดของมันที่มีต่อผู้มีอีมาน อัลลอฮ์ผู้ทรงบริสุทธิ์ได้ทรงบอกเราถึงเรื่องนี้ไว้แล้ว โดยตรัสว่า
إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَآءَهُۥ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١٧٥﴾
«แท้จริงนั่นคือชัยฏอน มันทำให้ (พวกเจ้า) กลัวพรรคพวกของมัน ดังนั้นพวกเจ้าอย่าได้กลัวพวกเขาเลย แต่จงกลัวข้าเถิด หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:175)
ความหมายคือ มันทำให้พวกเจ้าหวาดกลัวด้วยพรรคพวกของมัน เกาะตาดะฮ์กล่าวว่า «มันทำให้พวกเขาดูยิ่งใหญ่ในหัวอกของพวกเจ้า ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสว่า ดังนั้นพวกเจ้าอย่าได้กลัวพวกเขาเลย แต่จงกลัวข้าเถิด หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา ดังนั้น ทุกครั้งที่อีมานของบ่าวเข้มแข็งขึ้น ความกลัวต่อพรรคพวกของชัยฏอนก็จะหมดไปจากหัวใจของเขา และทุกครั้งที่อีมานของเขาอ่อนแอลง ความกลัวที่เขามีต่อพวกมันก็จะทวีขึ้น»
อิบนุลก็อยยิมกล่าวในเรื่องนี้ (อิฆอษะตุลละฮ์ฟาน 1/132) ว่า «แท้จริงชัยฏอนไหลเวียนอยู่ในตัวลูกหลานอาดัมดังการไหลเวียนของเลือด จนกระทั่งมันได้พบกับจิตใจของเขาและคลุกเคล้ากับมัน แล้วถามจิตใจนั้นถึงสิ่งที่มันรักและให้ความสำคัญ เมื่อมันรู้สิ่งนั้นแล้ว มันก็จะใช้สิ่งนั้นเป็นเครื่องมือเล่นงานบ่าวผู้นั้น และเข้าหาเขาทางประตูนี้ ในทำนองเดียวกัน มันได้สอนพี่น้องและพรรคพวกของมันในหมู่มนุษย์ว่า เมื่อพวกเขาต้องการบรรลุจุดประสงค์อันชั่วร้ายจากกันและกัน ก็ให้เข้าหากันทางประตูที่อีกฝ่ายรักและปรารถนา เพราะมันคือประตูที่จะไม่ทำให้ผู้ที่เข้าทางนั้นผิดหวังในสิ่งที่ตนต้องการ ส่วนผู้ใดที่พยายามจะเข้าทางอื่น ประตูก็จะถูกปิดกั้นสำหรับเขา และเขาก็จะถูกสกัดกั้นจากหนทางสู่จุดมุ่งหมายของตน»
وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَـٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ ٱلْخَـٰلِدِينَ ﴿٢٠﴾
ด้วยเหตุนี้เอง ชัยฏอนจึงเข้าหาอาดัมและเฮาวาอ์ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และมันได้กล่าวว่า พระเจ้าของท่านทั้งสองมิได้ทรงห้ามท่านทั้งสองจากต้นไม้นี้ เว้นแต่เพราะเกรงว่าท่านทั้งสองจะกลายเป็นมะลาอิกะฮ์ หรือจะกลายเป็นผู้ที่อยู่ตลอดกาล» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:20)
อิบนุลก็อยยิมกล่าวว่า «ศัตรูของอัลลอฮ์ได้หยั่งเชิงบิดามารดาทั้งสอง (ของมนุษยชาติ) แล้วสัมผัสได้ว่าทั้งสองมีความชื่นชมและโน้มเอียงไปสู่การได้อยู่ตลอดกาลในบ้านนั้น ท่ามกลางความสุขสำราญอันถาวร มันจึงรู้ว่ามันไม่อาจเข้าหาทั้งสองได้จากประตูอื่นนอกจากประตูนี้ มันจึงสาบานต่อทั้งสองด้วยนามของอัลลอฮ์ว่า แท้จริงมันเป็นผู้หวังดีต่อทั้งสอง และกล่าวว่า "พระเจ้าของท่านทั้งสองมิได้ทรงห้ามท่านทั้งสองจากต้นไม้นี้ เว้นแต่เพราะเกรงว่าท่านทั้งสองจะกลายเป็นมะลาอิกะฮ์ หรือจะกลายเป็นผู้ที่อยู่ตลอดกาล"» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:20)
يأتي الشيطان أحدكم فيقول : من خلق كذا ؟ من خلق كذا ؟ حتى يقول من خلق ربك ؟ فإذا بلغه فليستعذ بالله ولينته
ส่วนหนึ่งจากวิธีการของมันในการทำให้ปวงบ่าวหลงผิด คือการสั่นคลอนอะกีดะฮ์ด้วยความสงสัยและความคลุมเครือที่มันโยนใส่ ท่านเราะซูล ﷺ ได้เตือนเราให้ระวังความคลุมเครือบางประการที่มันโยนใส่ ดังในหะดีษที่บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์และมุสลิมว่า «ชัยฏอนจะมาหาคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่าน แล้วกล่าวว่า ใครสร้างสิ่งนั้น? ใครสร้างสิ่งนี้? จนกระทั่งมันกล่าวว่า ใครสร้างพระเจ้าของเจ้า? ดังนั้น เมื่อมันมาถึงจุดนั้น ก็ให้เขาขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ และให้เขาหยุดเสีย»
إنا نجد في أنفسنا ما يتعاظم أحدنا أن يتكلم به ! قال : « أوَقَد وجدتموه ؟ » قالوا : نعم . قال : « ذلك صريح الإيمان »
แม้แต่บรรดาศอฮาบะฮ์ (ร.ฎ.) ก็ไม่รอดพ้นจากความคลุมเครือและความสงสัยของมัน บางคนในหมู่พวกเขาได้มาหาท่านเราะซูล ﷺ เพื่อร้องทุกข์ถึงสิ่งที่พวกเขาประสบจากความสงสัยและการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ของมัน ในเศาะฮีหฺมุสลิม รายงานจากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) กล่าวว่า มีกลุ่มหนึ่งจากบรรดาสหายของท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้มาหาท่านนบี ﷺ แล้วถามท่านว่า «แท้จริงพวกเราพบในใจของพวกเราซึ่งสิ่งที่คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกเรารู้สึกว่าเป็นเรื่องใหญ่หลวงเกินกว่าจะพูดมันออกมา!» ท่านกล่าวว่า «พวกท่านพบสิ่งนั้นแล้วจริง ๆ หรือ?» พวกเขาตอบว่า «ใช่» ท่านกล่าวว่า «นั่นแหละคืออีมานที่แท้จริงอย่างชัดแจ้ง»
ความหมายที่ท่านเราะซูล ﷺ ต้องการจากคำพูดของท่านที่ว่า «นั่นแหละคืออีมานที่แท้จริงอย่างชัดแจ้ง» คือ การที่พวกเขาผลักไสวัสวะสะฮ์ของชัยฏอน รังเกียจมัน และเห็นว่ามันเป็นเรื่องใหญ่หลวง
إني أحدث نفسي بالشيء لأن أكون حممة أحبُّ إليّ من أتكلم به . قال : الحمد لله الذي ردّ أمره إلى الوسوسة
และจงดูถึงความรุนแรงของความสงสัยจากมันที่บรรดาศอฮาบะฮ์ต้องประสบ อบูดาวูดได้รายงานไว้ในสุนันของท่าน จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า มีชายคนหนึ่งมาหาท่านนบี ﷺ แล้วกล่าวว่า «แท้จริงฉันนึกคิดในใจถึงบางสิ่ง ซึ่งการที่ฉันกลายเป็นถ่านไฟยังเป็นที่รักแก่ฉันมากกว่าการที่ฉันจะพูดมันออกมา» ท่านกล่าวว่า «มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ผู้ทรงทำให้เรื่องของมัน (ชัยฏอน) กลับไปเป็นเพียงแค่การกระซิบกระซาบ»
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ وَلَا نَبِىٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلْقَى
และส่วนหนึ่งจากสิ่งที่มันโยนใส่ในจิตใจเพื่อให้เกิดความสงสัย คือสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ทรงเล่าแก่เราไว้ในพระดำรัสของพระองค์ว่า «และเรามิได้ส่งเราะซูลคนใดหรือนบีคนใดมาก่อนเจ้า เว้นแต่เมื่อเขาปรารถนา (หรืออ่าน) ชัยฏอนก็จะแทรก…
ٱلشَّيْطَـٰنُ فِىٓ أُمْنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلْقِى ٱلشَّيْطَـٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ ٱللَّهُ ءَايَـٰتِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿٥٢﴾ لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى ٱلشَّيْطَـٰنُ فِتْنَةً لِّلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَٱلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَفِى شِقَاقٍۭ بَعِيدٍ ﴿٥٣﴾ وَلِيَعْلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوا۟ بِهِۦ فَتُخْبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٥٤﴾
…ชัยฏอนก็จะโยน [สิ่งหนึ่ง] ลงไปในความปรารถนาของเขา แล้วอัลลอฮ์ทรงลบล้างสิ่งที่ชัยฏอนได้โยนลงไป จากนั้นอัลลอฮ์ทรงทำให้อายะฮ์ทั้งหลายของพระองค์มั่นคง และอัลลอฮ์นั้นทรงรอบรู้ ทรงปรีชาญาณ ทั้งนี้เพื่อพระองค์จะทรงทำให้สิ่งที่ชัยฏอนโยนลงไปนั้นเป็นการทดสอบแก่บรรดาผู้ที่ในหัวใจของพวกเขามีโรค และแก่บรรดาผู้ที่หัวใจของพวกเขาแข็งกระด้าง และแท้จริงบรรดาผู้อธรรมนั้นอยู่ในการขัดแย้งอันห่างไกล และเพื่อบรรดาผู้ที่ได้รับความรู้จะได้รู้ว่าสิ่งนั้นคือสัจธรรมจากพระเจ้าของเจ้า แล้วพวกเขาจะศรัทธาต่อสิ่งนั้น และหัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมต่อสิ่งนั้น และแท้จริงอัลลอฮ์ทรงเป็นผู้ชี้นำบรรดาผู้ศรัทธาไปสู่ทางอันเที่ยงตรง» (ซูเราะฮ์อัล-หัจญ์ 22:52-54)
ความหมายของ "อัต-ตะมันนี" (ความปรารถนา) ในที่นี้คือการพูดกับตัวเองในใจ และความหมายของอายะฮ์คือ ท่านนบี ﷺ นั้น เมื่อท่านคิดสิ่งใดในใจ ชัยฏอนก็จะแทรกบางสิ่งลงไปในความคิดของท่านในรูปของเล่ห์กล โดยกล่าวว่า "หากท่านขอต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ให้ทรงประทานทรัพย์เชลยศึก (ฆอนีมะฮ์) แก่ท่าน เพื่อบรรดามุสลิมจะได้มีความเป็นอยู่ที่กว้างขวาง" หรือให้ท่านปรารถนาให้มนุษย์ทั้งหมดศรัทธา... แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงลบล้างสิ่งที่ชัยฏอนแทรกลงไปด้วยการกระซิบกระซาบของมันในความปรารถนาของท่านนบี ﷺ ด้วยการเตือนให้ท่านตระหนักถึงสัจธรรม และชี้นำท่านไปสู่สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์... ส่วนที่มีผู้กล่าวว่า ความหมายของอายะฮ์คือ ชัยฏอนได้สอดแทรกสิ่งที่ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของอัลกุรอานเข้าไปในอัลกุรอาน ความเห็นนี้ห่างไกลจากความถูกต้อง และถูกหักล้างด้วยข้อเท็จจริงที่ว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้รับการคุ้มครอง (มะอ์ศูม) ในการเผยแผ่สาส์น
وَإِنِّى لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا ثُمَّ ٱهْتَدَىٰ ﴿٨٢﴾
وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزْقُهَا
وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿١٢٨﴾
ชะกีก (หนึ่งในบรรดาอุละมาอ์ผู้มีชื่อเสียง) ได้กล่าวไว้ โดยอธิบายถึงความคลุมเครือบางประการที่ชัยฏอนโยนเข้าสู่จิตใจของมนุษย์ว่า "ไม่มีเช้าวันใดเลย เว้นแต่ชัยฏอนจะนั่งซุ่มดักฉันอยู่ในสี่จุด คือ จากเบื้องหน้าของฉัน จากเบื้องหลังของฉัน จากทางขวาของฉัน และจากทางซ้ายของฉัน มันกล่าวว่า 'อย่ากลัวเลย เพราะอัลลอฮ์ทรงอภัยโทษ ทรงเมตตาเสมอ' ฉันจึงอ่านว่า «และแท้จริงข้าคือผู้อภัยยิ่งแก่ผู้ที่สำนึกผิดกลับตัว ศรัทธา และกระทำความดี แล้วเขาก็ดำรงอยู่บนแนวทางที่ถูกต้อง» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:82) ส่วนจากเบื้องหลังของฉัน มันทำให้ฉันหวาดกลัวว่าผู้ที่ฉันจะทิ้งไว้เบื้องหลังจะต้องตกระกำลำบาก ฉันจึงอ่านว่า «และไม่มีสัตว์ใด ๆ ในแผ่นดิน เว้นแต่การให้ปัจจัยยังชีพแก่มันเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์» (ซูเราะฮ์ฮูด 11:6) และจากทางขวาของฉัน มันมาหาฉันทางด้านสตรี ฉันจึงอ่านว่า «และบั้นปลายที่ดีนั้นเป็นของบรรดาผู้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:128)
وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ
และจากทางซ้ายของฉัน มันมาหาฉันทางด้านตัณหา ฉันจึงอ่านว่า «และได้มีสิ่งกีดขวางระหว่างพวกเขากับสิ่งที่พวกเขาปรารถนา» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:54)
إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٩٠﴾ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ ٱلْعَدَٰوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ فِى ٱلْخَمْرِ وَٱلْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿٩١﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «แท้จริงสุรา การพนัน แท่นหินบูชา และการเสี่ยงทายด้วยลูกศรนั้น เป็นสิ่งโสมมอันเป็นงานของชัยฏอน ดังนั้นพวกเจ้าจงห่างไกลจากมันเถิด เพื่อพวกเจ้าจะได้รับความสำเร็จ แท้จริงชัยฏอนนั้นต้องการเพียงที่จะให้เกิดความเป็นศัตรูและความเกลียดชังระหว่างพวกเจ้าด้วยสุราและการพนัน และหันเหพวกเจ้าออกจากการรำลึกถึงอัลลอฮ์และจากการละหมาด แล้วพวกเจ้าจะยุติไหม?» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:90–91)
สุรา (อัล-ค็อมรฺ) คือทุกสิ่งที่ทำให้มึนเมา การพนัน (อัล-มัยสิรฺ) คือการเล่นได้เสีย ส่วนแท่นหินบูชา (อัล-อันศอบ) คือทุกสิ่งที่ถูกตั้งขึ้นเพื่อให้ถูกเคารพสักการะนอกเหนือจากอัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นก้อนหิน ต้นไม้ รูปปั้น หลุมศพ หรือสัญลักษณ์ก็ตาม
ส่วนการเสี่ยงทาย (อัล-อัซลาม) คือไม้ลูกศรที่พวกเขาใช้เสี่ยงทายในเรื่องต่าง ๆ กล่าวคือ ใช้มันเพื่อแสวงหาการรู้ถึงสิ่งที่ถูกกำหนดไว้สำหรับพวกเขา
สิ่งเหล่านี้อาจเป็นไม้ลูกศร ลูกธนู ก้อนกรวด หรืออย่างอื่น โดยบนอันหนึ่งเขียนว่า "พระเจ้าของฉันสั่งฉัน" และบนอีกอันหนึ่งเขียนว่า "พระเจ้าของฉันห้ามฉัน" เมื่อคนใดในหมู่พวกเขาต้องการจะแต่งงาน เดินทาง หรือทำสิ่งอื่นในทำนองนั้น เขาจะสอดมือเข้าไปในภาชนะที่บรรจุไม้ลูกศรหรือลูกธนูเหล่านั้น หากหยิบได้อันที่มีคำสั่งให้กระทำ เขาก็จะกระทำ และหากหยิบได้อีกอันหนึ่ง เขาก็จะละเว้น
ชัยฏอนจึงยุยงผู้คนให้กระทำสี่สิ่งนี้ เพราะมันเป็นความหลงผิดในตัวของมันเอง และนำไปสู่ผลลัพธ์อันเลวร้ายและผลกระทบที่ชั่วร้าย สุรานั้นทำให้ผู้ดื่มสูญเสียสติปัญญา และเมื่อเขาสูญเสียสติปัญญาแล้ว เขาก็จะกระทำบาปใหญ่ที่นำไปสู่ความพินาศ ล่วงละเมิดสิ่งต้องห้าม ละทิ้งการภักดี และทำร้ายปวงบ่าวของอัลลอฮ์
اجتنبوا الخمر ، فإنها أمُّ الخبائث، إنه كان رجل فيمن خلا قبلكم يتعبد ويعتزل الناس ، فعلقته امرأة غويّة ، فأرسلت إليه جاريتها أن تدعوه لشهادة ، فدخل معها فطفقت كلما دخل باباً أغلقته دونه ، حتى أفضى إلى امرأة وضيئة عندها غلام وباطية خمر ، فقالت : إني والله ما دعوتك لشهادة ولكن دعوتك لتقع عليّ ، أو تقتل هذا الغلام ، أو تشرب هذا الخمر ، فسقته كأساً ، فقال : زيدوني ، فلم يرم حتى وقع عليها وقتل النفس ، فإنها لا تجتمع هي والإيمان أبداً إلا أوشك أحدهما أن يخرج صاحبه
อิบนุกะษีรได้กล่าวไว้ในตัฟซีรของท่าน จากท่านอุษมาน อิบนุอัฟฟาน (ร.ฎ.) ว่า «พวกท่านจงห่างไกลจากสุรา เพราะแท้จริงมันคือมารดาแห่งความชั่วทั้งปวง มีชายผู้หนึ่งในหมู่ชนรุ่นก่อนพวกท่าน เขาหมั่นทำอิบาดะฮ์และปลีกตัวออกห่างจากผู้คน แล้วมีหญิงผู้หลงผิดคนหนึ่งหลงรักเขา นางจึงส่งสาวใช้ของนางไปเชิญเขามาเป็นพยาน เขาจึงเข้าไปพร้อมกับสาวใช้ผู้นั้น ทุกครั้งที่เขาผ่านประตูบานใด นางก็จะปิดประตูบานนั้นตามหลังเขา จนกระทั่งเขาไปถึงหญิงสาวผู้งดงามคนหนึ่ง ซึ่งมีเด็กหนุ่มคนหนึ่งและภาชนะใส่สุราอยู่ข้างนาง นางกล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ฉันมิได้เชิญท่านมาเพื่อเป็นพยาน แต่ฉันเชิญท่านมาเพื่อให้ท่านร่วมประเวณีกับฉัน หรือฆ่าเด็กหนุ่มคนนี้ หรือดื่มสุรานี้" แล้วนางก็รินสุราให้เขาดื่มหนึ่งถ้วย เขากล่าวว่า "เติมให้ฉันอีก" เขาไม่ได้ลุกไปไหนจนกระทั่งได้ร่วมประเวณีกับนางและฆ่าชีวิตผู้นั้น ดังนั้น (จงห่างไกลจากสุรา) เพราะแท้จริงมันกับอีมานจะไม่มีวันอยู่ร่วมกันได้ นอกจากว่าสิ่งหนึ่งในทั้งสองจะขับไล่อีกสิ่งหนึ่งออกไปในไม่ช้า» รายงานโดยอัล-บัยฮะกีย์ และอิบนุกะษีรได้รับรองว่าสายรายงานของมันถูกต้อง (เศาะฮีห์)
يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ﴿١﴾ لَآ أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ ﴿٢﴾
และมุสลิมกับบรรดาผู้รวบรวมตำราสุนันได้รายงานว่า ชายคนหนึ่งจากชาวอันศอรได้ทำอาหารเลี้ยงศอฮาบะฮ์บางท่าน แล้วให้พวกเขาดื่มเหล้าก่อนที่การห้ามจะถูกประทานลงมา เมื่อพวกเขาเมาก็เริ่มโอ้อวดข่มกัน จนทะเลาะวิวาทกัน สะอัด บิน อบีวักกอศ (ร.ฎ.) ได้รับบาดเจ็บจากการวิวาทครั้งนี้ เพราะมีคนหนึ่งเอากระดูกขากรรไกรอูฐตีเขาถูกจมูก จนเกิดแผลเป็นติดตัวเขาไปตลอดชีวิต และมีศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งออกไปนำผู้คนละหมาดขณะที่เมาอยู่ ก่อนที่การห้ามเหล้าจะถูกประทานลงมา เขาอ่านว่า «จงกล่าวเถิด โอ้บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา ข้าพเจ้าเคารพภักดีสิ่งที่พวกท่านเคารพภักดี» อัลลอฮ์จึงทรงประทานอายะฮ์ลงมาว่า «พวกเจ้าอย่าเข้าใกล้การละหมาดขณะที่พวกเจ้ามึนเมา จนกว่าพวกเจ้าจะรู้ว่าพวกเจ้ากล่าวอะไร» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:43)
لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنتُمْ سُكَارَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ
เราเคยเห็นชายที่ชราภาพมากแล้ว เมื่อเขาดื่มเหล้าก็มีพฤติกรรมเยี่ยงคนบ้า ทั้งผู้ใหญ่และเด็กต่างหัวเราะเยาะเขา เขานอนแผ่อยู่กลางถนนให้ผู้คนเหยียบย่ำ
การพนันเป็นโรคร้ายแรงเช่นเดียวกับเหล้า เมื่อมันฝังรากลึกอยู่ในจิตใจของมนุษย์แล้วก็ยากที่จะรักษาให้หายได้ มันเป็นหนทางแห่งการสูญเสียเวลาและทรัพย์สิน การพนันก่อให้เกิดความอาฆาตแค้น และผลักดันไปสู่สิ่งที่ต้องห้าม (หะรอม)
وَٱجْنُبْنِى وَبَنِىَّ أَن نَّعْبُدَ ٱلْأَصْنَامَ ﴿٣٥﴾ رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ
ชัยฏอนเรียกร้องให้ตั้งแท่นบูชา (อันศอบ) เพื่อที่ต่อมาจะถูกยึดเป็นพระเจ้าที่ถูกเคารพภักดีอื่นจากอัลลอฮ์ การเคารพบูชาแท่นบูชาได้แพร่หลายทั้งในอดีตและปัจจุบัน และบรรดาชัยฏอนก็สิงอยู่กับรูปเคารพเหล่านี้ บางครั้งก็พูดกับผู้ที่บูชามัน และทำให้พวกเขาเห็นบางสิ่งบางอย่างที่ทำให้ผู้บูชาเชื่อมั่นในมัน พวกเขาจึงมุ่งไปหามันเพื่อขอให้สมความปรารถนา วิงวอนขอต่อมันยามทุกข์ยาก ขอความช่วยเหลือจากมันในการทำสงคราม ถวายสัตว์เชือดและของกำนัลแก่มัน เต้นรำและร้องรำทำเพลงอยู่รอบ ๆ มัน และจัดงานเทศกาลและงานเฉลิมฉลองให้แก่มัน ด้วยสิ่งนี้มันได้ทำให้ผู้คนจำนวนมากหลงผิด ดังที่ท่านนบีอิบรอฮีม (อะลัยฮิสสลาม) ได้วิงวอนต่อพระเจ้าของท่านว่า «และขอพระองค์ทรงให้ข้าพระองค์และลูกหลานของข้าพระองค์ห่างไกลจากการเคารพบูชาเจว็ด โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ แท้จริงพวกมันได้ทำให้ผู้คนจำนวนมากหลงผิด» (ซูเราะฮ์อิบรอฮีม 14:35-36) และการเคารพบูชาหลุมศพก็ยังคงแพร่หลายอยู่ในหมู่มุสลิม พวกเขามุ่งไปยังหลุมศพเพื่อวิงวอนขอดุอาอ์ ถวายของกำนัล และเชือดสัตว์… และในปัจจุบันได้เกิดบิดอะฮ์ใหม่แพร่หลายขึ้น – ซึ่งชัยฏอนใช้มันหลอกลวงเย้ยหยันลูกหลานอาดัม – นั่นคืออนุสาวรีย์ทหารนิรนาม พวกเขาอ้างว่ามันเป็นสัญลักษณ์ของทหารผู้ทำการสู้รบ และพวกเขาให้เกียรติมันด้วยการมอบของกำนัล
…และดอกไม้ ตลอดจนการเทิดทูนบูชา ทุกครั้งที่มีผู้นำคนใดมาเยือนประเทศ เขาก็จะมายังอนุสาวรีย์นี้และมอบของขวัญแก่มัน ทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของการเคารพบูชาแท่นหิน (อันศ็อบ) ซึ่งเป็นการกระทำของชัยฏอน
เรื่องราวในอนาคตเป็นส่วนหนึ่งของความรู้อันเร้นลับของอัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงได้บัญญัติการอิสติคอเราะฮ์ให้แก่เรา เมื่อเราต้องการจะเดินทาง แต่งงาน หรือทำเรื่องอื่น ๆ โดยเราวิงวอนหวังต่ออัลลอฮ์ให้พระองค์ทรงเลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้แก่เรา
และท่านได้ยกเลิกการเสี่ยงทายด้วยลูกธนู เพราะลูกธนูและไม้เสี่ยงทายนั้นไม่รู้ว่าความดีอยู่ที่ใด และไม่ได้ล่วงรู้ถึงมันเลย การขอคำชี้แนะจากสิ่งเหล่านี้จึงเป็นความบกพร่องทางสติปัญญาและความด้อยทางความรู้ ในทำนองเดียวกันคือการเสี่ยงทายด้วยนก ผู้ที่ต้องการเดินทางเมื่อออกจากบ้านแล้วผ่านนกตัวใด เขาก็จะไล่มันให้บินไป หากมันบินไปทางขวา การเดินทางนั้นก็ถือว่าเป็นการเดินทางที่เป็นสิริมงคล แต่หากมันบินผ่านไปทางซ้าย การเดินทางนั้นก็ถือว่าเป็นการเดินทางที่อัปมงคล… ทั้งหมดนั้นล้วนเป็นการหลงผิด
ส่วนหนึ่งจากสิ่งที่บรรดาชัยฏอนใช้ทำให้ลูกหลานอาดัมหลงผิดคือไสยศาสตร์ พวกมันสอนวิชานี้แก่พวกเขา ซึ่งเป็นวิชาที่ให้โทษและไม่ให้ประโยชน์ใด ๆ และวิชานี้ยังเป็นหนทางในการพรากชายออกจากภรรยาของเขา การพรากสามีภรรยาออกจากกันนั้น ชัยฏอนถือว่าเป็นหนึ่งในการงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่บริวารของมันกระทำ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว
وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَـٰنُ وَلَـٰكِنَّ ٱلشَّيَـٰطِينَ كَفَرُوا۟ يُعَلِّمُونَ ٱلنَّاسَ ٱلسِّحْرَ وَمَآ أُنزِلَ عَلَى ٱلْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَـٰرُوتَ وَمَـٰرُوتَ ۚ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَآ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۖ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِۦ بَيْنَ ٱلْمَرْءِ وَزَوْجِهِۦ ۚ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِۦ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ ۚ وَلَقَدْ عَلِمُوا۟ لَمَنِ ٱشْتَرَىٰهُ مَا لَهُۥ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ مِنْ خَلَـٰقٍ ۚ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا۟ بِهِۦٓ أَنفُسَهُمْ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ ﴿١٠٢﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «และสุลัยมานนั้นหาได้ปฏิเสธศรัทธาไม่ แต่ทว่าบรรดาชัยฏอนต่างหากที่ปฏิเสธศรัทธา โดยที่พวกมันสอนไสยศาสตร์แก่ผู้คน และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่มะลาอิกะฮ์ทั้งสองที่บาบิล คือฮารูตและมารูต และทั้งสองนั้นจะไม่สอนแก่ผู้ใดเลย จนกว่าทั้งสองจะกล่าวว่า แท้จริงเราทั้งสองเป็นเพียงการทดสอบเท่านั้น ดังนั้นท่านอย่าได้ปฏิเสธศรัทธา แล้วพวกเขาก็เรียนจากทั้งสองสิ่งที่พวกเขาใช้มันทำให้เกิดการแยกระหว่างชายกับภรรยาของเขา และพวกเขาไม่อาจให้โทษแก่ผู้ใดด้วยสิ่งนั้นได้เลย นอกจากด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์ และพวกเขาเรียนสิ่งที่ให้โทษแก่พวกเขาและไม่ให้ประโยชน์แก่พวกเขา และแท้จริงพวกเขารู้แล้วว่า ผู้ใดที่ซื้อสิ่งนั้นไว้ เขาจะไม่มีส่วนดีใด ๆ ในอาคิเราะฮ์ และช่างเลวร้ายยิ่งนักสิ่งที่พวกเขาขายตัวของพวกเขาเองไปแลกกับมัน หากพวกเขารู้» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:102)
فَإِذَا حِبَالُهُمْ
บรรดาอุละมาอ์มีความเห็นแตกต่างกันในเรื่องนี้ บางท่านกล่าวว่า มันเป็นเพียงการทำให้เห็นภาพลวงตา ไม่มีความจริงแต่อย่างใด «แล้วทันใดนั้น เชือกของพวกเขา…
…และไม้เท้าของพวกเขาก็ปรากฏแก่เขา (มูซา) ด้วยมายากลของพวกเขาว่ามันกำลังเลื้อยไป» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:66) อีกฝ่ายหนึ่งกล่าวว่า ไสยศาสตร์นั้นมีความจริงอยู่ ดังที่อายะฮ์ในซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ได้บ่งชี้ไว้ ทัศนะที่ถูกต้องคือ ไสยศาสตร์มีสองประเภท ประเภทแรกเป็นเพียงภาพลวงตาที่อาศัยกลอุบายเชิงวิชาการและความว่องไวของการเคลื่อนไหว ส่วนอีกประเภทหนึ่งมีความจริงอยู่ ซึ่งใช้เพื่อแยกสามีออกจากภรรยาและใช้ทำร้ายผู้อื่นได้…
รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) นางกล่าวว่า
« سَحَرَ رسولَ الله ﷺ يهوديّ من يهود بني زُرَيق ، يقال لـه لبيد ابن الأعصم . حتى كان رسول الله ﷺ ، يُخيّل إليه أنه يفعل الشيء وما يفعله .
«ชายชาวยิวคนหนึ่งจากชาวยิวเผ่าบนีซุร็อยก์ ชื่อว่าละบีด อิบนุ อัล-อะอ์ศ็อม ได้ทำไสยศาสตร์ใส่ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จนกระทั่งท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ รู้สึกไปว่าท่านได้ทำสิ่งหนึ่งแล้ว ทั้งที่ท่านมิได้ทำ
حتى إذا كان ذات يوم ، دعا رسول الله ﷺ ، ثم دعا ، ثم دعا
จนกระทั่งวันหนึ่ง ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ขอดุอาอ์ แล้วขอดุอาอ์อีก แล้วขอดุอาอ์อีก (หมายถึงท่านวิงวอนต่อพระผู้อภิบาลของท่านหลายครั้ง) จากนั้นท่านกล่าวว่า
يا عائشة أَشعرتِ أن الله أفتاني فيما استفتيته فيه ؟
"โอ้อาอิชะฮ์ เธอรู้หรือไม่ว่า อัลลอฮ์ได้ทรงชี้แจงแก่ฉันในเรื่องที่ฉันได้ทูลถามพระองค์แล้ว"
(หมายถึง พระองค์ทรงตอบรับในสิ่งที่ฉันได้ขอ)
جاءني رجلان ، فقعد أحدهما عند رأسي ، والآخر عند رجليّ .
"มีชายสองคนมาหาฉัน คนหนึ่งนั่งอยู่ทางศีรษะของฉัน และอีกคนหนึ่งนั่งอยู่ทางเท้าของฉัน
فقال الذي عند رأسي للذي عند رجلي ، أو الذي عند رجلي للذي عند رأسي :
แล้วคนที่อยู่ทางศีรษะของฉันก็ถามคนที่อยู่ทางเท้าของฉัน หรือคนที่อยู่ทางเท้าของฉันถามคนที่อยู่ทางศีรษะของฉันว่า
ما وجع الرجل ؟
'ชายผู้นี้เจ็บป่วยด้วยสิ่งใด'
قال : مطبوب
อีกคนตอบว่า 'เขาถูกมัฏบูบ' (หมายถึงถูกไสยศาสตร์)
قال : مَن طبّه ؟
เขาถามว่า 'ใครทำไสยศาสตร์ใส่เขา'
قال : لبيد بن الأعصم .
อีกคนตอบว่า 'ละบีด อิบนุ อัล-อะอ์ศ็อม'
قال : في أي شيء ؟
เขาถามว่า 'ทำไว้ในสิ่งใด'
قال : في مُشط ومُشاطة
อีกคนตอบว่า 'ในหวีและมุชาเฏาะฮ์ (หมายถึงเส้นผมที่ร่วงหล่นขณะหวีผม) และในกาบหุ้มช่อดอก…
…ตัวผู้ (คือ เปลือกหุ้มจั่นอินทผลัม)
قال : فأين هو ؟
เขาถามว่า: แล้วมันอยู่ที่ไหน?
قال : في بئر ذي أَرْوان .
อีกคนหนึ่งตอบว่า: อยู่ในบ่อน้ำซีอัรวาน
นางกล่าวว่า: แล้วท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็ไปยังบ่อน้ำนั้นพร้อมกับศอฮาบะฮ์ของท่านจำนวนหนึ่ง จากนั้นท่านกล่าวว่า:
يا عائشة ، والله لكأن ماءها نقاعة الحناء ولكأن نخلها رؤوس الشياطين .
โอ้อาอิชะฮ์ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ น้ำในบ่อนั้นราวกับน้ำแช่ใบเฮนนา และต้นอินทผลัมของมันราวกับหัวของชัยฏอน
فقلت : يا رسول الله ، أفلا أحرقته ؟
ฉันจึงกล่าวว่า: โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ท่านไม่เผามันหรือ?
قال : لا ، أمّا أنا فقد عافاني الله ، وكرهت أن أثير على الناس شراً ، فأمرت بها فدُفنت
ท่านตอบว่า: ไม่ ส่วนตัวฉันนั้น อัลลอฮ์ได้ทรงให้ฉันหายเป็นปกติแล้ว และฉันไม่ประสงค์จะก่อความชั่วร้ายให้เกิดขึ้นแก่ผู้คน ฉันจึงสั่งให้นำมันไปฝัง แล้วมันก็ถูกฝังไป» (รายงานโดยอัลบุคอรีและมุสลิม)
จะกล่าวไม่ได้ว่าการที่ท่านนบี ﷺ ถูกไสยศาสตร์นั้นทำให้เกิดความคลุมเครือในเรื่องการเป็นนบีและการเป็นเราะซูลของท่าน เพราะผลของไสยศาสตร์นั้นไม่ได้เกินไปกว่าร่างกายภายนอกอันทรงเกียรติของท่าน มันไม่ได้เข้าถึงหัวใจและสติปัญญาของท่านเลย ดังนั้นมันจึงเป็นเช่นเดียวกับโรคภัยไข้เจ็บอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับท่านได้ และบทบัญญัติศาสนาก็ได้รับการปกป้องด้วยการรักษาของอัลลอฮ์ ตะอาลา
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ ﴿٩﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า: «แท้จริงเราได้ประทานอัซ-ซิกร์ (อัลกุรอาน) ลงมา และแท้จริงเราเป็นผู้รักษามันอย่างแน่นอน» (ซูเราะฮ์อัล-หิจญ์ร์ 15:9)
ในตัวมนุษย์มีจุดอ่อนอยู่มากมาย ซึ่งแท้จริงแล้วคือโรคร้ายทั้งหลาย ชัยฏอนจะทำให้โรคเหล่านี้ฝังลึกลงในจิตใจของมนุษย์ ยิ่งไปกว่านั้น มันยังกลายเป็นช่องทางที่ชัยฏอนใช้เข้าสู่จิตใจของมนุษย์อีกด้วย
โรคเหล่านี้ได้แก่ ความอ่อนแอ ความสิ้นหวัง ความหมดหวัง ความเหิมเกริมลืมตัว ความระเริงดีใจ ความหลงตัวเอง ความโอ้อวด การอธรรม การละเมิด การปฏิเสธ ความเนรคุณ ความรีบร้อน ความวู่วาม ความโง่เขลาไร้วิจารณญาณ ความตระหนี่ ความขี้เหนียว ความละโมบ การโต้เถียง การวิวาทะ ความสงสัย ความคลางแคลงใจ ความไม่รู้ ความหลงลืม ความดื้อรั้นในการพิพาท ความหลงผิดหยิ่งยโส การกล่าวอ้างเท็จ ความตื่นตระหนก ความโอดครวญ การหวงแหนไม่ยอมให้ การแข็งข้อ การละเมิดขอบเขต
และการล่วงละเมิดขอบเขต ความรักในทรัพย์สิน และการหลงใหลในดุนยา... ดังนั้น อิสลามจึงเรียกร้องให้ขัดเกลาจิตใจและขจัดโรคร้ายต่าง ๆ ของมันให้หมดไป สิ่งนี้ต้องอาศัยความพยายามที่ทุ่มเท และต้องอาศัยความอดทนต่อความยากลำบากของเส้นทาง ส่วนการทำตามอารมณ์ใฝ่ต่ำและสิ่งที่นัฟซูซึ่งชักนำไปสู่ความชั่วบงการนั้นเป็นเรื่องง่ายดาย อย่างแรกเปรียบได้กับผู้ที่แบกก้อนหินขึ้นไปยังยอดภูเขา ส่วนอย่างหลังเปรียบได้กับผู้ที่กลิ้งก้อนหินจากยอดภูเขาลงสู่เบื้องล่าง ด้วยเหตุนี้ การตอบรับเสียงเรียกของชัยฏอนจึงมีมาก และบรรดาผู้เรียกร้องสู่สัจธรรมจึงพบความยากลำบากอย่างยิ่งในการเรียกร้องเชิญชวนสู่อัลลอฮ์ ตะอาลา
เราขอนำเสนอคำพูดบางส่วนของชาวสะลัฟ เพื่ออธิบายให้เห็นว่าชัยฏอนฉวยประโยชน์จากจุดอ่อนในตัวมนุษย์อย่างไร
وَقَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ وَجَاءَ بِكُم مِّنَ الْبَدْوِ مِن بَعْدِ أَن نَّزَغَ الشَّيْطَانُ بَيْنِي وَبَيْنَ إِخْوَتِي
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกแก่เราว่า ท่านไม่ได้ทิ้งฟิตนะฮ์ใดไว้เบื้องหลังท่านที่ร้ายแรงต่อบุรุษยิ่งไปกว่าสตรี ด้วยเหตุนี้ สตรีจึงถูกสั่งใช้ให้ปกปิดร่างกายทั้งหมดของนาง ยกเว้นใบหน้าและฝ่ามือทั้งสอง และ...
المرأة عورة فإذا خرجت استشرفها الشيطان
…ผู้ชายให้ลดสายตาของพวกเขา ท่านเราะซูล ﷺ ได้ห้ามการอยู่ตามลำพังสองต่อสองกับผู้หญิง และท่านได้บอกว่า ไม่มีชายคนใดอยู่ตามลำพังกับหญิงคนหนึ่ง เว้นแต่ชัยฏอนจะเป็นคนที่สามของทั้งสอง และในสุนันอันนะสาอีย์ด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง (เศาะฮีห์) ว่า «ผู้หญิงนั้นคือเอาเราะฮ์ เมื่อนางออกไปข้างนอก ชัยฏอนจะจ้องมองนาง (และทำให้นางดูงดงามในสายตาผู้อื่น)»
ทุกวันนี้เราได้เห็นความรุนแรงของฟิตนะฮ์จากการที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ออกนอกบ้านในสภาพดังที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้บรรยายลักษณะของพวกนางไว้ว่า "สวมเสื้อผ้าแต่เหมือนเปลือยกาย" และได้มีองค์กรต่าง ๆ เกิดขึ้นทั้งในโลกตะวันออกและตะวันตก ซึ่งใช้กองทัพของผู้หญิงและผู้ชายเพื่อเผยแพร่การผิดประเวณีและความลามกผ่านภาพที่มองเห็นได้ เรื่องราวอันลามกอนาจาร และภาพยนตร์ที่นำเสนอเรื่องลามกและเชิญชวนไปสู่มัน!…
ส่วนความรักดุนยานั้น มันคือต้นตอของความผิดทั้งปวง เลือดไม่ได้ถูกหลั่ง เกียรติไม่ได้ถูกย่ำยี ทรัพย์สินไม่ได้ถูกแย่งชิง และสายสัมพันธ์เครือญาติไม่ได้ถูกตัดขาด … เว้นแต่เพื่อการครอบครองดุนยา การแย่งชิงเศษซากอันไม่จีรังของมัน และความโลภต่อความสุขสำราญอันสูญสลายของมัน
การร้องเพลงและดนตรีเป็นสองหนทางที่ชัยฏอนใช้ทำลายหัวใจและทำให้จิตใจเสื่อมทราม อิบนุลก็อยยิมกล่าวว่า (ส่วนหนึ่งจากกลอุบายและกับดักของศัตรูของอัลลอฮ์ ซึ่งมันใช้หลอกลวงผู้ที่มีส่วนแบ่งอันน้อยนิดในด้านความรู้ สติปัญญา และศาสนา และใช้ดักจับหัวใจของบรรดาผู้โง่เขลาและผู้ยึดถือความเท็จ ได้แก่ การฟังเสียงผิวปากและการตบมือ และการร้องเพลงประกอบเครื่องดนตรีที่ต้องห้าม ซึ่งกีดกันหัวใจออกห่างจากอัลกุรอาน และทำให้หัวใจหมกมุ่นอยู่กับความชั่วและการฝ่าฝืน มันคือ "อัลกุรอานของชัยฏอน" และม่านหนาทึบที่ปิดกั้นจากพระผู้ทรงเมตตา และมันคือ "คาถา" ของการรักร่วมเพศและการผิดประเวณี ชัยฏอนใช้มันหลอกลวงจิตใจที่ยึดถือความเท็จ และประดับมันให้ดูสวยงามแก่จิตใจเหล่านั้นด้วยเล่ห์กลและการหลอกลวง และกระซิบข้อคลุมเครืออันเท็จแก่พวกเขาว่ามันเป็นสิ่งดีงาม แล้วพวกเขาก็รับเอาการกระซิบของมัน และละทิ้งอัลกุรอานเพราะสิ่งนั้น…) (อิฆอษะตุลละฮ์ฟาน 1/242)
และเป็นเรื่องน่าประหลาดใจที่คนบางกลุ่มซึ่งอ้างตนว่าเป็นผู้ทำอิบาดะฮ์ ได้ยึดเอาการร้องเพลง การเต้นรำ และการโยกตัวไปมาเป็นหนทางแห่งการทำอิบาดะฮ์ โดยละทิ้งการฟังที่มาจากพระผู้ทรงเมตตา (คือการฟังอัลกุรอาน) แล้วหันไปหาการฟังของชัยฏอน อิบนุลก็อยยิมได้นับชื่อเรียกของการฟังประเภทนี้ไว้ใน (อัล-อิฆอษะฮ์ 1/256) สิบกว่าชื่อ ได้แก่ อัล-ละฮ์วุ (สิ่งไร้สาระที่ทำให้เพลิดเพลิน) อัล-ลัฆวุ (คำพูดไร้สาระ) อัล-บาฏิล (ความเท็จ) อัซ-ซูร (ความเท็จและสิ่งจอมปลอม) อัล-มุกาอ์ (การผิวปาก) อัต-ตัศดิยะฮ์ (การตบมือ) คาถาแห่งการผิดประเวณี และอัลกุรอาน…
ของชัยฏอน แหล่งงอกงามของนิฟาก (การกลับกลอก) ในหัวใจ เสียงอันโง่เขลา เสียงอันชั่วช้า เสียงของชัยฏอน ปี่ของชัยฏอน และอัส-สุมูด
ท่าน (อิบนุลก็อยยิม) ได้อธิบายไว้อย่างยืดยาวถึงการห้ามมัน และความเท็จกับการใส่ร้ายที่มีอยู่ในนั้น ดังนั้นท่านจงกลับไปศึกษาเพิ่มเติมได้หากประสงค์
19 – ความหละหลวมของมุสลิมในการปฏิบัติตามสิ่งที่พวกเขาถูกใช้ให้กระทำ
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿٢٠٨﴾
أقيموا صفوفكم ، لا تتخللكم الشياطين كأنّها أولاد الحذف . قيل يا رسول الله : وما أولاد الحذف؟ قيل جُرْد « بأرض اليمن
أقيموا صفوفكم ، وتراصوا ، فوالذي نفسي بيده إني لأرى الشياطين بين صفوفكم كأنها غنم عُفْر
เมื่อมุสลิมยึดมั่นในอิสลามของเขา ชัยฏอนก็จะไม่พบหนทางที่จะทำให้เขาหลงผิดและเล่นงานเขาได้ แต่เมื่อเขาหละหลวมและเกียจคร้านในบางเรื่อง ชัยฏอนก็จะพบโอกาส อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเข้าอยู่ในอิสลามโดยสมบูรณ์ และจงอย่าตามบรรดาย่างก้าวของชัยฏอน แท้จริงมันคือศัตรูที่ชัดแจ้งของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:208) ดังนั้น การเข้าสู่อิสลามในทุกเรื่องคือสิ่งที่ช่วยให้รอดพ้นจากชัยฏอน ตัวอย่างเช่น เมื่อแถวของผู้ละหมาดชิดติดกันแน่น บรรดาชัยฏอนก็ไม่สามารถแทรกเข้ามาระหว่างผู้ละหมาดได้ แต่เมื่อมีช่องว่างเหลืออยู่ระหว่างแถว บรรดาชัยฏอนก็จะกระโดดโลดเต้นอยู่ระหว่างแถวของผู้ละหมาด ในหะดีษกล่าวว่า «จงจัดแถวของพวกท่านให้ตรง อย่าให้บรรดาชัยฏอนแทรกเข้ามาระหว่างพวกท่าน ประหนึ่งว่าพวกมันเป็นลูกแกะตัวเล็ก (เอาลาดุลหะซัฟ)» มีผู้ถามว่า โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ เอาลาดุลหะซัฟคืออะไร? มีผู้ตอบว่า คือแกะตัวเล็กขนสั้น «ที่อยู่ในแผ่นดินเยเมน» บันทึกโดยอะห์มัดและอัล-หากิม ด้วยสายรายงานที่ศ่อฮีห์ (ศ่อฮีหุลญามิอ์ 1/384) และในอีกหะดีษหนึ่งกล่าวว่า «จงจัดแถวของพวกท่านให้ตรงและจงยืนชิดติดกัน ขอสาบานด้วยพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงฉันเห็นบรรดาชัยฏอนอยู่ระหว่างแถวของพวกท่าน ประหนึ่งว่าพวกมันเป็นฝูงแกะสีหม่น» บันทึกโดยอบูดาวูด อัฏ-ฏอยาลิซีย์ ด้วยสายรายงานที่ศ่อฮีห์ (ศ่อฮีหุลญามิอ์ 1/384)
ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ ﴿٤﴾ ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ ﴿٥﴾
ชัยฏอนสามารถเข้าถึงความคิดและหัวใจของมนุษย์ได้ ด้วยวิธีการที่เราไม่อาจรับรู้และไม่รู้จัก โดยมีธรรมชาติที่มันถูกสร้างมาช่วยเอื้อให้มันทำเช่นนั้นได้ และนี่คือสิ่งที่เราเรียกว่า "อัล-วัสวะสะฮ์" อัลลอฮ์ได้ทรงบอกเราถึงเรื่องนี้ไว้ เมื่อพระองค์ทรงเรียกมันว่า «ผู้กระซิบกระซาบ ผู้หลบซ่อน ผู้ซึ่งกระซิบกระซาบในทรวงอกของมนุษย์» (ซูเราะฮ์อัน-นาส 114:4-5) ท่านอิบนุกะษีรได้กล่าวไว้ในตัฟซีรของท่านว่า:
(ผู้กระซิบกระซาบ ผู้ถอยหนี) คือชัยฏอนที่นั่งจับจองอยู่บนหัวใจของลูกหลานอาดัม เมื่อเขาเผลอไผลและหลงลืม มันก็กระซิบกระซาบ แต่เมื่อเขารำลึกถึงอัลลอฮ์ มันก็ถอยหนี
إنَّ الشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم
มีรายงานที่ถูกต้องในเศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นไหลเวียนอยู่ในตัวลูกหลานอาดัมดังการไหลเวียนของเลือด»
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلَىٰ ﴿١٢٠﴾
ด้วยการกระซิบกระซาบนี้เอง ที่มันได้ทำให้อาดัมหลงผิด และยุยงให้ท่านกินจากต้นไม้นั้น: «แล้วชัยฏอนก็กระซิบกระซาบแก่เขา โดยกล่าวว่า โอ้อาดัม ข้าจะชี้แนะท่านให้รู้จักต้นไม้แห่งความเป็นอมตะ และอำนาจที่ไม่มีวันเสื่อมสลายไหม?» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:120)
บางครั้งชัยฏอนก็จำแลงกายเป็นรูปร่างมนุษย์ และบางครั้งพวกมันก็พูดคุยกับมนุษย์ ทำให้เขาได้ยิน สั่งใช้และห้ามปรามเขาตามที่พวกมันต้องการ ... ดังที่จะได้อธิบายต่อไป
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
บางครั้งชัยฏอนก็มาหามนุษย์โดยไม่ได้มาในรูปของการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) แต่ปรากฏให้เขาเห็นในร่างของมนุษย์ บางครั้งเขาได้ยินเสียงแต่ไม่เห็นตัว และบางครั้งมันก็แปลงร่างเป็นรูปลักษณ์แปลกประหลาด บางครั้งมันมาหาผู้คนและบอกพวกเขาว่ามันเป็นญิน บางครั้งมันก็โกหกโดยอ้างว่าตนเป็นมะลาอิกะฮ์ บางครั้งมันเรียกตัวเองว่า "ริญาลุลฆัยบ์" (บุรุษแห่งโลกเร้นลับ) หรืออ้างว่าตนมาจากโลกแห่งวิญญาณ…
ในทุกกรณีเหล่านี้ มันจะพูดคุยกับผู้คนบางคนและบอกเล่าสิ่งต่าง ๆ แก่พวกเขาด้วยการพูดโดยตรง หรือผ่านบุคคลหนึ่งในหมู่พวกเขาที่เรียกว่า "ร่างทรง" ซึ่งมันจะเข้าสิงและพูดผ่านปากของเขา และบางครั้งคำตอบก็มาในรูปของการเขียน…
บางครั้งมันยังทำได้มากกว่านั้น คือแบกมนุษย์บินไปในอากาศ และพาเขาเคลื่อนย้ายจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง บางครั้งมันนำสิ่งของที่เขาต้องการมาให้ แต่มันจะไม่ทำเช่นนี้นอกจากกับผู้หลงผิดที่ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งแผ่นดินและชั้นฟ้าทั้งหลาย หรือผู้ที่กระทำสิ่งชั่วช้าและบาปใหญ่ที่นำไปสู่ความพินาศ… คนเหล่านี้อาจแสดงตนว่าเป็นคนดีมีความยำเกรง แต่แท้จริงแล้วพวกเขาคือผู้ที่หลงผิดและชั่วช้าที่สุดในหมู่มนุษย์ นักวิชาการทั้งในยุคก่อนและยุคหลังได้กล่าวถึงเรื่องราวทำนองนี้ไว้มากมาย จนไม่อาจปฏิเสธหรือโต้แย้งได้ เพราะได้รับการถ่ายทอดสืบต่อกันมาจนถึงระดับมุตะวาติร
ตัวอย่างหนึ่งคือสิ่งที่อิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวถึงอัล-ฮัลลาจญ์ไว้ว่า (เขาเป็นผู้มีวิชาซีมิยาอ์ (ไสยศาสตร์ลวงตา) และมีชัยฏอนคอยรับใช้เขาเป็นบางครั้ง ครั้งหนึ่งพวกเขา (สาวกบางคนของเขา) อยู่กับเขาบนภูเขาอบูกุบัยส์ แล้วพวกเขาขอขนมหวานจากเขา เขาจึงเดินไปยังที่แห่งหนึ่งที่อยู่ใกล้ ๆ แล้วกลับมาพร้อมกับขนมหวานหนึ่งจาน ต่อมาพวกเขาสืบหาความจริง ก็พบว่าขนมนั้นถูกขโมยมาจากร้านขายขนมหวานแห่งหนึ่งในเยเมน โดยชัยฏอนประจำถิ่นนั้นเป็นผู้แบกนำมา)
ท่านกล่าวว่า: «เรื่องทำนองนี้เกิดขึ้นบ่อยครั้งกับคนอื่นนอกจากอัล-หัลลาจด้วย คือผู้ที่มีสภาวะ (หาล) แบบชัยฏอน และเรารู้จักคนเหล่านี้จำนวนมากทั้งในยุคของเราและยุคอื่น ตัวอย่างเช่น ชายผู้หนึ่งซึ่งขณะนี้ (คือในสมัยของอิบนุตัยมียะฮ์) อยู่ที่ดามัสกัส ชัยฏอนเคยแบกเขาจากภูเขาอัศ-ศอลิหิยะฮ์ไปยังหมู่บ้านแห่งหนึ่งรอบเมืองดามัสกัส เขาจะลอยมาทางอากาศจนถึงช่องหน้าต่างของบ้านที่มีผู้คนอยู่ แล้วเข้าไปข้างในโดยที่ผู้คนเห็นเขา และในเวลากลางคืนเขาจะมาที่ประตูอัศ-เศาะฆีร (ประตูหนึ่งในหกประตูของเมืองดามัสกัสที่มีอยู่ในเวลานั้น) แล้วผ่านออกไปทางประตูนั้นทั้งตัวเขาและสหายของเขา ทั้งที่เขาเป็นคนที่ชั่วช้าสามานย์ที่สุดคนหนึ่ง
และอีกคนหนึ่งอยู่ที่อัช-เชาบัก (ป้อมปราการที่แข็งแกร่งแห่งหนึ่งในเขตชายแดนแคว้นชาม) มาจากหมู่บ้านแห่งหนึ่งชื่อว่าอัช-ชาฮิดะฮ์ เขาบินไปในอากาศจนถึงยอดภูเขาโดยที่ผู้คนเห็นเขา มีชัยฏอนตนหนึ่งแบกเขาไป และเขาเป็นโจรปล้นสะดมผู้เดินทาง
และส่วนใหญ่ของพวกเขาคือบรรดาเชคแห่งความชั่ว คนหนึ่งในพวกเขาถูกเรียกว่า "อัล-เบาชี อบูอัล-มุญีบ" พวกเขาจะกางกระโจมให้เขาในคืนที่มืดมิด และทำขนมปังขึ้นเพื่อเป็นเครื่องเซ่นสรวง (กุรบาต) โดยพวกเขาไม่กล่าวรำลึกถึงอัลลอฮ์เลย และในหมู่พวกเขาไม่มีผู้ใดรำลึกถึงอัลลอฮ์ ทั้งไม่มีหนังสือเล่มใดที่มีการรำลึกถึงอัลลอฮ์อยู่ด้วย จากนั้นอัล-เบาชีผู้นั้นก็ลอยขึ้นไปในอากาศโดยที่พวกเขาเห็นเขา และได้ยินเขาพูดกับชัยฏอน และได้ยินชัยฏอนพูดกับเขา ใครที่หัวเราะหรือขโมยขนมปังไป ก็จะถูกกลองรำมะนาตี โดยที่พวกเขาไม่เห็นผู้ที่ใช้มันตีเลย
จากนั้นชัยฏอนก็จะบอกพวกเขาถึงบางเรื่องที่พวกเขาถามมัน และสั่งให้พวกเขาเซ่นสรวงวัว ม้า และสัตว์อื่น ๆ แก่มัน โดยให้บีบคอพวกมันจนตาย และไม่ให้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนือพวกมัน เมื่อพวกเขากระทำเช่นนั้นแล้ว มันก็จะสนองความต้องการของพวกเขา»
อิบนุตัยมียะฮ์ยังได้กล่าวถึง «เชคผู้หนึ่งซึ่งบอกเล่าเรื่องของตัวเองว่า เขาเคยผิดประเวณีกับผู้หญิงและกระทำการรักร่วมเพศกับเด็กผู้ชาย และเขาเคยพูดว่า: มีสุนัขสีดำตัวหนึ่งซึ่งมีจุดสีขาวสองจุดอยู่ระหว่างดวงตาทั้งสองมาหาฉัน แล้วมันกล่าวแก่ฉันว่า: คนนั้นบุตรของคนนั้นได้บนบาน (นะซัร) ไว้กับท่าน และพรุ่งนี้เราจะนำของบนบานนั้นมาให้ท่าน ฉันได้สนองความต้องการของเขาแล้วเพื่อท่าน แล้วในยามเช้าบุคคลผู้นั้นก็นำของบนบานนั้นมาให้เขาจริง ๆ และเชคผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) ผู้นี้ก็เปิดเผยสิ่งเร้นลับ (มุกาชะฟะฮ์) แก่เขา»
และท่านยังได้เล่าถึงเชคผู้นี้ว่า เขากล่าวว่า: «และเมื่อใดที่มีผู้ขอให้ฉันเปลี่ยนสิ่งเช่น (ยางไม้หอมอัล-ลาซิน)
(ยางไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้ทำน้ำหอมและยารักษาโรค) ฉันกล่าวจนกระทั่งฉันหมดสติ แล้วปรากฏว่ามีลาซันอยู่ในมือหรือในปากของฉัน โดยที่ฉันไม่รู้เลยว่าใครเป็นคนเอามาใส่ไว้
เขากล่าวว่า: และฉันเคยเดินโดยมีเสาสีดำต้นหนึ่งอยู่ข้างหน้า และบนเสานั้นมีแสงสว่าง
เขากล่าวว่า: ครั้นเมื่อเชคผู้นี้กลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮ์) และเริ่มละหมาด ถือศีลอด และหลีกห่างจากสิ่งต้องห้ามแล้ว สุนัขสีดำตัวนั้นก็หายไป และความเปลี่ยนแปลงนั้นก็หมดไป ไม่มีลาซันหรือสิ่งอื่นใดมาอีก
มีเรื่องเล่าถึงเชคอีกคนหนึ่งว่า เขามีพวกชัยฏอนซึ่งเขาส่งไปทำให้ผู้คนบางคนเกิดอาการเข้าสิงจนล้มชัก แล้วญาติของผู้ถูกสิงนั้นก็จะมาหาเชคเพื่อขอให้ช่วยรักษา เขาก็จะส่งคำสั่งไปยังบริวารของเขา แล้วพวกมันก็จะออกจากผู้ถูกสิงนั้น ส่วนญาติๆ ก็จะมอบเงินดิรฮัมจำนวนมากแก่เชคผู้นั้น บางครั้งพวกญินก็นำเงินดิรฮัมและอาหารที่ขโมยมาจากผู้คนมาให้เขา จนกระทั่งมีชายคนหนึ่งมีมะเดื่อเก็บอยู่ในภาชนะดินเผา แล้วเชคผู้นั้นก็ขอมะเดื่อจากพวกชัยฏอนของเขา พวกมันก็นำมาให้ ครั้นเจ้าของภาชนะนั้นไปหามะเดื่อ ก็พบว่ามันได้หายไปแล้ว
และมีการกล่าวถึงอีกคนหนึ่งว่า เขาเคยหมกมุ่นอยู่กับการศึกษาหาความรู้ แล้วพวกชัยฏอนก็มาหาเขาและล่อลวงเขา โดยกล่าวแก่เขาว่า "พวกเราจะยกเว้นการละหมาดให้แก่ท่าน และเราจะนำสิ่งที่ท่านต้องการมาให้" พวกมันจึงนำขนมหวานหรือผลไม้มาให้เขา จนกระทั่งเขาได้ไปพบกับเชคบางท่านที่รู้จักซุนนะฮ์เป็นอย่างดี ท่านจึงให้เขากลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮ์) และชายผู้นั้นก็ได้จ่ายค่าขนมหวานที่ตนเคยกินไปแก่เจ้าของร้านขนม ขณะที่เขาตกอยู่ในฟิตนะฮ์ของชัยฏอน» (ญามิอุร-เราะซาอิล ของอิบนุตัยมียะฮ์ หน้า 190–194)
และท่าน (อิบนุตัยมียะฮ์) ได้อธิบายถึงวิธีการบางอย่างของชัยฏอนในการล่อลวง โดยกล่าวไว้ใน (มัจญ์มูอุล-ฟะตาวา 11/300) ว่า: «ฉันรู้จักคนที่พืชพันธุ์พูดกับเขาถึงคุณประโยชน์ที่มีอยู่ในพืชเหล่านั้น แต่แท้จริงแล้วผู้ที่พูดกับเขาคือชัยฏอนที่เข้าไปอยู่ในพืชนั้น และฉันรู้จักคนที่ต้นไม้และก้อนหินพูดกับพวกเขาว่า "ขอแสดงความยินดีด้วยเถิด โอ้ วะลีย์ของอัลลอฮ์" ครั้นเขาอ่านอายะฮ์อัล-กุรซีย์ สิ่งนั้นก็หายไป และฉันรู้จักคนที่ตั้งใจจะไปล่านก แล้วนกกระจอกและนกอื่นๆ ก็พูดกับเขาว่า "จงจับฉันไปเถิด เพื่อให้คนยากจนได้กินฉัน" ทั้งที่ชัยฏอนได้เข้าไปอยู่ในนกเหล่านั้น เช่นเดียวกับที่มันเข้าไปในตัวมนุษย์ แล้วพูดกับเขาเช่นนั้น และในหมู่พวกเขามีบางคนที่อยู่ในบ้านซึ่งถูกปิดล็อกอยู่ แล้วเขาก็เห็นตัวเองอยู่ข้างนอกบ้าน ทั้งที่ประตูไม่ได้ถูกเปิดออก และในทางกลับกันก็เช่นกัน
และในทำนองเดียวกันที่ประตูเมือง โดยที่ญินได้พาเขาเข้าไปและพาเขาออกมาอย่างรวดเร็ว หรือมีแสงสว่างผ่านเขาไป หรือนำผู้ที่เขาต้องการมาปรากฏตัวต่อหน้าเขา ซึ่งทั้งหมดนั้นมาจากชัยฏอนที่แปลงร่างเป็นรูปลักษณ์ของบุคคลผู้นั้น แต่เมื่อเขาอ่านอายะฮ์อัล-กุรซีย์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า สิ่งเหล่านั้นทั้งหมดก็หายไป»
และท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) กล่าวว่า: «ข้าพเจ้ารู้จักบุคคลหนึ่งที่มีผู้มาพูดกับเขาและบอกเขาว่า: ข้าคือผู้ที่มาจากกิจการของอัลลอฮ์ และสัญญากับเขาว่าเขาคืออัล-มะฮ์ดีย์ที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้แจ้งข่าวดีไว้ และแสดงสิ่งเหนือธรรมชาติให้เขาเห็น เช่น เมื่อเขานึกในใจว่าจะบังคับนกและตั๊กแตนในอากาศ เมื่อเขานึกในใจให้นกหรือตั๊กแตนบินไปทางขวาหรือทางซ้าย มันก็บินไปตามที่เขาต้องการ และเมื่อเขานึกในใจให้ปศุสัตว์บางตัวลุกขึ้น หรือนอนลง หรือเดินไป ก็เกิดขึ้นตามที่เขาต้องการ โดยที่เขาไม่ได้เคลื่อนไหวใด ๆ ให้เห็นภายนอก และมันยังพาเขาไปยังมักกะฮ์แล้วพากลับมา และนำบุคคลต่าง ๆ ในรูปลักษณ์ที่งดงามมาหาเขา แล้วบอกเขาว่า: เหล่านี้คือมะลาอิกะฮ์อัล-กะรูบียูนที่มาเยี่ยมท่าน เขาจึงคิดในใจว่า: เหตุใดพวกเขาจึงปรากฏในรูปลักษณ์ของเด็กหนุ่มที่ยังไม่มีหนวดเครา?! เมื่อเขาเงยหน้าขึ้นก็พบว่าพวกเขามีเครา และมันยังบอกเขาว่า: สัญลักษณ์ที่แสดงว่าท่านคืออัล-มะฮ์ดีย์ก็คือ จะมีไฝงอกขึ้นบนร่างกายของท่าน แล้วไฝนั้นก็งอกขึ้นจริงและเขาก็เห็นมัน และยังมีเรื่องอื่น ๆ อีก ซึ่งทั้งหมดนั้นล้วนเป็นกลอุบายของชัยฏอน»
และท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้อธิบายไว้ (19/41) ว่า «ผู้หลงผิดและผู้ทำบิดอะฮ์ซึ่งมีความสมถะและทำอิบาดะฮ์โดยไม่เป็นไปตามรูปแบบที่ศาสนาบัญญัติ และบางครั้งพวกเขามีการล่วงรู้สิ่งเร้นลับและมีอิทธิพลบางอย่างนั้น พวกเขามักจะไปพำนักอยู่ตามสถานที่ของชัยฏอนซึ่งมีข้อห้ามมิให้ละหมาดในสถานที่เหล่านั้น เพราะชัยฏอนจะลงมาหาพวกเขาในสถานที่นั้น และชัยฏอนจะพูดกับพวกเขาในบางเรื่อง เช่นเดียวกับที่มันพูดกับหมอดู และเช่นเดียวกับที่มันเคยเข้าไปสิงในรูปปั้นเจว็ดแล้วพูดกับผู้บูชารูปปั้นเจว็ด และมันช่วยเหลือพวกเขาในความต้องการบางอย่าง เช่นเดียวกับที่มันช่วยเหลือนักไสยศาสตร์ และเช่นเดียวกับที่มันช่วยเหลือผู้บูชารูปปั้นเจว็ด ผู้บูชาดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาว เมื่อพวกเขาบูชาสิ่งเหล่านั้นด้วยพิธีกรรมที่พวกเขาคิดว่าเหมาะสมกับมัน เช่น การกล่าวสรรเสริญมัน การแต่งกาย การจุดเครื่องหอม และอื่น ๆ เพราะบางครั้งชัยฏอนจะลงมาหาพวกเขา ซึ่งพวกเขาเรียกมันว่า "วิญญาณของดวงดาว" และบางครั้งมันก็สนองความต้องการบางอย่างของพวกเขา»
บรรดาผู้ที่อ้างตนว่าเป็นวะลีย์ แต่ความจริงคือชัยฏอนรับใช้พวกเขานั้น จำเป็นต้อง […]
…(พวกเขา)ทำการเข้าใกล้ชัยฏอนด้วยสิ่งที่มันชื่นชอบ อันได้แก่การปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) และการชิริก เพื่อให้มันช่วยสนองความต้องการบางประการของเขา อิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวไว้ (ในมัจญ์มูอุลฟะตาวา 19/35) ว่า คนเหล่านี้จำนวนมากเขียนพระดำรัสของอัลลอฮ์ด้วยสิ่งโสโครก (นะญิส) และบางครั้งพวกเขาก็กลับลำดับอักษรของพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ไม่ว่าจะเป็นอักษรของซูเราะฮ์อัล-ฟาติหะฮ์ หรืออักษรของซูเราะฮ์ «จงกล่าวเถิดว่า พระองค์คืออัลลอฮ์ผู้ทรงเอกะ» หรือซูเราะฮ์อื่นจากทั้งสองนั้น ท่านยังกล่าวอีกว่า บางครั้งพวกเขาเขียนพระดำรัสของอัลลอฮ์ด้วยเลือด หรือด้วยสิ่งโสโครกอื่น ๆ และบางครั้งพวกเขาก็เขียนสิ่งอื่นจากนั้นที่ชัยฏอนพึงพอใจ หรือกล่าวถ้อยคำเหล่านั้นออกมา
เมื่อพวกเขากล่าวหรือเขียนสิ่งที่ชัยฏอนพึงพอใจแล้ว ชัยฏอนก็จะช่วยเหลือพวกเขาให้บรรลุจุดประสงค์บางประการ เช่น ทำให้น้ำแห่งหนึ่งแห่งใดเหือดแห้งลงไปในดิน หรือพาเขาลอยไปในอากาศสู่สถานที่บางแห่ง หรือนำทรัพย์สินบางส่วนของผู้คนมาให้เขา ดังที่ชัยฏอนลักขโมยทรัพย์สินของบรรดาผู้ฉ้อโกง และของผู้ที่ไม่ได้กล่าวพระนามของอัลลอฮ์เหนือทรัพย์สินนั้น แล้วนำมามอบให้ หรือสิ่งอื่น ๆ นอกเหนือจากนั้น
ผู้อธิบายตำราอัฏ-เฏาะหาวียะฮ์ได้กล่าวไว้ว่า «ในบรรดาชัยฏอนนั้น มีพวกที่ผู้คนเรียกขานว่า "ริญาลุลฆ็อยบ์" (บุรุษแห่งโลกที่เร้นลับ) และมีคนบางกลุ่มที่สนทนากับพวกมัน และคนเหล่านี้ก็เกิดมีสิ่งเหนือธรรมชาติ (เคาะวาริก) ซึ่งพวกเขาอ้างว่าด้วยสิ่งนั้นพวกเขาคือวะลีย์ (ผู้เป็นที่รัก) ของอัลลอฮ์ และบางคนในหมู่พวกเขาก็ช่วยเหลือพวกมุชริกให้ต่อต้านมุสลิม โดยกล่าวอ้างว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้สั่งให้เขาร่วมกับพวกมุชริกทำสงครามกับมุสลิม เพราะมุสลิมได้ฝ่าฝืน (คำสั่งของอัลลอฮ์)»
ผู้อธิบายตำราอัฏ-เฏาะหาวียะฮ์ได้ให้ความเห็นต่อเรื่องนี้ว่า «แท้จริงแล้วคนเหล่านี้คือพี่น้องของพวกมุชริก» และท่านได้กล่าวว่า ผู้คนที่อ้างว่าเป็นผู้มีความรู้ มีทัศนะต่อเรื่องริญาลุลฆ็อยบ์แบ่งออกเป็นสามกลุ่ม:
…โดยถือว่าท่านเราะซูลสำหรับทั้งสองกลุ่มนั้นคือท่านมุฮัมมัด ﷺ คนเหล่านี้จึงเป็นผู้ที่ยกย่องท่านเราะซูล ﷺ แต่ไม่รู้จักศาสนาและบทบัญญัติของท่าน
وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٌ مِّنَ ٱلْإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٍ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَزَادُوهُمْ رَهَقًا ﴿٦﴾
จากนั้นท่าน (อิบนุตัยมียะฮ์) ได้กล่าวอธิบายถึงความจริงของคนเหล่านี้และผู้ที่ติดตามพวกเขาว่า "ความจริงก็คือ คนเหล่านี้เป็นผู้ติดตามชัยฏอน และ 'ริญาลุลฆ็อยบ์' (บุรุษผู้เร้นลับ) นั้นก็คือญิน ซึ่งถูกเรียกว่า 'ริญาล' (บุรุษ) ได้ ดังที่อัลลอฮ์ตรัสว่า «และแท้จริงมีบรรดาชายจากมนุษย์ขอความคุ้มครองต่อบรรดาชายจากญิน แล้วพวกเขาก็ยิ่งเพิ่มความหลงผิดและความชั่วช้าให้แก่พวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:6) มิฉะนั้นแล้ว มนุษย์ (อัล-อินส์) นั้นคือผู้ที่ถูกพบเห็นได้ (ยุอ์นะซูน) กล่าวคือ เป็นผู้ที่ถูกพบเห็นและมองเห็นได้ มนุษย์อาจหลบซ่อนตัวได้เป็นบางครั้งเท่านั้น ไม่ใช่หลบซ่อนจากสายตาของมนุษย์อยู่ตลอดเวลา ผู้ใดคิดว่าพวกเขาเป็นมนุษย์ นั่นย่อมเป็นความผิดพลาดและความโง่เขลาของเขา"
จากนั้นท่านได้อธิบายถึงสาเหตุของความขัดแย้งเกี่ยวกับพวกเขา และการแตกออกเป็นสามกลุ่มดังกล่าวว่า สาเหตุคือการไม่สามารถแยกแยะระหว่างบรรดาวะลีย์ (ผู้ใกล้ชิด) ของชัยฏอนกับบรรดาวะลีย์ของพระผู้ทรงกรุณาปรานี และท่านได้อธิบายว่า จำเป็นต้องนำการกระทำ คำพูด และสภาวะของผู้คนไปเทียบกับอัลกุรอานและซุนนะฮ์ สิ่งใดที่สอดคล้องกับทั้งสองก็เป็นสิ่งที่ถูกต้อง และสิ่งใดที่ขัดแย้งกับทั้งสองก็เป็นสิ่งที่ผิดพลาด ไม่ว่ามนุษย์จะกระทำสิ่งใดหรือแสดงสภาวะใดออกมาก็ตาม เขาก็ไม่ได้เป็นผู้ศรัทธาและไม่ได้เป็นวะลีย์ของอัลลอฮ์ แม้ว่าเขาจะเหาะไปในอากาศและเดินบนน้ำได้ก็ตาม ตราบใดที่เขาไม่ยึดมั่นในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ (ชัรห์อัล-อะกีดะฮ์อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 571–572)
ดังนั้น บ่าวจำเป็นต้องมีมาตรวัดที่ใช้แยกแยะระหว่างบรรดาวะลีย์ของพระผู้ทรงกรุณาปรานีกับบรรดาวะลีย์ของชัยฏอน และระหว่างคนดีกับคนชั่ว มิฉะนั้นเขาจะหลงผิดและเบี่ยงเบน และคิดว่าศัตรูของอัลลอฮ์คือวะลีย์ของพระองค์ มาตรวัดนี้ก็คืออัลกุรอานและซุนนะฮ์ หากบ่าวผู้นั้นยึดมั่นในทั้งสองก็ถือว่าดี แต่หากไม่เป็นเช่นนั้น เขาก็ไม่มีคุณค่าใด ๆ เลย ถึงแม้เราจะเห็นเขาทำให้คนตายฟื้นคืนชีพ และเปลี่ยนโลหะราคาต่ำให้กลายเป็นโลหะล้ำค่าก็ตาม
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «ผู้ใดไม่สามารถแยกแยะระหว่างสภาวะที่มาจากพระผู้ทรงกรุณาปรานี กับสภาวะที่มาจากอารมณ์ใฝ่ต่ำ ความจริงกับความเท็จก็จะปะปนกันสำหรับเขา และผู้ใดที่อัลลอฮ์มิได้ทรงให้หัวใจของเขาสว่างไสวด้วยแก่นแท้แห่งอีมานและการปฏิบัติตามอัลกุรอาน เขาก็จะไม่รู้จักแนวทางของผู้อยู่บนความจริงที่แตกต่างจากผู้อยู่บนความเท็จ และเรื่องราวตลอดจนสภาวะต่าง ๆ ก็จะคลุมเครือสำหรับเขา ดังที่สภาวะของมุสัยลิมะฮ์เจ้าแห่งแคว้นยะมามะฮ์ และบรรดาจอมโกหกคนอื่น ๆ ได้สร้างความคลุมเครือแก่ผู้คน ในการที่พวกเขาอ้างว่าตนเป็นนบี ทั้งที่แท้จริงแล้วพวกเขาเป็นเพียงจอมโกหกเท่านั้น» (ญามิอุร-เราะซาอิล หน้า 197)
อิบนุตัยมียะฮ์ได้เรียบเรียงหนังสือที่ยิ่งใหญ่เล่มหนึ่ง ซึ่งหากท่านได้รู้จักมันแล้ว ความแตกต่างอย่างมากมายระหว่าง…
ผู้ใกล้ชิดของพระผู้ทรงกรุณาปรานี (เอาลิยาอ์ของอัร-เราะห์มาน) และผู้ใกล้ชิดของชัยฏอน (เอาลิยาอ์ของชัยฏอน) จนกระทั่งหลังจากนั้นเรื่องราวของผู้ใกล้ชิดของชัยฏอนจะไม่คลุมเครือแก่ท่านอีกต่อไป ท่านได้ตั้งชื่อหนังสือเล่มนั้นว่า «อัล-ฟุรกอน บัยนะ เอาลิยาอิร-เราะห์มาน วะเอาลิยาอิช-ชัยฏอน» (การจำแนกระหว่างผู้ใกล้ชิดของพระผู้ทรงกรุณาปรานีกับผู้ใกล้ชิดของชัยฏอน)
สิ่งที่ปรากฏชัดคือ อัลลอฮ์ทรงตอบรับคำขอของท่านนบีสุลัยมาน และทรงประทานอำนาจการปกครองแก่ท่าน ซึ่งไม่สมควรแก่ผู้ใดหลังจากท่าน ดังนั้นหากเกิดกรณีที่ญินเชื่อฟังมนุษย์คนใด ก็จะไม่ใช่ในลักษณะของการบังคับให้อยู่ใต้อำนาจ หากแต่เป็นไปด้วยความยินยอมของญินนั้นเอง แล้วสิ่งนี้เป็นที่อนุญาตหรือไม่? อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ใน (มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 11/307) ว่า
ผู้ใดในหมู่มนุษย์ที่ใช้ให้ญินกระทำสิ่งที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงใช้ ได้แก่ การเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เพียงองค์เดียวและการเชื่อฟังนบีของพระองค์ และใช้ให้มนุษย์กระทำเช่นนั้นด้วย ผู้นั้นย่อมเป็นหนึ่งในผู้ใกล้ชิดของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ประเสริฐที่สุด และในการกระทำนั้นเขาเป็นหนึ่งในผู้สืบทอดและผู้ทำหน้าที่แทนท่านเราะซูล ﷺ
ผู้ใดที่ใช้งานญินในเรื่องที่เป็นที่อนุญาตสำหรับเขา เขาก็เปรียบเสมือนผู้ที่ใช้งานมนุษย์ในเรื่องที่เป็นที่อนุญาตสำหรับเขา ทั้งนี้เช่น การที่เขาใช้ให้พวกญินกระทำสิ่งที่เป็นข้อบังคับเหนือพวกเขา ห้ามพวกเขาจากสิ่งที่ถูกห้ามแก่พวกเขา และใช้งานพวกเขาในเรื่องที่เป็นที่อนุญาตสำหรับตนเอง เขาย่อมอยู่ในฐานะเดียวกับบรรดากษัตริย์ที่กระทำเช่นนั้น และหากสันนิษฐานว่าผู้นี้เป็นหนึ่งในผู้ใกล้ชิดของอัลลอฮ์ อย่างมากที่สุดเขาก็จะอยู่ในกลุ่มผู้ใกล้ชิดของอัลลอฮ์โดยทั่วไป เปรียบเสมือนนบีผู้เป็นกษัตริย์เมื่อเทียบกับบ่าวผู้เป็นเราะซูล เช่น ท่านนบีสุลัยมานและท่านนบียูซุฟ เมื่อเทียบกับท่านนบีอิบรอฮีม ท่านนบีมูซา ท่านนบีอีซา และท่านนบีมุฮัมมัด ขอการสดุดีและความศานติจากอัลลอฮ์จงมีแด่พวกท่านทั้งหมด
ส่วนผู้ใดที่ใช้งานญินในสิ่งที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงห้าม ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องชิริก หรือในการสังหารผู้ที่เลือดของเขาได้รับการคุ้มครอง หรือการละเมิดต่อพวกเขาด้วยวิธีอื่นนอกเหนือจากการสังหาร เช่น ทำให้เขาเจ็บป่วย ทำให้เขาลืมความรู้ และการอธรรมอื่น ๆ หรือในเรื่องผิดประเวณี เช่น การนำตัวบุคคลที่เขาต้องการจะผิดประเวณีด้วยมาหาเขา ผู้นี้ย่อมได้ขอความช่วยเหลือจากพวกญินในการกระทำบาปและการละเมิด จากนั้น หากเขาขอความช่วยเหลือจากพวกญินในการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) เขาก็เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) และหากเขาขอความช่วยเหลือจากพวกญินในการกระทำความชั่ว (มะอ์ศิยะฮ์) เขาก็เป็นผู้ฝ่าฝืน ซึ่งอาจเป็นผู้ละเมิด (ฟาซิก) หรือเป็นผู้กระทำบาปที่มิใช่ผู้ละเมิด
และหากเขาไม่ได้มีความรู้ในบทบัญญัติศาสนาอย่างสมบูรณ์ แล้วขอความช่วยเหลือจากพวกมัน (ญิน) ในสิ่งที่เขาคิดว่าเป็นกะรอมาต เช่น ขอให้พวกมันช่วยพาไปทำหัจญ์ หรือให้พวกมันพาเขาบินไปในขณะฟังสะมาอ์ที่เป็นบิดอะฮ์ หรือให้พวกมันแบกเขาไปยังอะเราะฟาต โดยที่เขาไม่ได้ทำหัจญ์ตามบทบัญญัติที่อัลลอฮ์และท่านเราะซูลของพระองค์ทรงใช้ หรือให้พวกมันแบกเขาจากเมืองหนึ่งไปยังอีกเมืองหนึ่ง และสิ่งอื่นในทำนองนี้ ผู้นั้นคือผู้ที่ถูกหลอกลวง พวกมันได้วางอุบายหลอกเขาแล้ว»
ในยุคของเรา คำกล่าวอ้างเรื่องการเรียกวิญญาณได้แพร่หลายออกไป และผู้คนจำนวนมากที่ผู้คนนับว่าเป็นผู้มีสติปัญญาและเป็นนักวิชาการต่างก็หลงเชื่อการกุเรื่องเท็จนี้
การเรียกวิญญาณที่กล่าวอ้างกันนั้นมีวิธีการไม่ใช่แบบเดียว บางส่วนเป็นการโกหกอย่างโจ่งแจ้ง โดยใช้การชักจูงทางจิตใจ ปัจจัยที่ส่งผลต่าง ๆ และกลอุบายทางวิทยาศาสตร์ และบางส่วนเป็นการใช้ญินและชัยฏอน
ศาสตราจารย์ ดร.มุฮัมมัด มุฮัมมัด หุซัยน์ ได้เปิดโปงไว้ในหนังสือของท่านชื่อ (อัร-รูหิยะฮ์ อัล-หะดีษะฮ์) ถึงการหลอกลวงและการบิดเบือนความจริงของคนเหล่านี้ไว้อย่างมากมาย กล่าวคือ พวกเขาจะไม่ทำการทดลองใด ๆ เลย นอกจากภายใต้แสงสีแดงสลัวซึ่งใกล้เคียงกับความมืดมากกว่า ส่วนปรากฏการณ์การปรากฏร่าง เสียงโดยตรง การเคลื่อนย้ายและการขยับวัตถุนั้น จะเกิดขึ้นในความมืดสนิท ผู้สังเกตการณ์ไม่สามารถมองเห็นตำแหน่งของผู้ที่นั่งอยู่หรือแหล่งที่มาของเสียงได้ และไม่สามารถแยกแยะรายละเอียดใด ๆ ของสถานที่ได้เลย ไม่ว่าจะเป็นผนัง ประตู หรือหน้าต่าง
ดร.มุฮัมมัดยังได้กล่าวถึง (ตู้ซ่อน) ซึ่งเป็นห้องด้านข้างที่แยกออกจากผู้เข้าร่วม หรือเป็นส่วนหนึ่งของห้องที่พวกเขานั่งอยู่ แต่ถูกกั้นด้วยม่านหนา สถานที่ที่แยกออกมานี้จัดเตรียมไว้ให้คนทรงนั่ง ซึ่งปรากฏการณ์การปรากฏร่างที่กล่าวอ้างกันนั้นเกิดขึ้นผ่านมือของเขา จากสถานที่ที่ถูกปิดกั้นด้วยม่านนี้ ซึ่งเสริมเข้ากับม่านแห่งความมืดดังที่กล่าวมาข้างต้น วิญญาณที่กล่าวอ้างกันจะออกมาในสภาพที่มีร่างกาย และกลับเข้าไปในนั้นอีกหลังจากผ่านไปครู่หนึ่ง โดยไม่อนุญาตให้ผู้เข้าร่วมสัมผัสร่างผีเหล่านั้น
ท่านดอกเตอร์เห็นว่า ในบรรยากาศอันมืดมนเช่นนี้ พวกนักจิตนิยม (อัร-รูหิยูน) ย่อมไม่ขาดแคลนแบบแผนที่ดูเป็นวิทยาศาสตร์ เพื่อใช้หล่อหลอมกลอุบายของพวกเขาลงไป
การหลอกลวงผู้คนด้วยกลอุบายเป็นวิธีการเก่าแก่ที่รู้จักกันดี ชัยฏอนในหมู่มนุษย์ใช้วิธีนี้ทำให้ปวงบ่าวของอัลลอฮ์หลงผิด พวกเขาแสวงหาเกียรติและหน้าตาในหมู่ผู้คน และแสวงหาทรัพย์สินของผู้คนด้วย อิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวไว้ (มัจญ์มูอุลฟะตาวา 11/458) ถึงกลุ่มหนึ่งในยุคของท่านที่เรียกว่า "อัล-บะฏออิหียะฮ์" ว่า พวกเขาอ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับและมีญาณหยั่งรู้ (มุกาชะฟะฮ์) และยังอ้างว่าพวกเขาเห็น "ริญาลุลฆ็อยบ์" (บุรุษแห่งโลกเร้นลับ) และสามารถทำให้ผู้คนได้เห็นพวกเขาด้วย จากนั้นท่านได้เปิดโปงการหลอกลวงบางส่วนของพวกเขา กล่าวคือ พวกเขาจะส่งผู้หญิงบางคนไปยังบ้านบางหลังเพื่อสืบเสาะเรื่องราวภายในของคนในบ้าน แล้วพวกเขาก็จะเปิดเผยแก่เจ้าของบ้านถึงสิ่งที่พวกเขาได้รู้มา โดยอ้างว่านี่เป็นเรื่องที่พวกเขาได้รับความพิเศษให้ล่วงรู้
พวกเขาได้สัญญากับชายคนหนึ่ง ซึ่งพวกเขาหลอกให้ความหวังว่าเขาจะได้เป็นกษัตริย์ ว่าจะให้เขาได้เห็นริญาลุลฆ็อยบ์ แล้วพวกเขาก็ทำไม้ยาว ๆ ขึ้นมา และให้คนขึ้นไปเดินบนไม้นั้นในลักษณะเหมือนนักแสดงที่เล่นลูกแก้ว แล้วให้พวกเขาเดินอยู่บนภูเขาอัล-มิซซะฮ์ ส่วนชายผู้ถูกหลอกนั้นมองดูอยู่จากที่ไกล ๆ ก็เห็นกลุ่มคนเดินวนเวียนอยู่บนภูเขา โดยลอยสูงขึ้นจากพื้นดิน พวกเขาเอาทรัพย์สินไปจากเขาเป็นจำนวนมาก แล้วในที่สุดเรื่องราวของพวกเขาก็ถูกเปิดเผยแก่เขา
พวกเขายังได้หลอกลวงอีกคนหนึ่งที่ชื่อว่า "กิฟญัก" โดยให้ชายคนหนึ่งเข้าไปอยู่ในหลุมศพแล้วพูดออกมา และทำให้เขาเข้าใจว่าคนตายพูดได้ และพวกเขายังพาเขาไปยังสุสานบาบุศเศาะฆีร ไปพบชายคนหนึ่งซึ่งพวกเขาอ้างว่าเป็น "ชายผู้มีขนดก" แห่งภูเขาเลบานอน โดยไม่ให้เขาเข้าไปใกล้ แต่ให้อยู่ห่าง ๆ เพื่อให้บะเราะกะฮ์ของชายผู้นั้นตกแก่เขา และพวกเขากล่าวว่าชายผู้นั้นขอเงินจำนวนหนึ่งจากเขา กิฟญักจึงกล่าวว่า "ท่านชัยค์มีญาณหยั่งรู้ ย่อมรู้ว่าในคลังของฉันไม่มีเงินมากถึงเพียงนี้" แล้วกิฟญักก็เข้าไปใกล้และดึงขนนั้น หนังแพะที่พวกเขาเอามาติดไว้บนผิวหนังของชายผู้นั้นก็หลุดออกมา
ดอกเตอร์มุหัมมัด มุหัมมัด หุสัยน์ ได้อธิบายว่า "ร่างทรง" (อัล-วะสีฏ) ซึ่งเป็นบุคคลที่พวกนักจิตนิยมอ้างว่ามีความพร้อมโดยกำเนิดที่ทำให้เขาเหมาะสมจะเป็นสื่อกลางในการติดต่อสื่อสาร ส่วนใหญ่แล้วมักจะเป็นนักต้มตุ๋นตัวฉกาจ เป็นนักฉ้อฉลหลอกลวง และท่านได้อธิบายว่าร่างทรงเหล่านี้จำนวนมากไม่มีทั้งศีลธรรมและศาสนา ยิ่งไปกว่านั้น พวกนักจิตนิยมเองก็ไม่…
(ผู้เข้าร่วมพิธี) วางเงื่อนไขบางประการในทำนองนั้นไว้กับสื่อกลาง และท่านได้เล่าถึงเหตุการณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นกับท่านเอง ซึ่งหลังจากที่ท่านได้ตรวจสอบเรื่องนั้นแล้ว ก็ประจักษ์แก่ท่านว่าสื่อกลางผู้นั้นเป็นนักต้มตุ๋นและเป็นคนโกหก
ท่านยังได้อธิบายว่า ผู้เข้าร่วมบางคนสมรู้ร่วมคิดกับผู้เรียกวิญญาณอย่างไร พวกเขาระมัดระวังในการคัดเลือกผู้ที่จะได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมพิธีเช่นนี้อย่างไร และพวกเขาอ้างเหตุผลแก้ตัวต่อความล้มเหลวของตนอย่างไร เมื่อในหมู่ผู้เข้าร่วมมีบางคนที่เฉลียวฉลาดและช่างสังเกต
ดร.มุหัมมัด มุหัมมัด หุสัยน์ ได้อธิบายอย่างละเอียดในการเปิดโปงวิธีการแรกที่พวกนักเรียกวิญญาณอ้างว่าใช้ในการเรียกวิญญาณ นั่นคือวิธีการต้มตุ๋น การโกหก และการใช้อิทธิพลทางจิตวิทยาและกลอุบายทางวิทยาศาสตร์
ส่วนวิธีการที่สอง คือการใช้ญินและชัยฏอนนั้น ท่านเพียงแต่กล่าวพาดพิงถึงเท่านั้น และท่านเห็นว่า คำกล่าวอ้างส่วนใหญ่ที่อ้างว่ามีการเรียกวิญญาณนั้นล้วนเป็นประเภทนี้
ด้วยเหตุนี้ คำกล่าวอ้างนี้จึงไม่ใช่สิ่งใหม่ แต่เป็นสิ่งเก่าแก่ และเก่าแก่อย่างยิ่ง เราได้นำเสนอไปแล้วก่อนหน้านี้ว่าผู้คนบางกลุ่มติดต่อกับญินอย่างไร ยิ่งไปกว่านั้น ตำราของบรรดานักวิชาการที่เชื่อถือได้ยังได้บันทึกไว้ให้เราว่า ผู้คนบางกลุ่มเคยอ้างว่าวิญญาณของคนตายกลับคืนสู่ชีวิตหลังจากความตาย อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «และในหมู่พวกเขาเหล่านั้น (หมายถึง ผู้มีสภาวะแห่งชัยฏอน จากบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา ผู้ตั้งภาคี นักไสยศาสตร์ และผู้ที่คล้ายคลึงกัน) มีผู้ที่เมื่อมีคนในครอบครัวของพวกเขาเสียชีวิต พวกเขาก็เชื่อว่าผู้ตายนั้นจะมาหาหลังความตาย มาพูดคุยกับพวกเขา ชำระหนี้สินของตน คืนทรัพย์ที่ผู้อื่นฝากไว้ และสั่งเสียพวกเขาด้วยคำสั่งเสียต่าง ๆ ทั้งนี้เพราะรูปร่างที่เขาเคยมีในขณะมีชีวิตอยู่นั้นได้มาปรากฏต่อพวกเขา แต่แท้จริงแล้วมันคือชัยฏอนที่จำแลงตนเป็นรูปร่างของเขา พวกเขาจึงเข้าใจว่ามันคือผู้ตายคนนั้น» (ญามิอุร-เราะซาอิล หน้า 194/195)
นี่คือประสบการณ์ที่เกิดขึ้นกับนักเขียน อะห์มัด อิซซุดดีน อัล-บัยยานูนี ซึ่งเขาได้กล่าวถึงไว้ในหนังสือ
เรื่องการศรัทธาต่อมะลาอิกะฮ์ ซึ่งข้าพเจ้าตั้งใจที่จะนำมาอ้างอิงตามตัวบทเดิมทุกถ้อยคำ เขากล่าวในประเด็นนี้ว่า:
"สิ่งที่อ้างกันว่าเป็น «การเรียกวิญญาณ» ได้ครอบงำความคิดของผู้คนทั้งในโลกตะวันออกและตะวันตก มีการเขียนบทความเกี่ยวกับเรื่องนี้ในหลายภาษาและตีพิมพ์ในนิตยสารทั้งภาษาอาหรับและภาษาอื่น มีการแต่งตำราว่าด้วยเรื่องนี้ นักค้นคว้าได้ศึกษามัน และนักทดลองได้ลองทำมัน ต่อมาบรรดาผู้มีสติปัญญาในหมู่พวกเขาก็ได้ประจักษ์ว่ามันคือการโกหกและการใส่ร้าย และเป็นการเชิญชวนไปสู่การปฏิเสธศรัทธาและการละเมิดขอบเขต
แท้จริงการเรียกวิญญาณที่ผู้คนกล่าวอ้างกันนั้นคือการโกหก การหลอกลวง และการต้มตุ๋น และบรรดาวิญญาณที่ถูกกล่าวอ้างนั้นมิใช่อื่นใดนอกจากชัยฏอนที่เล่นตลกกับมนุษย์และหลอกลวงเขา
ไม่มีผู้ใดมีความสามารถที่จะเรียกวิญญาณของผู้ใดมาได้ เพราะเมื่อวิญญาณได้แยกออกจากร่างแล้ว มันย่อมไปสู่โลกบัรซัค
จากนั้นวิญญาณจะอยู่ในความสุขสำราญ หรือไม่ก็อยู่ในการลงโทษ และมันย่อมง่วนอยู่กับภาวะของตน ไกลห่างจากสิ่งที่บรรดาผู้เรียกวิญญาณกล่าวอ้าง
ตัวข้าพเจ้าเองก็เคยถูกเชิญชวนไปสู่เรื่องนี้โดยบรรดา "วิญญาณ" เหล่านี้ และข้าพเจ้าได้ทดลองมันด้วยตนเองเป็นเวลายาวนาน แล้วก็ประจักษ์แก่ข้าพเจ้าว่ามันคือการโกหก การหลอกลวง และการต้มตุ๋น ด้วยน้ำมือของชัยฏอนที่เล่นตลก จุดประสงค์ของพวกมันก็คือการทำให้ผู้คนหลงผิดและหลอกลวงพวกเขา และการเป็นมิตรกับผู้ที่เป็นมิตรกับพวกมัน…
จุดเริ่มต้นของการทดลอง:
เมื่อประมาณสิบกว่าปีมาแล้ว ข้าพเจ้าได้รู้จักชายคนหนึ่งที่อ้างว่าเขาใช้ญินทำงานในกิจการที่ดีเพื่อรับใช้มนุษย์ โดยผ่านคนทรงที่เป็นมนุษย์
เขาอ้างว่าเขาสามารถทำเช่นนั้นได้ด้วยการอ่านบทสวดและการซิกรุลลอฮ์อันยาวนาน ซึ่งเขาใช้เวลาไปกับมันเป็นเวลานาน โดยมีผู้ที่อ้างว่ามีความรู้ในศาสตร์นี้ได้ชี้แนะให้แก่เขา!
วันหนึ่ง คนทรงได้มาหาข้าพเจ้าเพื่อแจ้งคำเชิญของญินคนนั้นคนนี้ทั้งชายและหญิง เพื่อพูดคุยเรื่องสำคัญที่ข้าพเจ้ามีส่วนเกี่ยวข้องอย่างยิ่ง
ข้าพเจ้าจึงไปตามนัดหมาย โดยมอบหมายการงานต่ออัลลอฮ์ตะอาลา และรู้สึกยินดีกับเรื่องนั้น เพื่อที่จะได้รับรู้
...ในการทดลองครั้งนี้ใหม่อีกครั้ง
หนึ่งในกลวิธีหลอกลวงแรก ๆ ที่ถูกนำมาใช้กับข้าพเจ้า คือ วิธีการเชิญวิญญาณนั้นกระทำด้วยการกล่าวอิสติฆฟาร (ขออภัยโทษ) การกล่าวตะฮ์ลีล (ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์) และการกล่าวซิกร์ต่าง ๆ ซึ่งทำให้คนเราในทีแรกคิดว่าตนกำลังสนทนากับวิญญาณชั้นสูงที่สัจจริงและบริสุทธิ์
ข้าพเจ้าเข้าไปในบ้านของร่างทรง (ผู้เป็นสื่อกลาง) และเราอยู่กันตามลำพังสองคนในห้องหนึ่ง เขานั่งอยู่บนที่นอน แล้วเราก็เริ่ม—แน่นอนว่าตามการชี้นำของเขา—กล่าวอิสติฆฟารและกล่าวตะฮ์ลีล จนกระทั่งเขาเกิดอาการหมดสติไป ข้าพเจ้าจึงจัดให้เขานอนลงบนที่นอนของเขา และเอาผ้าคลุมร่างเขาไว้ตามที่เขาได้สอนให้ข้าพเจ้าทำ ทันใดนั้นก็มีเสียงแผ่วเบา สหายของเขาได้กล่าวสลามแก่ข้าพเจ้า แสดงการต้อนรับอย่างอบอุ่นและความรักที่มีต่อข้าพเจ้า และแนะนำตัวเองแก่ข้าพเจ้าว่า เขาเป็นสิ่งถูกสร้าง เขาอ้างว่าเขามิได้เป็นมะลาอิกะฮ์ และมิได้เป็นญิน แต่เป็นสิ่งถูกสร้างอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งถูกทำให้มีขึ้นด้วยดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ว่า «จงเป็น» แล้วมันก็เป็นขึ้นมา
และตามคำอ้างของเขานี้ บรรดาญินจะไม่กระทำการใด ๆ นอกจากตามคำสั่งของเขา และระหว่างเขากับอัลลอฮ์ ตะอาลา ในการรับคำบัญชานั้น มีสื่อกลางเพียงสี่ชั้นเท่านั้น โดยลำดับที่ห้าคือญิบรีล อะลัยฮิสสลาม
แล้วเขาก็เริ่มยกย่องสรรเสริญข้าพเจ้า และกล่าวว่า พวกเขาจะตัดความสัมพันธ์ทุกอย่างที่มีกับมนุษย์ และจะพอใจเพียงการพบปะกับข้าพเจ้าเท่านั้น เพราะตามคำอ้างของพวกเขา ข้าพเจ้าคือผู้ที่ได้รับความพิเศษเฉพาะในยุคนี้ เป็นผู้ที่ได้รับการเอาใจใส่ดูแลจากอัลลอฮ์ ตะอาลา และอัลลอฮ์ ตะอาลา คือผู้ทรงเลือกข้าพเจ้าเพื่อการนั้น
เขาได้ให้คำมั่นสัญญาอันน่าอัศจรรย์แก่ข้าพเจ้า ซึ่งเต็มไปด้วยเรื่องแปลกประหลาดพิสดาร
ข้าพเจ้าจึงยอมจำนนต่อการทดลองครั้งใหม่นี้และต่อการเชิญชวนอันหลอกลวงนั้น โดยมอบหมายต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง วิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ ตะอาลา ให้ทรงปกป้องข้าพเจ้าจากความผิดพลาด และให้ทรงชี้นำข้าพเจ้าสู่สัจธรรมอันชัดแจ้ง โดยอาศัยแสงสว่างแห่งความรู้ และดำเนินอยู่บนหนทางแห่งความเที่ยงตรง อัลฮัมดุลิลลาฮ์ (การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ ตะอาลา)
เมื่อการพบปะครั้งแรกสิ้นสุดลง เขาก็เชิญข้าพเจ้าให้มาพบกันอีกครั้งในนัดหมายครั้งต่อไป จากนั้นเขาเองก็ได้ชี้แนะข้าพเจ้าให้อ่านบทอ่านเฉพาะบทหนึ่ง เพื่อปลุกร่างทรงให้ฟื้นจากการหมดสติของเขา
แล้วก็เป็นเช่นนั้น ร่างทรงลุกขึ้นนั่ง ขยี้ตาทั้งสองข้าง ราวกับว่าเขาเพิ่งตื่นขึ้นจากการหลับใหลอันลึก
และเขาไม่รู้เรื่องราวใดๆ ที่เกิดขึ้นเลย
ข้าพเจ้ากลับไปตามเวลานัดหมายอีกเช่นกัน และเราได้พบกันครั้งแล้วครั้งเล่าเป็นเวลานาน ทุกครั้งที่พบกันจะมีคำสัญญาดีๆ ครั้งใหม่ มีการพรรณนาให้ข้าพเจ้าฟังถึงอนาคตอันรุ่งโรจน์ที่รอข้าพเจ้าอยู่ และถึงคุณประโยชน์อันยิ่งใหญ่ที่ประชาชาติจะได้รับผ่านมือของข้าพเจ้า
แล้วเรื่องก็พัฒนาไป วิญญาณจำนวนมากเริ่มมาเยี่ยมข้าพเจ้าในทุกครั้งที่พบกัน บางครั้งก็มีการอ่านซิกิรนำก่อน บางครั้งก็ไม่มี บางทีข้าพเจ้ากำลังรับประทานอาหารอยู่กับร่างทรง หรือกำลังดื่มชาสักแก้ว แล้วเขาก็เกิดอาการเคลิ้มหลับอย่างที่เคยเป็น ศีรษะของเขาจะโน้มไปข้างหน้า คางแนบติดกับหน้าอก จากนั้นผู้มาเยือนซึ่งอ้างว่าเป็นมะลาอิกะฮ์ หรือญิน หรือศอฮาบะฮ์ หรือวะลี ก็จะพูดคุยกับข้าพเจ้าด้วยถ้อยคำที่เต็มไปด้วยความเคารพและยกย่อง แสดงว่าได้รับความจำเริญ (บะเราะกะฮ์) จากการมาเยี่ยมข้าพเจ้า และแจ้งข่าวดีแก่ข้าพเจ้าถึงอนาคตอันรุ่งโรจน์และเปี่ยมด้วยความจำเริญ แล้วก็จากไป จากนั้นก็มีผู้อื่นมาอีก และอีก...
ตามที่พวกเขาอ้าง ผู้ที่มาเยี่ยมข้าพเจ้ามีมะลาอิกะฮ์บางองค์ ญินบางตน อบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) จากหมู่ศอฮาบะฮ์ บรรดาวะลีกลุ่มหนึ่ง เช่น อบุลหะซัน อัช-ชาซิลีย์ ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน และกลุ่มผู้รู้และผู้ทรงคุณธรรมที่ได้รับการยอมรับว่ามีความรู้และเป็นวะลี เช่น ชัยค์อะห์มัด อัต-ตัรมานีนีย์ ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน รวมทั้งผู้รู้และผู้ทรงคุณธรรมบางท่านที่ข้าพเจ้าเคยทันพบในชีวิต แล้วต่อมาท่านเหล่านั้นก็ได้เสียชีวิตไป ในจำนวนนั้นมีบิดาของข้าพเจ้าด้วย ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน
พวกเขาแจ้งข่าวดีแก่ข้าพเจ้าว่าบิดาของข้าพเจ้าจะมาเยี่ยมข้าพเจ้าในเวลาที่พวกเขากำหนด ข้าพเจ้าจึงรอคอยเวลานัดหมายนั้นด้วยใจจดจ่อ เมื่อถึงเวลาที่รอคอย พวกเขาสั่งให้ข้าพเจ้าอ่านซูเราะฮ์ «อัล-วากิอะฮ์» ด้วยเสียงดัง ข้าพเจ้าก็อ่าน เมื่ออ่านจบ พวกเขากล่าวว่า
“อีกครู่เดียวบิดาของท่านจะมา จงฟังสิ่งที่เขาพูด และอย่าถามอะไรเขาเลย!!!”
หลังจากนั้นไม่กี่นาที ก็มีผู้หนึ่งมาหาข้าพเจ้า โดยอ้างว่าเขาคือบิดาของข้าพเจ้า เขากล่าวสลามแก่ข้าพเจ้า แสดงความยินดีที่ได้พบข้าพเจ้า และดีใจที่ข้าพเจ้าได้ติดต่อกับบรรดาวิญญาณเหล่านี้ เขาสั่งเสียให้ข้าพเจ้าดูแลร่างทรงและครอบครัวของเขา! และให้ข้าพเจ้าเอาใจใส่เขาด้วยความเมตตาและความดีงาม เพราะเขาไม่มีแหล่งรายได้อื่นใดนอกจากทางนี้
เขาปิดท้ายคำพูดด้วยการกล่าวเศาะละวาตอิบรอฮีมียะฮ์ ซึ่งข้าพเจ้ารู้ดีว่าท่าน (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) เป็นผู้ที่ชื่นชอบการกล่าวเศาะละวาตแด่ท่านนบี ﷺ อย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเศาะละวาตอิบรอฮีมียะฮ์
ที่น่าประหลาดใจคือ สำเนียงของผู้พูดคล้ายคลึงกับสำเนียงของบิดาอยู่บ้างพอสมควร
จากนั้นเขาก็กล่าวสลามแล้วจากไป
ข้าพเจ้าเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองว่า ทำไมพวกเขาจึงสั่งข้าพเจ้าไม่ให้ถามอะไรเขาเลย?!
เรื่องนี้ต้องมีความลับซ่อนอยู่อย่างแน่นอน!..
ความลับที่ซ่อนอยู่ซึ่งได้เปิดเผยแก่ข้าพเจ้าในเวลานั้นก็คือ เขาไม่ใช่บิดาของข้าพเจ้า หากแต่เป็นเกาะรีน (สหาย) ของท่านจากหมู่ญิน ซึ่งอยู่ร่วมกับท่านตลอดช่วงชีวิตของท่าน มันมาหาข้าพเจ้าโดยเลียนเสียงของท่าน และทำทีเหมือนท่านในลักษณะเฉพาะบางประการของท่าน
พวกเขาสั่งข้าพเจ้าไม่ให้ถามอะไรเขาเลย เพราะเกาะรีนจากหมู่ญินนั้น ไม่ว่าจะรู้เรื่องราวของบิดาข้าพเจ้ามากเพียงใด และจดจำสภาพความเป็นอยู่ของท่านไว้มากเพียงใดก็ตาม มันก็ไม่สามารถจดจำรายละเอียดปลีกย่อยทุกอย่างที่ลูกรู้เกี่ยวกับพ่อของตนได้ พวกเขาจึงระวังไม่ให้ข้าพเจ้าถามเรื่องใดในทำนองนั้น เพราะมันจะตอบข้าพเจ้าไม่ได้ แล้วเรื่องก็จะแดงขึ้นมา
จากนั้นในการพบปะของข้าพเจ้ากับคนอื่น ๆ พวกเขาก็ใช้วิธีเดียวกัน คือจะไม่แนะนำชื่อของพวกเขาให้ข้าพเจ้ารู้ นอกจากตอนที่จะจากไปเท่านั้น โดยคนหนึ่งในพวกเขาจะกล่าวว่า "ฉันคือคนนั้นคนนี้" แล้วก็กล่าวสลาม และจากไปทันที
ในเรื่องนี้ก็มีความลับดังที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ กล่าวคือ หากคนหนึ่งในพวกเขาบอกข้าพเจ้าถึงตัวตนของเขา โดยที่เขาเป็นผู้ที่ได้รับการยอมรับว่ามีความรู้ แล้วข้าพเจ้าอภิปรายกับเขาในปัญหาทางวิชาการ เขาก็จะไม่สามารถตอบได้
และเรื่องราวก็ถูกเปิดโปง
ครั้งหนึ่ง มีผู้มาหา (วิญญาณ) มาถกเถียงกับข้าพเจ้าเรื่องการอนุญาตให้สตรีเปิดใบหน้า และอ้างว่าใบหน้าไม่ใช่เอาเราะฮ์ ข้าพเจ้าจึงโต้แย้งเขา แล้วเขาก็โต้ตอบข้าพเจ้าด้วยคำตอบที่ไม่มีกลิ่นอายของความรู้เลย การโต้เถียงระหว่างเราจึงดุเดือดขึ้น
ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่เขาว่า แล้วท่านจะตอบอย่างไรต่อคำกล่าวของบรรดานักนิติศาสตร์ (ฟุเกาะฮาอ์) ที่กล่าวว่า
ใบหน้าของสตรีเป็นเอาเราะฮ์ หรือจำเป็นต้องปกปิดเพราะเกรงว่าจะเกิดฟิตนะฮ์?
การโต้เถียงจบลงโดยไม่เกิดประโยชน์อันใด จากนั้นเขาก็บอกข้าพเจ้าว่า เขาคือชัยค์อะห์มัด อัต-ตุรมานีนี แล้วเขาก็จากไป
ข้าพเจ้าจึงประจักษ์ชัดว่า นั่นคือความเท็จอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะชัยค์ที่ถูกเอ่ยนามนั้นเป็นหนึ่งในนักนิติศาสตร์ชั้นนำของมัซฮับชาฟิอีย์ และบรรดาปราชญ์แห่งมัซฮับชาฟิอีย์กล่าวว่า
สตรีนั้นทั้งร่างเป็นเอาเราะฮ์ แม้จะเป็นหญิงชราผมหงอกก็ตาม
หากเขาเป็นชัยค์ผู้นั้นจริง และได้ประจักษ์ความรู้ใหม่ขณะที่อยู่ในโลกบัรซัค เขาก็คงจะบอกข้าพเจ้าถึงเรื่องนั้น และชี้แนะข้าพเจ้าไปสู่หลักฐานของมัน
แต่ทว่ามันคือความเท็จ การหลอกลวง และความต้องการจะทำให้หลงผิด ทว่าอัลลอฮ์ตะอาลา—มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์—ไม่ทรงประสงค์สิ่งใดนอกจากการชี้นำข้าพเจ้า และให้ข้าพเจ้ายืนหยัดอยู่บนสัจธรรมและทางนำ
การที่สตรีเปิดใบหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยที่เสื่อมทรามและสังคมที่ป่วยไข้เช่นนี้ เป็นสิ่งที่ผู้มีสติปัญญาและมีศาสนาจะไม่ยอมรับ
ความจริงยังคงเปิดเผยแก่ข้าพเจ้าตามสภาพที่แท้จริงของมันครั้งแล้วครั้งเล่า ในการทดลองแล้วการทดลองเล่า จนกระทั่งข้าพเจ้าแน่ใจว่า เรื่องทั้งหมดนี้เป็นความเท็จและการใส่ร้าย เป็นการต้มตุ๋นและการละเมิดขอบเขต ไม่มีรากฐานใด ๆ จากความยำเกรง และไม่ได้ตั้งอยู่บนศาสนาแต่อย่างใด
ร่างทรงที่พวกเขาให้ความสำคัญ และสั่งเสียให้ดูแลเอาใจใส่และให้เกียรติเป็นอย่างดีนั้น เป็นผู้ที่ละทิ้งการละหมาด และพวกเขาก็ไม่ได้สั่งใช้ให้เขาละหมาดเลย
ขณะที่เขาโกนเครา และพวกมันก็ไม่ได้สั่งให้เขาไว้เครา
นอกจากนี้ เขายังกินทรัพย์สินของผู้คนโดยมิชอบ ด้วยคำสัญญาอันหลอกลวง และเขาไม่มีแหล่งรายได้อื่นใดนอกจากหนทางอันชั่วช้านี้
มีชายคนหนึ่งมาหาฉันหลังจากที่เขารู้ว่าฉันมีความสัมพันธ์กับร่างทรงคนนี้ เขามาร้องทุกข์กับฉันว่าร่างทรงได้หลอกลวงเขา และเอาเงินไปจากเขาสามร้อยลีราซีเรีย ทั้งที่เขาเป็นคนยากจนและต้องการเงินจำนวนนั้นอย่างที่สุด
ฉันจึงบังคับให้ร่างทรงคืนเงินให้แก่เขา ร่างทรงก็ยอมทำตาม เพราะทั้งเขาและบรรดาชัยฏอนของเขาต่างต้องการรักษาความสัมพันธ์ระหว่างฉันกับพวกเขาเอาไว้
ร่างทรงและครอบครัวของเขาดำเนินชีวิตอยู่บนความเท็จในกิจการส่วนใหญ่ของพวกเขา
หลังจากที่เรื่องราวของวิญญาณเหล่านี้ถูกเปิดโปงแก่ฉันแล้ว พวกมันได้พยายามใช้วิธีข่มขู่ฉัน แต่สิ่งนั้นไม่ได้ทำให้หัวใจของฉันหวั่นไหวแม้แต่น้อย อัลฮัมดุลิลลาฮ์ (การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง)
ตลอดช่วงเวลาอันยาวนานนั้น ฉันได้จดบันทึกสิ่งที่พวกมันเล่าให้ฉันฟังจนเต็มสมุดเล่มใหญ่สองเล่ม ฉันได้รวบรวมเรื่องราวส่วนใหญ่ที่พวกมันเล่าให้ฟังไว้ในสมุดทั้งสองเล่มนั้น
เมื่อความเท็จปรากฏชัดแจ้งจนไม่อาจตีความเป็นอื่นได้ ฉันจึงตัดความสัมพันธ์กับพวกมัน และตัดสินพวกมันตามที่ฉันได้ตัดสินไปแล้ว และได้เผาสมุดทั้งสองเล่มที่เต็มไปด้วยความเท็จและการหลอกลวงนั้นเสีย
ดังนั้น วิญญาณเหล่านี้ที่อ้างว่าเป็นวิญญาณของบุคคลจากบรรดาศอฮาบะฮ์ วะลี (ผู้เป็นที่รักของอัลลอฮ์) และคนศอลิห์ (ผู้มีคุณธรรม) ทั้งหมดล้วนเป็นชัยฏอน ผู้ศรัทธาที่มีสติปัญญาไม่สมควรถูกพวกมันหลอกลวง
และรูปแบบทั้งหมดที่ผู้เชิญวิญญาณคุ้นเคยใช้กันนั้น ล้วนเป็นความเท็จและเป็นโมฆะ
ไม่ว่าจะเป็นวิธีการผ่านร่างทรงที่ฉันได้กล่าวถึงและได้ทดลองมาเอง หรือวิธีการใช้โต๊ะและถ้วยกาแฟ ซึ่งบางคนที่เคยทดลองได้เล่าให้ฉันฟัง และเขาก็ได้ข้อสรุปเดียวกับที่ฉันได้รับ
และที่น่าประหลาดใจก็คือ หลังจากนั้นฉันได้อ่านหนังสือหลายเล่มที่เขียนขึ้นในเรื่องนี้
แล้วปรากฏว่าบรรดาผู้ทดลองที่มีสติปัญญาก็ได้ข้อสรุปเช่นเดียวกับที่ข้าพเจ้าได้ข้อสรุป และตัดสินว่าวิญญาณเหล่านั้นคือเกาะรีน (สหายคู่กาย) ของลูกหลานอาดัมจากหมู่ญิน ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงชี้นำข้าพเจ้าให้รู้เช่นนั้นมาก่อนแล้ว อัลฮัมดุลิลลาฮ์
ด้วยถ้อยคำนี้ ข้าพเจ้าได้ทำหน้าที่ให้คำตักเตือนอันเป็นสิ่งจำเป็นแล้ว และอัลลอฮ์คือผู้ทรงชี้นำสู่หนทางอันเที่ยงตรง
การเรียกร้องเหล่านี้ที่อ้างว่าสามารถเชิญวิญญาณมาได้นั้น ชัยฏอนทั้งจากหมู่ญินและมนุษย์ได้ใช้เป็นหนทางในการบ่อนทำลายศาสนา วิญญาณที่ถูกเชิญมาเหล่านี้แท้จริงแล้วคือชัยฏอน มันพูดถ้อยคำที่ทำลายศาสนาและถอนรากถอนโคนศาสนา และยืนยันหลักการและอุดมคติใหม่ ๆ ที่ขัดแย้งกับสัจธรรมโดยสิ้นเชิง
ในการชุมนุมครั้งหนึ่ง วิญญาณ (คือชัยฏอน) ได้อ้างผ่านปากของร่างทรงหญิงว่า ญิบรีลได้มาร่วมการชุมนุมครั้งนี้ด้วย และเมื่อผู้เข้าร่วมไม่รู้จักญิบรีล มันจึงกล่าวว่า "พวกท่านไม่รู้จักญิบรีลผู้ที่เคยนำอัลกุรอานลงมายังมุหัมมัดหรือ?! เขากำลังอวยพรการชุมนุมครั้งนี้"
ดร.มุหัมมัด มุหัมมัด หุสัยน์ ได้ยกคำกล่าวจากนิตยสาร "โลกแห่งวิญญาณ" จากบทความของนิตยสารที่มีชื่อว่า "ถ้อยคำของวิญญาณผู้ยิ่งใหญ่ ไวท์ฮอว์ก" มีความว่า "เราจะต้องรวมเป็นหนึ่งเดียวในขบวนการนี้ ในศาสนาใหม่นี้ ความรักจะต้องปกคลุมพวกเรา และเราจะต้องมีความสามารถในการอดทนอดกลั้นและการเข้าใจซึ่งกันและกัน... สาส์นของข้า (วิญญาณที่พูดในที่นี้ก็คือชัยฏอน) คือการปลอบโยนผู้ที่ขาดแคลน และช่วยเหลือมนุษย์ให้ปลดปล่อยตัวเองให้เป็นอิสระจากอัลลอฮ์ตะอาลา (มันพูดจริง นี่แหละคือสาส์นของมัน คือทำให้มนุษย์ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์) มนุษย์คือพระเจ้าที่ถูกห่อหุ้มด้วยธาตุต่าง ๆ ของแผ่นดิน (เช่นนี้แหละที่มันเป่าหูมนุษย์ให้หลงผยอง และโกหกเขาเพื่อทำให้เขาหลงผิด) และเขาจะไม่มีวันตระหนักถึงสิ่งที่ตนเองสามารถทำได้ ตราบใดที่เขายังไม่รู้สึกถึงส่วนที่เป็นเทวะและเป็นมะลาอิกะฮ์ในตัวเขา... ลัทธิวิญญาณนิยมจะมีความสามารถมากกว่าสิ่งอื่นใดในการสถาปนาศาสนาใหม่อันกว้างขวางสำหรับทั้งโลก"
และเขายังได้ยกคำกล่าวจากนิตยสารฉบับนี้ ซึ่งแนะนำองค์กรที่ถูกก่อตั้งขึ้นเพื่อจุดประสงค์นี้ว่า "องค์กรนี้จะเป็นขององค์มนุษยชาติทั้งมวล และโดยผ่านองค์กรนี้ บรรดาผู้อาศัยอยู่ในโลกแห่งวิญญาณจะแสดงให้เราเห็นถึงวิถีชีวิตแบบใหม่ และจะมอบความคิดใหม่เกี่ยวกับพระเจ้าและพระประสงค์ของพระองค์แก่เรา
พวกเขาจะนำสันติภาพ ความสงบทางจิตวิญญาณ และความสุขแห่งจิตใจมาให้แก่เรา พวกเขาจะทำลายกำแพงที่กั้นระหว่างประชาชาติและปัจเจกบุคคล และระหว่างความเชื่อและศาสนาต่าง ๆ (เช่นนั้น) ... การเป็นสมาชิกขององค์กรนี้ไม่คำนึงถึงชาติ สีผิว ศาสนา หรือแนวทางทางการเมือง)
บรรดาวิญญาณเหล่านั้นอ้างว่าพวกมันเป็นทูตที่ถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ ด็อกเตอร์ได้กล่าวว่า มุหัมมัด ฟะรีด วัจญ์ดี ได้ถ่ายทอดคำพูดของวิญญาณเหล่านี้ (หมายถึงชัยฏอน) ไว้ว่า «พวกเราเป็นผู้ถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ เช่นเดียวกับที่บรรดาเราะซูลก่อนหน้าเราถูกส่งมา เพียงแต่คำสอนของพวกเราสูงส่งกว่าคำสอนของพวกเขา พระเจ้าของพวกเราก็คือพระเจ้าของพวกเขา เพียงแต่พระเจ้าของพวกเราปรากฏชัดกว่าพระเจ้าของพวกเขา มีคุณลักษณะแบบมนุษย์น้อยกว่า และมีคุณลักษณะแห่งพระเจ้ามากกว่า ... ไม่ยอมอยู่ใต้ความเชื่อของนิกายใด ๆ และไม่ยอมรับคำสอนที่ไม่มีหลักเหตุผลรองรับ โดยปราศจากการพิจารณาไตร่ตรอง»
พวกเขาอ้างว่า บรรดาเราะซูลและนบีนั้นไม่ใช่อื่นใดนอกจากร่างทรงที่มีระดับการเป็นสื่อกลางสูงส่ง และปาฏิหาริย์ทั้งหลายที่เกิดขึ้นด้วยมือของพวกท่านนั้น ไม่ใช่อื่นใดนอกจากปรากฏการณ์ทางวิญญาณ เช่นเดียวกับปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในห้องเชิญวิญญาณ และพวกเขายังอ้างว่าพวกเขาสามารถทำให้ทุกสิ่งที่ถูกพาดพิงไปยังอัลมะซีห์เกิดขึ้นได้อีกครั้ง หนังสือพิมพ์บางฉบับได้โหมโฆษณาชวนเชื่อครั้งใหญ่ โดยอ้างว่าผู้เชิญวิญญาณคนหนึ่งในอเมริกาสามารถทำปาฏิหาริย์ได้เหมือนปาฏิหาริย์ของอัลมะซีห์ คือทำให้คนตาบอดกลับมามองเห็น คนใบ้กลับมาพูดได้ และคนเป็นอัมพาตกลับมาเคลื่อนไหวได้ สิ่งที่ท่านควรรู้ก็คือ หมอที่ถูกกล่าวอ้างผู้นี้เป็นเด็กอายุสิบขวบชื่อ (มิเชล) เมื่อผู้ป่วยมาหาเขา เขาจะวางปลายนิ้วลงบนตัวผู้ป่วย แล้วพึมพำบทวิงวอนและถ้อยคำบางอย่าง แล้วปาฏิหาริย์ก็เกิดขึ้น พวกเขากล่าวว่าเด็กคนนี้ได้รับมรดกพรสวรรค์ทางจิตวิญญาณมาจากบิดาของเขา และเขาไม่รับเงินใด ๆ เป็นค่าตอบแทนจากสิ่งที่เขาทำ (ดูภาคผนวกของหนังสือพิมพ์อัล-เกาะบัส ของคูเวต ฉบับวันที่ 17/10/1977) การที่เด็กคนนี้ได้รับสืบทอดการกระทำเหล่านี้มาจากบิดาของเขา ทำให้เรานึกถึงเรื่องเล่าที่เล่าขานกันในบางพื้นที่ของปาเลสไตน์ ผู้เล่ากล่าวว่า มีชายคนหนึ่งในบรรดาผู้ที่แสดงตนว่าเป็นคนดีและมีความยำเกรง เขาเคยทำสิ่งที่น่าอัศจรรย์ กล่าวคือ ในยุคนั้นซึ่งยังไม่มีเครื่องบินและรถยนต์ปรากฏขึ้น เขาได้…
ออกเดินทางไปยังการทำฮัจญ์ในคืนวันอะเราะฟะฮ์ แล้วได้ร่วมอยู่ในวันนั้นพร้อมกับบรรดาผู้ประกอบพิธีฮัจญ์ เขามอบจดหมายจากญาติพี่น้องและครอบครัวให้แก่พวกเขา และรับจดหมายจากพวกเขาไปให้ญาติพี่น้องของพวกเขา แล้วเดินทางกลับในคืนถัดมา ผู้คนจำนวนมากเชื่อว่าเขาเป็นคนดีมีคุณธรรม ทั้งที่เขาไม่ได้ปฏิบัติพิธีกรรมฮัจญ์ ไม่ได้พำนักอยู่ที่มินาตามระยะเวลาที่กำหนด และไม่ได้ขว้างเสาหิน (ญะมะรอต) ต่อมาอัลลอฮ์ทรงประสงค์ที่จะเปิดโปงความเท็จของเขาและเผยเรื่องราวของเขาให้ผู้คนได้รู้ เมื่อความตายมาถึงเขา เขาได้เรียกลูกชายคนโตมาและบอกว่า จะมีอูฐตัวหนึ่งมาหาเขาในคืนวันอะเราะฟะฮ์และพาเขาไปยังทุ่งอะเราะฟาตทุกปี เมื่ออูฐตัวนั้นมาและลูกชายได้ขี่มันเดินทางไปได้ระยะหนึ่ง มันก็หยุดและพูดกับลูกชาย บอกว่ามันคือชัยฏอน และบิดาของเขาเคยเคารพภักดีและสุญูดต่อมัน และเพื่อเป็นการตอบแทนสิ่งนั้น มันจึงรับใช้เขาด้วยการรับใช้เช่นนี้ เมื่อลูกชายปฏิเสธที่จะสุญูดต่อมันและขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากมัน มันก็ทิ้งเขาไว้กลางทะเลทราย แล้วอัลลอฮ์ทรงกำหนดให้เขาได้กลับมาและเปิดเผยความจริงของบิดาผู้เป็นกาฟิรของเขา
อัล-บะยานูนีได้กล่าวถึงเรื่องราวนี้ไว้ในหนังสือของเขาชื่อ "อัล-มะลาอิกะฮ์" โดยสรุปสั้นกว่าที่เราได้บันทึกไว้ ณ ที่นี้
นิตยสาร "ไซเอนทิฟิก อเมริกัน" (Scientific American) ได้ตั้งรางวัลเป็นเงินจำนวนมหาศาลแก่ผู้ที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าปรากฏการณ์ทางวิญญาณนั้นเป็นความจริง และรางวัลนั้นก็ยังคงมีอยู่โดยยังไม่มีผู้ใดได้รับเลย ทั้งที่พวกนักเรียกวิญญาณมีอยู่แพร่หลาย มีอิทธิพลและความเชี่ยวชาญในอเมริกา นอกจากนี้ยังมีรางวัลอีกรางวัลหนึ่งที่ถูกเพิ่มเข้ามา ซึ่งนักมายากลชาวอเมริกันชื่อดันนิงเงอร์ได้บริจาคไว้เพื่อจุดประสงค์เดียวกัน และก็ยังไม่มีผู้ใดได้รับเช่นกัน
وَيَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلرُّوحِ ۖ قُلِ ٱلرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّى وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٨٥﴾
แต่ทว่า อิสลามมีจุดยืนอย่างไรต่อความเป็นไปได้ในการเรียกวิญญาณของผู้ที่เสียชีวิตไปแล้วให้มาปรากฏ? การพินิจพิจารณาตัวบทต่าง ๆ ที่มีมาในเรื่องนี้ ทำให้ผู้ศึกษาเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่ว่าสิ่งนั้นเป็นไปไม่ได้ เพราะอัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงบอกเราว่า รูหฺ (วิญญาณ) นั้นเป็นส่วนหนึ่งของโลกที่เร้นลับ (อัล-ฆัยบ์) ซึ่งไม่มีหนทางใดที่จะเข้าถึงได้ «และพวกเขาจะถามเจ้าเกี่ยวกับรูหฺ จงกล่าวเถิดว่า รูหฺนั้นเป็นกิจการของพระเจ้าของฉัน และพวกท่านมิได้รับความรู้ใด ๆ เว้นแต่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:85)
ٱللَّهُ يَتَوَفَّى
และพระองค์ได้ทรงบอกว่า พระองค์ทรงเอาชีวิตของบรรดาชีวิตทั้งหลาย และพระองค์ทรงยึดดวงวิญญาณไว้เมื่อถึงความตาย «อัลลอฮ์ทรงเอาชีวิต…
ٱلْأَنفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَٱلَّتِى لَمْ تَمُتْ فِى مَنَامِهَا ۖ فَيُمْسِكُ ٱلَّتِى قَضَىٰ عَلَيْهَا ٱلْمَوْتَ وَيُرْسِلُ ٱلْأُخْرَىٰٓ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى
«…ชีวิตทั้งหลายในยามที่มันตาย และชีวิตที่ยังไม่ตายในยามที่มันนอนหลับ แล้วพระองค์ทรงยึดชีวิตที่พระองค์ทรงกำหนดความตายแก่มันไว้ และทรงปล่อยอีกชีวิตหนึ่งไปจนถึงกำหนดเวลาที่ถูกระบุไว้» (ซูเราะฮ์อัซ-ซุมัร 39:42) อัลลอฮ์ทรงมอบหมายให้มะลาอิกะฮ์ดูแลวิญญาณทั้งหลาย มะลาอิกะฮ์จะลงโทษวิญญาณหากเป็นวิญญาณที่อัปภาคย์และปฏิเสธศรัทธา และจะให้ความสุขแก่วิญญาณหากเป็นวิญญาณที่ดีและยำเกรง
ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายแก่เราว่า มะลาอิกะฮ์แห่งความตายถอดวิญญาณอย่างไร และทำอะไรกับวิญญาณหลังจากนั้น
ในเมื่อวิญญาณทั้งหลายถูกยึดไว้ ณ พระผู้อภิบาลของมัน โดยมีผู้เฝ้าดูแลที่แข็งแกร่งและชำนาญได้รับมอบหมายให้ดูแล ย่อมเป็นไปไม่ได้ที่วิญญาณจะหลุดรอดและหลบหนีจากพวกเขา เพื่อมาหาคนเหล่านี้ผู้ที่เล่นกับสติปัญญาของปวงบ่าว
وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمْوَٰتًۢا ۚ بَلْ أَحْيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿١٦٩﴾
أن أرواح الشهداء في حواصل طيور خضر تسرح في رياض الجنة ، تأكل من ثمارها وتشرب من أنهارها وتأوي إلى قناديل معلقة في سقف عرش الرحمن
كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَٰهِهِمْ ۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًا ﴿٥﴾
บางคนในหมู่พวกเขาอ้างว่าได้เชิญวิญญาณของบ่าวผู้ทรงคุณธรรมคนหนึ่งในหมู่บ่าวของอัลลอฮ์ ทั้งจากบรรดานบีและผู้ตายชะฮีด แล้วพวกเขาจะละทิ้งสวนสวรรค์อันนิรันดร์มายังห้องเชิญวิญญาณอันมืดมิดได้อย่างไร? อัลลอฮ์ได้ทรงบอกเราแล้วว่าผู้ตายชะฮีดนั้นยังมีชีวิตอยู่ ณ พระผู้อภิบาลของพวกเขา «และเจ้าอย่าได้คิดว่าบรรดาผู้ที่ถูกฆ่าในหนทางของอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ตาย แต่ทว่าพวกเขายังมีชีวิตอยู่ ณ พระผู้อภิบาลของพวกเขา โดยได้รับปัจจัยยังชีพ..» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:169) และท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายว่า «วิญญาณของผู้ตายชะฮีดอยู่ในกระเพาะของนกสีเขียว ซึ่งโบยบินท่องไปในอุทยานแห่งสวรรค์ กินจากผลไม้ของสวรรค์ ดื่มจากแม่น้ำของสวรรค์ และกลับไปพำนักยังโคมไฟที่ห้อยอยู่ใต้หลังคาแห่งบัลลังก์ของพระผู้ทรงกรุณาปรานี» แล้วบรรดาดัจญาลแห่งยุคสมัยนี้จะอ้างได้อย่างไรว่าพวกเขาเชิญวิญญาณของคนเหล่านี้มาได้? เป็นไปได้อย่างไร? «ช่างเป็นคำพูดที่ร้ายแรงยิ่งนักที่ออกมาจากปากของพวกเขา พวกเขามิได้พูดอื่นใดนอกจากความเท็จ» (ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟี 18:5)
พวกเขากล่าวว่า: แล้วพวกท่านจะอธิบายอย่างไรถึงการที่วิญญาณรู้จักนิสัยและการกระทำของชายที่มันอ้างว่าเคยสิงอยู่ในร่างของเขา?
เราขอตอบว่า: สิ่งที่อ้างว่าเป็นวิญญาณนั้น แท้จริงแล้วคือชัยฏอนเท่านั้น และบางทีชัยฏอนตนนี้อาจเป็นเกาะรีน (สหายคู่กาย) ที่เคยติดตามมนุษย์ผู้นั้นอยู่ และเราได้กล่าวถึงตัวบทต่าง ๆ ที่บ่งชี้ว่ามนุษย์ทุกคนมีชัยฏอนประจำตัวไปแล้ว ดังนั้นเกาะรีนที่ติดตามมนุษย์ผู้นี้ย่อมรู้เรื่องราวมากมายเกี่ยวกับนิสัย ความเคยชิน และคุณลักษณะของเขา ตลอดจนรู้จักญาติพี่น้องและเพื่อนฝูงของเขา
ดังนั้น เมื่อมันถูกทดสอบ ก็ช่างง่ายดายเหลือเกินที่มันจะตอบได้ เพราะมันมีความรู้และความเข้าใจในเรื่องนั้น หากมีผู้ถามว่า พวกท่านจะอธิบายคำตอบเชิงวิชาการที่บางครั้งได้มาจากบรรดาวิญญาณเหล่านั้นอย่างไร? เราขอตอบว่า เราได้อธิบายไปแล้วว่าชัยฏอนและญินมีความสามารถทางความรู้ที่ทำให้พวกมันสามารถตอบคำถามและให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ได้
แต่ทว่าเป็นประโยชน์ที่แฝงไว้ด้วยการชักนำให้หลงผิดอย่างใหญ่หลวง พวกมันจะให้ประโยชน์แก่เราเพียงในปริมาณที่ทำให้เราเชื่อใจพวกมันเท่านั้น จากนั้นพวกมันก็จะชักนำเราไปสู่ทิศทางที่หลงผิดและชั่วร้าย ซึ่งจะทำให้เราพินาศทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ของเรา
บรรดาผู้ที่ถูกเรียกว่า "นักจิตวิญญาณ" (อัร-รูหานียูน) และอ้างว่าพวกเขาสามารถเรียกวิญญาณมาปรากฏและใช้วิญญาณเหล่านั้นในการรักษาโรคนั้น เป็นผู้โกหก วิญญาณเหล่านั้นมิใช่อื่นใดนอกจากชัยฏอน และบางครั้งชัยฏอนก็ทอดทิ้งคนเหล่านั้น ทำให้พวกเขาต้องอับอายและถูกปล่อยให้โดดเดี่ยวไร้ที่พึ่ง หนังสือพิมพ์อัล-เกาะบัสของคูเวตได้ตีพิมพ์บทความในฉบับภาคผนวกลงวันที่ 12/6/78 ความว่า "ทั่วทั้งประเทศอังกฤษในช่วงนี้กำลังกล่าวขวัญถึงนักจิตวิญญาณ 'พีเตอร์ กูดวิน' ผู้ซึ่งมีพรสวรรค์ 'ทางจิตวิญญาณ' อันเหนือธรรมดา ที่เขาสามารถใช้รักษาผู้ป่วยจากโรคที่รักษายาก ค้นพบสิ่งของที่สูญหาย และใช้วิญญาณให้รับใช้มนุษย์ได้
พีเตอร์ กูดวินมีความสามารถพิเศษอันเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้เขาสามารถปรากฏตัวได้มากกว่าหนึ่งแห่งในเวลาเดียวกัน ตัวอย่างเช่น เพื่อน ๆ ของเขาเห็นเขาอยู่ที่ลอนดอน ขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งเห็นเขาในชั่วขณะเดียวกันนั้นที่ลิเวอร์พูล และอีกกลุ่มหนึ่งเห็นเขาที่แมนเชสเตอร์ ในขณะที่กลุ่มที่สี่ยืนยันว่าเขาไม่ได้อยู่ทั้งที่นี่และที่นั่น หากแต่เขานั่งอยู่ในบ้านของเขาท่ามกลางภรรยาและลูก ๆ
และบางครั้ง ร่างอีเธอร์ต่าง ๆ ของเขาก็มารวมตัวกันอยู่ในที่แห่งเดียว เช่น ขณะที่เขากำลังนั่งอยู่ท่ามกลางเพื่อน ๆ ทันใดนั้น... ร่างอีกร่างหนึ่งของเขาก็เดินเข้ามาหาพวกเขาทั้งหมด... แล้วร่วมวงสนทนาด้วย... จากนั้นร่างที่สามของเขาก็มา ตามด้วยร่างที่สี่และที่ห้า
หลังจากนั้น ปีเตอร์ กูดวินก็กลายเป็นบุคคลห้าบุคลิกที่นั่งอยู่ร่วมกับผู้ที่มาชุมนุม สนทนากับพวกเขา หรือสนทนากันเอง ในขณะที่ทุกคนต่างตะลึงงัน... แล้วจู่ ๆ ปีเตอร์ กูดวินก็สูญเสียทุกสิ่ง และกลายเป็นคนธรรมดาคนหนึ่ง เขาไม่สามารถรักษาผู้ป่วยได้อีกต่อไป ไม่สามารถค้นหาสิ่งของที่สูญหาย ไม่สามารถเปิดเผยอนาคต และไม่สามารถใช้วิญญาณให้รับใช้ผู้คนได้อีก
โศกนาฏกรรมของกูดวินเริ่มขึ้นเมื่อปีที่แล้ว ตอนที่เขาพยายามใช้ประโยชน์จากพรสวรรค์ที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่เขาเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางวัตถุ... บัดนี้เขามองย้อนกลับไปยังอดีตที่ผ่านมาไม่นาน แล้วกล่าวว่า "สิ่งที่เกิดขึ้นกับผมนั้นไม่ได้อยู่ในการคาดคิดเลย วิญญาณทั้งหลายโกรธผม และได้ริบเอาความจำเริญ (บะเราะกะฮ์) ของพวกมันไปจากผม"
เรื่องราวมีอยู่ว่า เมื่อปีที่แล้ว ปีเตอร์ กูดวินพยายามจัดตั้งศูนย์บำบัดทางจิตวิญญาณขึ้นทั่วทั้งอังกฤษ และจะก่อตั้งศูนย์หนึ่งแห่งในทุกเมืองใหญ่ของอังกฤษ ด้วยเหตุนี้ เขาจึงลงประกาศในหนังสือพิมพ์ภาคค่ำของบอร์นมัธ เพื่อรับสมัครผู้ฝึกงานด้านการวิจัยทางจิตวิญญาณ ทั้งแบบเต็มเวลาและแบบครึ่งเวลา โดยระบุว่าโครงการนี้สร้างรายได้เทียบเท่า 40–50 ปอนด์ต่อสัปดาห์
หลังจากที่ปีเตอร์ กูดวินลงประกาศ ใบสมัครก็เริ่มหลั่งไหลมาหาเขา ในบรรดาผู้ที่ตอบรับประกาศนั้น มีนักเขียนวัยยี่สิบเก้าปีชื่อ โรบิน เลซีย์ สตรีวัยหกสิบห้าปีชื่อ เจน บาร์ตเลตต์ และชายวัยสามสิบปีชื่อ อาร์เธอร์ เจฟฟรีย์ แต่ทันทีที่ปีเตอร์ กูดวินเริ่มดำเนินการสัมภาษณ์ ปัญหาของเขาก็เริ่มต้นขึ้น โรบิน เลซีย์เล่าว่า
«ผมประหลาดใจเมื่อพวกเรามาถึงเพื่อสัมภาษณ์ แล้วพบว่าตัวปีเตอร์ กูดวินเองไม่ได้อยู่ที่นั่น ผู้ที่สัมภาษณ์พวกเราเป็นสตรีวัยห้าสิบเศษ โดยมีชายหนุ่มคนหนึ่งและหญิงสาวอายุน้อยที่งดงามน่าหลงใหลคนหนึ่งคอยช่วยเหลือ... มีการแจกคำถามให้พวกเรา และขอให้พวกเราตอบคำถามเหล่านั้น ในบรรดาคำถามเหล่านั้นได้แก่
คุณเคยเห็นวิญญาณในชีวิตของคุณหรือไม่? คุณเชื่อในผลลัพธ์ที่เกิดจากวิญญาณหรือไม่? คุณเสพยาเสพติดหรือไม่? คุณเคยไปโรงพยาบาลโรคประสาทมาก่อนหรือไม่? หญิงวัยห้าสิบปีผู้นั้นบอกพวกเราว่า ปีเตอร์ กู๊ดวิน จะตั้งศูนย์ทางจิตวิญญาณขึ้นในทุกเมืองของอังกฤษ และเขาจะฝึกพวกเราให้รักษาด้วยวิธีทางจิตวิญญาณ เพื่อให้พวกเราสามารถทำงานในศูนย์เหล่านี้ได้ จากนั้นเขาจะส่งลูกค้ามาให้พวกเรา โดยพวกเราจะเก็บค่าบริการครั้งละห้าปอนด์สเตอร์ลิง และรักษาผู้คนราว 40 คนต่อสัปดาห์ แต่มีเงื่อนไขว่าปีเตอร์ กู๊ดวินจะหักเงินครึ่งหนึ่งของห้าพันปอนด์สเตอร์ลิงแรกไว้เป็นของตน ส่วนอีกครึ่งที่เหลือเป็นของพวกเรา พวกเราส่วนใหญ่รู้สึกผิดหวังกับเรื่องนี้ และเสียงคัดค้านก็ดังขึ้นจากบรรดาผู้ที่ยื่นใบสมัคร พวกเราส่วนใหญ่จึงเดินออกจากห้องไปโดยไม่ได้กรอกใบสมัครให้เสร็จ
ถึงกระนั้นก็ตาม มีผู้ได้รับการคัดเลือกส่วนหนึ่งและได้รับอนุญาตให้เข้าพบปีเตอร์ กู๊ดวินในอีกห้องหนึ่ง การสัมภาษณ์คนแรกใช้เวลา 20 นาที แล้วเวลาก็เริ่มลดลงเรื่อย ๆ จนเมื่อถึงคิวของคนสุดท้าย การสัมภาษณ์ใช้เวลาเพียงห้านาที ในที่สุดก็มีผู้ได้รับการคัดเลือกเพียงไม่กี่คน โดยปีเตอร์ กู๊ดวินจะเป็นผู้ฝึกพวกเขาเอง
ในบรรดาผู้ที่ได้รับการคัดเลือก มีเจน บาร์ทเล็ตต์ ซึ่งเป็นมัณฑนากรที่เกษียณอายุแล้ว และสามีของเธอคืออาร์เธอร์ บาร์ทเล็ตต์ เจนเล่าว่า
«ฉันไม่เข้าใจอะไรเลยจากสิ่งที่ปีเตอร์ กู๊ดวินสอนฉัน เขาดูกระวนกระวายอยู่เสมอระหว่างการฝึก และในช่วงหลัง ๆ เขาหันไปบันทึกการบรรยายของเขาลงในเทปบันทึกเสียง โดยพูดถึงขอบฟ้าแห่งชีวิตของมนุษย์ ครั้งหนึ่งเขาขอให้พวกเราปั้นรูปปั้นดินเหนียวที่มีลักษณะคล้ายมนุษย์ และสอนให้พวกเราท่องคาถาบางบทใส่รูปปั้นเหล่านั้น แต่ทั้งหมดนั้นก็ไม่ได้ผลอะไรเลย ปีเตอร์ กู๊ดวินยังให้บันทึกต่าง ๆ แก่พวกเรา ซึ่งพวกเราไม่เข้าใจอะไรจากมันเลย»
ส่วนอาร์เธอร์ เจฟฟรีย์และแองเจลาภรรยาของเขา ทั้งสองเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่ได้รับการคัดเลือก แองเจลาเล่าว่า
«ในช่วงแรก เรารู้สึกว่าบทเรียนและการบรรยายเต็มไปด้วยบรรยากาศทางวิชาการ แต่กูดวินมีอาการกระสับกระส่ายอยู่ตลอดเวลา และเริ่มสูญเสียอิทธิพลของเขาไปทีละน้อย หลังจากนั้นไม่กี่วัน เขาก็กลายเป็นเพียงคนธรรมดาคนหนึ่งเหมือนพวกเรา ไม่มีความสามารถเหนือธรรมชาติใด ๆ เลย เราสัมผัสได้ถึงเรื่องนี้เพราะเขาไม่ได้แสดงสิ่งมหัศจรรย์ต่อหน้าเราอีกต่อไป แต่กลับบันทึกการบรรยายของเขาลงในเทปบันทึกเสียง แล้วให้พวกเราฟังจากเทปโดยไม่ได้เห็นตัวเขา ด้วยเหตุนี้พวกเราทุกคนจึงเลิกเข้าฟังการบรรยาย และหยุดจ่ายค่าใช้จ่ายที่เราเคยจ่ายให้เขา ซึ่งตกราวสิบปอนด์สเตอร์ลิงต่อหนึ่งบทเรียน»
จากสำนักงานของเขาที่เมืองบาซิงสโตก ในแฮนต์ส ปีเตอร์ กูดวิน ชายผู้สูญเสียความไว้วางใจจากวิญญาณ ได้กล่าวว่า «แผนของผมคือการพัฒนาพลังทางจิตวิญญาณของลูกศิษย์ แล้วมอบประกาศนียบัตรรับรองเรื่องนั้นให้แก่พวกเขา เพื่อให้พวกเขาสามารถประกอบอาชีพของตนได้ พวกเขาจะได้รับประโยชน์และให้ประโยชน์แก่ผู้อื่น และผมเองก็ได้รับประโยชน์ด้วย แม้ว่าผมได้รับสารทางจิตวิญญาณหลายครั้งว่าอย่านำพรสวรรค์ที่พระเจ้าประทานให้แก่ผมไปใช้แสวงหาผลประโยชน์ทางวัตถุ แต่ผมก็ไม่รับฟัง ผลที่ตามมาคือความสามารถของผมเริ่มเลือนหายไปจนกระทั่งหมดสิ้นไปโดยสิ้นเชิง ส่วนเรื่องนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร ผมเองก็ยังไม่รู้จนถึงทุกวันนี้»
และเรื่องเช่นนี้เคยเกิดขึ้นในอดีตและยังคงเกิดขึ้นอยู่จนถึงทุกวันนี้ อิบลีสได้มาหาพวกมุชริกีนในสงครามบะดัรในรูปลักษณ์ของสุรอเกาะฮ์ บิน มาลิก (ร.ฎ.) อิบนุตัยมียะฮ์ได้เล่าเรื่องทำนองนี้ไว้มากมาย ข้าพเจ้าขอยกคำพูดของท่านมาบางส่วน เพื่อให้ผู้อ่านเห็นชัดว่าเรื่องนี้มีมาตั้งแต่อดีตกาล
อิบนุตัยมียะฮ์เล่าถึงตัวท่านเองว่า «มีกลุ่มหนึ่งจากบรรดาสหายของข้าพเจ้าเล่าว่า พวกเขาได้ขอความช่วยเหลือจากข้าพเจ้าในยามที่ประสบความทุกข์ยากสาหัส คนหนึ่งในพวกเขาหวาดกลัวชาวอาร์เมเนีย อีกคนหนึ่งหวาดกลัวพวกตาตาร์ แต่ละคนเล่าว่า เมื่อเขาขอความช่วยเหลือจากข้าพเจ้า เขาก็เห็นข้าพเจ้าอยู่กลางอากาศ และได้ขับไล่ศัตรูของเขาไปแล้ว ข้าพเจ้า (ผู้เล่าคืออิบนุตัยมียะฮ์) จึงบอกพวกเขาว่า ข้าพเจ้าไม่ได้รับรู้เรื่องนี้เลย และไม่ได้ปกป้องสิ่งใดให้พวกท่านเลย แท้จริงนั่นคือชัยฏอนที่แปลงร่างมาปรากฏแก่คนหนึ่งในพวกท่าน แล้วล่อลวงเขาให้หลงผิด เมื่อเขาได้ตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ตะอาลา»
ท่านกล่าวอีกว่า «และในทำนองเดียวกันนี้ได้เกิดขึ้นกับบรรดาเชคหลายท่านจากสหายของเรากับลูกศิษย์ของพวกเขา คนหนึ่งในพวกเขาขอความช่วยเหลือจากเชค แล้วเขาก็เห็นว่าเชคได้มาหาและช่วยจัดการธุระของเขาให้สำเร็จ แต่เชคท่านนั้นกลับกล่าวว่า ข้าพเจ้าไม่รู้เรื่องนี้เลย จึงเป็นที่ชัดเจนว่านั่นคือชัยฏอน»
และท่านยังกล่าวอีกว่า «ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่สหายคนหนึ่งของเรา เมื่อเขาเล่าให้ข้าพเจ้าฟังว่า เขาได้ขอความช่วยเหลือจากบุคคลสองคนที่เขาเลื่อมใสศรัทธา และทั้งสองได้มาหาเขากลางอากาศ แล้วกล่าวแก่เขาว่า จงสบายใจเถิด เราจะขับไล่คนเหล่านี้ไปจากท่าน และเราจะทำโน่นทำนี่ให้
ข้าพเจ้าจึงถามเขาว่า แล้วมีสิ่งใดเกิดขึ้นตามนั้นบ้างหรือไม่? เขาตอบว่า ไม่มี นี่จึงเป็นสิ่งที่ชี้ให้เขาเห็นว่าทั้งสองนั้นคือชัยฏอนสองตน เพราะแม้ว่าบรรดาชัยฏอนจะบอกเล่าเรื่องราวหรือเหตุการณ์บางอย่างที่มีความจริงอยู่บ้างแก่มนุษย์ แต่พวกมันก็โกหกเพิ่มเติมเข้าไปอีกหลายเท่าตัว ดังที่พวกญินเคยบอกข่าวแก่บรรดาหมอดู»
3 – บรรดาชัยฏอนของปีเตอร์ได้ทอดทิ้งเขา เช่นเดียวกับที่บรรดาชัยฏอนซึ่งแปลงร่างเป็นรูปลักษณ์ของบรรดาเชคได้ทอดทิ้งผู้ที่พวกมันเคยสัญญาว่าจะให้ความคุ้มครองและความช่วยเหลือ และเช่นเดียวกับที่ชัยฏอนได้ทอดทิ้งนักบวชผู้นั้นหลังจากที่มันได้สัญญาว่าจะช่วยเหลือเขา และในการนั้นเป็นการทำให้ผู้ที่เมื่อวานนี้ยังเป็นที่เคารพนับถือและยกย่องของผู้คนต้องตกต่ำอัปยศ
4 – คำกล่าวอ้างของ (ปีเตอร์) ที่ว่าวิญญาณเหล่านี้คือการสนับสนุนจากอัลลอฮ์นั้น เป็นความเท็จที่ไม่มีหลักฐานใด ๆ รองรับ
เป็นที่แพร่หลายในหมู่ผู้คนจำนวนมากว่าญินรู้สิ่งเร้นลับ และพวกญินที่ดื้อด้านก็พยายามตอกย้ำความเข้าใจผิดนี้ในหมู่มนุษย์ อัลลอฮ์ได้ทรงแสดงให้ผู้คนเห็นถึงความเท็จของคำกล่าวอ้างนี้ เมื่อพระองค์ทรงเอาวิญญาณของนบีของพระองค์ คือสุลัยมาน ซึ่งพระองค์ได้ทรงให้ญินอยู่ใต้บัญชาของเขาและทำงานต่อหน้าเขาตามคำสั่งของเขา พระองค์ทรงให้ร่างของเขายังคงตั้งตรงอยู่ พวกญินจึงทำงานต่อไปโดยไม่รู้ว่าเขาได้สิ้นชีวิตแล้ว จนกระทั่งสัตว์แห่งแผ่นดินได้กัดกินไม้เท้าที่เขาใช้ยันกายอยู่ เขาจึงล้มลง ผู้คนจึงได้ประจักษ์ถึงความเท็จของพวกญินที่อ้างว่าตนรู้สิ่งเร้นลับ
فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ ٱلْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَىٰ مَوْتِهِۦٓ إِلَّا دَآبَّةُ ٱلْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنسَأَتَهُۥ ۖ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ ٱلْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ ٱلْغَيْبَ مَا لَبِثُوا۟ فِى ٱلْعَذَابِ ٱلْمُهِينِ ﴿١٤﴾
«ครั้นเมื่อเราได้กำหนดความตายแก่เขา ไม่มีสิ่งใดบ่งบอกพวกเขาถึงการตายของเขา นอกจากสัตว์แห่งแผ่นดินที่กัดกินไม้เท้าของเขา ครั้นเมื่อเขาล้มลง พวกญินก็ประจักษ์ชัดว่า หากพวกเขารู้สิ่งเร้นลับจริง พวกเขาก็คงไม่ต้องจมอยู่ในการลงโทษที่ต่ำต้อยนั้น» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:14)
ได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้แล้วว่า พวกญินเคยแอบลักฟังข่าวจากฟากฟ้าอย่างไร และการเฝ้ารักษาฟากฟ้าได้ถูกเพิ่มความเข้มงวดขึ้นอย่างไรหลังจากการแต่งตั้งท่านเราะซูล ﷺ หลังจากนั้นพวกญินจึงแทบไม่สามารถแอบลักฟังได้อีก
ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นที่รู้กันว่าความผิดพลาดที่คนทั่วไปตกอยู่นั้นร้ายแรงเพียงใด เมื่อพวกเขาเชื่อว่ามนุษย์บางคน เช่น หมอดูและผู้ทำนาย รู้สิ่งเร้นลับ ท่านจะเห็นพวกเขาไปหาคนเหล่านั้นเพื่อถามถึงเรื่องที่เกิดขึ้นแล้ว เช่น การลักขโมยและอาชญากรรม และถามถึงเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้นว่าจะเกิดอะไรกับตัวพวกเขาและลูกหลานของพวกเขา แท้จริงทั้งผู้ถามและผู้ถูกถามต่างก็ผิดหวัง เพราะความรู้เรื่องสิ่งเร้นลับนั้นอยู่ที่อัลลอฮ์ พระองค์จะไม่ทรงเปิดเผยแก่ผู้ใด นอกจากผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากบรรดาบ่าวผู้ประพฤติดีของพระองค์
عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَىٰ غَيْبِهِۦٓ أَحَدًا ﴿٢٦﴾ إِلَّا مَنِ ٱرْتَضَىٰ مِن رَّسُولٍ فَإِنَّهُۥ يَسْلُكُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦ رَصَدًا ﴿٢٧﴾ لِّيَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا۟ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّهِمْ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ وَأَحْصَىٰ كُلَّ شَىْءٍ عَدَدًۢا ﴿٢٨﴾
«พระองค์คือผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับ และพระองค์จะไม่ทรงเปิดเผยสิ่งเร้นลับของพระองค์แก่ผู้ใด เว้นแต่ผู้ที่พระองค์ทรงพอพระทัยจากบรรดาเราะซูล แท้จริงพระองค์จะทรงส่งผู้เฝ้าระวังไปข้างหน้าและข้างหลังเขา เพื่อพระองค์จะทรงรู้ว่าพวกเขาได้ประกาศสาส์นของพระเจ้าของพวกเขาแล้ว และพระองค์ทรงรอบรู้สิ่งที่อยู่กับพวกเขา และทรงนับทุกสิ่งไว้อย่างครบถ้วน» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:26–28)
การเชื่อว่าคนใดคนหนึ่งรู้สิ่งเร้นลับ (อัล-ฆ็อยบ์) เป็นความเชื่อที่บาปและหลงผิด ขัดแย้งกับอะกีดะฮ์อิสลามที่ถูกต้อง ซึ่งถือว่าความรู้ในสิ่งเร้นลับเป็นของอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว
من أتى عرافاً فسأله عن شيء ، لم تقبل له صلاة أربعين ليلة
แต่หากเรื่องเลยเถิดไปถึงขั้นไปถามผู้ที่อ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับ ความผิดนั้นก็ยิ่งร้ายแรงอย่างยิ่ง ในเศาะฮีหฺมุสลิมและมุสนัดอะห์มัด มีรายงานจากภรรยาบางท่านของท่านนบี ﷺ จากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า «ผู้ใดไปหาหมอดู (อัรร็อฟ) แล้วถามเขาเกี่ยวกับสิ่งใด การละหมาดของเขาจะไม่ถูกตอบรับเป็นเวลาสี่สิบคืน»
من أتى عرافاً أو كاهناً ، فصدقه بما يقول ، فقد كفر بما أنزل على محمد
ส่วนการเชื่อคนเหล่านี้เป็นการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) ดังที่มีในอัล-มุสนัด จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่าท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดไปหาหมอดูหรือหมอผี (กาฮิน) แล้วเชื่อในสิ่งที่เขาพูด แน่นอนเขาได้ปฏิเสธสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่มุฮัมมัด»
ผู้อธิบายตำราอัล-อะกีดะฮ์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์กล่าวว่า (นักโหราศาสตร์ (อัล-มุนัจญิม) ถูกนับรวมอยู่ในคำว่า "อัรร็อฟ" ตามทัศนะของนักวิชาการบางท่าน และตามทัศนะของบางท่าน นักโหราศาสตร์ก็มีความหมายเดียวกับอัรร็อฟ — จากนั้นท่านกล่าวว่า — เมื่อสภาพของผู้ถามเป็นเช่นนี้ แล้วผู้ถูกถามจะเป็นอย่างไรเล่า?) ท่านหมายความว่า เมื่อผู้ถามถูกลงโทษโดยไม่ได้รับการตอบรับการละหมาดเป็นเวลาสี่สิบวัน และผู้ที่เชื่อหมอผีและหมอดูถือว่าได้ปฏิเสธสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่ท่านเราะซูล ﷺ แล้ว หุก่มของหมอผีและหมอดูเองจะเป็นเช่นไร?
أنَّ النبي ـ ﷺ ـ سأل ابن صياد ، فقال : ما يأتيك ؟ فقال : يأتيني صادق وكاذب . قال : ما ترى ؟ قال : أرى عرشاً على الماء ، قال : فإني قد خبأت لك خبيئا ، قال : الدخ ، الدخ . قال : اخسأ ، فلن تعدو قدرك ، فإنما أنت من إخوان الكهان
อิบนุตัยมียะฮ์เห็นว่า การถามหมอผีโดยมีเจตนาเพื่อทดสอบสภาพของพวกเขาและตรวจสอบเบื้องลึกของพวกเขา เพื่อแยกแยะว่าส่วนใดจริงและส่วนใดเท็จนั้นเป็นที่อนุญาต ท่านอ้างหลักฐานด้วยหะดีษในเศาะฮีหฺทั้งสองว่า «ท่านนบี ﷺ ได้ถามอิบนุศ็อยยาดว่า "อะไรมาหาเจ้า?" เขาตอบว่า "มีผู้พูดจริงและผู้พูดเท็จมาหาข้าพเจ้า" ท่านถามว่า "เจ้าเห็นอะไร?" เขาตอบว่า "ข้าพเจ้าเห็นบัลลังก์อยู่เหนือน้ำ" ท่านกล่าวว่า "ข้าได้ซ่อนสิ่งหนึ่งไว้ให้เจ้าทาย" เขาตอบว่า "อัด-ดุค อัด-ดุค" ท่านกล่าวว่า "จงไปให้พ้นอย่างต่ำต้อยเถิด เจ้าจะไม่มีวันเกินขีดความสามารถของเจ้าไปได้ เพราะเจ้าเป็นเพียงพวกเดียวกับหมอผีเท่านั้น"» ท่านจะเห็นว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้ถามผู้อ้างตนผู้นี้ เพื่อเปิดโปงเรื่องราวของเขาและแสดงสภาพที่แท้จริงของเขาให้ผู้คนได้รู้
وَلَا يُفْلِحُ ٱلسَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ ﴿٦٩﴾
ศาสตร์แห่งโหราศาสตร์ ซึ่งมีเนื้อหาว่าด้วยการตัดสินชะตาและอิทธิพลของดวงดาว คือการใช้สภาวะของดวงดาวและท้องฟ้าเป็นหลักฐานบ่งชี้เหตุการณ์ต่าง ๆ บนแผ่นดิน หรือการผสมผสานพลังของดวงดาวเข้ากับสิ่งที่รองรับอิทธิพลบนแผ่นดิน เป็นศาสตร์ที่ต้องห้าม (หะรอม) ตามอัลกุรอานและซุนนะฮ์ และยังเป็นสิ่งต้องห้ามตามคำสอนของบรรดาเราะซูลทั้งปวง อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และผู้ใช้ไสยศาสตร์จะไม่ประสบความสำเร็จ ไม่ว่าเขาจะมาจากที่ใดก็ตาม» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:69)
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يُؤْمِنُونَ بِٱلْجِبْتِ وَٱلطَّـٰغُوتِ
และอัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «เจ้าไม่เห็นดอกหรือ บรรดาผู้ที่ได้รับส่วนหนึ่งจากคัมภีร์ พวกเขาศรัทธาต่ออัล-ญิบตฺและอัฏ-ฏอฆูต» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:51) ท่านอุมัร อิบนุลค็อฏฏอบ (ร.ฎ.) กล่าวว่า "อัล-ญิบตฺ คือ ไสยศาสตร์" (ชัรห์ อัล-อะกีดะฮ์ อัฏ-เฏาะหาวิยะฮ์ หน้า 568)
อาจมีผู้กล่าวอ้างว่า หมอดู หมอผี และนักโหราศาสตร์นั้นบางครั้งก็พูดถูก คำตอบคือ การพูดถูกของพวกเขาในหลายกรณีนั้นเป็นเพียงการหลอกลวงผู้คนให้สับสน เพราะพวกเขาจะพูดกับผู้คนด้วยถ้อยคำกว้าง ๆ ที่สามารถตีความได้หลายแง่มุม เมื่อเหตุการณ์ใดเกิดขึ้น เขาก็จะตีความให้ผู้คนฟังในแบบที่สอดคล้องกับสิ่งที่เขาเคยพูดไว้
ليسوا بشيء
تلك الكلمة من الحق يخطفها الجنى ، فيقرها في أذن وليه ، فيخلطون فيها أكثر من مائة كذبة
ส่วนการพูดถูกของพวกเขาในเรื่องรายละเอียดเฉพาะนั้น อาจเกิดจากการใช้ไหวพริบในการสังเกตและการคาดคะเน หรือไม่ก็เป็นเพราะถ้อยคำที่ถูกต้องนั้นเป็นสิ่งที่ญินได้แอบฉกฉวยมาจากข่าวสารบนฟากฟ้า ในเศาะหีหัยน์ (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) และมุสนัดอะห์มัด รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ถูกถามเกี่ยวกับพวกหมอดู ท่านตอบว่า «พวกเขาไม่มีอะไรเลย» พวกเขากล่าวว่า "โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์ แต่บางครั้งพวกเขาเล่าถึงสิ่งที่เป็นความจริง!" ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «ถ้อยคำนั้นคือความจริงที่ญินฉกฉวยมา แล้วนำไปกระซิบใส่หูสหายของมัน จากนั้นพวกเขาก็ผสมคำโกหกลงไปในนั้นมากกว่าร้อยคำ»
และหากเรื่องที่เขาพูดถูกนั้นเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นแล้ว เช่น การที่เขารู้ว่าใครคือขโมย หรือการที่เขารู้ชื่อของบุคคลที่มาหาเขาเป็นครั้งแรก รวมถึงชื่อลูก ๆ และครอบครัวของบุคคลนั้น สิ่งนี้อาจเกิดจากกลอุบายบางอย่าง เช่น ผู้ที่วางคนไว้คอยสอบถามผู้คน และมีวิธีการแอบฟังคำพูดของพวกเขาก่อนที่พวกเขาจะเข้ามาพบตน หรืออาจเป็นการกระทำของพวกชัยฏอน และความรู้
…ชัยฏอนเกี่ยวกับเรื่องราวต่าง ๆ ที่ได้อุบัติขึ้นและเกิดขึ้นแล้วนั้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาดแต่อย่างใด
อิบนุลก็อยยิมกล่าวไว้ (ในหนังสืออัล-อิฆอษะฮ์ 1/271) ว่า "บรรดาหมอดูคือทูตของชัยฏอน เพราะบรรดามุชริกีนต่างรีบรุดไปหาพวกเขา และหันไปพึ่งพวกเขาในเรื่องสำคัญใหญ่โตของตน พวกเขาเชื่อถือหมอดู ขอให้หมอดูตัดสินข้อพิพาท และพึงพอใจต่อคำตัดสินของหมอดู เช่นเดียวกับที่ผู้ปฏิบัติตามบรรดาเราะซูลกระทำต่อบรรดาเราะซูล ทั้งนี้เพราะพวกเขาเชื่อว่าหมอดูรู้สิ่งเร้นลับ และบอกเล่าเรื่องเร้นลับที่ผู้อื่นไม่อาจล่วงรู้ได้ ดังนั้น ในทัศนะของบรรดามุชริกีน หมอดูจึงมีสถานะเทียบเท่าบรรดาเราะซูล บรรดาหมอดูจึงเป็นทูตของชัยฏอนอย่างแท้จริง มันได้ส่งพวกเขาไปยังพลพรรคของมันจากบรรดามุชริกีน และทำให้พวกเขาดูคล้ายบรรดาเราะซูลผู้สัจจริง จนกระทั่งพลพรรคของมันตอบรับพวกเขา และมันยังเปรียบบรรดาเราะซูลของอัลลอฮ์ว่าเหมือนกับหมอดูเหล่านั้น เพื่อให้ผู้คนหนีห่างจากบรรดาเราะซูล และเพื่อทำให้ทูตของมันเป็นผู้สัจจริงที่รู้สิ่งเร้นลับ และเนื่องจากระหว่างสองประเภทนี้มีความขัดแย้งกันอย่างยิ่งยวด ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «ผู้ใดไปหาหมอดู แล้วเชื่อในสิ่งที่เขากล่าว แน่แท้เขาได้ปฏิเสธศรัทธาต่อสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่มุหัมมัด»
ทั้งนี้เพราะมนุษย์มีสองประเภท คือ ผู้ปฏิบัติตามหมอดู และผู้ปฏิบัติตามบรรดาเราะซูล บ่าวคนหนึ่งจึงไม่อาจเป็นทั้งพวกนี้และพวกนั้นในคราวเดียวกันได้ แต่เขาจะห่างไกลจากท่านเราะซูล ﷺ มากเท่ากับที่เขาใกล้ชิดหมอดู และเขาจะปฏิเสธท่านเราะซูลมากเท่ากับที่เขาเชื่อถือหมอดู"
ข้าพเจ้าขอกล่าวว่า ผู้ใดที่ศึกษาประวัติศาสตร์ของประชาชาติต่าง ๆ ย่อมรู้ว่า บรรดาหมอดูและนักไสยศาสตร์ได้เข้ามาแทนที่สถานะของบรรดาเราะซูล ทว่าพวกเขาคือทูตของชัยฏอน นักไสยศาสตร์และหมอดูนั้นมีคำพูดที่ผู้คนในกลุ่มชนของตนเชื่อฟัง พวกเขากำหนดให้สิ่งต่าง ๆ เป็นที่อนุมัติและเป็นที่ต้องห้าม รับเอาทรัพย์สินของผู้คน และสั่งใช้ให้ประกอบการเคารพบูชาและพิธีกรรมรูปแบบต่าง ๆ ที่ทำให้บรรดาชัยฏอนพึงพอใจ อีกทั้งยังสั่งใช้ให้ตัดขาดเครือญาติ และล่วงละเมิดเกียรติยศของผู้คน ซึ่งอัล-อักกอดได้อธิบายเรื่องเหล่านี้ไว้บางส่วนในหนังสือ (อิบลีส)
สิ่งที่นักโหราศาสตร์ ผู้ทำนายทายทัก (อัรรอฟ) และนักไสยศาสตร์กล่าวอ้างนั้น คือความหลงผิดอันใหญ่หลวงและความชั่วที่ไม่อาจมองข้ามได้ ดังนั้น จำเป็นแก่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประทานศาสนาของพระองค์ให้ และทรงสอนคัมภีร์ของพระองค์และซุนนะฮ์ของนบีของพระองค์แก่พวกเขา ที่จะต้องคัดค้านความหลงผิดนี้ด้วยคำพูด และชี้แจงความเท็จนี้ให้กระจ่างด้วยหลักฐานและข้อพิสูจน์ และจำเป็นแก่ผู้ที่…
كَانُوا۟ لَا يَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنكَرٍ فَعَلُوهُ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿٧٩﴾
…ผู้ที่มีอำนาจอยู่ในมือ ที่จะต้องยับยั้งบรรดาผู้ที่อ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับ ไม่ว่าจะเป็นหมอดู ผู้ทำนาย ผู้เสี่ยงทายด้วยการขีดทรายและโยนก้อนกรวด ผู้ดูลายมือ (และดูถ้วยกาแฟ) พวกเขาจะต้องห้ามการเผยแพร่เรื่องงมงายไร้สาระของคนเหล่านี้ในหนังสือพิมพ์และนิตยสาร และลงโทษผู้ที่นำสินค้าและความหลงผิดของตนออกมาแสดงอย่างเปิดเผยตามท้องถนน แท้จริงอัลลอฮ์ทรงตำหนิบนีอิสรออีลที่พวกเขาละทิ้งการห้ามปรามกันจากความชั่ว ว่า «พวกเขาไม่ห้ามปรามกันในความชั่วที่พวกเขากระทำ ช่างเลวร้ายจริง ๆ สิ่งที่พวกเขากระทำกันอยู่» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:79)
( إن النَّاس إذا رأوا المنكر فلم يغيروه أوشك أن يعمهم الله بعقاب منه )
และในหนังสือซุนัน มีรายงานจากท่านนบี ﷺ โดยการรายงานของท่านอัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) ว่าท่านกล่าวว่า «แท้จริงผู้คนนั้น เมื่อพวกเขาเห็นความชั่วแล้วไม่เปลี่ยนแปลงมัน ก็ใกล้แล้วที่อัลลอฮ์จะทรงลงโทษพวกเขาทั้งหมดด้วยการลงโทษจากพระองค์»
ในช่วงนี้มีการพูดถึงเรื่องจานบินกันมาก แทบจะไม่มีสัปดาห์ใดผ่านไปโดยที่เราไม่ได้ยินว่ามีบุคคลหนึ่งหรือหลายคนเห็นจานบิน บ้างก็เห็นมันลอยวนอยู่ในอากาศ บ้างก็เห็นมันจอดนิ่งอยู่บนพื้นดิน หรือเห็นสิ่งมีชีวิตที่มีรูปร่างผิดแผกไปจากมนุษย์ออกมาจากมัน และเรื่องราวไปไกลถึงขั้นมีการกล่าวอ้างว่า สิ่งมีชีวิตบางตัวได้ขอให้คนบางคนติดตามพวกมันขึ้นไปบนจานบิน แล้วทำการตรวจร่างกายเขา
ผู้ที่กล่าวอ้างเช่นนี้ไม่ได้มีเพียงคนธรรมดาที่ไม่มีใครรู้จักเท่านั้น แต่บุคคลที่มีชื่อเสียงก็กล่าวอ้างเช่นนั้นด้วย เช่น ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา ซึ่งเขาเชื่อว่าตนได้เห็นวัตถุบินชิ้นหนึ่งที่ไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นอะไร บนท้องฟ้าของรัฐจอร์เจียเมื่อปี ค.ศ. 1973
เขาแสดงความสนใจเป็นพิเศษต่อสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ที่เริ่มเข้ามารุกรานโลก ประธานาธิบดีอเมริกา (ตามที่หนังสือพิมพ์ได้ตีพิมพ์) ได้ใช้เวลาช่วงค่ำคืนหนึ่งสนทนากับนักวิทยาศาสตร์คนหนึ่งที่เชื่อมั่นว่ามนุษย์ไม่ใช่สิ่งมีชีวิตเพียงหนึ่งเดียวในจักรวาล โดยมี (แฟรงก์ เพรส) ที่ปรึกษาด้านกิจการวิทยาศาสตร์ร่วมเดินทางไปกับประธานาธิบดีคาร์เตอร์ด้วย หลังจากนั้นคาร์เตอร์ได้ชมภาพยนตร์ภายในหอดูดาวแห่งชาติ ซึ่งสรุปผลล่าสุดที่การวิจัยค้นพบเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่นอกขอบเขตโลก และได้มีการนำภาพยนตร์เหล่านี้ไปฉาย…
(คาร์ล เซแกน) ผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการศึกษาด้านจักรวาล ณ มหาวิทยาลัย (คอร์เนลล์) ซึ่งองค์การอวกาศอเมริกัน (นาซา) อาศัยความเห็นของเขาเสมอในเรื่องเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่นอกขอบเขตของดาวเคราะห์โลก (ดูหนังสือพิมพ์อัส-สิยาสะฮ์ของคูเวต ฉบับที่ 3399 ลงวันที่ 5/12/77)
ฉบับพิเศษของหนังสือพิมพ์อัล-ฮะดัฟของคูเวต ซึ่งออกเมื่อวันที่ 23/3/78 ได้อ้างถึงอดีตประธานาธิบดีจีน (เหมาเจ๋อตง) ว่า เขาเชื่อในการมีอยู่ของสิ่งมีชีวิตอื่นนอกเหนือจากพวกเราบนดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ
ผู้เขียนบทความระบุว่า ชาวอเมริกันราว 61% เชื่อมั่นในเรื่องนี้ และหนังสือพิมพ์อเมริกันอ้างว่า มีชาวอเมริกันเกือบครึ่งล้านคนที่ได้เห็นจานบินเหล่านี้ และบางคนในจำนวนนั้นสามารถติดต่อกับพวกมันได้โดยตรง
ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน (สตีเวน สปีลเบิร์ก) ได้สร้าง (ภาพยนตร์) เรื่องหนึ่งชื่อว่า (การเผชิญหน้าแบบที่สาม — Close Encounters of the Third Kind) ซึ่งใช้ทุนสร้างถึงยี่สิบสองล้านดอลลาร์สหรัฐ
ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างขึ้นหลังจากได้รวบรวมข้อมูลจากบรรดาผู้ที่เคยเห็นจานบินหรือเคยติดต่อกับพวกมัน
ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ฉายเป็นครั้งแรกที่ทำเนียบขาว และประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาเป็นหนึ่งในผู้ชมกลุ่มแรก
หลังจากภาพยนตร์เรื่องนี้ออกฉาย องค์การอวกาศอเมริกันก็เชื่อมั่นถึงความจำเป็นที่จะต้องทำการวิจัยในด้านนี้ และได้จัดสรรงบประมาณหนึ่งล้านดอลลาร์สำหรับการวิจัยในปี 1979 โดยตั้งชื่อโครงการลับนี้ว่า (เซติ — SETI) ซึ่งโดยสรุปคือการส่งอุปกรณ์พิเศษขึ้นสู่อวกาศภายนอก เพื่อค้นหาสัญญาณวิทยุที่ส่งมาจากดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ
หลังจากการนำเสนอนี้ เราสามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้:
1 – ไม่มีช่องทางที่จะปฏิเสธการมีอยู่ของสิ่งมีชีวิตแปลกประหลาดอื่นนอกเหนือจากมนุษย์ เพราะได้มีรายงานอย่างต่อเนื่อง…
…การพบเห็นของผู้คนนับหมื่น หรือแม้แต่นับแสน และข้าพเจ้าได้ติดตามสิ่งที่มีการกล่าวถึงในเรื่องนี้มาเป็นเวลานาน ข้าพเจ้าพบบทความเกี่ยวกับการที่คนกลุ่มหนึ่งหรือบุคคลหนึ่งได้พบเห็นสิ่งเหล่านี้เกือบทุกสัปดาห์ อาจมากกว่าหรือน้อยกว่านั้น⁽¹⁾
ด้วยเหตุนี้ จึงประจักษ์แก่เราถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีต่อเรา เมื่อเราได้รู้ถึงความจริงเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเรารับรู้ถึงความสับสนและความกังวลใจของผู้ที่ไม่รู้ในสิ่งที่เรารู้ และด้วยเหตุนี้เราจึงสามารถประหยัดพลังทางสติปัญญา ความสามารถทางวิชาการ และทรัพย์สินของเรา เพื่อนำไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์
บางคนในหมู่พวกเราอาจสงสัยถึงเคล็ดลับเบื้องหลังการปรากฏของจานบินเหล่านี้ในยุคสมัยของเรา และการที่มันไม่เคยปรากฏในยุคที่ผ่านมา คำตอบก็คือ ญินจะสวมอาภรณ์ที่เหมาะสมกับแต่ละยุคสมัย และยุคนี้คือยุคแห่งความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ ดังนั้นพวกมันจึงหลอกลวงมนุษย์ให้หลงผิดด้วยวิธีการที่ดึงดูดความสนใจและตรึงจิตใจของพวกเขา และผู้คนในทุกวันนี้ต่างใฝ่ฝันที่จะรู้บางสิ่งเกี่ยวกับห้วงอวกาศอันกว้างใหญ่ และความเป็นไปได้ที่จะมีสิ่งมีชีวิตอื่นนอกเหนือจากพวกเขาอยู่ในนั้น
⁽¹⁾ เหตุการณ์ล่าสุดคือสิ่งที่เกิดขึ้นในประเทศคูเวต โดยมีผู้คนมากกว่าหนึ่งคนยืนยันว่าได้เห็นจานบิน และหนังสือพิมพ์คูเวตก็ได้ตีพิมพ์ข่าวนั้นในเวลานั้น
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
ประการแรก – ความระมัดระวังและการป้องกันตัว:
ศัตรูผู้ชั่วร้ายและเจ้าเล่ห์นี้มุ่งมั่นอย่างยิ่งที่จะทำให้ลูกหลานของอาดัมหลงผิด และเราได้รู้ถึงเป้าหมายและวิธีการที่มันใช้ในการทำให้หลงผิดแล้ว ดังนั้น ท่านรู้จักศัตรูนี้มากเพียงใด ทั้งเป้าหมาย วิธีการ และหนทางที่มันใช้ทำให้เราหลงผิด การรอดพ้นจากมันของเราก็จะมีมากเพียงนั้น แต่หากมนุษย์หลงลืมละเลยเรื่องเหล่านี้ ศัตรูของเขาก็จะจับเขาเป็นเชลย และนำพาเขาไปในทิศทางที่มันต้องการ
อิบนุลเญาซีย์ได้พรรณนาการต่อสู้ระหว่างมนุษย์กับชัยฏอนนี้ไว้อย่างงดงาม โดยกล่าวว่า «พึงรู้เถิดว่า หัวใจนั้นเปรียบเสมือนป้อมปราการ รอบป้อมปราการนั้นมีกำแพง กำแพงมีประตูหลายบาน และมีช่องโหว่หลายแห่ง (ช่องโหว่ในกำแพงคือส่วนที่พังทลายลง) ผู้พำนักอยู่ในป้อมคือสติปัญญา มะลาอิกะฮ์หมุนเวียนมาเยือนป้อมปราการนั้น และที่ข้างป้อมมีชุมชนนอกกำแพง (คือสถานที่ที่ผู้คนเข้าไปพักอาศัย) ซึ่งในนั้นมีอารมณ์ใฝ่ต่ำอยู่ บรรดาชัยฏอนเข้าออกชุมชนนอกกำแพงนั้นได้โดยไม่มีสิ่งใดขัดขวาง และสงครามระหว่างชาวป้อมกับชาวชุมชนนอกกำแพงนั้นดำเนินอยู่ตลอด บรรดาชัยฏอนยังคงวนเวียนอยู่รอบป้อม คอยหาจังหวะที่ยามเผลอไผล เพื่อจะลอดผ่านเข้ามาทางช่องโหว่บางแห่ง ดังนั้น ยามพึงรู้จักประตูทุกบานของป้อมที่ตนได้รับมอบหมายให้เฝ้ารักษา และรู้จักช่องโหว่ทุกแห่ง และจะต้องไม่ย่อหย่อนในการเฝ้ายามแม้เพียงชั่วขณะเดียว เพราะศัตรูนั้นไม่เคยย่อหย่อนเลย มีชายคนหนึ่งถามอัล-หะซัน อัล-บัศรีย์ว่า อิบลีสนอนหลับหรือไม่? ท่านตอบว่า หากมันนอนหลับ พวกเราก็คงได้พักผ่อนบ้างแล้ว
ป้อมปราการนี้สว่างไสวด้วยการซิกรุลลอฮ์ เจิดจ้าด้วยอีมาน และในป้อมนั้นมีกระจกเงาขัดมันใสที่สะท้อนภาพทุกสิ่งที่ผ่านเข้ามา สิ่งแรกที่ชัยฏอนกระทำในชุมชนนอกกำแพงทั้งสองคือการปล่อยควันออกมามากมาย จนผนังป้อมดำคล้ำ และกระจกเงาขึ้นสนิม ความสมบูรณ์ของการใคร่ครวญจะผลักควันนั้นกลับไป และการขัดเกลาด้วยการซิกรุลลอฮ์จะทำให้กระจกเงาใสสะอาด ศัตรูนั้นมีการบุกโจมตีหลายครั้ง บางครั้งมันบุกเข้ามาจนเข้าไปในป้อมได้ แล้วยามก็โต้กลับจนมันต้องออกไป บางครั้งมันเข้าไปแล้วก่อความเสียหาย บางครั้งมันก็ตั้งหลักอยู่ในนั้นเพราะความเผลอไผลของบรรดายาม และบางครั้ง
ลมที่คอยพัดไล่ควันก็สงบนิ่งลง กำแพงป้อมปราการจึงดำคล้ำ และกระจกก็ขึ้นสนิม ชัยฏอนจึงผ่านเข้ามาได้โดยไม่มีผู้ใดรู้ตัว บางครั้งผู้เฝ้ายามก็ถูกทำร้ายเพราะความเผลอเรอของเขา ถูกจับเป็นเชลย ถูกใช้งาน และถูกตั้งให้คิดค้นเล่ห์กลเพื่อคล้อยตามและสนับสนุนอารมณ์ใฝ่ต่ำ และบางครั้งเขาก็กลายเป็นเหมือนผู้รู้ทางนิติศาสตร์ในเรื่องความชั่ว (ตัลบีส อิบลีส /49)
وَأَنَّ هَـٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٥٣﴾
หนทางที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในการปกป้องตนเองจากชัยฏอน คือการยึดมั่นในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ทั้งในด้านความรู้และการปฏิบัติ เพราะอัลกุรอานและซุนนะฮ์ได้นำมาซึ่งแนวทางอันเที่ยงตรง ส่วนชัยฏอนนั้นพยายามอย่างหนักที่จะทำให้เราออกนอกแนวทางนี้ อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และแท้จริงนี่คือแนวทางของข้าซึ่งเที่ยงตรง ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามมัน และอย่าปฏิบัติตามหนทางอื่น ๆ เพราะมันจะทำให้พวกเจ้าแตกแยกออกจากแนวทางของพระองค์ นั่นแหละที่พระองค์ได้ทรงสั่งเสียพวกเจ้าไว้ เพื่อพวกเจ้าจะได้ยำเกรง» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:153)
هذا سبيل الله مستقيماً
هذه السبل ليس منها سبيل إلا عليه شيطان يدعو إليه
وَأَنَّ هَـٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ
ท่านเราะซูล ﷺ ได้อธิบายและชี้แจงอายะฮ์นี้ไว้ กล่าวคือ ท่าน ﷺ ได้ขีดเส้นเส้นหนึ่งด้วยมือของท่าน แล้วกล่าวว่า «นี่คือแนวทางของอัลลอฮ์ซึ่งเที่ยงตรง» แล้วท่านได้ขีดเส้นทางด้านขวาและด้านซ้ายของเส้นนั้น แล้วกล่าวว่า «หนทางเหล่านี้ ไม่มีหนทางใดเลยนอกจากจะมีชัยฏอนตนหนึ่งอยู่บนหนทางนั้น คอยเชิญชวนไปสู่มัน» จากนั้นท่านได้อ่านว่า «และแท้จริงนี่คือแนวทางของข้าซึ่งเที่ยงตรง ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามมัน และอย่าปฏิบัติตามหนทางอื่น ๆ เพราะมันจะทำให้พวกเจ้าแตกแยกออกจากแนวทางของพระองค์» (รายงานโดยอิมามอะห์มัด อัล-หากิม ซึ่งท่านรับรองว่าเศาะฮีห์ และอัน-นะสาอีย์)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿٢٠٨﴾
ดังนั้น การปฏิบัติตามสิ่งที่มาจากอัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นหลักอะกีดะฮ์ การกระทำ คำพูด อิบาดะฮ์ และบทบัญญัติต่าง ๆ รวมทั้งการละทิ้งทุกสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม ย่อมทำให้บ่าวอยู่ในที่คุ้มกันจากชัยฏอน ด้วยเหตุนี้อัลลอฮ์ ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์และสูงส่ง จึงตรัสว่า «โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเข้าอยู่ในอัส-สิลม์โดยสมบูรณ์ และจงอย่าตามย่างก้าวของชัยฏอน แท้จริงมันคือศัตรูที่ชัดแจ้งสำหรับพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:208)
อัส-สิลม์ในที่นี้คืออิสลาม และมีผู้กล่าวว่าหมายถึงการภักดีต่ออัลลอฮ์ ส่วนมุกอติลได้อธิบายว่า หมายถึงการปฏิบัติการงานทั้งปวงและความดีทุกรูปแบบ ด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงทรงใช้พวกเขาให้ปฏิบัติตามแขนงต่าง ๆ ของอีมานและบทบัญญัติของอิสลามทั้งหมดเท่าที่พวกเขามีความสามารถ และทรงห้ามพวกเขามิให้ตามย่างก้าวของชัยฏอน ผู้ที่เข้าสู่อิสลามจึงเป็นผู้ที่ห่างไกลจากชัยฏอนและย่างก้าวของมัน ส่วนผู้ที่ละทิ้งส่วนหนึ่งส่วนใดของอิสลาม ก็เท่ากับได้ตามย่างก้าวบางส่วนของชัยฏอนแล้ว ด้วยเหตุนี้ การทำให้สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงห้ามเป็นที่อนุมัติ การทำให้สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงอนุมัติเป็นที่ต้องห้าม หรือการบริโภคสิ่งต้องห้ามและสิ่งสกปรกทั้งหลาย
يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿١٦٨﴾
ทั้งหมดนั้นล้วนเป็นการเดินตามย่างก้าวของชัยฏอนซึ่งเราถูกห้ามไว้ อัลลอฮ์ตรัสว่า «โอ้มนุษย์ทั้งหลาย จงบริโภคจากสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินที่เป็นสิ่งอนุมัติและดีเถิด และจงอย่าเดินตามย่างก้าวของชัยฏอน แท้จริงมันเป็นศัตรูที่ชัดแจ้งของพวกเจ้า» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:168)
إذا قرأ ابنُ آدم السجدة فسجد ، اعتزل الشيطان يبكي ، يقول : يا ويله أمر ابن آدم بالسجود فسجد فله الجنّة ، وأُمرت بالسجود فعصيت فلي النار
แท้จริงการยึดมั่นในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ทั้งด้วยคำพูดและการกระทำนั้นจะขับไล่ชัยฏอนและทำให้มันเจ็บแค้นอย่างที่สุด มุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของท่าน อะหฺมัดในมุสนัดของท่าน และอิบนุมาญะฮ์ในสุนันของท่าน จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่าท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อลูกหลานอาดัมอ่านอายะฮ์สัจญ์ดะฮ์แล้วเขาก็สุญูด ชัยฏอนจะปลีกตัวออกไปร้องไห้และกล่าวว่า ความวิบัติจงประสบแก่ข้า ลูกหลานอาดัมถูกสั่งให้สุญูดแล้วเขาก็สุญูด เขาจึงได้สวรรค์ ส่วนข้าถูกสั่งให้สุญูดแต่ข้าฝ่าฝืน ข้าจึงได้นรก»
خُذِ ٱلْعَفْوَ وَأْمُرْ بِٱلْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْجَـٰهِلِينَ ﴿١٩٩﴾ وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ نَزْغٌ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٠٠﴾
หนทางที่ดีที่สุดในการคุ้มครองตนเองจากชัยฏอนและไพร่พลของมัน คือการหันไปพึ่งพิงอัลลอฮ์ ขอความคุ้มครองในความดูแลของพระองค์ และขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากชัยฏอน เพราะพระองค์ทรงมีอำนาจเหนือมัน เมื่อพระองค์ทรงคุ้มครองบ่าวของพระองค์แล้ว ชัยฏอนจะเข้าถึงเขาได้อย่างไร อัลลอฮ์ตาอาลาตรัสว่า «เจ้าจงยึดถือการให้อภัย จงใช้ให้กระทำความดี และจงผินหลังให้แก่ผู้โง่เขลาทั้งหลาย และหากการยุแหย่ใด ๆ จากชัยฏอนมายุแหย่เจ้า ก็จงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:199-200)
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَـٰطِينِ ﴿٩٧﴾ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ ﴿٩٨﴾
อัลลอฮ์ได้ทรงบัญชาให้ท่านเราะซูลของพระองค์ ﷺ ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากการกระซิบกระซาบของบรรดาชัยฏอนและการมาปรากฏของพวกมัน «และจงกล่าวเถิดว่า ข้าแต่พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากการยุแหย่ของบรรดาชัยฏอน และข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ ข้าแต่พระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ จากการที่พวกมันจะมาอยู่ใกล้ข้าพระองค์» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:97-98) การยุแหย่ของบรรดาชัยฏอน คือการปลุกปั่นและการกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ของพวกมัน อัลลอฮ์จึงทรงใช้เราให้ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากศัตรูที่เป็นชัยฏอนอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะมันไม่ยอมรับการประนีประนอมใด ๆ และไม่ยอมรับความดีใด ๆ มันไม่ต้องการสิ่งใดนอกจากความพินาศของลูกหลานอาดัม เนื่องจากความเป็นศัตรูอันรุนแรงระหว่างมันกับอาดัมผู้เป็นบิดาของพวกเขา
อิบนุกะษีรกล่าวไว้ในตัฟซีรของท่าน (1/28) ว่า «อัล-อิสติอาซะฮ์ (การขอความคุ้มครอง) คือการหันไปพึ่งพิงอัลลอฮ์ตาอาลาและยึดติดอยู่กับความดูแลของพระองค์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของทุกสิ่งที่มีความชั่วร้าย ... และความหมายของคำว่า "อะอูซุบิลลาฮิมินัชชัยฏอนิรร่อญีม" คือ ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองในความดูแลของอัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนผู้ถูกสาปแช่ง เพื่อมิให้มันทำอันตรายแก่ข้าพเจ้าทั้งในศาสนาและในดุนยาของข้าพเจ้า
หรือขัดขวางข้าพเจ้าจากการกระทำสิ่งที่ข้าพเจ้าถูกใช้ให้กระทำ หรือยุยงข้าพเจ้าให้กระทำสิ่งที่ข้าพเจ้าถูกห้าม เพราะชัยฏอนนั้นไม่มีผู้ใดจะยับยั้งมันจากมนุษย์ได้นอกจากอัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้ พระองค์ผู้ทรงสูงส่งจึงทรงใช้ให้ผ่อนปรนและโอนอ่อนต่อชัยฏอนที่เป็นมนุษย์ ด้วยการหยิบยื่นความดีงามให้แก่เขา เพื่อให้นิสัยของเขาหันกลับจากการก่อความเดือดร้อนที่เขากระทำอยู่ และทรงใช้ให้ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากชัยฏอนที่เป็นญิน เพราะมันไม่รับสินบน และความดีงามใด ๆ ก็ไม่อาจส่งผลต่อมันได้ เนื่องจากมันชั่วร้ายโดยสันดาน และไม่มีผู้ใดจะยับยั้งมันจากท่านได้นอกจากผู้ที่สร้างมันขึ้นมา»
أعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم من همزه ونفخه ونفثه
ท่านนบี ﷺ ขอความคุ้มครองต่อพระผู้อภิบาลของท่านให้พ้นจากชัยฏอนอยู่เสมอด้วยถ้อยคำที่หลากหลาย ท่านเคยกล่าวหลังจากดุอาอ์อิสติฟตาห์ในการละหมาดว่า «ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่ ให้พ้นจากการกระตุ้น (ฮัมซ์) ของมัน การเป่า (นัฟค์) ของมัน และการพ่น (นัฟษ์) ของมัน» บันทึกโดยเจ้าของหนังสือสุนันทั้งสี่ และได้มีการอธิบายว่า การกระตุ้นของชัยฏอน หมายถึง อาการวิกลจริต (อัล-มูตะฮ์) ซึ่งก็คืออาการถูกบีบรัดจนชัก การเป่า หมายถึง ความหยิ่งยโส และการพ่น หมายถึง บทกวี
اللهمَّ إني أعوذ بك من الخبث والخبائث
เมื่อท่านนบี ﷺ เข้าห้องส้วม ท่านจะขอความคุ้มครองให้พ้นจากชัยฏอนทั้งเพศผู้และเพศเมีย ดังที่มีรายงานในเศาะฮีหัยน์ (อัล-บุคอรีและมุสลิม) จากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ว่า: เมื่อท่านนบี ﷺ เข้าห้องส้วม ท่านจะกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากชัยฏอนเพศผู้และชัยฏอนเพศเมีย»
إن هذه الحشوش محتضرة ، فإذا أتى أحدكم الخلاء فليقل : أعوذ بالله من الخبث والخبائث
และในมุสนัดของอะห์มัดและสุนันของอบูดาวูด ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ จากซัยด์ บิน อัรก็อม (ร.ฎ.) ว่า: ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงสถานที่ขับถ่ายเหล่านี้เป็นที่ที่ (ญินและชัยฏอน) มาชุมนุมกัน ดังนั้น เมื่อคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านจะเข้าห้องส้วม ก็จงกล่าวว่า: ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนเพศผู้และชัยฏอนเพศเมีย»
إني لأعلم كلمة لو قالها لذهب عنه ما يجد من الغضب
اللهم إني أعوذ بك من الشيطان الرجيم
มีชายสองคนด่าทอกันต่อหน้าท่านนบี ﷺ คนหนึ่งในสองคนนั้นโกรธอย่างรุนแรง จนกระทั่งข้าพเจ้า (คือผู้รายงานหะดีษ) รู้สึกว่าจมูกของเขาแทบจะฉีกขาดเพราะความโกรธที่รุนแรง ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า «แท้จริงฉันรู้ถ้อยคำหนึ่ง หากเขากล่าวมัน ความโกรธที่เขากำลังประสบอยู่ก็จะหายไป» พวกเขาถามว่า: ถ้อยคำนั้นคืออะไรหรือ โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์? ท่านตอบว่า: เขาพึงกล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่» บันทึกโดยอัล-บุคอรี มุสลิม อบูดาวูด และอะห์มัด และนี่คือสำนวนของอะห์มัด
اللهمَّ فاطر السموات
ท่านเราะซูล ﷺ ได้สอนศอฮาบะฮ์ของท่านคนหนึ่งให้กล่าวว่า «โอ้อัลลอฮ์ ผู้ทรงบังเกิดชั้นฟ้าทั้งหลาย…
والأرض ، عالم الغيب والشهادة ، لا إله إلا أنت ، ربَّ كل شيء ومليكه ، أعوذ بك من شرِّ نفسي ، ومن شرِّ الشيطان وشركه ، وأن اقترف على نفسي سوءاً ، أو أجره إلى مسلم
...และแผ่นดิน ผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งที่ปรากฏ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระผู้อภิบาลแห่งทุกสิ่งและทรงเป็นเจ้าของทุกสิ่ง ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของตัวข้าพระองค์ และจากความชั่วร้ายของชัยฏอนและการชักนำสู่ชิริกของมัน และจากการที่ข้าพระองค์จะก่อความชั่วแก่ตัวเอง หรือนำความชั่วนั้นไปสู่มุสลิมคนใด» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 6/56)
بسم الله اللهم جنبنا الشيطان ، وجنب الشيطان ما رزقتنا ، فإنه لو قضى بينهما ولد من ذلك لم يضره الشيطان أبداً
ท่านนบี ﷺ ได้ส่งเสริมให้เราขอความคุ้มครองเมื่อชายคนหนึ่งจะเข้าหาภรรยาของเขา โดยให้กล่าวว่า «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้เราห่างไกลจากชัยฏอน และขอทรงให้ชัยฏอนห่างไกลจากสิ่งที่พระองค์ทรงประทานแก่เรา เพราะหากถูกกำหนดให้มีบุตรระหว่างทั้งสองจากการนั้น ชัยฏอนจะไม่สามารถทำอันตรายแก่เขาได้เลยตลอดไป» (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์)
وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٌ مِّنَ ٱلْإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٍ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَزَادُوهُمْ رَهَقًا ﴿٦﴾
และเมื่อบุคคลใดแวะพักที่หุบเขาหรือสถานที่พักแห่งใด ก็ให้เขาขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ ไม่ใช่ดังที่ชาวญาฮิลียะฮ์เคยกระทำ คือขอความคุ้มครองต่อญินและชัยฏอน โดยผู้กล่าวในหมู่พวกเขาจะกล่าวว่า "ข้าขอความคุ้มครองต่อหัวหน้าแห่งหุบเขานี้ให้พ้นจากพวกโง่เขลาในหมู่พวกพ้องของมัน" ผลที่ตามมาก็คือ ญินเกิดความหยิ่งผยองและทำร้ายพวกเขา ดังที่อัลลอฮ์ทรงเล่าถึงเรื่องนี้จากพวกเขาไว้ในซูเราะฮ์อัล-ญินว่า «และแท้จริงมีชายบางคนในหมู่มนุษย์ขอความคุ้มครองต่อชายบางคนในหมู่ญิน ดังนั้นพวกเขา (ญิน) จึงเพิ่มความทุกข์ยากแก่พวกเขายิ่งขึ้น» (ซูเราะฮ์อัล-ญิน 72:6) หมายความว่า ญินได้เพิ่มความทุกข์ยากแก่มนุษย์
لو أن أحدكم إذا نزل منزلاً قال : أعوذ بكلمات الله التامة من شرِّ ما خلق ، لم يضره في ذلك المنزل شيء ، حتى يرتحل منه
ส่วนมุสลิมนั้น จงดูเถิดว่าท่านเราะซูล ﷺ ได้ชี้แนะเขาไว้อย่างไร โดยท่านกล่าวว่า «หากคนใดในหมู่พวกท่านแวะพักที่ใด แล้วกล่าวว่า "ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองด้วยถ้อยคำอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง" จะไม่มีสิ่งใดทำอันตรายแก่เขาในที่พักนั้น จนกว่าเขาจะออกเดินทางจากที่นั่นไป» บันทึกโดยอิบนุมาญะฮ์ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์
إذا نهق الحمار فتعوَّذوا بالله من الشيطان الرجيم
ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «เมื่อลาร้อง ก็จงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนผู้ถูกสาปแช่ง» บันทึกโดยอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ในหนังสือ อัล-มุอ์ญัม อัล-กะบีร ด้วยสายรายงานที่ศอฮีห์ (ดู เศาะฮีหุลญามิอ์ 1/286) และได้กล่าวไปแล้วก่อนหน้านี้ว่า เมื่อลาร้องในเวลากลางคืน นั่นแสดงว่ามันได้เห็นชัยฏอน
فَإِذَا قَرَأْتَ ٱلْقُرْءَانَ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ٱلرَّجِيمِ ﴿٩٨﴾ إِنَّهُۥ لَيْسَ لَهُۥ سُلْطَـٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٩٩﴾
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า «ดังนั้น เมื่อเจ้าจะอ่านอัลกุรอาน ก็จงขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนผู้ถูกสาปแช่ง แท้จริงมันไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือบรรดาผู้ศรัทธาและผู้มอบหมายต่อพระเจ้าของพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ลฺ 16:98-99)
อิบนุลก็อยยิมได้อธิบายถึงวิทยปัญญาของการขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนขณะอ่านอัลกุรอานไว้ (อิฆอษะตุลละฮ์ฟาน 1/109) โดยกล่าวว่า
«1. แท้จริงอัลกุรอานเป็นการเยียวยาสิ่งที่อยู่ในหัวอก ช่วยขจัดสิ่งที่ชัยฏอนโยนลงไปในนั้น ไม่ว่าจะเป็นการกระซิบกระซาบ ความใคร่ และความปรารถนาที่เสื่อมเสีย อัลกุรอานจึงเป็นยารักษาสิ่งที่ชัยฏอนสั่งใช้ไว้ในหัวอก ดังนั้นผู้อ่านจึงถูกใช้ให้ขับไล่ต้นตอของโรคและขจัดมันออกจากหัวใจ เพื่อให้ยาได้พบกับที่ว่างที่ปลอดจากสิ่งอื่น แล้วยาก็จะเข้าไปตั้งมั่นและส่งผลในนั้นได้ ดังที่มีผู้กล่าวไว้ว่า
ความรักต่อนางได้มาถึงฉันก่อนที่ฉันจะรู้จักความรัก มันจึงพบหัวใจที่ว่างเปล่า แล้วก็เข้าไปตั้งมั่นอยู่
ยาที่เยียวยานี้จึงเข้ามาสู่หัวใจในขณะที่หัวใจปลอดจากสิ่งที่เบียดแทรกและสิ่งที่ขัดแย้งกับมัน ยานี้จึงได้ผลในหัวใจนั้น
تلك الملائكة
…การที่ผู้อ่านจะได้รับประโยชน์จากมัน ดังนั้นเขาจึงถูกสั่งใช้ให้ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกสาปแช่งเมื่อเริ่มอ่าน
اعيذكما بكلمات الله التامة ، من كل شيطان وهامة ، ومن كلِّ عين لامة
هكذا كان أبي إبراهيم – ﷺ – يعوذ إسماعيل واسحق
ท่านเราะซูล ﷺ เคยขอความคุ้มครองให้แก่อัล-หะซัน (ร.ฎ.) และอัล-หุซัยน์ (ร.ฎ.) โดยท่านกล่าวว่า «ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองให้แก่ท่านทั้งสองด้วยถ้อยคำของอัลลอฮ์อันสมบูรณ์ ให้พ้นจากชัยฏอนทุกตน และสัตว์มีพิษทุกชนิด และจากสายตาที่ก่อภัยทุกสายตา» แล้วท่านก็กล่าวว่า «เช่นนี้แหละที่บิดาของฉัน คืออิบรอฮีม ﷺ เคยขอความคุ้มครองให้แก่อิสมาอีลและอิสหาก» (บันทึกโดยทั้งสองท่านในอัศ-เศาะฮีหัยน์)
อบูบักร์ อิบนุล-อันบารีย์ กล่าวว่า «อัล-ฮามมะฮ์ เป็นเอกพจน์ของคำว่า อัล-ฮะวาม (สัตว์มีพิษ) และมีผู้กล่าวว่า มันหมายถึงสิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่มุ่งร้าย ส่วนอัล-ลามมะฮ์ หมายถึง สิ่งที่มาประสบ (ก่อภัย) และที่ท่านกล่าวว่า ลามมะฮ์ ก็เพื่อให้สอดคล้องกับคำว่า ฮามมะฮ์ จึงทำให้ออกเสียงได้ง่ายกว่า» (ตัลบีส อิบลีส หน้า 47)
إن الناس لم يتعوذوا بمثل هذين
สิ่งที่ดีที่สุดที่บรรดาผู้ขอความคุ้มครองใช้ในการขอความคุ้มครองคือ ซูเราะฮ์อัล-ฟะลักและซูเราะฮ์อัน-นาส มีรายงานจากอุกบะฮ์ บิน อามิร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «แท้จริงมนุษย์ไม่เคยขอความคุ้มครองด้วยสิ่งใดที่เสมือนสองซูเราะฮ์นี้ (จงกล่าวเถิด ข้าพเจ้าขอความคุ้มครอง…
برب الفلق ) و ( قل أعوذ برب الناس )
…แห่งรุ่งอรุณ) และ (จงกล่าวเถิด ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่อพระเจ้าแห่งมนุษย์)» บันทึกโดยอันนะซาอี
มีรายงานเล่าจากสะลัฟบางท่านว่า ท่านได้ถามศิษย์ของท่านว่า «เจ้าจะทำอย่างไรกับชัยฏอน หากมันทำให้ความผิดบาปดูสวยงามน่าทำแก่เจ้า?» ศิษย์ตอบว่า «ข้าพเจ้าจะต่อสู้กับมัน» ท่านถามว่า «หากมันกลับมาอีกเล่า?» ศิษย์ตอบว่า «ข้าพเจ้าจะต่อสู้กับมัน» ท่านถามว่า «หากมันกลับมาอีกเล่า?» ศิษย์ตอบว่า «ข้าพเจ้าจะต่อสู้กับมัน» ท่านกล่าวว่า «เช่นนี้ย่อมยืดเยื้อยาวนาน หากเจ้าเดินผ่านฝูงแกะ แล้วสุนัขของฝูงแกะเห่าใส่เจ้า หรือขวางไม่ให้เจ้าผ่านไป เจ้าจะทำอย่างไร?» ศิษย์ตอบว่า «ข้าพเจ้าจะต่อสู้กับมันสุดกำลังและขับไล่มันไป» ท่านกล่าวว่า «นี่เป็นเรื่องที่ยืดเยื้อยาวนาน แต่จงขอความช่วยเหลือจากเจ้าของฝูงแกะเถิด แล้วเขาจะห้ามมันไม่ให้มารบกวนเจ้า» (ตัลบีส อิบลีส/48)
وَإِنِّىٓ أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ٱلرَّجِيمِ ﴿٣٦﴾
นี่คือความเข้าใจอันลึกซึ้งของปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่ท่านนี้ เพราะการขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์และการหันไปพึ่งพาพระองค์ คือหนทางอันทรงพลังที่ขับไล่ชัยฏอนและทำให้มันห่างไกลออกไป และนี่คือสิ่งที่มารดาของมัรยัมได้กระทำ เมื่อนางกล่าวว่า «และแท้จริงข้าพระองค์ขอให้พระองค์ทรงคุ้มครองนางและลูกหลานของนางให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกขับไล่» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:36)
บางคนกล่าวว่า พวกเราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์แล้ว แต่ถึงกระนั้นพวกเราก็ยังรู้สึกว่าชัยฏอนกระซิบกระซาบแก่เรา ยุยงเราให้ทำความชั่ว และทำให้เราว้าวุ่นในการละหมาด
คำตอบคือ การขอความคุ้มครอง (อิสติอาซะฮ์) นั้นเปรียบเสมือนดาบในมือของนักรบ หากมือของเขาแข็งแรง เขาก็จะฟันถูกจุดสำคัญที่ทำให้ศัตรูถึงแก่ความตาย แต่หากไม่เช่นนั้น ดาบก็อาจไม่ส่งผลใด ๆ ต่อศัตรูเลย แม้ดาบนั้นจะขัดเงาวาววับและคมกริบก็ตาม
ในทำนองเดียวกัน การขอความคุ้มครองหากมาจากผู้ยำเกรงที่ระมัดระวังตน ก็จะเป็นไฟที่แผดเผาชัยฏอน แต่หากมาจากผู้ที่ปะปนความดีกับความชั่วและมีอีมานอ่อนแอ ก็จะไม่ส่งผลต่อศัตรูอย่างรุนแรง ท่านอบุลฟะร็อจ อิบนุลเญาซี (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) กล่าวว่า «พึงรู้เถิดว่า อุปมาของอิบลีสกับผู้ยำเกรงและผู้ที่ปะปนความดีกับความชั่ว เปรียบดังชายคนหนึ่งนั่งอยู่โดยมีอาหารและเนื้ออยู่ตรงหน้า แล้วมีสุนัขตัวหนึ่งเดินผ่านมา เขาจึงตวาดไล่ว่า "ไปให้พ้น!" มันก็จากไป แล้วมันก็เดินผ่านชายอีกคนหนึ่งที่มีอาหารและเนื้ออยู่ตรงหน้า ทุกครั้งที่เขาไล่มัน มันก็ไม่ยอมจากไป คนแรกคืออุปมาของผู้ยำเกรงที่ชัยฏอนเดินผ่าน ซึ่งเพียงการซิกรุลลอฮ์ก็เพียงพอที่จะขับไล่มันไปได้ ส่วนคนที่สองคืออุปมาของผู้ที่ปะปนความดีกับความชั่ว ซึ่งชัยฏอนไม่ยอมจากเขาไป เนื่องจากการปะปนความดีกับความชั่วของเขา เราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากชัยฏอน» (ตัลบีส อิบลีส/48)
ดังนั้น มุสลิมผู้ต้องการรอดพ้นจากชัยฏอนและบ่วงกับดักของมัน จึงควรใส่ใจในการเสริมสร้างอีมานของตน…
และการขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ผู้เป็นพระผู้อภิบาลของเขา และการหันไปพึ่งพิงพระองค์ และไม่มีความสามารถและพลังใด ๆ เว้นแต่ด้วยอัลลอฮ์
وآمركم أن تذكروا الله تعالى ، فإن مثل ذلك مثل رجل خرج العدوّ في أثره سراعاً ، حتى إذا أتى إلى حصن حصين ، فاحرز نفسه منهم ، كذلك العبد لا يحرز نفسه من الشيطان إلا بذكر الله
การรำลึกถึงอัลลอฮ์เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งที่ช่วยให้บ่าวรอดพ้นจากชัยฏอน และจะมีการกล่าวถึงหะดีษที่นบีของอัลลอฮ์ คือท่านนบียะห์ยา ใช้ให้วงศ์วานอิสรออีลปฏิบัติห้าประการ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ «และฉันขอใช้ให้พวกท่านรำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง เพราะอุปมาของสิ่งนั้นเปรียบเสมือนชายคนหนึ่งที่ศัตรูออกติดตามเขามาอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งเขามาถึงป้อมปราการอันแข็งแกร่ง แล้วเขาก็ปกป้องตัวเองให้พ้นจากพวกเขาได้ ในทำนองเดียวกัน บ่าวจะไม่สามารถปกป้องตัวเองจากชัยฏอนได้ เว้นแต่ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์»
อิบนุลก็อยยิมกล่าวไว้ใน (อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ หน้า 60) ว่า หากในการซิกรุลลอฮ์ไม่มีคุณประโยชน์อื่นใดเลยนอกจากประการเดียวนี้ ก็สมควรแล้วที่บ่าวจะไม่ปล่อยให้ลิ้นของเขาว่างเว้นจากการรำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง และให้ลิ้นของเขาเอ่ยรำลึกถึงพระองค์อยู่เสมอ เพราะเขาจะไม่สามารถปกป้องตัวเองจากศัตรูของเขาได้ เว้นแต่ด้วยการซิกรุลลอฮ์ และศัตรูจะไม่สามารถเข้ามาหาเขาได้ เว้นแต่ทางประตูแห่งความเผอเรอ ศัตรูนั้นคอยดักซุ่มเขาอยู่ เมื่อใดที่เขาเผอเรอ มันก็จะกระโจนเข้าใส่และขย้ำเขา แต่เมื่อใดที่เขารำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง ศัตรูของอัลลอฮ์ก็จะถอยหนี หดเล็กลง และถูกสยบ จนกระทั่งมันกลายเป็นเหมือนนกวัศอ์ (นกที่ตัวเล็กกว่านกกระจอก) และเหมือนแมลงวัน ด้วยเหตุนี้มันจึงถูกเรียกว่า (อัล-วัสวาส อัล-ค็อนนาส) หมายถึง มันกระซิบกระซาบอยู่ในหัวอก แต่เมื่อมีการรำลึกถึงอัลลอฮ์ มันก็จะถอยหนี คือหยุดและหดตัวลง และท่านอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) กล่าวว่า ชัยฏอนนั้นนั่งจับจ้องอยู่บนหัวใจของลูกหลานอาดัม เมื่อใดที่เขาหลงลืมและเผอเรอ มันก็จะกระซิบกระซาบ แต่เมื่อใดที่เขารำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง มันก็จะถอยหนี
อิบนุลก็อยยิมกล่าว (หน้า 144) ว่า «เหล่าชัยฏอนได้รุมล้อมบ่าวไว้ ทั้งที่พวกมันคือศัตรูของเขา ท่านจะคิดอย่างไรกับชายคนหนึ่งที่ถูกศัตรูผู้เคียดแค้นชิงชังเขาอย่างเดือดดาลรุมล้อม และห้อมล้อมเขาไว้ โดยแต่ละตนต่างทำร้ายเขาด้วยความชั่วและการทำร้ายเท่าที่มันสามารถทำได้ และไม่มีหนทางใดที่จะทำให้กลุ่มของพวกมันแตกกระเจิงไปจากเขาได้ เว้นแต่ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง»
إِنِّي رأَيْتُ البارحَةَ عَجَباً : رأَيتُ رجلاً من أُمَّتي أَتاه مَلَك الموت لِيَقْبِضَ رُوحَهُ ، فجاءه بِرُّه بوالِدَيْه ، فردَّ مَلَك الموت عنه ، ورأيت رجلاً قد بُسط عليه عذاب
จากนั้น ท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้นำหะดีษของอับดุรเราะห์มาน บิน สะมุเราะฮ์ (ร.ฎ.) มากล่าว โดยท่านเล่าว่า วันหนึ่งท่านเราะซูล ﷺ ได้ออกมาหาพวกเรา ขณะที่พวกเราอยู่ที่ศุฟฟะฮ์แห่งหนึ่งในนครมะดีนะฮ์ ท่านได้ยืนต่อหน้าพวกเราแล้วกล่าวว่า «แท้จริงเมื่อคืนนี้ฉันได้เห็นสิ่งที่น่าอัศจรรย์ ฉันเห็นชายคนหนึ่งจากประชาชาติของฉัน มะลาอิกะฮ์แห่งความตายได้มาหาเขาเพื่อจะเอาวิญญาณของเขา แล้วความดีที่เขาทำต่อบิดามารดาของเขาก็มาหาเขา และผลักมะลาอิกะฮ์แห่งความตายให้ออกไปจากเขา และฉันเห็นชายคนหนึ่งที่การลงโทษ […]
القبر ، فجاءه وضوؤه فاستنقذه من ذلك ، ورأيتُ رجُلاً من أُمَّتي قد احْتَوَشَتْه الشَّياطين ، فجاءه ذِكْر الله عز وجل ، فطرد الشيطان عنه ، ورأيت رجلاً من أمتي قد احتوشته ملائكة العذاب ، فجاءته صلاته فاستنقذته من أيديهم ،
…หลุมศพ แล้ววุฎูอ์ของเขาก็มาและช่วยให้เขารอดพ้นจากสิ่งนั้น และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งเหล่าชัยฏอนรุมล้อมเขาไว้ แล้วการซิกรุลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่ของเขาก็มา และขับไล่ชัยฏอนออกไปจากเขา และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งมะลาอิกะฮ์แห่งการลงโทษรุมล้อมเขาไว้ แล้วการละหมาดของเขาก็มาและช่วยให้เขารอดพ้นจากมือของพวกเขา
ورأيتُ رجلاً من أُمَّتي يلتهب ـ وفي رواية : يلهث ـ عَطَشاً ، كلَّما دنا من حوضٍ مُنِعَ وطُرِدَ ، فجاءه صيام شهرِ رمضانَ ، فَأَسْقَاهُ وأَرْوَاهُ ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันกระหายน้ำจนแทบมอดไหม้ — และในอีกรายงานหนึ่งว่า: หอบลิ้นห้อยด้วยความกระหาย — ทุกครั้งที่เขาเข้าใกล้สระน้ำแห่งหนึ่ง เขาก็ถูกห้ามและถูกขับไล่ แล้วการถือศีลอดเดือนเราะมะฎอนของเขาก็มา ให้เขาได้ดื่มและดับกระหายจนอิ่ม
ورأيتُ رجلاً من أُمَّتي ، ورأيت النَّبيِّين جُلوساً حِلَقاً حِلَقاً ، كلما دنا إلى حَلْقَةٍ طُـردَ ، فجاءه غُسْلُهُ من الجنابة ، فأخذ بيده ، فأقعده إلى جنبي ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉัน ขณะที่ฉันเห็นบรรดานบีนั่งกันอยู่เป็นวง ๆ ทุกครั้งที่เขาเข้าใกล้วงใด เขาก็ถูกขับไล่ แล้วการอาบน้ำชำระร่างกายจากญะนาบะฮ์ของเขาก็มา จับมือเขา และพาเขามานั่งข้าง ๆ ฉัน
ورأيتُ رجلاً من أمتي بين يديه ظلمة ، ومن خلفه ظلمة ، وعن يمينه ظلمة ، وعن يساره ظلمة ، ومن فوقه ظلمة ، ومن تحته ظلمة ، وهو متحيِّر فيها ، فجاءه حجُّه وعُمرتُه ، فاستخرجاه من الظلمة ، وأدخلاه في النور ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉัน เบื้องหน้าเขามีความมืด เบื้องหลังเขามีความมืด ด้านขวาของเขามีความมืด ด้านซ้ายของเขามีความมืด เบื้องบนของเขามีความมืด และเบื้องล่างของเขามีความมืด โดยที่เขางุนงงสับสนอยู่ในนั้น แล้วหัจญ์และอุมเราะฮ์ของเขาก็มา นำเขาออกจากความมืด และพาเขาเข้าสู่แสงสว่าง
ورأيت رجلاً من أُمَّتي يتَّقي بيده وهَجَ النار وشرره ، فجاءته صدقته ، فصارت سُتْرَةً بينه وبين النار ، وظلَّلَتْ على رأسه ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันกำลังใช้มือของเขาป้องกันเปลวความร้อนของไฟและสะเก็ดไฟ แล้วเศาะดะเกาะฮ์ของเขาก็มา กลายเป็นม่านกั้นระหว่างเขากับไฟ และเป็นร่มเงาเหนือศีรษะของเขา
ورأيتُ رجلاً من أمتي يكلِّم المؤمنين ولا يكلِّمونه ، فجاءته صِلَتُهُ لِرَحِمِهِ فقالت : يا معشر المسلمين ، إنه كان وَصُولاً لرَحِمِهِ فكلِّمُوه ، فكلمه المؤمنون وصافَحوه وصافَحَهُم ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันพูดกับบรรดาผู้ศรัทธา แต่พวกเขาไม่ยอมพูดกับเขา แล้วการเชื่อมสัมพันธ์เครือญาติของเขาก็มาและกล่าวว่า "โอ้ ประชาชาติมุสลิมทั้งหลาย แท้จริงเขาเป็นผู้ที่เชื่อมสัมพันธ์กับเครือญาติของเขา ดังนั้นจงพูดกับเขาเถิด" แล้วบรรดาผู้ศรัทธาก็พูดกับเขาและจับมือกับเขา และเขาก็จับมือกับพวกเขา
ورأيتُ رجلاً من أمَّتي قد احْتَوَشَتْه الزَّبانِيَةُ ، فجاءه أمره بالمعروف ونَهْيُه عن المنكر ، فاستَنقَذَه من أيديهم ، وأدخله في ملائكة الرحمة ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งมะลาอิกะฮ์ซะบานิยะฮ์ (ผู้คุมนรก) รุมล้อมเขาไว้ แล้วการกำชับความดีและการห้ามปรามความชั่วของเขาก็มา ช่วยให้เขารอดพ้นจากมือของพวกเขา และนำเขาเข้าไปอยู่ในหมู่มะลาอิกะฮ์แห่งความเมตตา
ورأيتُ رجلاً من أمتي جاثِياً على رُكْبَتَيْه ، وبينه وبين الله عز وجل حجاب ، فجاءه حُسْنُ خُلُقِهِ ، فأخذ بيده ، فأدخله على الله عز وجل ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันนั่งคุกเข่าอยู่ โดยที่ระหว่างเขากับอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่มีม่านกั้นอยู่ แล้วมารยาทอันดีงามของเขาก็มา จับมือเขา และพาเขาเข้าไปเฝ้าอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่
ورأيت رجلاً من أمتي قد ذهبت صحيفته من قبل شماله ، فجاءه خوفه من الله عز وجل ، فأخذ صحيفته فوضعها في يمينه ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งบันทึกการงานของเขาได้ไปทางด้านซ้ายของเขา แล้วความยำเกรงที่เขามีต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่ก็มา หยิบบันทึกของเขาแล้ววางไว้ในมือขวาของเขา
ورأيت رجلاً من أمتي خَفَّ ميزانه ، فجاءه أفراطه فَثَقَّلُوا ميزانه ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งตาชั่งของเขาเบา แล้วอัฟรอฏของเขา⁽¹⁾ ก็มา และทำให้ตาชั่งของเขาหนักขึ้น
ورأيتُ رجلاً من أمتي قائماً على شفير جهنم ، فجاءه رجاؤه في الله عز وجل ، فاستنقذه من ذلك ومضى ،
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันยืนอยู่บนริมขอบนรกญะฮันนัม แล้วความหวังที่เขามีต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่ก็มา ช่วยให้เขารอดพ้นจากสิ่งนั้น และเขาก็ผ่านไปได้
ورأيت رجلاً من أمتي قد أهوى في النار ، فجاءته دمعته التي بكى من خشية الله عز وجل ، فاستنقذته من ذلك ، ورأيت رجلاً من
และฉันเห็นชายคนหนึ่งจากอุมมะฮ์ของฉันซึ่งร่วงหล่นลงไปในไฟนรก แล้วน้ำตาที่เขาเคยร้องไห้ด้วยความยำเกรงต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและยิ่งใหญ่ก็มา ช่วยให้เขารอดพ้นจากสิ่งนั้น และฉันเห็นชายคนหนึ่งจาก…
⁽¹⁾ เป็นพหูพจน์ของคำว่า "ฟะเราะฏ" หมายถึง บุตรของเขาที่เสียชีวิตไปตั้งแต่ยังเป็นเด็ก
أمتي قائماً على الصراط يُرعد كما ترعد السَّعَفَة في ريح عاصف ، فجاءه حُسْنُ ظَنِّهِ بالله عز وجل ، فسَكَّن رِعْدَتَهُ ومضى ، ورأيت رجلاً من أمتي يَزْحَفُ على الصراط ، ويحبو أحياناً ، ويتعلق أحياناً ، فجاءته صلاته عليَّ فأقامته على قدميه ، وأنقذته ، ورأيت رجلاً من أمتي انتهى إلى أبواب الجنة فغلِّقت الأبواب دونه ، فجاءته شهادة أن لا إله إلا الله ، ففتحت له الأبواب ، وأدخلته الجنة
…ประชาชาติของฉันยืนอยู่บนสะพานศิรอฏ ตัวสั่นเทาดั่งก้านใบอินทผลัมที่สั่นไหวในลมพายุ แล้วการคิดดีต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและสูงส่งของเขาก็มาหาเขา มันทำให้อาการสั่นเทาของเขาสงบลง แล้วเขาก็เดินผ่านไปได้ และฉันได้เห็นชายคนหนึ่งจากประชาชาติของฉันกำลังกระเถิบตัวไปบนศิรอฏ บางครั้งก็คลาน บางครั้งก็ห้อยโหนอยู่ แล้วการเศาะละวาตของเขาต่อฉันก็มาหาเขา มันพยุงให้เขายืนขึ้นบนสองเท้าและช่วยให้เขารอดพ้น และฉันได้เห็นชายคนหนึ่งจากประชาชาติของฉันมาถึงประตูสวรรค์ แล้วประตูทั้งหลายก็ถูกปิดไม่ให้เขาเข้า แล้วการปฏิญาณว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ก็มาหาเขา ประตูทั้งหลายจึงถูกเปิดให้แก่เขา และมันได้นำเขาเข้าสวรรค์»
รายงานโดยอัล-หาฟิซ อบูมูซา อัล-มะดีนี ในหนังสือ «อัต-ตัรฆีบ ฟิล-คิศอล อัล-มุนญิยะฮ์ วัต-ตัรฮีบ มินัล-คิลาล อัล-มุรดิยะฮ์» (การส่งเสริมคุณลักษณะที่ช่วยให้รอดพ้น และการเตือนให้ระวังนิสัยที่นำไปสู่ความพินาศ) โดยท่านได้วางโครงสร้างหนังสือของท่านไว้บนหะดีษนี้และทำให้หนังสือเล่มนั้นเป็นคำอธิบายหะดีษนี้ ท่านกล่าวว่า "นี่คือหะดีษที่หะสันอย่างยิ่ง" ผู้ที่รายงานหะดีษนี้จากสะอีด บิน อัล-มุสัยยิบ ได้แก่ อัมร์ บิน อาซัร, อะลี บิน ซัยด์ บิน ญุดอาน และฮิลาล อบูญะบะละฮ์
ชัยคุลอิสลาม อิบนุตัยมียะฮ์ —ขออัลลอฮ์ทรงทำให้วิญญาณของท่านบริสุทธิ์— ให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อหะดีษนี้ และมีผู้บอกฉันว่าท่านเคยกล่าวว่า "หลักฐานสนับสนุนความถูกต้องของหะดีษนี้มีปรากฏอยู่"
ورأيت رجلاً من امتي قد احتوشته الشياطين ، فجاءه ذكر الله عز وجل ، فطرد الشيطان عنه
ประเด็นที่ต้องการจากหะดีษนี้ คือคำพูดของท่านนบี ﷺ ที่ว่า «และฉันได้เห็นชายคนหนึ่งจากประชาชาติของฉันถูกบรรดาชัยฏอนรุมล้อม แล้วการซิกรุลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและสูงส่งก็มาหาเขา และขับไล่ชัยฏอนออกไปจากเขา» ซึ่งสอดคล้องกับหะดีษของอัล-หาริษ อัล-อัชอะรีย์ (ร.ฎ.)
وآمَرَكُم بذكر الله عز وجل ، وإن مثل ذلك كمثل رجل طلبه العدو ، فانطلقوا في طلبه سِراعاً ، وانطلق حتى أتى حصناً حَصِيناً ، فأحرز نفسه فيه
และคำพูดของท่านในหะดีษนั้นที่ว่า «และฉันขอสั่งใช้พวกท่านให้รำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและสูงส่ง แท้จริงอุปมาของสิ่งนั้นเปรียบดั่งชายคนหนึ่งที่ศัตรูตามล่า พวกเขาออกไล่ตามเขาอย่างรวดเร็ว แล้วเขาก็หนีไปจนถึงป้อมปราการอันแข็งแกร่ง และเขาได้คุ้มครองตนเองไว้ในป้อมนั้น»
ในทำนองเดียวกัน บ่าวทั้งหลายจะไม่สามารถคุ้มครองตนเองจากชัยฏอนได้ นอกจากด้วยการซิกรุลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและสูงส่งเท่านั้น
من قال ـ يعني إذا خرج من بيته ـ بِسْمِ اللهِ ، توكَّلْتُ على الله ، لا حَوْلَ ولا قُوَّةَ إلا بالله ، يقال له : كُفِيتَ وهُدِيتَ وَوُقِيتَ ، وتَنَحَّى عنه الشيطان ، فيقول لشيطان آخر : كيف لك برجل قد هُدِيَ وكُفِيَ ووُقِيَ
ในสุนันอัต-ติรมิซีย์ รายงานจากอนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดกล่าว —หมายถึงเมื่อเขาออกจากบ้าน— ว่า "บิสมิลลาฮ์ ตะวักกัลตุ อะลัลลอฮ์ ลาเหาละ วะลา กุววะตะ อิลลา บิลลาฮ์" (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ฉันขอมอบหมายต่ออัลลอฮ์ ไม่มีอำนาจและพลังใดนอกจากด้วยอัลลอฮ์) จะมีเสียงกล่าวแก่เขาว่า "ท่านได้รับความพอเพียงแล้ว ได้รับการชี้นำแล้ว และได้รับการคุ้มครองแล้ว" และชัยฏอนก็จะหลีกห่างจากเขาไป แล้วมันจะกล่าวแก่ชัยฏอนอีกตนหนึ่งว่า "เจ้าจะทำอะไรได้กับชายคนหนึ่งที่ได้รับการชี้นำ ได้รับความพอเพียง และได้รับการคุ้มครองแล้วเล่า?"» รายงานโดยอบูดาวูด อัน-นะสาอีย์ และอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่า "เป็นหะดีษหะสัน"
مَنْ قال في يوم مائة مرة : لا إله إلا الله وحده لا شريك له ، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ، كانت
และมีรายงานที่ถูกต้องจากท่านนบี ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «ผู้ใดกล่าวในวันหนึ่งหนึ่งร้อยครั้งว่า "ลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮ์ วะห์ดะฮู ลาชะรีกะละฮ์ ละฮุล มุลกุ วะละฮุล หัมดุ วะฮุวะ อะลา กุลลิ ชัยอิน เกาะดีร" (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ พระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดๆ แด่พระองค์ อำนาจการปกครองเป็นของพระองค์ การสรรเสริญเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสิ่ง) สิ่งนั้นจะเป็น…
بِسْمِ اللهِ
توكَّلْتُ على الله
لاَ حَوْلَ ولاَ قُوَّةَ إلاَّ باللهِ
…เป็นเครื่องคุ้มกันจากชัยฏอนจนถึงเวลาเย็น» ซุฟยานได้เล่าจากอบุซซุบัยร์ จากอับดุลลอฮ์ บิน ฎ็อมเราะฮ์ จากกะอบ ว่า เมื่อชายคนหนึ่งออกจากบ้านแล้วกล่าวว่า "บิสมิลลาฮ์" (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์) มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า "ท่านได้รับการชี้นำแล้ว" เมื่อเขากล่าวว่า "ตะวักกัลตุ อะลัลลอฮ์" (ข้าพเจ้ามอบหมายต่ออัลลอฮ์) มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า "ท่านได้รับการคุ้มครองให้พอเพียงแล้ว" และเมื่อเขากล่าวว่า "ลา เหาละ วะลา กูวะตะ อิลลา บิลลาฮ์" (ไม่มีอำนาจและพลังใดนอกจากด้วยอัลลอฮ์) มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า "ท่านได้รับการปกป้องแล้ว" แล้วบรรดาชัยฏอนก็จะพูดกันว่า "กลับไปเถิด พวกเจ้าไม่มีหนทางใดจะเข้าถึงเขาได้ พวกเจ้าจะทำอะไรได้กับคนที่ได้รับการคุ้มครองให้พอเพียง ได้รับการชี้นำ และได้รับการปกป้องแล้วเล่า?"
อบูค็อลลาด อัล-มิศรี กล่าวว่า ผู้ใดเข้าสู่อิสลาม เขาได้เข้าไปอยู่ในป้อมปราการหนึ่ง ผู้ใดเข้ามัสยิด เขาได้เข้าไปอยู่ในป้อมปราการสองชั้น และผู้ใดนั่งอยู่ในวงชุมนุมที่มีการรำลึกถึงอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง เขาได้เข้าไปอยู่ในป้อมปราการสามชั้น
إذا وضع العبد جَنْبَه على فراشه، فقال: بسم الله، وقرأ فاتحة الكتاب، أَمِنَ من شرِّ الجنِّ والإنسِ ومن كل شيء
อัลหาฟิซ อบูมูซา ได้รายงานไว้ในหนังสือของท่าน จากหะดีษของอบูอิมรอน อัล-เญานี จากอนัส (ร.ฎ.) จากท่านนบี ﷺ ว่า «เมื่อบ่าวคนหนึ่งเอนกายลงบนที่นอนของเขา แล้วกล่าวว่า "บิสมิลลาฮ์" และอ่านฟาติหะตุลกิตาบ เขาจะปลอดภัยจากความชั่วร้ายของญินและมนุษย์ และจากทุกสิ่ง» อัส-สุยูฏีได้กล่าวถึงหะดีษนี้ไว้ใน "อัล-ญามิอ์ อัล-กะบีร" และระบุว่ารายงานโดยอัล-บัซซารและอัด-ดัยละมี อัล-ฮัยษะมีกล่าวไว้ใน "อัล-มัจญ์มะอ์" ว่า ในสายรายงานมีฆ็อสสาน บิน อุบัยด์ ซึ่งเป็นผู้อ่อน (เฎาะอีฟ) แต่อิบนุหิบบานรับรองว่าเชื่อถือได้ ส่วนผู้รายงานคนอื่น ๆ ล้วนเป็นผู้รายงานของหะดีษเศาะฮีห์ (ผู้ตรวจทานหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
صَدَقَكَ، وهو كذوب
ใน "เศาะฮีห์อัล-บุคอรี" จากมุฮัมมัด บิน สีรีน จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้มอบหมายให้ฉันดูแลรักษาซะกาตของเดือนเราะมะฎอน แล้วก็มีผู้หนึ่งมาหาฉัน และเริ่มโกยเอาอาหารไป ฉันจึงจับตัวเขาไว้ เขากล่าวว่า "ปล่อยฉันไปเถิด ฉันจะไม่กลับมาทำอีก"… แล้วท่านก็เล่าหะดีษต่อไป และกล่าวว่า ในครั้งที่สามเขากล่าวว่า "ฉันจะสอนถ้อยคำบางประการแก่ท่าน ซึ่งอัลลอฮ์จะทรงให้ท่านได้รับประโยชน์ด้วยถ้อยคำเหล่านั้น เมื่อท่านเข้านอน จงอ่านอายะฮ์อัล-กุรซีย์ตั้งแต่ต้นจนจบ แล้วจะมีผู้คุ้มครองจากอัลลอฮ์อยู่กับท่านตลอดไป และชัยฏอนจะไม่เข้าใกล้ท่านจนกระทั่งรุ่งเช้า" ฉันจึงปล่อยเขาไป ครั้นรุ่งเช้า ฉันได้บอกท่านนบี ﷺ ถึงคำพูดของเขา ท่านกล่าวว่า «เขาพูดจริงกับท่าน ทั้งที่เขาเป็นจอมโกหก»
إذَا أوى الإنْسانُ إلىٰ فِرَاشِهِ، ابْتَدَرَهُ مَلَكٌ وشَيْطَانٌ،
อัลหาฟิซ อบูมูซา ได้กล่าวถึงหะดีษของอบุซซุบัยร์ จากญาบิร (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า «เมื่อมนุษย์เข้านอน จะมีมะลาอิกะฮ์องค์หนึ่งและชัยฏอนตนหนึ่งรีบรุดเข้าหาเขา…
فيقول المَلَكُ : اختم بخير ، ويقول الشيطان : اختم بشر . فإذا ذكر الله تعالى حتى يغلبه ـ يعني النوم ـ طرد المَلَكُ الشيطان وبات يكلؤه ، فإذا استيقظ ، ابتدره ملك وشيطان ، فيقول الملك : افتح بخير ، ويقول الشيطان : افتح بشر ، فإن قال : الحمد لله الذي أحيا نفسي بعد موتها ولم يمتها في منامها ، الحمد لله الذي يمسك التي قضى عليها الموت ويرسل الأخرى إلى أجل مسمى ، الحمد لله الذي يمسك السموات والأرض أن تزولا ، ولئن زالتا إن أمسكهما من أحد من بعده ، الحمد لله الذي يمسك السماء أن تقع على الأرض إلا بإذنه ، طرد الملك الشيطان وظل يكلؤه
มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า “จงปิดท้ายด้วยความดี” ส่วนชัยฏอนจะกล่าวว่า “จงปิดท้ายด้วยความชั่ว” หากเขารำลึกถึงอัลลอฮ์ตะอาลาจนกระทั่งมันครอบงำเขา (หมายถึงความง่วงนอน) มะลาอิกะฮ์จะขับไล่ชัยฏอนออกไป และเฝ้าคุ้มครองเขาตลอดคืน เมื่อเขาตื่นขึ้น มะลาอิกะฮ์ตนหนึ่งและชัยฏอนตนหนึ่งจะรีบเข้ามาหาเขา มะลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า “จงเปิด (วันใหม่) ด้วยความดี” ส่วนชัยฏอนจะกล่าวว่า “จงเปิดด้วยความชั่ว” หากเขากล่าวว่า “มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงให้ชีวิตของฉันฟื้นคืนหลังจากที่มันได้ตายไปแล้ว และมิได้ทรงให้มันตายในขณะหลับ มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงยึดชีวิตที่พระองค์ทรงกำหนดความตายแก่มันไว้ และทรงปล่อยอีกชีวิตหนึ่งไปจนถึงกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้ มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงยึดชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินไว้มิให้เคลื่อนจากที่ และหากทั้งสองเคลื่อนจากที่ไป ก็ไม่มีผู้ใดจะยึดมันไว้ได้นอกจากพระองค์ มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ผู้ทรงยึดฟากฟ้าไว้มิให้ตกลงมาบนแผ่นดิน เว้นแต่ด้วยการอนุมัติของพระองค์”⁽¹⁾ มะลาอิกะฮ์จะขับไล่ชัยฏอนออกไป และคอยคุ้มครองเขาต่อไป»⁽²⁾
أَمَا إِنَّ أَحَدَكُم إِذَا أَتىٰ أَهْلَهُ قالَ : بِسْمِ اللهِ ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ ، وجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فيولد بينهما ولد لاَ يَضُرُّهُ شَيْطَانٌ أَبَداً
และในเศาะฮีหฺทั้งสอง (อัล-บุคอรีและมุสลิม) จากหะดีษของสาลิม บินอบีอัล-ญะอ์ด จากกุร็อยบ์ จากอิบนุอับบาส (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พึงรู้เถิดว่า แท้จริงคนหนึ่งในหมู่พวกท่าน เมื่อเขาจะร่วมหลับนอนกับภรรยาของเขาแล้วกล่าวว่า “บิสมิลลาฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงให้พวกเราห่างไกลจากชัยฏอน และขอทรงให้ชัยฏอนห่างไกลจากสิ่งที่พระองค์ทรงประทานแก่เรา” แล้วมีบุตรเกิดขึ้นระหว่างทั้งสอง⁽³⁾ ชัยฏอนจะไม่สามารถทำอันตรายแก่บุตรนั้นได้ตลอดไป»⁽⁴⁾
อัล-หาฟิซอบูมูซาได้รายงานจากอัล-หะซัน บินอะลี (ร.ฎ.) ว่า เขากล่าวว่า “ฉันขอรับประกันแก่ผู้ที่อ่านอายะฮ์ทั้งยี่สิบนี้ว่า อัลลอฮ์ตะอาลาจะทรงคุ้มครองเขาจากชัยฏอนผู้อธรรมทุกตน และจากทุก…
⁽¹⁾ สิ่งที่ปรากฏใน “มะวาริด อัซ-ซอมอาน” และ “มัจญ์มะอ์ อัซ-ซะวาอิด” แทนประโยคท้ายสุดของหะดีษนี้ (คือ “มะลาอิกะฮ์จะขับไล่ชัยฏอน…” จนจบ) คือ «หากเขาตกจากเตียงนอนของเขา (แล้วตาย) เขาจะได้เข้าสวรรค์» ส่วนที่ปรากฏใน “มุสตัดร็อก อัล-หากิม” คือ «หากเขาตกจากพาหนะ (แล้วตาย) เขาจะตายในสภาพชะฮีด และหากเขาลุกขึ้นละหมาด เขาก็ได้ละหมาดในความประเสริฐทั้งหลาย» (ผู้ตรวจสอบหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
⁽²⁾ อิบนุหิบบานรายงานในความหมายเดียวกัน หมายเลข 2362 (มะวาริด) และอัล-หากิม 1/548 และท่านได้ระบุว่าเป็นหะดีษเศาะฮีหฺ โดยอัซ-ซะฮะบีเห็นพ้องด้วย และผู้รายงานทั้งหมดเชื่อถือได้ อัล-ฮัยษะมีได้กล่าวถึงหะดีษนี้ใน “มัจญ์มะอ์ อัซ-ซะวาอิด” 10/120 และกล่าวว่า อบูยะอ์ลาเป็นผู้รายงาน และผู้รายงานของเขาเป็นผู้รายงานในระดับเศาะฮีหฺ ยกเว้นอิบรอฮีม บินอัล-หัจญาจ อัช-ชามี ซึ่งเป็นผู้ที่เชื่อถือได้ เรากล่าวว่า ที่ถูกต้องคือ อิบรอฮีม บินอัล-หัจญาจ อัส-สามี ด้วยอักษรสีน (ผู้ตรวจสอบหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
⁽³⁾ เช่นนี้ปรากฏในฉบับตีพิมพ์ทั้งหลายว่า “แล้วมีบุตรเกิดขึ้นระหว่างทั้งสอง” ซึ่งในเศาะฮีหฺทั้งสองไม่ได้มีถ้อยคำเช่นนี้ ผู้แต่งได้รายงานในเชิงความหมาย ในบางรายงานของอัล-บุคอรีมีว่า «หากมีบุตรระหว่างทั้งสอง» และในเศาะฮีหฺทั้งสองมีว่า «เพราะหากถูกกำหนดให้มีบุตรระหว่างทั้งสอง ชัยฏอนจะไม่สามารถทำอันตรายแก่เขาได้ตลอดไป» (ผู้ตรวจสอบหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
⁽⁴⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรี 13/321 ในกิตาบอัต-เตาฮีด บทการขอโดยใช้พระนามของอัลลอฮ์ตะอาลา, ในกิตาบบัดอุลค็อลก์ บทคุณลักษณะของอิบลีสและไพร่พลของมัน, และในกิตาบอัด-ดะอะวาต บทการขอดุอาอ์ให้แก่ผู้แต่งงาน และมุสลิม หมายเลข 1434 ในกิตาบอัน-นิกาหฺ บทสิ่งที่ส่งเสริมให้กล่าวขณะร่วมหลับนอน (ผู้ตรวจสอบหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ
لَوْ أَنزَلْنَا هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانَ
…ชัยฏอนที่ดื้อด้าน สัตว์ร้ายที่เป็นภัยทุกชนิด และโจรที่ประทุษร้ายทุกคน ได้แก่ อายะฮ์อัล-กุรซีย์ สามอายะฮ์จากซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ «แท้จริงพระเจ้าของพวกเจ้าคืออัลลอฮ์ ผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน...» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:54-57) สิบอายะฮ์จากซูเราะฮ์อัศ-ศอฟฟาต (ซูเราะฮ์อัศ-ศอฟฟาต 37:1-10) สามอายะฮ์จากซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน «โอ้ชุมนุมแห่งญินและมนุษย์...» (ซูเราะฮ์อัร-เราะห์มาน 55:33-34) และตอนท้ายของซูเราะฮ์อัล-หัชร์ «หากเราได้ประทานอัลกุรอานนี้...» (ซูเราะฮ์อัล-หัชร์ 59:21-24)
آمنتُ باللهِ العظيم وحدَه ، وكفرتُ بالجِبْتِ وَالطّاغُوتِ ، واعْتَصَمْتُ بالعُرْوَةِ الوُثْقى لا انْفِصَام لها ، والله سميع عليم ، حسبيَ الله وكفى ، سمع الله لمن دَعا ، ليس وراء اللهِ منتهى
มุฮัมมัด อิบนุอะบาน กล่าวว่า ขณะที่ชายคนหนึ่งกำลังละหมาดอยู่ในมัสญิด ก็ปรากฏว่ามีบางสิ่งอยู่ข้างกายเขา เขาจึงตกใจผงะหนี สิ่งนั้นกล่าวว่า "ท่านไม่ต้องกลัวอันตรายใด ๆ จากฉัน แท้จริงฉันมาหาท่านเพื่ออัลลอฮ์ตะอาลาเท่านั้น จงไปหาอุรวะฮ์แล้วถามเขาว่า สิ่งที่เขาใช้ขอความคุ้มครองนั้นคืออะไร" หมายถึงขอความคุ้มครองจากหัวหน้าของบรรดาอิบลีส อุรวะฮ์ตอบว่า "จงกล่าวว่า ข้าพเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่แต่เพียงองค์เดียว ข้าพเจ้าปฏิเสธอัล-ญิบต์และอัฏ-ฏอฆูต และข้าพเจ้ายึดมั่นต่อห่วงที่มั่นคงยิ่งซึ่งไม่มีวันขาด และอัลลอฮ์นั้นทรงได้ยิน ทรงรอบรู้ยิ่ง อัลลอฮ์ทรงเพียงพอแก่ข้าพเจ้า และพระองค์ทรงพอเพียงแล้ว อัลลอฮ์ทรงได้ยินผู้ที่วิงวอนขอต่อพระองค์ ไม่มีจุดสิ้นสุดใดอยู่เหนือไปกว่าอัลลอฮ์"
บิชร์ อิบนุมันศูร รายงานจากวุฮัยบ์ อิบนุลวัรด์ ว่า มีชายคนหนึ่งออกไปยังสุสานหลังจากผ่านไปช่วงหนึ่งของกลางคืน เขาเล่าว่า "ฉันได้ยินเสียงเคลื่อนไหว หรือเสียงดังสนั่น แล้วก็มีเตียงตั่งถูกนำมาวางลง และมีบางสิ่งมานั่งบนนั้น" เขาเล่าต่อว่า "บรรดาไพร่พลของมันก็มาชุมนุมกันรอบตัวมัน แล้วมันก็ตะโกนว่า 'ใครจะจัดการอุรวะฮ์ อิบนุซซุบัยร์ให้ข้าได้บ้าง?' ไม่มีผู้ใดตอบมันเลย จนกระทั่งมีเสียงดังติดตามกันมาตามที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกริกเกียรติและสูงส่งทรงประสงค์ แล้วตนหนึ่งก็กล่าวว่า 'ข้าจะจัดการเขาให้ท่านเอง'" เขาเล่าว่า "มันจึงมุ่งหน้าไปยังเมืองมะดีนะฮ์ โดยที่ฉันเฝ้ามองอยู่ ไม่นานนักมันก็กลับมา แล้วกล่าวว่า 'ไม่มีหนทางใดที่จะเข้าถึงอุรวะฮ์ได้เลย' และกล่าวว่า 'ความวิบัติจงประสบแก่พวกเจ้า ข้าพบว่าเขากล่าวถ้อยคำบางประการทั้งยามเช้าและยามเย็น ซึ่งเมื่อมีถ้อยคำเหล่านั้นอยู่ พวกเราก็ไม่อาจเข้าถึงตัวเขาได้'"
آمنت بالله العظيم ، وكفرتُ بالجِبْتِ والطَّاغُوتِ ، واسْتَمْسَكْتُ بالعُرْوَةِ الوُثْقَى الَّتي لا انْفِصَامَ لها ، والله سَمِيعٌ عليم
ชายผู้นั้นเล่าว่า "เมื่อถึงรุ่งเช้า ฉันจึงบอกครอบครัวของฉันว่า 'จงจัดเตรียมเสบียงให้ฉันด้วย' แล้วฉันก็เดินทางมายังเมืองมะดีนะฮ์ และสอบถามหาเขาจนกระทั่งมีผู้ชี้ทางให้ ปรากฏว่าเขาเป็นชายชราผู้มีอายุมากแล้ว ฉันจึงถามว่า 'มีถ้อยคำใดที่ท่านกล่าวในยามเช้าและยามเย็นหรือไม่?' แต่เขาไม่ยอมบอกฉัน ฉันจึงเล่าให้เขาฟังถึงสิ่งที่ฉันได้เห็นและได้ยินมา เขาจึงกล่าวว่า 'ฉันไม่ทราบหรอก เพียงแต่ว่าเมื่อถึงยามเช้า ฉันจะกล่าวว่า ข้าพเจ้าศรัทธาต่ออัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าปฏิเสธอัล-ญิบต์และอัฏ-ฏอฆูต และข้าพเจ้ายึดมั่นต่อห่วงที่มั่นคงยิ่งซึ่งไม่มีวันขาด และอัลลอฮ์นั้นทรงได้ยิน ทรงรอบรู้ยิ่ง เมื่อถึงยามเช้าฉันกล่าวสามครั้ง และเมื่อถึงยามเย็นฉันก็กล่าวสามครั้ง'"
إِنَّ عِفريتاً من الجن يَكِيدُك ، فإذا أَوَيْت إلى فِرَاشِكَ فقل :
อบูมูซาได้รายงานจากมุสลิม อัล-บะฏีน ว่า ญิบรีลได้กล่าวแก่ท่านนบี ﷺ ว่า "แท้จริงอิฟรีตตนหนึ่งจากหมู่ญินกำลังวางแผนร้ายต่อท่าน ดังนั้นเมื่อท่านเข้าสู่ที่นอนของท่าน จงกล่าวว่า
أَعُوذُ بكلماتِ اللهِ التَّامَّات التي لا يُجَاوِزُهُنَّ برٌّ ولا فاجرٌ ، من شَرِّ ما ينزل من السَّماء وما يَعْرُجُ فيها ، ومن شَرِّ ما ذَرأ من الأرْضِ وما يخرجُ منها ، ومن شَرِّ فِتَنِ اللَّيْلِ والنَّهار ، ومن شَرِّ طوارقِ الليل والنهار ، إلاَّ طارِقاً يطرق بخير يا رحمن
'ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองด้วยพจนารถอันสมบูรณ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งไม่มีผู้ใดล่วงเลยได้ ไม่ว่าคนดีหรือคนชั่ว ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่ลงมาจากฟากฟ้าและสิ่งที่ขึ้นไปในนั้น จากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงบังเกิดขึ้นบนแผ่นดินและสิ่งที่ออกมาจากมัน จากความชั่วร้ายของฟิตนะฮ์ (บททดสอบ) แห่งกลางคืนและกลางวัน และจากความชั่วร้ายของผู้มาเยือนในยามกลางคืนและกลางวัน เว้นแต่ผู้มาเยือนที่มาพร้อมกับความดี โอ้พระผู้ทรงกรุณาปรานี'"⁽¹⁾
มีรายงานยืนยันไว้ใน «อัศ-เศาะฮีฮ์» ว่า ชัยฏอนจะวิ่งหนีเมื่อได้ยินเสียงอะซาน
สุฮัยล์ บิน อบีศอลิห์ เล่าว่า บิดาของข้าพเจ้าได้ส่งข้าพเจ้าไปยังบนีหาริษะฮ์ โดยมีเด็กหนุ่มคนหนึ่ง—หรือสหายคนหนึ่ง—ของเราไปด้วย แล้วมีเสียงผู้หนึ่งร้องเรียกชื่อเขามาจากสวนแห่งหนึ่ง ผู้ที่ไปกับข้าพเจ้าจึงชะโงกดูข้ามกำแพงสวน แต่ก็ไม่เห็นสิ่งใด ข้าพเจ้าได้เล่าเรื่องนั้นแก่บิดา ท่านกล่าวว่า "หากพ่อรู้ว่าเจ้าจะประสบเรื่องเช่นนี้ พ่อก็จะไม่ส่งเจ้าไป แต่เมื่อใดที่เจ้าได้ยินเสียง (เช่นนั้น) จงประกาศอะซานเรียกสู่การละหมาด เพราะพ่อได้ยินอบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) เล่าจากท่านเราะซูล ﷺ ว่า ท่านกล่าวว่า
إنَّ الشَّيْطَانَ إذَا نُودِي بالصلاة ، وَلَّى وله حُصَاصٌ
«แท้จริงชัยฏอนนั้น เมื่อมีการประกาศเรียกสู่การละหมาด มันจะหันหลังวิ่งหนีไปพร้อมกับผายลม»"
إذا سمع النِّدَاءَ وَلَّى وله ضُراطٌ ، حتى لا يسمع التَّأْذينَ ...
และในอีกรายงานหนึ่งระบุว่า «เมื่อมันได้ยินเสียงเรียก (อะซาน) มันจะหันหลังหนีไปพร้อมกับผายลม จนกระทั่งไม่ได้ยินเสียงอะซาน…» จนจบหะดีษ⁽²⁾
اسْتَكْثِروا من لا إلٰهَ إلاَّ اللهُ والاستغفار ،
อัล-หาฟิซ อบูมูซาได้รายงานหะดีษของอบูเราะญาอ์ จากอบูบักร อัศ-ศิดดีก (ร.ฎ.) ว่า ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «พวกท่านจงกล่าว "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์" และขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) ให้มาก
⁽¹⁾ สายรายงานของหะดีษนี้ขาดตอน (มุนเกาะฏิอ์) มาลิกได้รายงานไว้ใน «อัล-มุวัฏเฏาะอ์» 2/951 และ 952 ในกิตาบอัช-ชิอ์ร์ บทว่าด้วยการขอความคุ้มครองที่ได้รับคำสั่งใช้ จากยะห์ยา บิน สะอีด ในลักษณะมุรสัล อัซ-ซุรกอนีย์กล่าวไว้ใน «ชัรห์ อัล-มุวัฏเฏาะอ์» ว่า อัน-นะสาอีย์ได้รายงานแบบสายรายงานต่อเนื่องผ่านทางมุหัมมัด บิน ญะอ์ฟัร จากยะห์ยา บิน สะอีด จากมุหัมมัด บิน อับดุรเราะห์มาน บิน สะอัด บิน ซุรอเราะฮ์ จากอิบนุอับบาส อัส-สุละมีย์ จากอิบนุมัสอูด อัซ-ซุรกอนีย์กล่าวว่า หัมซะฮ์ อัล-กินานีย์ อัล-หาฟิซ กล่าวว่า รายงานนี้ไม่ใช่รายงานที่มะห์ฟูซ (ได้รับการยืนยัน) ที่ถูกต้องคือเป็นรายงานมุรสัล อัส-สุยูฏีย์กล่าวว่า อัล-บัยฮะกีย์ได้บันทึกไว้ใน «อัล-อัสมาอ์ วัศ-ศิฟาต» ผ่านทางดาวูด บิน อับดุรเราะห์มาน อัล-อัฏฏอร จากยะห์ยา บิน สะอีด ว่า ข้าพเจ้าได้ยินชายคนหนึ่งจากชาวชามเล่าจากอิบนุมัสอูดว่า "เมื่อถึงคืนแห่งญิน มีอิฟรีตตนหนึ่งเข้ามาโดยในมือของมันมีคบเพลิง…" แล้วเขาก็เล่าหะดีษนั้น (จบคำกล่าวของอัส-สุยูฏีย์) อัซ-ซุรกอนีย์กล่าวว่า ในเรื่องนี้ยังเป็นที่ต้องพิจารณา เพราะคืนแห่งญินคือคืนที่พวกมันมาฟังอัลกุรอาน ซึ่งไม่ใช่คืนอิสรออ์ ดังนั้นทั้งสองจึงเป็นหะดีษสองบท แม้ถ้อยคำการขอความคุ้มครองในทั้งสองรายงานจะตรงกันก็ตาม (ผู้ตรวจทานหนังสือ «อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ»)
⁽²⁾ รายงานโดยอัล-บุคอรีย์ 2/69 และ 70 ในหมวดอะซาน บทความประเสริฐของการอะซาน และมุสลิม หมายเลข 389 ในหมวดละหมาด บทความประเสริฐของอะซาน และการวิ่งหนีของชัยฏอนเมื่อได้ยินอะซาน (ผู้ตรวจทานหนังสือ «อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ»)
فإنَّ الشَّيطانَ قال : قد أهْلَكْتُهُم بالذُّنوب ، وأهْلَكُوني بقول : لا إله إلاَّ الله والاسْتِغفَار ، فلما رأيتُ ذلك منهم ، أهْلَكْتُهُم بالأهْواء حتى يَحْسَبُونَ أنهم مُهْتَدُون ، فلا يَسْتَغْفِرُون
«…แท้จริงชัยฏอนกล่าวว่า: ข้าได้ทำให้พวกเขาพินาศด้วยบาปทั้งหลาย แต่พวกเขาก็ทำให้ข้าพินาศด้วยการกล่าว ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ และการขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) ครั้นเมื่อข้าเห็นเช่นนั้นจากพวกเขา ข้าจึงทำให้พวกเขาพินาศด้วยอารมณ์ใฝ่ต่ำ (อะฮ์วาอ์) จนพวกเขาคิดว่าตนเองอยู่บนทางนำ แล้วพวกเขาก็จะไม่ขออภัยโทษอีก»⁽¹⁾
และท่านยังได้รายงานไว้อีกจากอิบรอฮีม บินอัล-หะกัม จากบิดาของเขา จากอิกริมะฮ์ ว่า: ขณะที่ชายผู้เดินทางคนหนึ่งเดินผ่านชายคนหนึ่งที่กำลังนอนหลับอยู่ เขาเห็นชัยฏอนสองตนอยู่ข้างชายผู้นั้น ผู้เดินทางได้ยินชัยฏอนตนหนึ่งพูดกับสหายของมันว่า "จงไปทำลายหัวใจของคนที่นอนอยู่นี้เสีย" ครั้นเมื่อมันเข้าไปใกล้เขา มันก็ถอยกลับมาหาสหายของมันแล้วกล่าวว่า "เขานอนหลับโดยได้อ่านอายะฮ์หนึ่งไว้ ซึ่งพวกเราไม่มีหนทางใดจะเข้าถึงเขาได้เลย" แล้วอีกตนหนึ่งก็ไปหาคนที่นอนอยู่ ครั้นเมื่อเข้าไปใกล้เขา มันก็ถอยกลับมาแล้วกล่าวว่า "เจ้าพูดจริง" แล้วมันทั้งสองก็จากไป จากนั้นผู้เดินทางได้ปลุกชายผู้นั้นให้ตื่นและเล่าให้เขาฟังถึงสิ่งที่ตนได้เห็นจากชัยฏอนทั้งสอง แล้วเขาถามว่า "บอกฉันทีว่าท่านนอนหลับโดยอ่านอายะฮ์ใดไว้?" ชายผู้นั้นตอบว่า "อายะฮ์นี้:
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ يَطْلُبُهُۥ حَثِيثًا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتٍۭ بِأَمْرِهِۦٓ ۗ أَلَا لَهُ ٱلْخَلْقُ وَٱلْأَمْرُ ۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٥٤﴾
«แท้จริงพระผู้อภิบาลของพวกเจ้าคืออัลลอฮ์ ผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินในหกวัน แล้วพระองค์ทรงสถิตเหนืออัรช์ ทรงให้กลางคืนคลุมกลางวัน โดยที่กลางคืนติดตามกลางวันไปอย่างรวดเร็ว และ (ทรงสร้าง) ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาวทั้งหลาย โดยถูกกำหนดให้ยอมจำนนตามพระบัญชาของพระองค์ พึงทราบเถิดว่า การสร้างและการบัญชาเป็นสิทธิ์ของพระองค์ ความจำเริญยิ่งแด่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:54)"
อบุนนัฎรฺ ฮาชิม บินอัล-กอซิม กล่าวว่า: ฉันเคยเห็นในบ้านของฉัน …⁽²⁾ แล้วมีเสียงกล่าว (แก่ฉัน) ว่า "โอ้ อบุนนัฎรฺ จงย้ายออกไปจากการเป็นเพื่อนบ้านของพวกเราเถิด" เขากล่าวว่า: เรื่องนั้นทำให้ฉันลำบากใจยิ่งนัก ฉันจึงเขียนจดหมายไปยังเมืองกูฟะฮ์ ถึงอิบนุอิดรีส อัล-มุหาริบีย์ และอบูอุซามะฮ์ แล้วอัล-มุหาริบีย์ได้เขียนตอบมายังฉันว่า: มีบ่อน้ำแห่งหนึ่งที่เมืองมะดีนะฮ์ ซึ่งเชือกตักน้ำของมันมักจะถูกตัดขาดอยู่เสมอ แล้วมีกองคาราวานกลุ่มหนึ่งมาพักกับพวกเขา พวกเขาจึงร้องทุกข์เรื่องนั้นแก่คนเหล่านั้น คนในกองคาราวานจึงขอถังน้ำมาใบหนึ่ง แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ (ลงไปในน้ำ) จากนั้นก็เทน้ำนั้นลงไปในบ่อ ทันใดนั้นก็มีไฟพุ่งออกมาจากบ่อ แล้วไฟนั้นก็ดับลงที่ปากบ่อ
อบุนนัฎรฺกล่าวว่า: ฉันจึงนำภาชนะใส่น้ำใบหนึ่งมา แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ลงไปในน้ำนั้น จากนั้นฉันก็นำไปไล่ประพรมตามมุมต่าง ๆ ของบ้าน แล้วพวกมันก็ร้องตะโกนใส่ฉันว่า "ท่านเผาพวกเราแล้ว! พวกเราจะย้ายออกไปจากท่าน" และถ้อยคำนั้นคือ:
بسم الله ، أمسينا بالله الذي ليس منه شيء ممتنع ، وبعِزَّةِ اللهِ التي لا ترام ولا تضام ، وبسلطان الله المنيع نحتجب
"บิสมิลลาฮ์ พวกเราเข้าสู่ยามเย็นด้วยอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่มีสิ่งใดจะขัดขืนพระองค์ได้ และด้วยเกียรติอันสูงส่งของอัลลอฮ์ ซึ่งไม่มีผู้ใดจะไปถึงได้และไม่มีผู้ใดจะข่มเหงได้ และด้วยอำนาจอันแข็งแกร่งของอัลลอฮ์ พวกเราขอกำบังตน…"
⁽¹⁾ อัล-ฮัยษะมีย์ได้นำมากล่าวไว้ใน «มัจญ์มะอ์ อัซ-ซะวาอิด» และระบุว่าเป็นการรายงานของอบูยะอ์ลา อัล-ฮัยษะมีย์กล่าวว่า: ในสายรายงานมีอุษมาน บินมะฏ็อร ซึ่งเป็นผู้รายงานที่อ่อน (เฎาะอีฟ) (ผู้ตรวจทานหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
⁽²⁾ มีถ้อยคำบางส่วนตกหล่นไป และจากบริบทเป็นที่เข้าใจได้ว่า เขาได้พูดกับผู้ที่เขาเคยเห็น แล้วจึงมีเสียงกล่าวแก่เขาว่า "โอ้ อบุนนัฎรฺ…" จนจบข้อความ
وبأسمائه الحسنى كلِّها عائذ من الأبالسة ، ومن شرِّ شياطين الإنس والجن ، ومن شر كل معلن أو مسر ، ومن شر ما يخرج بالليل ويكمن بالنهار ، ويكمن بالليل ويخرج بالنهار ، ومن شر ما خلق وذرأ وبرأ ، ومن شرِّ إبليس وجنوده ، ومن شر كل دابة أنت آخذٌ بناصيتها إنَّ ربي على صراط مستقيم ، أعوذ بالله : بما استعاذ به موسى ، وعيسى ، وإبراهيم الذي وفى ، من شر ما خلق وذرأ وبرأ ، ومن شر إبليس وجنوده ، ومن شر ما يبغي . أعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم ، ( بسم الله الرحمن الرحيم : وَالصَّافَّاتِ صَفّاً ، فالزَّاجِرَاتِ زَجْراً ، فالتَّالِيَاتِ ذِكْراً ، إنَّ إلهَكُم لواحِدٌ ، رَبُّ السَّمٰواتِ والأَرْضِ ومَا بَيْنَهُما وربُّ المَشَارِقِ ، إنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيَا بزينَةٍ الكَوَاكِبِ ، وحِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ مَارِدٍ ، لا يَسَّمَّعُونَ إلى المَلإِ الأَعْلىٰ ويُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ دُحُوراً وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ ، إلاَّ مَنْ خَطِفَ الخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شهَابٌ ثَاقِبٌ )
และด้วยบรรดาพระนามอันวิจิตรทั้งมวลของพระองค์ ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองให้พ้นจากบรรดาอิบลีส จากความชั่วร้ายของชัยฏอนทั้งที่เป็นมนุษย์และญิน จากความชั่วร้ายของทุกสิ่งทั้งที่เปิดเผยและที่ปกปิด จากความชั่วร้ายของสิ่งที่ออกมาในยามกลางคืนและซ่อนตัวในยามกลางวัน และที่ซ่อนตัวในยามกลางคืนและออกมาในยามกลางวัน จากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง ทรงให้แพร่กระจาย และทรงให้บังเกิดขึ้น จากความชั่วร้ายของอิบลีสและไพร่พลของมัน และจากความชั่วร้ายของสัตว์ทุกชนิดที่พระองค์ทรงจับขม่อมของมันไว้ แท้จริงพระผู้อภิบาลของข้าพเจ้าอยู่บนทางอันเที่ยงตรง ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ด้วยสิ่งที่มูซา อีซา และอิบรอฮีมผู้ปฏิบัติตามพันธะอย่างครบถ้วนได้ขอความคุ้มครอง ให้พ้นจากความชั่วร้ายของสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง ทรงให้แพร่กระจาย และทรงให้บังเกิดขึ้น จากความชั่วร้ายของอิบลีสและไพร่พลของมัน และจากความชั่วร้ายของผู้ที่ละเมิดข่มเหง ข้าพเจ้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงรอบรู้ ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกสาปแช่ง (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ) «ขอสาบานด้วยบรรดาผู้ที่ยืนเรียงเป็นแถว และด้วยบรรดาผู้ขับไล่อย่างแข็งขัน และด้วยบรรดาผู้อ่านข้อตักเตือน แท้จริงพระเจ้าของพวกเจ้านั้นเป็นหนึ่งเดียวอย่างแน่นอน พระผู้อภิบาลแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และสิ่งที่อยู่ระหว่างทั้งสอง และพระผู้อภิบาลแห่งทิศตะวันออกทั้งหลาย แท้จริงเราได้ประดับฟากฟ้าแห่งโลกนี้ด้วยความงามของดวงดาวทั้งหลาย และเพื่อเป็นการปกป้องจากชัยฏอนทุกตัวที่ดื้อรั้น พวกมันไม่อาจลอบฟังไปยังหมู่ชนชั้นสูง (บรรดามะลาอิกะฮ์) ได้ และพวกมันจะถูกขว้างจากทุกด้าน เพื่อขับไล่ให้ถอยหนี และสำหรับพวกมันคือการลงโทษอันต่อเนื่อง เว้นแต่ผู้ที่ลอบฉกฉวยข่าวไปได้ ลูกไฟอันลุกโชนก็จะไล่ตามมันไป» (ซูเราะฮ์อัศ-ศอฟฟาต 37:1–10)
يحرز نفسه من الشيطان بذكر الله تعالى
นี่คือส่วนหนึ่งของสิ่งที่เกี่ยวข้องกับคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่มีต่อบ่าวผู้นั้นว่า «เขาจะปกป้องตัวเองให้พ้นจากชัยฏอนได้ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ตะอาลา»
« لا تقل تعس الشيطان ، فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم ، وقال : بقوتي صرعته ، وإذا قلت باسم الله تصاغر حتى يصير مثل الذباب »
ข้าพเจ้าประสงค์จะปิดท้ายหัวข้อนี้ด้วยหะดีษบทหนึ่งที่อิบนุลก็อยยิมมิได้กล่าวถึงไว้ หะดีษบทนี้บ่งชี้ว่า การรำลึกถึงอัลลอฮ์ในทุกกิจการนั้นจะทำให้ชัยฏอนต่ำต้อย ทำให้มันเล็กลง และผลักไสมันให้กลับไปอย่างผิดหวังและอัปยศ อิมามอะห์มัดได้รายงานว่า ตะมีมะฮ์ได้ยินศอฮาบะฮ์ท่านหนึ่งเล่าว่า เขาเคยนั่งซ้อนท้ายท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เขากล่าวว่า ลาของท่านนบี ﷺ สะดุด ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า "ชัยฏอนจงพินาศ" ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า «อย่ากล่าวว่าชัยฏอนจงพินาศ เพราะเมื่อท่านกล่าวว่าชัยฏอนจงพินาศ มันจะพองตัวใหญ่ขึ้นและกล่าวว่า ด้วยพลังของข้าข้าจึงทำให้เขาล้มลงได้ แต่เมื่อท่านกล่าวว่า บิสมิลลาฮ์ (ด้วยพระนามของอัลลอฮ์) มันจะหดเล็กลงจนกลายเป็นเหมือนแมลงวัน» อิบนุกะษีรกล่าวไว้ใน (อัล-บิดายะฮ์ 1/65) ว่า อะห์มัดรายงานไว้เพียงผู้เดียว และสายรายงานของมันดี
และสิ่งหนึ่งที่จะทำให้มุสลิมห่างไกลจากการตกหลุมพรางของชัยฏอน คือการที่เขาใช้ชีวิตอยู่ในดินแดนของอิสลาม
من أراد منكم بحبوحة الجنة فليلزم الجماعة ، فإن الشيطان مع الواحد وهو من الإثنين أبعد
และเลือกให้ตนเองอยู่ร่วมกับกลุ่มชนที่ดี ซึ่งช่วยเหลือเขาให้ยึดมั่นในสัจธรรมและกระตุ้นเขาสู่สัจธรรม ห้ามปรามเขาจากความชั่ว และตักเตือนเขาให้ระลึกถึงความดีงาม เพราะในความเป็นหนึ่งเดียวและการรวมกลุ่มนั้นมีพลัง และเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ผู้ใดในหมู่พวกท่านปรารถนาใจกลางของสวรรค์ ก็จงยึดมั่นอยู่กับอัล-ญะมาอะฮ์ เพราะแท้จริงชัยฏอนนั้นอยู่กับคนที่อยู่เพียงลำพัง และมันจะอยู่ห่างไกลยิ่งขึ้นจากคนสองคน» บันทึกโดยอัต-ติรมิซีย์ และท่านกล่าวว่าเป็นหะดีษหะซันเศาะฮีห์ ผู้รายงานหะดีษนี้เป็นผู้ที่เชื่อถือได้ หะดีษนี้เศาะฮีห์และมีสายรายงานหลายสาย
ما من ثلاثة في قرية ولا بدو ، لا تقام فيهم الصلاة ، إلا استحوذ عليهم الشيطان ، فعليكم بالجماعة ، فإنما تأكل الذئب من الغنم القاصية
อัล-ญะมาอะฮ์ในที่นี้คือหมู่คณะของมุสลิมและผู้นำของมุสลิม และหมู่คณะในอิสลามจะไม่มีคุณค่าใด ๆ ตราบใดที่ไม่ยึดมั่นในสัจธรรม คืออัลกุรอานและซุนนะฮ์ ในหะดีษมีว่า «ไม่มีบุคคลสามคนใดในหมู่บ้านหรือในชนบทที่ไม่มีการดำรงละหมาด (ร่วมกัน) ในหมู่พวกเขา เว้นแต่ชัยฏอนจะเข้าครอบงำพวกเขา ดังนั้นพวกท่านจงยึดมั่นอยู่กับอัล-ญะมาอะฮ์ เพราะแท้จริงหมาป่าจะกินแกะที่แยกตัวออกห่างจากฝูง» สายรายงานหะซัน บันทึกโดยอบูดาวูด อัน-นะสาอีย์ และท่านอื่น ๆ
ألا أن رسول الله ـ ﷺ ـ قام فينا فقال : ( ألا إن من قبلكم من أهل الكتاب افترقوا على ثنتين وسبعين ملة ، وإن هذه الملة ستفترق على ثلاث وسبعين ملة ، ثنتان وسبعون في النار وواحدة في الجنَّة وهي الجماعة )
อบูดาวูดได้บันทึกไว้ในสุนันของท่าน จากหะดีษของมุอาวิยะฮ์ บิน อบีสุฟยาน (ร.ฎ.) ว่า ท่านได้ยืนขึ้นแล้วกล่าวว่า «พึงทราบเถิดว่า ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ยืนขึ้นในหมู่พวกเราแล้วกล่าวว่า "พึงทราบเถิดว่า แท้จริงชาวคัมภีร์ก่อนหน้าพวกท่านได้แตกแยกออกเป็นเจ็ดสิบสองกลุ่ม และแท้จริงประชาชาตินี้จะแตกแยกออกเป็นเจ็ดสิบสามกลุ่ม เจ็ดสิบสองกลุ่มอยู่ในนรก และอีกหนึ่งกลุ่มอยู่ในสวรรค์ นั่นคืออัล-ญะมาอะฮ์"» บันทึกโดยอบูดาวูดด้วยสายรายงานที่ดี
มุสลิมจำเป็นต้องรู้จักแนวทางและวิธีการต่าง ๆ ของชัยฏอนในการทำให้หลงผิด และเปิดโปงสิ่งเหล่านั้นให้ผู้คนได้รับรู้ อัลกุรอานได้กระทำเช่นนั้นแล้ว และท่านเราะซูล ﷺ ก็ได้ปฏิบัติภารกิจนี้อย่างดีที่สุด อัลกุรอานได้ให้เรารู้จักวิธีการที่ชัยฏอนใช้ล่อลวงอาดัม ส่วนท่านเราะซูล ﷺ ก็ได้สอนให้บรรดาศอฮาบะฮ์รู้ว่าชัยฏอนลักลอบฟังข่าว (จากฟากฟ้า) อย่างไร และนำถ้อยคำที่มันได้ยินไปกระซิบใส่หูของหมอดูหรือนักไสยศาสตร์ โดยปะปนคำโกหกไปด้วยถึงหนึ่งร้อยคำ ท่านได้อธิบายเรื่องนี้แก่พวกเขาเพื่อมิให้พวกเขาถูกหลอกลวงโดยบุคคลจำพวก
⁽¹⁾ หากท่านต้องการทราบรายละเอียดเกี่ยวกับแผนการ เล่ห์กล และกับดักของชัยฏอน ว่ามันทำให้ศาสนาของผู้คนสับสนปนเปอย่างไรทั้งในด้านอะกีดะฮ์ อิบาดะฮ์ และมุอามะลาต และมันเล่นตลกกับชาวยิว ชาวคริสต์ ชาวมะญูส และผู้บูชาเจว็ดอย่างไร ท่านจำเป็นต้องอ่านหนังสือสองเล่ม คือ เล่มแรก: ตัลบีส อิบลีส ของอิบนุล-เญาซีย์ และเล่มที่สอง: อิฆอษะตุล-ละฮ์ฟาน ของอิบนุล-ก็อยยิม
คนเหล่านั้น และได้อธิบายให้พวกเขาเห็นว่ามันกระซิบกระซาบพวกเขาอย่างไร และทำให้พวกเขาว้าวุ่นในการละหมาดและการอิบาดะฮ์อย่างไร ชัยฏอนพยายามทำให้พวกเขาเข้าใจผิดว่าน้ำละหมาดของตนเสียไปแล้วอย่างไร ทั้งที่ความจริงไม่ได้เป็นเช่นนั้น มันพรากสามีภรรยาออกจากกันอย่างไร และมันกระซิบกระซาบมนุษย์อย่างไร โดยกล่าวแก่เขาว่า "ใครสร้างสิ่งนั้น? ใครสร้างสิ่งนี้?" จนกระทั่งมันกล่าวว่า "แล้วใครสร้างพระผู้อภิบาลของเจ้า?"
ชัยฏอนมาหามนุษย์ในรูปของผู้หวังดีที่ห่วงใยมนุษย์ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ดังนั้นมนุษย์จึงต้องฝ่าฝืนสิ่งที่มันใช้ให้ทำ และให้กล่าวแก่มันว่า "หากเจ้าเป็นผู้ให้คำแนะนำที่ดีแก่ผู้ใดจริง เจ้าก็คงแนะนำตัวเองไปแล้ว เจ้าได้ทำให้ตัวเองตกลงไปในนรก และนำความกริ้วของพระผู้ทรงอำนาจมาสู่ตัวเอง แล้วผู้ที่ไม่แนะนำตัวเองจะแนะนำผู้อื่นได้อย่างไร?"
إذا أتاك الشيطان وأنت تصلي فقال إنك ترائي فزدها طولاً
อัล-หาริษ บินก็อยส์ กล่าวว่า «เมื่อชัยฏอนมาหาท่านขณะที่ท่านกำลังละหมาด แล้วมันกล่าวว่า "ท่านกำลังโอ้อวด" ก็จงละหมาดให้ยาวขึ้นไปอีก» (ตัลบีส อิบลีส /38) นี่คือความเข้าใจอันลึกซึ้งในศาสนาจากท่าน ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน
ليأكل أحدكم بيمينه ، وليشرب بيمينه ، وليأخذ بيمينه ، فإن الشيطان يأكل بشماله ، ويشرب بشماله ، ويعطي بشماله ، ويأخذ بشماله
และเมื่อเรารู้ว่าเรื่องใดเป็นสิ่งที่ชัยฏอนชอบและเป็นลักษณะของมัน เราก็ต้องทำตรงกันข้ามกับมัน ตัวอย่างเช่น ชัยฏอนกินด้วยมือซ้าย ดื่มด้วยมือซ้าย และรับด้วยมือซ้าย ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องทำตรงกันข้ามกับมัน ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ให้คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านกินด้วยมือขวา ดื่มด้วยมือขวา และรับด้วยมือขวา เพราะชัยฏอนนั้นกินด้วยมือซ้าย ดื่มด้วยมือซ้าย ให้ด้วยมือซ้าย และรับด้วยมือซ้าย» รายงานโดยอิบนุมาญะฮ์ ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 5/81)
ชัยฏอนจะร่วมดื่มกับเราเมื่อเราดื่มในขณะยืน ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงได้ชี้แนะให้เราดื่มในขณะนั่ง
قيلوا فإن الشياطين لا تقيل
ท่านเราะซูล ﷺ ได้ส่งเสริมให้เรานอนพักกลางวัน (ก็อยลูละฮ์) โดยให้เหตุผลว่าบรรดาชัยฏอนไม่นอนพักกลางวัน ท่านกล่าวว่า «พวกท่านจงนอนพักกลางวันเถิด เพราะบรรดาชัยฏอนไม่นอนพักกลางวัน» รายงานโดยอบูนุอัยม์ในหนังสืออัฏ-ฏิบบ์ ด้วยสายรายงานที่หะสัน (เศาะฮีหุลญามิอ์ 4/147)
อัลกุรอานได้เตือนเราให้ระวังการฟุ่มเฟือย และได้นับว่าบรรดาผู้สุรุ่ยสุร่ายเป็นพี่น้องของบรรดาชัยฏอน ทั้งนี้ไม่ใช่เพราะอื่นใด นอกจากเพราะบรรดาชัยฏอนชอบการทำให้ทรัพย์สินสูญเปล่าและใช้จ่ายไปในทางที่ไม่ถูกต้อง
ส่วนหนึ่งของการฟุ่มเฟือยคือการมีเครื่องเรือนและที่นอนมากเกินความจำเป็น ท่าน…
فراش للرجل ، وفراش لامرأته ، وفراش للضيف ، والرابع للشيطان
ﷺ ว่า: «ที่นอนหนึ่งสำหรับผู้ชาย ที่นอนหนึ่งสำหรับภรรยาของเขา ที่นอนหนึ่งสำหรับแขก และที่นอนที่สี่เป็นของชัยฏอน» บันทึกโดยอบูดาวูด อันนะสาอี และอะห์มัด ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (เศาะฮีห์ อัลญามิอ์ 4/8)
إن الشيطان يحضر أحدكم عند كل شيء من شأنه حتى يحضره عند طعامه ، فإذا سقطت اللقمة فليمط ما كان بها من أذى ، ثمَّ ليأكلها ولا يدعها للشيطان ، فإذا فرغ فليلعق أصابعه ، فإنَّه لا يدري في أي طعامه البركة
จากหลักการนี้เอง ท่านเราะซูล ﷺ จึงสั่งใช้เราให้ขจัดสิ่งสกปรกออกจากอาหารคำที่หล่นจากมือของคนหนึ่งในพวกเรา และไม่ปล่อยมันไว้ให้ชัยฏอน ท่าน ﷺ กล่าวว่า: «แท้จริงชัยฏอนจะมาร่วมอยู่กับคนหนึ่งในพวกท่านในทุกกิจการของเขา จนกระทั่งมันมาร่วมอยู่กับเขาในเวลารับประทานอาหารของเขา ดังนั้นเมื่ออาหารคำหนึ่งหล่นลง ก็ให้เขาขจัดสิ่งสกปรกที่ติดอยู่ออก แล้วให้เขากินมัน และอย่าปล่อยมันไว้ให้ชัยฏอน และเมื่อเขารับประทานเสร็จ ก็ให้เขาเลียนิ้วมือของเขา เพราะเขาไม่รู้ว่าบะเราะกะฮ์อยู่ในอาหารส่วนใดของเขา» บันทึกโดยมุสลิมในเศาะฮีห์ของท่าน (เศาะฮีห์ อัลญามิอ์ 2/75)
تكون إبل للشياطين . وبيوت للشياطين ، فأمّا إبل الشياطين ، فقد رأيتها ، يخرج أحدكم بجنيبات معه قد أسمنها فلا يعلو بعيراً منها ، ويمر بأخيه قد انقطع به فلا يحمله ، وأمّا بيوت الشياطين فلم أرها
พาหนะเหล่านี้ ทั้งอูฐ ม้า และลาในสมัยก่อน รวมถึงรถยนต์และสิ่งที่คล้ายคลึงกันในสมัยปัจจุบัน ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อประโยชน์ของมนุษย์ ดังนั้น หากเจ้าของมันไม่ได้ใช้งานมันทั้งหมด แล้วเขาผ่านไปพบกลุ่มชนที่ต้องการเดินทางไปยังสถานที่ที่เจ้าของพาหนะกำลังจะไป เขาก็ควรอนุญาตให้พวกเขาได้ใช้มัน มิฉะนั้นแล้วมันก็จะกลายเป็นพาหนะของชัยฏอน ในหะดีษมีว่า: «จะมีอูฐที่เป็นของชัยฏอน และบ้านที่เป็นของชัยฏอน ส่วนอูฐของชัยฏอนนั้น ฉันได้เห็นมันแล้ว คือคนหนึ่งในพวกท่านออกเดินทางพร้อมกับอูฐที่จูงตามมาซึ่งเขาขุนไว้จนอ้วนพี แต่เขาไม่ขึ้นขี่มันเลยสักตัว และเขาผ่านพี่น้องของเขาที่ติดค้างอยู่กลางทาง แต่เขาก็ไม่ให้พี่น้องของเขาขึ้นขี่ไปด้วย ส่วนบ้านของชัยฏอนนั้น ฉันยังไม่เคยเห็น» บันทึกโดยอบูดาวูด ด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (ดู อัลอะหาดีษ อัศเศาะฮีหะฮ์ 1/148)
บางทีบ้านของชัยฏอนที่หะดีษหมายถึง ก็คือรถยนต์เหล่านี้ ซึ่งเจ้าของขับผ่านผู้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งไป แต่ก็ไม่ให้พวกเขาขึ้นโดยสาร
الخيل ثلاثة : ففرس للرحمن ، وفرس للشيطان ، وفرس للإنسان ، فأما فرس الرحمن ؛ فالذي يربط في سبيل الله ، فعلفه وروثه وبوله في ميزانه ، وأمّا فرس الشيطان فالذي يقامر أو
และม้ารวมถึงสัตว์พาหนะที่ถูกใช้ในการพนันและการวางเดิมพันนั้น ถือว่าเป็นพาหนะของชัยฏอน ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า: «ม้ามีสามประเภท คือ ม้าสำหรับอัรเราะห์มาน ม้าสำหรับชัยฏอน และม้าสำหรับมนุษย์ ส่วนม้าของอัรเราะห์มานนั้น คือม้าที่ถูกเลี้ยงผูกไว้เพื่อหนทางของอัลลอฮ์ อาหารของมัน มูลของมัน และปัสสาวะของมัน จะอยู่ในตาชั่งความดีของเขา ส่วนม้าของชัยฏอนนั้น คือม้าที่ถูกใช้ในการพนันหรือ
…ที่เขาใช้พนันขันต่อ ส่วนม้าของมนุษย์ คือม้าที่มนุษย์เลี้ยงไว้เพื่อหวังลูกของมัน ม้านั้นจึงเป็นเครื่องคุ้มกันจากความยากจน» รายงานโดยอะห์มัดด้วยสายรายงานที่เศาะฮีห์ (เศาะฮีหุลญามิอ์ 3/137)
التأني من الرحمن والعجلة من الشيطان
ความรีบร้อนเป็นคุณลักษณะหนึ่งที่ชัยฏอนชอบ เพราะมันทำให้มนุษย์ตกอยู่ในความผิดพลาด ท่านเราะซูล ﷺ กล่าวว่า «ความสุขุมไม่รีบร้อนมาจากอัร-เราะห์มาน และความรีบร้อนมาจากชัยฏอน» รายงานโดยอัล-บัยฮะกีย์ในหนังสือชุอะบุลอีมานด้วยสายรายงานที่หะซัน (เศาะฮีหุลญามิอ์ 3/57) ดังนั้นเราจึงต้องขัดแย้งกับชัยฏอนในเรื่องนี้ และปฏิบัติตามสิ่งที่อัร-เราะห์มานทรงพอพระทัย ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงกล่าวแก่ศอฮาบะฮ์ของท่านคนหนึ่งว่า «แท้จริงในตัวท่านมีคุณลักษณะสองประการที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์รัก คือ ความอดกลั้นและความสุขุมไม่รีบร้อน»
إن فيك خصلتين يحبهما الله ورسوله : الحلم والأناة
สิ่งหนึ่งที่ชัยฏอนชอบจากมนุษย์คือการหาว ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงสั่งให้เรากลั้นมันไว้เท่าที่เราสามารถ ท่าน ﷺ กล่าวว่า «การหาวมาจากชัยฏอน ดังนั้นเมื่อคนใดในหมู่พวกท่านหาว ก็ให้เขากลั้นมันไว้เท่าที่เขาสามารถ เพราะแท้จริงเมื่อคนใดในหมู่พวกท่านเปล่งเสียงว่า "ฮา" ชัยฏอนจะหัวเราะเยาะเขา» (มุตตะฟะกุนอะลัยฮ์) ทั้งนี้เพราะการหาวเป็นสัญญาณของความเกียจคร้าน และสิ่งที่ชัยฏอนชื่นชอบและยินดีจากมนุษย์ก็คือความเกียจคร้านและความเฉื่อยชาของเขา เพราะด้วยเหตุนั้นการงานและความทุ่มเทเสียสละของเขาที่จะยกฐานะของเขา ณ พระผู้อภิบาลของเขาก็จะลดน้อยลง
التثاؤب من الشيطان ، فإذا تثاءب أحدكم فليرده ما استطاع ، فإن أحدكم إذا قال : ها ، ضحك منه الشيطان
สิ่งหนึ่งที่บ่าวใช้เผชิญกับแผนร้ายของชัยฏอน คือการรีบเร่งเตาบะฮ์และกลับคืนสู่อัลลอฮ์เมื่อชัยฏอนล่อลวงเขาให้หลงผิด และนี่คือวิถีปฏิบัติของบรรดาบ่าวผู้ศอลิหฺของอัลลอฮ์ พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้ยำเกรงนั้น เมื่อมีการกระซิบกระซาบจากชัยฏอนมาประสบแก่พวกเขา พวกเขาก็ระลึกได้ แล้วทันใดนั้นพวกเขาก็เป็นผู้มองเห็น» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:201)
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ إِذَا مَسَّهُمْ طَـٰٓئِفٌ مِّنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ تَذَكَّرُوا۟ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ ﴿٢٠١﴾
คำว่า "อัฏ-ฏออิฟ" (การกระซิบกระซาบ) นั้น ได้รับการอธิบายว่าหมายถึงการคิดจะทำบาป หรือการได้กระทำบาปลงไป ส่วนคำตรัสของพระองค์ที่ว่า «พวกเขาก็ระลึกได้» หมายถึง พวกเขาระลึกถึงการลงโทษของอัลลอฮ์และผลตอบแทนอันมากมายของพระองค์ รวมถึงสัญญาแห่งความดีและคำขู่ของพระองค์ แล้วพวกเขาก็เตาบะฮ์ หวนกลับไปหาพระองค์ ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ และกลับคืนสู่พระองค์ในเวลาอันรวดเร็ว «แล้วทันใดนั้นพวกเขาก็เป็นผู้มองเห็น» คือ พวกเขาได้กลับมายืนหยัดอย่างเที่ยงตรงและได้สติ…
จากสภาพที่พวกเขาเคยเป็นอยู่ สิ่งนี้บ่งชี้ว่าชัยฏอนแทบจะทำให้มนุษย์ตกอยู่ในความมืดบอด จนไม่เห็นสัจธรรมและมองไม่ออกถึงสัจธรรม เพราะม่านที่มันโยนมาปิดบังเขา และความคลุมเครือกับความสงสัยที่มันใช้ห่อหุ้มหัวใจของเขา
وعزتك يا رب لا أبرح أغوي عبادكِ ما دامت أرواحهم في أجسادهم ، فقال الربُّ : وعزتي وجلالي لا أزال اغفر لهم ما استغفروني
ท่านเราะซูล ﷺ ได้บอกเราว่า ชัยฏอนได้กล่าวต่อพระผู้อภิบาลแห่งความยิ่งใหญ่ว่า «ด้วยความยิ่งใหญ่ของพระองค์ โอ้พระผู้อภิบาล ข้าพระองค์จะไม่หยุดล่อลวงปวงบ่าวของพระองค์ ตราบใดที่วิญญาณของพวกเขายังอยู่ในร่างกายของพวกเขา แล้วพระผู้อภิบาลตรัสว่า ด้วยความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกรของข้า ข้าจะยังคงอภัยให้แก่พวกเขาตราบใดที่พวกเขายังขออภัยโทษต่อข้า» รายงานโดยอะหมัดในมุสนัดของท่าน และอัล-หากิมในอัล-มุสตัดร็อกของท่าน (เศาะฮีหุลญามิอ์ 2/72)
رَبَّنَا ظَلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٢٣﴾
นี่คือสภาพของบ่าวของอัลลอฮ์ คือการกลับตัวโดยเร็ว การเตาบะฮ์ และการหวนกลับสู่อัลลอฮ์ และในเรื่องนี้พวกเขามีแบบอย่างจากบิดาของพวกเขา คือท่านนบีอาดัม เพราะเมื่อท่านได้กินผลจากต้นไม้นั้น ท่านได้รับถ้อยคำจำนวนหนึ่งจากพระผู้อภิบาลของท่าน แล้วพระองค์ทรงรับการเตาบะฮ์ของท่าน อาดัมและภรรยาของท่านได้มุ่งหน้าสู่อัลลอฮ์พร้อมกับกล่าวว่า «โอ้พระผู้อภิบาลของเรา พวกเราได้อธรรมแก่ตัวของพวกเราเอง และหากพระองค์ไม่ทรงอภัยให้แก่พวกเราและไม่ทรงเมตตาพวกเราแล้ว แน่นอนพวกเราจะต้องอยู่ในหมู่ผู้ขาดทุน» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:23)
وَإِخْوَٰنُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِى ٱلْغَىِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُونَ ﴿٢٠٢﴾
ส่วนบรรดาสหายของชัยฏอนนั้น อัลลอฮ์ได้ตรัสถึงพวกเขาว่า «และบรรดาพี่น้องของพวกมันนั้น พวกมันจะชักพาพวกเขาให้ดำดิ่งในความหลงผิดยิ่งขึ้น แล้วพวกมันก็จะไม่ลดละ» (ซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ 7:202)
إِنَّ ٱلْمُبَذِّرِينَ كَانُوٓا۟ إِخْوَٰنَ ٱلشَّيَـٰطِينِ
أَلَمْ تَرَ أَنَّآ أَرْسَلْنَا ٱلشَّيَـٰطِينَ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا ﴿٨٣﴾
ที่หมายถึง "บรรดาพี่น้องของพวกมัน" ในที่นี้ คือพี่น้องของชัยฏอนจากหมู่มนุษย์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «แท้จริงบรรดาผู้สุรุ่ยสุร่ายนั้นเป็นพี่น้องของบรรดาชัยฏอน» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:27) พวกเขาคือผู้ที่ตามพวกมัน ผู้ที่ฟังพวกมัน และผู้ที่ยอมรับคำสั่งของพวกมัน ส่วน "พวกมันจะชักพาพวกเขาให้ดำดิ่งในความหลงผิด" หมายถึง ด้วยการประดับประดาและทำให้บาปและการฝ่าฝืนดูดีงาม โดยไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยและไม่รู้จักเบื่อหน่าย ดังที่พระองค์ตรัสว่า «เจ้ามิได้เห็นดอกหรือว่า แท้จริงเราได้ส่งบรรดาชัยฏอนไปยังบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธา เพื่อยุยงพวกเขาอย่างรุนแรง» (ซูเราะฮ์มัรยัม 19:83)
كان رسول الله ـ ﷺ ـ معتكفاً فأتيته
อย่ายืนอยู่ในจุดที่ก่อให้เกิดความเคลือบแคลงสงสัย และหากสิ่งนั้นเกิดขึ้นแล้ว ก็จงชี้แจงสภาพของท่านให้ผู้คนเข้าใจอย่างชัดเจน เพื่อจะไม่เปิดโอกาสให้ชัยฏอนกระซิบกระซาบในหัวอกของบรรดามุสลิม และท่านมีแบบอย่างในเรื่องนี้จากท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานไว้ในเศาะฮีหฺของทั้งสองท่าน จากเศาะฟิยะฮ์ บินติ หุยัย (ร.ฎ.) ภรรยาของท่านนบี ﷺ นางกล่าวว่า «ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ กำลังอิอ์ติกาฟอยู่ แล้วฉันได้ไปหาท่าน
على رسلكما إنها صفية بنت حيي
إن الشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم ، وإني خشيت أن يقذف في قلوبكما شرّاً أو قال شيئاً
…ไปเยี่ยมท่านในเวลากลางคืน แล้วได้สนทนากับท่าน จากนั้นฉันก็ลุกขึ้นเพื่อจะกลับ ท่านก็ลุกขึ้นพร้อมกับฉันเพื่อไปส่งฉัน (คือเพื่อพาฉันกลับไปยังที่พักของฉัน) ซึ่งที่พักของนางอยู่ในบ้านของอุซามะฮ์ บินซัยด์ (ร.ฎ.) แล้วมีชายชาวอันศอรสองคนเดินผ่านมา เมื่อทั้งสองเห็นท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ก็รีบเดินจ้ำไป ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ จึงกล่าวว่า «ช้าก่อน ทั้งสองท่าน นางคือเศาะฟิยยะฮ์ บินตุหุยัย» ทั้งสองกล่าวว่า "สุบหานัลลอฮ์ (มหาบริสุทธิ์แด่อัลลอฮ์) โอ้ท่านเราะซูลุลลอฮ์!!" ท่านกล่าวว่า «แท้จริงชัยฏอนนั้นไหลเวียนอยู่ในตัวลูกหลานอาดัมดั่งการไหลเวียนของเลือด และฉันเกรงว่ามันจะโยนความชั่วร้ายลงในหัวใจของท่านทั้งสอง» หรือท่านกล่าวว่า «…บางสิ่งบางอย่าง»
อัล-ค็อฏฏอบีย์กล่าวว่า "ความรู้ที่ได้จากหะดีษนี้ คือ เป็นที่ส่งเสริม (มุสตะหับ) ให้มนุษย์ระมัดระวังตนจากทุกเรื่องที่น่ารังเกียจซึ่งอาจก่อให้เกิดการคาดเดาและแวบเข้ามาในหัวใจ และให้แสวงหาความปลอดภัยจากผู้คนด้วยการแสดงให้เห็นถึงความบริสุทธิ์จากข้อสงสัยต่าง ๆ"
และมีรายงานในเรื่องนี้จากอัช-ชาฟิอีย์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน) ว่าท่านกล่าวว่า "ท่านนบี ﷺ เกรงว่าจะเกิดบางสิ่งเกี่ยวกับเรื่องของท่านขึ้นในหัวใจของทั้งสอง แล้วทั้งสองจะตกเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา ท่าน ﷺ กล่าวเช่นนั้นก็เพราะความห่วงใยที่ท่านมีต่อทั้งสอง มิใช่เพื่อตัวท่านเอง" (ตัลบีส อิบลีส/46)
وَقُل لِّعِبَادِى يَقُولُوا۟ ٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ
และส่วนหนึ่งจากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงชี้แนะแก่เรา คือ การพูดจาที่ดีกับผู้อื่น เพื่อมิให้ชัยฏอนเข้ามาแทรกระหว่างเรากับพี่น้องของเรา แล้วก่อให้เกิดความเป็นศัตรูและความเกลียดชัง อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «และจงกล่าวแก่ปวงบ่าวของข้าเถิดว่า ให้พวกเขากล่าวแต่สิ่งที่ดีที่สุด แท้จริงชัยฏอนนั้นจะยุยงให้เกิดความแตกแยกระหว่างพวกเขา» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:53)
นี่เป็นเรื่องที่ผู้คนบางส่วนละเลยไม่ใส่ใจ ท่านจะเห็นพวกเขาพูดถ้อยคำที่ชวนให้เข้าใจผิด และถ้อยคำที่อาจตีความได้หลายแง่มุม ซึ่งบางแง่มุมนั้นไม่ดี และบางคนในหมู่พวกเขาอาจกล่าวหาพี่น้องของตนด้วยถ้อยคำที่เขาไม่ชอบ และเรียกขานเขาด้วยฉายาที่เขารังเกียจ สิ่งนั้นจึงกลายเป็นช่องทางให้ชัยฏอนเข้ามาทำให้พวกเขาแตกแยกกัน และทำให้ความเป็นศัตรูเข้ามาแทนที่ความปรองดองและความรักใคร่กลมเกลียว
เราได้กล่าวไปแล้วก่อนหน้านี้ว่า ชัยฏอนอาจทำร้ายมนุษย์ได้ ซึ่งก็คือสิ่งที่เราเรียกว่า "อัศ-ศ็อรอุ" (อาการชักหรือถูกเข้าสิง) หรือการถูกญินสัมผัส และ ณ ที่นี้ เราจะพยายามอธิบายถึงสาเหตุของอาการดังกล่าวและวิธีการรักษา
สาเหตุของอาการถูกญินเข้าสิง:
อิบนุตัยมียะฮ์ได้อธิบายไว้ (อัล-มัจญ์มูอ์ 19/39) ว่า "การที่ญินเข้าสิงมนุษย์นั้น บางครั้งอาจเกิดจากตัณหา อารมณ์ใคร่ และความหลงรัก ดังที่เกิดขึ้นระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ด้วยกัน… และบางครั้งอาจเกิดขึ้น — และนี่คือ…
…ซึ่งเป็นกรณีส่วนใหญ่ – เกิดจากความเกลียดชังและการตอบโต้ เช่น มนุษย์บางคนทำร้ายพวกมัน หรือพวกมันคิดว่ามนุษย์จงใจทำร้ายพวกมัน อาจด้วยการปัสสาวะรดพวกมันบางตน ราดน้ำร้อน หรือฆ่าพวกมันบางตน แม้มนุษย์ผู้นั้นจะไม่รู้ตัวเลยก็ตาม ญินนั้นมีความโง่เขลาและความอธรรม จึงลงโทษมนุษย์เกินกว่าที่เขาสมควรได้รับ และบางครั้งก็เกิดจากการเล่นสนุกและความชั่วร้ายของพวกมันเอง เช่นเดียวกับคนโง่เขลาในหมู่มนุษย์»
เราได้กล่าวไปแล้วว่าญินเป็นบ่าวที่ถูกใช้ให้ปฏิบัติและต้องเคารพภักดีตามบทบัญญัติ ดังนั้นหากมุสลิมสามารถสื่อสารพูดคุยกับพวกมันได้ เช่นที่เกิดขึ้นกับญินที่เข้าสิงมนุษย์ ก็จำเป็นต้องกระทำเช่นนั้น
หากการที่ญินเข้าสิงมนุษย์เป็นประเภทแรก (เกิดจากความใคร่และอารมณ์) สิ่งนั้นถือเป็นการกระทำที่ลามกอนาจารซึ่งอัลลอฮ์ตะอาลาทรงห้ามทั้งแก่มนุษย์และญิน แม้จะเกิดขึ้นโดยความยินยอมของอีกฝ่ายก็ตาม แล้วจะเป็นอย่างไรเล่าหากอีกฝ่ายไม่ยินยอม เพราะนั่นเป็นทั้งความลามกอนาจารและความอธรรม ดังนั้นให้พูดกับญินถึงเรื่องนี้ และทำให้พวกมันรู้ว่านี่คือความลามกอนาจารที่ถูกห้าม หรือเป็นความลามกอนาจารและการละเมิด เพื่อให้หลักฐานเป็นที่ประจักษ์แก่พวกมัน และให้พวกมันรู้ว่าจะถูกตัดสินด้วยบัญญัติของอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ผู้ซึ่งพระองค์ทรงส่งมายังทั้งสองหมู่ คือมนุษย์และญิน
ส่วนกรณีที่เป็นประเภทที่สอง (การที่มนุษย์บางคนทำร้ายพวกมัน) หากมนุษย์ผู้นั้นไม่รู้ ก็ให้บอกพวกมันว่าเขาไม่รู้ และผู้ที่มิได้จงใจทำร้ายย่อมไม่สมควรได้รับการลงโทษ และหากเขากระทำสิ่งนั้นในบ้านและในกรรมสิทธิ์ของเขาเอง ก็ให้บอกพวกมันว่าบ้านนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของเขา เขาจึงมีสิทธิ์จัดการกับมันได้ตามที่อนุญาต และพวกเจ้าไม่มีสิทธิ์พำนักอยู่ในกรรมสิทธิ์ของมนุษย์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากพวกเขา แต่สิ่งที่เป็นของพวกเจ้าคือสถานที่ที่ไม่ใช่ที่อยู่อาศัยของมนุษย์ เช่น ซากปรักหักพังและทะเลทรายที่ว่างเปล่า…
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ (มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 19/42) ว่า «จุดประสงค์ก็คือ เมื่อญินละเมิดต่อมนุษย์ ก็ให้แจ้งแก่พวกมันถึงบัญญัติของอัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ ให้หลักฐานเป็นที่ประจักษ์แก่พวกมัน ใช้ให้พวกมันกระทำความดีและห้ามปรามพวกมันจากความชั่ว เช่นเดียวกับที่กระทำต่อมนุษย์ เพราะอัลลอฮ์ตรัสว่า «และเราจะไม่เป็นผู้ลงโทษ จนกว่าเราจะส่งเราะซูลคนหนึ่งมา» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:15) และพระองค์ตรัสว่า:
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا
«โอ้ หมู่ญินและมนุษย์เอ๋ย! บรรดาเราะซูลจากพวกเจ้ามิได้มายังพวกเจ้าดอกหรือ โดยพวกเขาเล่าอายะฮ์ต่าง ๆ ของข้าแก่พวกเจ้า และตักเตือนพวกเจ้าถึงการพบกับวันของพวกเจ้านี้?» (ซูเราะฮ์อัล-อันอาม 6:130)
وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า «ด้วยเหตุนี้ ท่านนบี ﷺ จึงห้ามฆ่างูที่อยู่ในบ้าน จนกว่าจะได้ประกาศเตือนมันสามครั้ง» ตัวบทต่าง ๆ ที่อธิบายเรื่องนี้ได้กล่าวไว้แล้วก่อนหน้านี้ และอิบนุตัยมียะฮ์ก็ได้ยกตัวบทเหล่านั้นมา จากนั้นท่านได้อธิบายเหตุผลที่ห้ามฆ่าญินที่อยู่ในบ้าน โดยกล่าวว่า «นั่นเป็นเพราะการฆ่าญินโดยไม่มีสิทธิอันชอบธรรมนั้นไม่เป็นที่อนุญาต เช่นเดียวกับที่ไม่อนุญาตให้ฆ่ามนุษย์โดยไม่มีสิทธิอันชอบธรรม และการอธรรมนั้นเป็นสิ่งต้องห้ามในทุกกรณี ดังนั้นจึงไม่เป็นที่อนุญาตแก่ผู้ใดที่จะอธรรมต่อผู้อื่น แม้ว่าเขาจะเป็นกาฟิรก็ตาม ยิ่งไปกว่านั้น อัลลอฮ์ตะอาลาได้ตรัสว่า «และจงอย่าให้ความเกลียดชังที่มีต่อกลุ่มชนหนึ่ง ทำให้พวกเจ้าไม่ให้ความยุติธรรม จงให้ความยุติธรรมเถิด มันใกล้ต่อความยำเกรงยิ่งกว่า» (ซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์ 5:8) ดังนั้น เมื่องูในบ้านอาจเป็นญินได้ จึงต้องประกาศเตือนมันสามครั้ง หากมันจากไปก็แล้วไป หากไม่ก็ให้ฆ่ามันเสีย เพราะหากมันเป็นงูจริงก็ถูกฆ่าไป และหากมันเป็นญิน ก็ถือว่ามันได้ยืนกรานที่จะรุกราน ด้วยการปรากฏตัวต่อมนุษย์ในรูปของงูเพื่อทำให้พวกเขาตื่นตกใจ ผู้รุกรานก็คือผู้จู่โจมทำร้าย ซึ่งอนุญาตให้ป้องกันตัวจากเขาด้วยวิธีที่จะขจัดอันตรายของเขาได้ แม้จะถึงขั้นฆ่าก็ตาม ส่วนการฆ่าพวกเขาโดยไม่มีเหตุอันเป็นที่อนุญาตนั้น ย่อมไม่เป็นที่อนุญาต»
( أعوذ بالله منك ، ألعنك بلعنة الله
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวว่า เป็นหน้าที่ของผู้ศรัทธาที่จะต้องช่วยเหลือพี่น้องของเขาที่ถูกอธรรม และผู้ที่ถูกญินเข้าสิงนี้ก็คือผู้ที่ถูกอธรรม แต่การช่วยเหลือนั้นต้องกระทำด้วยความยุติธรรมตามที่อัลลอฮ์ทรงบัญชา ดังนั้น หากญินไม่ยอมหยุดยั้งด้วยการสั่งใช้ การห้ามปราม และการชี้แจง ก็อนุญาตให้ตวาด ด่าว่า ข่มขู่ และสาปแช่งมันได้ ดังที่ท่านเราะซูล ﷺ ได้กระทำกับชัยฏอนในคราวที่มันนำลูกไฟมาเพื่อจะขว้างใส่ใบหน้าของท่านเราะซูล ﷺ ท่านจึงกล่าวว่า «ข้าขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์ให้พ้นจากเจ้า ข้าขอสาปแช่งเจ้าด้วยการสาปแช่งของอัลลอฮ์» สามครั้ง
ท่านยังกล่าวอีกว่า ในการรักษาผู้ถูกญินเข้าสิงและขับไล่ญินออกจากตัวเขานั้น บางครั้งอาจจำเป็นต้องใช้การตี โดยตีเป็นจำนวนมากครั้ง ทว่าการตีนั้นจะตกอยู่กับญินเท่านั้น โดยผู้ถูกเข้าสิงไม่รู้สึกถึงมันเลย จนกระทั่งเมื่อผู้ถูกเข้าสิงฟื้นคืนสติ เขาก็บอกว่าเขาไม่รู้สึกถึงสิ่งใดจากการตีนั้นเลย และมันไม่ส่งผลใด ๆ ต่อร่างกายของเขา
เขาเคยใช้ไม้เท้าที่แข็งแรงตีที่ขาทั้งสองข้างของผู้ถูกญินเข้าสิงประมาณสามร้อยหรือสี่ร้อยครั้ง หรือมากกว่าหรือน้อยกว่านั้น ซึ่งหากการตีนั้นตกแก่มนุษย์ก็คงทำให้เขาถึงแก่ความตาย แต่แท้จริงแล้วมันตกแก่ญิน ญินนั้นจะส่งเสียงร้องและกรีดร้อง และพูดเล่าเรื่องราวต่าง ๆ มากมายแก่ผู้ที่อยู่ ณ ที่นั้น อิบนุตัยมียะฮ์ได้กล่าวว่า ท่านได้กระทำเช่นนี้และได้ทดลองมาแล้วหลายครั้ง ซึ่งหากจะบรรยายก็จะยืดยาว โดยมีผู้คนจำนวนมากอยู่ร่วมเป็นสักขีพยาน
فإن من قرأها لن يزال عليه من الله حافظ ، ولا يقربه شيطان حتى يصبح
สิ่งที่ดีที่สุดที่ใช้ขอความช่วยเหลือในการต่อสู้กับญินที่เข้าสิงมนุษย์ คือ การซิกรุลลอฮ์ (การรำลึกถึงอัลลอฮ์) และการอ่านอัลกุรอาน และสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในเรื่องนี้คือการอ่านอายะฮ์อัลกุรซีย์ «เพราะผู้ใดที่อ่านอายะฮ์นี้ จะมีผู้คุ้มครองจากอัลลอฮ์อยู่กับเขาตลอด และชัยฏอนจะไม่เข้าใกล้เขาจนกระทั่งถึงรุ่งเช้า» ดังที่มีหะดีษที่ถูกต้อง (เศาะฮีห์) รายงานไว้เช่นนั้น ซึ่งปรากฏอยู่ในเศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์
อิบนุตัยมียะฮ์กล่าวไว้ (ในมัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 19/55) ว่า «ถึงกระนั้น ผู้มีประสบการณ์จำนวนมากมายจนนับไม่ถ้วนได้ทดลองแล้วพบว่า อายะฮ์นี้มีผลในการขับไล่ชัยฏอนและทำลายสภาวะต่าง ๆ ของพวกมัน อย่างมากมายและทรงพลังจนไม่อาจประมาณได้ แท้จริงอายะฮ์นี้มีผลอย่างยิ่งใหญ่ในการขับไล่ชัยฏอนออกจากตัวมนุษย์ ออกจากผู้ถูกสิง และออกจากผู้ที่ชัยฏอนให้การช่วยเหลือ เช่น บรรดาผู้อธรรม ผู้ที่เต็มไปด้วยความโกรธ ผู้ที่หมกมุ่นในอารมณ์ใคร่และความรื่นเริง และบรรดาผู้ที่ชื่นชอบการฟังเสียงผิวปากและการตบมือ เมื่ออายะฮ์นี้ถูกอ่านแก่พวกเขาด้วยความจริงใจ ชัยฏอนก็จะถูกขับไล่ออกไป สิ่งต่าง ๆ ที่ชัยฏอนทำให้เกิดภาพลวงก็จะสูญสลายไป และสิ่งที่มีอยู่ในหมู่พี่น้องของชัยฏอน ทั้งการล่วงรู้สิ่งเร้นลับแบบชัยฏอนและการกระทำอันเป็นของชัยฏอนก็จะสิ้นผลไป เพราะชัยฏอนนั้นกระซิบบอกแก่บรรดาสหายของมันถึงเรื่องราวต่าง ๆ ซึ่งคนโง่เขลาเข้าใจว่าเป็นกะรอมะฮ์ (อภินิหาร) ของบรรดาวะลีย์ของอัลลอฮ์ผู้ยำเกรง ทั้งที่แท้จริงแล้วมันเป็นเพียงการหลอกลวงของชัยฏอนต่อบรรดาสหายของมัน ซึ่งเป็นผู้ที่ถูกกริ้วและผู้ที่หลงผิด»
ท่านเราะซูล ﷺ ได้กระทำเช่นนั้นมากกว่าหนึ่งครั้ง ในสุนันอบีดาวูดและมุสนัดของอิมามอะห์มัด รายงานจากอุมมุอะบาน บินติ อัล-วาซิอ์ บิน ซาริอ์ บิน อามิร อัล-อับดีย์ จากบิดาของนาง ว่า ซาริอ์ผู้เป็นปู่ของนางได้เดินทางไปหาท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ โดยได้พาบุตรชายของเขาซึ่งเป็นคนวิกลจริต หรือบุตรชายของพี่สาวน้องสาวของเขา ไปด้วย ปู่ของฉันกล่าวว่า: เมื่อพวกเรามาถึงท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ฉันได้กล่าวว่า แท้จริง…
معي ابناً لي أو ابن اخت لي ـ مجنون ، أتيتك به تدعو الله له ، قال : ( أئتني به ) ، قال : فانطلقت به إليه وهو في الركاب ، فاطلقت عنه ، وألقيت عنه ثياب السفر ، وألبسته ثوبين حسنين ، وأخذت بيده حتى انتهت به إلى النبي ـ ﷺ ـ ، فقال : « أدنه مني ، اجعل ظهره مما يليني » قال بمجامع ثوبه من أعلاه وأسفله ، فجعل يضرب ظهره حتى رأيت بياض إبطيه ، ويقول : « أخرج عدو الله ، اخرج عدو الله » ، فأقبل ينظر نظر الصحيح ليس بنظره الأول . ثم أقعده رسول الله ـ ﷺ ـ بين يديه ، فدعا له بماء فمسح وجهه ودعا له ، فلم يكن في الوفد أحد بعد دعوة رسول الله ـ ﷺ ـ يفضل عليه .
ข้าพเจ้ามีบุตรชายของข้าพเจ้าหรือบุตรชายของพี่สาว (น้องสาว) ของข้าพเจ้ามาด้วย เขาเป็นคนวิกลจริต ข้าพเจ้าพาเขามาหาท่านเพื่อให้ท่านขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้แก่เขา ท่านกล่าวว่า «จงพาเขามาหาฉัน» เขาเล่าว่า ข้าพเจ้าจึงไปหาเขาซึ่งอยู่ในหมู่พาหนะ แล้วแก้มัดเขา ถอดเสื้อผ้าที่ใส่เดินทางออก สวมเสื้อผ้าที่ดีสองผืนให้แก่เขา และจูงมือเขามาจนถึงท่านนบี ﷺ ท่านกล่าวว่า «จงพาเขาเข้ามาใกล้ฉัน และให้หลังของเขาหันมาทางฉัน» แล้วท่านก็จับรวบเสื้อผ้าของเขาทั้งด้านบนและด้านล่าง และเริ่มตบหลังของเขาจนข้าพเจ้าเห็นความขาวใต้รักแร้ของท่าน พร้อมกับกล่าวว่า «จงออกไป ศัตรูของอัลลอฮ์ จงออกไป ศัตรูของอัลลอฮ์» แล้วเขาก็หันมามองด้วยสายตาของคนปกติ ไม่ใช่สายตาแบบเดิม จากนั้นท่านเราะซูล ﷺ ให้เขานั่งลงต่อหน้าท่าน แล้วท่านขอน้ำมาลูบใบหน้าของเขาและขอดุอาอ์ให้แก่เขา หลังจากดุอาอ์ของท่านเราะซูล ﷺ แล้ว ไม่มีผู้ใดในคณะผู้มาเยือนนั้นที่ประเสริฐกว่าเขาเลย
رأيت من رسول الله ـ ﷺ ـ ثلاثاً ما رآها أحد قبلي ، ولا يراها أحد بعدي ، لقد خرجت معه في سفر حتى إذا كنا ببعض الطريق مررنا بامرأة جالسة معها صبي لها ، فقالت يا رسول الله : هذا الصبي أصابه بلاء وأصابنا منه بلاء ، يؤخذ في اليوم لا أدري كم مرة ، قال : « ناولينيه » ، فرفعته إليه ، فجعله بينه وبين واسطة الرحل ، ثم فغر ( فاه ) ، فنفث فيه ثلاثاً ، وقال : « بسم الله ، أنا عبد الله ، اخسأ عدو الله » ، ثمَّ ناولها إياه ، فقال : « القينا في الرجعة في هذا المكان ، فأخبرينا ما فعل » ، قال : فذهبنا ورجعنا فوجدناها في ذلك المكان معها ثلاث شياه ، فقال : « ما فعل صبيك ؟ » فقالت : والذي بعثك بالحق ما حسسنا منه شيئاً حتى الساعة ، فاجترر هذه الغنم ، قال « انزل خذ منها واحدة ورد البقية » .
และในอัล-มุสนัดเช่นกัน รายงานจากยะอ์ลา บิน มุรเราะฮ์ (ร.ฎ.) ว่า ข้าพเจ้าได้เห็นสามประการจากท่านเราะซูล ﷺ ซึ่งไม่มีผู้ใดเคยเห็นมาก่อนข้าพเจ้า และจะไม่มีผู้ใดได้เห็นหลังจากข้าพเจ้า ข้าพเจ้าได้ออกเดินทางไปกับท่าน จนกระทั่งเมื่อเราอยู่ระหว่างทาง เราผ่านหญิงคนหนึ่งนั่งอยู่พร้อมกับเด็กชายของนาง นางกล่าวว่า «โอ้ท่านเราะซูลของอัลลอฮ์ เด็กคนนี้ประสบกับความเดือดร้อน และเราก็ได้รับความเดือดร้อนเพราะเขา เขาถูกครอบงำในวันหนึ่งไม่รู้กี่ครั้ง» ท่านกล่าวว่า «จงส่งเขามาให้ฉัน» นางจึงยกเด็กส่งให้ท่าน ท่านวางเด็กไว้ระหว่างตัวท่านกับกลางอานอูฐ แล้วท่านให้เด็กอ้าปาก และท่านเป่าลงไปในปากของเขาสามครั้ง และกล่าวว่า «ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ฉันคือบ่าวของอัลลอฮ์ จงถอยไป ศัตรูของอัลลอฮ์» จากนั้นท่านส่งเด็กคืนให้นาง และกล่าวว่า «จงมาพบเราที่ตรงนี้ในขากลับ แล้วบอกเราว่าเขาเป็นอย่างไรบ้าง» เขาเล่าว่า แล้วเราก็เดินทางไปและกลับมา เราพบนางอยู่ที่เดิมพร้อมกับแกะสามตัว ท่านกล่าวว่า «เด็กของเธอเป็นอย่างไรบ้าง?» นางตอบว่า «ขอสาบานด้วยพระผู้ทรงส่งท่านมาพร้อมกับสัจธรรม เรามิได้พบอาการใดๆ จากเขาเลยจนถึงบัดนี้ ขอท่านโปรดรับแกะเหล่านี้ไปเถิด» ท่านกล่าว (แก่ข้าพเจ้า) ว่า «จงลงไปเอามาตัวหนึ่ง และคืนที่เหลือให้นางไป»
ดังนั้น ท่านเราะซูล ﷺ ได้ขับไล่ญินออกไปด้วยการสั่ง การตวาด และการสาปแช่ง แต่สิ่งเหล่านี้เพียงลำพังยังไม่เพียงพอ เพราะความเข้มแข็งของอีมาน ความมั่นคงของความเชื่อมั่น และความสัมพันธ์อันดีกับอัลลอฮ์ มีผลอย่างมากในเรื่องนี้ เหตุการณ์ต่อไปนี้เป็นหลักฐานยืนยันในเรื่องดังกล่าว
มีรายงานว่า อิมามอะห์มัดนั่งอยู่ในมัสยิดของท่าน ทันใดนั้นสหายคนหนึ่งของท่านก็มาหาท่านจาก…
จากเคาะลีฟะฮ์อัล-มุตะวักกิล แล้วเขากล่าวว่า
“ในบ้านของอะมีรุลมุอ์มินีนมีทาสหญิงคนหนึ่งเป็นโรคลมบ้าหมู (ถูกญินเข้าสิง) ท่านจึงส่งข้าพเจ้ามาหาท่าน เพื่อให้ท่านขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้นางหายป่วย”
ท่านอิมามอะห์มัดจึงมอบรองเท้าไม้คู่หนึ่งให้เขา และกล่าวว่า
“จงไปยังบ้านของอะมีรุลมุอ์มินีน แล้วนั่งลงที่ข้างศีรษะของทาสหญิงคนนั้น และจงพูดกับญินว่า อะห์มัดสั่งให้บอกเจ้าว่า เจ้าชอบสิ่งใดมากกว่ากัน ระหว่างออกไปจากทาสหญิงคนนี้ หรือจะถูกตบด้วยรองเท้านี้เจ็ดสิบครั้ง?”
ชายคนนั้นจึงนำรองเท้าไปหาทาสหญิง นั่งลงที่ข้างศีรษะของนาง และพูดตามที่ท่านอิมามอะห์มัดสั่งไว้
ญินมาริด (ญินที่ดื้อรั้นแข็งกร้าว) จึงพูดผ่านปากของทาสหญิงว่า
“เราขอรับฟังและเชื่อฟังอะห์มัด หากเขาสั่งให้เราออกไปจากอิรัก เราก็จะออกไป เพราะเขาเชื่อฟังอัลลอฮ์ และผู้ใดเชื่อฟังอัลลอฮ์ ทุกสิ่งก็จะเชื่อฟังเขา”
แล้วญินก็ออกไปจากทาสหญิง นางจึงสงบลง และต่อมานางได้รับปัจจัยยังชีพเป็นบุตรหลายคน
เมื่อท่านอิมามเสียชีวิตแล้ว ญินมาริดตัวนั้นก็กลับมาสิงนางอีก ท่านอะมีรจึงเชิญสหายคนหนึ่งของท่านอะห์มัดมาหานาง เขามาพร้อมกับรองเท้าคู่นั้น และกล่าวกับญินมาริดว่า “จงออกไป มิฉะนั้นข้าจะตีเจ้าด้วยรองเท้านี้”
ญินมาริดตอบว่า “ข้าจะไม่เชื่อฟังเจ้า และจะไม่ออกไป ส่วนอะห์มัด อิบนุหันบัลนั้น เขาเชื่อฟังอัลลอฮ์ พระองค์จึงทรงสั่งให้เราเชื่อฟังเขา”
ผู้บำบัดควรมีอีมานต่ออัลลอฮ์อย่างเข้มแข็ง มอบหมายและพึ่งพาต่อพระองค์ และมั่นใจในผลของการซิกรุลลอฮ์และการอ่านอัลกุรอาน ยิ่งอีมานและการตะวักกุลของเขาเข้มแข็งมากเท่าใด ผลของการบำบัดก็ยิ่งมีพลังมากเท่านั้น บางครั้งผู้บำบัดอาจมีพลังเหนือกว่าญิน จึงสามารถขับมันออกไปได้ บางครั้งญินอาจมีพลังเหนือกว่า มันจึงไม่ยอมออกไป และบางครั้ง…
ผู้ที่ขับไล่ญินนั้นอ่อนแอ ญินจึงมุ่งทำร้ายเขา ดังนั้นเขาจำเป็นต้องหมั่นขอดุอาอ์ให้มาก และขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ให้พ้นจากพวกมัน รวมทั้งอ่านอัลกุรอาน โดยเฉพาะอายะฮ์อัล-กุรซีย์
อิบนุตัยมียะฮ์ (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) กล่าวไว้ (มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 24/277) ว่า «ส่วนการรักษาผู้ถูกญินสิงด้วยรุกยะฮ์และบทคุ้มครองนั้น มีสองกรณี
أنّه أذن في الرقى ما لم تكن شركاً
กรณีที่รุกยะฮ์และบทคุ้มครองนั้นเป็นถ้อยคำที่รู้ความหมาย และเป็นถ้อยคำที่ศาสนาอิสลามอนุญาตให้บุคคลกล่าวได้ เช่น การวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ การรำลึกถึงพระองค์ การกล่าวกับสิ่งถูกสร้างของพระองค์ และสิ่งอื่นในทำนองเดียวกัน ก็อนุญาตให้ใช้ถ้อยคำเหล่านั้นทำรุกยะฮ์และขอความคุ้มครองแก่ผู้ถูกญินสิงได้ เพราะมีรายงานที่ถูกต้องในอัศ-เศาะฮีหฺจากท่านนบี ﷺ ว่า «ท่านอนุญาตให้ทำรุกยะฮ์ได้ ตราบใดที่มันไม่เป็นชิริก» และท่านกล่าวว่า «ผู้ใดในหมู่พวกท่านสามารถให้ประโยชน์แก่พี่น้องของเขาได้ ก็จงทำเถิด»
من استطاع منكم أن ينفع أخاه فليفعل
แต่หากในนั้นมีถ้อยคำที่ต้องห้าม เช่น มีชิริกปะปนอยู่ หรือเป็นถ้อยคำที่ไม่รู้ความหมาย ซึ่งอาจมีการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) แฝงอยู่ ก็ไม่อนุญาตให้ผู้ใดใช้ถ้อยคำเหล่านั้นทำรุกยะฮ์ ร่ายคาถา หรือสาบานบังคับ (ญิน) แม้ว่าญินอาจจะออกไปจากผู้ถูกสิงด้วยถ้อยคำเหล่านั้นก็ตาม เพราะสิ่งที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงห้ามนั้น โทษของมันย่อมมากกว่าประโยชน์ของมัน..»
และท่านได้กล่าวไว้ในอีกที่หนึ่ง (มัจญ์มูอ์ อัล-ฟะตาวา 19/46) ว่า บรรดาผู้ร่ายคาถาที่เป็นชิริกนั้น บ่อยครั้งไม่สามารถขับไล่ญินได้ และบ่อยครั้งที่ญินเย้ยหยันพวกเขา เมื่อพวกเขาขอให้ญินเหล่านั้นฆ่าหรือกักขังญินที่สิงมนุษย์ ญินก็จะทำให้พวกเขาเกิดภาพลวงว่าได้ฆ่าหรือกักขังญินตนนั้นแล้ว ทั้งที่เป็นเพียงภาพลวงตาและการโกหกเท่านั้น
บางคนพยายามเอาใจญินที่สิงมนุษย์ด้วยการเชือดสัตว์ให้แก่มัน ซึ่งนี่คือชิริกที่อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ทรงห้าม และมีรายงานว่าท่านได้ห้ามการเชือดสัตว์ให้แก่ญิน
บางคนอาจอ้างว่าสิ่งนี้อยู่ในหมวดของการรักษาด้วยสิ่งที่ต้องห้าม ซึ่งนี่เป็นความเข้าใจที่ผิด
…ใหญ่ ดังนั้นทัศนะที่ถูกต้องคือ อัลลอฮ์มิได้ทรงให้การบำบัดรักษาอยู่ในสิ่งใดจากบรรดาสิ่งต้องห้าม และแม้ตามทัศนะที่อนุญาตให้ใช้สิ่งต้องห้ามรักษาโรค เช่น ซากสัตว์และสุรา ก็ไม่อนุญาตให้นำทัศนะนั้นมาเป็นหลักฐานสนับสนุนการเชือดสัตว์เพื่อญิน เพราะการรักษาด้วยสิ่งต้องห้ามนั้นมีความขัดแย้งในหมู่อุละมาอ์บางท่าน ส่วนการรักษาด้วยชิริกและการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) นั้นไม่มีความขัดแย้งในหมู่อุละมาอ์ว่าเป็นสิ่งต้องห้าม และไม่อนุญาตให้ใช้รักษาโรคโดยมติเอกฉันท์
ในตอนท้ายของบทนี้ ข้าพเจ้าประสงค์จะบันทึกตอนสำคัญตอนหนึ่งจากคำพูดของอิบนุลก็อยยิม ซึ่งท่าน (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้พรรณนาถึงสัจธรรมและธรรมชาติของการต่อสู้นี้ไว้ อิบนุลก็อยยิมกล่าวโดยสรุปว่า (อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ หน้า 21): «อัลลอฮ์ทรงเลือกมนุษย์จากบรรดาสิ่งถูกสร้างของพระองค์ แล้วทรงให้เกียรติเขา ทรงคัดสรรเขา และทรงทำให้เขาเป็นที่สถิตของอีมาน เตาฮีด ความบริสุทธิ์ใจ ความรัก และความหวัง และทรงทดสอบเขาด้วยตัณหา ความโกรธ และความหลงลืม และทรงทดสอบเขาด้วยศัตรูของเขาคืออิบลีส ซึ่งไม่เคยละเว้นจากเขาเลย»
จากนั้นอิบนุลก็อยยิมกล่าวไว้ว่า: (มัน หมายถึงชัยฏอน) จะเข้ามาหาเขาทางประตูต่าง ๆ ที่มาจากตัวตนและธรรมชาติของเขาเอง ตัวตนของเขาจึงโน้มเอียงไปกับมัน เพราะมันเข้ามาหาตัวตนนั้นด้วยสิ่งที่ตัวตนนั้นรัก แล้วมัน ตัวตน (นัฟซู) ของเขา และอารมณ์ใฝ่ต่ำของเขาก็ร่วมมือกันต่อต้านบ่าวผู้นั้น เป็นสามผู้มีอำนาจที่คอยสั่งการ แล้วพวกมันก็ส่งอวัยวะทั้งหลายออกไปสนองความต้องการของพวกมัน และอวัยวะทั้งหลายนั้นเป็นเพียงเครื่องมือที่ยอมตาม ไม่อาจทำสิ่งใดได้นอกจากออกไปปฏิบัติตาม นี่คือสภาพของทั้งสามสิ่งนี้และสภาพของอวัยวะทั้งหลาย อวัยวะทั้งหลายจะยังคงเชื่อฟังพวกมันไม่ว่าพวกมันจะสั่งอย่างไรและมุ่งไปทางใด นี่คือสิ่งที่สภาพของบ่าวเรียกร้อง ดังนั้นความเมตตาของพระผู้อภิบาลของเขา ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงเมตตาต่อเขา จึงกำหนดให้พระองค์ทรงช่วยเหลือเขาด้วยไพร่พลอีกกองหนึ่ง และทรงเสริมกำลังเขาด้วยกำลังเสริมอีกส่วนหนึ่ง ซึ่งเขาจะใช้ต่อต้านไพร่พลที่ต้องการให้เขาพินาศนี้ พระองค์จึงทรงส่งเราะซูลของพระองค์มายังเขา ทรงประทานคัมภีร์ของพระองค์ลงมาแก่เขา และทรงสนับสนุนเขาด้วยมะลาอิกะฮ์ผู้ทรงเกียรติที่คอยเผชิญหน้ากับชัยฏอนผู้เป็นศัตรูของเขา เมื่อใดที่ชัยฏอนสั่งให้เขากระทำสิ่งใด มะลาอิกะฮ์ก็จะสั่งเขาตามคำสั่งของพระผู้อภิบาลของเขา และชี้แจงแก่เขาถึงความพินาศที่อยู่ในการเชื่อฟังศัตรู ดังนั้นฝ่ายนี้ก็มาหาเขาครั้งหนึ่ง และฝ่ายนั้นก็มาหาเขาอีกครั้งหนึ่ง ผู้ได้รับชัยชนะคือผู้ที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งทรงช่วยเหลือ และผู้ได้รับการคุ้มครองคือผู้ที่อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงคุ้มครอง และพระองค์ทรงให้มีนัฟซูที่สงบมั่น (อัน-นัฟซุล-มุฏมะอินนะฮ์) อยู่คู่กับนัฟซูที่ชอบสั่งใช้ (อัน-นัฟซุล-อัมมาเราะฮ์) ของเขา เมื่อใดที่นัฟซูที่ชอบสั่งใช้ในความชั่วสั่งให้เขากระทำความชั่ว นัฟซูที่สงบมั่นก็จะห้ามเขาจากสิ่งนั้น…
และเมื่อนัฟซูอัมมาเราะฮ์ (จิตที่ชักชวนสู่ความชั่ว) ห้ามเขาจากความดี นัฟซูมุฏมะอินนะฮ์ (จิตที่สงบมั่น) ก็จะสั่งใช้เขาให้กระทำความดีนั้น ดังนั้นเขาจึงเชื่อฟังจิตนี้ครั้งหนึ่ง และเชื่อฟังจิตนั้นอีกครั้งหนึ่ง และจิตที่มีอำนาจเหนือเขาคือจิตที่มีชัยเหนืออีกจิตหนึ่ง และบางครั้งจิตหนึ่งในสองนี้ก็ถูกพิชิตอย่างสิ้นเชิง จนไม่อาจลุกขึ้นได้อีกเลยตลอดไป
และพระองค์ทรงประทานแก่เขาสิ่งที่อยู่ตรงข้ามกับอารมณ์ใฝ่ต่ำ ซึ่งผลักดันเขาให้เชื่อฟังชัยฏอนและนัฟซูอัมมาเราะฮ์ นั่นคือรัศมี ความรู้แจ้ง และสติปัญญาที่คอยฉุดรั้งเขาไม่ให้คล้อยตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ ทุกครั้งที่เขาต้องการจะคล้อยตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ สติปัญญา ความรู้แจ้ง และรัศมีก็จะร้องเรียกเขาว่า "ระวัง! ระวัง! เพราะความพินาศและความวิบัติอยู่เบื้องหน้าเจ้า และเจ้าจะตกเป็นเหยื่อของพวกโจรและพวกปล้นสะดมกลางทาง หากเจ้าเดินตามผู้นำทางผู้นี้"
ดังนั้นเขาจึงเชื่อฟังผู้ตักเตือนครั้งหนึ่ง แล้วผู้ตักเตือนก็ชี้แจงแนวทางที่ถูกต้องและคำแนะนำของตนแก่เขา และอีกครั้งหนึ่งเขาก็เดินตามผู้นำทางแห่งอารมณ์ใฝ่ต่ำ แล้วเขาก็ถูกดักปล้นกลางทาง ทรัพย์สินของเขาถูกช่วงชิงไป เสื้อผ้าของเขาถูกปลดออก แล้วเขาก็กล่าวว่า "ไม่รู้ว่าข้าพลาดท่ามาจากทางใด?" ที่น่าประหลาดก็คือ เขารู้ดีว่าตนพลาดท่ามาจากทางใด และรู้จักเส้นทางที่ตนถูกดักปล้นและถูกจับกุมตัวไป แต่เขากลับยืนกรานที่จะเดินบนเส้นทางนั้น เพราะผู้นำทางของเขาได้ครอบงำเขา ได้ควบคุมบงการเขา และมีพลังเหนือเขาแล้ว หากเขาทำให้มันอ่อนแอด้วยการฝ่าฝืนมัน ขู่ตวาดมันเมื่อมันเรียกร้องเขา และต่อสู้กับมันเมื่อมันต้องการจะจับตัวเขา มันก็ย่อมไม่อาจครอบงำเขาได้ แต่ตัวเขาเองต่างหากที่เปิดโอกาสให้มันครอบงำตนเอง และตัวเขาเองที่ยื่นมือให้มัน เขาจึงเปรียบเสมือนชายผู้หนึ่งที่วางมือของตนลงในมือของศัตรู แล้วศัตรูก็ลงมือกับเขา จากนั้นก็ทรมานเขาด้วยการลงโทษอันเลวร้าย เขาร้องขอความช่วยเหลือแต่ก็ไม่มีผู้ใดช่วยเหลือ เช่นนี้แหละที่เขายอมตกเป็นเชลยของชัยฏอน อารมณ์ใฝ่ต่ำ และนัฟซูอัมมาเราะฮ์ของตนเอง แล้วเขาก็แสวงหาทางหลุดพ้น แต่ก็ไม่อาจทำได้
ครั้นเมื่อบ่าวผู้นี้ถูกทดสอบด้วยสิ่งที่เขาถูกทดสอบ เขาก็ได้รับการช่วยเหลือด้วยกองทัพ ยุทโธปกรณ์ และป้อมปราการ และมีเสียงกล่าวแก่เขาว่า "จงต่อสู้กับศัตรูของเจ้าและญิฮาดกับมันเถิด นี่คือไพร่พล จงเลือกเอาจากพวกเขาตามที่เจ้าประสงค์ และนี่คือป้อมปราการ จงเข้าหลบภัยในป้อมใดก็ได้ตามที่เจ้าประสงค์ และจงประจำการเฝ้าระวังไว้จนกว่าความตายจะมาถึง เพราะเรื่องนี้อยู่ใกล้แค่เอื้อม และระยะเวลาของการประจำการเฝ้าระวังนั้นแสนสั้นยิ่งนัก ประหนึ่งว่าเจ้าได้อยู่ต่อหน้าพระราชาผู้ยิ่งใหญ่แล้ว โดยที่พระองค์ได้ส่งทูตของพระองค์มายังเจ้า พวกเขาได้นำเจ้าย้ายไปสู่นิวาสถานของพระองค์ และเจ้าได้พักผ่อนจากการญิฮาดนี้ พระองค์ทรงแยกเจ้าออกจากศัตรูของเจ้า และเจ้าได้รับการปลดปล่อยให้อยู่ในนิวาสถานแห่งเกียรติยศ (สวรรค์) เคลื่อนไหวไปมาในนั้นได้ตามที่เจ้าประสงค์ ส่วนศัตรูของเจ้าถูกจองจำอยู่ในคุกที่โหดร้ายที่สุด โดยที่เจ้ามองเห็นมันอยู่"
คุกที่มันเคยต้องการจะขังเจ้าไว้นั้น บัดนี้มันเองถูกนำเข้าไปอยู่ในนั้นแล้ว และประตูทั้งหลายก็ถูกปิดตายใส่มัน มันสิ้นหวังจากความสุขสบายและการผ่อนคลายใด ๆ ขณะที่เจ้าอยู่ในสิ่งที่จิตใจของเจ้าปรารถนาและเป็นที่ชื่นตาชื่นใจของเจ้า
كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍۭ
كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَىٰهَا ﴿٤٦﴾
قَـٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ ﴿١١٢﴾ قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْـَٔلِ ٱلْعَآدِّينَ ﴿١١٣﴾ قَـٰلَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا ۖ لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿١١٤﴾
يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ ۚ وَنَحْشُرُ ٱلْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا ﴿١٠٢﴾ يَتَخَـٰفَتُونَ بَيْنَهُمْ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا ﴿١٠٣﴾ نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا ﴿١٠٤﴾
เป็นการตอบแทนต่อความอดทนของเจ้าในช่วงเวลาอันสั้นนั้น และการที่เจ้ายืนหยัดเฝ้าประจำอยู่ที่ชายแดน ซึ่งมันเป็นเพียงชั่วครู่หนึ่งแล้วก็ผ่านพ้นไป ประหนึ่งว่าความยากลำบากนั้นไม่เคยเกิดขึ้นเลย หากจิตใจอ่อนแอเกินกว่าจะตระหนักถึงความสั้นของเวลาและความรวดเร็วในการผ่านพ้นไปของมัน ก็จงใคร่ครวญพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งที่ว่า «ในวันที่พวกเขาเห็นสิ่งที่พวกเขาถูกสัญญาไว้นั้น ประหนึ่งว่าพวกเขามิได้พำนักอยู่ (ในโลกดุนยา) เว้นแต่เพียงชั่วครู่หนึ่งของเวลากลางวันเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อะห์กอฟ 46:35) และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งที่ว่า «ในวันที่พวกเขาเห็นมัน ประหนึ่งว่าพวกเขามิได้พำนักอยู่ (ในโลกดุนยา) เว้นแต่เพียงยามเย็นหนึ่งหรือยามสายของมันเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัน-นาซิอาต 79:46) และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งที่ว่า «พระองค์ตรัสว่า พวกเจ้าพำนักอยู่ในแผ่นดินเป็นจำนวนกี่ปี? พวกเขากล่าวว่า พวกเราพำนักอยู่เพียงวันหนึ่งหรือส่วนหนึ่งของวัน ขอพระองค์ทรงถามบรรดาผู้ที่นับเถิด พระองค์ตรัสว่า พวกเจ้ามิได้พำนักอยู่เว้นแต่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น หากพวกเจ้ารู้» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:112–114) และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า «วันที่สังข์จะถูกเป่า และในวันนั้นเราจะชุมนุมบรรดาผู้กระทำผิดในสภาพตาสีฟ้า (ตาเหลือก) พวกเขาจะกระซิบกระซาบกันว่า พวกท่านมิได้พำนักอยู่ (ในโลก) เว้นแต่เพียงสิบ (วัน) เท่านั้น เรารู้ดียิ่งถึงสิ่งที่พวกเขากล่าว ขณะที่คนที่มีแนวทางดีที่สุดในหมู่พวกเขากล่าวว่า พวกท่านมิได้พำนักอยู่เว้นแต่เพียงวันเดียวเท่านั้น» (ซูเราะฮ์ฏอฮา 20:102–104)
إنَّه لم يبق من الدنيا فيما مضى إلا كما بقي من يومكم هذا فيما مضى منه
วันหนึ่งท่านนบี ﷺ ได้กล่าวคุฏบะฮ์แก่บรรดาศอฮาบะฮ์ของท่าน เมื่อดวงอาทิตย์อยู่เหนือยอดเขา ซึ่งเป็นเวลาใกล้ตะวันตกดิน ท่านได้กล่าวว่า «แท้จริงสิ่งที่เหลืออยู่ของโลกดุนยาเมื่อเทียบกับสิ่งที่ผ่านพ้นไปแล้วนั้น ไม่ได้มีมากไปกว่าสิ่งที่เหลืออยู่ของวันของพวกท่านวันนี้ เมื่อเทียบกับส่วนที่ผ่านพ้นไปแล้วของมัน» (บันทึกโดยอะห์มัดในอัล-มุสนัด และอัต-ติรมิซีย์ในสุนันของท่าน และอัต-ติรมิซีย์กล่าวว่าเป็นหะดีษหะสันเศาะฮีห์) ดังนั้น ผู้มีสติปัญญาที่หวังดีต่อตนเองจงพิจารณาไตร่ตรองหะดีษบทนี้ และจงรู้ว่าตนได้อะไรบ้างจากช่วงเวลานี้ที่เหลืออยู่ของโลกดุนยาทั้งหมด เพื่อเขาจะได้รู้ว่าตนอยู่ในความลุ่มหลงและความฝันอันสับสนเลอะเลือน และเขาได้ขายความสุขอันนิรันดร์และความโปรดปรานอันถาวรไปด้วยส่วนแบ่งอันต่ำต้อยที่ไม่มีค่าอันใดเลย และหากเขาแสวงหาอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งและแสวงหาโลกอาคิเราะฮ์ พระองค์ก็จะทรงประทานส่วนแบ่งนั้นแก่เขาอย่างสุขสบายและบริบูรณ์ หรือยิ่งกว่านั้นด้วย ดังที่มีระบุไว้ในรายงานบางบทว่า
ابن آدم، بع الدنيا بالآخرة تربحهما جميعاً، ولا تبع الآخرة بالدنيا تخسرهما جميعاً.
โอ้ลูกหลานอาดัมเอ๋ย จงขายโลกดุนยาเพื่อแลกกับอาคิเราะฮ์ แล้วเจ้าจะได้กำไรทั้งสองอย่าง และอย่าขายอาคิเราะฮ์เพื่อแลกกับโลกดุนยา แล้วเจ้าจะขาดทุนทั้งสองอย่าง
ابن آدم، أنت محتاج إلى نصيبك من الدنيا، وأنت إلى نصيبك من الآخرة أحوج. فإن بدأت بنصيبك من الدنيا أضعت نصيبك من الآخرة، وكنت من نصيب الدنيا على خطر، وإن بدأت بنصيبك من الآخرة فزت بنصيبك من الدنيا فانتظمته انتظاماً.
สะลัฟบางท่านกล่าวว่า โอ้ลูกหลานอาดัมเอ๋ย เจ้าจำเป็นต้องมีส่วนแบ่งของเจ้าจากโลกดุนยา แต่เจ้ามีความจำเป็นต่อส่วนแบ่งของเจ้าจากอาคิเราะฮ์มากกว่า หากเจ้าเริ่มด้วยส่วนแบ่งของเจ้าจากโลกดุนยา เจ้าก็จะทำให้ส่วนแบ่งของเจ้าจากอาคิเราะฮ์สูญเสียไป และส่วนแบ่งจากโลกดุนยาของเจ้าก็ยังอยู่ในความเสี่ยง แต่หากเจ้าเริ่มด้วยส่วนแบ่งของเจ้าจากอาคิเราะฮ์ เจ้าก็จะได้รับส่วนแบ่งของเจ้าจากโลกดุนยาด้วย และเจ้าจะได้รับมันอย่างครบถ้วนเป็นระเบียบเรียบร้อย
อุมัร บินอับดุลอะซีซ (ร.ฎ.) เคยกล่าวไว้ในคุฏบะฮ์ของท่านว่า “โอ้ประชาชนทั้งหลาย แท้จริงพวกท่านมิได้ถูกสร้างขึ้นมาอย่างไร้สาระ และมิได้ถูกปล่อยทิ้งไว้อย่างไร้จุดหมาย แท้จริงพวกท่านมีที่กลับคืน ซึ่งอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งจะทรงรวบรวมพวกท่านไว้ ณ ที่นั้น เพื่อทรงตัดสินพวกท่านและชี้ขาดระหว่างพวกท่าน ดังนั้น ผู้ที่ขาดทุนและประสบความทุกข์ระทมคือบ่าวที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งทรงขับออกจากความเมตตาของพระองค์ซึ่งครอบคลุมทุกสิ่ง และจากสวรรค์ของพระองค์ซึ่งกว้างขวางเท่าชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ความปลอดภัยในวันพรุ่งนี้มีไว้สำหรับผู้ที่ยำเกรงอัลลอฮ์ตะอาลาและสำรวมตน ผู้ที่ยอมแลกสิ่งเล็กน้อยกับสิ่งที่มากมาย แลกสิ่งที่สูญสลายกับสิ่งที่จีรังยั่งยืน และแลกความทุกข์ระทมกับความสุขสำราญ พวกท่านไม่เห็นหรือว่าพวกท่านอยู่ในสายเลือดของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว และคนที่ยังอยู่จะมาสืบทอดต่อจากพวกท่าน? พวกท่านไม่เห็นหรือว่าในทุกวัน พวกท่านต้องส่งผู้ที่เดินทางทั้งยามเช้าและยามเย็นไปสู่อัลลอฮ์ เขาสิ้นอายุขัยแล้ว ความหวังของเขาก็ขาดสะบั้นลง แล้วพวกท่านก็วางเขาไว้ในซอกหลุมของแผ่นดิน โดยไม่มีหมอนหนุนและไม่มีที่ปูลาด เขาได้สละทิ้งเครื่องอาศัยทั้งปวง พรากจากคนที่รักทั้งหลาย และต้องเผชิญหน้ากับการสอบสวน?”
إنَّ اللهَ سُبحانَه وتعالى أمَرَ يحيى بن زكريا ﷺ بخمسِ كلماتٍ : أن يعمل بها ، ويأمرَ بني إسرائيلَ أن يعمَلُوا بها ، وأنه كادَ أن يُبطىء بها ، فقال له عيسى عليه السلام : إنَّ الله تعالى أمركَ بخمسِ كلماتٍ لتعملَ بها ، وتأمر بني إسرائيلَ أن يعمَلُوا بها ، فإما أن تأمرهم ، وإما أن آمُرَهُم ، فقال يحيى : أخشى إن سبقتني بها أن يخسف بي وأعذب ، فجمع يحيى الناس في بيت المقدس ، فامتلأ المسجد ، وقعدوا على الشرف ، فقال : إن الله تبارك وتعالى أمرني بخمس كلمات أن أعْمَلَهُن ، وآمُرَكُم أن تعمَلُوا بهن
จุดประสงค์ก็คือ อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งได้ทรงสนับสนุนบ่าวในช่วงเวลาอันสั้นนี้ด้วยไพร่พล อุปกรณ์ และกำลังเสริม และได้ทรงชี้แจงแก่เขาว่าเขาจะปกป้องตนเองจากศัตรูได้ด้วยสิ่งใด และจะปลดปล่อยตนเองได้ด้วยสิ่งใดหากถูกจับเป็นเชลย อิมามอะห์มัด (ร.ฎ.) และอัต-ติรมิซีย์ได้รายงานหะดีษของอัล-หาริษ อัล-อัชอะรีย์ จากท่านนบี ﷺ ว่าท่านกล่าวว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์และสูงส่งได้ทรงบัญชาให้นบียะห์ยา บุตรซะกะรียา (อ.ล.) ปฏิบัติตามถ้อยคำห้าประการ และให้ท่านสั่งใช้วงศ์วานอิสรออีลให้ปฏิบัติตามด้วย แต่ท่านเกือบจะล่าช้าในเรื่องนั้น นบีอีซา (อ.ล.) จึงกล่าวแก่ท่านว่า “แท้จริงอัลลอฮ์ตะอาลาทรงบัญชาท่านด้วยถ้อยคำห้าประการเพื่อให้ท่านปฏิบัติตาม และให้ท่านสั่งใช้วงศ์วานอิสรออีลให้ปฏิบัติตามด้วย ดังนั้น ท่านจะสั่งพวกเขาเอง หรือจะให้ฉันเป็นผู้สั่งพวกเขา” นบียะห์ยากล่าวว่า “ฉันเกรงว่าหากท่านทำก่อนฉัน ฉันจะถูกแผ่นดินสูบหรือถูกลงโทษ” แล้วนบียะห์ยาก็รวบรวมผู้คนไว้ที่บัยตุลมักดิส จนมัสยิดเต็มแน่น และผู้คนต้องนั่งอยู่บนเฉลียงสูง ท่านจึงกล่าวว่า “แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งได้ทรงบัญชาฉันด้วยถ้อยคำห้าประการให้ฉันปฏิบัติตาม และให้ฉันสั่งใช้พวกท่านให้ปฏิบัติตามด้วย”»
وآمركم أن تذكروا الله تعالى فإن مثل ذلك كمثل رجل خرج العدو في أثره سراعاً حتى أتى على حصن حصين ، فأحرز نفسه منهم ، كذلك العبد لا يحرز نفسه من الشيطان إلا بذكر الله تعالى
ประการที่ห้าจากห้าประการที่ท่านได้สั่งใช้พวกเขาก็คือการซิกรุลลอฮ์ (การรำลึกถึงอัลลอฮ์) «และฉันขอสั่งใช้พวกท่านให้รำลึกถึงอัลลอฮ์ตะอาลา เพราะอุปมาของสิ่งนั้นเปรียบดั่งชายคนหนึ่งที่ศัตรูออกไล่ติดตามเขามาอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งเขามาถึงป้อมปราการอันแข็งแกร่ง แล้วเขาก็ปกป้องตนเองให้รอดพ้นจากพวกนั้นได้ ในทำนองเดียวกัน บ่าวจะไม่สามารถปกป้องตนเองจากชัยฏอนได้ นอกจากด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ตะอาลา» อัต-ติรมิซีย์กล่าวว่า หะดีษนี้เป็นหะดีษหะซัน เศาะฮีห์
وآمركم بالصلاة ، فاذا صليتم ، فلا تلتفتوا فان الله ينصب وجهه لوجه عبده في صلاته ما لم يلتفت
และในบรรดาสิ่งที่ท่านได้สั่งใช้พวกเขาในหะดีษนั้น คือการละหมาด: «และข้าขอสั่งใช้พวกท่านให้ละหมาด ดังนั้นเมื่อพวกท่านละหมาด ก็จงอย่าหันเหไปทางอื่น เพราะแท้จริงอัลลอฮ์ทรงหันพระพักตร์ของพระองค์มายังใบหน้าของบ่าวของพระองค์ในขณะที่เขาละหมาด ตราบใดที่เขาไม่หันเหไป»
การหันเหที่ถูกห้ามในการละหมาดนั้นมีสองประเภท ประเภทแรกคือ การหันเหของหัวใจออกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ไปยังสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ตะอาลา ประเภทที่สองคือ การหันเหของสายตา ทั้งสองประเภทนี้ล้วนเป็นสิ่งต้องห้าม อัลลอฮ์จะยังคงหันมายังบ่าวของพระองค์ตราบใดที่บ่าวยังคงมุ่งมั่นอยู่กับการละหมาดของเขา แต่เมื่อเขาหันเหไปด้วยหัวใจหรือด้วยสายตา อัลลอฮ์ตะอาลาก็จะทรงผินหลังให้เขา
اخْتِلَاسٌ يَخْتَلِسُهُ ٱلشَّيْطَانُ مِنْ صَلَاةِ ٱلْعَبْدِ
ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ เคยถูกถามถึงการที่บุคคลหันเหไปในขณะละหมาด ท่านตอบว่า «มันคือการฉกฉวยที่ชัยฏอนฉกเอาไปจากการละหมาดของบ่าว»⁽¹⁾ และในรายงานบทหนึ่ง (อะษัร) อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «(เขาหันไป) หาสิ่งที่ดีกว่าข้ากระนั้นหรือ? (เขาหันไป) หาสิ่งที่ดีกว่าข้ากระนั้นหรือ?»
إلى خير مني ، إلى خير مني
อุปมาของผู้ที่หันเหในการละหมาดของเขาด้วยสายตาหรือด้วยหัวใจ เปรียบดั่งชายคนหนึ่งที่ถูกสุลต่านเรียกตัวมา แล้วให้เขายืนอยู่เบื้องหน้า สุลต่านเริ่มเรียกเขาและพูดกับเขา แต่ในระหว่างนั้นเขากลับหันเหไปจากสุลต่าน ทั้งทางขวาและทางซ้าย หัวใจของเขาหันออกไปจากสุลต่าน จึงไม่เข้าใจสิ่งที่สุลต่านพูดกับเขา เพราะหัวใจของเขาไม่ได้อยู่กับสุลต่าน แล้วชายผู้นี้จะคาดว่าสุลต่านจะทำอะไรกับเขาเล่า? อย่างน้อยที่สุดสำหรับเขาก็คือ เขาจะต้องออกไปจากเบื้องหน้าสุลต่านในสภาพที่ถูกรังเกียจ ถูกขับไล่ และตกไปจากสายตาของสุลต่านมิใช่หรือ?
ผู้ละหมาดเช่นนี้ย่อมไม่เท่าเทียมกับผู้ที่มีหัวใจอยู่กับปัจจุบัน มุ่งหน้าสู่อัลลอฮ์ตะอาลาในการละหมาดของเขา ผู้ซึ่งหัวใจของเขาสัมผัสได้ถึงความยิ่งใหญ่ของพระผู้ที่เขากำลังยืนอยู่เบื้องหน้า หัวใจของเขาจึงเปี่ยมล้นไปด้วยความยำเกรงต่อพระองค์ ต้นคอของเขาก้มลงอย่างนอบน้อมต่อพระองค์ และเขาละอายต่อพระผู้อภิบาลของเขาที่จะมุ่งไปยังสิ่งอื่น หรือหันเหไปจากพระองค์ ระหว่างการละหมาดของคนทั้งสองนั้นห่างกันดั่งระยะห่างระหว่างฟากฟ้ากับแผ่นดิน
ฮัสซาน อิบนุอะฏียะฮ์ กล่าวว่า "แท้จริงชายสองคนอาจอยู่ในการละหมาดเดียวกัน แต่ความประเสริฐระหว่างทั้งสองนั้นห่างกันดั่งระยะห่างระหว่างฟากฟ้ากับแผ่นดิน นั่นเป็นเพราะคนหนึ่งมุ่งหน้าสู่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งด้วยหัวใจของเขา ส่วนอีกคนหนึ่งหลงลืมและเผลอเรอ"
เมื่อบ่าวมุ่งหน้าไปยังมัคลูกที่เหมือนกับตัวเขา โดยที่ระหว่างเขากับมัคลูกนั้นมีม่านกั้นอยู่ ย่อมไม่นับว่าเป็นการมุ่งหน้าหรือการเข้าใกล้แต่อย่างใด แล้วจะคิดอย่างไรเล่ากับพระผู้สร้างผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง?
และเมื่อเขามุ่งหน้าสู่พระผู้สร้างผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง โดยที่ระหว่างเขากับพระองค์มีม่านแห่งตัณหาและความกระซิบกระซาบ (วัสวาส) กั้นอยู่
⁽¹⁾ รายงานโดยอะห์มัดใน «อัล-มุสนัด» 6/7 และ 106, อัล-บุคอรีย์ 2/194 ใน «กิตาบอัล-อะซาน» บทการหันเหในการละหมาด, อบูดาวูด หมายเลข 910 ในกิตาบอัศ-เศาะลาฮ์ บทการหันเหในการละหมาด, อัต-ติรมิซีย์ หมายเลข 590 ในกิตาบอัศ-เศาะลาฮ์ บทสิ่งที่มีรายงานเกี่ยวกับการหันเหในการละหมาด และอัน-นะสาอีย์ 3/8 ในกิตาบอัส-สะฮ์วุ บทการเข้มงวดเรื่องการหันเหในการละหมาด จากหะดีษของท่านหญิงอาอิชะฮ์ (ร.ฎ.) (ผู้ตรวจทานหนังสือ อัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
ทั้งที่จิตใจหมกมุ่นและเต็มไปด้วยสิ่งเหล่านั้น แล้วจะนับว่าเป็นการมุ่งหน้าสู่อัลลอฮ์ได้อย่างไร ในเมื่อความกระซิบกระซาบ (วัสวะซะฮ์) และความคิดต่าง ๆ ได้ทำให้เขาเผลอไผล และพาเขาเตลิดไปทุกทิศทาง? เมื่อบ่าวยืนขึ้นละหมาด ชัยฏอนย่อมริษยาเขา เพราะเขาได้ยืนอยู่ในสถานะที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ใกล้ชิด (อัลลอฮ์) ที่สุด สร้างความเจ็บแค้นให้แก่ชัยฏอนมากที่สุด และเป็นสิ่งที่หนักหนาสำหรับมันที่สุด ด้วยเหตุนี้ มันจึงพยายามและทุ่มเทอย่างสุดกำลังที่จะไม่ให้เขายืนอยู่ในสถานะนั้น มันจะคอยให้สัญญา หลอกล่อให้เขาลุ่มหลงในความหวัง และทำให้เขาหลงลืมอยู่ตลอดเวลา มันจะระดมพลม้าและพลเดินเท้าของมันมารุมเขา จนกระทั่งเขามองว่าเรื่องละหมาดเป็นเรื่องเล็กน้อย แล้วเขาก็ละเลยมันจนละทิ้งมันไปในที่สุด
หากมันไม่สามารถทำเช่นนั้นกับเขาได้ บ่าวผู้นั้นไม่ยอมเชื่อฟังมัน และยืนอยู่ในสถานะนั้น ศัตรูของอัลลอฮ์ตะอาลาก็จะเข้ามาแทรกอยู่ระหว่างเขากับตัวของเขาเอง และขวางกั้นระหว่างเขากับหัวใจของเขา มันจะทำให้เขานึกถึงสิ่งที่เขาไม่เคยนึกถึงก่อนเข้าละหมาดในขณะที่เขาละหมาด จนบางครั้งเขาได้ลืมสิ่งของหรือธุระบางอย่างไปแล้วและหมดหวังที่จะนึกออก มันก็จะทำให้เขานึกขึ้นได้ในขณะละหมาด เพื่อให้หัวใจของเขาหมกมุ่นอยู่กับสิ่งนั้น และดึงเขาออกห่างจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง เขาจึงยืนละหมาดโดยปราศจากหัวใจ และเขาจะไม่ได้รับการหันมาสนใจ เกียรติ และความใกล้ชิดจากอัลลอฮ์ตะอาลา ดังที่ผู้มุ่งหน้าสู่พระผู้อภิบาลของเขาผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ซึ่งหัวใจของเขาอยู่กับละหมาดได้รับ เขาจึงเสร็จสิ้นจากการละหมาดเหมือนกับตอนที่เขาเข้าสู่การละหมาดพร้อมกับความผิดและบาปทั้งหลายของเขา ภาระอันหนักอึ้งของเขาไม่ได้เบาบางลงด้วยการละหมาด เพราะแท้จริงแล้วละหมาดจะลบล้างความชั่วของผู้ที่ปฏิบัติตามสิทธิของมันอย่างครบถ้วน ทำให้ความคุชูอ์ (ความนอบน้อมสงบนิ่ง) ของมันสมบูรณ์ และยืนอยู่ต่อหน้าอัลลอฮ์ตะอาลาทั้งด้วยหัวใจและร่างกายของเขาเท่านั้น
يَا بلالُ أَرِحْنَا بالصَّلاةِ
جُعِلَتْ قُرَّةُ عَيْنِي في ٱلصَّلاَةِ
บุคคลเช่นนี้ เมื่อเขาเสร็จสิ้นจากการละหมาด เขาจะรู้สึกถึงความเบาสบายในตัวเขา และรู้สึกว่าภาระอันหนักอึ้งได้ถูกปลดออกไปจากเขา เขาจึงพบกับความกระปรี้กระเปร่า ความสงบ และความชุ่มชื่นใจ จนเขาปรารถนาว่าตนไม่น่าจะออกจากละหมาดเลย เพราะละหมาดคือความชื่นตาชื่นใจ ความสุขของจิตวิญญาณ สวนสวรรค์ของหัวใจ และที่พักผ่อนของเขาในโลกดุนยา เขาจะรู้สึกเหมือนอยู่ในคุกและความคับแคบอยู่ตลอดเวลา จนกว่าเขาจะได้เข้าสู่การละหมาด แล้วเขาก็ได้รับความสงบด้วยละหมาด มิใช่พักผ่อนจากละหมาด ผู้มีความรักจึงกล่าวว่า "เราละหมาดเพื่อเราจะได้รับความสงบด้วยละหมาดของเรา" ดังที่อิมาม แบบอย่าง และนบีของพวกเขาได้กล่าวว่า «โอ้บิลาลเอ๋ย จงทำให้เราได้รับความสงบด้วยการละหมาดเถิด» โดยท่านมิได้กล่าวว่า "จงทำให้เราได้พักจากมัน" และท่านนบี ﷺ กล่าวว่า «ความชื่นตาชื่นใจของฉันถูกทำให้อยู่ในละหมาด» ผู้ใดที่ความชื่นตาชื่นใจของเขาถูกทำให้อยู่ในละหมาด แล้วท่าน ﷺ จะชื่นตาชื่นใจได้อย่างไรหากปราศจากมัน และจะทนอยู่ห่างจากมันได้อย่างไร?....
มีรายงานว่า เมื่อบ่าวยืนขึ้นละหมาด อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งจะตรัสว่า "จงเปิดม่านกั้นทั้งหลายออก" และเมื่อเขาเหลียวไปทางอื่น พระองค์จะตรัสว่า "จงปล่อยม่านลง" การเหลียวนี้ได้รับการอธิบายว่าหมายถึง การที่หัวใจเหลียวออกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งไปยังสิ่งอื่น เมื่อเขาเหลียวไปยังสิ่งอื่น พระองค์ก็จะทรงปล่อยม่านกั้นระหว่างพระองค์กับบ่าวผู้นั้นลง
ชัยฏอนจึงเข้ามา และนำเรื่องราวต่าง ๆ ของดุนยามาเสนอแก่เขา และทำให้เขามองเห็นสิ่งเหล่านั้นดุจภาพในกระจก แต่หากเขามุ่งหัวใจไปสู่อัลลอฮ์และไม่หันเหไปทางอื่น ชัยฏอนก็ไม่สามารถเข้ามาแทรกกลางระหว่างอัลลอฮ์ ตะอาลา กับหัวใจดวงนั้นได้ ชัยฏอนจะเข้ามาได้ก็ต่อเมื่อเกิดม่านกั้นขึ้นเท่านั้น หากเขาหนีกลับไปหาอัลลอฮ์ ตะอาลา และทำให้หัวใจของเขาตื่นรู้อยู่กับการละหมาด ชัยฏอนก็จะหนีไป แต่หากเขาหันเห ชัยฏอนก็จะกลับมาอีก นี่คือสภาพของเขาและศัตรูของเขาในการละหมาด
บ่าวจะมีกำลังที่จะตื่นรู้อยู่กับการละหมาดและจดจ่ออยู่กับพระผู้อภิบาลของเขา ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ได้ก็ต่อเมื่อเขาสามารถเอาชนะตัณหาและอารมณ์ใฝ่ต่ำของตนได้ มิฉะนั้นแล้ว หัวใจที่ถูกตัณหาครอบงำ ถูกอารมณ์ใฝ่ต่ำจับเป็นเชลย และชัยฏอนได้พบที่นั่งอันมั่นคงอยู่ในนั้น จะรอดพ้นจากความกระซิบกระซาบ (วัสวะซะฮ์) และความคิดฟุ้งซ่านต่าง ๆ ได้อย่างไรเล่า?!
หัวใจมีสามประเภท:
หัวใจที่ว่างเปล่าจากอีมานและความดีทั้งปวง นั่นคือหัวใจที่มืดมิด ซึ่งชัยฏอนไม่ต้องเหนื่อยยากกับการกระซิบกระซาบมันอีกต่อไป เพราะมันได้ยึดหัวใจนั้นเป็นบ้านและเป็นที่พำนักแล้ว มันบงการหัวใจนั้นได้ตามที่มันต้องการ และครอบครองมันได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด
หัวใจประเภทที่สอง: หัวใจที่ได้รับแสงสว่างจากรัศมีแห่งอีมาน และตะเกียงแห่งอีมานได้ถูกจุดขึ้นในนั้นแล้ว แต่ยังมีความมืดแห่งตัณหาและพายุแห่งอารมณ์ใฝ่ต่ำปกคลุมอยู่ ชัยฏอนจึงมีทั้งการรุกเข้าและถอยออก มีช่องทางและความหวังที่จะเอาชนะ การสู้รบจึงผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะ
สภาพของคนประเภทนี้แตกต่างกันไปตามความมากน้อย บางคนมีช่วงเวลาที่เอาชนะศัตรูของตนได้มากกว่า บางคนมีช่วงเวลาที่ศัตรูเอาชนะเขาได้มากกว่า และบางคนก็ผลัดกันแพ้ชนะเป็นครั้งคราว
หัวใจประเภทที่สาม: หัวใจที่เปี่ยมล้นด้วยอีมาน ได้รับแสงสว่างจากรัศมีแห่งอีมาน ม่านแห่งตัณหาได้ถูกขจัดออกไปจากมัน และความมืดเหล่านั้นได้จางหายไปจากมันแล้ว รัศมีของมันจึงเจิดจ้าอยู่ในอก และความเจิดจ้านั้นมีความร้อนแรงที่หากความกระซิบกระซาบเข้ามาใกล้ก็จะถูกแผดเผามอดไหม้ หัวใจนี้จึงเปรียบดั่งฟากฟ้าที่ถูกพิทักษ์ไว้ด้วยดวงดาว หากชัยฏอนเข้าใกล้เพื่อจะล่วงล้ำเข้าไป มันก็จะถูกขว้างจนมอดไหม้ และฟากฟ้านั้นก็หาได้…
…ที่มีความศักดิ์สิทธิ์ยิ่งใหญ่ไปกว่าผู้ศรัทธา และการพิทักษ์ของอัลลอฮ์ตะอาลาที่มีต่อเขานั้นสมบูรณ์ยิ่งกว่าการพิทักษ์ฟากฟ้า ฟากฟ้าเป็นสถานที่ประกอบอิบาดะฮ์ของมะลาอิกะฮ์ เป็นที่พำนักของวะห์ยู และในนั้นมีรัศมีแห่งการภักดีทั้งหลาย ส่วนหัวใจของผู้ศรัทธาเป็นที่พำนักของเตาฮีด ความรัก ความรู้จัก (มะอ์ริฟะฮ์) และอีมาน และในนั้นก็มีรัศมีของสิ่งเหล่านั้น ดังนั้นหัวใจจึงสมควรอย่างยิ่งที่จะได้รับการพิทักษ์และปกป้องจากแผนร้ายของศัตรู ศัตรูจึงไม่อาจได้สิ่งใดไปจากหัวใจนั้นนอกจากเพียงการฉกฉวยชั่วแวบเดียว และได้มีการยกอุปมาสำหรับเรื่องนี้ไว้อย่างดีงาม
นั่นคือ บ้านสามหลัง:
บ้านหลังหนึ่งเป็นของกษัตริย์ ในนั้นมีขุมทรัพย์ ของสะสม และอัญมณีของพระองค์
บ้านอีกหลังหนึ่งเป็นของบ่าว ในนั้นมีขุมทรัพย์ ของสะสม และอัญมณีของบ่าว แต่ไม่ใช่อัญมณีและของสะสมของกษัตริย์
และบ้านอีกหลังหนึ่งว่างเปล่า ไม่มีสิ่งใดอยู่เลย แล้วมีขโมยมาเพื่อลักขโมยจากบ้านหลังใดหลังหนึ่ง เขาจะขโมยจากหลังไหน?
หากท่านตอบว่า จากบ้านที่ว่างเปล่า ก็เป็นไปไม่ได้ เพราะบ้านที่ว่างเปล่านั้นไม่มีสิ่งใดให้ขโมย ด้วยเหตุนี้เมื่อมีผู้กล่าวแก่อิบนุอับบาส (ร.ฎ.) ว่า พวกยิวอ้างว่าพวกเขาไม่ถูกกระซิบกระซาบ (วัสวะสะฮ์) ในการละหมาดของพวกเขา ท่านจึงกล่าวว่า "แล้วชัยฏอนจะทำอะไรกับหัวใจที่พังพินาศแล้วเล่า?"
وما يصنع الشيطان بالقلب الخراب ؟
และหากท่านตอบว่า เขาจะขโมยจากบ้านของกษัตริย์ นั่นก็เป็นเหมือนสิ่งที่เป็นไปไม่ได้และไม่อาจเกิดขึ้น เพราะบ้านหลังนั้นมีทหารยามและการเฝ้าระวังห้ามปราม⁽¹⁾ ที่ขโมยไม่สามารถเข้าใกล้ได้ จะเป็นไปได้อย่างไรในเมื่อผู้พิทักษ์บ้านหลังนั้นคือกษัตริย์เอง และขโมยจะเข้าใกล้ได้อย่างไรในเมื่อรอบบ้านนั้นมีทหารยามและไพร่พลมากมายเพียงนั้น? ดังนั้นจึงไม่เหลือสำหรับขโมยนอกจากบ้านหลังที่สาม นั่นแหละคือบ้านที่เขาจะบุกโจมตีครั้งแล้วครั้งเล่า
ดังนั้น ผู้มีปัญญาจงใคร่ครวญอุปมานี้อย่างถ่องแท้ และจงนำมาเทียบกับหัวใจทั้งหลาย เพราะหัวใจนั้นเป็นไปตามแบบอย่างของอุปมานี้
หัวใจที่ว่างเปล่าจากความดีทั้งปวง คือหัวใจของกาฟิรและมุนาฟิก นั่นคือบ้านของชัยฏอน ซึ่งมันได้ยึดครองไว้เป็นของตน ตั้งรกรากอยู่ในนั้น และถือเอาเป็นที่พักอาศัยและที่พำนัก แล้วจะมีสิ่งใดให้ขโมยไปจากหัวใจนั้นได้อีก ในเมื่อในนั้น…
⁽¹⁾ คำว่า "ยะซัก" และ "ยะซัก" (ในภาษาตุรกี) หมายถึง การห้าม การกีดกัน และการขับไล่
…คลังสมบัติ สิ่งที่สะสมไว้ ความสงสัย จินตนาการ และเสียงกระซิบกระซาบของมันได้อย่างไร?
ส่วนหัวใจที่เปี่ยมล้นด้วยความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกรของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง เปี่ยมด้วยความรักต่อพระองค์ การสำนึกว่าพระองค์ทรงเฝ้ามองอยู่เสมอ และความละอายต่อพระองค์ แล้วชัยฏอนตนใดเล่าจะกล้าเข้าหาหัวใจเช่นนี้? หากมันต้องการขโมยสิ่งใดไปจากหัวใจนี้ มันจะขโมยอะไรได้? อย่างมากที่สุดมันก็เพียงฉวยโอกาสฉกฉวยและช่วงชิงบางสิ่งไปได้เป็นครั้งคราว ในยามที่บ่าวเผลอไผลและหลงลืม ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เพราะเขาเป็นมนุษย์ และธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ย่อมเกิดขึ้นกับเขา ไม่ว่าจะเป็นความเผลอไผล ความหลงลืม ความเลินเล่อ และการที่สัญชาตญาณเข้าครอบงำ
لست أسكن البيوت ، ولا تَسعني ، وأيُّ شيء يَسعني والسموات حشو كرسيَّ؟ ولكن أنا في قلب الوادع التارك لكل شيء سواي
ما وسعتني سمواتي ولا أرضي ، ووسعني قلب عبدي المؤمن
มีรายงานจากวะฮ์บ์ บินมุนับบิฮ์ เราะหิมะฮุลลอฮ์ ว่าเขากล่าวว่า ในคัมภีร์บางเล่มที่มาจากพระผู้เป็นเจ้ามีข้อความว่า «ข้ามิได้พำนักอยู่ในบ้านเรือน และบ้านเรือนก็ไม่อาจบรรจุข้าได้ สิ่งใดเล่าจะบรรจุข้าได้ ในเมื่อชั้นฟ้าทั้งหลายยังอยู่ภายในกุรซีย์ของข้า? ทว่าข้าอยู่ในหัวใจของผู้ที่สงบเสงี่ยม ผู้ละทิ้งทุกสิ่งนอกเหนือจากข้า» และนี่คือความหมายของอะษัรอีกบทหนึ่งที่ว่า «ชั้นฟ้าทั้งหลายของข้าและแผ่นดินของข้าไม่อาจบรรจุข้าได้ แต่หัวใจของบ่าวผู้ศรัทธาของข้าบรรจุข้าได้»⁽¹⁾
หัวใจที่มีทั้งเตาฮีดต่ออัลลอฮ์ การรู้จักพระองค์ ความรักต่อพระองค์ อีมานต่อพระองค์ และการเชื่อมั่นในสัญญาของพระองค์ ขณะเดียวกันก็มีความใคร่ของจิตใจ อุปนิสัยของมัน และแรงเรียกร้องของอารมณ์ใฝ่ต่ำและสัญชาตญาณอยู่ด้วย
وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١٢٦﴾
หัวใจเช่นนี้อยู่ระหว่างแรงเรียกร้องทั้งสอง บางครั้งแรงเรียกร้องของอีมาน การรู้จัก ความรักต่ออัลลอฮ์ และการมุ่งหวังพระองค์เพียงองค์เดียวก็ดึงหัวใจของเขาไป บางครั้งแรงเรียกร้องของชัยฏอน อารมณ์ใฝ่ต่ำ และสัญชาตญาณก็ดึงหัวใจของเขาไป หัวใจเช่นนี้ชัยฏอนย่อมมีความหวังที่จะครอบงำ และมีการต่อสู้ปะทะกับมันครั้งแล้วครั้งเล่า อัลลอฮ์จะทรงประทานชัยชนะแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ «และชัยชนะนั้นมิได้มาจากที่ใด นอกจากจากอัลลอฮ์ผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:126)
ชัยฏอนจะไม่สามารถเอาชนะหัวใจเช่นนี้ได้ นอกจากด้วยอาวุธของมันที่มีอยู่ในหัวใจนั้นเอง ชัยฏอนจะเข้าไปในหัวใจ แล้วพบอาวุธของมันอยู่ที่นั่น มันจึงหยิบอาวุธนั้นมาต่อสู้กับเขา เพราะอาวุธของมันก็คือ ความใคร่ ความคลุมเครือสงสัย จินตนาการ และความหวังลม ๆ แล้ง ๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้อยู่ในหัวใจ ชัยฏอนจึงเข้าไปและพบมัน…
⁽¹⁾ อัส-สะคอวีย์กล่าวไว้ใน «อัล-มะกอศิด อัล-หะสะนะฮ์» ว่า อัล-เฆาะซาลีย์ได้กล่าวถึงข้อความนี้ไว้ใน «อัล-อิห์ยาอ์» ด้วยถ้อยคำว่า "อัลลอฮ์ตรัสว่า ... ไม่อาจบรรจุข้าได้" และกล่าวด้วยถ้อยคำว่า "แต่หัวใจของบ่าวผู้ศรัทธาของข้าที่อ่อนโยนและสงบเสงี่ยมบรรจุข้าได้" อัส-สะคอวีย์กล่าวว่า อัล-อิรอกีย์กล่าวว่า "ข้าพเจ้าไม่พบที่มาของมัน" อิบนุตัยมียะฮ์ก็กล่าวเช่นเดียวกันว่า "มันถูกกล่าวไว้ในอิสรออีลิยาต และไม่มีสายรายงานที่เป็นที่รู้จักจากท่านนบี ﷺ" และมีการอ้างจากอิบนุอัซ-ซัรกะชีย์ว่า นักวิชาการบางท่านกล่าวว่า "มันเป็นหะดีษที่บาฏิล (โมฆะ) และเป็นสิ่งที่พวกนอกรีตอุปโลกน์ขึ้น" อัล-อัจญ์ลูนีย์ได้อ้างคำกล่าวนี้ไว้ใน «กัชฟุล-เคาะฟาอ์» และยอมรับตามนั้น (ผู้ตรวจทานหนังสืออัล-วาบิล อัศ-ศ็อยยิบ)
…ที่เตรียมไว้พร้อมแล้ว มันจึงหยิบอาวุธเหล่านั้นขึ้นมาและใช้จู่โจมหัวใจ หากบ่าวมีอาวุธแห่งอีมานที่เตรียมไว้พร้อม ซึ่งสามารถต้านทานอาวุธเหล่านั้นได้และเหนือกว่า เขาก็จะเอาชนะชัยฏอนได้ แต่หากไม่มี ชัยชนะก็จะตกเป็นของศัตรูของเขา และไม่มีอำนาจและพลังใดๆ นอกจากด้วยอัลลอฮ์ ดังนั้น เมื่อบ่าวยินยอมให้ศัตรูของตน เปิดประตูบ้านให้ พามันเข้ามาหาตน และมอบอาวุธให้มันใช้ต่อสู้กับตนเอง เขาเองนั่นแหละคือผู้ที่สมควรถูกตำหนิ
จงตำหนิตัวเจ้าเองเถิด และอย่าได้ตำหนิพาหนะเลย และจงตายไปด้วยความคับแค้นใจ เพราะเจ้าไม่มีข้อแก้ตัวใดๆ
(หน้านี้ไม่มีข้อความให้แปล)
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความ)
ชัยฏอนคือบ่อเกิดแห่งความชั่วร้ายและความทุกข์ทรมานทั้งปวง มันคือผู้นำไปสู่ความพินาศทั้งในโลกนี้และในอาคิเราะฮ์ เป็นผู้ชูธงอยู่ทุกเวลาและทุกสถานที่ เชิญชวนมนุษย์ไปสู่การปฏิเสธศรัทธาและการฝ่าฝืนต่อพระผู้ทรงกรุณาปรานี แล้วการสร้างมันขึ้นมานั้นมีวิทยปัญญาใดหรือไม่? และวิทยปัญญานั้นคืออะไร?
อิบนุลก็อยยิม (ขออัลลอฮ์ตะอาลาทรงเมตตาท่าน) ได้ตอบคำถามนี้ไว้ในหนังสือของท่าน (ชิฟาอุลอะลีล หน้า 322) โดยกล่าวว่า
(ในการสร้างอิบลีสและไพร่พลของมันนั้น มีวิทยปัญญามากมายซึ่งไม่มีผู้ใดรอบรู้รายละเอียดของมันได้ทั้งหมด นอกจากอัลลอฮ์)
1. ผลที่เกิดจากการต่อสู้กับชัยฏอนและสมุนของมัน คือการทำให้ระดับขั้นแห่งการเป็นบ่าว (อุบูดิยะฮ์) สมบูรณ์
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ เพื่อทำให้ระดับขั้นแห่งการเป็นบ่าวของบรรดานบีและบรรดาวะลีของพระองค์สมบูรณ์ ด้วยการต่อสู้กับศัตรูของอัลลอฮ์และพรรคพวกของมัน การขัดแย้งกับมัน และการหักหาญมันเพื่ออัลลอฮ์ การทำให้มันและบรรดาสมุนของมันเจ็บแค้น การขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากมัน และการหันไปพึ่งพิงพระองค์ให้ทรงคุ้มครองพวกเขาจากความชั่วร้ายและแผนร้ายของมัน ซึ่งจากสิ่งนั้นก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งในโลกนี้และในอาคิเราะฮ์ที่ไม่อาจเกิดขึ้นได้หากปราศจากมัน... และสิ่งที่ขึ้นอยู่กับสิ่งหนึ่ง ย่อมไม่อาจเกิดขึ้นได้หากปราศจากสิ่งนั้น
2. ความเกรงกลัวของปวงบ่าวต่อบาปทั้งหลาย
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ ความเกรงกลัวของมะลาอิกะฮ์และบรรดาผู้ศรัทธาต่อบาปของตน ภายหลังจากที่พวกเขาได้ประจักษ์ถึงสภาพของอิบลีสดังที่ได้ประจักษ์ และการตกต่ำของมันจากตำแหน่งแห่งมะลาอิกะฮ์ลงสู่สถานะแห่งอิบลีส ย่อมทำให้ความเกรงกลัวนั้นเข้มแข็งและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ไม่ต้องสงสัยเลยว่าเมื่อมะลาอิกะฮ์ได้ประจักษ์สิ่งนั้น ก็บังเกิดการเป็นบ่าวอีกรูปแบบหนึ่งต่อพระผู้อภิบาลผู้ทรงสูงส่ง เกิดความนอบน้อมอีกรูปแบบหนึ่ง และความเกรงกลัวอีกรูปแบบหนึ่ง ดังที่เห็นได้จากสภาพของบรรดาข้าทาสของกษัตริย์ เมื่อพวกเขาเห็นกษัตริย์ลงโทษเหยียดหยามคนหนึ่งในหมู่พวกเขาอย่างถึงที่สุด ขณะที่พวกเขาเฝ้ามองอยู่ ก็ไม่ต้องสงสัยเลย
…ว่าความกลัวและความระมัดระวังของพวกเขาจะยิ่งรุนแรงกว่า
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ อัลลอฮ์ทรงทำให้มัน (อิบลีส) เป็นบทเรียนแก่ผู้ที่ฝ่าฝืนคำบัญชาของพระองค์ หยิ่งผยองไม่ยอมเชื่อฟังพระองค์ และดื้อรั้นอยู่ในการฝ่าฝืนพระองค์ เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงทำให้ความผิดของบิดาแห่งมนุษยชาติ (นบีอาดัม) เป็นบทเรียนแก่ผู้ที่กระทำสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม หรือฝ่าฝืนคำบัญชาของพระองค์ แล้วกลับเนื้อกลับตัว สำนึกเสียใจ และกลับไปหาพระผู้อภิบาลของเขา พระองค์จึงทรงทดสอบบิดาของญินและบิดาของมนุษย์ทั้งสองด้วยความผิด และทรงทำให้บิดาผู้นี้ (อิบลีส) เป็นบทเรียนแก่ผู้ที่ดื้อรั้นและยืนหยัดอยู่ในความผิดของตน ส่วนบิดาผู้นี้ (นบีอาดัม) เป็นบทเรียนแก่ผู้ที่กลับเนื้อกลับตัวและกลับไปหาพระผู้อภิบาลของเขา ช่างมีวิทยปัญญาอันน่าทึ่งและสัญญาณอันประจักษ์ชัดแฝงอยู่ในเรื่องนี้มากมายเพียงใด!
إن الله خلق آدم من قبضة قبضها من جميع الأرض ، فجاء بنو آدم على مثل ذلك ، منهم الطيب والخبيث والسهل والحزن وغير ذلك
مَّا كَانَ ٱللَّهُ لِيَذَرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ عَلَىٰ مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ حَتَّىٰ يَمِيزَ ٱلْخَبِيثَ مِنَ ٱلطَّيِّبِ
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ มันเป็นเครื่องวัดที่อัลลอฮ์ทรงใช้ทดสอบสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เพื่อจะแยกให้เห็นชัดว่าผู้ใดในหมู่พวกเขาชั่วและผู้ใดดี เพราะพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงสร้างเผ่าพันธุ์มนุษย์จากดิน และในดินนั้นมีทั้งที่อ่อนนุ่มและที่แข็งกระด้าง มีทั้งที่ดีและที่เลว ดังนั้นสิ่งที่มีอยู่ในธาตุเดิมของพวกเขาจะต้องปรากฏออกมา ดังที่มีระบุในหะดีษซึ่งอัต-ติรมิซีย์รายงานโดยสืบสายถึงท่านนบี ﷺ ว่า «แท้จริงอัลลอฮ์ทรงสร้างอาดัมจากดินกำมือหนึ่งที่พระองค์ทรงกำมาจากทั่วทุกส่วนของแผ่นดิน ลูกหลานของอาดัมจึงออกมาตามลักษณะนั้น ในหมู่พวกเขามีทั้งคนดีและคนเลว คนอ่อนโยนและคนแข็งกระด้าง และอื่น ๆ» ดังนั้นสิ่งใดที่มีอยู่ในธาตุดั้งเดิม สิ่งนั้นย่อมมีอยู่ในสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นจากธาตุนั้นด้วย วิทยปัญญาของพระเจ้าจึงกำหนดให้นำสิ่งนั้นออกมาและทำให้มันปรากฏ ฉะนั้นจึงจำเป็นต้องมีสาเหตุที่ทำให้สิ่งนั้นปรากฏออกมา และอิบลีสก็คือเครื่องวัดที่ใช้แยกคนดีออกจากคนชั่ว เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงทำให้บรรดานบีและบรรดาเราะซูลของพระองค์เป็นเครื่องวัดเพื่อการแยกแยะนั้น อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «อัลลอฮ์จะไม่ทรงปล่อยบรรดาผู้ศรัทธาไว้ตามสภาพที่พวกเจ้าเป็นอยู่ จนกว่าพระองค์จะทรงแยกผู้ที่ชั่วออกจากผู้ที่ดี» (ซูเราะฮ์อาล อิมรอน 3:179) พระองค์จึงทรงส่งบรรดาเราะซูลของพระองค์มายังผู้ที่มีภาระหน้าที่ทางศาสนา ซึ่งในหมู่พวกเขามีทั้งคนดีและคนชั่ว แล้วคนดีก็ไปรวมกับคนดี และคนชั่วก็ไปรวมกับคนชั่ว
วิทยปัญญาอันลึกซึ้งของพระองค์กำหนดให้พระองค์ทรงให้พวกเขาอยู่ปะปนกันในโลกแห่งการทดสอบ ครั้นเมื่อพวกเขาไปสู่ที่พำนักอันถาวร พระองค์ก็ทรงแยกพวกเขาออกจากกัน และทรงกำหนดที่พำนักแห่งหนึ่งสำหรับพวกนี้ และที่พำนักอีกแห่งหนึ่งสำหรับพวกนั้นแยกต่างหาก ด้วยวิทยปัญญาอันลึกซึ้งและเดชานุภาพอันน่าทึ่ง
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านี้คือ การที่พระองค์ทรงแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์แห่งเดชานุภาพของพระองค์ในการสร้างสิ่งต่าง ๆ เช่น ญิบรีลและมะลาอิกะฮ์ กับอิบลีสและบรรดาชัยฏอน ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งที่แสดงถึงเดชานุภาพ พระประสงค์ และอำนาจของพระองค์ เพราะพระองค์คือผู้ทรงสร้างสิ่งที่ตรงข้ามกัน เช่น ฟ้ากับแผ่นดิน แสงสว่างกับความมืด สวรรค์กับนรก น้ำกับไฟ ความร้อนกับความหนาว และสิ่งดีกับสิ่งชั่ว
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านี้คือ การสร้างสิ่งหนึ่งในสองสิ่งที่ตรงข้ามกันนั้น เป็นส่วนหนึ่งของความสมบูรณ์แห่งความงามของอีกสิ่งหนึ่งที่ตรงข้ามกับมัน เพราะความงามของสิ่งหนึ่งจะปรากฏได้ก็ด้วยสิ่งที่ตรงข้ามกับมันเท่านั้น หากไม่มีสิ่งที่น่าเกลียด ความดีเลิศของสิ่งที่สวยงามก็จะไม่เป็นที่รู้จัก และหากไม่มีความยากจน คุณค่าของความมั่งมีก็จะไม่เป็นที่รู้จัก
ส่วนหนึ่งของวิทยปัญญาเหล่านี้คือ พระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงรักที่จะได้รับการขอบคุณด้วยการขอบคุณอันแท้จริงและในรูปแบบต่าง ๆ ของมัน และไม่ต้องสงสัยเลยว่า บรรดาวะลีย์ (ผู้เป็นที่รักใกล้ชิด) ของพระองค์ได้รับการขอบคุณต่อพระองค์ในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งพวกเขาจะไม่ได้รับเลยหากปราศจากการมีอยู่ของอิบลีสศัตรูของอัลลอฮ์และไพร่พลของมัน และการที่พวกเขาถูกทดสอบด้วยมัน ช่างแตกต่างกันเพียงใดระหว่างการขอบคุณของนบีอาดัมขณะที่ท่านยังอยู่ในสวรรค์ก่อนที่จะถูกให้ออกจากสวรรค์ กับการขอบคุณของท่านหลังจากที่ท่านถูกทดสอบด้วยศัตรูของท่าน แล้วพระผู้อภิบาลของท่านทรงคัดเลือกท่าน ทรงรับการเตาบะฮ์ของท่าน และทรงยอมรับท่าน
อีกประการหนึ่งคือ ความรัก การหวนกลับคืนสู่พระองค์ การมอบหมาย (ตะวักกุล) ความอดทน ความพึงพอใจ และสิ่งอื่น ๆ ในทำนองนี้ เป็นการเป็นบ่าวที่อัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงรักมากที่สุด และการเป็นบ่าวเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้อย่างแท้จริงก็ด้วยการญิฮาด การสละชีวิตเพื่ออัลลอฮ์ และการให้ความรักต่อพระองค์มาก่อนสิ่งอื่นใดทั้งปวงเท่านั้น ดังนั้น ญิฮาดจึงเป็นยอดสูงสุดแห่งการเป็นบ่าว และเป็นสิ่งที่พระผู้อภิบาลผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงรักมากที่สุด ด้วยเหตุนี้ ในการสร้างอิบลีสและพลพรรคของมัน จึงทำให้ตลาดแห่งการเป็นบ่าวนี้และสิ่งที่ติดตามมาดำรงอยู่ ซึ่งไม่มีผู้ใดสามารถนับวิทยปัญญา ประโยชน์ และผลดีที่มีอยู่ในนั้นได้ นอกจากอัลลอฮ์เท่านั้น
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาเหล่านี้คือ การสร้างผู้ที่ต่อต้านบรรดาเราะซูลของพระองค์ ปฏิเสธพวกท่าน และเป็นศัตรูกับพวกท่าน มีส่วนทำให้สัญญาณต่าง ๆ ของพระองค์ ความมหัศจรรย์แห่งเดชานุภาพของพระองค์ และความละเอียดอ่อนแห่งการสร้างสรรค์ของพระองค์ปรากฏอย่างสมบูรณ์ ซึ่งการมีอยู่ของสิ่งเหล่านี้เป็นที่รักยิ่งต่อพระองค์และยังประโยชน์แก่บรรดาวะลีย์ (ผู้ใกล้ชิด) ของพระองค์มากกว่าการไม่มีอยู่ เช่น การปรากฏของสัญญาณแห่งอุทกภัยใหญ่ ไม้เท้า มือ (ที่ขาวเรืองรอง) การแยกทะเล และการที่อัล-เคาะลีล (นบีอิบรอฮีม อะลัยฮิสสลาม) ถูกโยนลงในไฟ รวมทั้งสัญญาณอื่น ๆ ของพระองค์อีกมากมายหลายเท่าทวีคูณ ตลอดจนหลักฐานแห่งเดชานุภาพ ความรอบรู้ และวิทยปัญญาของพระองค์ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีเหตุปัจจัยต่าง ๆ ที่นำไปสู่สิ่งเหล่านั้น
لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَىْءٌ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿١١﴾
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาเหล่านี้คือ ธาตุไฟนั้นมีทั้งการเผาไหม้ การทะยานสูงขึ้น และความเสียหาย ขณะเดียวกันก็มีทั้งความสว่างไสว ความเจิดจ้า และแสงสว่าง แล้วพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ก็ทรงให้บังเกิดทั้งสิ่งนี้และสิ่งนั้นออกมาจากมัน เช่นเดียวกับธาตุดินของแผ่นดินที่มีทั้งสิ่งดีและสิ่งเลว ทั้งที่ราบเรียบและที่ขรุขระ ทั้งสีแดง สีดำ และสีขาว แล้วพระองค์ก็ทรงให้บังเกิดสิ่งทั้งหมดนั้นออกมาจากมัน ทั้งนี้เป็นวิทยปัญญาอันน่าอัศจรรย์ เป็นเดชานุภาพอันเหนือทุกสิ่ง และเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่า «ไม่มีสิ่งใดเสมือนพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงได้ยิน ผู้ทรงเห็น» (ซูเราะฮ์อัช-ชูรอ 42:11)
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาเหล่านี้คือ ในบรรดาพระนามของพระองค์ ได้แก่ อัล-คอฟิฎ (ผู้ทรงลดต่ำ) อัร-รอฟิอ์ (ผู้ทรงยกสูง) อัล-มุอิซซ์ (ผู้ทรงให้เกียรติ) อัล-มุซิลล์ (ผู้ทรงให้ต่ำต้อย) อัล-หะกัม (ผู้ทรงตัดสิน) อัล-อัดล์ (ผู้ทรงยุติธรรม) และอัล-มุนตะกิม (ผู้ทรงลงโทษ) พระนามเหล่านี้จำเป็นต้องมีสิ่งที่เกี่ยวข้องซึ่งผลบัญญัติของพระนามเหล่านั้นจะปรากฏผ่าน เช่นเดียวกับพระนามแห่งความดีงาม การประทานปัจจัยยังชีพ ความเมตตา และพระนามอื่น ๆ ทำนองนี้ ดังนั้นจึงจำเป็นที่สิ่งที่เกี่ยวข้องกับพระนามทั้งกลุ่มนี้และกลุ่มนั้นจะต้องปรากฏ
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาเหล่านี้คือ พระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์คือพระราชาผู้ทรงมีอำนาจการปกครองอย่างสมบูรณ์ และส่วนหนึ่งจากความสมบูรณ์แห่งอำนาจการปกครองของพระองค์คือ การบริหารจัดการของพระองค์ที่ครอบคลุมทุกสิ่งและหลากหลาย ทั้งการตอบแทนรางวัลและการลงโทษ การให้เกียรติและการให้ต่ำต้อย ความยุติธรรมและความโปรดปราน การยกย่องและการทำให้อัปยศ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีผู้ที่เกี่ยวข้องกับประเภทหนึ่งในสองประเภทนี้ เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงให้มีผู้ที่เกี่ยวข้องกับอีกประเภทหนึ่ง
ในบรรดาวิทยปัญญาเหล่านี้คือ พระนามหนึ่งของพระองค์คือ "อัล-หะกีม" (ผู้ทรงปรีชาญาณ) และวิทยปัญญาเป็นคุณลักษณะหนึ่งของพระองค์ (มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์) วิทยปัญญาของพระองค์หมายถึงการจัดวางทุกสิ่งไว้ในที่อันเหมาะสมกับสิ่งนั้น ซึ่งไม่เหมาะกับสิ่งอื่น วิทยปัญญาจึงทำให้พระองค์ทรงสร้างสิ่งที่ตรงข้ามกัน และทรงกำหนดให้แต่ละสิ่งมีข้อบัญญัติ คุณลักษณะ และลักษณะเฉพาะที่ไม่เหมาะกับสิ่งอื่น วิทยปัญญาจะสมบูรณ์ได้อย่างไรหากไม่เป็นเช่นนั้น ดังนั้นการมีสิ่งประเภทนี้อยู่จึงเป็นส่วนหนึ่งของความสมบูรณ์แห่งวิทยปัญญา เช่นเดียวกับที่เป็นส่วนหนึ่งของความสมบูรณ์แห่งเดชานุภาพ
ในบรรดาวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ การสรรเสริญพระองค์ (มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์) นั้นครบถ้วนและสมบูรณ์ในทุกด้าน พระองค์ทรงได้รับการสรรเสริญต่อความยุติธรรมของพระองค์ ต่อการไม่ประทาน การทำให้ต่ำต้อย การยกย่อง การลงโทษ และการทำให้ตกต่ำของพระองค์ เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงได้รับการสรรเสริญต่อความโปรดปราน การประทาน การยกย่อง และการให้เกียรติของพระองค์ ดังนั้นการสรรเสริญอันครบถ้วนสมบูรณ์จึงเป็นสิทธิ์ของพระองค์ทั้งในเรื่องนี้และเรื่องนั้น พระองค์ทรงสรรเสริญพระองค์เองต่อสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด มะลาอิกะฮ์ บรรดาเราะซูล และบรรดาวะลีของพระองค์ก็สรรเสริญพระองค์ต่อสิ่งนั้น และชาวมัวกิฟ (ผู้ยืนอยู่ ณ ลานแห่งวันกิยามะฮ์) ทั้งหมดก็สรรเสริญพระองค์ต่อสิ่งนั้นเช่นกัน สิ่งใดก็ตามที่เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับความสมบูรณ์และความครบถ้วนแห่งการสรรเสริญพระองค์ พระองค์ย่อมทรงมีวิทยปัญญาอันสมบูรณ์ในการสร้างและการให้มันบังเกิดขึ้น เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงได้รับการสรรเสริญอันสมบูรณ์ต่อสิ่งนั้น ดังนั้นจึงไม่อนุญาตให้ปฏิเสธการสรรเสริญของพระองค์ เช่นเดียวกับที่ไม่อนุญาตให้ปฏิเสธวิทยปัญญาของพระองค์
ในบรรดาวิทยปัญญาเหล่านั้นคือ พระองค์ (มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์) ทรงรักที่จะแสดงให้บ่าวของพระองค์เห็นถึงความอดกลั้น ความอดทน ความสุขุมไม่รีบร้อน ความกว้างขวางแห่งความเมตตา และความเอื้อเฟื้อของพระองค์ สิ่งนั้นจึงทำให้พระองค์ทรงสร้างผู้ที่ตั้งภาคีต่อพระองค์ ผู้ที่ขัดแย้งกับพระองค์ในข้อบัญญัติของพระองค์ ผู้ที่พยายามอย่างยิ่งในการฝ่าฝืนพระองค์ และมุ่งไปสู่สิ่งที่พระองค์ทรงกริ้ว ถึงขั้นเปรียบเทียบพระองค์กับสิ่งอื่น (มหาบริสุทธิ์และสูงส่งยิ่งแด่พระองค์) ทั้งที่พระองค์ยังทรงนำสิ่งดีงามนานาชนิดไปสู่เขา ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่เขา ทรงประทานความปลอดภัยแก่เขา ทรงเปิดโอกาสให้เขาเข้าถึงหนทางแห่งสิ่งที่เขาได้รับความสุขจากความโปรดปรานนานาประเภท ทรงตอบรับการวิงวอนของเขา ทรงขจัดความเลวร้ายออกไปจากเขา และทรงปฏิบัติต่อเขาด้วยความดีงามและความกรุณาของพระองค์ ซึ่งตรงกันข้ามกับสิ่งที่เขาปฏิบัติต่อพระองค์ด้วยการปฏิเสธศรัทธา การตั้งภาคี และความประพฤติชั่วของเขา ช่างมีวิทยปัญญาและสิ่งที่ควรแก่การสรรเสริญมากมายเพียงใดในเรื่องนั้นสำหรับอัลลอฮ์
และพระองค์ทรงทำให้บรรดาวะลีของพระองค์รักพระองค์ และทรงทำให้พวกเขารู้จักพระองค์ผ่านความสมบูรณ์นานาประการของพระองค์ ดังที่ปรากฏในอัศ-เศาะฮีหฺ จากท่าน…
لا أحد أصبر على أذى يسمعه من الله ، يجعلون له الولد وهو يرزقهم
…ﷺ ว่าท่านได้กล่าวว่า «ไม่มีผู้ใดอดทนต่อสิ่งที่ทำให้เจ็บปวดที่ได้ยินได้มากไปกว่าอัลลอฮ์ พวกเขากล่าวหาว่าพระองค์มีบุตร ทั้งที่พระองค์ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา»
شتمني ابن آدم ، وما ينبغي له ذلك ، وكذبني ابن آدم ، وما ينبغي له ذلك ، أمّا كذبه إياي ، فقوله : اتخذ الله ولداً ، وأنا الأحد الصمد الذي لم ألد ولم أولد ولم يكن لي كفؤاً أحد ، وأمّا تكذيبه إياي ، فقوله : لن يعيدني كما بداني ، وليس بأول الخلق بأهون عليه من اعادته
ในหะดีษเศาะฮีหฺ ท่านนบี ﷺ รายงานจากพระผู้อภิบาลของท่านว่า «ลูกหลานอาดัมด่าทอข้า ทั้งที่ไม่สมควรแก่เขาที่จะทำเช่นนั้น และลูกหลานอาดัมกล่าวหาว่าข้าโกหก ทั้งที่ไม่สมควรแก่เขาที่จะทำเช่นนั้น ส่วนการที่เขากล่าวเท็จต่อข้า คือคำพูดของเขาที่ว่า 'อัลลอฮ์ทรงมีบุตร' ทั้งที่ข้าคือผู้ทรงเอกะ ผู้ทรงเป็นที่พึ่ง ผู้ไม่ให้กำเนิดและไม่ถูกให้กำเนิด และไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนข้า ส่วนการที่เขากล่าวหาว่าข้าโกหก คือคำพูดของเขาที่ว่า 'พระองค์จะไม่ทรงให้ข้ากลับคืนชีพเหมือนที่พระองค์ทรงให้ข้าเกิดขึ้นครั้งแรก' ทั้งที่การสร้างครั้งแรกนั้นมิได้ง่ายดายสำหรับพระองค์ไปกว่าการให้กลับคืนมาอีกครั้ง»
ทั้งที่พระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ถูกด่าทอและถูกกล่าวหาว่าโกหกเช่นนี้ พระองค์ก็ยังทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่ผู้ด่าทอและผู้กล่าวหาว่าพระองค์โกหกนั้น ทรงประทานความปลอดภัยแก่เขา ทรงปกป้องเขาจากภยันตราย ทรงเชิญชวนเขาสู่สวรรค์ของพระองค์ ทรงรับการเตาบะฮ์ของเขาเมื่อเขากลับเนื้อกลับตัวสู่พระองค์ ทรงเปลี่ยนความชั่วของเขาให้เป็นความดี ทรงเมตตาอ่อนโยนต่อเขาในทุกสภาพการณ์ ทรงทำให้เขาเป็นผู้ควรได้รับการส่งบรรดาเราะซูลของพระองค์มายังเขา และทรงบัญชาบรรดาเราะซูลให้พูดกับเขาด้วยถ้อยคำที่นุ่มนวลและให้ปฏิบัติต่อเขาด้วยความอ่อนโยน
อัล-ฟุฎ็อยล์ บิน อิยาฎ กล่าวว่า «ไม่มีค่ำคืนใดที่ความมืดของมันปกคลุมไปทั่ว เว้นแต่พระผู้ทรงยิ่งใหญ่ ผู้ทรงเกริกเกียรติยิ่ง จะทรงร้องเรียกว่า 'ผู้ใดเล่าที่ยิ่งใหญ่ในความใจบุญไปกว่าข้า สรรพสิ่งทั้งหลายล้วนฝ่าฝืนข้า แต่ข้าก็ยังคุ้มครองพวกเขาขณะอยู่ในที่นอนของพวกเขา ประหนึ่งว่าพวกเขามิได้ฝ่าฝืนข้า และข้ารับดูแลปกปักรักษาพวกเขา ประหนึ่งว่าพวกเขามิได้ทำบาป ข้าใจบุญประทานความโปรดปรานแก่ผู้ฝ่าฝืน และข้าทรงเผื่อแผ่ความกรุณาแก่ผู้กระทำความชั่ว
ผู้ใดเล่าที่วิงวอนต่อข้าแล้วข้าไม่ตอบรับ? และผู้ใดเล่าที่ขอจากข้าแล้วข้าไม่ให้?
ข้าคือผู้ทรงใจบุญ และความใจบุญมาจากข้า ข้าคือผู้ทรงเอื้ออารี และความเอื้ออารีมาจากข้า ส่วนหนึ่งจากความเอื้ออารีของข้าคือ ข้าให้แก่บ่าวในสิ่งที่เขาขอจากข้า และข้าให้แก่เขาในสิ่งที่เขามิได้ขอจากข้า และส่วนหนึ่งจากความเอื้ออารีของข้าคือ ข้าให้แก่ผู้ที่เตาบะฮ์ ประหนึ่งว่าเขาไม่เคยฝ่าฝืนข้า แล้วสรรพสิ่งทั้งหลายจะหนีไปจากข้าที่ใดได้เล่า? และบรรดาผู้ฝ่าฝืนจะหลีกห่างไปจากประตูของข้าที่ใดได้เล่า?'»
إني والإنس والجن في نبأ عظيم : أخلق ويعبد غيري ، وارزق ويشكر سواي
ในอะษัรอิลาฮีย์บทหนึ่งระบุว่า «แท้จริงระหว่างข้ากับมนุษย์และญินนั้นมีเรื่องราวอันใหญ่หลวง ข้าเป็นผู้สร้าง แต่สิ่งอื่นจากข้ากลับถูกเคารพสักการะ ข้าเป็นผู้ประทานปัจจัยยังชีพ แต่สิ่งอื่นจากข้ากลับได้รับการขอบคุณ»
ابن آدم ما أنصفتني : خيري إليك نازل ، وشرّك إلي صاعد ، كم أتحبب إليك بالنعم ، وأنا غني عنك ، وكم تتبغض إلي بالمعاصي وأنت فقير إلي ، ولا يزال الملك الكريم يعرج إلي منك بعمل قبيح
และในอะษัรบทหนึ่งที่มีสายรายงานหะซันระบุว่า «โอ้ลูกหลานอาดัมเอ๋ย เจ้าไม่ได้ให้ความเป็นธรรมแก่ข้าเลย ความดีของข้าหลั่งลงมาสู่เจ้า แต่ความชั่วของเจ้ากลับขึ้นมาสู่ข้า ข้าแสดงความรักต่อเจ้าด้วยความโปรดปรานมากมายเพียงใด ทั้งที่ข้าไม่มีความต้องการใดต่อเจ้า และเจ้าทำให้ข้าเกลียดชังด้วยการฝ่าฝืนมากมายเพียงใด ทั้งที่เจ้าต้องพึ่งพาข้า และมะลาอิกะฮ์ผู้ทรงเกียรติยังคงนำการงานอันน่ารังเกียจของเจ้าขึ้นมายังข้าอยู่ตลอดเวลา»
لو لم تذنبوا لذهب الله بكم ، ولجاء بقوم يذنبون فيستغفرون فيغفر لهم
«หากพวกท่านไม่ทำบาป แน่นอนอัลลอฮ์จะทรงให้พวกท่านสูญสิ้นไป และจะทรงนำกลุ่มชนหนึ่งที่ทำบาปมาแทน แล้วพวกเขาก็ขออภัยโทษ และพระองค์ก็ทรงอภัยโทษให้แก่พวกเขา»
อัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงรักพระนามและคุณลักษณะของพระองค์อย่างสมบูรณ์ การที่พระองค์ทรงควรได้รับการสรรเสริญและทรงมีวิทยปัญญา จึงทำให้พระองค์ทรงสร้างสิ่งที่ถูกสร้างซึ่งข้อกำหนดและผลของพระนามและคุณลักษณะเหล่านั้นปรากฏอยู่ในพวกเขา เพราะทรงรักการอภัย พระองค์จึงทรงสร้างผู้ที่สมควรได้รับการอภัย เพราะทรงรักการให้อภัยโทษ พระองค์จึงทรงสร้างผู้ที่พระองค์จะทรงอภัยโทษให้ ทรงมีขันติต่อเขา ทรงอดทนต่อเขา และไม่ทรงลงโทษเขาอย่างรีบเร่ง แต่ทรงรักที่จะผ่อนผันและให้เวลาแก่เขา
เพราะทรงรักความยุติธรรมและวิทยปัญญาของพระองค์ พระองค์จึงทรงสร้างผู้ที่ความยุติธรรมและวิทยปัญญาของพระองค์ปรากฏในพวกเขา
เพราะทรงรักความเผื่อแผ่ ความดีงาม และการทำคุณ พระองค์จึงทรงสร้างผู้ที่ปฏิบัติต่อพระองค์ด้วยการทำชั่วและการฝ่าฝืน ขณะที่พระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงปฏิบัติต่อเขาด้วยการอภัยโทษและความดีงาม หากพระองค์ไม่ทรงสร้างผู้ที่การฝ่าฝืนและการขัดคำสั่งนานาประเภทเกิดขึ้นด้วยน้ำมือของพวกเขา วิทยปัญญาและประโยชน์เหล่านี้ รวมทั้งที่มากกว่านั้นหลายเท่า และมากกว่านั้นอีกหลายเท่าทวีคูณ ย่อมสูญเสียไป ดังนั้น มหาจำเริญยิ่งแด่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก และผู้ทรงตัดสินที่ทรงธรรมยิ่งกว่าผู้ตัดสินทั้งปวง ผู้ทรงวิทยปัญญาอันลึกซึ้งสมบูรณ์ และทรงประทานความโปรดปรานอันกว้างขวางไพบูลย์ ผู้ซึ่งวิทยปัญญาของพระองค์แผ่ไปถึงทุกที่ที่อำนาจของพระองค์แผ่ไปถึง ในทุกสิ่งพระองค์ทรงมีวิทยปัญญาอันน่าอัศจรรย์ ดังเช่นที่พระองค์ทรงมีอำนาจอันเหนือทุกสิ่งและมีแนวทางชี้นำในสิ่งนั้น
เพราะสิ่งที่ถูกสร้างซึ่งพระผู้อภิบาลทรงเกลียดชังและทรงกริ้วนี้ ได้ก่อให้เกิดสิ่งที่พระองค์ผู้ทรงจำเริญและสูงส่งทรงรักมากมายเพียงใด จนสิ่งไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นจากมันกลายเป็นเรื่องเล็กน้อยเมื่อเทียบกัน ผู้ทรงปรีชาที่มีวิทยปัญญาอันน่าอัศจรรย์ คือผู้ที่ทำให้สิ่งที่พระองค์ทรงรักมากกว่าในสองสิ่งเกิดขึ้น ด้วยการยอมรับสิ่งไม่พึงประสงค์ที่พระองค์ทรงเกลียดและทรงกริ้ว หากสิ่งนั้นเป็นหนทางไปสู่การบรรลุสิ่งที่ทรงรักนั้น และการมีอยู่ของสิ่งหนึ่งโดยปราศจากสิ่งที่ต้องตามมาด้วยกันนั้นเป็นไปไม่ได้
แม้ความชั่วร้ายและการฝ่าฝืนต่าง ๆ จะเกิดขึ้นโดยอิบลีสศัตรูของอัลลอฮ์ แต่การมีอยู่ของมันและไพร่พลของมันก็ได้ก่อให้เกิดการภักดีมากมายเพียงใด ซึ่งเป็นสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรักและทรงพอพระทัยยิ่งกว่า ได้แก่ การญิฮาดในหนทางของพระองค์ การฝืนอารมณ์ใฝ่ต่ำและความปรารถนาของจิตใจเพื่อพระองค์ การอดทนต่อความยากลำบากและสิ่งที่ไม่พึงปรารถนาเพื่อความรักและความพอพระทัยของพระองค์ และสิ่งที่ผู้เป็นที่รักรักมากที่สุดก็คือ…
ผู้ที่รักพระองค์แบกรับความเจ็บปวดและความเหนื่อยยากเพื่อพระองค์ อันเป็นสิ่งที่ยืนยันถึงความสัตย์จริงในความรักของเขา
เพื่อท่าน ฉันได้ทำให้แก้มของฉันเป็นพื้นดิน ให้ผู้เยาะเย้ยและผู้อิจฉาเหยียบย่ำ จนกว่าท่านจะพอใจ
بعيني ما يتحمل المتحملون من أجلي
และในอะษัรอิลาฮีย์ (ถ้อยคำจากพระผู้เป็นเจ้า) มีว่า «ภายใต้สายตาของข้าคือสิ่งที่บรรดาผู้อดทนแบกรับได้แบกรับไว้เพื่อข้า» ช่างเป็นที่รักยิ่งต่อพระองค์เสียนี่กระไร การที่บรรดาผู้รักพระองค์อดทนต่อการทำร้ายของศัตรูของพระองค์ในหนทางของพระองค์และเพื่อความพอพระทัยของพระองค์ และความเจ็บปวดนั้นช่างเป็นประโยชน์แก่พวกเขาเพียงใด และผลบั้นปลายของมันช่างน่าสรรเสริญสำหรับพวกเขาเพียงใด แล้วพวกเขาจะได้รับเกียรติจากผู้เป็นที่รักของพวกเขาและความใกล้ชิดกับพระองค์มากเพียงใด ซึ่งเป็นความชื่นตาชื่นใจของพวกเขา ทว่าเป็นที่ต้องห้ามสำหรับผู้ปฏิเสธความรักต่อพระผู้อภิบาลผู้สูงส่ง ที่จะได้สูดดมกลิ่นอายของสิ่งนั้น หรือได้เข้าสู่ประตูนี้ หรือได้ลิ้มรสเครื่องดื่มนี้
จงกล่าวแก่ดวงตาที่มืดบอดเถิดว่า ดวงอาทิตย์นั้นมีดวงตาอื่น นอกจากเจ้า ที่มองเห็นมันทั้งยามลับฟ้าและยามขึ้น และจงอภัยให้แก่ผู้อับโชคที่ไม่คู่ควรแก่ความรักของพระองค์ เพราะการเจาะจงมอบให้นั้นมิได้ดีงามไปในทุกที่
หากสิ่งถูกสร้างนี้ (อิบลีส) ได้ทำให้พระผู้อภิบาลของมันกริ้ว พระองค์ก็ทรงพอพระทัยในเรื่องนั้นต่อบรรดานบี บรรดาเราะซูล และบรรดาเอาลิยาอ์ของพระองค์ และความพอพระทัยนั้นยิ่งใหญ่กว่าความกริ้วนั้น และหากสิ่งที่เกิดขึ้นด้วยน้ำมือของเขา (มนุษย์) จากการฝ่าฝืนและการละเมิดทำให้พระองค์ไม่พอพระทัย แท้จริงพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงยินดีต่อการเตาบะฮ์ของบ่าวของพระองค์ยิ่งกว่าผู้ที่ทำพาหนะซึ่งบรรทุกอาหารและเครื่องดื่มของเขาหายไป แล้วได้พบมันกลับคืนมาในทะเลทรายอันแห้งแล้งที่นำไปสู่ความพินาศ และหากสิ่งที่เกิดขึ้นแก่บรรดานบีและบรรดาเราะซูลของพระองค์จากศัตรูผู้ถูกสาปแช่งนี้ทำให้พระองค์กริ้ว สิ่งที่เกิดขึ้นด้วยน้ำมือของพวกเขา ทั้งการทำสงครามกับมัน การฝ่าฝืนมัน การทำให้มันต้องอัปยศ การกดข่มมัน และการทำให้มันเดือดดาล ก็ได้ทำให้พระองค์ปีติยินดีและพอพระทัย และความพอพระทัยนี้ยิ่งใหญ่กว่า ณ พระองค์ และเป็นที่โปรดปรานแก่พระองค์ยิ่งกว่าการที่สิ่งที่น่ารังเกียจนั้นจะไม่เกิดขึ้น ซึ่งย่อมทำให้สิ่งที่เป็นที่พอพระทัยและเป็นที่รักนี้ต้องสูญหายไปด้วย
และหากการที่อาดัมกินผลจากต้นไม้นั้นทำให้พระองค์ไม่พอพระทัย การเตาบะฮ์ของเขา การหวนกลับสู่พระองค์ ความนอบน้อม ความต่ำต้อยถ่อมตนเบื้องหน้าพระองค์ และความแตกสลายของหัวใจเพื่อพระองค์ ก็ได้ทำให้พระองค์พอพระทัย
และหากการที่บรรดาศัตรูของพระองค์ขับไล่เราะซูลของพระองค์ ﷺ ออกจากเขตหะรอมและเมืองของท่านทำให้พระองค์กริ้ว การที่ท่านได้กลับเข้าสู่เมืองนั้นอีกครั้งก็ได้ทำให้พระองค์พอพระทัยอย่างยิ่งใหญ่ที่สุด
และหากการที่พวกเขาสังหารบรรดาเอาลิยาอ์และผู้เป็นที่รักของพระองค์ ฉีกเนื้อของพวกเขา และหลั่งเลือดของพวกเขาทำให้พระองค์ไม่พอพระทัย การที่พวกเขาได้รับชีวิตซึ่งไม่มีชีวิตใดดีงามกว่า สุขสำราญกว่า และน่าลิ้มรสยิ่งกว่า ในความใกล้ชิดกับพระองค์และในการได้อยู่เคียงข้างพระองค์ ก็ได้ทำให้พระองค์พอพระทัย
และหากการฝ่าฝืนของบรรดาบ่าวของพระองค์ทำให้พระองค์ไม่พอพระทัย การเป็นประจักษ์พยานของบรรดามะลาอิกะฮ์ บรรดานบี และบรรดาเราะซูลของพระองค์ ก็ได้ทำให้พระองค์พอพระทัย
…และแก่บรรดาวะลีย์ (ผู้ใกล้ชิด) ของพระองค์ ถึงความกว้างขวางแห่งการอภัยโทษของพระองค์ การให้อภัย ความดีงาม ความเอื้ออารี และความใจบุญของพระองค์ รวมทั้งการที่พระองค์ได้รับการสดุดี การสรรเสริญ และการยกย่องเทิดทูนด้วยคุณลักษณะเหล่านี้ ซึ่งพระองค์ทรงได้รับการสรรเสริญและสดุดีด้วยคุณลักษณะเหล่านั้น เป็นที่รักและเป็นที่พอพระทัยยิ่งกว่าการที่บาปเหล่านั้นไม่เกิดขึ้นและสิ่งอันเป็นที่รักเหล่านี้ไม่ปรากฏ
พึงรู้เถิดว่า การสรรเสริญ (อัลหัมด์) คือรากฐานที่รวบรวมสิ่งทั้งหมดนั้นไว้ มันคือแก่นแห่งระบบของการสร้างและบัญชา องค์อภิบาลผู้ทรงสูงส่งนั้น การสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของพระองค์ในทุกแง่มุม ทุกมิติ และทุกการบริหารจัดการของพระองค์ พระองค์มิได้ทรงสร้างสิ่งใดและมิได้ทรงตัดสินสิ่งใด เว้นแต่ในสิ่งนั้นมีการสรรเสริญแด่พระองค์ ดังนั้น การสรรเสริญพระองค์จึงแผ่ไปถึงทุกที่ที่การสร้างและบัญชาของพระองค์ไปถึง เป็นการสรรเสริญอันแท้จริงที่ครอบคลุมถึงความรักต่อพระองค์ ความพึงพอใจต่อพระองค์และต่อการกำหนดของพระองค์ การสดุดีพระองค์ และการยอมรับในวิทยปัญญาอันสมบูรณ์ล้ำลึกของพระองค์ในทุกสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างและทรงบัญชา ดังนั้น การปฏิเสธวิทยปัญญาของพระองค์ก็คือการปฏิเสธการสรรเสริญของพระองค์นั่นเอง
ดังนั้น เช่นเดียวกับที่พระองค์มิได้เป็นอื่นใดนอกจากผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ (อัลหะมีด) พระองค์ก็มิได้เป็นอื่นใดนอกจากผู้ทรงปรีชาญาณ (อัลหะกีม) การสรรเสริญและวิทยปัญญาของพระองค์จึงเปรียบเสมือนความรอบรู้ เดชานุภาพ และการมีชีวิตของพระองค์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ผูกพันอยู่กับซาตของพระองค์ และไม่อนุญาตให้ปฏิเสธสิ่งใดจากคุณลักษณะและพระนามของพระองค์ ตลอดจนสิ่งที่คุณลักษณะและพระนามเหล่านั้นบ่งชี้และผลที่เกิดจากมัน เพราะนั่นย่อมนำไปสู่ความบกพร่องซึ่งขัดแย้งกับความสมบูรณ์ ความยิ่งใหญ่ และความเกรียงไกรของพระองค์
ในเรื่องนี้ อิบนุลก็อยยิมกล่าวว่า: เช่นเดียวกับที่ส่วนหนึ่งจากคุณลักษณะแห่งความสมบูรณ์ และการกระทำที่ควรแก่การสรรเสริญและสดุดี คือการที่พระองค์ทรงใจบุญ ทรงประทาน และทรงมอบให้ ส่วนหนึ่งจากสิ่งเหล่านั้นก็คือการที่พระองค์ทรงให้ความคุ้มครอง ทรงช่วยเหลือ และทรงให้ความช่วยเหลือในยามคับขัน ดังนั้น เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงรักให้บรรดาผู้พึ่งพิงได้พึ่งพิงพระองค์ พระองค์ก็ทรงรักให้บรรดาผู้ขอความคุ้มครองได้ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ และความสมบูรณ์ของบรรดากษัตริย์ก็คือการที่ผู้ใกล้ชิดของพวกเขาได้พึ่งพิงและขอความคุ้มครองต่อพวกเขา ดังที่อะห์มัด บิน หุเซน อัลกินดีย์ ได้กล่าวไว้ในบทกวีสดุดีผู้ที่เขายกย่องว่า:
โอ้ผู้ซึ่งข้าพเจ้าพึ่งพิงในสิ่งที่ข้าพเจ้าหวัง และผู้ซึ่งข้าพเจ้าขอความคุ้มครองจากสิ่งที่ข้าพเจ้าหวาดหวั่น ผู้คนไม่อาจต่อกระดูกที่ท่านได้หักไว้ และพวกเขาก็ไม่อาจหักกระดูกที่ท่านได้ต่อไว้
และหากเขากล่าวถ้อยคำนี้แด่พระผู้อภิบาลและพระผู้สร้างของเขาแล้ว แน่นอนว่าเขาย่อมได้รับความผาสุกจากมันยิ่งกว่า (การกล่าวแก่) สิ่งถูกสร้างที่เป็นเช่นเดียวกับเขา
จุดประสงค์ก็คือ ราชาแห่งบรรดาราชาทรงรักให้บรรดาบ่าวที่อยู่ในครอบครองของพระองค์ได้พึ่งพิงพระองค์และขอความคุ้มครองต่อพระองค์ ดังที่พระองค์ทรงบัญชาเราะซูลของพระองค์ให้ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากชัยฏอนที่ถูกสาปแช่งในหลายแห่งจากคัมภีร์ของพระองค์ และด้วยเหตุนี้ ความสมบูรณ์แห่งความโปรดปรานของพระองค์ที่มีต่อบ่าวของพระองค์ก็จะปรากฏขึ้น เมื่อพระองค์ทรงให้ความคุ้มครองและปกป้องเขาให้พ้นจากศัตรูของเขา ดังนั้น การให้ความคุ้มครองของพระองค์จึงมิได้…
…และการที่พระองค์ทรงคุ้มครองเขาให้พ้นจากมันนั้น เป็นความโปรดปรานที่น้อยกว่าในสองประการ อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงชอบที่จะทำให้ความโปรดปรานของพระองค์ที่มีต่อปวงบ่าวผู้ศรัทธาของพระองค์สมบูรณ์ และทรงให้พวกเขาได้เห็นการช่วยเหลือของพระองค์ที่ทำให้พวกเขามีชัยเหนือศัตรู การปกป้องพวกเขาให้พ้นจากมัน และการที่พวกเขาได้รับชัยชนะเหนือมัน ช่างเป็นความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่ที่ทำให้ความปีติยินดีและความสุขของพวกเขาสมบูรณ์ และเป็นความยุติธรรมที่พระองค์ทรงแสดงให้ปรากฏต่อบรรดาศัตรูและปฏิปักษ์ของพระองค์
ไม่มีสิ่งใดในทั้งสองนั้น เว้นแต่พระองค์ทรงมีวิทยปัญญาอยู่ในนั้น ซึ่งผู้ค้นคว้าทุกคนไม่อาจเข้าถึงได้หมดสิ้น
อิบนุลก็อยยิม (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้ตอบประเด็นนี้และอธิบายไว้อย่างชัดเจนในหนังสือ (ชิฟาอุลอะลีล หน้า 327)
ส่วนหนึ่งจากสิ่งที่ท่าน (ขออัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงเมตตาท่าน) ได้กล่าวไว้คือ พระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงทำให้มันเป็นเครื่องวัดและเป็นบททดสอบ ซึ่งด้วยมันพระองค์จะทรงแยกสิ่งที่ดีออกจากสิ่งที่เลว และแยกผู้เป็นมิตรของพระองค์ออกจากผู้เป็นศัตรูของพระองค์ ด้วยเหตุนี้วิทยปัญญาของพระองค์จึงกำหนดให้มันคงอยู่ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ต้องการจากการสร้างมันขึ้นมา หากพระองค์ทรงให้มันตายไป เป้าหมายนั้นก็จะสูญสิ้นไป เช่นเดียวกับที่วิทยปัญญากำหนดให้บรรดาศัตรูของพระองค์ที่เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาคงอยู่บนแผ่นดินจนถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา หากพระองค์ทรงทำลายพวกเขาจนหมดสิ้น วิทยปัญญามากมายที่มีอยู่ในการคงอยู่ของพวกเขาก็จะถูกระงับไป ดังนั้น เช่นเดียวกับที่วิทยปัญญาของพระองค์กำหนดให้มีการทดสอบบิดาของมนุษยชาติ (คือนบีอาดัม) วิทยปัญญาของพระองค์ก็กำหนดให้มีการทดสอบลูกหลานของท่านที่ตามมาภายหลังด้วยมันเช่นกัน ความสุขสำเร็จจึงเกิดขึ้นแก่ผู้ที่ขัดแย้งกับมันและเป็นศัตรูกับมัน ส่วนผู้ที่คล้อยตามมันและเป็นมิตรกับมันก็จะไปรวมอยู่กับฝ่ายของมัน
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญานั้นคือ เมื่อเป็นที่ล่วงรู้อยู่แล้วในความรู้และวิทยปัญญาของพระองค์ว่ามันจะไม่มีส่วนได้รับสิ่งใดในอาคิเราะฮ์ ในขณะที่มันเคยมีการเชื่อฟังและการอิบาดะฮ์มาก่อน พระองค์จึงทรงตอบแทนสิ่งนั้นแก่มันในโลกดุนยา ด้วยการให้มันได้คงอยู่ในโลกนี้จนถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา เพราะพระองค์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์จะไม่ทรงอธรรมต่อผู้ใดในความดีที่เขาได้กระทำ สำหรับผู้ศรัทธา พระองค์จะทรงตอบแทนความดีของเขาทั้งในดุนยาและในอาคิเราะฮ์ ส่วนผู้ปฏิเสธศรัทธา พระองค์จะทรงตอบแทนความดีที่เขาได้กระทำไว้ในดุนยา ครั้นเมื่อเขาไปถึงอาคิเราะฮ์ เขาก็จะไม่เหลือสิ่งใดเลย ดังที่ความหมายนี้ได้มีรายงานยืนยันไว้ในหะดีษเศาะฮีห์จากท่านนบี ﷺ
การคงอยู่ของมันจนถึงวันกิยามะฮ์นั้นมิได้เป็นเกียรติแก่มันแต่อย่างใด เพราะหากมันตายไปย่อมเป็นการดีกว่าสำหรับมัน
…และเบากว่าสำหรับการลงโทษเขา และทำให้ความชั่วของเขาน้อยลง แต่เมื่อบาปของเขาร้ายแรงขึ้น ด้วยการดื้อดึงกระทำการฝ่าฝืน การโต้แย้งพระองค์ผู้ซึ่งสมควรที่จะยอมจำนนต่อการตัดสินของพระองค์ การกล่าวร้ายต่อวิทยปัญญาของพระองค์ และการสาบานว่าจะฉกฉวยปวงบ่าวของพระองค์ไปและขัดขวางพวกเขาจากการเป็นบ่าวต่อพระองค์ การลงโทษสำหรับบาปนั้นจึงเป็นการลงโทษที่ใหญ่หลวงที่สุดตามความร้ายแรงของมัน ดังนั้นพระองค์จึงทรงให้เขามีชีวิตอยู่ในโลกดุนยาและทรงประวิงเวลาให้แก่เขา เพื่อให้เขาเพิ่มพูนบาปนี้ขึ้นไปอีกบนบาปเดิมนั้น แล้วเขาก็จะสมควรได้รับการลงโทษที่ไม่เหมาะกับผู้ใดนอกจากเขา เขาจึงเป็นหัวหน้าของบรรดาผู้ชั่วร้ายในการถูกลงโทษ เช่นเดียวกับที่เขาเป็นหัวหน้าของพวกเขาในความชั่วและการปฏิเสธศรัทธา และเมื่อเขาเป็นต้นตอของความชั่วทั้งปวง ซึ่งความชั่วทั้งหลายล้วนเกิดขึ้นจากเขา เขาจึงถูกตอบแทนในนรกเยี่ยงการกระทำของเขา ดังนั้นการลงโทษทุกอย่างที่ประสบแก่ชาวนรกจะเริ่มต้นที่เขาก่อน แล้วจึงแผ่ลามจากเขาไปยังบรรดาผู้ตามของเขา ด้วยความยุติธรรมอันประจักษ์ชัดและวิทยปัญญาอันลึกซึ้งสมบูรณ์
أَرَءَيْتَكَ هَـٰذَا ٱلَّذِى كَرَّمْتَ عَلَىَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٦٢﴾
ส่วนหนึ่งจากวิทยปัญญาของการที่พระองค์ทรงให้เขามีชีวิตอยู่จนถึงวันแห่งการตอบแทนก็คือ เขาได้กล่าวในขณะที่โต้แย้งพระเจ้าของเขาว่า «พระองค์ทรงเห็นไหม คนนี้ที่พระองค์ทรงยกย่องเขาเหนือข้าพระองค์ หากพระองค์ทรงประวิงเวลาให้ข้าพระองค์ไปจนถึงวันกิยามะฮ์ แน่นอนข้าพระองค์จะครอบงำลูกหลานของเขาทั้งหมด เว้นแต่เพียงส่วนน้อยเท่านั้น» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:62) และอัลลอฮ์ผู้ทรงมหาบริสุทธิ์ทรงรู้ว่าในหมู่ลูกหลานนั้นมีผู้ที่ไม่เหมาะสมที่จะอยู่ร่วมกับพระองค์ในนิเวศน์ของพระองค์ และไม่เหมาะสมกับสิ่งใดนอกจากสิ่งที่หนามและมูลสัตว์เหมาะสมด้วย พระองค์จึงทรงให้เขามีชีวิตอยู่เพื่อคนเหล่านั้น และตรัสแก่เขาด้วยภาษาแห่งเกาะดัรว่า "คนเหล่านี้คือพวกพ้องและมิตรสหายของเจ้า ดังนั้นจงนั่งรอพวกเขาเถิด และทุกครั้งที่คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกเขาผ่านมาหาเจ้า ก็จงจัดการกับเขาตามแต่ใจเจ้า เพราะหากเขาเหมาะสมสำหรับข้า ข้าก็จะไม่ให้เจ้ามีอำนาจเหนือเขา เพราะแท้จริงข้าเป็นผู้คุ้มครองบรรดาผู้ประพฤติดี และพวกเขาคือผู้ที่เหมาะสมสำหรับข้า ส่วนเจ้าคือผู้คุ้มครองบรรดาผู้กระทำผิด จากบรรดาผู้ที่ไม่ใยดีต่อการยึดข้าเป็นผู้คุ้มครองและการแสวงหาความพึงพอพระทัยของข้า" อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า «แท้จริงมันไม่มีอำนาจใด ๆ เหนือบรรดาผู้ศรัทธาและผู้มอบหมายต่อพระเจ้าของพวกเขา แท้จริงอำนาจของมันนั้นมีอยู่เหนือบรรดาผู้ที่ยึดมันเป็นผู้คุ้มครอง และบรรดาผู้ที่ตั้งภาคีต่อพระองค์» (ซูเราะฮ์อัน-นะห์ล 16:99–100)
إِنَّهُۥ لَيْسَ لَهُۥ سُلْطَـٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٩٩﴾ إِنَّمَا سُلْطَـٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشْرِكُونَ ﴿١٠٠﴾
ส่วนการที่พระองค์ทรงให้บรรดานบีและบรรดาเราะซูลสิ้นชีวิตนั้น มิใช่เพราะพวกเขาต่ำต้อยในสายพระเนตรของพระองค์ แต่เพื่อให้พวกเขาไปถึงยังที่พำนักแห่งเกียรติของพระองค์ และได้พักผ่อนจากความทุกข์ยากและความเหน็ดเหนื่อยของโลกดุนยา และจากการต้องอดทนต่อศัตรูและแม้กระทั่งผู้ตามของพวกเขา และเพื่อให้บรรดาเราะซูลได้มาภายหลังพวกเขาทีละท่านติดต่อกัน ดังนั้นการให้พวกเขาสิ้นชีวิตจึงเป็นสิ่งที่ดีกว่าทั้งสำหรับพวกเขาและสำหรับประชาชาติ สำหรับพวกเขาเองนั้น ก็เพื่อให้พวกเขาได้พักผ่อนจากโลกดุนยา และได้ไปพบกับสหายอันสูงส่ง (อัร-เราะฟีก อัล-อะอ์ลา) ในความสุขและความปีติยินดีที่สมบูรณ์ที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น พระเจ้าของพวกเขาได้ทรงให้พวกเขาเลือกระหว่างการมีชีวิตอยู่ในโลกดุนยาต่อไปกับการไปพบพระองค์ ส่วนสำหรับประชาชาติทั้งหลายนั้น ก็เพื่อให้เป็นที่รู้ว่าพวกเขามิได้เชื่อฟังบรรดานบีเฉพาะในยามที่ท่านเหล่านั้นยังมีชีวิตอยู่เท่านั้น แต่พวกเขาเชื่อฟังท่านเหล่านั้นหลังจากที่ท่านเหล่านั้นสิ้นชีวิตไปแล้ว เช่นเดียวกับที่เชื่อฟังในยามที่ท่านเหล่านั้นยังมีชีวิตอยู่ และเพื่อให้รู้ว่าบรรดาผู้ตามของท่านเหล่านั้นมิได้เคารพภักดีต่อท่านเหล่านั้น หากแต่พวกเขาเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ตามคำสั่งใช้และคำสั่งห้ามของท่านเหล่านั้น
และอัลลอฮ์คือผู้ทรงมีชีวิตอยู่ตลอดกาลโดยไม่ทรงตาย การที่พระองค์ทรงให้พวกเขา (บรรดานบี) สิ้นชีวิตนั้นมีวิทยปัญญาและประโยชน์มากมายทั้งต่อพวกเขาเองและต่อประชาชาติ ทั้งนี้เพราะพวกเขาเป็นมนุษย์ และอัลลอฮ์มิได้ทรงสร้างมนุษย์ในโลกดุนยาให้มีสภาพที่จะคงอยู่ได้ตลอดไป แต่ทรงทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอดกันในแผ่นดิน รุ่นหนึ่งสืบต่อจากอีกรุ่นหนึ่ง หากพระองค์ทรงให้พวกเขาคงอยู่ตลอดไป ประโยชน์และวิทยปัญญาในการทำให้พวกเขาเป็นผู้สืบทอดกันก็จะสูญเสียไป และแผ่นดินก็จะคับแคบสำหรับพวกเขา ดังนั้น ความตายจึงเป็นความสมบูรณ์สำหรับผู้ศรัทธาทุกคน และหากไม่มีความตาย การดำเนินชีวิตในโลกดุนยาก็จะไม่ผาสุก และชาวโลกก็จะไม่มีความสุขกับมัน ฉะนั้น วิทยปัญญาในความตายก็เหมือนกับวิทยปัญญาในการมีชีวิต
لَّعَنَهُ ٱللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا ﴿١١٨﴾ وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ
เมื่อชัยฏอนปฏิเสธที่จะสุญูดต่ออาดัม และอัลลอฮ์ทรงขับไล่มันออกจากความเมตตาและสวรรค์ของพระองค์ ทรงกริ้วและทรงสาปแช่งมัน มันก็ได้ให้คำมั่นสัญญาไว้กับตัวมันเองต่อหน้าพระผู้เป็นเจ้าแห่งเกียรติยศว่า มันจะทำให้เราหลงผิดและล่อลวงเรา และจะทำให้เรากลายเป็นบ่าวของมัน «อัลลอฮ์ได้ทรงสาปแช่งมัน และมันได้กล่าวว่า แน่นอนข้าพระองค์จะเอาส่วนหนึ่งที่ถูกกำหนดไว้จากปวงบ่าวของพระองค์ และแน่นอนข้าพระองค์จะทำให้พวกเขาหลงผิด และจะทำให้พวกเขาเพ้อฝัน...» (ซูเราะฮ์อัน-นิสาอ์ 4:118-119)
قَالَ أَرَءَيْتَكَ هَـٰذَا ٱلَّذِى كَرَّمْتَ عَلَىَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلًا ﴿٦٢﴾
«มันกล่าวว่า โปรดดูผู้นี้ที่พระองค์ทรงให้เกียรติเหนือข้าพระองค์เถิด หากพระองค์ทรงผ่อนผันข้าพระองค์ไว้จนถึงวันกิยามะฮ์ แน่นอนข้าพระองค์จะครอบงำลูกหลานของเขาทั้งหมด เว้นแต่เพียงส่วนน้อย» (ซูเราะฮ์อัล-อิสรออ์ 17:62)
แล้วชัยฏอนได้บรรลุเป้าหมายของมันต่อมนุษยชาติมากน้อยเพียงใด?
وَمَآ أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿١٠٣﴾
أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا ۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةً رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُم بَعْضًا وَجَعَلْنَـٰهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًا لِّقَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿٤٤﴾
ผู้ที่ทอดสายตาพิจารณาประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติย่อมตกตะลึงกับสิ่งที่เขาเห็นถึงความหลงผิดของผู้คน และการที่พวกเขาปฏิเสธบรรดาเราะซูลและคัมภีร์ต่าง ๆ ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์ผู้เป็นพระเจ้าของพวกเขา และนำเอาสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างมาเป็นภาคีกับพระองค์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า «และมนุษย์ส่วนมากนั้นจะไม่เป็นผู้ศรัทธา ถึงแม้ว่าเจ้าจะปรารถนาอย่างยิ่งก็ตาม» (ซูเราะฮ์ยูซุฟ 12:103) ด้วยเหตุนี้ ความกริ้วและการลงโทษของอัลลอฮ์จึงตกเป็นสิทธิแก่พวกเขา «แล้วเราได้ส่งบรรดาเราะซูลของเรามาติดต่อกันทีละคน ทุกครั้งที่เราะซูลของประชาชาติใดมายังพวกเขา พวกเขาก็ปฏิเสธเขา ดังนั้น เราจึงให้พวกเขา (ถูกทำลาย) ตามกันไปทีละกลุ่ม และเราได้ทำให้พวกเขาเป็นเพียงเรื่องเล่าขาน ฉะนั้น ความพินาศจงประสบแก่หมู่ชนที่ไม่ศรัทธาเถิด» (ซูเราะฮ์อัล-มุอ์มินูน 23:44)
และในปัจจุบัน ไม่ว่าเราจะมองไปทางใด เราก็จะเห็นบรรดาสมุนของชัยฏอนอยู่เต็มไปหมดในชีวิต พวกเขาชูธงของมัน เรียกร้องสู่หลักการของมัน และทรมานบรรดาผู้เป็นที่รักของอัลลอฮ์ และสิ่งที่บ่งบอกให้เราทราบถึงขอบเขตที่ชัยฏอนได้บรรลุเป้าหมายของมันก็คือ ในวันกิยามะฮ์ อัลลอฮ์จะทรงใช้ให้อาดัมแยกผู้ที่จะถูกส่งไปยังนรกออกจากลูกหลานของเขา ครั้นเมื่อเขาสอบถาม
تسعة وتسعون إلى النار وواحد إلى الجنة
تسعمائة وتسعة وتسعون في النار وواحد في الجنَّة
…ถึงจำนวนของผู้ที่จะถูกส่งไป (สู่นรก) นี้ พระองค์ตรัสแก่เขาว่า «เก้าสิบเก้าคนไปสู่นรก และหนึ่งคนไปสู่สวรรค์» และในอีกรายงานหนึ่งว่า «เก้าร้อยเก้าสิบเก้าคนอยู่ในนรก และหนึ่งคนอยู่ในสวรรค์»
ด้วยเหตุนี้ การคาดคะเนของมัน (อิบลีส) จึงเป็นจริงต่อลูกหลานเหล่านี้ ที่ไม่ได้ถือเอาสิ่งที่เกิดขึ้นกับบิดาของพวกเขาเป็นบทเรียน และไม่ได้ถือเอาสิ่งที่เกิดขึ้นกับบรรพบุรุษของพวกเขาเป็นบทเรียน และผู้ถูกสาปแช่งนี้ก็ยังคงนำพวกเขาไปสู่ความพินาศ ยิ่งไปกว่านั้น บางครั้งพวกเขากลับวิ่งแข่งนำหน้ามันไปสู่นรกเสียอีก
وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُۥ فَٱتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢٠﴾
ช่างน่ารังเกียจเพียงใดที่การคาดคะเนของศัตรูกลายเป็นจริงต่อคู่อริของมัน «และแท้จริงอิบลีสได้ทำให้การคาดคะเนของมันเป็นจริงแก่พวกเขา แล้วพวกเขาก็ปฏิบัติตามมัน นอกจากกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ศรัทธา» (ซูเราะฮ์สะบะอ์ 34:20) เป็นเรื่องน่ารังเกียจสำหรับมนุษย์ที่การคาดคะเนของชัยฏอนจะเป็นจริงในตัวเขา โดยที่เขาเชื่อฟังศัตรูผู้นี้และฝ่าฝืนพระผู้อภิบาลของเขาผู้ทรงกรุณาปรานี และแท้จริงเรื่องนี้ได้มาถึงขั้นที่ไม่อาจพรรณนาและไม่อาจนึกภาพได้ ดังเช่นกลุ่มชนหนึ่งในอิรักและในพื้นที่อื่น ๆ ที่เรียกตนเองว่า "ผู้บูชาชัยฏอน" และนักเขียนบางคนเราก็เห็นพวกเขาสาบาน "ด้วยสิทธิของชัยฏอน" ช่างเป็นเรื่องน่าประหลาดใจเสียจริงสำหรับพวกเขา!
เป็นการสมควรอย่างยิ่งสำหรับผู้มีสติปัญญาและวิจารณญาณที่จะไม่หลงลวงไปกับความมากมายของผู้ที่พินาศ เพราะความมากมายนั้นไม่มีน้ำหนักใด ๆ ในตาชั่งของอัลลอฮ์ แต่สิ่งที่มีน้ำหนักคือสัจธรรม ถึงแม้จำนวนผู้ปฏิบัติตามมันจะมีน้อยก็ตาม
ดังนั้น จงเป็นหนึ่งในผู้ปฏิบัติตามสัจธรรม ที่พึงพอใจต่ออัลลอฮ์ในฐานะพระผู้อภิบาล พึงพอใจต่ออิสลามในฐานะศาสนา และพึงพอใจต่อมุหัมมัด ﷺ ในฐานะเราะซูล ผู้ซึ่งรู้จักชัยฏอนและบรรดาผู้ปฏิบัติตามชัยฏอน แล้วต่อสู้กับพวกเขาด้วยความเกลียดชังในหัวใจ ด้วยถ้อยคำจากลิ้น ด้วยการเขียนด้วยมือ ด้วยการปฏิบัติตามสัจธรรม และด้วยการต่อสู้กับพวกเขาด้วยหลักฐานและข้อพิสูจน์ ตลอดจนด้วยดาบและหอก และก่อนสิ่งอื่นใดคือด้วยการหันไปพึ่งพิงพระผู้ทรงกรุณาปรานีและยึดมั่นในศาสนาของพระองค์
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿٢٠٨﴾ فَإِن زَلَلْتُم مِّنۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْكُمُ ٱلْبَيِّنَـٰتُ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٢٠٩﴾
«โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงเข้าสู่อิสลามโดยสมบูรณ์ และจงอย่าปฏิบัติตามย่างก้าวของชัยฏอน แท้จริงมันคือศัตรูที่ชัดแจ้งของพวกเจ้า แต่ถ้าพวกเจ้าพลาดพลั้งไปหลังจากที่หลักฐานอันชัดแจ้งได้มายังพวกเจ้าแล้ว ก็พึงรู้เถิดว่าแท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงปรีชาญาณ» (ซูเราะฮ์อัล-บะเกาะเราะฮ์ 2:208–209) เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ด้วยความโปรดปรานและความเอื้ออารีของพระองค์ ให้เราเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่เข้าสู่อิสลามอย่างสมบูรณ์ และขอการสรรเสริญและความสันติจงมีแด่บ่าวและเราะซูลของพระองค์ มุหัมมัด ﷺ ตลอดจนวงศ์วานและศอฮาบะฮ์ของท่าน
(หน้านี้เป็นหน้าว่าง ไม่มีข้อความให้แปล)
(หน้านี้ว่าง ไม่มีข้อความภาษาอาหรับให้แปล)
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| บทนำ | 5 |
| บทที่หนึ่ง: นิยามและคำอธิบาย | 9 |
| ญินคืออะไร? | 11 |
| ต้นกำเนิดของพวกเขา | 11 |
| พวกเขาถูกสร้างขึ้นเมื่อใด | 11 |
| ชื่อเรียกต่าง ๆ ของญิน | 12 |
| ประเภทต่าง ๆ ของพวกเขา | 12 |
| ไม่มีเหตุผลใดที่จะปฏิเสธการมีอยู่ของโลกแห่งญิน | 12 |
| การไม่รู้มิใช่หลักฐาน | 13 |
| หลักฐานต่าง ๆ: | 14 |
| 1. การรายงานอย่างเป็นเอกฉันท์ (อัต-ตะวาตุร) | 14 |
| 2. ตัวบทจากอัลกุรอานและหะดีษ | 14 |
| 3. การประจักษ์และการได้เห็น | 15 |
| 4. ต้นกำเนิดที่พวกเขาถูกสร้างขึ้นมา | 15 |
| สัตว์ที่มองเห็นญิน | 16 |
| ชัยฏอนและญาน | 16 |
| ชัยฏอนเป็นสิ่งถูกสร้าง | 17 |
| ต้นกำเนิดของมัน | 17 |
| เรื่อง | หน้า |
|---|---|
| ชัยฏอนเป็นต้นกำเนิดของญิน หรือเป็นเพียงหนึ่งในหมู่พวกเขา | 18 |
| อาหารและเครื่องดื่มของญิน | 18 |
| การแต่งงานและการแพร่พันธุ์ของญิน | 20 |
| การแต่งงานระหว่างมนุษย์กับญิน | 21 |
| ญินและชัยฏอนตายหรือไม่ | 22 |
| ที่อยู่อาศัยของพวกเขา | 22 |
| สถานที่ชุมนุมของพวกเขา | 23 |
| สัตว์พาหนะของพวกเขา | 23 |
| สัตว์ที่ชัยฏอนอยู่ร่วมด้วย | 23 |
| ความน่าเกลียดของรูปร่างชัยฏอน | 24 |
| ชัยฏอนมีเขา | 24 |
| ความสามารถของพวกเขา | 25 |
| ความรวดเร็วในการเคลื่อนไหวและการเดินทาง | 25 |
| การที่พวกเขาล้ำหน้ามนุษย์ในด้านอวกาศ | 25 |
| ความเชื่องมงายแห่งยุคญาฮิลียะฮ์ | 26 |
| ความรู้ของพวกเขาด้านการก่อสร้างและการผลิต | 27 |
| ความสามารถในการแปลงร่างของพวกเขา | 27 |
| ญินที่อาศัยอยู่ในบ้านเรือน | 29 |
| การที่ชัยฏอนไหลเวียนในตัวมนุษย์ดุจการไหลเวียนของเลือด | 31 |
| ความอ่อนแอและความไร้ความสามารถของพวกเขา | 31 |
| พวกเขาไม่มีอำนาจเหนือบ่าวผู้ศอลิหฺของอัลลอฮ์ | 31 |
| บางครั้งพวกเขาถูกให้มีอำนาจเหนือบ่าวทั้งหลายเนื่องจากบาปของพวกเขาเอง | 33 |
| ความกลัวของชัยฏอนและการหลบหนีของมันจากบ่าวบางคนของอัลลอฮ์ | 34 |
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| การที่ญินถูกทำให้อยู่ใต้บัญชาของนบีสุลัยมาน | 35 |
| การกล่าวเท็จของชาวยิวต่อนบีสุลัยมาน | 36 |
| ความไร้ความสามารถของพวกเขาในการนำมาซึ่งมุอ์จิซาต | 37 |
| พวกเขาไม่สามารถจำแลงเป็นท่านเราะซูล ﷺ ในความฝันได้ | 37 |
| พวกเขามีขอบเขตจำกัดในห้วงอากาศ | 38 |
| พวกเขาไม่สามารถเปิดประตูที่ถูกปิดไว้ หรือที่มีการกล่าวพระนามของอัลลอฮ์ไว้ได้ | 38 |
| บทที่สอง: ญินเป็นผู้ที่มีภาระหน้าที่ทางศาสนา (มุกัลลัฟ) | 39 |
| เป้าหมายแห่งการสร้างพวกเขา | 41 |
| ภาระหน้าที่ของพวกเขาเป็นไปตามสภาพของพวกเขา | 42 |
| ข้อคลุมเครือและคำตอบ | 42 |
| ไม่มีความเกี่ยวพันทางเชื้อสายระหว่างญินกับพระผู้อภิบาลผู้ทรงเกียรติ | 42 |
| พวกเขาได้รับวะห์ยูอย่างไร | 43 |
| สาส์นของท่านนบีมุหัมมัด ﷺ ครอบคลุมถึงญิน | 44 |
| คณะผู้แทนของญิน | 45 |
| การเชิญชวนของพวกเขาต่อมนุษย์ | 47 |
| การสั่งใช้ในความดีของพวกเขา และการเป็นพยานของพวกเขาให้แก่มุสลิม | 47 |
| ระดับขั้นของพวกเขาในด้านความดีและความเสื่อมเสีย | 48 |
| ธรรมชาติของชัยฏอน | 48 |
| ชัยฏอนจะเข้ารับอิสลามได้หรือไม่ | 49 |
| บทที่สาม: ความเป็นศัตรูระหว่างมนุษย์กับชัยฏอน | 51 |
| สาเหตุของความเป็นศัตรูและความเป็นมา | 53 |
| การที่อัลลอฮ์ทรงเตือนเราให้ระวังชัยฏอน | 54 |
| เป้าหมายของชัยฏอน | 55 |
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| เป้าหมายระยะไกล | 55 |
| เป้าหมายระยะใกล้ | 55 |
| 1. การทำให้บ่าวตกอยู่ในชิริกและการปฏิเสธศรัทธา (กุฟร์) | 55 |
| 2. การทำให้พวกเขาตกอยู่ในบาป | 55 |
| 3. การขัดขวางบ่าวมิให้ภักดีต่ออัลลอฮ์ | 56 |
| 4. การทำลายการงานแห่งความภักดี | 57 |
| การฝ่าฝืนชัยฏอนทุกครั้งคือการภักดีต่ออัร-เราะห์มาน | 58 |
| 5. การทำร้ายทางจิตใจและทางร่างกาย | 59 |
| ก. การที่ชัยฏอนจู่โจมท่านเราะซูล ﷺ | 59 |
| ข. ความฝัน (ร้าย) มาจากชัยฏอน | 59 |
| ค. การเผาบ้านเรือนด้วยไฟ | 59 |
| ง. การที่ชัยฏอนทำให้มนุษย์สับสนในยามใกล้ตาย | 60 |
| จ. การที่มันทำร้ายทารกขณะคลอด | 60 |
| ฉ. โรคระบาด (อัฏ-ฏออูน) มาจากญิน | 60 |
| ช. โรคอื่น ๆ | 61 |
| ซ. การเข้าร่วมกับมนุษย์ในอาหาร เครื่องดื่ม และที่อยู่อาศัย | 61 |
| ฌ. การที่ชัยฏอนเข้าสิงมนุษย์ (อาการลมบ้าหมู/ถูกสิง) | 62 |
| แม่ทัพแห่งสมรภูมิ | 62 |
| ไพร่พลของมันจากหมู่ญิน | 64 |
| มนุษย์ทุกคนมีเพื่อนคู่กาย (เกาะรีน) | 65 |
| พรรคพวกของมันจากหมู่มนุษย์ | 65 |
| เล่ห์กลของมันและการที่มันทอดทิ้งพรรคพวกของตน | 66 |
| การที่มันเกณฑ์พรรคพวกของตนให้ทำสงครามกับบรรดาผู้ศรัทธา | 67 |
| เรื่อง | หน้า |
|---|---|
| วิธีการของชัยฏอนในการทำให้มนุษย์หลงผิด | 67 |
| 1. การประดับประดาความเท็จให้ดูสวยงาม | 68 |
| การตั้งชื่อสิ่งต้องห้ามด้วยชื่อที่น่าชื่นชอบ | 70 |
| 2. การทำเกินขอบเขตและการละเลยบกพร่อง | 70 |
| 3. การทำให้บ่าวท้อถอยจากการปฏิบัติ และชักนำให้ผัดวันประกันพรุ่ง | 71 |
| 4. การให้สัญญาและการให้ความหวังลม ๆ แล้ง ๆ | 73 |
| 5. การแสร้งทำเป็นหวังดีตักเตือนมนุษย์ | 73 |
| 6. การทำให้หลงผิดแบบค่อยเป็นค่อยไป | 77 |
| 7. การทำให้บ่าวลืมสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตน | 77 |
| 8. การขู่ให้ผู้ศรัทธาหวาดกลัวบรรดาสมุนของมัน | 78 |
| 9. การเข้าสู่จิตใจทางประตูที่จิตใจชื่นชอบ | 78 |
| 10. การโยนข้อคลุมเครือ (ชุบฮาต) | 79 |
| บ่วงแร้วของชัยฏอน | 81 |
| (11–14) สุรา การพนัน แท่นบูชา และการเสี่ยงทายด้วยลูกธนู | 81 |
| 15. ไสยศาสตร์ (ซิห์ร) | 83 |
| 16. ความอ่อนแอของมนุษย์ | 85 |
| 17. สตรีและความรักดุนยา | 86 |
| 18. การร้องเพลงและดนตรี | 87 |
| 19. ความหละหลวมของมุสลิมในการปฏิบัติตามสิ่งที่พวกเขาถูกใช้ | |
| ชัยฏอนเข้าถึงจิตใจของมนุษย์ได้อย่างไร (การกระซิบกระซาบ – วัสวะสะฮ์) | 88 |
| บทที่สี่ : | 91 |
| การแปลงร่างของชัยฏอน | 93 |
| ผู้ที่ชัยฏอนรับใช้ โดยที่พวกเขาทำตัวใกล้ชิดชัยฏอนด้วยการทำบาป | 96 |
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| ริญาลุลฆัยบ์ (บุรุษแห่งโลกเร้นลับ) | 97 |
| หุก่มการใช้ญิน | 99 |
| การเรียกวิญญาณ | 100 |
| ประสบการณ์ของบุคคลร่วมสมัยในการเรียกวิญญาณ | 102 |
| อันตรายของคำกล่าวอ้างเหล่านี้ | 109 |
| เป็นไปได้หรือไม่ที่จะเรียกวิญญาณ? | 111 |
| ข้อคลุมเครือและคำตอบ | 112 |
| เรื่องราวของผู้ที่ถูกชัยฏอนของเขาทอดทิ้ง | 113 |
| ญินกับความรู้ในสิ่งเร้นลับ | 118 |
| หมอดูและกาฮิน (หมอผี) | 118 |
| นักโหราศาสตร์ | 120 |
| กาฮินคือทูตของชัยฏอน | 121 |
| หน้าที่ของประชาชาติต่อบุคคลเหล่านี้ | 121 |
| ญินกับจานบิน | 122 |
| บทที่ห้า: อาวุธของผู้ศรัทธาในการทำสงครามกับชัยฏอน | 125 |
| 1. ความระมัดระวังและการป้องกันตัว | 127 |
| 2. การยึดมั่นในอัลกุรอานและซุนนะฮ์ | 128 |
| 3. การพึ่งพิงอัลลอฮ์ | 129 |
| 4. การหมั่นซิกรุลลอฮ์ (รำลึกถึงอัลลอฮ์) | 135 |
| 5. การยึดมั่นอยู่กับญะมาอะฮ์ของมุสลิม | 142 |
| 6. การเปิดโปงแผนการของชัยฏอน | 144 |
| 7. การฝ่าฝืนชัยฏอน | 145 |
| พาหนะของชัยฏอนและบ้านของชัยฏอน | 146 |
| หัวข้อ | หน้า |
|---|---|
| ความรีบร้อนมาจากชัยฏอน | 147 |
| 8 – การเตาบะฮ์และการขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) | 147 |
| 9 – การขจัดความสับสนและความคลุมเครือ | 148 |
| การรักษาอาการถูกญินเข้าสิง (อัศ-ศ็อรอุ) | 149 |
| ความจริงของการต่อสู้ระหว่างชัยฏอนกับมนุษย์ | 156 |
| บทที่หก: วิทยปัญญาในการสร้างชัยฏอน | 167 |