สู่สำนึกอิสลาม

ฮะซัน อัล-บันนา

บุรุษแห่งอัลกุรอาน

โดย นักเขียนชาวอเมริกัน โรเบิร์ต แจ็กสัน แปลโดย อันวาร์ อัล-ญุนดี

อัล-มุคตาร์ อิสลามีย์

ฮะซัน อัล-บันนา

บุรุษแห่งอัลกุรอาน

ประพันธ์โดย : โรเบิร์ต แจ็กสัน แปลโดย : อันวาร์ อัล-ญุนดี

อัล-มุคตาร์ อัล-อิสลามีย์ สำหรับงานพิมพ์ การเผยแพร่ และการจัดจำหน่าย ต.ป.น. 1707 กรุงไคโร

สงวนลิขสิทธิ์ พิมพ์ครั้งที่หนึ่ง 1397 ฮ.ศ. – 1977 ค.ศ.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1966 ผมได้ไปเยือนกรุงไคโร และผมเห็นว่าผมควรพบชายผู้ซึ่งมีคนติดตามถึงครึ่งล้านคน และผมได้เขียนลงใน New York Chronicle โดยมีเนื้อความว่า: « สัปดาห์นี้ผมได้พบชายคนหนึ่งที่อาจกลายเป็นหนึ่งในบุคคลที่โดดเด่นที่สุด ในประวัติศาสตร์ร่วมสมัย และชื่อของเขาอาจจะหายไปหาก เหตุการณ์ต่างๆ ใหญ่กว่าตัวเขาเอง นั่นคือ ชัยค์ ฮาซัน อัล-บันนา ผู้นำ แห่งอัล-อิควาน »

นี่คือสิ่งที่ผมเขียนเมื่อห้าปีก่อน และเหตุการณ์ต่างๆ ก็ได้ยืนยันสิ่งที่ผมได้กล่าวไปแล้ว เพราะชายคนนั้นได้จากไปอย่างรวดเร็ว... เขาเป็นความหวังของโลกตะวันออกในการต่อสู้กับผู้รุกราน และผมเข้าใจเป็นอย่างดี ว่าโลกตะวันออกปรารถนาผู้ปฏิรูปที่จะรวมแนวร่วม และฟื้นฟูอัตลักษณ์ของตน อย่างไรก็ตาม ในวันที่ความหวังดังกล่าว ใกล้จะเป็นจริง ชายคนนั้นก็ได้จากไป ในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ...และด้วยวิธีการที่แปลกประหลาด...

ดังนั้น โลกตะวันออกจึงไม่สามารถรักษาขุมทรัพย์ ที่อยู่ในมือของตนไว้ได้นานนัก: ชายผู้นี้ได้ดึงดูดความสนใจของผม ด้วยบุคลิกที่โดดเด่นของเขา เมื่อผมไปเยือนกรุงไคโรหลังจาก ได้พบกับผู้นำจำนวนมากของอียิปต์และหัวหน้าพรรคการเมืองต่างๆ ในประเทศนั้น

ชายผู้นี้มีบุคลิกที่น่าหลงใหล และถ้อยคำที่แม่นยำ แม้ว่าเขาจะไม่รู้ภาษาต่างประเทศเลยก็ตาม ผู้ติดตามของเขา ที่ทำหน้าที่แปลระหว่างผมกับเขา พยายามที่จะอธิบายให้ผมฟัง

เป้าหมายของการเรียกร้องนี้ และพวกเขาได้อธิบายอย่างละเอียดในลักษณะที่ไม่ทำให้ฉันเชื่อ

ชายผู้นั้นยังคงนิ่งเงียบ กระทั่งความสับสนปรากฏบนใบหน้าของฉัน เขากล่าวกับพวกเขาว่า: "บอกเขาเพียงสิ่งเดียว: คุณเคยอ่านเรื่องเกี่ยวกับมุฮัมมัดไหม?" ฉันตอบว่า: "ใช่" เขากล่าวว่า: "คุณรู้ไหมว่าเขาเรียกร้องสิ่งใดและกระทำสิ่งใด?" ฉันตอบว่า: "ใช่" เขากล่าวว่า: "นี่คือสิ่งที่เราต้องการ"

และในคำพูดเพียงไม่กี่คำนี้ มีสิ่งที่ทำให้ฉันไม่จำเป็นต้องฟังสิ่งที่ผู้สนับสนุนของอัล-บันนาบางคนพยายามจะบอกฉันมากมาย

...สิ่งที่ดึงดูดความสนใจของฉันในตัวชายผู้นี้คือ อากัปกิริยาที่เรียบง่าย รูปลักษณ์ที่ธรรมดา ความมั่นใจในตนเองที่ไร้ขีดจำกัด และศรัทธาอันน่าอัศจรรย์ในแนวคิดของเขา

ฉันคาดการณ์ว่าวันหนึ่ง ชายผู้นี้จะครอบครองความเป็นผู้นำประชาชน ไม่ใช่แค่ในอียิปต์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงทั่วทั้งซีกโลกตะวันออก

และฉันได้เดินทางออกจากอียิปต์หลังจากได้รับรายงานที่ครบถ้วนสมบูรณ์จากชายผู้นั้นเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของเขา เป้าหมายและชีวิตของเขา และฉันได้อ่านทั้งหมด และเริ่มเปรียบเทียบเขากับ ญะมาลุดดีน อัล-อัฟฆอนี, มุฮัมมัด อับดุฮ์, มุฮัมมัด อะห์มัด อัล-มะฮ์ดี, อัส-ซัยยิด อัส-สะนูซี และมุฮัมมัด บิน อับดุลวะฮาบ จึงได้มาถึง

• ๕ -

• ๖ -

การวิจัยของฉันนำไปสู่ข้อสรุปว่าชายผู้นี้ได้รับประโยชน์จากประสบการณ์ของคนเหล่านั้นทั้งหมด และนำสิ่งที่ดีที่สุดที่พวกเขามี และเขาสามารถหลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดที่พวกเขาทำได้ ตัวอย่างเช่น เขารวมสองแนวทางที่ขัดแย้งกัน ซึ่งแนวทางหนึ่งอัฟกานีได้ใช้ และอีกแนวทางหนึ่งมูฮัมหมัด อับดูได้เลือก

อัฟกานีมองว่าการปฏิรูปต้องมาจากการปกครอง และมูฮัมหมัด อับดูมองว่าต้องมาจากการศึกษา ฮัสซัน อัล-บันนาสามารถรวมสองแนวทางนี้เข้าด้วยกัน และนำทั้งสองมาใช้ นอกจากนี้ เขายังบรรลุในสิ่งที่พวกเขาไม่สามารถบรรลุได้ นั่นคือการรวบรวมปัญญาชนชั้นนำจากชนชั้นและวัฒนธรรมที่แตกต่างกันให้มาอยู่ภายใต้แนวคิดที่เป็นหนึ่งเดียวและเป้าหมายที่ชัดเจน

จากนั้นฉันก็เริ่มติดตามเส้นทางของชายผู้นี้หลังจากกลับจากอเมริกา โดยที่ฉันยังคงหมกมุ่นอยู่กับเขา จนกระทั่งมีข้อสงสัยเกิดขึ้นรอบตัวเขาในบางช่วง ซึ่งนำไปสู่การจับกุมผู้สนับสนุนของเขา และนี่เป็นขั้นตอนที่ผู้ติดตามของเขาจำเป็นต้องผ่าน จากนั้นการเสียสละชีพของเขาก่อนที่จะบรรลุภารกิจ

แม้ว่าฉันจะได้ยินที่กรุงไคโรว่าชายผู้นี้ยังไม่ได้ทำอะไรเลยจนถึงตอนนี้ และเขาทำได้แค่เพียงรวบรวมกลุ่มเยาวชนจำนวนมากรอบตัวเขาเท่านั้น แต่การต่อสู้ในปาเลสไตน์ และการต่อสู้เพื่อการปลดปล่อยครั้งล่าสุดในคลองสุเอซ ได้พิสูจน์ให้เห็นอย่างชัดเจนว่าชายผู้นี้ได้สร้างวีรกรรมอันยิ่งใหญ่ ซึ่งหาตัวอย่างไม่ได้เลย เว้นแต่ในประวัติศาสตร์ยุคแรกเริ่มของการเผยแผ่อิสลาม

• ๗ -

สิ่งเดียวที่ฉันสามารถพูดได้ที่นี่ คือชายผู้นี้ได้รอดพ้นจากภัยอันตรายจากสตรี ทรัพย์สิน และเกียรติยศ ซึ่งเป็นสามสิ่งเย้ายวนที่ผู้เป็นปรปักษ์ใช้กับผู้ต่อสู้เพื่อศาสนา และความพยายามทั้งหมดที่กระทำไปเพื่อล่อลวงเขานั้นล้มเหลวสิ้นเชิง

และสิ่งที่ช่วยเขาในเรื่องนั้นคือความเป็นศูฟีที่จริงใจของเขา และความสมถะที่เป็นธรรมชาติของเขา เขาแต่งงานตั้งแต่ยังหนุ่ม และใช้ชีวิตอย่างยากจน และอุทิศเกียรติยศของเขาเพื่อประโยชน์ของผู้ที่รวมตัวกันรอบตัวเขา และใช้ชีวิตอันสั้นแต่เต็มไปด้วยคุณค่าของเขาหลีกเลี่ยงจากเวทีแห่งชื่อเสียงจอมปลอม และสาเหตุแห่งเกียรติยศราคาถูก

เขารอคอยเหตุการณ์ด้วยความอดทน และเผชิญหน้ากับมันด้วยความสงบ และรับมือกับมันด้วยความมั่นใจ และเผชิญหน้ากับมันด้วยความกล้าหาญ

โชคชะตากำหนดให้วันเกิดของเขา และวันเสียชีวิตของเขาเชื่อมโยงกับสองเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในตะวันออก เขาเกิดในปี ١٩٠٦ ซึ่งเป็นปีของเหตุการณ์เดนชะวาย และเสียชีวิตในปี ١٩٤٩ ซึ่งเป็นปีของอิสราเอล ซึ่งก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในปี ١٩٤٨ และในความเป็นจริงในปี ١٩٤٩

ชายผู้นี้มีความแปลกประหลาดในการปฏิบัติต่อทั้งศัตรูและผู้สนับสนุนของเขาอย่างเท่าเทียมกัน เขาไม่โจมตีศัตรูของเขา และไม่ต่อสู้กับพวกเขา แต่พยายามที่จะโน้มน้าวและดึงดูดพวกเขามาอยู่ฝ่ายเดียวกับเขา และเขามองว่าการต่อสู้ระหว่างสองกลุ่มนั้นไม่นำมาซึ่งผลลัพธ์ที่พึงประสงค์

• ٨ -

และเขาเชื่อมั่นในการเป็นปรปักษ์ทางความคิด และไม่เปลี่ยนมันเป็นการเป็นปรปักษ์ส่วนตัว แต่ถึงกระนั้น เขาก็ไม่รอดพ้นจากการทำร้ายของผู้คนร่วมสมัยและคู่แข่งของเขา พรรคการเมืองต่างๆ ได้ประกาศสงครามอย่างรุนแรงกับเขา ชายผู้นี้ดำเนินตามรอยเท้าของ Omar และ Ali และต่อสู้ในสภาพแวดล้อมเช่นเดียวกับ Hussein ดังนั้นเขาจึงเสียชีวิตเยี่ยงผู้พลีชีพเช่นเดียวกับพวกเขา ฉันได้ยินเรื่องราวมากมายจากฝ่ายตรงข้ามของเขา ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ยิ่งไปกว่านั้น เป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้คนจะมีความเห็นแตกต่างกันเกี่ยวกับชายผู้ที่สามารถรวมผู้คนจำนวนมหาศาลรอบตัวเขาด้วยมนต์เสน่ห์แห่งคำพูดและความงามของตรรกะของเขา และคนเหล่านี้ก็ได้ผละจากพรรคการเมือง กลุ่มต่างๆ นิกายซูฟี ร้านกาแฟ และสถานบันเทิงทั้งหลาย

และมันก็เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะทำให้เกิดความเกลียดชังในหมู่คนบางกลุ่ม ผู้ที่ประหลาดใจที่ชายผู้ยากจนและไร้สิ่งใดคนนี้สามารถรวบรวมเยาวชนมากมายขนาดนี้ไว้กับเขาได้

และหนึ่งในสิ่งที่ดึงดูดความสนใจของฉันคือ เขาได้รับลักษณะเด่นประการหนึ่งมาจาก Omar นั่นคือการกันคนในครอบครัวออกห่างจากผลประโยชน์ของการเรียกร้องเชิญชวน (งานเผยแผ่) อับดุลเราะห์มาน, มุฮัมมัด และ อับดุลบาสิฏ ซึ่งเป็นพี่น้องของเขา ยังคงอยู่ห่างจากตำแหน่งสำคัญต่างๆ และเขามักจะสอบสวนพวกเขาเสมอ เช่นเดียวกับที่ Omar เคยสอบสวนคนในครอบครัวของเขา และเพิ่มโทษเป็นสองเท่าหากพวกเขาบกพร่อง

และฉันได้รับโอกาสให้พบกับมารดาผู้เปี่ยมด้วยเกียรติของเขา และ Sheikh Abd al-Rahman al-Banna และฉันได้ยินท่านพูดคุยกับบรรดาสหายบางคน

• ٩ -

เขาหวังว่าลูกชายของเขาจะเขียนหนังสือเกี่ยวกับกิจการอิสลามและพอเพียงแค่นั้น แต่ท่านอุสตาซอัล-บันนาได้ตอบกลับไปว่า เขามีใจที่เบิกบานในการแก้ไขปัญหาสลามผ่านการรวมตัวของผู้คน จากนั้น แจ็คสันก็พูดถึงการกำเนิดและแนวคิดของฮะซัน อัล-บันนา โดยกล่าวว่า:

... ในตรอกซอกซอยแคบ ๆ ใจกลางกรุงไคโร ในเขตฮารอต อัร-รูม, ซูก อัส-ซิลาฮ์, อัตฟะฮ์ นาฟิอ์ และฮารอต อัช-ชะมาตร์ญี.. ชายผู้นั้นเริ่มทำงาน และมีผู้คนจำนวนเล็กน้อยมารวมตัวกันรอบตัวเขา และฮะซัน อัล-บันนาเป็นผู้เผยแผ่คนแรกในโลกตะวันออกที่นำเสนอแผนงานที่ได้รับการศึกษาอย่างครบถ้วนแก่ผู้คน ไม่มีใครเคยทำเช่นนั้นมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นญะมาลุดดีน หรือมุฮัมมัด อับดู และผู้นำพรรคการเมืองและกลุ่มต่างๆ ที่มีชื่อเสียงโด่งดังหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งก็ไม่เคยทำเช่นกัน..

... และจากงานวิจัยที่กว้างขวางของผม ผมสามารถกล่าวได้ว่าชีวิตและการกระทำของชายผู้นั้นเป็นการประยุกต์ใช้หลักการที่เขาเรียกร้องอย่างซื่อสัตย์ และ "อิสลาม" ตามที่เขาเข้าใจและเรียกร้อง ได้มอบชุดอันเจิดจรัสซึ่งมีผลอย่างมากต่อจิตใจ ไม่ได้ถูกสวมให้แก่ผู้นำทางการเมืองหรือนักศาสนาคนใดเลย!

เขาไม่ใช่หนึ่งในผู้ที่ซื้อความสำเร็จด้วยราคาถูก และเขาไม่ได้ทำให้การเป็นตัวกลางเป็นเหตุผลที่ชอบธรรมสูงสุด ดังที่นักการเมืองมักทำ ดังนั้นเส้นทางของเขาจึงเต็มไปด้วยหนาม และเป็น

การติดตามแสดงให้เห็นว่าเขาทำงานอยู่ในสายธารที่เต็มไปด้วยก้อนหินและหินผา และนี่คือสิ่งที่เรียกร้องให้เขากระตุ้นผู้ติดตามของเขาให้ทะยานสู่ที่สูง และผลักดันพวกเขาให้เอาชนะสิ่งเย้ายวนใจแห่งยุคสมัย และอยู่เหนือตัณหาที่กระทบกระแทกเรือแห่งความรอดพ้น จนขัดขวางไม่ให้ไปถึงฝั่ง

เขาต้องการที่จะไปถึงทางออกที่ดีที่สุด ไม่ว่าจะยาวนานเพียงใด ด้วยเหตุนี้เขาจึงปฏิเสธการประนีประนอม และขจัดทางออกครึ่ง ๆ กลาง ๆ ออกจากแผนงานของเขา และยืนกรานที่จะกล่าวว่าไม่มีการแบ่งแยกในสิทธิอันศักดิ์สิทธิ์ในเสรีภาพ ความรักชาติ และอำนาจอธิปไตย และนี่คือสิ่งที่ทำให้เขาประสบกับความยากลำบากและความเสียหาย

บางคนรอบตัวเขาก็หลงไปกับผลประโยชน์ และจิตใจของพวกเขาก็ไม่สามารถต้านทานความเย้ายวนได้ จึงล้มลงกลางทาง

เขาเชื่อในความเป็นจริงและเข้าใจสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง ปราศจากภาพลวงตา และดูเหมือน – เมื่อพบเขา – สงบนิ่งอย่างที่สุด แต่ในใจของเขานั้นเดือดพล่านราวหม้อน้ำ และเปลวไฟก็ลุกโชน เพราะชายผู้นี้มีความหวงแหนต่อมาตุภูมิอิสลาม เขาจะร้อนรนทุกครั้งที่ได้ยินว่าส่วนหนึ่งของมันประสบภัยหรือความเสียหาย แต่เขาไม่ได้ระบายความโกรธของเขา – เหมือนผู้นำบางคน – ไปกับการพูดจาอื้ออึง หรือการตะโกนโหวกเหวก และไม่ได้ปลดปล่อยตัวเองด้วยภาพลวงตา แต่เขามุ่งพลังอันแข็งแกร่งนี้ไปสู่การทำงาน การสร้างสรรค์ และการเตรียมพร้อมสำหรับวันที่ความหวังของประชาชาติจะสำเร็จเป็นจริงได้

• ๑๑ -

และในจิตใจของเขามีความยืดหยุ่น ในความคิดของเขามีอิสระ ในจิตวิญญาณของเขามีความสดใส และในส่วนลึกของเขามีศรัทธาที่แข็งแกร่งและท่วมท้น

และเขามีความถ่อมตนอย่างคนที่รู้จักคุณค่าของตนเอง เป็นคนมองโลกในแง่ดี บริสุทธิ์ในวาจา บริสุทธิ์ในปลายปากกา เคารพตนเองจนไม่ทำตัวเหมือนพวกปากกล้า

หลักการทางการเมืองของเขาคือการนำสาระสำคัญของจริยธรรมกลับคืนสู่แก่นแท้ของการเมือง หลังจากที่มันถูกแยกออกไป และหลังจากที่มีคนกล่าวว่าการเมืองและจริยธรรมไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้

และเขาต้องการหักล้างคำกล่าวของทัลเลยร็องที่ว่า: «ภาษานั้นถูกใช้เพื่อซ่อนความคิดที่แท้จริงของเราเท่านั้น» เขาไม่ยอมให้ผู้นำทางการเมืองหลอกลวงผู้ฟัง ผู้ติดตาม หรือประชาชาติของเขา และเขาพยายามที่จะยกระดับประชาชนและคนธรรมดาทั่วไปให้อยู่เหนือการหลอกลวงทางการเมืองและการชักจูงผิดๆ ของนักการเมืองพรรคต่างๆ

และวันอังคาร...เป็นวันสำคัญที่ผู้คนหลายร้อยคนจากทั่วกรุงไคโรมารวมตัวกันเพื่อฟังชายผู้นี้ซึ่งขึ้นสู่แท่นบรรยายในชุดญุบบะฮ์สีขาว เสื้อคลุมอะบาอ์สีขาว และผ้าโพกศีรษะที่สวยงาม เขามองดูผู้เข้าร่วมประชุมครู่หนึ่ง...ขณะที่เสียงตะโกนดังกึกก้อง

...และคำปราศรัยของเขาก็ไม่ได้ทำให้คุณประหลาดใจเท่ากับคำตอบของเขา

เป็นส่วนหนึ่งของคำถามที่บางคำถามเกี่ยวข้องกับบุคลิกภาพ ชีวิต และครอบครัวของเขา

เขาเคยถูกถามครั้งหนึ่งหลังจากที่ลาออกจากงานราชการ และปฏิเสธเงินเดือนจำนวนมากจากหนังสือพิมพ์ซึ่งมีมูลค่าหนึ่งร้อยปอนด์... เขาเอาอะไรกิน... เขาตอบอย่างเรียบง่ายว่า: "มุฮัมมัดกินจากทรัพย์สินของเคาะดีญะฮ์ และฉันกินจากทรัพย์สินของ 'พี่ชายของเคาะดีญะฮ์'" ดังนั้นลูกเขยของเขาก็ยังคงยืนหยัด

สิ่งที่น่าทึ่งที่สุดในตัวชายผู้นี้คือความอดทนในการเดินทางในอียิปต์บน... การเดินทางเหล่านี้ซึ่งจะเริ่มต้นเฉพาะในฤดูร้อนเท่านั้น ที่ดินแดนในอียิปต์บนจะอยู่ในสภาพที่ร้อนระอุ... และภายในภูมิภาคนั้น เขาก็เดินทางด้วยรถไฟ รถยนต์ สัตว์พาหนะ ในเรือ และด้วยเท้าเปล่า

และที่นั่น คุณจะเห็นเขา เป็นผู้ที่เข้มแข็งและมีอารมณ์ที่คงที่... ทั้งแสงแดดที่แผดเผาและความยากลำบากของการเดินทาง... ก็ไม่มีผลต่อเขา และเขาก็ไม่ได้รู้สึกเบื่อหน่าย... คุณจะเห็นเขามุ่งหน้าไปเหมือนลูกธนู ยืนตัวตรง พูดคุยกับคนรอบข้าง ฟัง และตัดสินใจในเรื่องต่างๆ

การเดินทางเหล่านี้ในช่วงเวลาสิบห้าปี ซึ่งเขาได้เยี่ยมชมหมู่บ้านมากกว่าสองพันแห่ง และเยี่ยมชมแต่ละหมู่บ้านหลายครั้ง ได้มอบความรู้ความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ทั้งใกล้และไกล แก่เขา เกี่ยวกับครอบครัว ตระกูล และราชวงศ์ เหตุการณ์ และเกียรติยศของพวกเขา

• ١٣ -

และสิ่งที่อยู่สูงขึ้นไป .. และสิ่งที่ลดต่ำลงมา .. และสีสันทางการเมืองของมัน และว่ามันอยู่ในหมู่บ้านและเมืองต่างๆ ของมัน และความพึงพอใจของผู้คนต่อมันหรือความเกลียดชังของพวกเขาต่อมัน .. และสิ่งที่อยู่ระหว่างเมืองต่างๆ ทั้งในระดับบุคคล พรรค องค์กร และกลุ่มต่างๆ จากความขัดแย้งหรือความบาดหมาง .. บางครั้งเขาเคยไปเยือนเมืองหนึ่งซึ่งความขัดแย้งระหว่างสองตระกูลได้ถึงขีดสุด และแต่ละตระกูลก็ต้องการที่จะครอบครองเขาไว้เพื่อเอาชนะอีกฝ่ายหนึ่ง ดังนั้นเขาจึงตรงไปที่มัสยิดทันที หรือเดินทางไปอีกทางหนึ่ง โดยจะไม่มีใครต้อนรับเขาจนกว่าเขาจะไปถึงบ้านของคนงานผู้ยากจนในเมืองนั้นแล้ว

.. และถ้าฉันพูดชื่อใครบางคนกับเขา .. เช่น อัล-ฮุซัยนี หรืออัล-ฮะมีดี หรืออัล-ฮัมซานี เขาก็จะบอกคุณว่า .. ชื่อนี้มีห้าหรือสี่ตระกูลที่ใช้ .. ตระกูลหนึ่งอยู่ในไคโร ตระกูลที่สองอยู่ในดามันฮูร์ ตระกูลที่สามอยู่ในอัซซะกอซีก และตระกูลที่สี่อยู่ใน .. คุณหมายถึงตระกูลไหน?

และการเยี่ยมเยียนที่ต่อเนื่องกันตลอดหลายปีที่ผ่านมานี้ได้หล่อหลอมความคิดเห็นของเขาเกี่ยวกับผู้คน .. แทบจะไม่มีหมู่บ้านใดในอียิปต์ที่ชายผู้นั้นไม่รู้จักเยาวชน ผู้สูงศักดิ์ รัฐมนตรี นักการเมือง ศาสนิกชน และบรรดาผู้ถือศีลในหมู่บ้านนั้นเลย .. และเขาจะต้องเคยพูดคุยและรับฟังจากพวกเขา .. และรู้จักความหวังและความปรารถนาของพวกเขา และในระหว่างการเยี่ยมเยียนเหล่านี้ .. คุณจะเห็นชายผู้นั้นเรียบง่ายที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ บางครั้งเขานอนในกระท่อม และนั่งบน «มัศตับะฮ์» และกินสิ่งที่ถูกนำเสนอให้เขา ..

เขาไม่ใส่ใจสิ่งใดนอกจากสิ่งเดียวคือไม่ต้องการให้ผู้คนเข้าใจว่าเขาเป็นชีคของลัทธิ (หรือตอรีเกาะฮ์) ... หรือเป็นผู้ที่โลภในผลประโยชน์ระยะสั้น

เขาเล่าให้ฉันฟังว่าบางครั้งเขาเดินทางเข้าสู่ประเทศที่ไม่รู้จักใครเลย จากนั้นก็มุ่งตรงไปยังมัสยิด เพื่อละหมาดร่วมกับผู้คน แล้วจึงพูดคุยเรื่องอิสลามหลังการละหมาด ...บางครั้งผู้คนก็ละเลยเขา เขาก็นอนบนเสื่อในมัสยิดโดยวางกระเป๋าไว้ใต้ศีรษะ ...และห่มตัวเองด้วยเสื้อคลุม ...และเนื่องจากคุณและเหล่าหนุ่มสาว ทั้งผู้มีการศึกษาและคนทั่วไป ...และเขาได้ฟังพวกเขาและพูดคุยกับพวกเขา ...และได้รับประสบการณ์อันมหาศาลและกว้างขวางจากพวกเขา... ซึ่งเขาได้เพิ่มพูนความรู้และวัฒนธรรมของเขาเข้าไป ...และฉันมั่นใจว่า ฮัสซัน อัล-บันนา เป็นผู้ที่ไม่มีใครเทียบได้ในยุคนี้ และเขาได้ผ่านประวัติศาสตร์อียิปต์ไปเหมือนเงาที่ผ่านไป... ซึ่งไม่มีวันเกิดขึ้นซ้ำสอง

"เป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ชายผู้นี้ซึ่งสร้างประวัติศาสตร์และเปลี่ยนเส้นทางชีวิตจะต้องตายอย่างชะฮีด... เช่นเดียวกับที่อุมัร, อาลี และฮุเซนได้เสียชีวิตไป เพราะชายผู้นี้ได้ดำเนินตามรอยเท้าของพวกเขา"

เขาเสียชีวิตในวัยหนุ่มที่เบ่งบานสดใส ในวัยเดียวกับที่อัจฉริยะและบุรุษแห่งความคิดและศิลปะหลายคนได้จากไป... และเขาสิ้นชีพในขณะที่เปล่งประกายและเจิดจรัส

และชายผู้นี้ได้ใช้ชีวิตทุกช่วงเวลาของชีวิต หลังจากที่

• ๑๕ -

ทุกวิถีทางของการยั่วยวนไม่สามารถเปลี่ยนเขาจาก «ความบริสุทธิ์» ของแนวคิดและความถูกต้องของเป้าหมายได้

เขาไม่ก้มหัว ไม่ถอย และไม่ลังเลต่อหน้าสิ่งยั่วยุและคำคุกคาม และชายผู้นั้นเป็นแบบอย่างในสายตาของบางคน และหลายคนพยายามที่จะใช้ประโยชน์จากการเชิญชวนที่เขาควบคุมอยู่ เขาก็บอกพวกเขาว่าผู้สนับสนุนของเขาไม่ใช่ไม้เท้าในมือของใคร และพวกเขาเป็นของเขาแต่เพียงผู้เดียว และบางคนพยายามที่จะดึงเขามาอยู่ข้างตน หรือดึงดูดเขา แต่เขากลับแข็งแกร่งกว่าที่จะถูกหลอกหรือยอมตาม

และด้วยความเรียบง่ายของเขาที่ปรากฏแก่ผู้ที่พูดคุยกับเขา เขาก็อยู่ห่างไกลจากการถูกครอบงำถึงขั้นที่ไม่มีผู้ใดที่ติดต่อหรือพูดคุยกับเขาสามารถทำให้เขาตกหลุมพรางได้ และเขาก็เชื่อมั่นในแนวคิดที่เขาเชิญชวน

และเขาไม่เผชิญหน้ากับใครนอกจากผู้ที่ขัดขวางหนทางแห่งการเชิญชวนของเขา และเขาปกปิดผู้ที่ไม่ได้เปิดเผยความเป็นศัตรูของตน และเขาไม่โจมตีระบอบการปกครองใดๆ ตราบใดที่ระบอบการปกครองนั้นไม่ขัดขวางการขยายตัวตามธรรมชาติของการเชิญชวนของเขา และเขาเก็บงำพละกำลังของตนไว้เพื่อการเชื่อมโยง และปกป้องตนเองและการเชิญชวนของตนจากการเป็นเครื่องมือของความขัดแย้งภายใน และบางคนคิดว่านี่คือการประนีประนอม ความอ่อนโยน และการยินยอม แต่ก็ไม่ใช่เช่นนั้น เพราะชายผู้นั้นโดยธรรมชาติแล้วไม่ชอบความขัดแย้งในการต่อสู้ที่ไม่ใช่เรื่องหลัก และไม่ยอมรับการแบ่งแยกพละกำลังของตน แต่เขากลับเชื่อมั่นในการพัฒนาและการเปลี่ยนผ่านจากขั้นหนึ่ง

สู่ขั้นหนึ่ง และจากบทบาทหนึ่งสู่บทบาทหนึ่ง สู่พื้นฐานของความสมบูรณ์และบูรณาการ และสิ่งนี้ทำให้บรรดาศัตรูของชาติกล่าวหาว่า (รัฐ) ไม่ได้ดำเนินนโยบายที่อยู่เหนือความโลภส่วนบุคคล และสูงส่งกว่าเป้าหมายส่วนตน และชำระล้างบรรยากาศให้บริสุทธิ์จากแรงจูงใจส่วนตัวเฉพาะเจาะจง

และชายผู้นี้มีความสามารถเหนือชั้นในการควบคุมอารมณ์ มีความเฉลียวฉลาดในการเผชิญหน้ากับเรื่องราวต่างๆ และมีความสง่างามในการรับมือกับเหตุการณ์และวิกฤตการณ์ต่างๆ

เหนือสิ่งอื่นใดทั้งหมดนี้ ท่านมีความพอประมาณอย่างยิ่ง ท่านใช้ชีวิตด้วยเงินเดือนที่ไม่เกินเงินเดือนครูที่จำกัด ทั้งที่มีทรัพย์สินจำนวนมากจากผู้ติดตามเสนอให้ และรอบตัวท่านมีผู้ร่วมงานบางคนที่มีรายได้ถึงสองเท่าหรือหลายเท่าของสิ่งที่ท่านได้รับ

ความสมถะและความเรียบง่าย

ที่บ้านของท่านเป็นแบบอย่างของความสมถะ และในการแต่งกายก็เป็นแบบอย่างของความเรียบง่าย และท่านจะพบท่านในห้องที่เรียบง่าย ซึ่งปูด้วยพรมเก่าแก่และมีม้านั่งขนาดใหญ่ ท่านจะไม่เห็นความแตกต่างจากคนทั่วไป นอกจากรัศมีอันทรงพลังและความเปล่งประกายเจิดจ้าที่ส่งออกมาจากดวงตาของท่าน ซึ่งหลายคนไม่สามารถเผชิญหน้าได้ และเมื่อท่านพูด ท่านจะได้ยินบทสรุปที่ชัดเจนและกระชับจากถ้อยคำไม่กี่คำ สำหรับประเด็นที่ยืดยาวที่บรรจุอยู่ในหนังสือหลายเล่ม และท่านก็มีความชัดเจนเช่นนี้

• ١٧ -

ความรู้ความสามารถอันกว้างขวางไพศาล โดยปรับให้เข้ากับความเข้าใจของผู้คน เขาจะไม่ทำให้คุณประหลาดใจด้วยความคิดเห็นที่ขัดแย้ง และจะไม่ทำให้คุณตกใจด้วยสิ่งที่ขัดกับหลักการของคุณ แต่เขาจะใช้กลวิธีอันแยบยลจนเข้าถึงหัวใจของคุณ และเชื่อมโยงกับคุณในสิ่งที่คุณเห็นด้วย... และจัดการกับสิ่งที่คุณเห็นต่างกัน เขาเป็นคนเปิดกว้างอย่างถึงที่สุด เปิดหน้าต่างรับอากาศบริสุทธิ์ เขาไม่รังเกียจเสรีภาพทางความคิดและไม่รู้สึกอึดอัดกับความคิดเห็นที่ขัดแย้ง และเขาสามารถนำแนวคิดใหม่ ๆ ไปสู่มวลชนได้โดยไม่เกิดความขัดแย้ง... สิ่งใหม่นี้ หากนำเสนออย่างไม่เหมาะสม พวกเขาคงจะต่อต้านและต่อสู้กับมัน เขายอมรับพวกเขาจากความล้าหลังของพวกเขา และเปลี่ยนแปลงความเข้าใจในศาสนาของพวกเขา และพลิกทิศทางชีวิตของพวกเขา มอบเป้าหมายให้พวกเขา และเติมเต็มหัวใจของพวกเขาด้วยความหวังในอิสรภาพและพลัง

และเขามีคุณสมบัติของผู้นำ: เสียงของเขาซึ่งสะท้อนถึงพลังและความรู้สึก และวาทศิลป์ของเขาที่เข้าถึงจิตใจของมวลชน และไม่ถูกรังเกียจโดยรสนิยมของผู้มีการศึกษา และความชำนาญ ความเฉลียวฉลาด และทักษะในการจัดการสนทนาและการโน้มน้าวใจ

ด้วยคุณสมบัติทั้งหมดนี้ เขาสามารถเอาชนะกลุ่มผู้สนับสนุนจำนวนมากนี้ได้ ในช่วงเวลาอันสั้นนี้ ทำให้มุมมองของพวกเขาเปลี่ยนไป และนำพาพวกเขาไปสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่... โดยปราศจากการกระทบกระทั่งหรือความขัดแย้ง

บุคลิกที่เรียบง่ายและหนวดเคราบางเบาของเขา และรูปลักษณ์นั้น

ที่ท่านไม่มีความโอ้อวดอย่างนักวิชาการบางคน ไม่มีทั้งความถือตัว หรือความไร้เดียงสา ... ซึ่งทำให้ท่านได้รับความเคารพ และแท้จริง บุคลิกภาพของฮะซัน อัล-บันนา เป็นสิ่งใหม่สำหรับผู้คน ... ทุกคนที่ได้เห็นและติดต่อกับท่านต่างประหลาดใจ ในตัวท่านมีทั้งความเฉลียวฉลาดของนักการเมือง, พลังอำนาจของผู้นำ, เหตุผลของนักวิชาการ, ศรัทธาของนักซูฟี, ความกระตือรือร้นของนักกีฬา, ปรัชญาของนักปรัชญา, วาทศิลป์ของนักปราศรัย และความสุขุมรอบคอบของนักเขียน

และทุกด้านเหล่านี้จะปรากฏออกมาเป็นลักษณะพิเศษในเวลาที่เหมาะสม และสำหรับคุณสมบัติทั้งหมดเหล่านี้ที่คุณอ่านได้ในหนังสือเกี่ยวกับคุณลักษณะของเศาะฮาบะฮ์และตาบีอีนนั้น ท่านไม่ได้ถูกกำหนดให้อยู่รอดนานในตะวันออกกลาง ... และท่านจำเป็นต้องเสียชีวิตแต่เนิ่นๆ เพราะท่านเป็นคนแปลกแยกจากธรรมชาติของสังคม ดูเหมือนว่าเป็นคำพูดที่มาเร็วกว่ากาลเวลา หรือเวลาของมันยังมาไม่ถึง

และโลกตะวันตกก็ไม่ได้ยืนนิ่งดูดายต่อหน้าชายเช่นนี้ ... ผู้ยกระดับคำสอนของอิสลามขึ้นมาในแนวทางใหม่ ... และเปิดเผยความจริงของการดำรงอยู่และชะตากรรมของมนุษย์ทั่วไป และรวมผู้คนให้เป็นหนึ่งบนพระวจนะของอัลลอฮ์ ... และด้วยการเรียกร้องของท่าน ลมแห่งตะวันตกนิยม เชื้อชาติ และแนวคิดชาตินิยมคับแคบก็อ่อนกำลังลง ... และสำนวนการเขียนของนักเขียนก็เริ่มมีความพอดี และบางคนก็เริ่มดำเนินตาม «ฤดูใบไม้ผลิแห่งอิสลาม»

• ๑๙ -

วัฒนธรรมของฮะซัน อัล-บันนา

และไม่มีการเรียกร้อง แนวโน้ม หรือสารใดๆ ที่โลกรู้จักในบูรพาหรือประจิม ไม่ว่าจะในอดีตหรือปัจจุบัน ที่เขาไม่เคยค้นคว้า ไม่เคยอ่าน หรือไม่เคยศึกษาเกี่ยวกับบุคคลสำคัญเหล่านั้น โชคชะตาของพวกเขาในความสำเร็จหรือความล้มเหลว หรือนำสิ่งที่เหมาะสมสำหรับการทดลองและงานของเขาไปใช้

เขากล่าวทุกสิ่ง โดยที่คุณไม่รู้สึกว่าเขาเสียดสีหรือทำให้ขุ่นเคือง และเขามักจะนำเสนอคำวิพากษ์วิจารณ์ในรูปแบบของเรื่องเล่าหรือสุภาษิต และเขาวางแนวทางหลักไว้แล้วปล่อยให้ผู้ติดตามของเขาจัดการในรายละเอียด

เขามีความสามารถที่จะสื่อสารกับทุกคนด้วยภาษาของตน ในสาขาของตน และในแนวทางของตน ภายในขอบเขตความสนใจของตน และบนสายใยที่ตนรู้สึก และบน "บาดแผล" ที่มันกระตุ้น

และเขารู้จักภาษาของชาวอัลอัซฮัร นักศึกษามหาวิทยาลัย แพทย์ วิศวกร ซูฟี และอะฮ์ลุสซุนนะฮ์ เขารู้จักสำเนียงของภูมิภาคต่างๆ ในดินดอนสามเหลี่ยม ในทะเลทราย และในอียิปต์กลางและอียิปต์บน รวมถึงประเพณีของพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้น เขารู้จักสำเนียงของคนขายเนื้อและคนอันธพาล และชาวบ้านในบางย่านของกรุงไคโรที่มีลักษณะเด่นบางอย่างปรากฏอยู่ในตัวพวกเขา และในการสนทนากับพวกเขา เขาจะเล่าเรื่องราวที่สอดคล้องกับรสนิยมและศิลปะของพวกเขา

ยิ่งไปกว่านั้น เขายังรู้จักภาษาของโจรและโจรปล้นถนน

• ๒๐ -

และฆาตกร ท่านเคยกล่าวปราศรัยแก่พวกเขาครั้งหนึ่ง โดยท่านดึงหัวข้อการปราศรัย – ระหว่างการเดินทางในภูมิภาคต่างๆ และในแต่ละประเทศ – มาจากปัญหา เหตุการณ์ และข้อขัดแย้งของพวกเขา และท่านเชื่อมโยงมันอย่างแยบคายเข้ากับการเรียกร้องและหลักการสำคัญของท่าน ทำให้คำพูดของท่านออกมาเพื่อขจัดปัดเป่า...และจับใจผู้คน ท่านเคยกล่าวกับชาวนาในชนบทว่า "เรามีพืชผลสองชนิด... ชนิดหนึ่งเติบโตเร็วเหมือนผักน้ำ และอีกชนิดหนึ่งใช้เวลานานเหมือนฝ้าย" ท่านไม่เคยพึ่งพาการกล่าวสุนทรพจน์ที่เต็มไปด้วยวาทศิลป์ หรือการข่มขู่คุกคาม หรือการปลุกเร้าอารมณ์ด้วยวิธีตะโกนและกระตุ้นความวุ่นวาย... แต่ท่านอาศัยข้อเท็จจริง และท่านปลุกเร้าอารมณ์ด้วยการโน้มน้าวสติปัญญา และจุดประกายจิตวิญญาณด้วยความหมาย ไม่ใช่ด้วยคำพูด และด้วยความสงบ ไม่ใช่ด้วยการปฏิวัติ และด้วยเหตุผล ไม่ใช่ด้วยการข่มขู่คุกคาม บางคนถือว่า "วจนะ" ของท่านเป็นปาฏิหาริย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด แต่ฉันได้เรียนรู้จากบางคนที่ใกล้ชิดกับท่านว่า... มันเป็นความสามารถที่สำคัญรองลงมาของท่าน เพราะความสามารถที่ทรงพลังที่สุดของท่านคือการโน้มน้าวใจ และการชนะใจ "ปัจเจกบุคคล" ทีละ "ปัจเจกบุคคล" โดยผูกมัดพวกเขาไว้กับท่านด้วยสายสัมพันธ์ที่ไม่มีวันขาดสะบั้น ทำให้สหายของท่านมองท่านเป็นเพื่อนสนิท และมิตรภาพที่แท้จริงและพิเศษจะก่อตัวขึ้นระหว่างท่านกับทุกคนที่ท่านรู้จัก ซึ่งบางครั้งก็มีการสนทนาที่เปิดใจกัน และขยายไปสู่การเข้าใจเรื่องราวของการงาน อาชีพ ครอบครัว และบุตรหลาน และนี่คือสิ่งที่แสดงออกถึงความยิ่งใหญ่ของท่านที่ทรงพลังที่สุด เพราะท่านอาจชนะใจ

• ๒١ -

เขาได้ผู้ติดตามเหล่านี้ทีละคน และเจาะลึกเข้าไปถึงแก่นวิญญาณของพวกเขาเป็นเป้าหมาย ๆ ไป แม้ว่าเขาจะไม่ได้เอาชนะพวกเขามาได้ทั้งหมดหรือในลักษณะรวมกลุ่มก็ตาม และเขาก็สามารถใช้ความแข็งแกร่ง อำนาจ และบารมีของเขา เปลี่ยนแปลงพวกเขาจากความเชื่อและแนวคิดเดิมของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเมืองหรือศาสนา ให้มาสู่หลักการและแนวคิดของเขา จนลืมอดีตนั้นไป และยังได้ขออภัยโทษจากอัลลอฮ์สำหรับอดีตนั้นด้วยซ้ำ โดยมองว่ามันเป็นบาปหรือความผิดพลาด

และหนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของชายผู้นี้คือการทำให้ความรักชาติเป็นส่วนหนึ่งของความรู้สึกทางจิตวิญญาณ ซึ่งเป็นการยกสถานะของชาติให้สูงขึ้น และยกย่องคุณค่าของเสรีภาพ เขายังทำให้สิ่งที่มีอยู่ระหว่างคนรวยกับคนจนเป็นสิทธิ ไม่ใช่การทำบุญ และระหว่างผู้บังคับบัญชากับผู้ใต้บังคับบัญชาเป็นความสัมพันธ์และความร่วมมือ ไม่ใช่การครอบงำ และระหว่างผู้ปกครองกับประชาชนเป็นความรับผิดชอบ ไม่ใช่การใช้อำนาจเผด็จการ

และสิ่งเหล่านั้นเป็นส่วนหนึ่งจากแนวทางของอัลกุรอาน ทว่าเขาก็ได้ประกาศสิ่งเหล่านั้นในรูปแบบใหม่ที่ไม่เคยชัดเจนมาก่อน

ความเอื้อเฟื้อ, ความสมถะ และการจัดการ

ชายผู้ยึดมั่นในอัลกุรอานเท่าที่ฉันรู้ ไม่ได้แสวงหาความขัดแย้ง หรือเชื่อในการเปลี่ยนแปลงแบบก้าวกระโดด แต่เขาต้องการสร้างสังคมที่ชอบธรรม แข็งแกร่ง และเสรี และสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีคุณสมบัติทั้งหมดของความเป็นต้นฉบับแบบตะวันออก...

ขบวนการปฏิรูปมากมายได้เกิดขึ้นในช่วงศตวรรษนี้.. ในอินเดีย อียิปต์ ซูดาน และแอฟริกาเหนือ

• ٢٢ -

.. และได้สร้างความสั่นสะเทือนที่น่าพอใจ แต่ก็ไม่ได้ก่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงบวกที่ยั่งยืน.. และสิ่งนี้เกิดขึ้นจากผลของการที่นักปฏิรูปบางคนไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้เมื่อเผชิญกับเหตุการณ์ต่าง ๆ และการหุนหันพลันแล่นของพวกเขาจนถึงขั้นที่ก่อให้เกิดความเสียหายก่อนที่การสร้างจะสำเร็จ รวมทั้งเป็นผลมาจากการที่พวกเขาละทิ้งการติดต่อกับประชาชนและการสร้างความเห็นสาธารณะที่มีการศึกษา การเรียกร้องเหล่านี้ได้หายไป เหลือเพียงถ้อยคำที่ถูกกล่าวขานและคำพูดในตำรา จนกระทั่งถูกกำหนดให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งและสมบูรณ์ตามเงื่อนไขและลักษณะเฉพาะของมัน.. และใช้ระยะเวลาบ่มเพาะที่เพียงพอสำหรับการเติบโต ชายผู้นี้ได้รับประโยชน์จากการต่อสู้ของผู้มาก่อน และจากประวัติศาสตร์ของผู้นำ ปัญญาชน และผู้ชี้นำ.. ผู้ซึ่งเชิญธงแห่งการเรียกร้องอิสลาม และเขาไม่พอใจที่จะเป็นเหมือนพวกเขา.. แต่เขากลับก้าวไปจนสุดทาง โดยต้องการที่จะได้แรงบันดาลใจจาก Umar (อุมัร), Khalid (คอลิด) และ Abu Bakr (อบูบักร)... เขาได้เรียนรู้ความเอื้อเฟื้อจาก Abu Bakr, ความสมถะจาก Umar – และอัจฉริยภาพในการจัดระเบียบจาก Khalid

วิจารณ์อารยธรรมตะวันตก

ชายผู้นี้สามารถทำงานและวางเมล็ดพันธุ์ใหม่ลงบนผืนแผ่นดินได้สำเร็จ แม้ว่าจะมีการวางแผนทุกวิถีทางเพื่อยุติการเรียกร้องหรือชีวิตของเขา เมล็ดพันธุ์แห่งมุศฮัฟ (คัมภีร์อัลกุรอาน) เมล็ดพันธุ์ที่จะไม่มีวันตายหลังจากนี้ – ๒๓ –

ก่อนที่ต้นไม้เก่าแก่ของมันจะเหี่ยวเฉาไป และชายผู้นี้ก็ไม่ได้เสียชีวิตจนกระทั่ง ต้นไม้ได้เติบโตสูงขึ้นไปและตั้งมั่นคงแล้ว

ฮาซัน อัล-บันนา ได้ถืออัลกุรอานและยืนอยู่บนเส้นทาง ของนักคิดสมัยใหม่ ผู้ซึ่งเคยเย้ยหยันสาม คำว่า: «โลกตะวันออก อิสลาม และอัลกุรอาน» ชายผู้นี้ต้องการที่จะ กล่าวว่า: โลกตะวันออกควรจะพินิจพิจารณาแนวคิดของโลกตะวันตกก่อนที่ จะรับเอามาใช้ หลังจากที่อารยธรรมตะวันตกในสายตาของผู้เป็นเจ้าของนั้น ไม่สามารถตอบสนองสิ่งที่ต้องการได้ เขาเคยกล่าวว่า: เราต้องชั่งน้ำหนัก คุณค่าเหล่านี้ และเชื่อว่าสิ่งที่เรามีนั้นไม่ได้ด้อยไปกว่าสิ่งที่โลกตะวันตกมี หรือ อย่างน้อยที่สุดก็ไม่สมควรถูกละเลย และโลกตะวันออกควรจะ สร้างอารยธรรมใหม่ให้กับโลก ซึ่งจะดีกว่าอารยธรรม ของโลกตะวันตก โดยมีพื้นฐานจากการผสมผสานจิตวิญญาณเข้ากับวัตถุ และการเชื่อมโยงระหว่างฟากฟ้า กับโลก และท่าน (หมายถึงฮาซัน อัล-บันนา) ไม่เคยพิจารณาเรื่องใดเรื่องหนึ่งของอารยธรรมตะวันตก เว้นแต่จะอ้างอิงกลับไปยังแหล่งที่มาดั้งเดิมในอารยธรรมอิสลาม หรือในอัลกุรอาน สุนนะฮ์ และประวัติศาสตร์

ชายผู้ยึดมั่นในอัลกุรอานผู้นี้เชื่อมั่นว่าอิสลามคือพลังทางจิตวิญญาณ ที่ดำรงอยู่ในจิตสำนึกของโลกตะวันออก และมันสามารถหล่อเลี้ยงเขาด้วยพลังชีวิต ที่จะทำให้เขามีอำนาจในแผ่นดิน และเปิดโอกาสให้เขาก้าวไปสู่รากฐานของเขา และทวงคืนสิทธิและเสรีภาพของเขา

เขาเชื่อมั่นว่าโลกตะวันออกคือความเป็นหนึ่งเดียวที่สมบูรณ์และดำรงอยู่ เขาไม่กลัวความตาย ฮาซัน อัล-บันนา สามารถที่จะรวบรวมกลุ่มชนจำนวนมากจาก

• ๒๔ -

การติดตามด้วยมนตร์แห่งคำพูดของเขา ด้วยความงดงามของตรรกะของเขา และความไพเราะของถ้อยแถลงของเขา ฝูงชนจำนวนมากเหล่านี้จึงหันเหออกจากกลุ่มพรรคการเมือง กลุ่มต่างๆ และสำนักศูฟีต่างๆ และมารวมกันภายใต้ธงของเขา และรู้สึกสงบและไว้วางใจเขา

สิ่งนี้เป็นที่มาของความอิจฉาริษยาของผู้คน และเป็นที่มาของความเคียดแค้นของผู้มีทัศนะบางคน และเป็นที่สมควรแล้วที่พวกเขาจะแตกแยกและอิจฉาชายผู้ซึ่งปราศจากกิเลสและยากไร้ผู้นี้ – ที่เขาสามารถรวบรวมผู้คนมาสู่เขาด้วยวิธีการที่เรียบง่ายและง่ายดายที่สุด ซึ่งก็คือความมีไหวพริบและคำพูดที่ดีของเขา .. ดังนั้น เขาจึงยกพวกเขาให้อยู่เหนือความโลภทางวัตถุที่ผู้คนมักจะรวมตัวกันเพื่อสิ่งนั้น

และเป็นเรื่องธรรมดาที่บางคนจะปฏิเสธเขา และจะเผยแพร่ข่าวลือบางอย่างเกี่ยวกับเขา เพราะไม่มีสิ่งใดที่จะมีผลกระทบอย่างรุนแรงต่อจิตใจของพวกเขาเท่ากับการที่ใครบางคนมาปล้นอำนาจที่พวกเขาเคยมีไป และไม่มีสิ่งใดที่จะส่งผลกระทบในระยะยาวต่อจิตใจของพวกเขาไปกว่าการที่ชายคนหนึ่งจากชนชั้นรากหญ้าจะมาและรวบรวมผู้คนรอบตัวเขาในนามของอัลกุรอาน และบอกพวกเขาว่าอัลลอฮ์ทรงทำให้มนุษย์ทุกคนเท่าเทียมกันด้วยความจริง และทรงทำให้ความดีงามของพวกเขา ณ พระองค์อยู่บนพื้นฐานของการกระทำและความยำเกรง

ฉันนึกขึ้นได้หลังจากที่ชีวิตของชายผู้นี้จบลงด้วยภาพลักษณ์อันเป็นที่รักนี้ และหลังจากที่มีฝุ่นหนาทึบปกคลุมรอบๆ เรื่องราวของเขาว่า เวลาอันยาวนานจะต้องผ่านไปก่อนที่ประวัติศาสตร์อันแท้จริงจะกล่าวคำของมัน และก่อนที่นักประวัติศาสตร์ผู้เที่ยงธรรมจะเล่าเรื่องราวของเขา

• ๒๕ -

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ทางการเมืองในอียิปต์ก็เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว และการสืบสวนสอบสวนในบางคดีก็สามารถเปิดเผยความเท็จจำนวนมากจากข้อกล่าวหาที่ปรักปรำขบวนการพี่น้องมุสลิม และพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของชายผู้นี้โดยเฉพาะ ทำให้เขาปรากฏเป็นผู้เคร่งครัดศาสนาและบริสุทธิ์

และฉันเคยพบชายผู้นั้นที่กรุงไคโรในปี 1946 จากนั้นฉันกลับมาที่กรุงไคโรอีกครั้งในปี 1949 หลังจากเขาจากไป และฉันพยายามติดต่อกับคนวงในบางคนที่รู้จักเขา และฉันได้ยินมากมายที่ยืนยันมุมมองแรกของฉันที่มีต่อเขา

ฉันได้ทราบว่าในช่วงวันสุดท้ายของชีวิตเขา เขารู้สึกถึงความตาย และผู้ที่รักเขาส่วนมากแนะนำให้เขาลี้ภัยหรือหลบหนี หรือซ่อนตัวอย่างลับๆ เขาก็ยิ้มให้กับผู้ที่เล่าเรื่องนี้แก่เขาและท่องบทกวีโบราณให้พวกเขาฟัง: วันใดของฉันที่จะหนีพ้นจากความตายได้ วันที่ยังไม่ถึงกำหนดฉันไม่หวาดกลัว วันที่ถึงกำหนด และจากสิ่งที่ถูกกำหนดไว้ ผู้ระมัดระวังก็หนีไม่พ้น

และเขาไม่หยุดยั้งแม้แต่วินาทีเดียวที่จะพยายามช่วยผู้สนับสนุนของเขาจากการถูกจองจำ และเรื่องนี้ส่งผลกระทบต่อเขาอย่างมาก เขาจะตื่นขึ้นมากลางดึก และเอามือทั้งสองข้างปิดหู และกล่าวว่า: ฉันได้ยินเสียงร้องไห้ของเด็กๆ ที่พ่อแม่ของพวกเขาหายไปในเรือนจำ

อังกฤษชักจูงแต่เขาปฏิเสธ

ประวัติการต่อสู้ของ «บุรุษแห่งอัลกุรอาน» นั้นยาวนาน... แต่ปีที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดคือช่วงสงคราม... นับตั้งแต่เขาได้รับการปล่อยตัวจากการคุมขังในปี 1936 ในช่วงเวลาที่สงครามได้ครอบงำโลกทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องพรรคการเมือง การเมือง หรือทุกสิ่งทุกอย่าง ชายผู้นี้ไม่ได้นอนหลับ เขามุ่งมั่นเดินทางไปทั่วทุกหมู่บ้าน ทุกชุมชน ทุกเขต เพื่อค้นหาเยาวชน พูดคุยกับผู้สูงอายุ และติดต่อกับบุคคลผู้ยิ่งใหญ่และนักวิชาการ และในวันนั้น เขาสร้างความประทับใจแก่รัฐมนตรี และบางคนก็ประกาศเข้าร่วมภายใต้ธงอันโบกสะบัดและกองทัพอันเกรียงไกรของเขา

อังกฤษพยายามเสนอข้อเสนอที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ แต่ชายผู้นี้ปฏิเสธอย่างภาคภูมิ... และพรรคการเมืองทั้งหลายก็หลับใหลรอการสงบศึก ขณะที่บุรุษผู้มีเส้นประสาทเหล็กยังคงทำงานมากกว่ายี่สิบชั่วโมงโดยไม่เหน็ดเหนื่อยหรืออ่อนล้า ราวกับว่าเส้นประสาทของเขาถูกหลอมขึ้นจากเหล็กกล้า

เขาหลงรักแนวคิดของตนเองอย่างสุดพรรณนา และไม่มีสิ่งใดในใจที่เข้ามารบกวนการเรียกร้องนี้ เขารักแนวคิดของตนเองราวกับเป็นหญิงงาม! การอดนอนไม่ได้ทำให้เขาเหนื่อยล้า และการเดินทางก็ไม่ได้ทำให้เขาท้อแท้ และเขาได้รับพรด้วยสติปัญญาอันน่าอัศจรรย์นั้น ซึ่งจัดการเรื่องราวได้อย่างง่ายดาย แก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว คลี่คลายปัญหาอย่างเรียบง่าย และขจัดความซับซ้อนออกไป

เขาไม่จำเป็นต้องอธิบายยืดยาวเพื่อเข้าใจเรื่องใดๆ เลย ราวกับว่าเขามีปลายทางของทุกเรื่องอยู่ในมือ เพียงแค่เอ่ยคำแรกๆ ออกไป เขาก็จะเข้าใจสิ่งที่คุณต้องการจะสื่อ บางครั้งเขาก็ยังเปล่งเสียงสิ่งที่คุณต้องการจะบอก และบอกคุณถึงสิ่งที่คุณต้องการจะถามเสียเอง

เขามีวิสัยทัศน์ที่เฉียบคม... มองเห็นสิ่งที่อยู่เบื้องหลังภาพลวงตา... ในตัวเขามีประกายแห่งความลับอันศักดิ์สิทธิ์นั้น

เขากลืนกินทุกสิ่งอย่าง ไม่มีศาสตร์ใด ความคิดใด หรือทฤษฎีใหม่ใดๆ ในด้านกฎหมาย สังคมวิทยา การเมือง หรือวรรณกรรม ที่เขาไม่เคยอ่านหรือไม่คุ้นเคย

« และบุรุษผู้ยึดมั่นในคัมภีร์อัลกุรอานได้เล่าให้ฟัง เมื่อฉันได้สอบถามความคิดเห็นของเขาเกี่ยวกับลักษณะอิสลามของโลกตะวันออก:

เขากล่าวว่า: ฉันจะยกตัวอย่างให้คุณฟังเกี่ยวกับตุรกี: ตุรกีจะกลับคืนสู่อิสลาม และปัจจัยของการกลับคืนนั้นได้ปรากฏให้เห็นแล้วตั้งแต่บัดนี้

การสนทนานี้เกิดขึ้นระหว่างฉันกับเขาในปี ١٩٤٦ และฉันได้สังเกตเห็นในหลายปีถัดมาว่าคำกล่าวของ ฮะซัน อัล-บันนา ได้เป็นจริงในเดือนพฤษภาคม ปี ١٩٥٠ หลังจากที่ชายผู้นั้นได้กลับไปสู่พระผู้เป็นเจ้าของเขา ซึ่งพรรคของ มุสตาฟา เคมาล ได้พ่ายแพ้ และพรรคที่ถูกกล่าวว่าเป็นพรรคอนุรักษ์นิยมนั้นกลับได้รับชัยชนะ

และฉันได้ถามเขาเกี่ยวกับซูฟีและแนวคิดซูฟีว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของอิสลามหรือไม่

• ٢٨ -

และนั่นเป็นผลจากสิ่งที่หนังสือพิมพ์บางฉบับ (1) ตีพิมพ์ว่าเขาเป็นลูกหลานชาวโมร็อกโกที่นับถือฏอรีเกาะฮ์ชาซิลียะฮ์ จึงเป็นสิ่งนำไปสู่ข้อสรุปว่าวิชาศูฟีย์อันบริสุทธิ์ซึ่งปราศจากความซับซ้อนนั้นเป็นแก่นแท้ของอิสลาม และเป็นระดับที่บุรุษผู้แท้จริงจะเข้าถึงได้ และวิชาศูฟีย์ตามแนวคิดดั้งเดิมนั้นหล่อหลอมจิตใจด้วยความรักในการญิฮาด การต่อสู้ และการพลีชีพเพื่ออุดมการณ์ และผู้ปฏิบัติตามจะต้องก้าวขึ้นสู่ระดับนี้ และไม่เป็นที่รังเกียจ

(1) หนังสือพิมพ์อัล-เคาะบัร (Al-Khabar) ได้ตีพิมพ์บทความเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 1946 โดยเป็นส่วนหนึ่งของบทความชุดชื่อ « นักบวชยามค่ำคืนและอัศวินยามกลางวัน » ซึ่งมีข้อความที่ผู้เขียนกล่าวไว้ว่า: และผู้ที่ศึกษาวิชาศูฟีย์ย่อมทราบดีว่าฏอรีเกาะฮ์ชาซิลียะฮ์นั้น นอกเหนือจากการรักษารากฐานของชะรีอะฮ์และการอบรมอิสลามแล้ว ยังแบกรับความลับที่อันตรายที่สุดประการหนึ่งของชาติอิสลาม ซึ่งมีแต่ผู้ที่ศึกษาประวัติศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงในดินแดนมาฆริบ (Maghreb) ตะวันออกและตะวันตกเท่านั้นที่จะตระหนักได้ รวมถึงผู้ที่ทราบถึงขอบเขตอิทธิพลของวิชาศูฟีย์ในดินแดนเหล่านี้และวิธีการอบรมสั่งสอนมุริดของพวกเขา ท่านคงจะเข้าใจดีว่ากลุ่มอิควาน (Ikhwan) ได้ทำงานด้านการอบรมจิตวิญญาณ จากนั้นได้เลือกเคาะลีฟะฮ์เจ็ดท่านเพื่อดูแลการเตรียมการญิฮาด นี่คือฏอรีเกาะฮ์ชาซิลียะฮ์ที่สิ้นสุดลงด้วยอัล-มุคตาร์ (Al-Mukhtar), อัส-สานูซี (As-Sanusi) และอับดุลกะรีม (Abd al-Karim) จากนั้นก็คือพวกอัล-อิดริซี (Al-Idrisi) ซึ่งถือเป็นอิหม่ามชาซิลียะฮ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ณ ที่นั้น แท้จริงชาซิลียะฮ์คือหลักความเชื่อทางจิตวิญญาณที่ฮิตเลอร์ (Hitler), มุสโสลินี (Mussolini) และสตาลิน (Stalin) ได้ขโมยไป – ซึ่งก็คือการเตรียมพร้อมอย่างลึกซึ้ง การอบรมทางจิตใจ และความผูกพันกับอัลลอฮ์ (Allah) และการนำพามุริดไปสู่ความบริสุทธิ์และการยกระดับจิตวิญญาณเพื่อตระหนักถึงสิ่งที่เป็นของเขาและสิ่งที่อยู่เหนือเขาผ่านทางหลักความเชื่อ จากนั้นก็ปล่อยให้เขาปกป้องหลักความเชื่อของตนเองในฐานะเจ้าของ ไม่ใช่ในฐานะผู้เลียนแบบ ผู้ถูกผลักดัน ผู้รับค่าจ้าง หรือผู้ประจบสอพลอ

เหล่าภราดรภาพควรที่จะนำเอาความหมายอันทรงพลังที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังลักษณะภายนอกของซูฟี แล้วนำมาปรับใช้กับการเชิญชวนของพวกเขา โดยไม่ต้องยึดติดกับรูปแบบเก่าๆ หรือลักษณะภายนอกที่ไม่สอดคล้องกับจิตวิญญาณของยุคสมัย

เมื่อฉันได้บอกความคิดของฉันแก่เขา ด้วยความกลัวว่าผู้คนทั้งหมดจะรวมกันอยู่บนการเชิญชวนเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีความสามารถทางอิสลามที่ขัดขวางสิ่งนั้น

เขากล่าวแก่ฉันว่า: ความขัดแย้งเหล่านี้ไม่ได้ขัดขวางการเชื่อมโยงกันของชาวมุสลิม และมันเป็นหนึ่งในปัจจัยที่แสดงถึงลักษณะเฉพาะและความสามารถของอิสลามในการสอดคล้องกับยุคสมัย กาลเวลา และการปรับตัว

"และเราเชื่อว่าความขัดแย้งในประเด็นย่อยทางศาสนาเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และเป็นความจำเป็นที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ อิมามมาลิกเคยกล่าวแก่คอลีฟะฮ์อบูญะอ์ฟัร อัล-มันซูร เมื่อเขาขอให้อิมามจัดทำหนังสือเล่มหนึ่งให้ผู้คนยึดถือร่วมกันว่า: แท้จริงแล้วบรรดาสาวกของท่านเราะซูลุลลอฮฺได้แยกย้ายกันไปในเมืองต่างๆ และชนแต่ละกลุ่มก็มีความรู้ของตน ดังนั้นหากท่านบังคับให้พวกเขายึดถือทัศนะเดียว ก็จะเกิดฟิตนะฮฺ (ความวุ่นวาย) นอกจากนี้ การนำไปปฏิบัติยังแตกต่างกันไปตามความแตกต่างของสภาพแวดล้อม และอิมามชาฟิอีย์ได้ออกฟัตวาในอียิปต์ไม่เหมือนกับที่ท่านได้ออกฟัตวาไว้ในอิรัก และท่านได้ยึดถือในทั้งสองกรณีตามสิ่งที่ปรากฏชัดแก่ท่าน และดังนั้น การมีมติเป็นเอกฉันท์ในประเด็นย่อยนั้นเป็นสิ่งที่เรียกร้องที่เป็นไปไม่ได้ และมันขัดแย้งกับธรรมชาติของอิสลาม และเราขออภัยให้แก่ผู้ที่ขัดแย้งกับเราในประเด็นย่อย และเราเห็นว่าความขัดแย้งนี้

• ๒๐ -

ไม่ใช่อุปสรรคขวางกั้นความผูกพันของจิตใจ การแลกเปลี่ยนความรักและภราดรภาพ ผู้คนที่มีใจกว้างที่สุดต่อผู้ที่เห็นต่างจากพวกเขา

• และเมื่อฉันถามเขาเกี่ยวกับอิสลามและการเมือง ทั้งที่ฉันเห็นว่าทั้งสองสิ่งนี้ไม่เกี่ยวข้องกันเลย

เขาบอกฉันว่า: คุณคิดว่าอิสลามที่ปราศจากการเมืองจะไม่เป็นอะไรนอกจากเศษซากและสิ่งเหล่านั้นหรือ? แท้จริงแล้ว อิสลามคือความเชื่อ ชาติพันธุ์ เชื้อชาติ การเมือง วัฒนธรรม และกฎหมาย หากอิสลามแยกตัวออกจากการเมือง มันก็จะจำกัดตัวเองอยู่ในวงแคบ และจะไม่เหลืออะไรให้ชาวมุสลิมเลยนอกจากเปลือกนอก รูปแบบ และภาพลักษณ์ภายนอก

.. และเขายังบอกฉันอีกว่า: ความลับแห่งชัยชนะและความสำเร็จของชาติตะวันตกคืออิสลาม ฉันถามด้วยความประหลาดใจว่า: อย่างไร? เขาตอบว่า: มีสองประการคือ ตะวันตกได้รักษาและเพิ่มพูนมรดกโบราณเมื่อส่งมอบให้ยุโรปผ่านทางคอร์โดบาและคอนสแตนติโนเปิล และตะวันตกได้รับชัยชนะด้วยคุณธรรมและหลักการของตะวันออก เพราะตะวันตกที่ฉลาดหลักแหลมรู้ดีว่าตะวันออกได้ก้าวขึ้นสู่จุดสูงสุดด้วยคุณธรรมเหล่านี้ได้อย่างไร จนสามารถสถาปนาจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่ ดังนั้นตะวันตกจึงยืมคุณธรรมเหล่านี้มาใช้และประสบความสำเร็จ ในขณะที่ตะวันออกซึ่งเป็นเจ้าของกลับละเลยและล้าหลัง

และเขาก็พูดต่อไปว่า: สิ่งที่คุณเห็นในตะวันออกตอนนี้

• ๓๑ -

ไม่ใช่ศาสนาอิสลาม แต่เป็นชาวมุสลิม: โดยชื่อและการสืบทอด ผู้คนเหล่านี้หากพวกเขาเข้าใจความจริงของตนเอง พวกเขาก็จะบรรลุผลสำเร็จ

ผู้ติดตามบางคนของชายชาวกุรอานผู้นั้นเล่าให้ฉันฟังถึงสิ่งที่ชายผู้นั้นประสบระหว่างการเดินทางเยือนดินแดนฮิญาซ และการที่คณะผู้แทนชาวมุสลิมจากอินโดนีเซีย ชวา ศรีลังกา อินเดีย มาดากัสการ์ ราโบยูน ไนจีเรีย แคเมอรูน อิหร่าน และอัฟกานิสถาน หลั่งไหลมายังบ้านที่เขาพักอาศัย พวกเขามาทำความรู้จักและพบปะกับเขา และเขาก็พูดคุยกับแต่ละกลุ่มเกี่ยวกับเรื่องที่เป็นที่สนใจของทีมที่เขาพบปะ เขาเล่าให้พวกเขาฟังเกี่ยวกับประเด็นปัญหาและปัญหาของพวกเขา ทำให้พวกเขาประทับใจราวกับว่าเขาเพิ่งมาจากประเทศของพวกเขาเอง ไม่ใช่พวกเขาที่มาหาเขา

และทีมผู้ติดตามของเขาบางคนก็รีบไปหาเขาเพื่อเล่าให้ฟังถึงสิ่งที่ผู้เคร่งครัดบางคนกล่าว และเขาก็พูดว่า: ไม่มีการรวมเป็นหนึ่งเดียวหากปราศจากความรัก ไม่มีการรวมเป็นหนึ่งเดียวหากปราศจากความรัก

และสิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุดคือการได้ฟังคำพูดที่ชายผู้นั้นกล่าวแก่ผู้ติดตามของเขา: ซึ่งแสดงออกถึงการเสียสละที่บริสุทธิ์และศรัทธา:

• «แท้จริงเราได้รู้จักหนทางสู่บ้านเกิดเมืองนอนอิสลามของเราแล้ว: มันคือการญิฮาด การตาย และการไถ่ถอน: แท้จริงมันคือหนทางเดียวที่ผู้ศรัทธาได้เดินตามมาในทุกยุคทุกสมัยและทุกสถานที่

• ٢٢ -

• « แท้จริงโลกทั้งมวลกำลังหลงทางและสับสน ค้นหาสัจธรรมและอุดมคติอันสูงส่ง แต่กลับไม่พบในระบบ ปรัชญา และหลักการที่ตนมีอยู่: ภารกิจอันยิ่งใหญ่ของพวกท่านต่อมนุษยชาติคือการปลดปล่อย กอบกู้ และทำให้พวกเขามีความสุข
• « แท้จริงโลกตะวันออกกำลังเตรียมพร้อมสำหรับการฟื้นฟูครั้งใหญ่และการก้าวกระโดดอันยิ่งใหญ่ และแท้จริงโลกตะวันตกกำลังซุ่มเฝ้ารอคอยอยู่ และเราจำต้องรับธงแห่งอารยธรรมมนุษย์เพื่อทำให้ผู้คนมีความสุขและปลดปล่อยพวกเขา หลังจากที่โลกตะวันตกล้มเหลวและสับสน
• « แท้จริงโลกกำลังสับสน หลงทาง และสนุกสนานเพลิน และทั้งหมดกำลังมองหาการนำ และตำแหน่งนั้นว่างเปล่า และจะไม่มีใครเติมเต็มได้นอกจากพวกท่าน เพื่อยืนยันสาส์นแห่งสันติภาพ การสั่งให้ทำความดีและห้ามปรามความชั่ว การสถาปนาสัจธรรม และการปลดปล่อยมนุษย์ด้วยหลักการที่มาจากแรงบันดาลใจแห่งนามทั้งหลาย

« และจากสิ่งที่ดึงดูดความสนใจของฉันในตัวชายผู้เคร่งครัดในอัลกุรอานคือเขาได้กำหนดขอบเขตระหว่างความขัดแย้งส่วนตัวกับความขัดแย้งทางความคิด: และในเรื่องนี้เขากล่าวว่า: ! และข้อพิพาทระหว่างเรากับ "تقوم" ไม่ใช่ข้อพิพาทส่วนตัวเลยแม้แต่น้อย และจะไม่มีทางเป็นเช่นนั้น แต่มันคือข้อพิพาททางความคิดและระบบ: พวกเขาต้องการให้ประชาชาตินี้มีระบบสังคมที่เลียนแบบตะวันตกในการปกครอง การเมือง การพิจารณาคดี และการศึกษา

• ๔๓ -

เศรษฐกิจและวัฒนธรรม และเราต้องการให้มีสถานะแบบพระเจ้าที่บริสุทธิ์จากคำสอน การนำทาง และคำแนะนำของอิสลาม) ดังนั้น หากเราไปทำความเข้าใจความจริงของอิสลามตามที่ (ฮาซัน อัล-บันนา) เข้าใจ เราจะพบว่ามันเป็น (แบบอุมัร) คือเขาเข้าใจอิสลามตามที่อุมัร อิบนุ ค็อฏฏอบ รู้จัก

« اذا احسنت فاعينونى واذا اسأت فقومونى »

الضعيف عندى قوى حتى آخذ الحق له والقوى عندى ضعيف حتى آخذ الحق منه ، اطيعونى ما اطعت الله فيكم فاذا عصيته فلا طاعة لى عليكم .

"ถ้าฉันทำดีก็จงช่วยเหลือฉัน และถ้าฉันทำผิดก็จงแก้ไขฉัน" และเขาเข้าใจมันเช่นเดียวกับที่อบูบักร์รู้จัก: ผู้ที่อ่อนแอในสายตาฉันคือผู้ที่แข็งแกร่งจนกว่าฉันจะนำสิทธิมาให้เขา และผู้ที่แข็งแกร่งในสายตาฉันคือผู้ที่อ่อนแอจนกว่าฉันจะนำสิทธิจากเขา จงเชื่อฟังฉันตราบเท่าที่ฉันเชื่อฟังอัลลอฮ์ในหมู่พวกท่าน และถ้าฉันไม่เชื่อฟังพระองค์ พวกท่านก็ไม่จำเป็นต้องเชื่อฟังฉัน

دعها فليقلها لى ، لا خير فيكم اذا لم تقولوها ولا خير فينا اذا لم نقبلها .

และเขามองว่าผู้ปกครองมุสลิมควรมีความกล้าหาญถึงขนาดที่ยอมรับสิ่งที่พูดกับอุมัรเมื่อมีชายคนหนึ่งเผชิญหน้ากับท่านด้วยคำว่า (จงยำเกรงอัลลอฮ์) ท่านจึงกล่าวว่า "ปล่อยเขาให้พูดเถิด ไม่มีสิ่งดีใดในหมู่พวกท่านหากพวกท่านไม่พูดมัน และไม่มีสิ่งดีใดในหมู่พวกเราหากพวกเราไม่ยอมรับมัน"

« لو عثرت شاه بشاطىء الفرات لظننت ان الله عز وجل سائلى عنها يوم القيامة ».

และเขามองเห็นความรับผิดชอบของผู้ปกครองในขอบเขตคำกล่าวของอุมัร: "หากแพะตัวหนึ่งสะดุดล้มที่ริมฝั่งแม่น้ำยูเฟรติส ฉันจะคิดว่าอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงสง่า จะทรงสอบสวนฉันเกี่ยวกับมันในวันกิยามะฮ์"

« اصابت امراة واخطا عمر »

และเขามองผู้ปกครองในแง่ของความสามารถในการให้ความเป็นธรรมต่อตัวเอง เช่นคำกล่าวของอุมัรที่ว่า "สตรีพูดถูก และอุมัรผิดพลาด"

• ๒๔ -

และเขาเชื่อมั่นในการนำระบบของท่านอุมัรมาใช้ในการพิพากษา ผู้คนทั้งหลายในสายตาของท่านนั้นเท่าเทียมกัน อย่าให้คำตำหนิของผู้ตำหนิคนใดมาทำให้ท่านหวั่นไหวในหนทางของอัลลอฮ์ และจงระวังการลำเอียงและการเลือกที่รักมักที่ชังในสิ่งที่อัลลอฮ์ได้มอบหมายแก่ท่าน

اتشفع فى حد من حدود الله والله لو ان فاطمه بنت محمد سرقت لقطع محمد يدها

และเขามักจะย้ำเตือนคำกล่าวของท่านศาสดาแก่ท่านอุซามะฮ์หลายครั้งว่า: "ท่านจะวิงวอนขอผ่อนปรนโทษในบทบัญญัติหนึ่งจากบทบัญญัติของอัลลอฮ์กระนั้นหรือ? ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ หากว่าฟาฏิมะฮ์บุตรีของมุฮัมมัดขโมย มุฮัมมัดก็จะตัดมือของนางเช่นกัน"

และเขาชอบให้มุสลิมประทับชีวิตของตนด้วยคำกล่าวอันเป็นอมตะของท่านอุมัรที่ว่า:

احب من الرجل اذا سيم الخسف ان يقول (لا) بملا فمه

"ข้าพเจ้าชอบบุรุษที่เมื่อเขาถูกบังคับให้รับความอัปยศ เขาจะพูดคำว่า 'ไม่' ออกมาเต็มปากเต็มคำ"

และบนพื้นฐานแนวคิดอิสลามอันลึกซึ้งเหล่านี้ เขาได้สร้างคนรุ่นใหม่ สร้างกองกำลังของเขา และวาดภาพ "ยูโทเปีย" ซึ่งหากนำมาปฏิบัติ อิสลามก็จะบรรลุบทบาทในโลกตะวันออก และก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำระดับโลกและเป็นที่หนึ่งของมนุษยชาติ และเขาเห็นว่าหลักการพื้นฐานของอิสลามคือ "ไม่สร้างความเสียหายและไม่ถูกสร้างความเสียหาย"

لا ضرر ولا ضرار

และเขาเชื่อในการปิดกั้นหนทางสู่ความชั่ว และการให้วิธีการมีสถานะเช่นเดียวกับวัตถุประสงค์และเป้าหมาย

สรุปเกี่ยวกับบุคคลผู้ยึดมั่นคัมภีร์อัลกุรอานนี้คือ: เขาเข้าใจอิสลาม

• ๓๕ -

เข้าใจอย่างชัดเจน ง่ายดาย ไม่ซับซ้อน ดังที่ปรากฏในการสนทนากับข้าพเจ้า ในแบบที่มุฮัมมัดเข้าใจอิสลาม ในความเห็นของข้าพเจ้า เขานั้นใกล้เคียงกับอบู ฮะนีฟะฮ์ ผู้ยืนกรานปฏิเสธการเป็นผู้ตัดสิน และมาลิกผู้ออกฟัตวาเกี่ยวกับการให้สัตยาบัน และอิบนุ ฮันบัลผู้ถูกบังคับให้ทำตามอำเภอใจแต่ไม่ยอม

ข้าพเจ้าพบว่า ฮะซัน อัล-บันนา ได้ปลดปล่อยตนเองจากสิ่งยั่วยวนแห่งเกียรติยศที่ไม่สมบูรณ์ และเสน่ห์ของความสำเร็จที่ถูกตัดขาด และการปลดปล่อยตนเองเช่นนี้ในสายตาของเอเมอร์สันคือที่สุดแห่งความเป็นวีรบุรุษ ดังนั้นจึงไม่แปลกที่ชายผู้นี้จะจบชีวิตลงในลักษณะที่น่าประหลาดใจเช่นนี้ ซึ่งในการจบชีวิตของเขา เขาก็ยังคงเป็นเช่นเคยเสมอมา ไม่มีใครเทียบได้

ผู้คนมองว่าเขาแปลกแยกในหมู่ผู้นำ ด้วยบุคลิกและธรรมชาติของเขา เมื่อเขาเสียชีวิต การตายและการฝังศพของเขาก็แปลกประหลาดยิ่งกว่า ไม่มีใครละหมาดญะนาซะฮ์ให้เขาในมัสยิดนอกจากบิดาของเขา และศพของเขาถูกแบกโดยผู้หญิง และไม่มีผู้ติดตามคนใดที่เคยล้นหลามอยู่ทั่วโลกเดินตามขบวนศพของเขา ด้วยเหตุผลง่ายๆ คือ พวกเขาอยู่หลังกำแพง

ชายผู้นี้ถูกนำตัวกลับบ้านในยามวิกาลหลังจากที่เขาสิ้นลม และสมาชิกในครอบครัวถูกห้ามไม่ให้ประกาศเรื่องร้าย และบิดาของเขาเป็นผู้ชำระล้างศพ คืนนั้นความฝันร้ายที่น่าสะเทือนใจและหดหู่ได้ปกคลุมกรุงไคโร และเหมาะสมแล้วสำหรับผู้ที่เดินตามรอยของอบู ฮะนีฟะฮ์ มาลิก อิบนุ ฮันบัล และอิบนุ ตัยมียะฮ์ ในการเผชิญหน้ากับความอยุติธรรมและการต่อต้านความเท็จ ที่ชีวิตของเขาจะจบลงในลักษณะอันเป็นเอกลักษณ์เช่นนี้

• ๓๖ -

ความยิ่งใหญ่ ไม่ว่าเราจะพยายามนำเสนอจากมุมใด ก็พบว่าเป็นสิ่งที่น่าอัศจรรย์และน่าประหลาดใจ

เขาสร้างความประหลาดใจให้ผู้คนในทุกช่วงเวลาของชีวิต ดังนั้นจึงต้องสร้างความประหลาดใจให้คนรุ่นหลังด้วยจุดจบในชีวิตของเขา ผู้คนนับพันนับหมื่นได้เดินตามวิถีทางศาสนา ซึ่งตะวันออกได้สร้างวีรกรรมจอมปลอมให้แก่พวกเขา แล้ว ฮะซัน อัล-บันนา จะไม่ปฏิเสธประเพณีนี้ที่มิได้กระทำไปโดยปราศจากความหน้าซื่อใจคดได้อย่างไร

มีความแตกต่างตลอดกาลระหว่างผู้ที่รับใช้ประวัติศาสตร์กับผู้ที่ให้คำแนะนำแก่พระผู้เป็นเจ้าและศาสนทูตของพระองค์ จุดจบอันน่าอัศจรรย์นี้จะยังคงส่งแสงสว่างและความกระจ่างในจิตใจของนักคิดตลอดไป และจะจุดประกายในหัวใจของผู้ที่ศรัทธาต่อเขาสิ่งที่สัจธรรมได้จุดประกายในจิตใจของผู้คนของมัน จนกว่าพวกเขาจะทำให้มันประสบความสำเร็จได้

การเสียชีวิตของเขานั้นคล้ายคลึงกับการเสียชีวิตของฮุเซน มันคือปัจจัยต่างๆ ที่รวมกันเพื่อยุติแนวคิดอันมีชีวิตชีวาที่กำลังพุ่งทะยานไปข้างหน้าเหมือนพายุเฮอริเคน

เมื่อ (กระบวนการยุติธรรม) ไร้ความสามารถ (โชคชะตา) ก็ได้ตัดสินชะตากรรมของเขา

สิ่งที่ฉันถามแล้วไม่พบคำตอบคือ: มีความเชื่อมโยงใดๆ ระหว่างอิสลามดังที่ ฮะซัน อัล-บันนา เข้าใจและเรียกร้องให้ปฏิบัติตาม กับจุดจบของเขาหรือไม่? ผู้คนจำนวนมากเรียกร้องให้ปฏิบัติตามอิสลามและอ้างชื่อของมัน ดังนั้นมีความแตกต่างพื้นฐานระหว่างสิ่งที่ ฮะซัน อัล-บันนา เรียกร้องกับสิ่งที่คนเหล่านั้นเรียกร้องหรือไม่?

ฉันไม่รู้คำตอบที่ถูกต้อง ฉันขอปล่อยให้เป็นเรื่องของประวัติศาสตร์

• ٢٧ -